Áp dụng trực quan vào hỗ trợ giảng dạy cơ sở văn hoá Việt Nam

A- MỞ ĐẦU 1. Đặt vấn đề Ngày nay xu hướng quốc tế hoá và khu vực hoá nền kinh tế thế giới đang diễn ra với quy mô ngày càng lớn và nhịp độ cao. Chính vì vậy, các quốc gia muốn phát triển được, không còn cách nào khác là phải mở cửa nền kinh tế. Trong quá trình hội nhập đó, một yêu cầu đặt ra là làm thế nào để vừa tiếp thu những tinh hoa văn hoá nhân loại làm giàu cho văn hoá dân tộc, lại vừa không làm mất đi bản sắc văn hoá quý báu của dân tộc. Trước thực trạng đó, việc truyền thụ những tri thức về văn hoá dân tộc cho thế hệ trẻ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Bộ môn Cơ sở văn hoá Việt Nam trang bị những hiểu biết tối thiểu cho sinh viên về một nền văn hoá, một dân tộc, để khi bước vào đời, họ có thể tham gia một cách có ý thức vào việc bảo tồn và phát triển văn hoá dân tộc ((1) Trần Ngọc Thêm, 1999. Cơ sở văn hoá Việt Nam, Nxb GD.1). Hiện nay, cơ sở khoa học và hệ thống lý thuyết của bộ môn Cơ sở văn hoá Việt Nam có thể nói là đã tương đối hoàn chỉnh. Vấn đề đặt ra là việc giảng dạy và học tập bộ môn này trong các trường đào tạo đã đạt được hiệu quả tốt nhất hay chưa. Giáo dục Việt Nam nói chung và giáo dục Đại học nói riêng vẫn phổ biến tình trạng dạy chay - học chay, bộ môn Cơ sở văn hoá Việt Nam cũng không nằm ngoài quy luật này. Trong khi đó, khác với kiểu tư duy lôgic của Toán học, Lý học, Hoá học và Sinh học hay kiểu tư duy hình tượng của văn học, Cơ sở văn hoá Việt Nam cùng với Lịch sử, Địa lí lại là những bộ môn có tính chất gắn bó sâu sắc với những trực quan sinh động. Chính vì thế nếu chỉ dừng lại ở việc giảng dạy lý thuyết chay thì không thể nói là đã đạt được hiệu quả giảng dạy và học tập tốt nhất. Bởi vì, suy cho cùng với phương pháp giảng dạy kiểu này, sinh viên vẫn chỉ là đối tượng tiếp thu kiến thức một cách thụ động; và việc học tập bộ môn này cũng chỉ mang tính chất đối phó - trả bài, chứ không phải là sự hứng thú khi tìm hiểu về những đặc trưng văn hoá của chính dân tộc mình. Đề tài của chúng tôi lấy việc Áp dụng các trực quan vào hỗ trợ giảng dạy bộ môn Cơ sở văn hoá Việt Nam làm đối tượng nghiên cứu, so sánh. Đề tài này nếu được thực hiện tốt sẽ có những đóng góp sau đây: 1. Giúp cho sinh viên có được những hiểu biết sâu sắc hơn về bản sắc văn hoá dân tộc, nhất là những đặc trưng văn hoá của từng vùng, từng miền trên đất nước ta qua những hình ảnh sinh động, cụ thể. Từ đó giúp sinh viên ghi nhớ kiến thức một cách khoa học, không máy móc đối phó. 2. Đưa vào môn Cơ sở văn hoá Việt Nam một phương pháp giảng dạy hiện đại mà ở đó giảng viên chỉ là người hướng dẫn, gợi mở, sinh viên mới là đối tượng trung tâm của giờ học. Trên cơ sở đó tạo ra không khí học tập năng động, thoát ly hẳn với tình trạng dạy chay - học chay đang phổ biến của môn học hiện nay. 2. Tình hình nghiên cứu Việc áp dụng trực quan vào hỗ trợ giảng dạy không phải là vấn đề mới. Đặc biệt trong những năm gần đây, vấn đề này được đề cập khá nhiều trong các hội thảo về đổi mới phương pháp giảng dạy và trong các bài viết về giáo dục. Báo điện tử Vnexpress.net, tháng 11/2001, đăng bài có nhan đề Đã đến lúc cải tiến phương pháp giảng dạy, trong đó nhấn mạnh: "Thay cho cách giảng dạy truyền thống chủ yếu là thầy đọc, trò ghi, hãy hướng cho học sinh tự sáng tạo, thầy giáo không thể thiếu nhưng sẽ tốt hơn nhiều nếu thầy là người định hướng dẫn đường Thực hiện được điều này không thể chỉ dạy chay". Cũng báo này, tháng 8/2004, lại tiếp tục cho đăng một bài với hàng tuýp Nên đổi mới cả tư duy lẫn phương pháp giảng dạy. Trong đó một lần nữa nhấn mạnh rằng: "Giáo dục của chúng ta cần thay đổi lại cả về tư duy lẫn phương pháp giảng dạy ở tất cả các cấp. Chúng ta không thể tiếp tục lên bậc Đại học mà phương pháp giảng dạy vẫn theo kiểu một chiều " Gần đây nhất, ngày 31/7/2006, TS. Phan Quốc Việt, Tổng Giám đốc Tâm Việt Group đã bày tỏ tâm huyết của mình với báo chí khi bàn về phương pháp giảng dạy: "Chắc chắn là rất cần một phương pháp giáo dục mới, lấy người học làm trung tâm hay còn gọi là học qua trải nghiệm. Với phương pháp này, học viên sẽ được học qua những ví dụ minh hoạ, tình huống và bài tập sinh động dựa trên sự hoạt động của bộ não". Như vậy, có thể thấy rằng, việc đưa các trực quan vào hỗ trợ giảng dạy nói chung đang ngày càng được quan tâm. Tuy nhiên, đó cũng chỉ mới là những nhận thức và phương pháp luận chung nhất cho tất cả hệ thống giáo dục. Trên thực tế, ngoài các môn như Tin học, Ngoại ngữ, các trực quan đã được áp dụng khá phổ biến một cách có hiệu quả; thì các môn học khác, hầu như chưa có một chuyên luận hay đề tài nghiên cứu nào viết về việc áp dụng trực quan vào giảng dạy. Đối với môn Cơ sở văn hoá Việt Nam, mặc dù trong các giáo trình, các tác giả cũng đã sử dụng những tư liệu hình ảnh, tuy vậy, những tư liệu hình ảnh này cũng chỉ mang tính chất là những minh hoạ cho hệ thống lý thuyết chứ chưa phải là đối tượng chính của giáo trình. Hơn nữa, số lượng các tư liệu hình ảnh được sử dụng cũng còn tương đối hạn chế. Cho dù vậy, đây cũng là những gợi mở quan trọng cho chúng tôi trong việc xây dựng và hoàn thiện đề tài nghiên cứu của mình. Với những thực trạng đã trình bày trên đây vấn đề Áp dụng trực quan vào hỗ trợ giảng dạy bộ môn Cơ sở văn hoá Việt Nam xứng đáng được khảo sát và phân tích trong một công trình riêng. Đề tài của chúng tôi được tiến hành với mục đích và quy mô như vậy.

doc50 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 02/04/2013 | Lượt xem: 1697 | Lượt tải: 1download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Áp dụng trực quan vào hỗ trợ giảng dạy cơ sở văn hoá Việt Nam, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr­êng §¹i häc Vinh -------------------------- Ng« viÕt hoµn ¸p dông trùc quan vµo hç trî gi¶ng d¹y C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam B¸o c¸o khoa häc Vinh- 2007 Môc lôc Trang a- më ®Çu 1. §Æt vÊn ®Ò 1 2. T×nh h×nh nghiªn cøu 2 3. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu vµ nguån t­ liÖu 4 4. Bè côc tiÓu luËn 4 b- néi dung Ch­¬ng 1. Thùc tr¹ng gi¶ng d¹y vµ sù cÇn thiÕt cña viÖc ¸p dông trùc quan vµo gi¶ng d¹y C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam 5 1.1. Thùc tr¹ng gi¶ng d¹y C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam vµ nh÷ng nh­îc ®iÓm h¹n chÕ cña nã 5 1.2. ¸p dông trùc quan vµo gi¶ng d¹y C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam, ­u ®iÓm vµ tÝnh kh¶ thi 6 Ch­¬ng 2. ¸p dông trùc quan vµ mét sè bµi häc cô thÓ 9 2.1. ¸p dông trùc quan vµo gi¶ng d¹y bµi phong tôc - tÝn ng­ìng 9 2.2. ¸p dông trùc quan vµo gi¶ng d¹y bµi PhËt gi¸o 19 2.3. ¸p dông trùc quan vµo gi¶ng d¹y c¸c bµi häc vÒ ®Æc ®iÓm c¸c vïng v¨n ho¸ 37 c- kÕt luËn 47 d- Tµi liÖu tham kh¶o 48 a- më ®Çu 1. §Æt vÊn ®Ò Ngµy nay xu h­íng quèc tÕ ho¸ vµ khu vùc ho¸ nÒn kinh tÕ thÕ giíi ®ang diÔn ra víi quy m« ngµy cµng lín vµ nhÞp ®é cao. ChÝnh v× vËy, c¸c quèc gia muèn ph¸t triÓn ®­îc, kh«ng cßn c¸ch nµo kh¸c lµ ph¶i më cöa nÒn kinh tÕ. Trong qu¸ tr×nh héi nhËp ®ã, mét yªu cÇu ®Æt ra lµ lµm thÕ nµo ®Ó võa tiÕp thu nh÷ng tinh hoa v¨n ho¸ nh©n lo¹i lµm giµu cho v¨n ho¸ d©n téc, l¹i võa kh«ng lµm mÊt ®i b¶n s¾c v¨n ho¸ quý b¸u cña d©n téc. Tr­íc thùc tr¹ng ®ã, viÖc truyÒn thô nh÷ng tri thøc vÒ v¨n ho¸ d©n téc cho thÕ hÖ trÎ trë nªn quan träng h¬n bao giê hÕt. Bé m«n C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam trang bÞ nh÷ng hiÓu biÕt tèi thiÓu cho sinh viªn vÒ mét nÒn v¨n ho¸, mét d©n téc, ®Ó khi b­íc vµo ®êi, hä cã thÓ tham gia mét c¸ch cã ý thøc vµo viÖc b¶o tån vµ ph¸t triÓn v¨n ho¸ d©n téc (1) TrÇn Ngäc Thªm, 1999. C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam, Nxb GD. . HiÖn nay, c¬ së khoa häc vµ hÖ thèng lý thuyÕt cña bé m«n C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam cã thÓ nãi lµ ®· t­¬ng ®èi hoµn chØnh. VÊn ®Ò ®Æt ra lµ viÖc gi¶ng d¹y vµ häc tËp bé m«n nµy trong c¸c tr­êng ®µo t¹o ®· ®¹t ®­îc hiÖu qu¶ tèt nhÊt hay ch­a. Gi¸o dôc ViÖt Nam nãi chung vµ gi¸o dôc §¹i häc nãi riªng vÉn phæ biÕn t×nh tr¹ng d¹y chay - häc chay, bé m«n C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam còng kh«ng n»m ngoµi quy luËt nµy. Trong khi ®ã, kh¸c víi kiÓu t­ duy l«gic cña To¸n häc, Lý häc, Ho¸ häc vµ Sinh häc hay kiÓu t­ duy h×nh t­îng cña v¨n häc, C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam cïng víi LÞch sö, §Þa lÝ l¹i lµ nh÷ng bé m«n cã tÝnh chÊt g¾n bã s©u s¾c víi nh÷ng trùc quan sinh ®éng. ChÝnh v× thÕ nÕu chØ dõng l¹i ë viÖc gi¶ng d¹y lý thuyÕt chay th× kh«ng thÓ nãi lµ ®· ®¹t ®­îc hiÖu qu¶ gi¶ng d¹y vµ häc tËp tèt nhÊt. Bëi v×, suy cho cïng víi ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y kiÓu nµy, sinh viªn vÉn chØ lµ ®èi t­îng tiÕp thu kiÕn thøc mét c¸ch thô ®éng; vµ viÖc häc tËp bé m«n nµy còng chØ mang tÝnh chÊt ®èi phã - tr¶ bµi, chø kh«ng ph¶i lµ sù høng thó khi t×m hiÓu vÒ nh÷ng ®Æc tr­ng v¨n ho¸ cña chÝnh d©n téc m×nh. §Ò tµi cña chóng t«i lÊy viÖc ¸p dông c¸c trùc quan vµo hç trî gi¶ng d¹y bé m«n C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam lµm ®èi t­îng nghiªn cøu, so s¸nh. §Ò tµi nµy nÕu ®­îc thùc hiÖn tèt sÏ cã nh÷ng ®ãng gãp sau ®©y: 1. Gióp cho sinh viªn cã ®­îc nh÷ng hiÓu biÕt s©u s¾c h¬n vÒ b¶n s¾c v¨n ho¸ d©n téc, nhÊt lµ nh÷ng ®Æc tr­ng v¨n ho¸ cña tõng vïng, tõng miÒn trªn ®Êt n­íc ta qua nh÷ng h×nh ¶nh sinh ®éng, cô thÓ. Tõ ®ã gióp sinh viªn ghi nhí kiÕn thøc mét c¸ch khoa häc, kh«ng m¸y mãc ®èi phã. 2. §­a vµo m«n C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam mét ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y hiÖn ®¹i mµ ë ®ã gi¶ng viªn chØ lµ ng­êi h­íng dÉn, gîi më, sinh viªn míi lµ ®èi t­îng trung t©m cña giê häc. Trªn c¬ së ®ã t¹o ra kh«ng khÝ häc tËp n¨ng ®éng, tho¸t ly h¼n víi t×nh tr¹ng d¹y chay - häc chay ®ang phæ biÕn cña m«n häc hiÖn nay. 2. T×nh h×nh nghiªn cøu ViÖc ¸p dông trùc quan vµo hç trî gi¶ng d¹y kh«ng ph¶i lµ vÊn ®Ò míi. §Æc biÖt trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, vÊn ®Ò nµy ®­îc ®Ò cËp kh¸ nhiÒu trong c¸c héi th¶o vÒ ®æi míi ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y vµ trong c¸c bµi viÕt vÒ gi¸o dôc. B¸o ®iÖn tö Vnexpress.net, th¸ng 11/2001, ®¨ng bµi cã nhan ®Ò §· ®Õn lóc c¶i tiÕn ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y, trong ®ã nhÊn m¹nh: "Thay cho c¸ch gi¶ng d¹y truyÒn thèng chñ yÕu lµ thÇy ®äc, trß ghi, h·y h­íng cho häc sinh tù s¸ng t¹o, thÇy gi¸o kh«ng thÓ thiÕu nh­ng sÏ tèt h¬n nhiÒu nÕu thÇy lµ ng­êi ®Þnh h­íng dÉn ®­êng … Thùc hiÖn ®­îc ®iÒu nµy kh«ng thÓ chØ d¹y chay". Còng b¸o nµy, th¸ng 8/2004, l¹i tiÕp tôc cho ®¨ng mét bµi víi hµng tuýp Nªn ®æi míi c¶ t­ duy lÉn ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y. Trong ®ã mét lÇn n÷a nhÊn m¹nh r»ng: "Gi¸o dôc cña chóng ta cÇn thay ®æi l¹i c¶ vÒ t­ duy lÉn ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y ë tÊt c¶ c¸c cÊp. Chóng ta kh«ng thÓ tiÕp tôc lªn bËc §¹i häc mµ ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y vÉn theo kiÓu mét chiÒu …" GÇn ®©y nhÊt, ngµy 31/7/2006, TS. Phan Quèc ViÖt, Tæng Gi¸m ®èc T©m ViÖt Group ®· bµy tá t©m huyÕt cña m×nh víi b¸o chÝ khi bµn vÒ ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y: "Ch¾c ch¾n lµ rÊt cÇn mét ph­¬ng ph¸p gi¸o dôc míi, lÊy ng­êi häc lµm trung t©m hay cßn gäi lµ häc qua tr¶i nghiÖm. Víi ph­¬ng ph¸p nµy, häc viªn sÏ ®­îc häc qua nh÷ng vÝ dô minh ho¹, t×nh huèng vµ bµi tËp sinh ®éng dùa trªn sù ho¹t ®éng cña bé n·o". Nh­ vËy, cã thÓ thÊy r»ng, viÖc ®­a c¸c trùc quan vµo hç trî gi¶ng d¹y nãi chung ®ang ngµy cµng ®­îc quan t©m. Tuy nhiªn, ®ã còng chØ míi lµ nh÷ng nhËn thøc vµ ph­¬ng ph¸p luËn chung nhÊt cho tÊt c¶ hÖ thèng gi¸o dôc. Trªn thùc tÕ, ngoµi c¸c m«n nh­ Tin häc, Ngo¹i ng÷, c¸c trùc quan ®· ®­îc ¸p dông kh¸ phæ biÕn mét c¸ch cã hiÖu qu¶; th× c¸c m«n häc kh¸c, hÇu nh­ ch­a cã mét chuyªn luËn hay ®Ò tµi nghiªn cøu nµo viÕt vÒ viÖc ¸p dông trùc quan vµo gi¶ng d¹y. §èi víi m«n C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam, mÆc dï trong c¸c gi¸o tr×nh, c¸c t¸c gi¶ còng ®· sö dông nh÷ng t­ liÖu h×nh ¶nh, tuy vËy, nh÷ng t­ liÖu h×nh ¶nh nµy còng chØ mang tÝnh chÊt lµ nh÷ng minh ho¹ cho hÖ thèng lý thuyÕt chø ch­a ph¶i lµ ®èi t­îng chÝnh cña gi¸o tr×nh. H¬n n÷a, sè l­îng c¸c t­ liÖu h×nh ¶nh ®­îc sö dông còng cßn t­¬ng ®èi h¹n chÕ. Cho dï vËy, ®©y còng lµ nh÷ng gîi më quan träng cho chóng t«i trong viÖc x©y dùng vµ hoµn thiÖn ®Ò tµi nghiªn cøu cña m×nh. Víi nh÷ng thùc tr¹ng ®· tr×nh bµy trªn ®©y vÊn ®Ò ¸p dông trùc quan vµo hç trî gi¶ng d¹y bé m«n C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam xøng ®¸ng ®­îc kh¶o s¸t vµ ph©n tÝch trong mét c«ng tr×nh riªng. §Ò tµi cña chóng t«i ®­îc tiÕn hµnh víi môc ®Ých vµ quy m« nh­ vËy. 3. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu vµ nguån t­ liÖu Ph­¬ng ph¸p lµm viÖc chÝnh sÏ lµ ph­¬ng ph¸p quy n¹p: Trªn c¬ së, hÖ thèng lý thuyÕt ®· ®­îc biªn so¹n trong c¸c gi¸o tr×nh, ng­êi nghiªn cøu sÏ kh¶o s¸t vµ chØ ra c¸c trùc quan phï hîp cho tõng bµi häc, môc häc cô thÓ. T­ liÖu nghiªn cøu chñ yÕu lÊy tõ c¸c gi¸o tr×nh C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam do TrÇn Ngäc Thªm vµ TrÇn Quèc V­îng (chñ biªn) biªn so¹n, kÕt hîp víi Website: http: //www.vietshare.com 4. Bè côc cña tiÓu luËn Néi dung cña tiÓu luËn gåm hai ch­¬ng: Trong Ch­¬ng 1 chóng t«i sÏ tr×nh bµy vÒ thùc tr¹ng viÖc gi¶ng d¹y bé m«n C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam hiÖn nay, nh÷ng h¹n chÕ vµ nh­îc ®iÓm cña nã. §ång thêi chØ ra tÝnh tÝch cùc vµ kh¶ thi cña viÖc ¸p dông trùc quan vµo hç trî gi¶ng d¹y bé m«n nµy. Trong Ch­¬ng 2 chóng t«i ®­a ra c¸c trùc quan phï hîp ¸p dông cho c¸c bµi gi¶ng vÒ tÝn ng­ìng - phong tôc, vÒ phËt gi¸o vµ vÒ v¨n ho¸ ®Æc tr­ng cña c¸c vïng. §ång thêi chóng t«i còng chØ ra ý nghÜa cô thÓ cña viÖc ¸p dông trùc quan qua tõng bµi gi¶ng vµ c¸ch thøc thùc hiÖn c¸c bµi gi¶ng ®ã. b- néi dung Ch­¬ng 1 Thùc tr¹ng gi¶ng d¹y vµ sù cÇn thiÕt cña viÖc ¸p dông trùc quan vµo gi¶ng d¹y C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam. 1.1. Thùc tr¹ng gi¶ng d¹y C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam vµ nh÷ng nh­îc ®iÓm h¹n chÕ cña nã. NÒn gi¸o dôc ViÖt Nam hiÖn nay qu¸ chó träng vÒ IQ, tøc lµ logic, trÝ th«ng minh. Gièng nh­ chiÕc m¸y tÝnh, IQ chÝnh lµ phÇn cøng, lµ bé khung rÊt khã thay ®æi. Thùc chÊt ta còng chØ nãi vÒ IQ chø ch­a thùc sù cã ph­¬ng ph¸p ®µo t¹o vµ rÌn luyÖn ®Ó t¨ng IQ cho ng­êi ViÖt Nam. §iÒu ®ã cã thÓ nhËn thÊy ngay trong h×nh thøc ®µo t¹o thÇy ®äc, trß chÐp, thi cö thiÕu trung thùc. Thùc tÕ, viÖc gi¶ng d¹y vµ häc tËp bé m«n C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam hiÖn nay chÞu ¶nh h­ëng qu¸ nhiÒu bëi v¨n ho¸ xin - cho, chê ®îi. Häc sinh ®i häc chØ ®îi thÇy "rãt" bao nhiªu kiÕn thøc th× "høng" chø ch­a thùc sù chñ ®éng tham gia tÝch cùc vµo bµi häc. Víi ph­¬ng ph¸p d¹y chay - häc chay truyÒn thèng, gi¶ng viªn ph¶i lµm viÖc hÕt søc vÊt v¶ ngay tõ kh©u chuÈn bÞ bµi gi¶ng ®Õn kh©u gi¶ng bµi. C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam lµ bé m«n t×m hiÓu nh÷ng kiÕn thøc ®¹i c­¬ng vÒ v¨n ho¸ vµ ®Æc tr­ng v¨n ho¸ cña c¸c vïng, miÒn trªn ®Êt n­íc ta. V× thÕ, nÕu chØ d¹y chay th× trong khu«n khæ 45 phót cña mét tiÕt häc, gi¶ng viªn sÏ ph¶i nãi rÊt nhiÒu. Cho dï nh­ vËy th× vÉn cã nh÷ng phÇn kiÕn thøc chØ mang tÝnh chÊt t­îng tr­ng, m¬ hå. VÝ nh­ khi t×m hiÓu vÒ "nhµ cöa - kiÕn tróc" ch¼ng h¹n. Râ rµng lµ mçi vïng miÒn kh¸c nhau sÏ cã nh÷ng kiÓu kiÕn tróc nhµ ë kh¸c nhau. Gi¶ng viªn cã thÓ gióp sinh viªn biÕt ®Õn c¸c kiÓu kiÕn tróc ®ã d­íi d¹ng liÖt kª kiÕn thøc, nh­ng kh«ng thÓ gióp sinh viªn h×nh dïng râ thÕ nµo lµ nhµ hai ch¸i, thÕ nµo lµ kiÓu nhµ m¸i cong truyÒn thèng? Hay nh­ khi t×m hiÓu vÒ "phong tôc - tÝn ng­ìng" gi¶ng viªn cã thÓ gióp sinh viªn hiÓu ®­îc trong mét ®¸m ma truyÒn thèng cña ng­êi ViÖt cã nh÷ng tr×nh tù nµo, nh­ng xÐt ®Õn cïng, ®ã còng chØ lµ nh÷ng hiÓu biÕt mang tÝnh chÊt lý thuyÕt su«ng, nhí ®Êy råi l¹i quªn ngay sau ®ã. D¹y vµ häc vÒ v¨n ho¸ lµ t×m vÒ nh÷ng truyÒn thèng v¨n ho¸ cña d©n téc, ®Ó gi÷ g×n vµ ph¸t huy b¶n s¾c v¨n ho¸ d©n téc. ThÕ hÖ trÎ lµm sao cã thÓ tiÕp tôc c«ng viÖc b¶o tån nh÷ng nÐt ®Ñp v¨n ho¸ cña chÝnh d©n téc m×nh khi nh÷ng hiÓu biÕt cña hä vÒ v¨n ho¸ d©n téc cßn qu¸ chung chung vµ m¬ hå. ChØ ®¬n cö hai vÝ dô trªn ®©y còng ®· thÊy râ nh÷ng h¹n chÕ cña lèi gi¶ng d¹y truyÒn thèng ®èi víi bé m«n nµy. H¬n n÷a víi c¸ch gi¶ng d¹y kiÓu nµy, sinh viªn chØ lµ ®èi t­îng tiÕp thu kiÕn thøc mét c¸ch thô ®éng. Vµ nÕu ph­¬ng ph¸p häc tËp cø theo t­ duy nµy th× rót cuéc chØ lµ m·i m·u theo ®uæi, thÇy truyÒn cho 8 th× chØ biÕt 6, ®Õn khi d¹y l¹i ng­êi kh¸c cã khi chØ cßn ®­îc 4.(1) Phan Quèc ViÖt - http: // www. Bacninh.gov.vn/Story/GiaoDucDaoTao/ ChuongTrinhGiaoDuc/2006/7/5469.html. Bëi vËy ®· ®Õn lóc ®­a vµo gi¶ng d¹y bé m«n nµy mét ph­¬ng ph¸p hiÖn ®¹i, kh¬i dËy tÝnh lµm chñ vµ kh¶ n¨ng s¸ng t¹o cña sinh viªn trong tõng giê häc. 1.2. ¸p dông trùc quan vµo gi¶ng d¹y C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam, ­u ®iÓm vµ tÝnh kh¶ thi. GÇn ®©y, vÊn ®Ò ®æi míi ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y nh»m ®¶m b¶o vµ n©ng cao chÊt l­îng gi¸o dôc ®ang ®­îc d­ luËn ®Æc biÖt quan t©m. Nh­ ®· tr×nh bµy ë trªn, C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam cïng víi LÞch sö, §Þa lý lµ nh÷ng bé m«n cã tÝnh chÊt g¾n bã s©u s¾c víi thùc tÕ sinh ®éng. Tuy nhiªn, trong ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ n­íc ta hiÖn nay, viÖc tæ chøc cho sinh viªn ®i th¨m quan thùc tÕ th­êng xuyªn ®Ó nghiªn cøu vµ häc tËp cßn gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n. ThÕ nh­ng nÕu cø tiÕp tôc duy tr× ph­¬ng ph¸p d¹y chay - häc chay truyÒn thèng th× kh«ng thÓ ®¹t ®­îc hiÖu qu¶ tèt nhÊt mµ m«n häc yªu cÇu. T×nh h×nh ®ã ®ßi hái cÇn cã mét ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y míi, víi møc chi phÝ kh«ng qu¸ cao mµ vÉn cã thÓ n©ng cao ®­îc chÊt l­îng gi¶ng d¹y vµ häc tËp bé m«n nµy. Tr­íc thùc tr¹ng trªn, viÖc ¸p dông c¸c trùc quan vµo hç trî gi¶ng d¹y xem ra lµ biÖn ph¸p h÷u hiÖu nhÊt vµ phï hîp h¬n c¶. C¸c trùc quan mµ chóng t«i nãi ®Õn ë ®©y ®ã lµ: nh÷ng t­ liÖu vÒ v¨n ho¸ ®­îc thÓ hiÖn d­íi d¹ng h×nh ¶nh, cã thÓ lµ nh÷ng th­íc phim hoÆc tranh, ¶nh ghi l¹i nh÷ng cø liÖu v¨n ho¸. Tuú theo néi dung tõng bµi häc mµ c¸c gi¶ng viªn chän lùa vµ sö dông c¸c t­ liÖu nµy sao cho hîp lý vµ ®¹t hiÖu qu¶ tèt nhÊt. C¸c t­ liÖu h×nh ¶nh nµy cã thÓ lÊy tõ m¹ng Internet, c¸c th­íc phim vÒ v¨n ho¸ do ®µi truyÒn h×nh Trung ­¬ng hay c¸c ®µi truyÒn h×nh ®Þa ph­¬ng thùc hiÖn. HoÆc phim, ¶nh do c¸c gi¶ng viªn trùc tiÕp ghi l¹i qua c¸c chuyÕn ®i thùc tÕ t¹i c¸c b¶o tµng v¨n ho¸, b¶o tµng d©n téc hay c¸c ®iÓm v¨n ho¸ ë c¸c ®Þa ph­¬ng. CÇn ph¶i kh¼ng ®Þnh r»ng, con ng­êi tri gi¸c vÒ c¸c sù vËt, hiÖn t­îng qua sù t¸c ®éng cña nã vµo c¸c gi¸c quan cña con ng­êi. C¸c sù vËt hiÖn t­îng t¸c ®éng vµo thÞ gi¸c l¹i gióp con ng­êi tri gi¸c vÒ nã trùc tiÕp, râ rµng vµ s©u s¾c h¬n c¶ so víi c¸c gi¸c quan kh¸c. Do vËy, sö dông c¸c trùc quan vµo hç trî gi¶ng d¹y sÏ lµm cho c¸c giê häc ®¹t ®­îc hiÖu qu¶ tèt nhÊt. VÝ nh­, khi gi¶ng vÒ "Nhµ cöa - kiÕn tróc", thay v× ph¶i giíi thuyÕt rÊt nhiÒu vÒ ®Æc ®iÓm cña c¸c kiÓu kiÕn tróc nhµ ë, gi¶ng viªn chØ cÇn giíi thiÖu kh¸i qu¸t nh÷ng ®Æc ®iÓm chung nhÊt cña c¸c kiÓu kiÕn tróc ®ã. Sau ®ã, ch¹y c¸c t­ liÖu h×nh ¶nh ®· chuÈn bÞ lªn m¸y chiÕu, phÇn cßn l¹i lµ ®Ó cho sinh viªn quan s¸t vµ tù m×nh chØ ra c¸c ®Æc ®iÓm cô thÓ cña tõng kiÓu kiÕn tróc. Hay nh­ khi gi¶ng vÒ phong tôc tang ma, c«ng viÖc cña gi¶ng viªn còng chØ lµ giíi thiÖu mét c¸ch s¬ l­îc vÒ phong tôc nµy. Cßn c¸c phÇn gi¶i thÝch theo c¸ch gi¶ng d¹y tr­íc ®©y b©y giê dµnh cho sinh viªn sau khi ®· quan s¸t c¸c t­ liÖu h×nh ¶nh cô thÓ vÒ ®¸m ma truyÒn thèng cña ng­êi ViÖt. Râ rµng víi viÖc ¸p dông trùc quan vµo gi¶ng d¹y nh­ ®· tr×nh bµy trªn ®©y ch¾c ch¾n sinh viªn sÏ c¶m thÊy høng thó vµ tÝch cùc chñ ®éng tham gia vµo c¸c giê häc mét c¸ch cã ý thøc, trë thµnh ®èi t­îng trung t©m cña bµi häc. Vai trß to lín cña c¸c gi¶ng viªn thÓ hiÖn ë viÖc chuÈn bÞ c¸c trùc quan phôc vô cho bµi gi¶ng cña m×nh, cßn trong c¸c giê lªn líp c¸c thÇy c« sÏ chØ lµ nh÷ng ng­êi ®Þnh h­íng dÉn ®­êng. Nh­ vËy, trong Ch­¬ng 1 nµy chóng t«i ®· tr×nh bµy nh÷ng nh­îc ®iÓm, h¹n chÕ cña ph­¬ng ph¸p d¹y chay truyÒn thèng ®èi víi m«n C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam. §ång thêi chØ ra tÝnh kh¶ thi cña viÖc ¸p dông trùc quan vµo viÖc gi¶ng d¹y C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam vµ nh÷ng t¸c ®éng tÝch cùc cña nã ®èi víi m«n häc nµy. Qua ®ã chóng t«i chØ ra tÝnh ­u viÖt cña viÖc ¸p dông c¸c trùc quan vµo gi¶ng d¹y ®ã lµ: biÕn tr­êng häc thµnh s©n ch¬i ®Ých thùc, thµnh m«i tr­êng sèng thùc sù (1) Phan Quèc ViÖt - http: // www. Bacninh.gov.vn/Story/GiaoDucDaoTao/ ChuongTrinhGiaoDuc/2006/7/5469.html. mµ ë ®ã, sinh viªn lµ ®èi t­îng trung t©m. Ch­¬ng 2 ¸p dông trùc quan vµo mét sè bµi häc cô thÓ. 2.1. ¸p dông c¸c trùc quan vµo gi¶ng d¹y bµi phong tôc - tÝn ng­ìng Phong tôc - tÝn ng­ìng lµ mét trong nh÷ng yÕu tè quan träng gãp phÇn lµm nªn nh÷ng ®Æc tr­ng riªng cña mét nÒn v¨n ho¸. Bëi vËy, khi nghiªn cøu vÒ v¨n ho¸ d©n téc kh«ng thÓ nµo kh«ng t×m hiÓu vÒ tÝn ng­ìng - phong tôc. ë phÇn nµy chóng t«i ®i vµo gi¶i quyÕt vÊn ®Ò ¸p dông trùc quan vµo gi¶ng d¹y c¸c phÇn cô thÓ cña mét bµi häc vÒ phong tôc - tÝn ng­ìng. 2.1.1. Tr­íc hÕt lµ vÒ tÝn ng­ìng 2.1.1.1. TÝn ng­ìng phån thùc lµ mét ®Æc tr­ng cña nÒn v¨n ho¸ n«ng nghiÖp. ë ViÖt Nam, tÝn ng­ìng phån thùc thÓ hiÖn kh¸ ®a d¹ng vµ râ nÐt. Theo c¸ch gi¶ng d¹y truyÒn thèng, gi¶ng viªn sÏ lªn líp liÖt kª c¸c h×nh thøc biÓu hiÖn cña tÝn ng­ìng nµy, tøc lµ ph¶i chuÈn bÞ rÊt nhiÒu vÒ phÇn lý thuyÕt. Víi viÖc ¸p dông c¸c trùc quan, c«ng viÖc cña c¸c gi¶ng viªn sÏ lµ chuÈn bÞ c¸c t­ liÖu h×nh ¶nh liªn quan ®Õn kiÓu tÝn ng­ìng nµy nh­: t­îng ®¸ h×nh nam n÷ víi bé phËn sinh dôc phãng to ë V¨n §iÓn - Hµ Néi, ë thung lòng SaPa - Lµo Cai. C¸c h×nh ¶nh vÒ t­îng ng­êi víi bé phËn sinh dôc phãng to ë c¸c nhµ må T©y Nguyªn; tôc thê cóng mâ - n­êng ë Phó Thä, Hµ TÜnh; h×nh ¶nh vÒ cét ®¸ ë Chïa D¹m - B¾c Ninh, h×nh ¶nh trªn c¸c th¹p ®ång, trèng ®ång, (1) TrÇn Ngäc Thªm, 1999. C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam, Nxb GD. … PhÇn lªn líp b©y giê thay v× liÖt kª vµ miªu t¶ c¸c h×nh thøc biÓu hiÖn cña tÝn ng­ìng phån thùc, c¸c thÇy c« chØ cÇn giíi thiÖu kh¸i qu¸t vÒ kiÓu tÝn ng­ìng nµy vµ th«ng qua c¸c h×nh ¶nh ®ang chiÕu, nhÊn m¹nh ý nghÜa vai trß cña tÝn ng­ìng; phÇn cßn l¹i lµ ®Ó cho sinh viªn quan s¸t vµ tù c¶m vÒ bµi häc. Râ rµng víi hai c¸ch häc: mét lµ ghi chÐp nh÷ng lêi c« gi¶ng mét c¸ch m¸y mãc, kh« khan; hai lµ ®­îc quan s¸t trùc tiÕp c¸c h×nh ¶nh cã liªn quan ®Õn néi dung bµi häc, sinh viªn sÏ thÝch thó h¬n víi c¸ch häc thø hai. H¬n n÷a, trong mét giê häc víi c¸c trùc quan sinh ®éng, sinh viªn sÏ thÓ hiÖn ®­îc c¸ tÝnh s¸ng t¹o vµ t­ duy cña m×nh vÒ phÇn kiÕn thøc ®­îc häc. C¸c gi¶ng viªn sÏ lµ ng­êi tËp hîp vµ ®­a ra nh÷ng kiÕn thøc chuÈn x¸c nhÊt tõ nh÷ng lêi ph¸t biÓu cña sinh viªn. Nhê ®ã kÝch thÝch sù chñ ®éng trong ®ãn nhËn kiÕn thøc cña sinh viªn, lµm cho giê häc trë nªn s«i næi vµ n¨ng ®éng h¬n. D­íi ®©y lµ mét sè trùc quan vÒ TÝn ng­ìng phån thùc mµ chóng t«i ®· s­u tÇm ®­îc : TÝn ng­ìng phån thùc t×m thÊy ë khu nhµ må T©y Nguyªn Cét ®¸ chïa D¹m- B¾c Ninh Linga Th¸p MÉm B×nh §Þnh TÝn ng­ìng phån thùc trong v¨n ho¸ Ch¨m t×m thÊy ë Th¸p Chµm C¸c h×nh kh¾c trªn bÒ mÆt trèng ®ång Ngäc Lò 2.1.1.2. Trong phÇn tÝn ng­ìng nµy còng cÇn ph¶i ®Ò cËp ®Õn nh÷ng tôc lÖ vÒ thê cóng tæ tiªn, thê thæ c«ng. Kh«ng gian v¨n ho¸ n­íc ta tr¶i dµi theo chiÒu dµi l·nh thæ. Bëi vËy ë mçi vïng, miÒn kh¸c nhau tÝn ng­ìng vÒ thê cóng tæ tiªn vµ tôc thê thæ c«ng còng cã nh÷ng ®iÓm kh¸c biÖt. Víi bµi gi¶ng nµy, gi¶ng viªn chän läc nh÷ng h×nh ¶nh vÒ kh«ng gian thê cóng, bµn thê vµ c¸ch bµy trÝ bµn thê, vÞ trÝ bµn thê thæ c«ng … ë mét sè vïng kh¸c nhau cho sinh viªn quan s¸t. Sau khi quan s¸t, sinh viªn sÏ tù m×nh chØ ra nh÷ng ®Æc ®iÓm gièng vµ kh¸c nhau trong tÝn ng­ìng nµy ë c¸c vïng, miÒn kh¸c nhau cña ®Êt n­íc. 2.1.2. VÒ phong tôc Trong phÇn nµy chóng t«i chñ yÕu bµn vÒ viÖc ¸p dông trùc quan vµo gi¶ng d¹y phong tôc tang ma. Qua c¸c t­ liÖu h×nh ¶nh vÒ lÔ méc dôc, lÔ ph¹n hµm, kh©m liÖm, c¸c h×nh thøc cóng tÕ, gi¶ng viªn gióp sinh viªn hiÓu râ c¸c tr×nh tù vµ qu¸ tr×nh tiÕn hµnh cña tang ma ng­êi ViÖt. Ngoµi ra còng cÇn ®­a vµo c¸c h×nh ¶nh vÒ mµu s¾c ¸o tang, kh¨n tang, c¸ch thøc mÆc ¸o, h×nh thøc chèng gËy, lo¹i sè lÇn l¹y … ®Ó sinh viªn quan s¸t, råi tõ ®ã chØ ra tinh thÇn triÕt lý ©m d­¬ng - ngò hµnh trong tang ma cña ng­êi ViÖt. H×nh ¶nh vÒ ®¸m ma ng­êi M­êng t×m thÊy ë B¶o tµng D©n téc 2.2. ¸p dông trùc quan vµo gi¶ng d¹y bµi PhËt gi¸o PhËt gi¸o lµ mét trong nh÷ng t«n gi¸o lín th©m nhËp vµo ViÖt Nam tõ rÊt sím. Khi vµo ViÖt Nam, PhËt gi¸o ®· tiÕp xóc ngay víi c¸c tÝn ng­ìng truyÒn thèng cña d©n téc, h×nh thµnh nªn nh÷ng ®Æc ®iÓm riªng cña PhËt gi¸o ViÖt Nam. ë bµi häc nµy, sau khi ®· giíi thuyÕt vÒ sù ra ®êi cña §¹o PhËt, qu¸ tr×nh th©m nhËp vµ ph¸t triÓn cña PhËt gi¸o ë ViÖt Nam; ®Ó gióp cho sinh viªn hiÓu râ vÒ sù ph¸t triÓn cña PhËt gi¸o ViÖt Nam vµ nh÷ng ®Æc ®iÓm cña nã, gi¶ng viªn còng cÇn chuÈn bÞ nh÷ng t­ liÖu, h×nh ¶nh liªn quan ®Õn néi dung bµi häc sau ®©y: - H×nh ¶nh vÒ c¸c chïa: Chïa PhËt TÝch, chïa D¹m, chïa Diªn Hùu, chïa Quúnh L©m, hÖ thèng chïa Yªn Tö. Qua c¸c h×nh ¶nh nµy gióp cho sinh viªn thÊy ®­îc quy m« to lín vµ kiÕn tróc ®éc ®¸o cña hÖ thèng c¸c chïa chiÒn, tõ ®ã rót ra nh÷ng kh¼ng ®Þnh vÒ sù ph¸t triÓn cña PhËt gi¸o ë ViÖt Nam. - C¸c h×nh ¶nh vÒ néi thÊt cña c¸c chïa, h×nh ¶nh vÒ t­îng phËt, d¸ng dÊp cña t­îng phËt, h×nh ¶nh vÒ c¸ch bè trÝ c¸c gian thê, ®iÖn thê. Qua c¸c h×nh ¶nh nµy lµm râ tÝnh tæng hîp, khuynh h­íng thiªn vÒ n÷ tÝnh vµ tÝnh linh ho¹t cña PhËt gi¸o ViÖt Nam. Mét sè trùc quan phôc vô cho bµi gi¶ng vÒ PhËt gi¸o: Th¸p chu«ng chïa Thiªn Mô ®­îc coi lµ th¸p chu«ng cæ nhÊt ë ViÖt Nam Chïa D©u ë B¾c Ninh x©y thÕ kØ III ®­îc xem lµ ng«i chïa x­a nhÊt ViÖt Nam Chïa Mét Cét ®­îc xem lµ chïa cã kiÕn tróc ®éc ®¸o nhÊt ViÖt Nam Tam quan c¸c chïa Chïa Yªn Tö- Qu¶ng Ninh Chïa §ång vµ m¸i chïa §ång- Yªn Tö Chïa H­¬ng- Hµ T©y Chïa B¸o ¢n- Hµ Néi Chïa T©y Ph­¬ng Chïa ThÇy Chïa PhËt TÝch Chïa D©u Chïa Bót Th¸p Chïa Linh Ph­íc- §µ L¹t Th¸p chïa ë ViÖt Nam ( ¶nh h­ëng Ên §é vµ Trung Hoa ) T­îng PhËt ThÝch Ca cao nhÊt ë ViÖt Nam ( 27 m ) - §µ N½ng T­îng Bå T¸t Di LÆc cao nhÊt ë ViÖt Nam ( 33,6 m )- An Giang Kinh Ph¸p Hoa kh¾c gç ®Çy ®ñ vµ x­a nhÊt ë ViÖt Nam ( Chïa PhËt Quang- Phan ThiÕt ) T­îng PhËt ThÝch Ca nhËp niÕt bµn dµi nhÊt ë ViÖt Nam ( 49 m ) ( Chïa Linh S¬n Tr­êng Thä- B×nh ThuËn ) CÆp nÕn thê nÆng vµ cao nhÊt ViÖt Nam ( Cao 3,83 m; nÆng 2,1 tÊn ) T­îng PhËt b»ng ®ång lín nhÊt ViÖt Nam Mét sè t­îng PhËt Am thê Chu«ng ®ång LÔ héi chïa lµng 2.3. ¸p dông trùc quan vµo gi¶ng d¹y c¸c bµi häc vÒ ®Æc ®iÓm c¸c vïng v¨n ho¸ Nh­ ®· tr×nh bµy ë trªn, kh«ng gian v¨n ho¸ ViÖt Nam tr¶i dµi theo chiÒu dµi l·nh thæ. Do vËy trong nÒn v¨n ho¸ Êy cã sù ph©n ho¸ thµnh nh÷ng vïng v¨n ho¸ kh¸c nhau t¹o nªn mét nÒn v¨n ho¸ ®a d¹ng trong thèng nhÊt. VÊn ®Ò ®Æt ra trong c¸c bµi gi¶ng vÒ c¸c vïng v¨n ho¸ lµ ph¶i chØ ra ®­îc nh÷ng ®iÓm t­¬ng ®ång vµ sù kh¸c biÖt trong t­¬ng quan v¨n ho¸ gi÷a c¸c vïng. C¸c trùc quan ®­îc sö dông trong hÖ thèng c¸c bµi häc nµy sÏ lµ: - H×nh ¶nh vÒ kiÕn tróc nhµ ë cña c¸c vïng v¨n ho¸: nhµ sµn Th¸i ë T©y B¾c; nhµ ®Êt, nhµ sµn cña ng­êi Tµy - Nïng ë ViÖt B¾c; nhµ kh«ng cã ch¸i - h×nh thøc nhµ v× kÌo ë vïng Ch©u thæ B¾c Bé … Qua c¸c h×nh ¶nh nµy, sinh viªn dÔ dµng thÊy ®­îc nh÷ng ®Æc ®iÓm cña tõng kiÓu kiÕn tróc nhµ ë vµ sù kh¸c biÖt gi÷a c¸c kiÓu kiÕn tróc ®ã. - H×nh ¶nh vÒ trang phôc cña c­ d©n c¸c vïng v¨n ho¸: trang phôc cña ng­êi H'M«ng, L«l«, Th¸i ë T©y B¾c; trang phôc cña ng­êi Tµy - Nïng ë ViÖt B¾c; trang phôc cña ng­êi ViÖt B¾c Bé; trang phôc cña c­ d©n c¸c d©n téc T©y Nguyªn … - Ngoµi ra còng cÇn cho sinh viªn quan s¸t nh÷ng h×nh ¶nh vÒ tËp qu¸n ¨n uèng, vÒ phong tôc tÝn ng­ìng vµ c¸c h×nh ¶nh vÒ sinh ho¹t céng ®ång. Qua hÖ thèng t­ liÖu h×nh ¶nh trªn ®©y, sinh viªn sÏ cã ®­îc c¸i nh×n bao qu¸t vµ cô thÓ vÒ ®Æc ®iÓm cña c¸c vïng v¨n ho¸. Cã ®­îc nh÷ng am hiÓu b­íc ®Çu vÒ tËp qu¸n sinh ho¹t cña ®ång bµo ta trªn c¸c miÒn kh¸c nhau cña ®Êt n­íc. Tõ ®ã thÊy ®­îc tÝnh ®a d¹ng cña nÒn v¨n ho¸ vµ sù ®éc ®¸o cña tõng vïng v¨n ho¸. D­íi ®©y lµ mét sè trùc quan liªn quan ®Õn c¸c bµi gi¶ng vÒ vïng v¨n ho¸: Trang phôc d©n téc Th¸i Trang phôc vµ trang søc cña phô n÷ d©n téc Dao Trang phôc phô n÷ M«ng Trang phôc cña n÷ d©n téc Tµy Trang phôc phô n÷ M­êng Trang phôc phô n÷ Ch¨m Trang phôc B¾c bé truyÒn thèng Trang phôc phô n÷ Nam bé Nhµ R«ng- T©y Nguyªn Nhµ sµn cña ng­êi £ §ª víi cÇu thang ®ùc vµ cÇu thang c¸i Gäi M­êng Kh«ng gian v¨n ho¸ c«ng ®ång T©y Nguyªn Kh«ng gian v¨n ho¸ c«ng chiªng T©y Nguyªn GiÕng lµng ë B¾c bé Cæng lµng B¾c bé Luü tre lµng Trong toµn ch­¬ng II chóng t«i ®· ®i vµo triÓn khai vÊn ®Ò ¸p dông trùc quan hç trî gi¶ng d¹y mét sè bµi cô thÓ. ë mçi bµi, chóng t«i cã chØ ra c¸c trùc quan phï hîp ®­îc chän lùa ®Ó sö dông trong c¸c bµi gi¶ng. §ång thêi mét lÇn n÷a nhÊn m¹nh tÝnh tÝch cùc cña mét giê häc cã ¸p dông c¸c trùc quan sinh ®éng. c- kÕt luËn TiÓu luËn cña chóng t«i víi hai ch­¬ng c¬ b¶n ®· chØ ra nh÷ng tån t¹i cña ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y truyÒn thèng ®èi víi bé m«n C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam. Tõ nh÷ng ®Æc tr­ng cña m«n häc, chóng t«i kh¸i qu¸t ý nghÜa cña viÖc ¸p dông c¸c trùc quan vµo hç trî gi¶ng d¹y bé m«n nµy. §ång thêi qua mét sè bµi häc cô thÓ chóng t«i kh¼ng ®Þnh tÝnh chÊt quan träng cña c¸c trùc quan vµ vai trß tÝch cùc cña nã trong c¸c giê häc. Trong thêi ®¹i ngµy nay, kh«ng cã mét d©n téc nµo cã thÓ t¸ch rêi sèng biÖt lËp víi thÕ giíi. Riªng víi v¨n ho¸, tiÕn bé cña khoa häc c«ng nghÖ th«ng tin l¹i cµng ®Æt ra viÖc ph¸t triÓn v¨n ho¸ kh«ng thÓ t¸ch rêi v¨n ho¸ thÕ giíi. H»ng sè cña v¨n ho¸ ViÖt Nam lµ më cöa ®ãn nhËn truyÒn thèng v¨n ho¸ bèn ph­¬ng, tiÕp nhËn c¸i tèt, c¸i thÝch hîp; lo¹i bá c¸i xÊu, kh«ng thÝch hîp. V× thÕ nÕu mÊt b¶n s¾c d©n téc th× còng mÊt v¨n ho¸. Vµ khi ®· mÊt v¨n ho¸ th× còng mÊt d©n téc (1) TrÇn Quèc V­îng, 2006. C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam, Nxb GD. . Do tÝnh chÊt quan träng cña vÊn ®Ò, m«n C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam trë thµnh mét trong nh÷ng kªnh quan träng ®èi víi viÖc b¶o tån vµ ph¸t huy v¨n ho¸ d©n téc. ChÝnh v× vËy, ®· ®Õn lóc cÇn thiÕt ph¶i ¸p dông c¸c trùc quan vµo hç trî gi¶ng d¹y m«n häc nµy lµm cho c¸c giê häc vÒ v¨n ho¸ ®¹t ®­îc hiÖu qu¶ tèt nhÊt. Gióp cho sinh viªn cã ®­îc nh÷ng hiÓu biÕt s©u s¾c vÒ v¨n ho¸ d©n téc, tõ ®ã n©ng cao ý thøc cña m×nh trong viÖc gi÷ g×n vµ ph¸t huy c¸c gi¸ trÞ v¨n ho¸; Gãp phÇn thùc hiÖn môc tiªu x©y dùng mét nÒn v¨n ho¸ tiªn tiÕn ®Ëm ®µ b¶n s¾c d©n téc. d- Tµi liÖu tham kh¶o 1. TrÇn Ngäc Thªm, 1999, C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam, Nxb Gi¸o dôc 2. TrÇn Quèc V­îng (chñ biªn), 2006, C¬ së v¨n ho¸ ViÖt Nam, Nxb Gi¸o dôc. 3. http: // Vnexpress.net/Vietnam/Ban-doc- viet/ 2001/11/3B9B6502/ 4. http: // Vnexpress.net/Vietnam/Ban-doc- viet/2004/08/3B9D58D2/ 5. http: // www. Bacninh.Gov.vn/ Story/GiaoDucDaoTao/ ChuongTrinhGiaoDuc/2006/7/5469.html 6. http: // www. VietShare.com/vanhoa/vanhoa. asp 7. http: // www. VietShare.com/hinhanhcd/ hinhanhcd. asp 8. http: // www. VietShare.com/quehuong/quehuong. asp 9.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docÁp dụng trực quan vào hỗ trợ giảng dạy cơ sở văn hoá việt nam.doc