Bước đầu đánh giá tính đa dạng thành phần loài bò sát ở khu di tích lịch sử đền Đuổm, xã Động Đạt, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên

PHẦN I: MỞ ĐẦU 1.1. Lý do chọn đề tài. Đền đuổm là một trong số những danh lam thắng cảnh đẹp của tỉnh Thái Nguyên, nằm trong tua du lịch “ Về Thủ Đô Gió Ngàn” của sở Văn Hoá Thông Tin Tỉnh Thái Nguyên. Khu di tích lịch sử đền Đuổm là một đền thờ vị tướng Dương Tự Minh, một vị tướng đời nhà Trần, đã có nhiều công trạng giữ nước. Đền nằm dọc trên quốc lộ 3 đoạn qua huyện Phú Lương, Thái Nguyên, trên đường đi Bắc Kạn. Là một quần thể gồm các đền thờ do người dân dựng lên và những ngọn núi đá tự nhiên. Hội đền Đuổm được tổ chức vào ngày mùng 6 tháng Giêng âm lịch hàng năm. Đây là lễ hội quan trọng của chính quyền và nhân dân huyện Phú Lương cũng như đối với các đơn vị hành chính kế cận. Đền Đuổm là một điểm sáng về du lịch của huyện và tỉnh Thái Nguyên, không chỉ trong dịp Tết mà cả những thời điểm quan trọng khác của năm. Do ở khu vực không còn diện tích rừng nguyên nhưng lại có diện tích rừng trồng tương đối rộng và diện tích đất đồng ruộng tương đối lớn, cộng thêm vào đó ở các bản làng xung quanh khu vực vẫn còn diện tích cây bụi tương đối nhiều. Đây là điều kiện sống, nơi trú ẩn tốt của một số loài bò sát. Tuy nhiên diện tích đất đồng ruộng lớn kéo theo việc sử dụng nhiều thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật, các loại hoá chất gây ô nhiễm môi trường. Điều này ảnh hưởng khá nhiều đến đời sống, mức độ đa dạng về thành phần loài bò sát ở khu vực nói riêng và của tỉnh Thái Nguyên nói chung. Bò sát không chỉ là mắt xích quan trọng trong chuỗi thức ăn, mà chúng còn có vai trò to lớn trong sản xuất nông nghiệp là tiêu diệt một số loài côn trùng có hại cho cây trồng phá hoại mùa màng. Ngoài ra một số loài còn là dược liệu quý trong dân gian, như rượu tắc kè chữa bệnh đau lưng, rượu ngâm rắn Chính vì vậy mà hiện nay bò sát đang là đối tượng bị nhân dân địa phương khai thác săn bắt khá nghiêm trọng dẫn đến số lượng và sự đa dạng về thành phần loài bị giảm sút nghiêm trọng. Một số loài bị mất đi trong từng khu vực. Trong thời gian vừa qua, việc nghiên cứu về sự đa dạng thành phần loài bò sát ở Thái Nguyên chưa được rộng khắp, có nhiều vùng trong tỉnh chưa được điều tra nghiên cứu. Để bảo vệ và phát triển tài nguyên sinh vật, nơi gắn liền với điạ danh mang tên tuổi anh hùng Dương Tự Minh và cũng còn là để góp thêm các sở cứ khoa học về sự đa dạng thành phần loài bò sát ở tỉnh Thái Nguyên, chúng tôi đã tiến hành tiểu luận “ Bước đầu đánh giá tính đa dạng thành phần loài bò sát ở khu di tích lịch sử đền Đuổm, xã Động Đạt, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên”, nhằm góp phần đánh giá thành phần loài, sự phân bố và đóng góp thêm dẫn liệu làm cơ sở cho việc bảo tồn tính đa dạng của khu vực này nói riêng và toàn tỉnh Thái Nguyên nói chung. 1.2. Mục đích của đề tài: - Tìm hiểu điều kiện tự nhiên và xã hội liên quan đến khu vực nghiên cứu - Lập danh lục các loài bò sát ở khu vực đền Đuổm và vùng lân cận - Mô tả các loài bò sát thông thường có ở dãy núi Đuổm và một số vùng lân cận. Cung cấp một số thông tin về phân bố của bò sát trong khu vực nghiên cứu 1.3. Nội dung đề tài: - Điều tra, xác định thành phần loài. - Đặc điểm hình thái một số mẫu thu được. - Sự phân bố của bò sát ở khu vực nghiên cứu. 1.4. Đóng góp mới của đề tài: - Lập danh lục thành phần loài các loài bò sát ở khu di tích lịch sử đền Đuổm và vùng lân cận huyện Phú Lương. - Mô tả đặc điểm hình thái các loài bò sát ở đền Đuổn và lân cận

doc51 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 05/06/2013 | Lượt xem: 1687 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Bước đầu đánh giá tính đa dạng thành phần loài bò sát ở khu di tích lịch sử đền Đuổm, xã Động Đạt, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Laccertidae 4. Hä th»n l»n chÝnh thøc 6 Takydromus wolteri (Fischeri, 1885) Liu ®iu vonte 1M + + + + + 7 Takydromus sexlineatus (Daudin, 1802) Liu ®iu chØ §T + + + + + Varanidae 5. Hä kú ®µ 8 Varanus salvato (Kaurrenti,1786) Kú ®µ hoa §T + + + serpentes Ph©n bé r¾n Boidae 6. Hä tr¨n 9 Python molurus (Linnaeus, 1759) Tr¨n ®Êt QS + T£N KHOA HäC Tªn viÖt nam Nguån t­ liÖu Ph©n bè Theo sinh c¶nh Theo tÇng I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII XIII Colubridae 7. Hä r¾n n­íc 10 Dendrelaphis pictus (Gmelin,1789) R¾n leo c©y 1M + + + 11 Amphiesma stolata (Linnaeus, 1758) R¾n s·i th­êng 1M + + + 12 Elaphe radiata (Schlegel, 1837) R¾n säc d­a 1M + + + + + + 13 Elaphe moellendorffii (Boettger, 1886) R¾n säc ®u«i khoanh 1M + + 14 Rhapdophis subminiatus (Schlegel, 1837) R¾n hoa cá nhá 1M + + + + 15 Ptyas korros (Schlegel, 1837) R¾n r¸o th­êng 2M + + + + + 16 Enhydris chinensis R¾n bång Trung Quèc 1M + + + 17 Xenochophis (Schneider, 1799) R¾n n­íc 1M + + + Xenopentidae 8. Hä r¾n mèng 18 Xenopeltis unicolor (Reinwardl, in Boie, 1827) R¾n mèng 2M + + + + + + Elapidae 9. Hä r¾n hæ 19 Bungarus fasciatus (Schneider, 1801) R¾n c¹p nong 1M + + + + + + 20 Bungarus multicinctus (Cantor, 1836) R¾n c¹p nia b¾c QS + + + + + + 21 Naja atra (Cator,1842) R¾n hæ mang 1M + + + + 22 Ophiophagus hannah (Cantor, 1836) R¾n hæ chóa §T + + + + + Vepedae 10. Hä r¾n lôc 23 Trimeresurus stejnegeri (Kschmidt,1925) R¾n lôc xanh 1M + + 24 Trimeresurus mucrosquamatus (Canto, 1839) R¨n lôc c­êm §T + + testudinata Bé rïa Emy®iae 11. Hä rïa ®Çm 25 Geoemyda spengleri Rïa ®Êt spengle 1M + + + + + + Ghi chó: 1M: 1 sè mÉu, M: mÉu thu thùc ®Þa, §T: mÉu ®iÒu tra, QS: mÉu quan s¸t. Ph©n bè theo sinh c¶nh vµ theo tÇng: V: Rõng thø sinh; VI:N­¬ng r·y; VII:§ång ruéng; VIII: B¶n lµng; IX: hå, suèi ; X: ë n­íc; XI: ë hang; XII: ë ®Êt; XIII: ë c©y. 4.1.2. §¸nh gi¸ sù ®a d¹ng thµnh phÇn loµi bß s¸t ë khu DTLS §Òn §uæm vµ c¸c vïng l©n cËn 4.1.2.1. Sù ®a d¹ng vÒ thµnh phÇn loµi Qua ®iÒu tra thèng kª b­íc ®Çu chóng t«i ®· t×m ®­îc ë khu DTLS §Òn §uæm cã 25 loµi, 19 gièng, 11 hä, 2 bé. KÕt qu¶ thÓ hiÖn sù ®a d¹ng thµnh phÇn loµi ®­îc thÓ hiÖn ë b¶ng 4.2 B¶ng 4.2. TËp hîp mét sè loµi bß s¸t ë khu DTLS §Òn §uæm theo hä, gièng, loµi. bé hä gièng loµi Sè l­îng TØ lÖ % Sè l­îng TØ lÖ %  I. bé cã v¶y (Squamata) 1. Hä t¾c kÌ (Gekkonidae) 1 5.26 2 8.00 2.Hä nh«ng (Amidae) 1 5.26 1 4.00 3. Hä th»n l»n bãng (Scincidae) 1 5.26 2 8.00 4. Hä th»n l»n chÝnh thøc (Laceridae) 1 5.26 2 8.00 5. Hä kú ®µ (Varanidae) 1 5.26 1 4.00 6. Hä ch¨n (Boidae) 1 5.26 1 4.00 7. Hä r¾n n­íc (Colubridae) 7 36.84 8 32.00 8.Hä r¾n mèng(Xenopeltidae) 1 5.26 1 4.00 9. Hä r¾n hæ (Elapidae) 3 15.79 4 16.00 10. Hä r¾n lôc (Veperidae) 1 5.26 2 8.00  II. bé rïa 11. Hä rïa ®Çm (Emynidae) 1 5.26 1 4.00  2 Bé 11 Hä 19 gièng 100% 25 loµi 100%  VÒ thµnh phÇn loµi: Khu hÖ bß s¸t cã 25 loµi chiÕm 8.45% so víi tæng sè loµi hiÖn biÕt trªn toµn quèc, theo NguyÔn V¨n S¸ng, Hå Thu Cóc, NguyÔn Qu¶ng Tr­êng, 2005 (Danh lôc Õch nh¸i – bß s¸t ViÖt Nam) ®· thèng kª 296 loµi, thuéc 120 gièng, 23 hä, 3 bé. Trong ®ã, hä r¾n n­íc (Colubridae) cã 8 loµi lµ hä cã sè l­îng nhiÒu nhÊt. Sau ®ã ®Õn hä r¾n hæ cã 4 loµi.C¸c hä ph¸t hiÖn cã 2 loµi gåm: hä t¾c kÌ (Gekkonidae), hä th»n l»n bãng (Scincidae), hä th»n l»n chÝnh thøc (Laceridae),hä r¾n lôc (Veperidae). C¸c hä: hä nh«ng (Amidae), hä kú ®µ (Varanidae), hä ch¨n (Boidae), hä r¾n mèng (Xenopeltidae), hä rïa ®Çm (Emynidae) míi chØ ph¸t phiÖn sè l­îng lµ 1 loµi. VÒ sè l­îng gièng: Khu hÖ bß s¸t cã 19 gièng chiÕm 15.83% sè gièng hiÖn biÕt ë ViÖt Nam. Trong ®ã hé r¾n n­íc (Colubridae) cã sè gièng nhiÒu nhÊt lµ 7 gièng, tiÕp theo lµ hä r¾n hæ (Elapidae) 3 gièng, c¸c gièng cßn l¹i chØ cã sè l­îng lµ 1. Tõ b¶ng 4.2 ta thÊy sù ®a d¹ng vÒ thµnh phÇn loµi bß s¸t ë khu DTLS §Òn §uæm vµ vïng l©n cËn. Hä r¾n n­íc (Colubridae) chiÕm 36.84% sè gièng vµ sè loµi chiÕm 32.00% tæng sè loµi bß s¸t ë khu vùc nghiªn cøu. Hä r¾n hæ (Elapidae) chiÕm 15.79% sè gièng vµ sè loµi chiÕm 16.00%. Hä t¾c kÌ (Gekkonidae), hä th»n l»n bãng (Scincidae), hä th»n l»n chÝnh thøc (Laceridae),hä r¾n lôc (Veperidae) cã 1 gièng, 2 loµi chiÕm 5.26% sè gièng vµ sè loµi chiÕm 8.00%. Hä nh«ng (Amidae), hä kú ®µ (Varanidae), hä ch¨n (Boidae), hä r¾n mèng (Xenopeltidae), hä rïa ®Çm (Emynidae) cã 1 gièng chiÕm 5.26%, 1 loµi chiÕm 4.00% tæng sè loµi cña khu vùc nghiªn cøu. Nh­ vËy ta thÊy, thµnh phÇn loµi mÉu vËt t­¬ng ®èi Ýt do c¸c nguyªn nh©n sau: + Thêi gian thu thËp mÉu vËt vµ ®iÒu tra lµ vµo mïa thu, ®«ng thêi tiÕt ®· b¾t ®Çu l¹nh nªn c¸c loµi bãp s¸t gi¶m ho¹t ®éng, céng thªm mïa ®«ng n¨m nay kh¸ l¹nh vµ kÐo dµi nªn thêi gian ngñ ®«ng cña c¸c loµi bß s¸t l©u h¬n c¶n trë viÖc thu thËp mÉu vËt vµ ®iÒu tra thµnh phÇn loµi. + Thêi gian nghiªn cøu ng¾n (§ît 1: tõ th¸ng 9- 2007 ®Õn th¸ng 11 – 2007,®ît 2: tõ th¸ng 2 – 2008 ®Õn th¸ng 5 – 2008). + §èi t­îng nghiªn cøu dÔ lÈn tr¸nh nªn khã tiÕp cËn ®èi t­îng ®Ó nghiªn cøu. 4.1.2.2 Sè loµi quý hiÕm Dùa vµo b¶ng 4.2 vµ c¨n cø nghÞ ®Þnh sè 32/2006/N§ - CP, S¸ch §á ViÖt N¨m 2004, S¸ch §á ThÕ Giíi chóng t«i cã b¶ng sau: B¶ng 4.3: Thèng kª c¸c loµi bß s¸t quý hiÕm ë khu DTLS §Òn §uæm Vµ vïng l©n cËn. STT tªn loµi Møc ®é ®e do¹ N§-32/ N§-CP S§VN 2004 IUCN 2004 1 Varanus salvato - Kú ®µ hoa IIB EN 2 Python molurus – Tr¨n ®Êt IIB CR LR/nt 3 Ptyas korross – R¾n r¸o EN 4 Elaphe mollendorffi – R¾n säc khoanh VU 5 Elaphe radiata – R¾n säc d­a IIB VU 6 Bugarus fasciatus – R¾n c¹p nong IIB EN 7 Bungarus multicinctus - R¾n c¹p nia b¾c IIB 8 Naja atra - R¾n hæ mang IIB EN 9 Ophiophagus hannah - R¾n hæ chóa CR 10 Trimeresurus stejnegeri - R¾n lôc xanh 11 Trimeresurus mucrosquamatus - R¨n lôc c­êm IIB Ghi chó: + N§ 32/N§ - CP: IB: nghiªm cÊm khai th¸c vµ sö dông; IIB: H¹n chÕ khai th¸c vµ sö dông. + S§VN 2004: S¸ch §á ViÖt Nam (2004):m« t¶ c¸c loµi ®éng vËt bÞ ®e do¹ cÊp quèc gia. CR: cùc k× nguy cÊp, EN (Endangered): nguy cÊp, VU (Vulnerable): sÏ nguy cÊp. + IUCN 2004: s¸ch ®á thÕ giíi: liÖt kª c¸c loµi ®éng vËt hoang d· bÞ ®e do¹ cÊp toµn cÇu: CR: cùc k× nguy cÊp, EN: nguy cÊp, VU: sÏ nguy cÊp, LR/nt s¾p bÞ ®e däa. Tõ b¶ng 4.3 cho thÊy khu DTLS §Òn §uæm vµ vïng l©n cËn cã 11 loµi bß s¸t quý hiÕm, chØ cã loµi tr¨n ®Êt n»m trong danh s¸ch c¸c loµi quý hiÕm cña s¸ch ®á thÕ giíi. Do kh«ng cã rõng nguyªn sinh nªn thµnh phÇn loµi bß s¸t ë khu vùc nghiªn cøu cã rÊt Ýt loµi, ®é ®a d¹ng kh«ng cao, sè l­îng loµi n»m trong danh s¸ch c¸c loµi quý hiÕm kh«ng nhiÒu. Tuy nhiªn, vÉn cÇn ph¶i cã chÝnh s¸ch b¶o vÖ rõng phßng hé vµ rõng trång nghiªm ngÆt ®Ó ®¶m b¶o m«i tr­êng sèng cho bß s¸t nãi riªng vµ c¸c loµi ®éng vËt hoang d· nãi chung. 4.2. M« t¶ bß s¸t ë khu DTLS §Òn §uæm A. squamata – bé cã vÈy Bé nµy ë ViÖt Nam cã 226 loµi thuéc 6 hä. A1. Lacertilia – Ph©n bé th»n l»n ë ViÖt Nam cã 80 loµi, 7 hä, khu DTLS ®Òn §uæm cã 5 hä. I. Gekkonidea – Hä t¾c kÌ Hä t¾c kÌ ë ViÖt Nam cã 9 gièng, 18 loµi, khu DTLS §Òn §uæm hiÖn biÕt 1 gièng, 2 loµi. I.1 Hemidactylus – Gièng th¹ch sïng: ViÖt Nam cã 5 loµi, Khu DTLS ®Òn ®uæm hiÖn biÕt 2 loµi. I.1.1 Hemidactylus vietnamensis ( Darevsky et Kupriyanova, 1984) – Th¹ch sïng. Hemidactylus vietnamensis I.S.Drevsky et L.A.Kupriyanova, 1984, Jour. Herpertol., 18, 3:281 - 283 Tªn ViÖt Nam: Th¹ch sïng. C¬ thÓ dµi kho¶ng 10 – 15cm, th©n dµi 7cm, ngãn tay kh«ng cã mµng da, cã mét nÕp da yÕu bªn th©n. §u«i dÑp, cã r¨ng c­a ë bªn. MÆt d­íi ngãn tay cã 5 nÕp da máng. Ph©n bè: Ninh B×nh (Cóc Ph­¬ng) I.1.2 Hemidactylus frenatus (Schelegel, in Dumerilet Bibron, 1836) – Th¹ch thïng ®u«i sÇn. Hemidactylus frenatus H.Schelªgl, in A – M – C. Dumeril et G.Bibron,1836, Erpetol., GÐn.,Paris, 3: 366. Tªn ViÖt Nam: Th¹ch sïng ®u«i sÇn. Sè mÉu: 1M Ph©n bè: Cao b»ng (Nguyªn B×nh), Lµo Cai (B¶o Hµ), Yªn B¸i (M­êng Kim), L¹ng S¬n (H÷u Lòng), VÜnh Phóc (L·ng C«ng), S¬n La (Hua Trai, thÞ x· S¬n La, M­êng Do), Hoµ B×nh (Liªn S¬n, V¹n Mai), Qu¶ng Ninh (Ba Mïn), H¶i Phßng (C¸t Bµ), H¶i D­¬ng (ChÝ Linh), Hµ TÜnh (S¬n T©y, H­¬ng Phó, H­¬ng S¬n, Kú L©m, Kú Ninh), Qu¶ng B×nh (Cha Lo, Lª Ninh), Qu¶ng TrÞ (Hå X¸, §«ng Hµ), Thõa Thiªn – HuÕ (HuÕ), §µ N½ng (Cï Lao Chµm), Qu¶ng Nam (Trµ Mi), Kom Tum (Kon Pl«ng), Gia Lai (S¬ Pai, An Khª, Pleiku), §¾k L¾k (B¶n §«n), L©m §ång (L¹c D­¬ng), B×nh Ph­íc (NghÜa Trung), Ninh ThuËn (Nha Hè), §ång Nai (C¸t Tiªn), Bµ RÞa – Vòng TÇu (C«n §¶o), TP. Hå ChÝ Minh, Kiªn Giang (Phó Quèc), CÇn Th¬ (CÇn Th¬), Cµ Mau (U Minh, T©n ©n, NguyÔn PhÝch). II. Agamidae – Hä nh«ng ViÖt Nam hiÖn cã 7 gièng 20 loµi, ë khu ®Òn §uæm vµ l©n cËn hiÖn biÕt 1 gièng, 1 loµi. II.2 Acanthosaura (Gray, 1831) – Gièng « r« ViÖt Nam hiÖn biÕt 3 loµi, khu ®Òn §uæm hiÖn biÕt 1 loµi. II.2.3 Acanthosaura lepidogaster ( Cuvier, 1829) - ¤ r« vÈy Calotes lepidogaster G. Cuvier, 1829, RÌg.Anim., 2nd Ed., Paris, 2: 39. Tªn ViÖt Nam: ¤ r« v¶y, nh«ng (ViÖt), p«ng ho (M­êng), nhiÔu cao (Tµy). L = 50 – 100mm; Lcd = 65 -200mm. C¬ thÓ dÑp bªn, sau m¾t cã mét gai nhän vµ phÝa trªn mµng nhÜ cã mét gai rÊt nhá. PhÝa ngoµi mµng nhÜ phñ mét líp v¶y nhá. Hµng gai nhá ¬ cæ kh«ng nèi liÒn víi hµng gai gi÷a l­ng. V¶y l­ng d¹ng h¹t, xen nh÷ng nèt sÇn. MÇu s¾c th©n thay ®æi tõ mÇu xanh l¸ c©y ®Õn x¸m n©u. Mét sè c¸ thÓ cã vÖt x¸m h×nh th«i ë vïng sau g¸y. PhÝa sau th©n vµ ®u«i cã nh÷ng vÖt mÇu x¸m sÉm ch¹y ngang. Ph©n bè: Cao B»ng (Nguyªn B×nh), B¾c K¹n (Ng©n S¬n, Ba BÓ), Tuyªn Quang(Na Hang), Lµo Cai (Lµo Cai, Sa Pa, V¨n Bµn), L¹ng S¬n (H÷u Lòng), S¬n La (Hua Trai, M­êng Do), VÜnh Phóc (§¹i §×nh, Tam §¶o), Hµ T©y (Ba V×), Hoµ B×nh Mai Ch©u, Tu LÝ, B×nh Thµnh, Th­îng TiÕn, Ngäc L©u), Qu¶ng Ninh L©m Ca, B¶n Sen, Ba Mïn), Ninh B×nh (Cóc Ph­¬ng), NghÖ An (Pï M¸t, QuÕ Phong, Pï Huèng), Hµ TÜnh (S¬n T©y, CÈm Mü, H­¬ng S¬n), Qu¶ng B×nh (Cha Lo), Thõu Thiªn – HuÕ (B¹ch M·), §µ N½ng (Bµ Nµ), Qu¶ng Nam (Ngäc Linh), Qu¶ng TrÞ (X· Phóc), Kon Tum (Kon Pr«ng), Gia Lai (S¬n Lang), L©m §ång (B¶o Léc, §¹ TÎ), B×nh Ph­íc (NghÜa Trung), §ång Nai (C¸t Tiªn). III. Scincidae – Hä th»n l»n bãng ViÖt Nam hiÖn cã 13 gièng 37 loµi, khu DTLS §Òn §uæm hiÖn biÕt 1 gièng, 1 loµi III.3. Mabuya(Fitzinger, 1820) – Gièng th»n l»n bãng ViÖt Nam hiÖn biÕt 5 loµi, khu DTLS §Òn §uæm hiÖn biÕt 2 loµi. III.3.4 Mabuya longicaudata (Hallowell,1856) – Th»n l»n bãng ®u«i dµi Euprepis longicaudata B.Hallowel, 1865, Proc. Acad. Nat. Sci. Philadelphia, 8:155. Tªn ViÖt Nam : Th»n l»n bãng ®u«i dµi, th»n l»n bãng, th»n l»n (ViÖt). C¬ thÓ dµi kho¶ng 35cm, th©n dµi 12cm. V¶y trªn th©n cã 2-3 gê mê. Gi÷a l­ng mµu n©u x¸m, däc 2 bªn s­ên mµu sÉm, viÒn trªn vµ d­íi mµu s¸ng. Däc s­ên ë gi¸p bông mµu x¸m pha xanh. Bông mµu tr¾ng ®ôc. C¸ thÓ non cã l­ng mµu n©u ®ång, hai bªn s­ên n©u sÉm. §u«i rÊt dµi gÊp 2 lÇn chiÒu dµi th©n. Th»n l»n bãng sèng ë c¸c bê c©y bôi cá, leo chÌo giái, ho¹t ®éng ban ngµy. Ph©n bè: Hµ Giang (T©y C«n LÜnh), Cao B»ng (Nguyªn B×nh), Tuyªn Quang (Na Hµng), B¾c K¹n (Ba BÓ), L¹ng S¬n (H÷u Liªn), Yªn B¸i (V¨n Yªn, Nµ HÈu, B¶o Hµ), Phó Thä (L·ng C«ng), Hoµ B×nh (An L¹c, Liªn S¬n, Th­îng TiÕn, Mai Ch©u),Hµ Néi (Gia L©m, NghÜa §«), B¾c Giang (An Ch©u, B¾c Giang,TÊn Méc), Qu¶ng Ninh (B¶n Sen, Bµ Mïn, C¸i BÇu), H¶i D­¬ng (ChÝ Linh), Ninh B×nh (Cóc Ph­¬ng), Thanh Ho¸ (BÕn Ðn), NghÖ An (Pï M¸t, Pï Huèng), Hµ TÜnh (H­¬ng S¬n, K× L©m), Qu¶ng TrÞ (Qu¶ng TrÞ, VÜnh Linh),Thõa Thiªn HuÕ (HuÕ, Léc H¶i), Qu¶ng Nam (Ngäc Linh), B×nh ThuËn (Hoµ Th¾ng), Kon Tum (Kon Pl«ng), §ång Nai (C¸t Tiªn), CÇn Th¬ (Ph­¬ng B×nh). III.3.5 Mabuya multifasciata (Kuhl, 1820) – Th»n l»n bãng hoa Scincus multifasciata H.Kuhl, 1820, Beitr. Zool. Vergl. Anat. Frankfur am Main, [1]: 126. Tªn ViÖt Nam: Th»n l»n bãng hoa. L + Lcd = 130 + 220 C¬ thÓ mËp, däc gi÷a l­ng mÇu n©u ®ång, th­êng cã 5 ®Õn 7 säc mê.hai bªn s­ên mÇu sÉm h¬n, ®«i khi cã nh÷ng ®èm tr¾ng nhá, cã thÓ cã c¸c ®èm lín mÇu da cam. V¶y cã gê râ. §u«i ng¾n h¬n 2 lÇn chiÒu dµi th©n. Ph©n bè: Cao B»ng (Nguyªn B×nh), Lai Ch©u ( B×nh L­), Yªn B¸i (Mï C¨ng Ch¶i, Th­îng B»ng La, B¶o Hµ), Hµ Giang (T©y C«n LÜnh, B¾c Mª), Tuyªn Quang (Na Hang), L¹ng S¬n (H÷u Liªn), B¾c K¹n (B¾c K¹n, Chî R·, B¶n Thi), S¬n La ( Hua Trai, M­êng Do), VÜnh Phóc ( §¹i §×nh, Kh¶ Cøu), Hµ Néi (Gia L©m), B¾c Ninh, B¾c Giang ( S¬n §éng, Lôc S¬n), Qu¶ng Ninh (Th­îng Yªn C«ng, C¸i BÇu), Hoµ B×nh (V¹n Mai, Pµ Cß), Ninh B×nh ( Cóc Ph­¬ng), Hµ TÜnh (Hoµ H¶i, H­¬ng S¬n, CÈm MÜ), Qu¶ng TrÞ (Qu¶ng TrÞ), Thõa Thiªn – HuÕ ( HuÕ), §µ N½ng (Cï Lao Chµm), Kon Tum (Kon Pl«ng, Bê Y, Diªm B×nh), Gia Lai ( P¬ Pai, Ch­ Sª), §¨k L¾k (B«ng Kr¨ng, §¾k Ph¬i, Ea Kao), L©m §ång (L¹c D­¬ng, Léc Nam, Léc Ch©u), B×nh Ph­íc (NghÜa Trung), Ninh ThuËn (Nha Hè), §ång Nai (C¸t Tiªn), Bµ Rþa – Vòng Tµu ( C«n §¶o), Long An (T©n Th¹nh), Ki©n Giang ( Phó Quèc), CÇn Th¬ (CÇn Th¬), Cµ Mau (Kh¸nh An, N¨m C¨n, U Minh). IV. Lacertidae – Hä th»n l»n chÝnh thøc ViÖt Nam hiÖn cã 1 gièng, 3 loµi, khu DTLS §Òn §uæm hiÖn biÕt 1 gièng, 2 loµi. IV.4 Takydromus – Gièng th»n l»n chÝnh thøc IV.4.6 Takydromus wolteri (Fischer, 1885) - Liu diu vonte Takydromus wolteri J.G.Fescher, 1885, Jahrb.Wiss. Anst. Hamburg, 2:82. Tªn ViÖt Nam : Liu ®iu vonte. §Çu phñ vÈy h×nh khiªn. V¶y bông kh«ng trßn, kh¸c h¼n vÈy bªn vÒ h×nh d¹ng hay kÝch cì, cã 4 chi, 3 ®«i tÊm häng. C¬ thÓ dµi kho¶ng 12-22cm, th©n dµi kho¶ng 3,5-4,5cm , ®u«i rÊt dµi gÊp 3 lÇn th©n. Ph©n bè: S¬n La (M­êng Do), Hoµ B×nh (Th­îng TiÕn), Qu¶ng Ninh (Ba Mïn, L©m Ca),NghÖ An (T©y kú, Quúnh Ch©u). IV.4.7 Takydromus sexlineatus (Daudin,1802) – Liu diu chØ Takydromus sexlineatus F.- M. Daudin, “X” (1802), Hist. Nat. Rept., Paris, 3“365” (= 256). Takydromus meridionalis G.Tirant, 1885, Rept. Bat. Conhinchine et Cambodge, Saigon: 219. Tªn Viªt Nam : Liu diu chØ. Th©n dµi kho¶ng 6,5cm, ®u«i dµi kho¶ng 29 cm. C¬ thÓ dµi vµ m¶nh, ®u«i rÊt dµi gÊp kho¶ng 4 lÇn chiÒu dµi th©n. V¶y trªn th©n lín, xÕp thµnh hµng vµ cã gê næi râ. C¸c v¶y bông h×nh ch÷ nhËt còng cã gê râ, xÕp kÒ nhau kiÓu l¸t g¹ch. PhÝa trªn l­ng mµu n©u hoÆc mÇu cá óa, cã 2 d¶i mµu s¸ng ë 2 bªn l­ng, kÐo dµi tõ sau m¾t ®Õn gi÷a ®u«i. Cã hµng lç ph©n bè ë mÆt d­íi ®ïi. Hai bªn s­ên mÇu n©u vµng, cã hµng chÊm mÇu vµng xÕp theo chiÒu däc th©n ®Õn gÇn gèc chi sau. Ph©n bè: Hµ Giang (T©y C«n LÜnh), Cao B»ng (Nguyªn B×nh), Tuyªn Quang (Na Hµng), B¾c C¹n (Ba BÓ), L¹ng S¬n (H÷u Liªn), VÜnh Phóc (§¹i B×nh, Kh¶ Cöu, MÜ L­¬ng, Tam §¶o), Phó Thä (Xu©n S¬n), Hoµ B×nh (An L¹c, Th­îng TiÕn, Tu LÝ), B¾c Giang (TuÊn §¹o, Lôc S¬n), Ninh B×nh (Cóc Ph­¬ng), NghÖ An (Pï M¸t), Hµ TÜnh (Vò Quang, H­¬ng S¬n), Ninh ThuËn (Nói Chóa), Kon Tum (Kon Pl«ng, §¾k T«, Bê Y, Mo Ray), Gia Lai (S¬ Pai), §¨k L¾k (B¶n §«n), §¨k N«ng (B¶n NghÜa, Nam §µ), L©m §ång (L¹c D­¬ng, Léc Ch©u, Léc Nam), B×nh Ph­íc (NghÜa Trung), B×nh D­¬ng (Thñ DÇu Mét). V. Varanidae – Hä K× ®µ V.5 Varanus (Merrem, 1820) – Gièng k× ®µ V.5.8 Varanus salvato (Laurenti, 1786) – K× ®µ hoa Stellio salvator J.N.Laurenti, 1786, Syn, Rept., Vienna: 56. Tªn ViÖt Nam: K× ®µ hoa hay cßn gäi lµ k× ®µ n­íc. TÊm mâm cao h¬n réng, viÒn 3 v¶y ë sau vµ 2 tÊm mÐp trªn thø nhÊt, lç mòi c¸ch c¸c tÊm mÐp trªn 3 hµng v¶y. Trªn m¾t cã d·y 3 v¶y h×nh lôc gi¸c dµi, c¸ch bê m¾t 4 hµng v¶y. Cì lín, th©n dµi kho¶ng 105cm, §u«i dµi kho¶ng 190cm. §Çu thu«n dµi mâm tï. L­ìi dµi vµ m¶nh, ®Çu l­ìi sÎ ®«i, lu«n thß ra thôt vµo ®Ó c¶m gi¸c. Lç mòi h×nh bÇu dôc hay trßn, ë gÇn mót mâm h¬n m¾t. C¬ thÓ phñ v¶y nhá, XÕp kÒ nhau nh­ l¸t g¹ch. L­ng mÇu x¸m ®en cã nh÷ng ®èm vµng to xÕp thµnh hµng ngang. ë gi÷a ®èm cã chÊm ®en. V¶y bông to h¬n v¶y l­ng vµ xÕp thµnh hµng ngang. §u«i dµi, dÑp bªn, gê sèng ®u«i râ. Trªn ®u«i cã nh÷ng vßng vµng nh¹t xen lÉn vßng ®en. Mµu s¾c vµ hoa v¨n ë con non râ h¬n, mê dÇn ë con tr­ëng thµnh. Ph©n bè: Lµo Cai (V¨n Bµn), B¾c K¹n (Ba BÓ), Lai Ch©u, L¹ng S¬n (H÷u Lòng), S¬n La (Hua Trai, M­êng Do),VÜnh Phóc (Tam §¶o), Hoµ B×nh (B×nh Thanh, Phó Vinh), B¾c Giang (An L¹c), Qu¶ng Ninh (Ba Mïn, §«ng Ngò, Quan L¹c, V¹n C¶nh), H¶i D­¬ng (ChÝ Linh), Ninh B×nh (Cóc Ph­¬ng), NghÖ An (Pï M¸t, Pï Huèng), Hµ TÜnh (H­¬ng S¬n), Qu¶ng Nam (Ngäc Linh), Kon Tum (Bê Y), §¾k L¾k (B¶n §«n), L©m §ång (Léc Ch©u), Bµ RÞa – Vòng Tµu (C«n §¶o), Cµ Mau (N¨m Can, U Minh, T©n Minh). a2. serpentes – ph©n bé r¾n ë ViÖt Nam cã 9 hä, khu DTLS §Òn §uæm hiÖn biÕt 5 hä. VI. Boidae – Hä Tr¨n ViÖt Nam cã 1 gièng, 3 loµi, khu DTLS ®Òn §uæm hiÖn biÕt 1 gièng, 1 loµi. VI.6. Python (Daudin, 1803) – Gièng tr¨n VI.6.9 Python molurus (Linnaeus, 1758) – Tr¨n ®Êt Tªn ViÖt Nam: Tr¨n ®Êt hay tr¨n mèc. C¬ thÓ lín, dµi h¬n 4m. §Çu nhá vµ dµi. M¾t nhá, con ng­¬i h×nh bÇu dôc ®øng. M«i trªn cã 10-13 v¶y, v¶y thø nhÊt vµ thø hai cã hè m«i; 13-18 v¶y m«i d­íi, nh÷ng v¶y phÝa sau cã hâm. PhÇn th¸i d­¬ng cã nhiÒu v¶y nhá, 62-75 hµng v¶y gi÷a th©n. V¶y hËu m«n nguyªn, hai hµng v¶y d­íi ®u«i. Cßn di tÝch cña chi sau h×nh cùa ë hai bªn huyÖt. PhÝa trªn l­ng cã nh÷ng ®­êng x¸m vµng hay n©u nèi thµnh m¹ng, xen víi nh÷ng m¶ng mÇu s¸ng ®en. Hai bªn s­ên mµu nh¹t h¬n. Bông mµu tr¾ng ®ôc hay mµu ®Êt. Ph©n bè: Lai Ch©u (M­êng toong, Chµ Cang), Yªn B¸i (TrÊn Yªn), B¾c K¹n (B¾c K¹n), Th¸i Nguyªn (§¹i Tõ, §×nh C¶), L¹ng S¬n (H÷u Liªn), S¬n La (Hua Trai, ChiÒng Mu«n, M­êng Do), Phó Thä (Thanh S¬n), VÜnh Phóc (Tam §¶o), Hoµ B×nh (Thanh B×nh, Hoµ B×nh, K× S¬n, Th­îng TiÕn), B¾c Giang (Long S¬n, Thanh S¬n, Lôc S¬n), Qu¶ng Ninh (Ba Mïn, V¹n C¶nh), H¶i D­¬ng (ChÝ Linh), Ninh B×nh (Cóc Ph­¬ng), NghÖ An (T©n Kú, Nghi Xu©n, Quú Hîp), Hµ TÜnh (H­¬ng Khª, H­¬ng S¬n, Kú Anh), Thõa Thiªn HuÕ (Léc H¶i), §µ N½ng, Qu¶ng Nam, Kon Tum, Gia Lai, L©m §ång, §¾k L¾k, Kh¸nh Hoµ, B×nh Ph­íc, §ång Nai, Bµ RÞa – Vòng Tµu, Tp Hå ChÝ Minh, Kiªn Giang, CÇn Th¬, Cµ Mau. VII. Colubridae – Hä R¾n n­íc VII.7. Dendrelaphis (Boulenger, 1890) – Gièng r¾n leo Dendrelaphis G.A.Boulenger, 1890, Fau. Brit. India. Rept. Batr., London:339 ViÖt Nam hiÖn cã 2 loµi, khu DTLS §Òn §uæm hiÖn biÕt 1 loµi. VII.7.10 Dendrelaphis pictus (Gmeslin,1789) – R¾n Leo C©y Coluber pictus J.F.Gmelin, 1789, LinnÐ Syst.Nat., ed. 13, Laipzig, 1(3): 1116. Dendrelaphis pictus ngansonenssis R. Bourret, 1935, Ann. Bull.GÐn. Instr. Pub., Hanoi:4. Dendrelaphis pictus pictus R. Bourret, 1936, Serp. Indoch. Toul., 2:220. Tªn ViÖt Nam: R¾n leo c©y. C¬ thÓ dµi vµ m¶nh. C¬ thÓ dµi kho¶ng 150 cm. §Çu ph©n biÖt víi cæ. M¾t lín, con ng­¬i trßn. Cã 8-9 v¶y m«i trªn (2-3 v¶y tiÕp xóc víi m¾t), 15 hµng v¶y quanh th©n nh½n vµ xÕp thµnh hµng xiªn. Hµng v¶y sèng l­ng réng h¬n hµng v¶y bªn c¹nh. Nh÷ng v¶y bông, v¶y d­íi ®u«i cã khÊc râ ë hai bªn. V¶y huyÖt chia ®«i. §u«i dµi, v¶y d­íi ®u«i kÐp. Hai bªn ®Çu cã ®­êng ®en tõ mâm qua m¾t ®Õn g¸y. L­ng mÇu vµng hay n©u thÉm , cã ®­êng x¸m hay vµng nh¹t, viÒn ®en ch¹y däc s­ên. M«i, häng vµ bông mµu vµng nh¹t. Ph©n bè: Cao B»ng (Nguyªn b×nh, Lai Ch©u, Loµ Cai (Thai Niªn, Sa Pa), B¾c K¹n (Ng©n S¬n), Th¸i Nguyªn (Kú Phó), L¹ng S¬n, S¬n La (M­êng Do), Phó Thä (Xu©n S¬n), VÜnh Phóc (Tam §¶o), Qu¶ng Ninh (C¸i Rång), H¶i D­¬ng (ChÝ Linh), Ninh B×nh (Cóc Ph­¬ng), NghÖ An (CÇu Gi¸t), Hµ TÜnh (H­¬ng S¬n), Qu¶ng Tri (§éng Tam Ve), §µ N½ng, Qu¶ng Nam (Chu Lai), Gia Lai (S¬n Lang, An Khª), §¾k N«ng (Nam §µ), Phó Yªn (Tuy Hoµ), Kh¸nh Hoµ (CÇu §¸), T©y Ninh, §ång Nai (C¸t Tiªn, Biªn Hoµ, Ph­íc LÖ), Tp Hå ChÝ Minh, An Giang (Ch©u §èc), Kiªn Giang (Hµ Tiªn), Sãc Tr¨ng (Sãc Tr¨ng), Cµ Mau (U Minh). VII.8 Amphiesma (DumÐlin, Bibron and DumÐlin, 1854) – Gièng r¾n s·i VII.8.11 Amphiesma stolata (Linnaeus, 1758) – R¾n s·i th­êng Coluber stolatus C. Linnaeus, 1758, Syst. Nat., ed. 10 Stockholm, 1219. Natrix Stolatus chinensis R. Mell, 1929, Sitx. Gest. Nat., Berlin: 319. Rhabdophis stolatus: R. Bourret, 1936, Serp. Indoch. Toul., 2: 92. ChiÒu dµi th©n kho¶ng 290 – 485mm, chiÒu dµi ®u«i kho¶ng 90 – 160mm. §Çu ph©n biÖt râ víi cæ. Cã 8 – 9 v¶y m«i trªn, 9 -10 v¶y m«i d­íi. V¶y gi÷a th©n: 19 hµng cã gê râ; 145 – 148 v¶y bông; v¶y hËu m«n chia hai; 47 – 84 v¶y d­íi ®u«i , kÐp. L­ng x¸m n©u, cã 2 d¶i tr¾ng ch¹y däc l­ng, cã 3 hµng vÖt ®en c¸ch ®Òu nhau, xen gi÷a 2 säc tr¾ng. M«i vµ häng vµng ãng, n¬i tiÕp gi¸p hai v¶y m«i mÇu x¸m ®en, bông mµu tr¾ng ®ôc. Ph©n bè: Cao B»ng (Nguyªn B×nh), Lµo Cai (Thai Niªn), B¾c K¹n (Ng©n S¬n), Tuyªn Quang (Sinh Long), Th¸i Nguyªn (Kú Phó), L¹ng S¬n (L¹ng S¬n), S¬n La (M­êng Do), Phó Thä (Xu©n S¬n), VÜnh Phóc (Tam §¶o), Hoµ B×nh (L­¬ng S¬n, Th­îng TiÕn), Hµ Néi, Qu¶ng Ninh ( B×nh Khª, §«ng Ngò, Pß HÌn), H¶i D­¬ng (CHÝ Linh), NghÖ An (Nam §µn, T©n Kú), Hµ TÜnh (H­¬ng S¬n), §µ N½ng, Qu¶ng Nam (Chu Lai), Gia Lai (n«ng tr­êng S«ng Ba), B×nh Ph­íc (NghÜa Trung), B×nh D­¬ng (Thñ DÇu Mét), T©y Ninh (T©y Ninh), §ång Nai (Biªn Hoµ), TP. Hå ChÝ Minh. VII.9. Ephale (fitzinger, in Wageler, 1833) – Gièng r¾n säc ViÖt Nam hiÖ cã 9 loµi, khu vùc ®Òn §uæm hiÖn biÕt 2 loµi. VII.9.12 Elaphe radiata (Schlegel, 1837) – R¾n säc d­a Coluber radiata H.Schlegel, 1837, Ess. Phys. Perp., The Hague, 2:135. Tªn ViÖt Nam: R¾n säc d­a, r¾n s¨n chuét (ViÖt). C¬ thÓ dµi kho¶ng 150-200cm. §Çu ph©n biÖt víi cæ, tÊm mâm réng h¬n cao, 2 tÊm gian mòi nhá h¬n 2 tÊm tr­íc tr¸n, 1 tÊm tr¸n cã chiÒu dµi ng¾n h¬n kho¶ng c¸ch tõ nã ®Õn mót mâm, 2 tÊm ®Ønh lín, 1 tÊm m¸, 1 tÊm tr­íc m¾t lín h¬n tÊm m¸, 2 tÊm sau m¾t, 8 tÊm m«i trªn, 9 tÊm m«i d­íi. TÊm sau c»m tr­íc ch¹m 3 tÊm m«i d­íi vµ lín b»ng c»m sau, mçi bªn cã 2 tÊm th¸i d­¬ng, 19 hµng v¶y th©n, 238 tÊm bông, tÊm hËu m«n nguyªn, tÊm d­íi ®u«i kÐp. §Çu n©u x¸m, tõ m¾t cã 3 tia: 1 tia ®i qua gi÷a tÊm mÐp, tõ 5 vµ 6 xuèng mÐp d­íi, 1 tia qua gi÷a 2 tÊm mÐp trªn 7, 8 xu«ng mÐp d­íi, 1 tia ®i qua r×a cña tÊm ®Ønh nèi víi khoanh ë g¸y. Gi÷a l­ng cã mét säc x¸m, bªn s­ên cã 2 säc ®en xen kÏ mét säc x¸m ch¹y song song ®Õn gÇn gi÷a l­ng th× mê dÇn, phÝa ®u«i x¸m. TÊm häng vµ cæ tr¾ng, tÊm bông ë con non tr¾ng h¬n ë con tr­ëng thµnh. Ph©n bè: Cao B»ng (Nguyªn B×nh), Yªn B¸i (B¶o Hµ, B¶o Ch¨m, ChiÒng Kªn), B¾c K¹n (Ng©n S¬n, B¾c K¹n), Th¸i Nguyªn (Linh Th«ng, Kú Phó), L¹ng S¬n (§ång §¨ng), S¬n La (Hua Trai, M­êng Do), Phó Thä, VÜnh Phóc (Tam §¶o), Hoµ B×nh (Bao La, Hoµ B×nh, Th­îng TiÕn, Tu Lý, V¹n Mai), Qu¶ng Ninh (B¶n Sen, L©m Ca), B¾c Giang (Lôc Nam), Tp H¶i Phßng (ViÖt H¶i), H¶i D­¬ng (ChÝ Linh), Ninh B×nh (Cóc Ph­¬ng), Thanh Ho¸ (BÕn Ðn), NghÖ An, Hµ TÜnh, Qu¶ng Tri (Qu¶ng TrÞ), Thõa Thiªn – HuÕ (Léc H¶i), §µ N½ng (§µ N½ng), Qu¶ng Nam (Chu Lai, Trµ My), Gia Lai (S¬n Lai, Ch­ Sª), §¨k L¾k (Ea Kao, Nam Hµ), L©m §ång (B¶o Léc), Kh¸nh Hoµ (Nha Trang), Ninh ThuËn (Phan Rang), B×nh Ph­íc (NghÜa Trung), T©y Ninh (T©y Ninh), §ånh Nai (C¸t Tiªn, Biªn Hoµ), Bµ RÞa – Vòng Tµu (C«n §¶o),TP. Hå Chó Minh, VÜnh Long (Trµ ¤n), Sãc Tr¨ng ( Sãc Tr¨ng), Cµ Mau (Cµ Mau, U Minh, Nam C¨n). VII.9.13. Elaphe moellendroffi (Boettger) – R¾n säc ®u«i khoanh Cynophis moellendorffii O.Boettger, 1886, Zool. Anz., Leipzig. 9: 520. Tªn ViÖt Nam: R¾n säc ®u«i khoanh, tr¨n ®¸, tr¨n löa. Cì lín, dµi tíi 220cm, dµi gÊp 2 lÇn réng. §Çu dµi vµ dÑp, ph©n biÖt râ víi cæ. TÊm mâm réng h¬n cao, 2 tÊm gian mòi nhá, ng¾n h¬n nhiÒu so víi tÊm tr­íc tr¸n, tÊm tr¸n dµi b»ng kho¶ng c¸ch tõ nã tíi tÊm mâm, hai tÊm ®Ønh h¬i lín h¬n; 1 tÊm m¸; 1 tÊm tr­íc m¾t lín, tiÕp gi¸p tÊm tr­íc tr¸n vµ tÊm tr¸n; 1 tÊm d­íi m¾t, 2 tÊm sau m¾t, 9 v¶y m«i trªn, 2 v¶y th¸i d­¬ng, 21 v¶y gi÷a th©n cã gê râ. V¶y huyÖt chia ®«i, v¶y d­íi ®u«i xÕp thµnh 2 hµng. §Çu x¸m nh¹t, trªn l­ng cã nh÷ng ®èm s¸ng to gÇn trßn; nh÷ng ®èm ë s­ên nhá h¬n nh÷ng ®èm trªn l­ng. §u«i cã 10 khoanh tr¾ng xen 11 khoanh ®en x¸m kh«ng khÐp kÝn ë mÆt d­íi. TÊm hËu m«n kÐp, 97 tÊm d­íi ®u«i kÐp. Ph©n bè: B¾c K¹n (Chî Míi, Linh Th«ng, Ng©n S¬n), L¹ng S¬n (H÷u Lòng), S¬n La (M­êng Do, Hua Trai), VÜnh Phóc (Tam §¶o), Hoµ B×nh (Hoµ B×nh), Ninh B×nh (V©n Long), NghÖ An(Pï M¸t). VII.10. Rhapdophis (Fitzinger, 1843) – Gièng r¾n hoa cá ViÖt Nam cã 4 loµi, khu vùc ®Òn §uæm hiÖn biÕt 1 loµi. VII.10.14 Rhapdophis subminiatus (Schelegel, 1837) – R¾n hoa cá nhá. Tropidonotus subminiatus H.Schelegel, 1837, Ess. Phys. Serp.,The Hague, 2:313. Natrix subminiatus R.Bourret, 1934, All. Bull. GÐn. Instr. Pub., Hanoi:164. Rhabdophis laobaoensis Bourret,1934, All. Bull. GÐn. Instr. Pub., Hanoi:169. Tªn ViÖt Nam: R¾n hoa cá nhá. C¬ thÓ dµi kho¶ng 1m. §Çu h¬i ph©n biÖt víi cæ, m¾t nhá. PhÇn gi÷a th©n cã 19 hµng v¶y, nh÷ng hµng v¶y nµy cã gê, hµng ngoµi cïng nh½n. Trªn ®Çu cã mét vÖt ®en to, ch¹y xiªn tõ m¾t ®Õn m«i trªn. L­ng x¸m hay x¸m hång, bông tr¾ng ®ôc. Ph©n bè: Cao B»ng (Nguyªn B×nh), Lµo Cai (Thai Niªn, B¶o Hµ, Sa Pa), Yªn B¸i (Mï C¨ng Ch¶i), B¾c K¹n (Ng©n S¬n, Xu©n L¹c, B¾c K¹n), L¹ng S¬n (L¹ng S¬n), S¬n La (M­êng Do), VÜnh Phóc (Tam §¶o), Hµ T©y, Hoµ B×nh, B¾c Giang, B¾c Ninh, Qu¶ng Ninh, H¶i D­¬ng (ChÝ Linh), NghÖ An (Kú S¬n), Hµ TÜnh (H­¬ng S¬n), Qu¶ng TrÞ (Lao B¶o, Qu¶ng TrÞ), Thõa Thiªn – HÕu, §µ N½ng, Qu¶ng Nam (Bµ Nµ), Gia Lai ( ¬n L¨ng), L©m §ång(§µ L¹t), B×nh Ph­íc (NghÜa Trung), T©y Ninh (T©y Ninh), §ång Nai (C¸t Tiªn, Biªn Hoµ, Tr¶ng Bom), TP. Hå ChÝ Minh, Kiªn Giang (Hµ Tiªn). VII.11 Ptyas (Fitzinger, 1843) – Gièng R¾n R¸o ViÖt Nam hiÖn biÕt 2 loµi, khu vùc ®Òn §uæm hiÖn biÕt 1 loµi. VII.11.15 Ptyas korros (Schlegel, 1837) – R¾n r¸o th­êng Coluber korros H.Schlegel, 1837, Ess. Phys. Serp., The Hague,2:139. Zamenis korros: R.Bourret, 1936, Serp. Indoch. Tuol., 2:111. Tªn ViÖt Nam: R¾n r¸o th­êng, r¾n l·i. C¬ thÓ dµi tõ 150-200cm. §Çu ph©n biÖt víi cæ. TÊm mâm réng h¬n cao mét chót, ®­êng nèi 2 tÊm gian mòi ng¾n h¬n ®­êng nèi 2 tÊm tr­íc tr¸n. TÊm tr¸n dµi b»ng hoÆc h¬n mét chót so víi kho¶ng c¸ch tõ nã tíi ®Çu mâm. Lç mòi gi÷a tÊm mòi chia, m¾t lín, con ng­êi trßn. Cã 2 tÊm m¸, 2 tÊm tr­íc m¸, 2 tÊm sau m¸. Cã 8 vÈy m«i trªn, 15 hµng vÈy gi÷a th©n nh½n, vÈy hËu m«n chia ®«i. M«i vµng n©u hay x¸m nh¹t. MÆt l­ng phÝa tr­íc mµu xanh x¸m nh¹t, phÝa sau mÇu n©u nh¹t. VÈy th©n lín cã viÒn ®en, cuèi mçi vÈy cã 1 chÊm ®en. Bông vµng nh¹t. §u«i dµi cã 2 vÈy ®u«i. Ph©n bè: Cao B»ng (Nguyªn B×nh), Lµo Cai (B¶o Hµ, Thai Niªn, Sa Pa), B¾c K¹n (Ng©n S¬n, B¨c K¹n), Th¸i Nguyªn (B×nh D©n), L¹ng S¬n (H÷u Lòng, L¹ng S¬n), S¬n La (Hua Trai, M­êng Do), Phó Thä (Xu©n S¬n), VÜnh Phóc (Tam §¶o), Hµ T©y (Ba V×), Hoµ B×nh (Kú S¬n, Tu Lý, Liªn S¬n), B¾c Giang, B¾c Ninh, Qu¶ng Ninh (C¸i BÇu, Nam S¬n), H¶i D­¬ng (ChÝ Linh), Ninh B×nh (Cóc Ph­¬ng), NghÖ An (H­¬ng Nguyªn, Quú Ch©u, Vinh), Hµ TÜnh (Hoµ Høa, Kú Anh), Qu¶ng TrÞ (Qu¶ng TrÞ), Thõa Thiªn – HuÕ (HuÕ, Léc H¶i), §µ N½ng, Kon Tom (Kon Tum), §¨k L¾k (Ea Kao), L©m §ång (§µ L¹t, B¶o Léc), B×nh §Þnh (Quy Nh¬n), Kh¸nh Hoµ (Cçu §¸), B×nh Ph­íc (NghÜa Trung) B×nh D­¬ng (Phó Lîi), T©y Ninh (T©y Ninh), §ång Nai (C¸t Tiªn), TP. Hå ChÝ Minh, Kiªn Giang (Hµ Tiªn, An Minh), Sãc Tr¨ng (Sãc Tr¨ng), Cµ Mau (U Minh). VII.12. Enhydris (Sonnini et Latreille, 1802) – Gièng r¾n bång. VII.12.16. Enhydris chinensis (Gray, 1842) – R¾n bång trung quèc Hupsirhina chinensis J.E.Gray, 1842, Z«l, Misc., London: 66 Tªn ViÖt Nam: R¾n bång trung quèc. L + Lc = 260-505 + 43-78 TÊm mâm réng h¬n cao; 1 tÊm gian mòi; 2 tÊm tr­íc tr¸n; 1 tÊm tr¸n; dµi gÇn gÊp 2 lÇn réng, xÊp xØ b»ng kho¶ng tõ tíi ®Çu mâm; 2 tÊm ®Ønh, tÊm mòi chia mét phÇn; 1 tÊm m¸, kh«ng tiÕp gi¸p víi tÊm mòi; 1 tÊm tr­íc m¾t; 2 tÊm sau m¾t; 1+2+3 tÊm th¸i d­¬ng, m«i trªn 7 hay 8 (h·n h÷u 6) tÊm, tÊm thø 4 (h·n h÷u tÊm thø 3) tiÕp gi¸p m¾t. M«i d­íi 8 -10 tÊm, cã 4 hay 5 tÊm tiÕp gi¸p tÊm sau c»m tr­íc; 2 ®«i tÊm sau c»m mµ tÊm tr­íc lín h¬n tÊm sau, 2 tÊm sau tiÕp gi¸p bëi nh÷ng tÊm nhá, v¶y th©n 25 (h·n h÷u 23, 24, 26, 27)-23-29 (h·n h÷u 17, 18) hµng, nh½n; 117-150 (trung b×nh 141) tÊm bông; 32 -53 tÊm d­íi ®u«i, kÐp. Trªn ®Çu cã mét vÕt x¸m to tõ ®Ønh ®Çu tíi cæ, ®«i khi cã mét vÕt kh¸c tõ ®Ønh ®Çu tíi m«i. M«i vµ häng ®á n©u. Lung x¸m ®«i khi cã mÇu ®á n©u hay x¸m xanh. S­ên cã 1 ®­êng ®á hay vµng nh¹t, ch¹y tõ m«i ®Õn ®u«i, trªn cã hµng chÊm ®en xÕp xiªn. Bông x¸m nh¹t h¬i n©u cã nh÷ng vÕt x¸m ®en ch¹y ngang qua n¬i tiÕp gi¸p 2 tÊm bông. Ph©n bè: Th¸i Nguyªn (Kú Phó), Hoµ B×nh (Hoµ B×nh, Cao D­¬ng), Hµ Néi (NghÜa §«), H¶i D­¬ng (ChÝ Linh), NghÖ An (H­ng Nguyªn), §¨k L¾k (Ea Kao), §¨k N«ng (Nam §µ). VII.13. Xenochrophis (Gunther, 1864) – Gièng R¾n N­íc ViÖt Nam hiÖn cã 2 loµi, khu DTLS §Òn §uæm hiÖn biÕt 1 loµi. VII.13.17. Xenochrophis piscator (Schneider, 1799) – R¾n n­íc Hydrus piscator J.G. Schneider, 1799, Hist. Amphib. Nat. Lit. Fasc . Jena, 1:247. Naxtri piscator: R.Bourret, 1936, Serp. Indoch. Toul. 2:497. Tropidonotus piscator: F. Angel, 1927, Bull. Mus. Hist. Nat. Paris, 33(6):497. Tropidonotus quicuntiatus: G.Tirant, 1885, Rept. Batr. Cochinchine et Cambodge, Saigon:56. Tªn ViÖt Nam: R¾n n­íc C¬ thÓ dµi kho¶ng 100 – 120cm. M¾t nhá, con ng­¬i trßn. Cã 8 – 9 vÈy m«i trªn, 19 hµng vÈy th©n cã gê (trõ 2 hµng ngoµi cïng). §Çu x¸m, cã 2 v¹ch ®en tõ m¾t xuèng m«i trªn, v¹ch thø 2 vßng ra sau bao quanh g¸y. L­ng x¸m xanh hay n©u gô. Mét sè vÈy cã viÒn ®en, bªn s­ên cã nh÷ng vÕt ®á nh¹t ch¹y xuèng phÝa bông. VÈy bông nh½n, vÈy hËu m«n chia ®«i, cã 2 hµng d­íi ®u«i. Bông mÇu tr¾ng ®ôc, ë n¬i tiÕp gi¸p 2 vÈy bông cã viÒn ®en ngang. Ph©n bè: Cao B»ng (Nguyªn B×nh), Lµo Cai (B¶o Hµ, Sa Pa), Th¸i Nguyªn (Linh Th«ng, §oµn kÕt, Phóc Thä), S¬n La (M­êng Do, Hua Trai), Phó Thä, Hoµ B×nh (Bao La, Hoµ B×nh, V¹n Mai), VÜnh Phóc, Hµ Néi, B¾c Giang, B¾c Ninh, Qu¶ng Ninh (B×nh Khª, Nam S¬n, B¶n Sen, Quan L¹n), H¶i D­¬ng (ChÝ Linh), H¶i Phßng (Cöa CÊm), NghÖ An, Hµ TÜnh, Qu¶ng TrÞ (§éng Tam Ve, VÜnh Linh, Qu¶ng TrÞ, Lao B¶o), Thõa Thiªn – HuÕ (HuÕ), §µ N½ng, Qu¶ng Nam (Chu Lai), §¾k L¾k (Ea cao, Bu«n Ma ThuËt), §¨k N«ng ( Nam §µ, §¹o NghÜa), L©m §ång (Lang Bian, Léc Ch©u), B×nh §Þnh (Quy Nh¬n), Phó Yªn (Phóc HiÖp), Kh¸nh Hoµ (Nha Trang, CÇu §¸), B×nh ph­íc (NghÜa Trung), Binh D­¬ng (Thñ DÇu Mét), T©y Ninh (T©y Ninh), §ång Nai (Biªn Hoµ), Tp. Hå ChÝ Minh, Trµ Vinh (Trµ ¤n), Sãc Tr¨ng (Sãc Tr¨ng), Kiªn Giang (Hµ Tiªn), Cµ Mau (U Minh, N¨m C¨n). VIII. Xenopeltidae – Hä R¾n Mèng VIII.14. Xenopeltis (Reinwardt, in boie, 1827) – Gièng R¾n Mèng VIII.14.18 Xenopeltis unicolor (Reinwardt, in boie, 1827) – R¾n Mèng Xenopeltis unicolor C.G.C. Reinwardt, in F. Boie, 1827. Isis von Oken, Jena:564. Tªn ViÖt Nam: R¾n Mèng hay cßn gäi lµ R¾n Nôc, Hæ Hµnh, Hæ ThiÕc. Cì trung b×nh, c¬ thÓ dµi 80 – 110cm. §Çu dµi vµ dÑt, h¬i ph©n biÖt víi cæ. M¾t nhá, con ng­¬i h×nh bÇu dôc ®øng. Cã 8 vÈy m«i trªn, 15 hµng vÈy gi÷a th©n, vÈy hËu m«n chia ®«i, vÈy d­íi ®u«i kÐp. PhÝa l­ng mµu n©u bãng lÊp l¸nh. D­íi häng vµ bông mµu tr¾ng ®ôc, ®u«i ng¾n. Ph©n bè: S¬n La (Hua Trai), Th¸i Nguyªn, VÜnh Phóc (Tam §¶o), Hoµ B×nh (Tu Lý, V¹n Mai), Hµ Néi (NghÜa §«), Qu¶ng Ninh (CÈm Ph¶, L©m Ca), H¶i D­¬ng (ChÝ Linh), Ninh B×nh (Cóc Ph­¬ng), NghÖ An (Vinh, H­ng Nguyªn, Kú S¬n), Hµ TÜnh (Ng· §«i), §µ N½ng, L©m §ång (B¶o Léc), B×nh Ph­íc (NghÜa Trung), Ninh ThuËn (Nha Hè), Tp. Hå ChÝ Minh, TiÒn Giang (Gß C«ng), CÇn Th¬ (CÇn Th¬), Cµ Mau ( U Minh, N¨m C¨n). IX. Elapidae – Hä R¾n Hæ ViÖt Nam hiÖn biÕt cã 7 loµi, khu vùc §Òn §uæm hiÖn biÕt 4 loµi. IX.15. Bungarus (Daudin, 1803) – Gièng R¾n C¹p Nia ViÖt Nam cã 5 loµi, khu vùc §Òn §uæm cã 2 loµi. IX.15.19 Bungarus fasciatus (Schneider, 1801) – R¾n C¹p Nong Pseudoboa fasciatus J.G.Schneider, 1801. Hist. Amph., Jena, 2:283. Bungarus anularis F.-M. Daudin, 1803. Hist. Nat. Rept. Paris, 5: 265. Tªn ViÖt Nam: R¾n c¹p nong, R¾n ®en vµng, R¾n vßng vµng ChiÒu dµi c¬ thÓ 100 – 150cm. §Çu bÑt ph©n biÖt râ víi cæ, tÊm mâm réng gÊp 2 lÇn cao, 2 tÊm gian mòi, 2 tÊm tr­íc tr¸n, 1 tÊm tr¸n cã chiÒu dµi ng¾n h¬n tõ nã tíi mót mâm, 2 tÊm ®Ønh lín, tÊm mòi kÐp, tÊm tr­íc lín h¬n tÊm sau. Kh«ng cã vÈy m¸, 1 tÊm tr­íc m¾t, 1 tÊm trªn m¾t, 2 tÊm sau m¾t, 7 vÈy m«i trªn, 15 hµng vÈy gi÷a th©n nh½n. Gê sèng l­ng râ, vÈy sèng l­ng lín h¬n vÈy bªn vµ cã h×nh 6 c¹nh. §Çu vµ cæ mµu ®en, cã 2 gi¶i vµng tõ ®Ønh ®Çu ®Õn cæ råi nèi víi phÇn tr¾ng ®ôc ë bông. Th©n cã 23 – 30 vßng ®en xen gi÷a c¸c vßng vµng khÐp kÝn bông. VÈy bông nh½n, vÈy huyÖt ®en, cã 1 hµng vÈy d­íi ®u«i. Häng vµ bông tr¾ng ngµ hay vµng nh¹t. §u«i ng¾n, mót ®u«i tï. Ph©n Bè: Cao B»ng (Nguyªn B×nh), Lµo Cai (B¶o Hµ, Sa Pa), Yªn B¸i (Phiªng Ban), B¾c K¹n (Ng©n S¬n, B¾c K¹n) Th¸i Nguyªn (Kú Phó), L¹ng S¬n (H÷u Lòng, L¹ng S¬n), S¬n La (Hua Trai, M­êng Do), VÜnh Phóc (Tam §¶o), B¾c Ninh (T©n Hång), Qu¶ng Ninh (§«ng V¨n, Th­îng Yªn C«ng), Hµ Néi (NghÜa §«, Xu©n C¶nh), Hµ T©y (Ba V×), H¶i D­¬ng (ChÝ Linh), Hoµ B×nh (Th­îng TiÕn), Ninh B×nh (Cóc Ph­¬ng), NghÖ An (Nghi Léc, Kú S¬n), Hµ TÜnh (H­¬ng S¬n), Thõa Thiªn – HuÕ (Léc H¶i), §µ N½ng (§µ N½ng), Gia Lai (S¬n L¨ng), §¨k L¾k (Bu«n Ma ThuËt), L©m §ång (Léc Ch©u), B×nh Ph­íc (NghÜa Trung), T©y Ninh (T©y Ninh), §ång Nai (C¸t Tiªn, Biªn Hoµ, §Þnh Qu¸n), Tp. Hå ChÝ Minh, TiÒn Giang (Gß C«ng, Mü Tho), Kiªn Giang (Minh ThuËn), Cµ mau (U Minh, Qu¶n Long, N¨m C¨n). IX.15.21. Bungarus Multicinctus (Blyth, 1861) – R¾n c¹p nia b¾c Bungarus Multicinctus E. Blyth, 1861, Jour. Asiat. Soc. Bengal, Calcuta, 29:98. Bungarus candidus multicintus: R Bourret, 1936, Serp. Indoch. Toul., 2:390. Tªn ViÖt Nam: R¾n c¹p nia b¾c C¬ thÓ dµi 100 – 130cm. §Çu kh«ng ph©n biÖt râ rµng víi cæ, tÊm mâm réng h¬n cao, 2 tÊm gian mòi, 2 tÊm tr­íc tr¸n, 1 tÊm tr¸n cã kho¶ng c¸ch ng¾n h¬n tõ nã tíi mót mâm, 2 tÊm ®Ønh lín kh«ng cã tÊm m¸, 1 tÊm tr­íc m¾t ch¹m tÊm tr­íc tr¸n vµ tÊm sau mòi, 1 tÊm sau m¾t. M¾t nhá con ng­¬i trßn, 7 vÈy m«i trªn, 15 hµng vÈy gi÷a th©n nh½n. §Çu x¸m, häng vµ bông tr¾ng ®ôc. Cã 44 – 48 khoanh ®en xen gi÷a c¸c khoanh tr¾ng, khoanh ®en réng h¬n khoanh tr¾ng vµ kh«ng khÐp kÝn ë mÆt bông, trõ phÇn ®u«i. Cã gê sèng l­ng. VÈy sèng l­ng réng h¬n vÈy bªn vµ cã h×nh 6 c¹nh. VÈy bông nh½n, vÈy hËu m«n ®¬n, cã 1 hµng vÈy d­íi ®u«i. Ph©n bè: Cao B»ng (Nguyªn B×nh), L¹ng S¬n (MÉu S¬n), B¾c K¹n (Ng©n S¬n), S¬n La (Hua Trai, M­êng Do), VÜnh Phóc (Tam §¶o), Hoµ B×nh (Th­îng TiÕn), Hµ Néi (NghÜa §«), H¶i D­¬ng (ChÝ Linh), Hµ TÜnh (H­¬ng Phó), Thõa Thiªn HuÕ (B¹ch M·). IX.16. Naja (Laurenti, 1786) – Gièng r¾n hæ mang ViÖt Nam hiÖn cã 2 loµi, khu DTLS §Òn §uæm hiÖn biÕt 1 loµi. IX.16.22. Naja atra (Canto, 1842) – R¾n hæ mang Naja atra T. Canto, 1842, Ann. Mag. Nat. Hist., London, [ser.1], 9: 482. Naia naia atra: R.Bourret, 1936, Serp. Indoch. Toul., 2:297. Tªn ViÖt Nam: R¾n hæ mang, cßn gäi lµ mang bµnh. ChiÒu dµi c¬ thÓ 120 – 200cm. §Çu h¬i ph©n biÖt víi cæ, mâm trßn. M¾t nhá, con ng­¬i trßn. TÊm mâm réng h¬n cao, 2 tÊm gian mòi mµ ®­êng nèi tÊm gian mòi ng¾n h¬n ®­êng nèi 2 tÊm tr­íc tr¸n, mét tÊm ng¾n h¬n kho¶ng c¸ch tõ nã tíi mót mâm, 2 tÊm ®Ønh lín, kh«ng cã tÊm m¸, 1 tÊm tr­íc m¾t ch¹m tÊm mòi, tÊm gian mòi vµ tÊm tr­íc tr¸n, 3 tÊm sau m¾t, 7 tÊm m«i trªn, tÊm 3, 4 ch¹m m¾t, 9 tÊm m«i d­íi, 2 tÊm sau c»m tr­íc ch¹m 3 tÊm m«i d­íi vµ dµi b»ng 2 tÊm c»m sau, 2 tÊm c»m sau c¸ch nhau b»ng 1 tÊm häng, 1-2 hµng v¶y th¸i d­¬ng. cã 21 hµng v¶y gi÷a th©n nh½n. V¶y bông nh½n, v¶y hËu m«n nguyªn, 2 hµng v¶y d­íi ®u«i. Cæ cã kh¶ n¨ng bµnh to, phÝa l­ng cã mét vµnh tr¾ng, gi÷a vßng mÇu ®en. L­ng x¸m ®en hay x¸m vµng, ®«i khi cã c¸c v¹ch ngang ®¬n hoÆc kÐp, tÊm häng vµ tÊm cæ s¸ng. PhÝa bông cã mét v¹ch ®en ngang ë sau cæ, phÇn sau x¸m ®ôc hay x¸m vµng. §u«i nhän. Ph©n bè: Cao B»ng (Cao B»ng), Lµo Cai (Sãc C¨n, Sa Pa), Tuyªn Quang (Sinh Long), B¾c K¹n (Ng©n S¬n), Th¸i Nguyªn, S¬n La (Hua Trai, M­êng Do), VÜnh Phóc (Tam §¶o, VÜnh L¹c), Hµ T©y (Ba V×), Hoµ B×nh (Bao La, Cao S­¬ng, Th­îng TiÕn), Qu¶ng Ninh (Ba Mïn, B¶n Sen, C¸i BÇu), H¶i D­¬ng (ChÝ Linh), Th¸i B×nh (§ång TiÕn), Ninh B×nh (Cóc Ph­¬ng, Gia V©n), NghÖ An (H­ng Nguyªn, Nghi Léc, Pï M¸t), Hµ TÜnh (Nghi Xu©n, H­¬ng S¬n), Qu¶ng B×nh (T©n Êp), Qu¶ng TrÞ (Khe Xanh), Gia Lai (Pleiku, S¬n L¨ng), §¨k L¾k (Ea Kao), Kh¸nh Hoµ (Cam Ranh), B×nh ThuËn (Phan ThiÕt), B×nh D­¬ng (Phó Lîi, Thñ DÇu Mét), T©y Ninh (T©y Ninh), §ång Nai (Biªn Hoµ), Tp. Hå ChÝ Minh, An Giang (Ch©u §èc), TiÒn Giang (Gß C«ng, Mü Tho), Kiªn Giang (Hµ Tiªn), VÜnh Long (VÜnh Long), Sãc Tr¨ng (Sãc Tr¨ng), Cµ Mau (N¨m C¨n). IX.17. Ophiophagus (Gunther, 1846) – Gièng r¾n Hæ chóa IX.17.23. Ophiophagus hannah (Cantor, 1836) – R¾n Hæ chóa Hamadryas hannah T.Canto,1836, Asiat. Ret., Calcutta, 19 (1):87; Taf:10-11 Naja hannah: R.Bourret, 1936, Serp. Indoch. Toul., 2:295. Tªn ViÖt Nam: R¾n hæ chóa, hæ mang chóa. Lµ loµi r¾n lín nhÊt ViÖt Nam (trõ tr¨n). C¬ thÓ dµi h¬n 4m. §Çu h×nh bÇu dôc dÑt, h¬i ph©n biÖt víi cæ. M¾t nhá con ng­¬i trßn. Cã 2 v¶y chÈm lín, 2 hµng v¶y th¸i d­¬ng tr­íc, 7 v¶y m«i trªn ( cã 2 v¶y ch¹m m¾t), kh«ng cã v¶y m¸. Cã 15 hµng v¶y gi÷a th©n nh½n, xÐp thµnh hµng xiªn; V¶y tõ gi÷a c¬ thÓ ®Õn hÕt ®u«i cã viÒn x¸m ®en. V¶y bông nh½n, bê sau cã viÒn x¸m, v¶y hËu m«n ®¬n, v¶y d­íi ®u«i phÝa tr­íc xÕp thµnh 1 hµng, phÝa sau 2 hµng.§Çu vµ l­ng mµu n©u x¸m nh÷ng tÊm ë ®Çu viÒn x¸m ®en. Nh÷ng v¶y ë trªn ®Çu cã viÒn x¸m ®en. Häng vµ d­íi cæ mµu vµng nh¹t. Ph©n bè: Cao B»ng (Nguyªn B×nh), Lµo Cai (Sa Pa), B¾c K¹n (Ng©n S¬n), Th¸i Nguyªn, S¬n La (Hua Trai, M­êng Do), VÜnh Phóc (Tam §¶o), Hµ T©y, Hoµ B×nh, B¾c Giang (An L¹c), Qu¶ng Ninh (Ba Mïn, B¶n Sen), H¶i D­¬ng (ChÝ Linh), Hµ Nam, Nam §Þnh, Ninh B×nh, Hµ TÜnh (Kú Anh), Qu¶ng B×nh (Tuyªn Ho¸), §¨k L¾k (Ea Kao, Bu«n Ma ThuËt), L©m §ång (B¶o Léc, Léc Ch©u), Phó Yªn (Tuy Hoµ) Ninh ThuËn (Phan Rang), B×nh Ph­íc (NghÜa Trung), T©y Ninh (T©y Ninh), §ång Nai (C¸t Tiªn, §Þnh Qu¸n, Ph­íc LÖ, Long B×nh), Bµ Rþa – Vòng Tµu (C«n §¶o). X. Viperidae – Hä R¾n lôc ViÖt Nam cã 4 gièng, Khu DTLS §Òn §uæm hiÖn biÕt 1 gièng. X.18 Trimeresurus (LacÐpÌde, 1804) – Gièng r¾n lôc ViÖt Nam hiÖn biÕt 12 loµi, Khu DTLS §Òn §uæm hiÖn biÕt 2 loµi. X.18.23. Trimeresurus stejnegeri (K. Schmidt, 1925) – R¾n lôc xanh Trimeresurus stejnegeri K. Schmidt, 1925, Amer. Mus. Novis., Newyork, 157:4. Tªn ViÖt Nam: R¾n lôc xanh, r¾n lôc tre (ViÖt). §Çu h×nh tam gi¸c phñ vÈy nhá, ph©n biÖt râ víi cæ. Lç mòi ë gi÷a 1 hµng v¶y mòi. Cã hè m¸, 7 – 11 hµng m«i trªn, 10 – 14 v¶y m«i d­íi, 21-25 hµng v¶y cæ, 21 hµng v¶y gi÷a th©n, 15 -17 hµng v¶y cuèi th©n; 161- 163 tÊm bông. V¶y hËu m«n ®¬n, 66 -75 v¶y d­íi ®u«i kÐp. L­ng mµu xanh l¸ c©y, bông nh¹t h¬n l­ng. PhÇn s­ên tr­íc bông cã 1 ®­êng ttr¾n viÒn da cam h¬i n©u. Mót ®u«i n©u ®á. Ph©n bè: Cao B»ng (Nguyªn B×nh), Th¸i Nguyªn (Kú Phó), VÜnh Phóc(Tam §¶o), Hoµ B×nh (Th­îng TiÕn), Thõa Thiªn HuÕ (B¹ch M·), §µ N½ng (§µ N½ng, Bµ Nµ), Gia Lai (Kroong). X.18.23. Trimeresurus mucrosquamatus (Canto, 1893) – R¾n lôc c­êm Trimeresurus mucrosquamatus T. Canto, 1893, Proc. Zool. Soc. London:32. Tªn ViÖt Nam: R¾n lôc c­êm, r¾n kh« méc. ChiÒu dµi c¬ thÓ kho¶ng 10cm. §Çu h×nh tam gi¸c, ph©n biÖt rÊt râ víi cæ, phñ v¶y nhá. M¾t nhá hay trung b×nh, con ng­¬i h×nh elÝp däc. M«i trªn 9 – 10 v¶y, m«i d­íi cã 13-14 v¶y. V¶y bao quanh gi÷a th©n 25 hµng (®«i khi 27 hµng), trõ hµng ngoµi cïng nh½n cßn ®Òu cã gê râ. Trªn ®Çu vµng h¬i x¸m, cã mét vÖt x¸m ®en ch¹y tõ m¾t xiªn tíi mÐp. M«i vµ häng vµng rÊt nh¹t. L­ng n©u nh¹t, cã 3 hµng ®èm x¸m n©u to viÒn n©u thÉm ch¹y däc c¬ thÓ. Nh÷ng ®èm ë hµng gi÷a l­ng lín h¬n nh÷ng ®èm ë hµng bªn c¹nh. Bông tr¾ng ®ôc hay x¸m rÊt nh¹t, cã ®èm tr¾ng. Ph©n bè: Cao B»ng (Nguyªn B×nh), B¾c K¹n (Ng©n S¬n), Th¸i Nguyªn (Kú Phó, B×nh D©n), VÜnh Phóc (Tam §¶o), Hµ T©y (Ba V×), Qu¶ng Ninh (Th­îng Yªn C«ng, Nam S¬n, B¶n Sen), H¶i D­¬ng (ChÝ Linh), Ninh B×nh (Cóc Ph­¬ng), Gia Lai (S¬n L¨ng). b. tetudinata – bé rïa ViÖt Nam hiÖn cã 6 hä, 19 gièng, 29 loµi, khu DTLS ®Òn §uæm hiÖn biÕt 1 hä. XI. Emydidae – Hä Rïa ®Çm ViÖt Nam cã 12 gièng, 17 loµi, khu v­c ®Òn §uæm hiÖn biÕt 1 gièng, 1 loµi. XI.19. Geoemyda (Gray, 1834) – Gièng rïa ®Êt XI.18.25. Geoemyda spengleri (GmÐlin, 1789) – Rïa ®Êt spengle Testudo spengleri J.F. GmÐlin, 1978, syst. Nat. Ed. 13, Paris, 1: 1043. Geoemyda spengleri spengleri: R. Bourret, 1941. Tort. Indoch. Inst. Ocea. Indoch: 155. Cì nhá, kÝch th­íc mai kho¶ng 11-12cm. Hµm trªn cong d¹ng má. M¾t to. Mai mµu n©u ®Êt, cã 3 gê næi, gê sèng l­ng to vµ dµi h¬n c¶. Bê tr­íc mai cã h×nh r¨ng c­a h­íng bªn, bê sau ami cã h×nh r¨ng c­a h­íng sau. YÕm mÇu sÉm, cã ®­êng gi÷a mµu tr¾ng ®ôc, hai bªn yÕm viÒn vµng. PhÝa sau yÕm lâm. Ph©n bè: Tuyªn Quang (Na Hang), S¬n La (M­êng Do), VÜnh Phóc (Tam §¶o), Thanh Ho¸ (Quan Ho¸), NghÖ An (Pï M¸t), Hµ TÜnh (H­¬ng S¬n),Qu¶ng Nam (Qu¶ng Nam). 4.3 Sù ph©n bè cña bß s¸t ë khu DTLS §Òn §uæm 4.3.1 Sù ph©n bè bß s¸t theo sinh c¶nh Qua b¶ng 4.1 chóng t«i x¸c ®Þnh sù ph©n bè cña bß s¸t ë khu DTLS §Òn §uæm. KÕt qu¶ thÓ hiÖn ë b¶ng 4.4 vµ biÓu ®å 4.1 B¶ng 4.4: Sù ph©n bè cña bß s¸t theo sinh c¶nh Sinh c¶nh Líp Rõng thø sinh N­¬ng rÉy §ång Ruéng B¶n Lµng Hå, suèi Bß s¸t 19 loµi 73.91% 12 loµi 52.17% 5 loµi 13.04% 13 loµi 56.52% 6 loµi 21.74% BiÓu ®å 4.1: Sù ph©n bè cña bß s¸t theo sinh c¶nh. Qua biÓu ®å ta thÊy bß s¸t ph©n bè nhiÒu nhÊt ë sinh c¶nh rõng thø sinh cã 19 loµi, chiÕm 73,91%, Ýt nhÊt lµ ë sinh c¶nh ®ång ruéng chØ cã 5 loµi chiÕm 20%. KÕt qu¶ nghiªn cøu sù ®a d¹ng vÒ vïng ph©n bè cña bß s¸t theo sinh c¶nh ®­îc thÓ hiÖn ë b¶ng 4.5 vµ biÓu ®å 4.2. B¶ng 4.5: Sù ®a d¹ng vïng ph©n bè cña bß s¸t theo sinh c¶nh. 1 sinh c¶nh 2 sinh c¶nh 3 sinh c¶nh 4 sinh c¶nh Sè loµi 8 7 8 2 TØ lÖ (%) 32 28 32 8 BiÓu ®å 4.2: Sù ph©n bè bß s¸t theo sinh c¶nh Tõ biÓu ®å 4.2 cho thÊy sù ph©n bè cña bß s¸t chØ cã 2 loµi ph©n bè ë 4 sinh c¶nh, chiÕm 8.00%. §ã lµ c¸c sinh c¶nh V, VI, VII, VIII, gåm: r¾n mèng (Xenopeltis unicolor), r¾n c¹p nong (Bungalus fasciatus), ®©y lµ hai loµi ph©n bè réng, sèng chñ yÕu ë c¸c hang hèc tù nhiªn, bê ®ª, gß ®èng, bôi c©y. Thøc ¨n cña chóng kh¸ ®a d¹ng chñ yÕu lµ c¸, Õch nh¸i, th»n l»n, chuét; nh÷ng lo¹i thøc ¨n nµy cã sè l­îng kh¸ phæ biÕn ë c¸c sinh c¶nh nghiªn cøu. Kh¶ n¨ng ph©n bè réng gióp chóng thÝch nghi tèt h¬n v× cã nguån thøc ¨n phong phó, nhiÒu chç Èn nÊp, lÈn tr¸nh kÎ thï, ®iÒu kiÖn s­ëi Êm…. Cã 8 loµi ph©n bè ë 3 sinh c¶nh, chiÕm 32.00%, 7 loµi sèng ë 2 sinh c¶nh, chiÕm 28.00%; 8 loµi chØ sèng ë 1 sinh c¶nh, chiÕm 32.00%, ®©y lµ nh÷ng loµi ph©n bè hÑp, møc ®é ph¶n ¸nh víi c¸c nh©n tè sinh th¸i : v« sinh, h÷u sinh (nhiÖt ®é, ®iÒu kiÖn b¶o vÖ, phæ thøc ¨n….) bÞ h¹n chÕ. Nh­ vËy, kh«ng cã loµi nµo sèng ë c¶ 5 sinh c¶nh. Tõ kÕt qu¶ trªn chóng t«i nhËn thÊy bß s¸t ph©n bè nhiÒu h¬n ë rõng thø sinh, b¶n lµng lµ nh÷ng n¬i cã sù ®a d¹ng vÒ thøc ¨n, ®Þa h×nh kh¸ phøc t¹p phï hîp víi tËp tÝnh r×nh måi vµ b¾t måi, tËp tÝnh lÈn chèn kÎ thï. Bß s¸t thÝch nghi víi mäi m«i tr­êng sèng tõ ®ã t¹o nªn sù ®a d¹ng vÒ thµnh phÇn loµi trong cïng mét sinh c¶nh, khi gÆp m«i tr­êng bÊt lîi chóng cã thÓ thay ®æi m«i tr­êng sèng ®Ó tån t¹i hoÆc thÝch nghi víi m«i tr­êng ®ã. 4.3.2 Sù ph©n bè bß s¸t theo tÇng Dùa vµo b¶ng 4.1 chóng t«i ®· x¸c ®Þnh sù ph©n bè cña bß s¸t theo tÇng ®­îc thÓ hiÖn trong b¶ng 4.6 vµ biÓu ®å 4.3. B¶ng 4.6 Sù ph©n bè cña bß s¸t theo tÇng ë n­íc ë hang ë ®Êt ë c©y Sè loµi 5 8 17 12 TØ lÖ (%) 20 32 68 48 Tõ b¶ng 4.6 ta cã biÓu ®å: BiÓu ®å 4.3: Sù ph©n bè theo tÇng cña bß s¸t ë KDTLS §Òn §uæm. Tõ biÓu ®å 4.3 cho thÊy: Bß s¸t ph©n bè nhiÒu nhÊt ë tÇng mÆt ®Êt chiÕm 68%, ë c©y chiÕm 48%, ë hang chiÕm 32% vµ Ýt nhÊt lµ ë n­íc chØ chiÕm 20%. Qua kÕt qu¶ cho thÊy bß s¸t cã thÓ sèng ë nhiÒu sinh c¶nh kh¸c nhau do cã cÊu t¹o c¬ thÓ thÝch nghi víi sù di chuyÓn mau lÑ ë nhiÒu ®Þa h×nh kh¸c nhau nªn chóng cã kh¶ n¨ng chñ ®éng trong viÖc b¾t måi, cã vïng ph©n bè réng, thÝch nghi víi nhiÒu sinh c¶nh vµ nhiÒu tÇng. 4.4 T×nh h×nh bu«n b¸n vµ b¶o vÖ ®a d¹ng sinh häc bß s¸t t¹i khu DTLS ®Òn §uæm vµ mét sè vïng phô cËn. X· §éng §¹t lµ n¬i kh«ng cßn diÖn tÝch rõng nguyªn sinh mµ chØ cßn rõng thø sinh vµ rõng trång. Theo thèng kª cña h¹t kiÓm l©m huyÖn Phó L­¬ng: X· §éng §¹t cã 379,4 ha rõng phßng hé, trong ®ã diÖn tÝch rõng tù nhiªn lµ 124,8 ha vµ rõng trång lµ 254,6 ha (B¸o c¸o tæng kÕt c«ng t¸c b¶o vÖ rõng 10 – 2007/ H¹t KiÓm l©m huyÖn Phó L­¬ng). Do ®iÒu kiÖn tù nhiªn nh­ vËy nªn ®é ®a d¹ng sinh häc bß s¸t ë khu vùc nµy kh«ng cao. N¬i sèng chñ yÕu cña c¸c loµi bß s¸t lµ ë sinh c¶nh rõng nguyªn sinh, tuy nhiªn do cÊu t¹o cña c¬ thÓ bß s¸t nªn chóng thÝch øng víi kh¶ n¨ng di chuyÓn tèt ë nhiÒu ®Þa h×nh kh¸c nhau vµ chñ ®éng b¾t måi nªn vïng ph©n bè réng, thÝch øng víi nhiÒu sinh c¶nh vµ nhiÒu tÇng. Khu vùc chóng t«i tiÕn hµnh nghiªn cøu mÆc dï cã sù ®a d¹ng vÒ thµnh phÇn loµi kh«ng cao, ®a sè lµ c¸c loµi bß s¸t cì nhá, nh­ng sè l­îng c¸ thÓ cña mét sè loµi kh¸ nhiÒu. ViÖc ®¸nh b¾t vµ bu«n b¸n c¸c loµi bß s¸t vÉn diÔn ra trªn ®Þa bµn x· §éng §¹t vµ trªn toµn huyÖn Phó L­¬ng. C¸c ®èi t­îng b¾t r¾n th­êng b¸n cho c¸c chñ bu«n, sau ®ã c¸c chñ bu«n vËn chuyÓn ®i n¬i kh¸c ®Ó tiªu thô. §ång thêi mét sè ®­îc tiªu thô t¹i chç th«ng qua c¸c qu¸n ®Æc s¶n, ThÞt cña chóng võa ngon l¹i võa cã t¸c dông lµm d­îc liÖu nªn cã nhiÒu ng­êi d©n ®¸nh b¾t bß s¸t võa ®Ó b¸n võa ®Ó ng©m r­îu lµm thuèc. Khu vùc nµy ng­êi d©n chñ yÕu lµm nghÒ n«ng, v× vËy viÖc sö dông thuèc trõ s©u, b¶o vÖ thùc vËt lµ kh«ng thÓ tr¸nh khái, dÉn ®Õn viÖc « nhiÔm nguån n­íc vµ m«i tr­êng. ChÝnh v× nh÷ng lý do trªn mµ sè loµi vµ sè l­îng bß s¸t gi¶m mét c¸ch trÇm träng lµm ¶nh h­ëng ®Õn m«i tr­êng sinh th¸i còng nh­ søc khoÎ cña ng­êi d©n vµ sù ®a d¹ng sinh häc cña khu vùc. MÆc dï viÖc tiÕn hµnh c¸c dù ¸n trång rõng ®­îc ng­êi d©n h­ëng øng m¹nh mÏ song diÖn tÝch rõng thø sinh vÉn kh«ng ®ñ ®Ó n©ng cao ®é ®a d¹ng sinh häc bß s¸t ë khu vùc nµy. ViÖc ®¸nh b¾t, bu«n b¸n c¸c loµi bß s¸t céng víi viÖc ph¸ rõng lµ nguyªn nh©n ph¸ ho¹i m«i tr­êng sèng cña c¸c loµi ®éng, thùc vËt kh¸c nãi chung vµ c¸c loµi bß s¸t nãi riªng. V× vËy cÇn ph¶i b¶o vÖ sù ®a d¹ng sinh häc cña khu DTLS ®Òn §uæm ®Ó b¶o vÖ m«i tr­êng sèng vµ b¶o vÖ c¸c loµi ®éng thùc vËt trong khu vùc. Song song víi viÖc cÇn ph¶i t¹o c¸c ®iÒu kiÖn tèt nhÊt cho c¸c loµi bß s¸t sèng trong khu vùc ®Òn §uæm vµ vïng phô cËn ph¸t triÓn. Theo chóng t«i cÇn ®Ò xuÊt ph­¬ng h­íng b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn nh­ sau: 1. Gi¸o dôc ý thøc b¶o vÖ nguån tµi nguyªn sinh vËt cho ng­êi d©n ®Þa ph­¬ng víi c¸c h×nh thøc phï hîp. 2. T¨ng c­¬ng tuyªn truyÒn nhËn thøc vÒ vai trß cña ®éng vËt hoang d· ®èi víi ®êi sèng cña con ng­êi – liªn quan ®Õn vÊn ®Ò sinh tån. 3. Qu¶n lý tµi nguyªn ®éng vËt b»ng ph¸p luËt, c¬ quan chÞu tr¸ch nhiÖm gi¸m s¸t qu¶n lý – Ngµnh KiÓm L©m thuéc UBND huyÖn Phó L­¬ng. 4. Cã c¸c h×nh thøc khen th­ëng thÝch hîp ®èi víi nh÷ng cã tr¸ch nhiÖm cao trong viÖc b¶o vÖ, qu¶n lý nguån tµi nguyªn ®éng vËt. Cã h×nh thøc sö ph¹t thÝch ®¸ng ®èi víi nh÷ng ng­êi lµm tr¸i ph¸p luËt vÒ b¶o vÖ nguån tµi nguyªn ®éng vËt. 5. §éng viªn, khuyÕn khÝch nh÷ng hé gia ®×nh, c¸c c¸ nh©n hoÆc tËp thÓ cã ®iÒu kiÖn nu«i ®éng vËt nhãm IIB. PhÇn V: kÕt luËn vµ ®Ò nghÞ I. kÕt luËn 1. Chóng t«i ®· thèng kª ®­îc ë khu DTLS ®Òn §uæm vµ vïng phô cËn cã 25 loµi bß s¸t (chiÕm 8.45%) thuéc 19 gièng (chiÕm15.83%), 11 hä (chiÕm 47.83%) so víi tæng sè loµi bß s¸t hiÖn biÕt ë ViÖt Nam. Cã 11 loµi bß s¸t quý hiÕm (chiÕm 44% sè loµi ®iÒu tra). Theo nghÞ ®Þnh 32/N§ - CP kh«ng cã loµi nµo thuéc nhãm IB. Cã 7 loµi thuéc nhãm IIB: kú ®µ hoa (Varanus salvato), tr¨n ®Êt (Python molurus), r¾n säc d­a (Elaphe radiata), r¾n c¹p nong (Bugarus fasciatus), r¾n c¹p nia b¾c (Bungarus multicinctus), r¾n hæ mang (Naja atra), r¨n lôc c­êm (Trimeresurus mucrosquamatus). Theo s¸ch ®á ViÖt Nam cã 8 loµi gåm: BËc VU: r¾n säc khoanh (Elaphe mollendorffi), r¾n säc d­a (Elaphe radiata). BËc EN: kú ®µ hoa (Varanus salvato), r¾n r¸o (Ptyas korross), r¾n c¹p nong (Bugarus fasciatus), r¾n hæ mang (Naja atra). BËc CR: tr¨n ®Êt (Python molurus), r¾n hæ chóa (Ophiophagus hannah). 2. §iÒu kiÖn tù nhiªn ë khu ®Òn §uæm v phô cËn kh¸ nhiÒu lo¹i h×nh sinh c¶nh phï hîp víi ®Æc ®iÓm sinh th¸i häc bß s¸t. 3. Sù ®a d¹ng cña bß s¸t ë c¸c bËc ph©n lo¹i kh¸c nhau, theo chóng t«i ë møc ®é thÊp so víi c¸c vïng kh¸c vµ so víi c¶ n­íc. 4. Sè loµi thèng kª ®­îc trong khu vùc nghiªn cøu ®a sè lµ c¸c loµi bß s¸t cã kÝch th­íc nhá. Tuy nhiªn ®· cã tíi 11/25 loµi thuéc nhãm ®éng vËt quý hiÕm. 5. Sinh c¶nh thÝch hîp víi ®iÒu kiÖn sinh th¸i cña bß s¸t ë khu vùc nghiªn cøu lµ rõng thø sinh vµ ®a sè c¸c loµi ph©n bè ë tÇng mÆt ®Êt cã c©y bôi. II. §Ò NghÞ 1. TiÕp tôc nghiªn cøu thµnh phÇn loµi bß s¸t ë khu ®Òn §uæm vµ phô cËn nãi riªng vµ khu vùc tØnh Th¸i Nguyªn nãi chung ®Ó cã bøc tranh tæng thÓ vÒ bß s¸t ë khu vùc nµy. 2. CÇn më réng diÖn nghiªn cøu ®iÒu tra ®èi víi c¸c nhãm ®éng vËt cã x­¬ng sèng kh¸c (Õch nhÝa, chim, thó……) 3. ThiÕt lËp mèi quan hÖ hîp t¸c trong lÜnh vùc b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn ®éng vËt cã x­¬ng sèng ë c¹n gi÷a Bé m«n sinh häc vµ UBND huyÖn Phó L­¬ng. 4. Cã kÕ ho¹c tuyªn truyÒn gi¸o dôc cho nh©n d©n hiÓu râ vÒ quan hÖ cña c¸c loµi bß s¸t víi m«i tr­êng sèng. §ång thêi sö lý nghiªm minh ®èi víi c¸c ho¹t ®éng s¨n b¾n, bu«n b¸n nh÷ng ®éng vËt nãi chung vµ c¸c loµi bß s¸t nãi riªng nhµm b¶o tån sù ®a d¹ng sinh häc kh«ng chØ cña khu vùc ®Òn §uæm mµ lµ cña toµn tØnh Th¸i Nguyªn vµ cña c¶ n­íc. Tµi liÖu tham kh¶o §éng vËt cã x­¬ng sèng – Gs. Lª Vò Kh«i – NXB Gi¸o dôc. §êi sèng c¸c lo¹i l­ìng c­ vµ bß s¸t – Lª Nguyªn NgËt – NXB Gi¸o dôc. Kho¸ ®Þnh lo¹i C¸, Õch nh¸i & bß s¸t – HÇu V¨n Ninh. Bß s¸t ViÖt Nam - HÇu V¨n Ninh – Tµi liÖu l­u hµnh néi bé. Kho¸ dÞnh lo¹i rïa ViÖt Nam - §µo V¨n TiÕn. B­íc ®Çu t×m hiÓu thµnh phÇn loµi bß s¸t ë khu bo¶ tån thiªn nhiªn Ph­îng Hoµng – Vâ Nhai. LuËn v¨n tèt nghiÖp – NguyÔn ngäc hiÕu. Kho¸ ®Þnh lo¹i r¾n - §µo V¨n TiÕn. Kho¸ ®Þnh lo¹i th»n l»n - §µo V¨n TiÕn. Danh lôc bß s¸t Õch nh¸i ViÖt Nam – NguyÔn V¨n S¸ng, Hå ThÞ Thu Cóc, NguyÔn Qu¶ng Tr­êng. NhËn d¹ng mét sè loµi bß s¸t – Õch nh¸i ë ViÖt Nam – NguyÔn V¨n S¸ng, Hå ThÞ Thu Cóc, NguyÔn Qu¶ng Tr­êng, NghuyÔn Vò Kh«i. §¸nh gi¸ khu hÖ bß s¸t vµ Õch nh¸i khu vùc dù ¸n Hµnh lang xanh, tØnh Thõa Thiªn – HuÕ, ViÖt Nam. Sæ tay h­íng dÉn ®Þnh lo¹i thùc ®Þa thó, chim, bß s¸t Õch nh¸i Ba BÓ – Na Hang- Ph¹m NhËt, Lª Träng H¶i, Lª M¹nh Hïng, NguyÔn V¨n S¸ng, NguyÔn Qu¶ng Tr­êng. S¸ch ®á ViÖt Nam – 2004 phô lôc ¶nh mét sè loµi trong ph©n bé r¾n, th»n l»n Bungarus fasciatus (R¾n c¹p nong) Elaphe moellendorffi (R¾n säc ®u«i khoanh) Pytas korros (R¾n r¸o th­êng) Naja atra (R¾n hæ mang) Xenopeltis unicolor (R¾n mèng) Xenochopis piscato (R¾n n­íc) Ophiophagus hannah (R¾n hæ chóa) Elaphe radiata (R¾n säc d­a) Python molous (Tr¨n ®Êt) Trimeresurus stejnegeri (R¾n lôc xanh) Mabuya longicaudata (Th»n l»n Varanus salvato (Kú ®µ hoa) bãng ®u«i dµi)

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docBước đầu đánh giá tính đa dạng thành phần loài bò sát ở khu di tích lịch sử đền Đuổm, xã Động Đạt, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.doc
Luận văn liên quan