Các hình thức trả lương tại công ty dệt kim Thăng Long

Các hình thức trả lương tại cty dệt kim Thăng Long Mục lục Trang Lời mở đầu 4 Chương I : Cơ sở lí luận về tiền lương 5 1. Khái niệm , bản chất và vai trò của tiền lương 5 1.1 Khái niệm tiền lương và tiền công 5 1.2 Bản chất của tiền lương 5 1.3 Vai trò của tiền lương 6 2. Các yêu cầu và nguyên tắc cơ bản của tổ chức tiền lương 6 2.1 Các yêu cầu của hệ thống thù lao 7 2.2 Các nguyên tắc trả lương 8 3. Các hình thức trả lương 8 3.1 Hình thức trả lương theo thời gian 8 3.2 Hình thức trả lương theo sản phẩm 12 3.3 Hình thức trả lương theo nhân viên 23 4. Các chỉ tiêu đánh giá sử dụng các hình thức trả lương 23 Chương II : Phân tích thực trạng trả lương ở Công ty Dệt Kim Thăng Long I. Đặc điểm của Công ty Dệt kim Thăng Long 26 1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty 26 1.2 Bộ máy quản lý của Công ty 28 1.3 Hoạt động sản xuất kinh doanh chủ yếu của Công ty 31 1.4 Đặc điểm về quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm 32 1.5 Cơ cấu và đặc điểm của đội ngũ lao động 34 1.6 Kết quả sản xuất kinh doanh của Công ty 37 1.7 Một số vấn đề về hoạt động QTNL của Công ty 40 2. Thực trạng trả lương ở Công ty Dệt kim Thăng Long 41 2.1 Hình thức trả lương theo thời gian 41 2.2 Hình thức trả lương theo sản phẩm 44 3. Đánh giấ hiệu quả sử dụng các hình thức trả lương ở Công ty 48 Chương III : Một số biện pháp nhằm hoàn thiện các hình thức trả lương ở Công ty Dệt kim Thăng Long 51 Kết luận

doc61 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 30/01/2013 | Lượt xem: 2399 | Lượt tải: 5download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Các hình thức trả lương tại công ty dệt kim Thăng Long, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
m hay c«ng viÖc. Q1 : sè l­îng s¶n phÈm (c«ng viÖc) hoµn thµnh . Mét trong nh÷ng vÊn ®Ò quan träng trong chÕ ®é tr¶ l­¬ng nµy lµ x¸c ®Þnh ®¬n gi¸ kho¸n . §Ó ®¶m b¶o kho¸n viÖc chÆt chÏ th× ph¶i cã phiÕu giao kho¸n . ChÕ ®é tr¶ l­¬ng kho¸n cã t¸c dông lµm cho ng­êi lao ®éng ph¸t huy s¸ng kiÕn vµ tÝch cùc c¶i tiÕn lao déng ®Ó gi¶m thêi gian lµm viÖc, hoµn thµnh nhanh c«ng viÖc giao kho¸n. Nh­ng do viÖc x¸c ®Þnh ®¬n gi¸ giao kho¸n phøc t¹p nhiÒu khi khã chÝnh x¸c, nªn tr¶ l­¬ng kho¸n cã thÓ lµm cho c«ng nh©n kh«ng chó ý ®Çy ®ñ ®ªn mét sè viÖc bé phËn trong qu¸ tr×nh hoµn thµnh c«ng viÖc giao kho¸n. 3.2.5 ChÕ ®é tr¶ l­¬ng s¶n phÈm cã th­ëng Tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm cã th­ëng lµ sù kÕt hîp tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm (theo c¸c chÕ ®é ®· tr×nh bµy ë phÇn trªn) vµ tiÒn th­ëng khi c«ng nh©n cã sè l­îng s¶n phÈm thùc hiÖn trªn ®Þnh møc quy ®Þnh . ChÕ ®é tr¶ l­¬ng s¶n phÈm cã th­ëng ®­îc ¸p dông khi doanh nghiÖp cÇn hoµn thµnh gÊp mét khèi l­îng c«ng viÖc trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh . TiÒn l­¬ng s¶n phÈm cã th­ëng ®­îc tÝnh nh­ sau: L * ( m * h ) Lth = L + ----------------- 100 Trong ®ã: Lth: tiÒn l­¬ng s¶n phÈm cã th­ëng. L: tiÒn l­¬ng tr¶ theo s¶n phÈm víi ®¬n gi¸ cè ®Þnh. m: phÇn tr¨m tiÒn th­ëng cho 1% hoµn thµnh v­ît møc chØ tiªu th­ëng . h: phÇn tr¨m hoµn thµnh v­ît møc chØ tiªu th­ëng. ChÕ ®é tr¶ l­¬ng s¶n phÈm cã th­ëng lhuyÕn khÝch c«ng nh©n tÝch cùc lµm viÖc hoµn thµnh v­ît møc s¶n l­îng, t¨ng NSL§. Tuy nhiªn, nÕu ph©n tÝch, tÝnh to¸n, x¸c ®Þnh c¸c chØ tiªu tÝnh th­ëng kh«ng chÝnh x¸c cã thÓ lµm t¨ng chi phÝ tiÒn l­¬ng, béi chi quü tiÒn l­¬ng. 3.2.6 ChÕ ®é tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm luü tiÕn ChÕ ®é tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm luü tiÕn lµ chÕ ®é tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm kÕt hîp víi ®¬n gi¸ luü tiÕn khi c«ng nh©n cã sè l­îng s¶n phÈm thùc hiÖn trªn ®Þnh møc quy ®Þnh. ChÕ ®é tr¶ l­¬ng nµy ®­îc ¸p dông ë nh÷ng “kh©u yÕu“ hoÆc quan träng trong s¶n xuÊt mµ viÖc n©ng cao NSL§ ë ®ã cã t¸c dông thóc ®Èy s¶n xuÊt ë nh÷ng bé phËn s¶n xu©t kh¸c cã liªn quan. TiÒn l­¬ng tÝnh theo s¶n phÈm luü tiÕn ®­îc tÝnh nh­ sau : LLT = ( P * Q ) + [ P * K * ( Q1 – Q0 ) ] Trong ®ã: LLT: tæng tiÒn l­¬ng tr¶ theo s¶n phÈm luü tiÕn. Q1: s¶n l­îng thùc tÕ hoµn thµnh. Q0: s¶n l­îng ®¹t møc khëi ®iÓm. P: ®¬n gi¸ cè ®inh. K: tØ lÖ t¨ng ®¬n gi¸ hîp lý. Trong chÕ ®é tr¶ l­¬ng nµy dïng hai lo¹i ®¬n gi¸: + §¬n gi¸ cè ®Þnh: dïng ®Ó tr¶ cho nh÷ng s¶n phÈm thùc tÕ ®· hoµn thµnh. + §¬n gi¸ luü tiÕn: dïng ®Ó tÝnh th­ëng cho nh÷ng s¶n phÈm v­ît møc khëi ®iÓm. §¬n gi¸ luü tiÕn lµ ®¬n gi¸ cè ®Þnh nh©n víi tØ lÖ t¨ng ®¬n gi¸ . TØ lÖ t¨ng ®¬n gi¸ ®­îc x¸c ®Þnh dùa vµo phÇn t¨ng chi phÝ s¶n xuÊt gi¸n tiÕp cè ®Þnh. K = ( ddc * tc ) / d1 Trong ®ã: K: tØ lÖ t¨ng ®¬n gi¸ hîp lý. ddc: tØ träng chi phÝ s¶n xuÊt gi¸n tiÕp cè ®Þnh trong gi¸ thµnh s¶n phÈm tc: tØ lÖ sè tiÒn tiÕt kiÖm vÒ chi phÝ s¶n xuÊt giÊn tiÕp cè ®Þnh dïng ®Ó t¨ng ®¬n gi¸. d1: tØ träng tiÒn c«ng cña c«ng nh©n s¶n xuÊt trong gi¸ thµnh s¶n phÈm khi hoµn thµnh møc s¶n l­îng 100%. ¦u ®iÓm cña chÕ ®é tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm luü tiÕn lµ viÖc t¨ng ®¬n gi¸ cho nh÷ng s¶n phÈm v­ît møc khëi ®iÓm lµm cho c«ng nh©n tÝch cùc lµm viÖc dÉn ®Õn t¨ng NSL§. Bªn c¹nh ­u ®iÓm trªn th× chÕ ®é tr¶ l­¬ng s¶n phÈm luü tiÕn cã nh­îc ®iÓm lµ ¸p dông chÕ ®é nµy dÔ lµm cho tèc ®é t¨ng cña tiÒn l­¬ng lín h¬n tèc ®é t¨ng NSL§ cña nh÷ng kh©u ¸p dông chÕ ®é tr¶ l­¬ng s¶n phÈm luü tiÕn. V× vËy, khi ¸p dông chÕ ®é tr¶ c«ng theo s¶n phÈm luü tiÕn cÇn ph¶i chó ý : * Thêi gian ¸p dông chÕ ®é luü tiÕn còng nh­ thêi gian tÝnh mèc s¶n phÈm møc khëi ®iÓm kh«ng nªn ng¾n qu¸ . * TØ lÖ t¨ng ®¬n gi¸ nhiÒu hay Ýt cho nh÷ng s¶n phÈm v­ît møc khëi ®iÓm lµ do møc ®é quan träng cña bé phËn s¶n xuÊt ®ã quyÕt ®Þnh . * ¸p dông chÕ ®é tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm luü tiÕn dÔ dÊn ®Õn tèc ®é t¨ng tiªn l­¬ng lín h¬n tèc ®é t¨ng NSL§ . Do ®ã kh«ng nªn sö dông trµn lan . 3.3 H×nh thøc tr¶ l­¬ng theo nh©n viªn Tr¶ l­¬ng theo nh©n viªn lµ h×nh thøc trong ®ã tiÒn l­¬ng mçi nh©n viªn nhËn ®­îc phô thuéc vµo nh÷ng kü n¨ng mµ hä ®· ®­îc ®µo t¹o, gi¸o dôc vµ sö dông. Doanh nghiÖp th­êng ¸p dông h×nh thøc tr¶ l­¬ng nµy khi doanh nghiÖp muèn kÝch thÝch ng­êi lao ®éng n©ng cao tr×nh ®é lµnh nghÒ vµ muèn t¨ng tÝnh linh ho¹t trong lùc l­îng lao ®éng cña doanh nghiÖp ®Ó cã thÓ dÔ dÇng chuyÓn ng­êi lao ®éng tõ c«ng viÖc nµy sang c«ng viÖc kh¸c. ¦u, nh­îc ®iÓm cña h×nh thøc tr¶ l­¬ng theo nh©n viªn: H×nh thøc tr¶ l­¬ng theo nh©n viªn cã nh÷ng ­u ®iÓm nh­: - KÝch thÝch ng­êi lao ®éng n©ng cao tr×nh ®é lµnh nghÒ , ®¸p øng c¸c nhu c©u ®µo t¹o ph¸t triÓn cña c«ng ty trong thêi kú míi. - Ng­êi lao ®éng cã thÓ dÔ dµng chuyÓn tõ c«ng viÖc nµy sang c«ng viÖc kh¸c. - Nh÷ng kü n¨ng, kiÕn thøc mµ ng­êi lao ®éng häc thªm ®­îc sÏ cã t¸c dông kÝch thÝch t¨ng NSL§, ph¸t huy s¸ng kiÕn, lµm t¨ng gi¸ trÞ gia t¨ng cho doanh nghiÖp. Tuy nhiªn, khi doanh nghiÖp ¸p dông h×nh thøc tr¶ l­¬ng theo nh©n viªn th­êng dÉn ®Õn møc chi tr¶ tiÒn l­¬ng cao h¬n møc tiÒn l­¬ng trªn thÞ tr­êng. 4. C¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ sö dông c¸c h×nh thøc tr¶ l­¬ng Khi ®¸nh gi¸ viÖc sö dông c¸c h×nh thøc tr¶ l­¬ng th× ng­êi ta cã thÓ ®¸nh gi¸ c¸c h×nh thøc nµy cã tu©n theo c¸c nguyªn t¾c tr¶ l­¬ng kh«ng. HoÆc th«ng qua c¸c h×nh thøc tr¶ l­¬ng th× tiÒn l­¬ng ng­êi lao ®éng nhËn ®­îc cã ®¸p øng c¸c yªu cÇu cña hÖ thèng thï lao hay kh«ng. Qua ®ã cã thÓ ®¸nh gi¸ sñ dông c¸c h×nh thøc tr¶ l­¬ng cã hiÖu qu¶ hay kh«ng. Tuy nhiªn, c¸c tiªu thøc trªn mang tÝnh chÊt ®Þnh tÝnh nªn ®«i khi khã x¸c ®Þnh hiÖu qu¶ râ rµng. V× vËy, cã thÓ sö dung c¸c tiªu thøc mang tÝnh chÊt ®Þnh l­îng sau: 4.1 ChØ tiªu phÇn tr¨m t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng / phÇn tr¨m t¨ng tiÒn l­¬ng b×nh qu©n. * X¸c ®Þnh phÇn tr¨m t¨ng NSL§. Wn¨m KH – WTH n¨m tr­íc % t¨ng NSL§ = ------------------------------- * 100 WTH n¨m tr­íc DTn¨m KH Wn¨m KH = -------------- L§B n¨m KH DTTH n¨m tr­íc WTH n¨m tr­íc = ---------------- L§B n¨m tr­íc Trong ®ã: Wn¨m KH: NSL§ n¨m kÕ ho¹ch. WTH n¨m ttr­íc: NSL§ thùc hiÖn n¨m tr­íc. DTn¨m KH: doanh thu n¨m kÕ ho¹ch. DTTH n¨m tr­íc: doanh thu thùc hiÖn n¨m tr­íc. L§B n¨m KH: lao ®éng ®Þnh biªn n¨m kÕ ho¹ch. L§B n¨m tr­íc: lao ®éng ®Þnh bien n¨m tr­íc. * X¸c ®Þnh phÇn tr¨m t¨ng TLbq Ln¨m KH – LTH n¨m tr­íc % t¨ng TLbq = --------------------------- *100 LTH n¨m tr­íc Vn¨m KH Ln¨m KH = -------------- L§B n¨m KH VTH n¨m tr­íc LTH n¨m tr­íc = ------------------- L§B n¨m tr­íc Trong ®ã: Ln¨m KH: tiÒn l­¬ng b×nh qu©n n¨m kÕ ho¹ch. LTH n¨m tr­íc: tiÒn l­¬ng b×nh qu©n thùc hiÖn n¨m tr­íc. Vn¨m KH: tæng quü tiÒn l­¬ng chung n¨m kÕ ho¹ch. VTH n¨m tr­íc: tæng quü tiÒn l­¬ng chung thùc hiÖn n¨m tr­íc. * ý nghÜa: NÕu chØ tiªu nµy lín h¬n 1 cã nghÜa lµ tèc ®é t¨ng NSL§ lín h¬n tèc ®é t¨ng tiÒn l­¬ng b×nh qu©n. Doanh nghiÖp cã ®iÒu kiÖn ®Ó gi¶m gi¸ thµnh, h¹ gi¸ c¶, t¨ng tÝch luü vµ c¶i thiÖn ®êi sèng cña ng­êi lao ®éng. 4.2 Tû suÊt sinh lêi cña tiÒn l­¬ng (HTL) Tû suÊt sinh lêi cña tiÒn l­¬ng ®­îc tÝnh theo c«ng thøc sau: HTL = LN / V Trong ®ã: LN: lîi nhuËn V: tæng quü tiÒn l­¬ng chung ý nghÜa: ChØ tiªu nµy thùc chÊt lµ sù ®Þnh l­îng cña tÝnh hiÖu suÊt víi ý nghÜa 1 ®ång l­¬ng tr¶ cho ng­êi lao ®éng gãp phÇn t¹o ra bao nhiªu ®ång lîi nhuËn cho doanh nghiªp. Ch­¬ng II Ph©n tÝch thùc tr¹ng tr¶ l­¬ng ë C«ng ty DÖt kim Th¨ng Long I. §Æc ®iÓm cña C«ng ty DÖt kim Th¨ng Long Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña C«ng ty C«ng ty DÖt kim Th¨ng Long lµ doanh nghiÖp Nhµ n­íc trùc thuéc Së C«ng nghiÖp Hµ Néi. Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña c«ng ty cã thÓ chia ra lµm 5 thêi kú: Thêi kú tõ n¨m 1959 ®Õn n¨m 1975 Th¸ng 2 n¨m 1959, XÝ nghiÖp DÖt kim Cù Doanh ®­îc thµnh lËp dùa trªn c¬ së c«ng t­ hîp doanh gi÷a Nhµ n­íc víi x­ëng dÖt Cù Doanh ë phè Hµng Qu¹t – Hµ Néi cña nhµ t­ s¶n TrÞnh V¨n C¨n. Tõ khi thµnh lËp cho ®Õn n¨m 1975, s¶n phÈm chñ yÕu cña xÝ nghiÖp lµ ¸o may « vµ ¸o lãt nam phôc vô nhu cÇu tiªu dïng néi ®Þa vµ trang bÞ cho qu©n ®éi víi s¶n l­îng tõ 1 - 2 triÖu chiÕc / n¨m. Thêi kú tõ n¨m 1976 ®Õn th¸ng 6 n¨m 1982 N¨m 1976, xÝ nghiÖp b¾t ®Çu tham gia s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu trong khu«n khæ NghÞ ®Þnh th­ víi c¸c n­íc XHCN nh­ Liªn X«. Hungary, TiÖp … S¶n l­îng hµng n¨m 3 – 4 triÖu chiÕc, trong ®ã 60% lµ s¶n phÈm xuÊt khÈu, cßn l¹i lµ tiªu dïng néi ®Þa vµ cung cÊp cho quèc phßng. Tuy nhiªn thêi gian nµy c¸c doanh nghiÖp kh«ng ®­îc phÐp xuÊt nhËp khÈu trùc tiÕp. Do ®ã, toµn bé viÖc xuÊt khÈu cña xÝ nghiÖp lóc ®ã ph¶i uû th¸c qua Tæng c«ng ty XuÊt nhËp khÈu hµng dÖt ViÖt Nam (TEXTIMEX). Thêi kú tõ th¸ng 7 n¨m 1982 ®Õn th¸ng 11 n¨m 1986 XÝ nghiÖp ngµy cµng ph¸t triÓn s¶n xuÊt nh­ng l¹i h¹n chÕ v× mÆt b»ng s¶n xuÊt chËt hÑp. §øng tr­íc t×nh h×nh ®ã, th¸ng 7 n¨m 1982, UBND th¸nh phè Hµ Néi ®· quyÕt ®Þnh s¸t nhËp XÝ nghiÖp DÖt kim Cù Doanh víi XÝ nghiÖp may mÆc Hµ Néi vµ ®æi tªn thµnh C«ng ty DÖt kim Th¨ng Long nh­ hiÖn nay. Cã thÓ nãi ®©y lµ thêi kú hoµng kim cña C«ng ty DÖt kim Th¨ng Long. S¶n l­îng hµng n¨m lu«n duy tr× ë møc 8 – 9 triÖu chiÕc, trong ®ã xuÊt khÈu sang TiÖp 6 triÖu. Liªn X« 1,5 triÖu, cßn l¹i lµ tiªu dïng néi ®Þa. Thêi kú tõ th¸ng 12 n¨m 1986 ®Õn cuèi n¨m 1991. §©y lµ thêi kú c«ng ty ®iÒu chØnh ho¹t ®éng cña m×nh ®Ó thÝch øng víi c¬ chÕ míi. Khi chuyÓn tõ c¬ chÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc c«ng ty ®· gÆp ph¶i nhiÒu khã kh¨n nh­: nguyªn vËt liÖu khan hiÕm ph¶i nh©p ngo¹i, m¸y mãc thiÕt bÞ ®· cò, c¬ së h¹ tÇng xuèng cÊp.MÆt kh¸c, gi÷a n¨m 1991, Liªn X« vµ hÖ thèng c¸c n­íc XHCN tan r·, c«ng ty mÊt ®i thÞ tr­êng truyÒn thèng. Do ®ã, ho¹t ®éng cña c«ng ty ®ßi hái ph¶i cã sù thay ®æi, c«ng ty ph¶i lµm chñ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña m×nh, tù s¶n xuÊt vµ tiªu thô s¶n phÈm. Thêi kú t÷ n¨m 1992 ®Õn nay C«ng ty dÇn thÝch nghi víi ®ßi hái míi cña thÞ tr­êng. N¨m 1992, c«ng ty ®­îc cÊp giÊy phÐp xuÊt khÈu trùc tiÕp. S¶n l­îng hµng n¨m trªn d­íi 2 triÖu chiÕc. Giê ®©y, c«ng ty ®· m¹nh d¹n v÷ng b­íc trªn con ®­êng kinh doanh trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng víi nh÷ng thö th¸ch vµ th¾ng lîi míi. Bé m¸y qu¶n lý cña C«ng ty S¬ ®å 1: Bé m¸y qu¶n lý cña c«ng ty Gi¸m ®èc PG§ PG§ Kü thuËt §êi sèng S¶n xuÊt Hµnh chÝnh Phßng Phßng Phßng Phßng Phßng Kü thuËt KÕ ho¹ch Tµi chÝnh Tæ chøc B¶o vÖ KCS VËt t­ KÕ to¸n Hµnh chÝnh DÞch vô Ph©n x­ëng Ph©n x­ëng Ph©n x­ëng DÖt TÈy , Nhuém C¾t , May Nguån: Phßng Tæ chøc – Hµnh chÝnh. Dùa vµo s¬ ®å trªn ta thÊy c¬ cÊu tæ chøc cña c«ng ty DÖt kim Th¨ng Long lµ c¬ cÊu trùc tuyÕn – chøc n¨ng. Theo kiÓu nµy, Gi¸m ®èc ®­îc sù gióp søc cña hai phã Gi¸m ®èc vµ c¸c phßng chøc n¨ng. Tuy nhiªn quyÒn quyÕt ®Þnh thuéc vÒ Gi¸m ®èc. C¸c phßng chøc n¨ng cã tr¸ch nhiÖm tham m­u cho toµn bé hÖ thèng trùc tuyÕn, nh­ng kh«ng cã quyÒn ra mÖnh lÖnh cho c¸c ph©n x­ëng. Cßn c¸c ph©n x­ëng lµ c¸c ®¬n vÞ s¶n xuÊt c¬ b¶n trong c«ng ty, mçi ph©n x­ëng cã tõng nhiÖm vô riªng. Ban gi¸m ®èc Ban gi¸m dèc gåm Gi¸m ®èc vµ hai phã gi¸m ®èc: PG§ kü thuËt s¶n xuÊt vµ PG§ ®êi sèng hµnh chÝnh: Gi¸m ®èc cã nhiÖm vô qu¶n lý toµn diÖn, chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ mäi mÆt ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kü thuËt, kinh doanh vµ ®êi sèng cña doanh nghiÖp. Ngoµi ra, Gi¸m ®èc trùc tiÕp chØ ®¹o phßng KÕ ho¹ch – VËt t­ vµ phßng Tµi chÝnh – KÕ to¸n. Phã gi¸m ®èc kü thuËt s¶n xuÊt chØ huy s¶n xuÊt vµ kü thuËt, cã tr¸ch nhiÖm tæ chøc vµ chØ huy qu¸ tr×nh s¶n xuÊt hµng ngµy tõ kh©u chuÈn bÞ s¶n xuÊt ®Õn bè trÝ, ®iÒu khiÓn lao ®éng … Phã gi¸m ®èc kü thuËt s¶n xuÊt chØ ®¹o phßng Kü thuËt – KCS vµ trùc tiÕp chØ huy c¸c ph©n x­ëng. Phã gi¸m ®èc ®êi sèng hµnh chÝnh cã tr¸ch nhiÖm thùc hiÖn c¸c mèi quan hÖ ph¸p lý trong vµ ngoµi C«ng ty, phô tr¸ch c¸c ho¹t ®éng hµnh chÝnh vµ phóc lîi cña C«ng ty. Phã gi¸m ®èc ®êi sèng hµnh chÝnh chØ ®¹o c¸c phßng Tæ chøc – Hµnh chÝnh vµ phßng B¶o vÖ – DÞch vô. C¸c phßng chøc n¨ng Phßng Kü thuËt – KCS: Phßng cã nhiÖm vô qu¶n lý kü thuËt vµ chÊt l­îng s¶n phÈm. Ngoµi ra, phßng cßn qu¶n lý viÖc sö dông ®iÖn, n­íc, thiÕt bÞ. Phßng KÕ ho¹ch – VËt t­: Phßng thùc hiÖn c«ng t¸c kÕ ho¹ch, c«ng tac XNK, c«ng t¸c qu¶n lý vµ cung øng vËt t­, nguyªn phô liÖu, c«ng t¸c kinh doanh th­¬ng m¹i. Phßng Tµi chÝnh – KÕ to¸n: Phßng cã nhiÖm vô h¹ch to¸n c¸c kho¶n chi phÝ nguyªn vËt liÖu, chi phÝ nh©n c«ng, tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm…Theo dâi c¸c kho¶n thu– chi tµi chÝnh, lËp b¸o c¸o tµi chÝnh göi Gi¸m ®èc, theo dâi quyÕt to¸n c¸c hîp ®ång kinh tÕ víi kh¸ch hµng. Phßng Tæ chøc – Hµnh chÝnh: Phßng cã nhiÖm vô tæ chøc lao ®éng tiÒn l­¬ng: tuyÓn chän lao ®éng, x©y dùng quy chÕ tr¶ l­¬ng, thùc hiÖn quan hÖ lao ®éng … Ngoµi ra, phßng cßn thùc hiÖn c«ng t¸c hµnh chÝnh qu¶n trÞ nh­ nhËn chØ thÞ giÊm ®èc chuyÓn thµnh c¸c v¨n b¶n quy ®Þnh ®Õn c¸c phßng vµ c¸c ph©n x­ëng, qu¶n lý v¨n th­, l­u tr÷ tµi liÖu … Phßng B¶o vÖ – DÞch vô: Phßng cã nhiÖm vô b¶o vÖ tµi s¶n cña c«ng ty, b¶o ®¶m an ninh trËt tù trong c«ng ty, … , vËn chuyÓn vµ bèc dì, phôc vô kho tµng, ch¨m sãc y tÕ … C¸c ph©n x­ëng s¶n xuÊt: Ph©n x­ëng dÖt: tiÕp nhËn sîi ®Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt tõ sîi ra c¸c lo¹i v¶i méc råi giao cho ph©n x­ëng tÈy nhuém. Ph©n x­ëng tÈy nhuém: tiÕn hµnh nÊu, tÈy nhuém vµ xö lý ®Þnh h×nh v¶i méc råi giao cho ph©n x­ëng c¾t, may. Tõ n¨m 2000, ph©n x­ëng tÈy nhuém kh«ng cßn ho¹t ®éng do g©y « nhiÔm m«i tr­êng. Ph©n x­ëng c¾t, may: cã nhiÖm vô c¾t vµ may v¶i ®· nhuém thµnh c¸c s¶n phÈm, sau ®ã lµ vµ ®ãng gãi theo ®óng yªu cÇu vÒ chÊt l­îng, kÝch cì, thêi gian giao hµng theo hîp ®ång. Ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh chñ yÕu cña C«ng ty C«ng ty DÖt kim Th¨ng Long cã chøc n¨ng chÝnh lµ s¶n xuÊt kinh doanh c¸c s¶n phÈm dÖt kim võa phôc vô nhu cÇu tiªu dïng trong n­íc, võa xuÊt khÈu ra n­íc ngoµi. S¶n phÈm cña C«ng ty s¶n xuÊt ra chñ yÕu xuÊt khÈu ra n­íc ngoµi theo nh÷ng ®¬n ®Æt hµng. Còng cã khi C«ng ty nhËn may gia c«ng, mÉu m· vµ nguyªn phô liÖu C«ng ty nhËn cña kh¸ch hµng mang vÒ chØ viÖc hoµn thµnh kh©u cuèi cïng t¹o ra thµnh phÈm giao l¹i cho kh¸ch hµng. Cßn hµng néi ®Þa cña C«ng ty còng cã nhiÒu lo¹i víi chÊt l­îng, mÉu m·, mµu s¾c, kÝch cì nh­ hµng xuÊt khÈu. Tuy nhiªn, khèi l­îng s¶n phÈm tiªu thô ë trong n­íc cßn khiªm tèn. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, C«ng ty ®· tiÕn hµnh chuyªn m«n vµ ®a d¹ng ho¸ s¶n phÈm. Bªn c¹nh nh÷ng s¶n phÈm truyÒn thèng nh­ ¸o T–Shirt, Polo–Shirt …C«ng ty ®· dÇn dÇn ®­a vµo s¶n xuÊt mét sè lo¹i quÇn ¸o thÓ thao, ¸o jacket, c¸c lo¹i hµng dÖt kim cao cÊp … C¸c s¶n phÈm chñ yÕu cña C«ng ty: * ¸o T – Shirt, Polo – Shirt, quÇn dµi, quÇn ¸o lãt lµ nh÷ng mÆt hµng xuÊt khÈu cña C«ng ty. * ¸o jacket kh«ng ph¶i lµ mÆt hµng ®­îc s¶n xuÊt th­êng xuyªn vµ mÆt hµng nµy chñ yÕu lµ nhËn gia c«ng. * QuÇn ¸o thÓ thao lµ mÆt hµng míi trong C«ng ty, ®­îc s¶n xuÊt theo ®¬n ®Æt hµng, nã kh«ng ph¶i lµ mÆt hµng chñ yÕu. + Ngoµi ra, C«ng ty cßn s¶n xuÊt theo ®¬n ®Æt hµng trong n­íc, cã khi lµ nhËn gia c«ng mét sè mÆt hµng nh­: quÇn ¸o b¬i, quÇn ¸o m­a, mµn c¸c lo¹i §Æc ®iÓm vÒ quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt s¶n phÈm S¬ ®å 2: Quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt s¶n phÈm cña C«ng ty DÖt kim Th¨ng Long Sîi Guång ®¶o sîi DÖt v¶i Kho v¶i méc M¹ng sîi KiÓm tra v¶i dÖt TÈy b»ng ho¸ chÊt GiÆt s¹ch V¾t b»ng li t©m KiÓm tra v¶i C¸n nguéi SÊy kh« C¸n nãng Kho v¶i tr¾ng C¾t quÇn ¸o KiÓm tra t.phÈm May Kho b¸n t.phÈm Lµ - ®ãng gãi Kho thµnh phÈm C«ng ty Nguån: Phßng Kü thuËt-KCS. Qua s¬ ®å trªn ta thÊy, viÖc s¶n xuÊt cña c«ng ty ®­îc tiÕn hµnh t¹i c¸c ph©n x­ëng rÊt chÆt chÏ vµ liªn tôc. Tr­íc khi ®­îc chuyÓn vµo kho th× b¸n thµnh phÈm, thµnh phÈm ®Òu ®­îc kiÓm tra, gi¸m s¸t kh¾t khe nh»m b¶o ®¶m ®óng tiªu chuÈn ®óng chÊt l­îng, ®óng sè l­îng vµ thêi gian giao cho tõng ph©n x­ëng. Vµ trong quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt s¶n phÈm nµy kh«ng thÓ kh«ng nh¾c tíi hÖ thèng m¸y mãc thiÕt bÞ cña C«ng ty . §Ó ®¸p øng nhu cÇu s¶n xuÊt kÞp thêi cïng víi viÖc n©ng cao NSL§, chÊt l­îng s¶n phÈm th× m¸y mãc ®ãng vai trß quan träng trong d©y chuyÒn s¶n xuÊt cña C«ng ty DÖt kim Th¨ng Long. Do ®ã, c«ng ty ®· chó träng ®Çu t­ m¸y mãc thiÕt bÞ, d©y chuyÒn c«ng nghÖ ®Ó phôc vô cho s¶n xuÊt. HiÖn nay trong C«ng ty sè l­îng m¸y mãc hiÖn cã ®Òu lµ nh÷ng m¸y trung b×nh vµ kh¸ hiÖn ®ai t­¬ng ®èi phï hîp víi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty. B¶ng 1: Mét sè m¸y mãc thiÕt bÞ chñ yÕu cña C«ng ty STT Tªn m¸y N­íc s¶n xuÊt Sè l­îng N¨m sö dông 1 M¸y Multipique dÖt kÐp 2 M¸y Multi Singer dÖt ®¬n §øc 30 1982 3 M¸y kh©u c¸c lo¹i §øc 40 1984 4 M¸y sÊy ( 6579 & 6568 ) §øc 20 1987 5 M¸y tÈy – nhuém – kiÒm §øc 25 1989 6 Mêy c¸n TiÖp 20 1989 7 M¸y kh©u c¸c lo¹i §øc 210 1990 8 M¸y dËp cóc Hµn Quèc 5 1992 9 M¸y c¾t vßng TiÖp 20 1992 10 M¸y c¾t th¼ng NhËt 20 1993 11 M¸y xÐn Suraba Liªn X« 50 1995 12 M¸y ®Ýnh cóc §øc 16 1996 13 M¸y c¾t di ®éng §øc 15 1999 14 M¸y ®¶o sîi TiÖp 5 2000 Nguån: Phßng Kü thuËt – KCS C¬ cÊu vµ ®Æc ®iÓm cña ®éi ngò lao ®éng Lùc l­îng lao ®éng cña C«ng ty ®­îc xem xÐt theo quy m« vµ c¬ cÊu, th«ng qua ®ã chÊt l­îng lao ®éng ®­îc ph¶n ¸nh. B¶ng 2: Sè l­îng vµ c¬ cÊu CBCNV cña C«ng ty STT Chøc danh Sè l­îng % 1 C«ng nh©n s¶n xuÊt 359 84,5 2 C¸n bé qu¶n lý : + C¸n bé kü thuËt + C¸n bé qu¶n lý kinh tÕ + C¸n bé qu¶n lý hµnh chÝnh 66 17 29 20 15,5 4 6,8 4,7 Tæng sè 425 100 Nguån: Phßng Tæ chøc – Hµnh chÝnh. Theo sè liÖu n¨m 2002 th× sè l­îng CBCNV cña C«ng ty lµ 425 ng­êi, trong ®ã c¸n bé qu¶n lý lµ 66 ng­êi (15,5%), cßn c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt lµ 359 ng­êi (84,5%). Thùc tÕ c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt lµ 341 ng­êi (359 – 18) bëi v× 18 c«ng nh©n tÈy nhuém t¹m thêi lµm c«ng viÖc kh¸c do ph©n x­ëng TÈy, nhuém t¹m ngõng ho¹t ®éng. B¶ng 3 : Tuæi vµ giíi tÝnh cña CBCNV trong C«ng ty . Sè nam Sè n÷ Tæng % D­íi 25 tuæi 15 92 107 25 Tõ 25 – 34 tuæi 22 104 126 30 Tõ 35 – 44 tuæi 34 128 162 38 Trªn 45 tuæi 11 19 30 7 Tæng 82 343 425 % 19 81 100 Nguån: Phßng Tæ chøc – Hµnh chÝnh Do ®Æc ®iÓm vÒ s¶n phÈm cña C«ng ty lµ hµng may mÆc, s¶n phÈm s¶n xuÊt nh×n chung kh«ng ®ßi hái møc ®é nÆng nhäc cao mµ chñ yÕu ®ßi hái tÝnh cÇn cï vµ khÐo lÐo. Do vËy lao ®éng n÷ cña c«ng ty chiÕm tû lÖ cao. Trong sè 425 CBCNV cña C«ng ty th× sè lao ®éng n÷ lµ 343 ng­êi (81%), sè lao ®éng nam lµ 82 ng­êi (19%). Sè lao ®éng n÷ cao nªn hµng n¨m sè ngµy nghØ thai s¶n, nghØ con èm … t­¬ng ®èi nhiÒu. §iÒu nµy lµm ¶nh h­ëng kh«ng tèt tíi qu¸ tr×nh lao ®éng, g©y khã kh¨n cho viÖc bè trÝ lao ®éng. Lùc l­îng lao ®éng trong C«ng ty lµ lao ®éng trÎ. §iÒu nµy cã ­u ®iÓm lµ c«ng nh©n cã søc khoÎ ®Ó ®¶m nhËn c«ng viÖc, cã sù nhanh nhÑn, s¸ng t¹o trong c«ng viÖc … Nh­ng lao ®éng trÎ còng ®ång nghÜa víi sù h¹n chÕ vÒ kinh nghiÖm lµm viÖc, ®ßi hái chi phÝ ®µo t¹o cao vµ hä còng hay rêi bá C«ng ty … B¶ng 4: Tr×nh ®é cña c¸n bé qu¶n lý §H – C§ TC S¬ cÊp Tæng % C¸n bé kü thuËt 11 5 1 17 25,7 C¸n bé qu¶n lý kinh tÕ 18 10 1 29 44 C¸n bé qu¶n lý hµnh chÝnh 2 3 15 20 30,3 Tæng 31 18 17 66 % 47 27,3 25,7 100 Nguån: Phßng Tæ chøc – Hµnh chÝnh Qua bÈng trªn ta thÊy trong bé phËn c¸n bé qu¶n lý cña C«ng ty th× tØ lÖ sè c¸n bé kü thuËt, c¸n bé qu¶n lý kinh tÕ vµ c¸n bé qu¶n lý hµnh chÝnh phï hîp víi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña C«ng ty. Sè ng­êi cã tr×nh ®é §H – C§ lµ 31 ng­êi (47%), 18 ng­êi cã tr×nh ®é trung cÊp (27,3%), cßn l¹i lµ tr×nh ®é s¬ cÊp chiÕm 17 ng­êi ( 25,7%) . H¬n n÷a hä l¹i lµ nh÷ng ng­êi cã th©m niªn c«ng t¸c l©u n¨m. V× thÕ hä cã ®ñ kinh nghiÖm vµ n¨ng lùc gióp C«ng ty ®øng v÷ng vµ kh«ng ngõng ph¸t triÓn. B¶ng 5: Sè l­îng vµ bËc thî cña c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt B2 B3 B4 B5 B6 Tæng C«ng nh©n dÖt - - - 3 12 15 C«ng nh©n c¸t may 148 17 26 47 88 326 Tæng 148 17 26 50 100 341 Nguån: Phßng Tæ chøc – Hµnh chÝnh CÊp bËc c«ng viÖc BQ: 4 CÊp bËc c«ng nh©n BQ ®­îc tÝnh nh­ sau: [ ( 148 * 2 ) + ( 17 * 3 ) + ( 26 * 4 ) + ( 50 * 5 ) + ( 100 * 6 ) ] : 341 = 3,815 CÊp bËc c«ng viÖc BQ cao h¬n cÊp bËc c«ng nh©n BQ 0,185 (4 – 3,815). VÒ mÆt lý thuyÕt th× cã sù phï hîp gi÷a tÝnh chÊt phøc t¹p cña c«ng viÖc vµ tr×nh ®é lµnh nghÒ cu¶ c«ng nh©n. Tøc lµ nÕu cÊp bËc c«ng viÖc BQ cao h¬n cÊp bËc c«ng nh©n BQ th× sÏ khuyÕn khÝch c«ng nh©n n©ng cao tr×nh ®é lµnh nghÒ, t¨ng NSL§. Tuy vËy, sù phï hîp gi÷a cÊp bËc c«ng viÖc vµ cÊp bËc c«ng nh©n nh­ trªn chØ mang tÝnh chÊt t­¬ng ®èi . Cã 148 c«ng nh©n c¾t may bËc 2 nh­ng thùc tÕ hoµn thµnh c«ng viÖc bËc 4 mµ vÉn b¶o ®¶m chÊt l­îng s¶n phÈm vµ mäi yªu cÇu vÒ kü thuËt. Trong khi cã 15 c«ng nh©n dÖt vµ 150 c«ng nh©n c¾t may ph¶i lµm c¸c c«ng viÖc ®ßi hái tr×nh ®é lµnh nghÒ thÊp h¬n b¶n th©n tr×nh ®é hiÖn cã cña hä. Cã nghÜa lµ bè trÝ lao ®éng theo tr×nh ®é lµnh nghÒ cña C«ng ty ®­îc ®¶m b¶o trong nghÒ C¾t may cßn nghÒ DÖt bÞ l·ng phÝ søc lao ®éng. B¶ng 6: Sù phï hîp gi÷a CBCV víi CBCN CÊp bËc c«ng viÖc BQ CÊp bËc C«ng nh©n BQ So s¸nh (CBCVBQ –CBCNBQ) C«ng nh©n dÖt 4 5,8 -1,8 C«ng nh©n c¾t may 4 3,7 +0,3 KÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña C«ng ty B¶ng 7: KÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña C.ty tõ 2000 – 2002 ChØ tiªu §.vÞ 2000 2001 2002 2001 2000 2002 2000 2002 2001 Tæng doanh thu Tr.® 9.675 13.235 16.745 137 173 127 Gi¸ trÞ kim ng¹ch XK USD 607.535 856.625 1.174.000 141 193 137 Gi¸ trÞ SXCN Tr.® 10.194 10.453 11.669 103 114 112 Tæng nép ng©n s¸ch Tr.® 192 226,5 50,85 118 26 22 Thu nhËp doanh nghiÖp Tr.® 115 199 230 173 200 116 Thu nhËp BQL§ ®i lµm Ng.® 483 582 671 120 139 115 C¸c chØ tiªu (trõ tæng nép ng©n s¸ch ) ®Òu cã xu h­íng t¨ng nh­ng tèc ®é t¨ng kh¸c nhau. Ch¼ng h¹n gi¸ trÞ SXCN cã tèc ®é biÕn ®éng t¨ng dÇn, cßn c¸c chØ tiªu kh¸c l¹i cã tèc ®é biÕn ®éng gi¶m dÇn B¶ng 8: T×nh h×nh thùc hiÖn c¸c chØ tiªu kÕ ho¹ch n¨m 2002 ChØ tiªu §¬n vÞ KH 2002 TH 2002 So s¸nh % víi KH So s¸nh % víi cïng kú Tæng doanh thu Tr.® 14.500 16.745 115,5 124,1 Gi¸ trÞ kim ng¹ch XK USD 1.100.000 1.174.000 106,7 137,1 Gi¸ trÞ SXCN Tr.® 12.000 11.669 97,2 111,6 Tæng nép ng©n s¸ch Tr.® 70,85 50,85 71,8 22,5 Thu nhËp doanh nghiÖp Tr.® 220 230 104,5 115,6 Thu nhËp BQL§ ®i lµm Ng.® 600 671 111,8 115,3 Nguån: Phßng Tæ chøc – Hµnh chÝnh KÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh n¨m 2002 nh×n chung kh¸ tèt. C¸c chØ tiªu (trõ tæng nép ng©n s¸ch) ®Òu t¨ng so víi cïng kú . + Doanh thu v­ît cao so víi dù kiÕn vµ t¨ng so víi cïng kú. + Trong n¨m 2002 lÇn ®Çu gi¸ trÞ kim ng¹ch XK ®¹t trªn 1 tr USD , v­ît kÕ ho¹ch vµ t¨ng so víi cïng kú. + Gi¸ trÞ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp tuy ch­a ®¹t so víi kÕ ho¹ch cã nguyªn nh©n tõ lùc l­îng lao ®éng (chuyÓn viÖc vµ nghØ nhiÒu) nh­ng vÉn ®¹t cao h¬n so víi cïng kú. + Tæng nép ng©n s¸ch ch­a ®¹t so víi kÕ ho¹ch vµ so víi cïng kú lµ do sè nî ng©n s¸ch cña nhiÒu n¨m céng dån cßn cao … + Thu nhËp doanh nghiÖp v­ît kÕ ho¹ch vµ t¨ng so víi cïng kú. + Thu nhËp cña CBCNV tuy ch­a cao nh­ng kh¸ h¬n so víi c¸c n¨m tr­íc t¹o ®éng lùc míi cho ng­êi lao ®éng yªn t©m g¾n bã h¬n víi doanh nghiÖp. B¶ng 9: Tæng quü l­¬ng kÕ ho¹ch n¸m 2002 TT ChØ tiªu tÝnh ®¬n gi¸ tiÒn l­¬ng §.vÞ tÝnh KÕ ho¹ch Thùc hiÖn KÕ ho¹ch n¨m 2002 I 1 2 3 4 5 II 1 2 3 4 III IV V ChØ tiªu SXKD ®Ó tÝnh §G Tèng s¶n phÈm V¶i dÖt kim QuÇn ¸o c¸c lo¹i Tæng doanh thu Tæng chi (ch­a cã l­¬ng) Lîi nhuËn Tæng c¸c kho¶n nép ng©n s¸ch §¬n gi¸ tiÒn l­¬ng §Þnh møc lao ®éng T.Shirt Polo shirt May « S¬ mi V¸y n÷ QuÇn ¸o nØ trÎ em QuÇn ¸o m­a V¶i dÖt máng HÖ sè l­¬ng CBCV b×nh qu©n Møc l­¬ng tèi thiÓu cña DN §¬n gi¸ tiÒn l­¬ng T.Shirt Polo shirt May « S¬ mi V¸y n÷ QuÇn ¸o nØ trÎ em QuÇn ¸o m­a V¶i dÖt máng Tæng quü TL tÝnh theo §G Quü tiÒn l­¬ng bæ xung Tæng quü tiÒn l­¬ng chung Kg C¸i Tr.® - - - ph/c - - - - ph/bé - ph/kg ® ®/c - - - - ®/bé - ®/kg Tr.® - - 50.000 Nguån: Phßng Tæ chøc- Hµnh chÝnh 1.7 Mét sè vÊn ®Ò vÒ ho¹t ®éng QTNL cña C«ng ty QLNL lµ ho¹t ®éng cña tæ chøc nh»m x©y dùng, ph¸t triÓn, sö dông, ®¸nh gi¸, b¶o toµn vµ g×n gi÷ lùc l­îng lao ®éng ®¸p øng ®­îc c¸c môc tiªu c«ng viÖc cña tæ chøc c¶ vÒ mÆt sè l­îng vµ chÊt l­îng. QLNL cã 7 ho¹t ®éng chñ yÕu: KÕ ho¹ch ho¸ nguån nh©n lùc, ThiÕt kÕ vµ ph©n tÝch c«ng viÖc, Biªn chÕ, §¸nh gi¸ vµ thùc hiÖn c«ng viÖc, §µo t¹o vµ ph¸t triÓn, Thï lao lao ®éng, Quan hÖ lao ®éng vµ b¶o vÖ lao ®éng. Trong 7 ho¹t ®éng trªn th× ë C«ng ty DÖt kim Th¨ng Long ch­a tiÕn hµnh ThiÕt kÕ vµ ph©n tÝch c«ng viÖc. ThiÕt kÕ c«ng viÖc cã nghÜa lµ x©y dùng c«ng viÖc mµ 1 ng­êi hoÆc 1 nhãm ng­êi thùc hiÖn, x¸c ®Þnh ®iÒu kiÖn thùc hiÖn. Cßn ph©n tÝch c«ng viÖc lµ qu¸ tr×nh thu thËp c¸c t­ liÖu vµ ®¸nh gi¸ mét c¸ch cã hÖ thèng c¸c th«ng tin liªn quan ®Õn viÖc thùc hiÖn tõng c«ng viÖc cô thÓ. ThiÕt kÕ vµ ph©n tÝch c«ng viÖc lµ c¬ së ®Ó thùc hiÖn cã hiÖu qu¶ c¸c ho¹t ®éng QTNL. Ch¼ng h¹n kh«ng cã PTCV th× sÏ kh«ng biÕt cung lao ®éng trong C«ng ty cã ®¸p øng yªu cÇu c«ng viÖc kh«ng, tõ ®ã dù tÝnh cÇu lao ®éng, nh»m cã gi¶i ph¸p thÝch hîp trong ho¹t ®éng biªn chÕ (tuyÓn dông, bè trÝ lao ®éng…) hay trong ho¹t ®éng ®µo t¹o vµ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc. PTCV gióp cho viÖc thiÕt kÕ c«ng viÖc, ®¸nh gi¸ c«ng viÖc ®­îc thiÕt kÕ hîp lý hay kh«ng hîp lý, tõ ®ã thiÕt kÕ l¹i c«ng viÖc. Vµ kh«ng cã ThiÕt kÕ vµ Ph©n tÝch c«ng viÖc nªn kh«ng cã §¸nh gi¸ thùc hiÖn c«ng viÖc. Nã cã thÓ ¶nh h­ëng tíi viÖc x©y dùng hÖ thèng thï lao hîp lý, tíi quan hÖ lao ®éng trong C«ng ty. Tõ chç thiÕu ho¹t ®éng ThiÕt kÕ vµ Ph©n tÝch c«ng viÖc dÉn ®Õn c¸c ho¹t ®éng QTNL kh¸c cña C«ng ty kh«ng hoµn thiÖn. Ngoµi ra nã cßn ¶nh h­ëng tíi TCL§KH (Ph©n c«ng – HiÖp t¸c lao ®éng …), ¶nh h­ëng tíi KTL§ (n¨ng suÊt va hiÖu qu¶ lao ®éng …). 2. Thùc tr¹ng tr¶ l­¬ng ë C«ng ty DÖt kim Th¨ng Long HiÖn nay, c«ng ty DÖt kim Th¨ng Long ®ang ¸p dông hai h×nh thøc tr¶ l­¬ng: tr¶ l­¬ng theo thêi gian vµ tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm. ViÖc tr¶ l­¬ng cña c«ng ty tu©n theo c¸c nguyªn t¾c sau: * Tr¶ l­¬ng ph¶i c¨n cø vµo c¸c quy ®Þnh Nhµ n­íc ban hµnh vÒ chÐ ®é lao ®éng tiÒn l­¬ng. * Tr¶ l­¬ng g¾n víi n¨ng suÊt, chÊt l­îng, hiÖu qu¶ c«ng t¸c vµ gi¸ trÞ cèng hiÕn cña tõng ng­êi lao ®éng, kh«ng ph©n phèi b×nh qu©n. * C«ng nhan, viªn chøc trong c«ng ty lµm viÖc g×, chøc vô g× sÏ ®­îc h­ëng l­¬ng theo c«ng viÖc vµ chøc vô ®ã. 2.1 H×nh thøc tr¶ l­¬ng theo thêi gian C«ng ty DÖt kim Th¨ng Long ¸p dông h×nh thøc tr¶ l­¬ng theo thêi gian ®Ó tr¶ l­¬ng th¸ng cho L§ qu¶n lý-phôc vô, tr¶ l­¬ng giê ngõng viÖc cho c«ng nh©n h­ëng l­¬ng theo s¶n phÈm vµ ®Ó tr¶ l­¬ng ngµy nghØ trong chÕ ®é cho toµn bé CBCNV trong C«ng ty . * L­¬ng cho L§ qu¶n lý-phôc vô TiÒn l­¬ng cña L§ qu¶n lý-phôc vô ®­îc tÝnh nh­ sau: K * TLmin LTG = --------------- * NTT NC§ Trong ®ã: LTG: tiÒn l­¬ng mçi L§ qu¶n lý-phôc vô nhËn ®­îc K: hÖ sè møc l­¬ng TLmin: møc l­¬ng tèi thiÓu (180.000 ®ång) NC§: sè ngµy c«ng chÕ ®é (26 ngµy) NTT: sè ngµy lµm viÖc thùc tÕ §èi víi c¸n bé gi÷ chøc vô qu¶n lý doanh nghiÖp th× hÖ sè møc l­¬ng (K) dùa trªn tiªu chuÈn xÕp h¹ng doanh nghiÖp theo møc®é phøc t¹p vÒ qu¶n lý vµ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh. §èi víi viªn chøc th× hÖ sè møc l­¬ng dùa trªn tiªu chuÈn nghiÖp vô chuyªn m«n. Cßn ®èi víi c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt th× hÖ sè møc l­¬ng dùa trªn tiªu chuÈn cÊp bËc kü thuËt. * L­¬ng ngõng viÖc: L­¬ng ngõng viÖc lµ l­¬ng tr¶ cho c«ng nh©n h­ëng l­¬ng theo s¶n phÈm trong nh÷ng giê kh«ng s¶n xuÊt do mÊt ®iÖn, m¸y háng… L­¬ng ngõng viÖc ®­îc tÝnh nh­ sau: K * TLmin LNV = ----------------- * GNV 26 * 8 Trong ®ã: LNV: l­¬ng ngõng viÖc GNV: sè giê c«ng ngõng viÖc thùc tÕ HÖ sè l­¬ng theo cÊp bËc c«ng nh©n (K) dùa trªn hÖ thèng thang l­¬ng c«ng nh©n s¶n xuÊt do Nhµ n­ãc ban hµnh. Cô thÓ hÖ sè l­¬ng theo cÊp bËc c«ng nh©n ¸p dông theo hai b¶ng l­¬ng: A.1. C¬ khÝ, ®iÖn, ®iÖn tö – tin häc (nhãm II) vµ A.12. DÖt, thuéc da, giÇy, gi¶ da, may…( nhãm II) * L­¬ng ngµy nghØ trong chÕ ®é: L­¬ng ngµy nghØ trong chÕ ®é lµ l­¬ng tr¶ cho thêi gian kh«ng tham gia s¶n xuÊt ®­îc h­ëng l­¬ng theo chÕ ®é quy ®Þnh cña CBCNV trong doanh nghiÖp, mµ khi x©y dùng ®Þnh møc lao ®éng kh«ng tÝnh ®Õn. Bao gßm: l­¬ng tr¶ cho nh÷ng ngµy nghØ lÔ + TÕt, nghØ phÐp n¨m, nghØ viÖc riªng, nghØ theo chÕ ®é n÷… L­¬ng ngµy nghØ trong chÕ ®é ®­îc tÝnh nh­ sau: K * TLmin LC§ = ------------------- * NNC§ NC§ Trong ®ã: NNC§: sè ngµy nghØ trong chÕ ®é VÝ dô: TiÒn l­¬ng cña anh NguyÔn Minh §øc – kü s­ phßng Kü thuËt – KCS th¸ng 9 n¨m 2002 ®­îc tÝnh nh­ sau: Tæng thêi gian ®i lµm trong th¸ng lµ 25 c«ng. 2,74 * 180.000 LTG = ----------------------- * 25 = 474.230 ®ång 26 Trong th¸ng cã 1 ngµy nghØ lÔ (2/9) h­ëng 100% l­¬ng 2,74 * 180.000 LC§ = --------------------- * 1 = 18.969 ®ång 26 VËy tiÒn l­¬ng th¸ng 9 n¨m 2002 cña anh NguyÔn Minh §øc lµ: L = 474.230 + 18.969 = 493.000 ®ång Mét sè nhËn xÐt vÒ h×nh thøc tr¶ l­¬ng theo thêi gian ë C«ng ty DÖt kim Th¨ng Long. Trong thùc tÕ v× ho¹t ®éng cña L§ qu¶n lý-phôc vô trong C«ng ty rÊt khã x¸c ®Þnh, l­îng ho¸ hiÖu qu¶ hay møc ®é ®ãng gãp, nªn ®Ó tr¶ l­¬ng chÝnh x¸c choi L§ qu¶n lý-phôc vô lµ rÊt khã. C«ng ty ®· ¸p dông h×nh thøc tr¶ l­¬ng theo thêi gian ®èi víi L§ qu¶n lý-phôc vô. Theo h×nh thøc tr¶ l­¬ng nµy, tiÒn l­¬ng nhËn ®­îc cña mçi ng­êi do møc l­¬ng cÊp bËc cao hay thÊp quyÕt ®Þnh. Møc l­¬ng cÊp bËc l¹i phô thuéc vµ hÖ sè l­¬ng trong hÖ thèng thang b¶ng l­¬ng Nhµ n­íc. Mµ hÖ thèng thang b¶ng l­¬ng Nhµ n­íc chñ yÐu dùa vµo th©m niªn c«ng t¸c vµ tr×nh ®é ®µo t¹o. Cho nªn, møc ®é phøc t¹p, tÝnh tr¸ch nhiÖm cña c«ng viÖc ®ßi hái vµ møc ®é hoµn thµnh c«ng viÖc ®­îc thÓ hiÖn rÊt Ýt trong hÖ sè l­¬ng. Ngoµi ra, h×nh thøc tr¶ l­¬ng theo thêi cßn phô thuéc vµo thêi gian lµm viÖc thùc tÕ nhiÒu hay Ýt quyÕt ®Þnh. Do ®ã, h×nh thøc tr¶ l­¬ng nµy cã ­u ®iÓm khuyÕn khÝch ng­êi lao ®éng ®i lµm ®ñ ngµy. Tuy nhiªn, trong h×nh thøc tr¶ l­¬ng nµy kh«ng nhËn thÊy mèi qun hÖ gi÷a tr¶ l­¬ng vµ kÕt qu¶ c«ng viÖc. Cho nªn, h×nh thøc tr¶ l­¬ng theo thßi gian ch­a thùc sù khuyÕn khÝch ng­êi lao ®éng phÊn ®Êu vÒ mÆt chuyªn m«n, nhiÖt t×nh víi c«ng viÖc. §èi víi c«ng nh©n h­ëng l­¬ng theo s¶n phÈm th× h×nh thøc tr¶ l­ong theo thêi gian ®­îc ¸p dông ®Ó tr¶ cho nh÷ng giß ngõng viÖc nh»m b¶o ®¶m cho c«ng nh©n vÉn cã kho¶n tiÒn bï ®¾p cho nh÷ng giê ngõng viÖc mµ kh«ng ph¶i do lçi cña m×nh. Tuy nhiªn, tr¶ l­¬ng ngõng viÖc ®èi víi c«ng ty l¹i lµ sù kh«ng hîp lý. Bëi v×, thêi gian ngõng viÖc lµ thêi gian l·ng phÝ do thiÕu sãt vÒ kü thuËt g©y ra ( ngõng s¶n xuÊt v× mÊt ®iÖn, háng m¸y). 2.2 H×nh thøc tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm H×nh thøc tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm ®­îc ¸p dông ®èi víi c«ng nh©n s¶n xuÊt vµ qu¶n lý – phôc vô x­ëng. * L­¬ng s¶n phÈm cho c«ng nh©n s¶n xuÊt L­¬ng s¶n phÈm cho c«ng nh©n s¶n xuÊt ®­îc x¸c ®Þnh phô thuéc vµo sè s¶n phÈm thùc tÕ ®­îc s¶n xuÊt ra vµ nghiÖm thu. T¹i c¸c ph©n x­ëng s¶n xuÊt, tæ tr­ëng ph©n x­ëng s¶n xuÊt theo dâi vµ ghi l¹i s¶n l­îng thùc tÕ cïng víi ®on gi¸ cña mçi m· hµng, cuèi th¸ng tËp hîp sè liÖu. Nh©n viªn kinh tÕ ph©n x­ëng sÏ tÝnh l­¬ng cho tõng c«ng nh©n. * TiÒn l­¬ng cña c«ng nh©n s¶n xuÊt ®­îc tÝnh nh­ sau: n Lcn = å§Gi * qi i=1 Trong ®ã: Lcn: tiÒn l­¬ng mçi c«ng nh©n s¶n xuÊt nhËn ®­îc §Gi: ®¬n gi¸ chi tiÕt i qi: sè l­îng chi tiÕt i n: sè chi tiÕt trong mét s¶n phÈm VÝ dô: Trong th¸ng 9 n¨m 2002, ph©n x­ëng s¶n xuÊt 2 m· hµng ¸o trÎ em vµ ¸o jacket. C«ng nh©n may NguyÔn Phan Ph­¬ng Anh, bËc thî 5/6 may hai chi tiÕt: + ¸o trÎ em: may kho¸ vµo nÑp giãng kÎ, sè l­îng 821, ®¬n gi¸ 180 ®ång + ¸o jacket: sang dÊu may 2 tói hoµn chØnh, sè l­îng 378, ®¬n gi¸ 700 ®ång TiÒn l­¬ng th¸ng 9 cña c«ng nh©n may NguyÔn Phan Ph­¬ng Anh gåm: L­¬ng s¶n phÈm trong th¸ng Lcn = 180 * 821 + 700 * 378 = 412.380 ®ång L­¬ng tr¶ cho ngµy nghØ lÔ 2/9 ®­îc tÝnh nh­ sau: 2,54 * 180.000 LC§ = --------------------- * 1 = 17.584 ®ång 26 VËy tiÒn l­îng nhËn ®­îc lµ: L = 412.380 + 17.584 = 430.000 ®ång * L­¬ng cña qu¶n lý vµ phôc vô x­ëng phô thuéc vµo ®¬n gi¸ vµ sè s¶n phÈm cña c«ng nh©n s¶n xuÊt, phô thuéc vµo hÖ sè cÊp bËc c«ng nh©n cña tõng ng­êi. TiÒn l­¬ng cña lao ®éng qu¶n lý vµ phôc vô x­ëng ®­îc tÝnh nh­ sau: - TÝnh ®¬n gi¸ l­¬ng s¶n phÈm cña lao ®éng qu¶n lý vµ phôc vô x­ëng: §G = (§Gsp / 1.1) * 0,1 Trong ®ã: §G: ®¬n gi¸ s¶n phÈm cña lao ®éng qu¶n lý vµ phôc vô x­ëng §Gsp: ®¬n gi¸ s¶n phÈm do c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt C«ng thøc tÝnh trªn xuÊt ph¸t tõ ®Þnh møc lao ®éng: hao phÝ thêi gian lao ®éng cña lao ®éng qu¶n lý vµ phôc vô x­ëng b»ng 10% hao phÝ thêi gian lao ®éng cña c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt. - TÝnh tæng tiÒn l­¬ng tr¶ cho lao ®éng qu¶n lý vµ phôc vô x­ëng: n L = å §Gj* Qj j = 1 Trong ®ã: L: tæng tiÒn l­¬ng lao ®éng qu¶n lý vµ phôc vô x­ëng nhËn ®­îc §Gj: ®¬n gi¸ s¶n phÈm j Qj: sè s¶n phÈm j - TÝnh tæng hÖ sè møc l­¬ng cña lao ®éng qu¶n lý vµ phôc vô x­ëng n K = å SNh * Kh h = 1 Trong ®ã: SNh: sè ng­êi cã cïng hÖ sè møc l­¬ng víi ng­êi h Kh: hÖ sè møc l­¬ng cña ng­êi h Tãnh l­¬ng cña t­ng lao ®éng qu¶n lý vµ phôc vô x­ëng L Lh = ----- * Kh K Trong ®ã: Lh: l­¬ng cña ng­êi h VÝ dô: TÝnh tiÒn l­¬ng th¸ng 8 n¨m 2002 cña anh NguyÔn §øc Anh – c«ng nh©n b¶o d­ìng söa ch÷a m¸y. Th¸ng 8 n¨m 2002, ph©n x­ëng s¶n xuÊt c¸c mÆt hµng sau: + 10.000 ¸o trÎ em víi ®¬n gi¸ 2.937 ®ång/chiÕc + 35.000 ¸o may « víi ®¬n gi¸ 836 ®ång/chiÕc Tãnh ®¬n gi¸ tiÒn l­¬ng cho mçi lo¹i hµng: §¬n gi¸ tiÒn l­¬ng mét s¶n phÈm ¸o trÎ em tr¶ cho lao ®éng qu¶n lý vµ phôc vô x­ëng lµ: (2.937 / 1,1) * 0,1 = 267 ®ång §¬n gi¸ tiÒn l­¬ng mét s¶n phÈm ¸o may « tr¶ cho lao ®éng qu¶n lý vµ phôc vô x­ëng lµ: (836 / 1,1) * 0,1 = 76 ®ång Tæng tiÒn l­¬ng tr¶ cho l©o ®éng qu¶n lý vµ phôc vô x­ëng: 267 * 10.000 + 76 * 35.000 = 5.330.000 ®ång TÝnh tæng hÖ sè møc l­¬ng cña lao ®éng qu¶n lý vµ phôc vô x­ëng Qu¶n lý vµ phôc vô x­ëng gåm: Sè ng­êi HÖ sè Ban qu¶n ®èc 1 3,23 1 2,98 Thèng kª 1 2,01 Phôc vô gi¶n ®¬n (quÐt dän , ®un n­íc…) 3 2,01 Söa ch÷a, b¶o d­ìng m¸y 4 2,33 Tæng 10 23,57 TiÒn l­¬ng th¸ng 8/2002 mµ anh NguyÔn §øc Anh nhËn ®­îc lµ: (5.330.000 / 23,57) * 2,98 = 673.882 ®ång Mét sè nhËn xÐt vÒ h×nh thøc tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm ë C«ng ty DÖt kim Th¨ng Long. H×nh thøc tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm khuyÕn khÝch ng­êi lao ®éng cè g¾ng, tËn dông mäi kh¶ n¨ng n©ng cao NSL§ nh»m t¨ng tiÒn l­¬ng. L­¬ng cña qu¶n lý vµ phôc vô x­ëng g¾n chÆt víi l­¬ng c«ng nh©n s¶n xuÊt. V× vËy, qu¶n lý vµ phôc vô x­ëng sÏ kiÓm tra ®«n ®ãc c«ng nh©n lµm viÖc sao cho s¶n phÈm cã chÊt l­îng cao vµ cã n¨ng suÊt cao. 3. §¸nh giÊ hiÖu qu¶ sö dông c¸c h×nh thøc tr¶ l­¬ng ë C«ng ty VÒ c¬ b¶n c¸c h×nh thøc tr¶ l­¬ng t¹i c«ng ty DÖt kim Th¨ng Long ®Òu ®¸p øng c¸c yªu cÇu cña hÖ thèng thï lao vµ c¸c nguyªn t¾c tr¶ l­¬ng. Trong c¶ hai h×nh thøc tr¶ l­¬ng theo thêi gian vµ theo s¶n phÈm cña c«ng ty ch­a tÝnh ®Õn yÕu tè tr¸ch nhiÖm. Cho nªn, c«ng ty cã kho¶n phô cÊp l­¬ng, lµ kho¶n bæ xung cho l­¬ng c¬ b¶n nh»m bï ®¾p thªm cho ng­êi lao ®éng khi c«ng viÖc cña hä ®ßi hái tÝnh tr¸ch nhiÖm. C¸c kho¶n phô cÊp cña c«ng ty bao gåm HÖ sè cña BÝ th­ §¶ng uû: 0,5 HÖ sè cña Chñ tÞch C«ng ®oµn: 0,5 HÖ sè cña Tr­ëng phßng 0,3 HÖ sè cña Phã phßng 0,2 HÖ sè cña Tæ tr­ëng s¶n xuÊt 0,1 Kho¶n phô cÊp ®­îc tÝnh b»ng c¸ch lÊy hÖ sè phô cÊp nh©n víi tiÒn l­¬ng tèi thiÓu. Riªng phô cÊp cña tæ tr­ëng th× b»ng hÖ sè phô cÊp nh©n l­¬ng s¶n phÈm. Ngoµi ra, ®èi víi c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt míi vµo lµm viÖc, th× trong 6 th¸ng ®Çu lµm viÖc, mçi th¸ng sÏ ®­îc 1 kho¶n phô thªm b»ng 1% l­¬ng s¶n phÈm cña b¶n th©n. §iÒu nµy mét mÆt mang tÝnh hç trî v× c«ng nh©n khi míi vµo th­êng lµm ®­îc Ýt s¶n phÈm do ch­a quen m¸y mãc-thiÕt bÞ, ch­a quen c«ng viÖc. MÆt kh¸c, nã khuyÕn khÝch c«ng nh©n t¨ng n¨ng suÊt ®Ó t¨ng tiÒn l­¬ng. Tuy nhiªn, viÖc ¸p dông møc l­¬ng tèi thiÓu lµ 180.000 ®ång / th¸ng ch­a b¶o ®¶m tÝnh hîp ph¸p cña tiÒn l­¬ng. TiÒn l­¬ng tèi thiÓu thÊp lµm gi¶m møc l­¬ng cÊp bËc, dÉn ®Õn gi¶m tiÒn l­¬ng cña ng­êi lao ®éng. Bªn c¹nh ®ã cã thÓ dïng c¸c chØ tiªu ®· ®­îc ®Þnh l­îng ®Ó ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông h×nh thøc tr¶ l­¬ng t¹i c«ng ty nh­: phÇn tr¨m t¨ng NSL§ / phÇn tr¨m t¨ng TLbq hay tû suÊt sinh lêi cña tiÒn l­¬ng. B¶ng 10: N¨ng suÊt lao ®éng ChØ tiªu §¬n vÞ tÝnh TH 2001 KH 2002 1. Tæng doanh thu Lao ®éng ®Þnh biªn Tr.® Ng­êi 13.235 437 14.500 452 3. NSL§ (W) Tr.® / ng­êi 30,29 34,12 WKH 2002 – W TH 2001 % t¨ng W = --------------------------- * 100 WTH 2001 34,12 – 30,29 % t¨ng W = ---------------------- * 100 = 12,65% 30,29 B¶ng 11: TiÒn l­¬ng b×nh qu©n ChØ tiªu §¬n vÞ tÝnh TH 2001 KH 2002 1. Tæng quü tiÒn l­¬ng chung Lao ®éng ®Þnh biªn Tr.® Ng­êi 2.734 437 2.968 452 3. TiÒn l­¬ng b×nh qu©n (TLbq) Tr.® / ng­êi / n¨m 6,26 6,98 TLbq KH 2002 – TLbq TH 2001 % t¨ng TLbq = ---------------------------------- * 100 TLbq TH 2001 6,98 – 6,26 % t¨ng TLbq = ------------------- * 100 = 11,62% 6,98 Trong n¨m 2001, ë c«ng ty DÖt kim Th¨ng Long phÇn tr¨m t¨ng NSL§ lín h¬n phÇn tr¨m t¨ng tiÒn l­¬ng b×nh qu©n. §iÒu ®ã cã nghÜa lµ møc gi¶m chi phÝ cho tõng ®¬n vÞ s¶n phÈm do t¨ng NSL§ lín h¬n møc t¨ng chi phÝ s¶n xuÊt do t¨ng tiÒn l­¬ng b×nh qu©n. Hay chi phÝ cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm gi¶m ®i, t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó gi¶m gi¸ thµnh, h¹ gi¸ c¶, c¶i thiÖn ®êi sèng cña ng­êi lao ®éng vµ giµnh th¾ng lîi trong c¹nh tranh. ChØ tiªu tû suÊt sinh lêi cña tiÒn l­¬ng còng ®­îc sö dông ®Ó ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ cña h×nh thøc tr¶ l­¬ng ®èi víi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty. B¶ng 12: Tû suÊt sinh lêi cña tiÒn l­¬ng ChØ tiªu TH 2000 KH 2001 TH 2001 1. Lîi nhuËn 2. Tæng quü tiÒn l­¬ng chung 115 2259 135 2603 199 2734 3. Tû suÊt sinh lêi cña tiÒn l­¬ng 0,051 0,052 0,073 Tû suÊt sinh lêi cña tiÒn l­¬ng n¨m 2001 lµ 0,073. §iÒu ®ã cã nghÜa 1 ®ång l­¬ng bo ra thu ®­îc 0,073 ®ång lîi nhuËn. Trong n¨m 2001, tû suÊt sinh lêi cña tiÒn l­¬ng v­ît kÕ ho¹ch 4o% ( 0,073 / 0,052 = 1,40) vµ t¨ng so víi cïng kú lµ 43% ( 0,073 / 0.051 = 1,43) KÕt qu¶ trªn cho thÊy c«ng ty võa ®¶m b¶o cã mét hÖ thèng thï lao hîp lý, võa b¶o ®¶m hiÖu qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña m×nh. Ch­¬ng III Mét sè biÖn ph¸p hoµn thiÖn c¸c h×nh thøc tr¶ l­¬ng ë C«ng ty DÖt kim Th¨ng Long 1. H­íng ph¸t triÓn cña C«ng ty trong thêi gian tíi N¨m 2003, C«ng ty DÖt kim Th¨ng Long tiÕp tôc ®Èy m¹nh c«ng t¸c triÓn khai dù ¸n ®Çu t­ x©y dùng di chuyÓn vµ më réng s¶n xuÊt. §ång thêi, tËp trung lao ®éng thùc hiÖn tèt c¸c chØ tiªu kÕ ho¹ch t¨ng 15 – 18 % so víi cïng kú. B¶ng 13: Mét sè chØ tiªu c«ng ty phÊn ®Êu thùc hiÖn trong n¨m 2003 STT Tªn chØ tiªu §¬n vÞ tÝnh KÕ ho¹ch 2003 1 Tæng doanh thu TriÖu ®ång 19.000 2 Gi¸ trÞ kim ng¹ch XK USD 1.350.000 3 Gi¸ trÞ SXCN TriÖu ®ång 14.000 4 Tæng nép ng©n s¸ch TriÖu ®ång 83 5 Thu nhËp doanh nghiÖp TriÖu ®ång 250 6 Thu nhËp BQL§ ®i lµm Ngh×n ®ång 700 7 S¶n phÈm thùc hiÖn ChiÕc 2.000.000 Nguån: Phßng Tæ chøc – Hµnh chÝnh BiÖn ph¸p : + KÌm cÆp n©ng cao tay nghÒ cho ng­êi lao ®éng , cã chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ®éng viªn nh÷ng c«ng nh©n giái . + §Çu t­ bæ sung mét sè thiÕt bÞ chuyªn dïng , tõng b­íc hiÖn ®¹i ho¸ d©y chuyÒn s¶n xuÊt nh»m t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng . + TuyÓn thªm lao ®éng ®Ó h×nh thµnh thªm 1 tæ s¶n xuÊt , chó träng kÌm c«ng nh©n ngay trong tæ s¶n xuÊt . + §Èy nhanh tiÕn ®é thùc hiÖn dù ¸n ®Çu t­ sím ®ua ph©n x­ëng tÈy nhuém trë l¹i ho¹t ®éng trong khu x­ëng míi t¹i CÇu DiÔn . + TÝch cùc khai th¸c nh÷ng ®¬n hµng míi ®Ó ®­a dÇn nh÷ng thiÕt bÞ dÖt ho¹t ®éng trë l¹i . Chó träng ®¬n hµng xuÊt FOB . Dùa trªn c¬ së thùc tr¹ng tr¶ l­ong vµ ph­¬ng h­íng ph¸t triÓn cña c«ng ty, cã mét sè biÖn ph¸p sau nh»m hoµn thiÖn c¸c h×nh thøc tr¶ l­¬ng ë c«ng ty DÖt kim Th¨ng Long: 2. Mét sè biÖn ph¸p hoµn thiÖn c¸c h×nh thøc tr¶ l­¬ng ë c«ng ty. BiÖn ph¸p 1: X©y dùng ph­¬ng ¸n tr¶ l­¬ng hiÖu qu¶ cho lao ®éng qu¶n lý vµ phôc vô. H×nh thøc tr¶ l­¬ng theo thêi gian ch­a thùc sù g¾n tiÒn l­¬ng cña mçi ng­êi víi kÕt qu¶ mµ hä ®¹t ®­îc ttong thêi gian lµm viÖc. Bëi v× kh«ng cã tiªu chuÈn nµo ®­îc ®­a ra ®Ó ®¸nh gi¸ thùc hiÖn c«ng viÖc cña hä. Trong khi ®ã, c«ng nh©n h­ëng l­¬ng theo s¶n phÈm th× cã thÓ nhËn thÊy mèi quan hÖ gi÷a tiÒn l­¬ng víi kÕt qu¶ lao ®éng cña hä. ChÝnh v× v©y, c«ng nh©n h­ëng l­¬ng theo thêi gian ngµy cµng cã xu h­íng t¨ng NSL§ nh»m t¨ng tiÒn l­¬ng. Trong khi ®ã, c¸n bé, nh©n viªn h­ëng l­¬ng theo thêi gian th× l­¬ng kh«ng ®­îc t¨ng, thËm chÝ ph¶i lµm viÑc nhiÒu h¬n ®Ó phôc vô c«ng nh©n s¶n xuÊt. Do ®ã, khi tæng quý tiÒn l­¬ng cña c«ng nh©n h­ëng l­¬ng theo s¶n phÈm t¨ng th× quü l­¬ng cña c¸n bé, nh©n viªn h­ëng l­¬ng theo thêi gian còng ph¶i t¨ng theo mét tû lÖ nhÊt ®Þnh. Tû lÖ nµy ®­îc tÝnh theo c«ng thøc sau: K= CNTTSX / L§QL-PV BiÖn ph¸p 2: KÝch thÝch theo kÕt qu¶ kinh doanh cña C«ng ty C«ng ty cã thÓ ¸p dông hai lo¹i kÝch thÝch sau: th­ëng n¨ng suÊt, chÊt l­îng vµ chia lîi nhuËn * Th­ëng n¨ng suÊt chÊt l­îng: Mäi CBCNV trong c«ng ty dï trùc tiÕp hay gi¸n tiÕp ®Òu tham gia vµo qu¸ tr×nh t¹o ra s¶n phÈm. Do ®ã, hä ®Òu cÇn ®­îc khuyÕn khÝch, khen th­ëng khi kÕt qu¶ cuèi cïng cña doanh nghiÖp lµ tèt. C«ng ty DÖt kim Th¨ng Long cã thÓ ¸p dông m« h×nh cña Scanlon ®Ó th­ëng theo n¨ng suÊt, hiÖu qu¶ cho tÊt c¶ CBCNV trong C«ng ty. Theo m« h×nh nµy phÇn tiÒn th­ëng cho CBCNV ®­îc lÊy ra tõ phÇn tiÕt kiÖm cña tiÒn l­¬ng theo kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh. PhÇn tiÕt kiÖm ®­îc tÝnh nh­ sau: - X¸c ®Þnh hÖ sè tiÒn l­¬ng chuÈn trong ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt kinh doanh b×nh th­êng: HTL = TL / DT Trong ®ã: HCF: hÖ sè tiÒn l­¬ng chuÈn TL tiÒn l­¬ng cña CBCNV trong n¨m DT: doanh thu cña c«ng ty trong n¨m - Hµng th¸ng x¸c ®Þnh tiÒn l­¬ng cña CBCNV trong th¸ng vµ ®èi chiÕu kÕt qu¶ thùc tÕ víi hÖ sè tiÒn l­¬ng chu¶n. TLi0 = HCF * DTi Teong ®ã: TLi0: tiÒn l­¬ng chuÈn cña CBCNV thang i DTi: doanh thu th¸ng i - TÝnh phÇn tiÕt kiÖm ®­îc: S = TLi0 - TLi Trong ®ã: S: phÇn tiÕt kiÖm ®­îc TLi: tiÒn l­¬ng cña CBCNV th¸ng i PhÇn tiÕt kiÖm ®­îc sau khi trõ ®i mét tû lÖ phÇn tr¨m nhÊt ®Þnh (kho¶ng 25%) ®Ó dù phßng cho c¸c th¸ng sau sÏ ®­îc chia theo mét tû lÖ nhÊt ®Þnh cho doanh nghiÖp vµ th­ëng cho nh©n viªn. Cuèi n¨m, phÇn dù phßng sÏ ®­îc ®em chia l¹i cho nh©n viªn d­íi d¹ng tiÒn th­ëng. H×nh thøc th­ëng nµy kÝch thÝch CBCNV gi¶m chi phÝ lao ®éng trªn tæng doanh thu, gióp hä hiÓu ®­îc mèi quan hÖ gi÷a phÇn thï lao víi kÕt qu¶ s¶n xuÊt cuèi cïng. VÝ dô: LÊy n¨m 2001 lµm n¨m chuÈn TiÒn l­¬ng cña CBCNV trong n¨m lµ 2.734 Tr.® Tæng doanh thu trong n¨m lµ 13.235 Tr.® Ta tÝnh ®­îc hÖ sè tiªn l­¬ng chuÈn HTL = (2.734 / 13.235) * 100 = 20% TÝnh phÇn tiÕt kiÖm cña th¸ng 7/2002 Doanh thu th¸ng 7/2002 lµ 1.200 Tr.® TiÒn l­¬ng chuÈn tr¶ cho CBCNV theo kÕt qu¶ kinh doanh trong th¸ng 7: TLi0 = 20% * 1.200 = 240 Tr.® TiÒn l­¬ng thùc tÕ tr¶ cho CBCNV th¸ng 7 lµ 227 Tr.® PhÇn tiÕt kiÖm ®­îc lµ S = 240 – 227 = 13 Tr.® * Chia lîi nhuËn. XuÊt ph¸t tõ quan ®iÓm phÇn lîi nhuËn ®­îc t¹o ra trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kh«ng ph¶i chØ cã vai trß cña chñ doanh nghiÖp-ng­êi trùc tiÕp qu¶n lý kinh doanh, kh«ng ph¶i chØ cã vai trß cña t­ liÖu s¶n xuÊt, kh«ng ph¶i chØ do lîi thÕ ngµnh vµ vai trß qu¶n lý cña Nhµ n­íc, mµ cßn cã vai trß ®ãng gãp tÝch cùc cña ng­êi lao ®éng. ChÝnh v× vËy mµ ph©n phèi lîi nhuËn ph¶i ®¶m b¶o hµi hoµ gi÷a ba lîi Ých: Nhµ n­íc, chñ doanh nghiÖp vµ ng­êi lao ®éng. Do ®ã, trong viÖc ph©n phèi lîi nhuËn ngoµi phÇn cña Nhµ n­íc (th«ng qua nép ng©n s¸ch), phÇn cña chñ doanh nghiÖp, th× ph¶i trÝch mét phÇn cho ng­êi lao ®éng (d­íi d¹ng tiÒn th­ëng). Nh­ vËy, ngoµi tiÒn l­¬ng, CBCNV ®­îc chia thªm mét phÇn lîi nhuËn cña c«ng ty. PhÇn lîi nhuËn nµy sÏ ®­îc tr¶ d­íi d¹ng tiÒn th­ëng hµng n¨m (vµo cuèi quý hoÆc cuèi n¨m) cho CBCNV. KÕ ho¹ch chia lîi nhuËn nµy kÝch thÝch nh©n viªn lµm viÖc tèt vµ quan t©m ®Õn hiÖu qu¶ kinh doanh cña c«ng ty v× phÇn tr¶ tiÒn lêi cho CBCNV liªn hÖ chÆt chÏ víi kÕt qu¶ lµm viÖc cña hä. CBCNV c¶m thÊy g¾n bã víi c«ng ty nhiÒu h¬n vµ quan t©m ®Õn viÖc n©ng cao NSL§, t¨ng hiÖu qu¶ thùc hiÖn c«ng viÖc. Bªn c¹nh hai biÖn ph¸p t¸c ®éng trùc tiÕp tíi h×nh thøc tr¶ l­¬ng trªn th× cã thÓ sö dông c¸c biÖn ph¸p cã tÝnh chÊt bæ sung, hç trî nh­ hoµn thiÖn c«ng t¸c QTNL vµ TCL§KH, ®Çu t­ ®æi míi m¸y mãc – thiÕt bÞ, nghiªn cøu thÞ tr­êng. Bëi v×, th«ng qua c¸c biÖn ph¸p nµy sÏ gãp phÇn lµm t¨ng NSL§, qua ®ã t¨ng tiÒn l­¬ng cña ng­êi lao ®éng, ®ång thêi n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp. Nh­ng quan träng h¬n, c¸c biÖn ph¸p nµy cã thÓ gióp c«ng ty cã mét lùc l­îng lao ®éng lu«n trong tr¹ng th¸i h­ng phÊn, c¶m gi¸c tÝch cùc, nhiÖt t×nh víi c«ng viÖc. BiÖn ph¸p 3: Hoµn thiÖn c¸c c«ng t¸c QTNL vµ TVL§KH MÆc dï theo lý luËn th× ph¶i c¨n cø vµo søc lao ®éng ®Ó x¸c ®Þnh møc tiÒn l­¬ng nh­ng thùc tÕ tiÒn l­¬ng mµ ng­êi lao ®éng nhËn ®­îc l¹i c¨n cø vµo møc lao ®éng ®ãng gãp ( c¨n cø vµo sè l­îng vµ chÊt l­îng tiªu hao). Mµ th­íc ®o sè l­îng vµ chÊt l­îng tiªu hao lµ thêi gian lao ®éng, tr×nh dé nghÒ nghiÖp ( ®èi víi L§ qu¶n lý vµ phôc vô) hoÆc lµ sè l­îng vµ chÊt l­îng s¶n phÈm ®­îc s¶n xuÊt ra (®èi víi c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt). Nh­ vËy, ®Ó cã thÓ chÝnh x¸c sè l­îng vµ chÊt l­îng lao ®éng tiªu hao, còng nh­ t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó ng­êi lao ®éng n©ng cao møc lao ®éng ®ãng gãp th× c«ng ty cÇn thùc hiÖn tèt ho¹t ®éng QTNL vµ TCL§KH. Cô thÓ: VÒ c«ng t¸c QTNL, phßng Tæ chøc – Hµnh chÝnh cã thªm nhiÖm vô Ph©n tÝch c«ng viÖc. C«ng viÖc lµ ®¬n vÞ nhá nhÊt ®­îc chia ra tõ nh÷ng ho¹t ®éng cña mét doanh nghiÖp. PTCV cung cÊp cho ng­êi lao ®éng nh÷ng hiÓu biÕt toµn diÖn trong c«ng viÖc. §ång thêi x¸c ®Þnh nh÷ng nhiÖm vô, n¨ng lùc vµ tr¸ch nhiÖm ®ßi hái ®Ó thùc hiÖn c«ng viÖc cã hiÖu qu¶. Ng­êi lao ®éng sÏ hoµn thµnh tèt c«ng viÖc khi hä hiÓu râ b¶n chÊt c«ng viÖc. Nh­ vËy, thêi gian lµm viÖc cña L§ qu¶n lý vµ phôc vô kh«ng chØ ®¬n thuÇn vÒ mÆt sè l­îng (lµm ®ñ thêi gian) mµ cßn hµm chøa chÊt l­îng (lµm ®­îc g× trong thêi gian ®ã). §iÒu nµy gióp cho h×nh thøc tr¶ l­¬ng theo thêi gian cã hiÖu qu¶. VÒ TCL§KH, ngoµi sù ph©n c«ng – hiÖp t¸c lao ®éng hîp lý, tæ chøc vµ phôc vô tèt n¬i lµm viÖc, x©y dùng ®Þnh møc lao ®éng khoa häc nh»m b¶o ®¶m tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm cã hiÖu qu¶, th× cÇn ®Æc biÖt chó ý tíi ®iÒu kiÖn lao ®éng. §Æc ®iÓm cña ngµnh may s¶n xuÊt theo d©y chuyÒn lµ chñ yÕu, chuyªn m«n ho¸ cao, cho nªn c«ng viÖc rÊt ®¬n ®iÖu, nh­ng tÝnh chÊt c«ng viÖc ®ßi hái c«ng nh©n ph¶i g¸nh t¶i thÇn kinh lín, thêi gian vËn ®éng thÝnh thÞ gi¸c cao. T­ thÕ lµm viÖc lu«n ph¶i ngßi gß bã suèt ca trong m«i tr­êng bôi, tiÕng ån, nhiÖt ®é cao (30 – 310C). Lµm viÖc nhiÒu trong ®iÒu kiÑn nh­ thÕ nµy kh«ng nh÷ng cho n¨ng suÊt thÊp mµ mµ cßn ¶nh h­ëng nhÊt ®Þnh ®Õn c¬ thÓ con ng­êi (mÖt mái nhiÒu vÒ thÓ lùc, c¨ng th¼ng thÇn kinh…) Do ®ã, c«ng ty cã thÓ ¸p dông mµu s¾c trong s¶n xuÊt hoÆc lµm xanh m«i tr­êng nh»m c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn lao ®éng. Theo em gi¶i ph¸p nµy hoµn toµn cã thÓ thùc hiÖn ®­îc. Mµu s¾c t¹i n¬i lµm viÖc trong mét chõng mùc nhÊt ®Þnh ¶nh h­ëng tíi t©m lý thÇn kinh, tr¹ng th¸i søc kho¶ vµ kh¶ n¨ng lµm viªc cña c«ng nh©n. C«ng ty cã thÓ cho s¬n mµu xanh da trêi ë c¸c ph©n x­ëng s¶n xuÊt. Mµu xanh da trêi t¹o c¶m gi¸c m¸t mÎ th­ th¸i, gi¶m c¨ng th¼ng thÞ lùc, t¨ng tÝnh kiªn nhÉn cña c«ng nh©n, Ngoµi ra, cã thÓ lµm xanh m«i tr­êng b»ng c¸ch bè trÝ c¸c c©y c¶nh ë c¸c cöa sæ, lan can, däc cÇu thang…C¸c c©y xanh trong khu vùc s¶n xuÊt sÏ gãp phÇn t¹o ra kh«ng ohÝ trong s¹ch, lµm gi¶m ®é bôi. VÒ mÆt t©m lý, nã t¹o c¶m gi¸c lµnh m¹nh cho c«ng nh©n sau giê lao ®éng mÖt mãi. BiÖn ph¸p 4: §Çu t­ ®æi míi m¸y mãc thiÕt bÞ. Hµng n¨m, c«ng ty ®Òu tiÕn hµnh mua s¾m, l¾p ®Æt mét sè m¸y mãc – thiÕt bÞ míi bªn c¹nh nh÷ng m¸y mãc – thiÕt bÞ ®­îc ®Çu t­ tr­íc ®©y ®· l¹c hËu. ChÝnh sù kh«ng ®ång bé vÒ m¸y mãc – thiÕt bÞ ®· ¶nh h­ëng ®Õn NSL§ cña mçi c«ng nh©n. Nh÷ng m¸y cò cã n¨ng suÊt kh«ng cao, th­êng xuyªn ph¶i b¶o d­ìng söa ch÷a.Cßn ®èi víi c¸c lo¹i m¸y hiÖn ®¹i th× n¨ng suÊt rr¸t cao, gÊp r­ìi thËm chÝ gÊp ®«i m¸y cò. MÆt kh¸c, víi c¸c lo¹i m¸y mãc kh¸c nhau ®ßi hái ph¶i ®­îc ®Þnh møc lao ®éng kh¸c nhau, nh­ng c«ng t¸c ®Þnh møc rÊt phøc t¹p. NÕu ®Þnh møc kh«ng chÝnh x¸c sÏ x©y dùng ®¬n gi¸ kh«ng ®óng, dÉn tíi viÖc tr¶ l­¬ng kh«ng hîp lý. Thùc tÕ khi ¸p dông m¸y hiÖn ®¹i vµo s¶n xuÊt sÏ lµm t¨ng NSL§, tõ ®ã gi¶m bít ®­îc hao phÝ lao ®éng trªn mét s¶n phÈm, h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm. Tuy nhiªn, vÊn ®Ò tµi chÝnh bao giê còng ®­îc ®¹t ra ®Çu tiªn khi quyÕt ®Þnh ®æi míi m¸y mãc. Do ®ã, trong ®iÒu kiÖn nguån vèn cña m×nh, c«ng ty nªn sö dông c¶ m¸y cò vµ m¸y mãc- thiÕt bÞ míi. Bªn c¹nh ®ã, phßng Kü thuËt – KCS ph¶i cã kÕ ho¹ch b¶o d­ìng th­êng xuyªn, ®Þnh kú, thay dÇu mì nh»m gi¶m giê m¸y háng. Bëi v× trong nh÷ng giê nh­ thÕ, c«ng ty kh«ng nh÷ng kh«ng cã thu nhËp v× ng÷ng s¶n xuÊt mµ cßn ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n l­¬ng ngõng viÖc. §èi víi m¸y mãc = thiÕt bÞ míi, do nguån vèn c«ng ty cã h¹n, kh«ng thÓ ®Çu t­ ®ång bé c¶ d©y chuyÒn, nªn tr­íc m¸t c«ng ty chØ nªn ®Çu t­ vµo nh÷ng n¬i th­êng x¶y ra sù cè, g©y ¸ch t¾c trong s¶n xuÊt, lµm ¶nh h­ëng tíi n¨ng suÊt, chÊt l­îng s¶n phÈm. BiÖn ph¸p 5: §Èy m¹nh c«ng t¸c nghiªn cøu thÞ tr­êng §©y lµ nhiÖm vô ®­îc ®Æt ra ®èi víi phßng KÕ ho¹ch – VËt t­, phßng ph¶i tiÕn hµnh nghiªn cøu thÞ tr­êng ®Ó t×m ®Çu ra cho s¶n phÈm. S¶n phÈm cã thÓ tiªu thô ë thÞ tr­êng n­íc ngoµi hoÆc trong n­íc. NÕu c«ng ty muèn x©m nhËp vµo thÞ tr­êng n­íc ngoµi th× ®ßi hái ph¶i x©y dùng cho m×nh th­¬ng hiÖu, cßn nÕu muèn më réng thÞ tr­êng trong n­íc th× cÇn ph¶i tËp trung vµo s¶n phÈm. Tr­íc m¾t, c«ng ty nªn chó träng tíi chÊt l­îng s¶n phÈm kÕt hîp v¬i qu¶ng c¸o nh»m ®­a s¶n phÈm tiÕp cËn tíi ng­êi tiªu dïng. Tuy nhiªn, mét s¶n phÈm kh«ng thÓ tån t¹i l©u trªn thÞ tr­êng nÕu nã kh«ng lu«n ®­îc ®æi míi. S¶n phÈm cña doanh nghiÖp ph¶i lµ sù phï hîp gi÷a chÊt l­îng, h×nh thøc vµ gi¸ c¶. Tãm l¹i, c«ng ty cã thÓ ¸p dông c¸c biÖn ph¸p trªn ®Ó hoµn thiÖn c¸c h×nh thøc tr¶ l­¬ng t¹i c«ng ty. Danh môc tµi liÖu tham kh¶o TS. Mai Quèc Ch¸nh – TS. TrÇn Xu©n Cçu – “Gi¸o tr×nh Kinh tÕ lao ®éng” – NXB Lao ®éng x· héi – 2000 TrÇn Kim Dung PGS.PTS Tèng V¨n §­êng – “§æi míi c¬ chÕ vµ chÝnh s¸ch qu¶n lý lao ®éng, tiÒn l­¬ng trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ë ViÖt Nam” – NXB ChÝnh trÞ Quèc gia – 1995 PGS.TS Ph¹m §øc Thµnh – “Gi¸o tr×nh Qu¶n trÞ nh©n lùc” – NXB Thèng kª - 1999 LuËn v¨n Hoµn thiÖn c¸c h×nh thøc tr¶ l­ong t¹i c«ng ty may ChiÕn Th¾ng – KTL§ 40 T¹p chÝ Lao ®éng vµ x· héi – Sè 196/2002 – “Thùc tr¹ng tr¶ l­¬ng trong ngµnh DÖt – May ViÖt Nam” T¹p chÝ Th«ng tin thÞ tr­êng lao ®éng – Sè 5/2002 – “Mét vµi ý kiÕn vÒ vÊn ®Ò tr¶ c«ng lao ®äng trong nÒ kinh tÕ thÞ tr­êng”

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docLD50.doc
Luận văn liên quan