Chuyên đề điều tra tỷ lệ cảm nhiễm bệnh phân trắng lợn con theo mẹ giai đoạn 21 ngày tuổi

Lời cảm ơn Được sự quan tâm của nhà trường, cùng với sự giúp đỡ của khoa Chăn nuôi - Thú y trường Cao đẳng Nông Lâm. Chúng em là những học sinh đã được nhà trường, khoa, các thầy cô giáo đào tạo hết sức cơ bản về lí thuyết, song để đảm bảo tốt chất lượng đào tạo. Ban giám hiệu cùng khoa Chăn nuôi - Thú y nhà trường đã tạo điều kiện cho chúng em đi thực tập sát với thực tế nhằm nâng cao tay nghề, bổ sung kiến thức thực tiễn cho sinh viên. Trong bất cứ trường đại học, cao đẳng hay trung cấp chuyên nghiệp nào đều phải trải qua giai đoạn đi thực tập tốt nghiệp. Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này em đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của trạm thú y huyện Cao Lộc đã tạo điều kiện thuận lợi cho em trong quá trình thực tập. Bên cạnh đó em cũng nhận được sự quan tâm giúp đỡ của ban giám hiệu nhà trường Cao đẳng Nông Lâm, khoa Chăn nuôi - Thú y, đặc biệt là sự dìu dắt của thầy giáo Nguyễn Công Lý. Nay thời gian thực tập tốt nghiệp đã hết em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến: - Ban giám hiệu trường Cao đẳng Nông Lâm. - Khoa Chăn nuôi - Thú y. - Thầy giáo Nguyễn Công Lý - giáo viên hướng dẫn. - Chú Phùng Thái Vẩng - Trạm trưởng trạm thú y, các anh, các chị trong trạm đã trực tiếp hướng dẫn em trong thời gian thực tập. Do thời gian thực tập hạn chế nên báo cáo của em chưa được hoàn chỉnh. Rất mong sự đóng góp của các thầy, các cô để báo cáo của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! Lạng Sơn, ngày 12 tháng 06 năm 2008 Sinh viên lời nói đầu Trải qua quá trình học tập, rèn luyện tại trường, chúng em đã được trang bị những kiến thức về lí thuyết là rất đầy đủ. Nhằm thực hiện phương châm (Học đi đôi với hành). Học lí thuyết phải thực hành, những điều trên lí thuyết và thực hành là tiêu trí để đánh giá khả năng và nhận biết, đồng thời để nâng cao sự hiểu biết của nghề mình đã lựa chọn biết thêm thoa tác cụ thể của chuyên môn nắm vững được nghiệp vụ chuyên môn, sát với thực tế. Đồng thời đây cũng là dịp để chúng em đưa khoa học kĩ thuật, đưa kiến thức mình đã học để giúp người sản xuất giàu, tăng thêm năng suất, tăng chất lượng đem lại hiệu quả kinh tế cao giúp nước nhà ngày càng phát triển hơn. Được sự nhất trí của khao Chăn nuôi - Thú y trường Cao đẳng Nông Lâm em được phân công thực tập tại trạm thú y Cao Lộc. Tại đây em đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của trạm nên đã mạnh dạn áp dụng các kiến thức chuyên môn. Trong thời gian thực tập tốt nghiệp em đã được sự dìu dắt của thầy giáo hướng dẫn và trạm thú y giúp em vượt qua mọi khó khăn và hoàn thành tốt đợt thực tập tốt nghiệp của mình với một số kết quả trình bày trong khóa luận tốt nghiệp. Khóa luận gồm hai phần chính: Phần thứ nhất: Công tác phục vụ sản xuất. Phần thứ hai: Chuyên đề khoa học, điều tra tỷ lệ cảm nhiễm bệnh phân trắng lợn con theo mẹ giai đoạn 21 ngày tuổi. Sau đây là kết quả đợt thực tập tốt nghiệp của em từ ngày 15 tháng 02 năm 2008 đến ngày12 tháng 06 năm 2008.

doc87 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 03/06/2013 | Lượt xem: 2212 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Chuyên đề điều tra tỷ lệ cảm nhiễm bệnh phân trắng lợn con theo mẹ giai đoạn 21 ngày tuổi, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
u tróc kh¸ng nguyªn O ®Ó thö kh¶ n¨ng miÔn dÞch vµ lµm ph¶n øng kÕt hîp kh¸ng nguyªn, kh¸ng thÓ ®Ó ®Þnh týp c¸c gièng E.coli. - Kh¸ng nguyªn H cña E.coli ®­îc cÊu t¹o bëi thµnh l«ng cña vi khuÈn, c¬ b¶n nhÊt lµ Protein, rÊt kÐm bÒn v÷ng so víi kh¸ng nguyªn O. Kh¸ng nguyªn H kh«ng gi÷ vai trß ®éng lùc vµ kh«ng cã ý nghÜa ®¸p øng miÔn dÞch nªn Ýt ®­îc quan t©m. HiÖn nay ®· x¸c ®Þnh kho¶ng 49 lo¹i kh¸ng nguyªn H vµ ®­îc s¾p xÕp tõ H1- H49. Kh¸ng nguyªn H chØ cã mét pha nªn kh«ng chÞu ®­îc nhiÖt, d­íi t¸c dông cña nhiÖt ®é ë 1000C sau 2 giê 30 phót th× tÝnh kh¸ng nguyªn H ®Òu bÞ ph¸ hñy. - Kh¸ng nguyªn K cña E.coli gåm 3 lo¹i lµ L,A,B c¨n cø vµo nh÷ng ®Æc tÝnh kh¸c nhau vÒ ®Æc tÝnh chÞu nhiÖt hay kh«ng chÞu nhiÖt, kh¶ n¨ng h×nh thµnh ng­ng kÕt vµ kh¶ n¨ng øc chÕ ng­ng kÕt. Kh¸ng nguyªn K ng¨n c¶n sù ng­ng kÕt trong vi khuÈn sèng trong huyÕt thanh O t­¬ng øng khi ®un nãng 100 - 120oC kh¸ng nguyªn K mÊt kh¶ n¨ng ng¨n c¶n nµy. HiÖn nay E.coli cã kho¶ng 89 kh¸ng nguyªn K. Trong ®ã L: 31, kh¸ng nguyªn B: 32, kh¸ng nguyªn A: 26. - Kh¸ng nguyªn L: Kh«ng chÞu ®­îc nhiÖt, d­íi t¸c dông cña 1000C trong vßng 1h th× kh¸ng nguyªn mÊt kh¶ n¨ng ng­ng kÕt. - Kh¸ng nguyªn B: Kh«ng chÞu ®­îc nhiÖt d­íi t¸c dông cña nhiÖt ®é lµ 1000C trong vßng 1h chóng sÏ bÞ ph¸ hñy. - Kh¸ng nguyªn A: Lµ kh¸ng nguyªn vá, chÞu nhiÖt. Kh«ng bÞ ph©n hñy khi ®un s«i ë 1000C trong vßng 2 giêi 30 phót. + Kh¸ng nguyªn K lµ yÕu tè b¸m dÝnh vµ lµ qu¸ tr×nh quyÕt ®Þnh yÕu tè g©y bÖnh cña vi khuÈn sèng ë ®­êng tiªu hãa. + Kh¸ng nguyªn K88 ®­îc cÊu t¹o bíi c¸c axit amin ph©n cùc vµ kh«ng ph©n cùc, trong ®ã tû lÖ axit amin kh«ng ph©n cùc lµ 52,5% kh¸ng nguyªn K88 lµ yÕu tè ®éng lùc cña vi khuÈn E.coli vµ th­êng liªn kÕt víi mét sè serotip xÕp theo kh¸ng nguyªn O nh­ sau: O8, O15, O38, O141, O147, kh¸ng nguyªn K88 còng liªn quan kh¶ n¨ng sinh ®éc tè ®­êng ruét cña c¸c chñng lo¹i E.coli. Tãm l¹i, E.coli cã nhiÒu Serotip kh¸c nhau (TÝnh theo mäi kh¸ng nguyªn) vµ chóng ®ãng vai trß quan träng trong qu¸ tr×nh tiªu hãa lîn con s¬ sinh. Nh­ng trong serotip Êy quan träng nhÊt lµ thµnh phÇn kh¸ng nguyªn K88ab vµ K88ac. Nh÷ng chñng nµo cã hai lo¹i kh¸ng nguyªn Êy lµ nh÷ng chñng g©y bÖnh cho lîn con vµ ng­îc l¹i chØ cã chñng cã 2 kh¸ng nguyªn Êy míi cã thÓ sinh ra kh¸ng thÓ chèng l¹i chóng. 3.5. Søc kh¸ng cña mÇm bÖnh Trùc khuÈn E.colicã thÓ sèng hµng th¸ng trong ®iÒu kiÖn kh«.Tuy nhiªn nã l¹i cã søc ®Ò kh¸ng kÐm víi nhiÖt ®é vµ ngo¹i c¶nh. E.coli kh«ng chÞu ®­îc nhiÖt ®é cao, bÞ diÖt ë nhiÖt ®é 550C trong vßng 1h, ë 600C trong vßng 15 - 30 phót vµ chÕt ngay ë nhiÖt ®é 1000C. Trong n­íc E.coli chØ sèng ®­îc trong kho¶ng vµi phót. Nh÷ng chñng E.coli trong ph©n cã xu h­íng ®Ò kh¸ng víi nhiÖt ®é cao h¬n, ®Æc biÖt lµ nh÷ng chñng ®­îc ph©n lËp trong n¬i bÈn, hiÕu khÝ. Mét sè Ýt chñng kh«ng bÞ ph¸ hñy ë nhiÖt ®é 600C trong vßng 30 phót nh­ trong n­íc luéc thÞt, trong s÷a. C¸c thuèc s¸t trïng nh­ Fenol, axit Phenic, v«i bét... ë nång ®é th«ng th­êng còng lµm cho E.coli chÕt rÊt nhanh trong kho¶ng 5 phót, E.coli ®Ò kh¸ng víi nh÷ng chÊt sÊy kh« nh­ng l¹i mÉn c¶m víi c¸c chÊt kh¸ng sinh, nh­ng rÊt nhanh kh¸ng vµ nhên l¹i do sô biÕn chøng m¹nh vµ nhanh. KiÓm tra tÝnh mÉn c¶m vµ tÝnh kh¸ng cña E.coli víi c¸c lo¹i kh¸ng sinh hiÖn dïng, Ph¹m Kh¾c HiÕu, Ngäc Anh(1977) ®· nhËn xÐt: - Víi nh÷ng kh¸ng sinh cã t¸c dông tèt víi E.coli lµ Cloramphenicol, Nitrophuratein, Neomycine, cßn Tetracyclin, Streptomycin, PolimicinB cã ho¹t lùc tÝnh kh¸ng sinh thÊp ®èi víi c¸c chñng E.coli g©y bÖnh ë n­íc ta. - Tû lÖ kh¸ng thuèc ë n­íc ta mÆc dÇu thÊp h¬n c¸c n­íc ch©u ©u, nh­ng còng lµ tû cao cÇn ®­îc quan t©m ®óng møc. §èi víi Stretomycin tû lÖ kh¸ng thuèc cao kho¶ng 40-50% do nh÷ng thuèc nµy ®­îc sö dông th­êng xuyªn ë n­íc ta vµ nhiÒu khi kh«ng sö dông ®óng nguyªn t¾c. 3.6. §éc tè §©y lµ yÕu tè g©y bÖnh chñ yÕu cña vi khuÈn ®­êng ruét E.coli, chóng cã trong tÕ bµo vi khuÈn rÊt chÆt. §éc tè nµy cã träng l­îng ph©n tö rÊt lín, lín h¬n 900.000 dalton, cã kh¶ n¨ng chÞu ®­îc nhiÖt ®é cao: ë nhiÖt ®é 1000C trong vßng 4h ®éc tè kh«ng hÒ bÞ ph¸ hñy, ë nhiÖt ®é 600C vµ t¸c dông cña tia tö ngo¹i vÉn kh«ng hÒ bÞ ¶nh h­ëng. NÕu xö lý b»ng formol, nång ®é ®éc tè vÉn kh«ng mÊt ®i tÝnh ®éc. §éc tè bÒn v÷ng ë nhiÖt ®é thÊp vµ th­êng ®­îc b¶o qu¶n ë nhiÖt ®é 200C. Tuy nhiªn néi ®éc tè cã tÝnh ®éc t­¬ng ®èi yÕu, tÝnh kh¸ng nguyªn kÐm, bÞ ph¸ hñy nhanh trong khi hÊp ­ít vµ ¸p suÊt ë nhiÖt ®é 1200C cã kh¶ n¨ng chÞu ®­îc ë 100oC trong vßng 4h th­êng xuyªn b¶o qu¶n ë -20oC. Néi ®éi ®éc tè ®­îc chiÕt xuÊt b»ng nhiÒu ph­¬ng ph¸p: ph¸ vì bäc tÕ bµo b»ng c¬ häc, chiÕt xuÊt b»ng axit Trichoaxetic d­íi t¸c dông cña enzim. §éc tè chÞu nhiÖt sau 1- 2h cã thÓ kÐo dµi ®Õn 48h. 3.7. Ngo¹i ®éc tè Do tÕ bµo vi khuÈn tiÕt ra, søc g©y bÖnh lín, tÝnh kh¸ng nguyªn m¹nh, ë nhiÖt ®é 600C trë nªn tÝnh ®éc mÊt ®i mét c¸ch nhanh chãng vµ dÔ bÞ ph¸ ho¹i bëi tia tö ngo¹i. NÕu sö lý b»ng dung dÞch formol th× ngo¹i ®éc tè sÏ mÊt tÝnh ®éc nh­ng vÉn gi÷ ®­îc tÝnh kh¸ng nguyªn. C¬ chÕ g©y bÖnh cña lo¹i ®éc tè nµy lµ kÝch thÝch tÕ bµo niªm m¹c ruét s¶n sinh ra Prortaylan lµm t¨ng c­êng s¶n xuÊt 3,5 Andenozin mono phosphat, lµm thay ®æi qu¸ tr×nh n­íc vµ ®iÖn gi¶i, kÕt qu¶ niªn m¹c ruét dung huyÕt, n­íc tõ tæ chøc ®æ vµo èng ruét g©y tiªu ch¶y, lîn con mÊt n­íc, gÇy yÕu. §éc tè kh«ng chÞu nhiÖt (ngo¹i ®éc tè) thùc hiÖn qu¸ tr×nh g©y bÖnh chËm th­êng tõ 18-24h, cã thÓ kÐo dµi tõ 36 - 48h. §éc tè nµy cã kh¶ n¨ng biÕn ®æi h×nh th¸i cña mét sè tÕ bµo niªm m¹c ruét. §éc tè nµy dÔ bÞ ph¸ hñy 560C trong vßng 15 - 30 phót. D­íi t¸c dông cña formol vµ nhiÖt ®é ngo¹i ®éc tè chuyÓn thµnh gi¶i ®éc tè. Ngo¹i ®éc tè cã ¶nh h­ëng ®Õn d©y thÇn kinh vµ g©y ho¹i tö. 4. C©n b»ng cña bÖnh Qua nhiÒu nghiªn cøu khoa häc vµ qua thùc tÕ ®· chøng minh bÖnh ph©n tr¾ng lîn con do E.coli kh«ng nh÷ng xuÊt hiÖn vµo nh÷ng ngµy ®Çu tiªn sau khi ®Î mµ thËm chÝ vµo nh÷ng giê ®Çu tiªn sau khi ®Î. §iÒu ®ã cho thÊy ®· cã sù l©y nhiÔm cña bµo thai tõ khi cßn trong bông mÑ. Do ®ã lîn con ®Î ra ®· mang mÇm bÖnh. §©y lµ vÊn ®Ò cã ý nghÜa quan träng viÖc kÞp thêi nh÷ng ®Ò xuÊt, nh÷ng biÖn ph¸p phßng trõ cã hiÖu qu¶ tõ khi cßn n»m trong bông mÑ. 5. §­êng nhiÔm bÖnh Trong ch¨m sãc ch¨m nu«i cã thÓ l¹i truyÒn b»ng con ®­êng c¬ häc (Do chuét, chã mÌo, c«n trïng), hoÆc cã thÓ do ng­êi ®­a thøc ¨n, dông cô thó y mµ kÌm theo E.coli tõ n¬i nµy sang n¬i kh¸c. Khi bÞ nhiÔm khuÈn E.coli ph¸t triÓn rÊt nhanh trong ®­êng ruét, chóng tù hñy ho¹i vµ gi¶i phãng ra ®éc tè. §éc tè nµy x©m nhËp vµo dßng Lympha lµm bÞ nhiÔm ®éc vµ con vËt bÞ chÕt. Tõ khi míi sinh, lîn con cã hÖ vi sinh vËt ®­êng ruét rÊt ®a d¹ng, tû lÖ sè l­îng vi trïng rÊt kh¸c nhau ë c¸c giai ®o¹n ruét kh¸c nhau, nªn chØ cÇn t¸c ®éng bÊt lîi cña ®iÒu kiÖn ngo¹i c¶nh lµ chóng ®· g©y bÖnh. 6. Nguyªn nh©n g©y bÖnh 6.1.Nguyªn nh©n nguyªn ph¸t BÖnh do vi khuÈn Eschierichia coli (E.coli) hä Enterobacriaccae nhãm Eschierichia, loµi Eschierichia g©y ra. Trong c¸c vi khuÈn ®­êng ruét, loµi Eschierichia lµ loµi phæ biÕn nhÊt, loµi nµy xuÊt hiÖn vµ chØ sèng trong lîn con chØ vµi giê sau mét kÝ sinh vµ tån t¹i cho ®Õn khi lîn con chÕt. E.coli sèng b×nh th­êng lîn con khi c¸c ®iÒu kiÖn nu«i d­ìng, vÖ sinh thó y kÐm, søc chèng ®ì bÖnh tËt cña lîn con yÕu th× E.coli trë thµnh cùc ®éc vµ cã kh¶ n¨ng g©y bÖnh. E.coli cã tÝnh chung nh­ sau: Nhuém mµu Gram (-) kh«ng h×nh thµnh nha bµo phÇn lín lµ di ®éng th­êng t¹o thµnh Indol. KÕt qu¶ d­¬ng tÝnh víi kÕt qu¶ Methylin, kh«ng mäc trªn m«i tr­êng Xitrat, kh«ng hñy ure, kh«ng lµm kÕt tña Gelatin. 6.2. Nguyªn nh©n thø ph¸t 6.2.1. ¶nh h­ëng bëi ®iÒu kiÖn nu«i d­ìng cña lîn mÑ NÕu lîn mÑ kh«ng ®­îc ch¨m sãc ®Çy ®ñ, chÕ ®é dinh d­ìng kh«ng tèt nhÊt lµ trong giai ®o¹n mang thai lµm cho c¬ thÓ mÑ gÇy yÕu ®i. Do ®ã qu¸ tr×nh rèi lo¹n chÊt cña bµo thai bÞ rèi lo¹n. V× vËy, lîn con sinh ra yÕu ít vµ dinh d­ìng, dÔ m¾c bÖnh nhÊt lµ bÖnh lîn con Øa ph©n tr¾ng. 6.2.2. ¶nh h­ëng cña rèi lo¹i trao ®æi chÊt S÷a mÑ lµ nguån cung cÊp dinh d­ìng chñ yÕu cho lîn con. NÕu lîn mÑ m¾c mét sè bÖnh nh­: C¸c bÖnh truyÒn nhiÔm, bÖnh viªm vó, bÖnh viªm tö cung... Trong giai ®o¹n lîn mÑ nu«i con sÏ ¶nh h­ëng tíi s÷a lµm cho chÊt l­îng s÷a kÐm ®i nªn qu¸ tr×nh tiªu hãa ë lîn con bÞ rèi lo¹n, do ®ã lµm xuÊt hiÖn bÖnh ph©n tr¾ng lîn con. Nh÷ng con m¾c bÖnh ph©n tr¾ng ®Òu rèi lo¹n Ca,P, rèi lo¹n qu¸ tr×nh trao ®æi c¸c yÕu tè vi l­îng nh­: Fe, Na, Cl... 6.2.3. ¶nh h­ëng cña thêi tiÕt khÝ hËu - ¶nh h­ëng cña nhiÖt ®é: Theo sö An Ninh, 1995 nghiªn cøu t¸c nh©n Stress l¹nh, Èm vµ t¸c dông cña ACTH ®èi víi bÖnh ph©n tr¾ng lîn con cho r»ng ”Stress l¹nh, Èm lµm cho lîn con kh«ng gi÷ ®­îc c©n b»ng ho¹t ®éng cña trôc h¹ kh©u n·o, tuyÕn yªn, tuyÕn th­îng thËn lµm biÕn ®æi hµm l­îng Fe2+, Na+, K+, trong m¸u, hËu qu¶ lµm gi¶m søc ®Ò kh¸ng cña c¬ thÓ dÉn ®Õn t¾c bÖnh ph©n tr¾ng lîn con. - ¶nh h­ëng cña ®é Èm: Èm ®é thÝch hîp cho lîn con tõ 50 - 74%. Qua thùc tÕ ta thÊy nh÷ng th¸ng m­a nhiÒu ®é Èm t¨ng cao tõ 86 - 90% th× sè l­îng lîn con Øa ph©n tr¾ng, tiªu ch¶y rÊt nhiÒu. Do Èm ®é cao, lîn con ph¶i th¶i ra nhiÒu nhiÖt, c¬ thÓ dÔ bÞ nhiÔm l¹nh dÉn ®Õn t×nh tr¹ng Øa ph©n tr¾ng.V× vËy viÖc gi÷ g×n vÖ sinh, chuång tr¹i kh« r¸o, tho¸ng m¸t, khö trïng lµ 1 ®iÒu v« cïng quan träng. 6.2.4. ¶nh h­ëng cña thøc ¨n, n­íc uèng: Thµnh phÇn thøc ¨n, n­íc uèng kh«ng hîp lý. Thøc ¨n n­íc uèng qu¸ nãng hoÆc qu¸ l¹nh, bÞ nÊm mèc, «i thiu, qu¸ cøng còng lµ t¸c nh©n g©y bÖnh ph©n tr¾ng cho lîn con. Khi lîn bÞ thiÕu n­íc lµm trë ng¹i ®Õn qu¸ tr×nh sinh lý, sinh hãa. NÕu mÊt tíi 20% n­íc, lîn sÏ bÞ chÕt. Khi c¬ thÓ thiÕu n­íc, lîn con th­êng hay uèng n­íc bÈn hoÆc liÕm l¸p ë sµn, nÒn chuång...dÉn tíi nhiÔm khuÈn ®­êng tiªu hãa g©y viªm ruét Øa ch¶y (Ph¹m Qu©n,NguyÔn TrÝ - 1983) 7. C¬ chÕ sinh bÖnh §èi víi lîn con kháe m¹nh, vi trïng E.coli vµ vi trïng kh¸c chØ c­ tró ë ruét giµ vµ phÇn cuèi ruét non, phÇn ®Çu vµ phÇn gi÷a ruét non hÇu nh­ kh«ng cã vi trïng. Qu¸ tr×nh sinh bÖnh cã liªn quan ®Õn ®Æc ®iÓm sinh lý cña c¬ thÓ lîn con. Theo t¸c gi¶ TrÇn Cõ (1975), NguyÔn Kh¾c TÝch vµ céng sù (1995): Lîn con theo mÑ nhÊt lµ lîn con d­íi 20 ngµy tuæi cã sù m©u thuÉn gay g¾t gi÷a quy luËt sinh tr­ëng víi bé m¸y tiªu hãa, thÇn kinh ch­a hoµn chØnh. Nh÷ng ngµy ®Çu hÇu nh­ l­îng axit HCl tù do trong d¹ dµy kh«ng cã dÉn ®Õn kh¶ n¨ng tiªu hãa s÷a cña lîn con kÐm. Khi gÆp c¸c yÕu tè cã h¹i nh­ vi khuÈn, thêi tiÕt xÊu...®· t¸c ®éng trùc tiÕp vµo hÖ tiªu hãa g©y béi nhiÔm, lóc nµy vi khuÈn cã h¹i ph¸t triÓn cùc nhanh c¶ vÒ sè l­îng vµ ®éng lùc. Nh÷ng yÕu tè g©y bÖnh kÓ trªn t¹o 1 ¸p lùc lín ë èng tiªu hãa. KÕt qu¶ lµ lµm t¨ng nhu ®éng ruét dÉn ®Õn hiÖn t­îng tiªu ch¶y. §Çu tiªn tiªu ch¶y lµ hiÖn t­îng phßng vÖ nh»m ®Èy t¸c nh©n cã h¹i ra ngoµi. Song do nguyªn nh©n kh«ng ngõng ph¸t triÓn ®· kÝch thÝch g©y tæn th­¬ng niªm m¹c, tiªu ch¶y sau cã h¹i. Theo t¸c gi¶ §µo Träng §¹t (1979) vµ §µo ThÞ B¨ng T©m ( 1987): Lîn con ®i ngoµi nhiÒu lÇn dÉn ®Õn mÊt n­íc g©y rèi lo¹n chøc n¨ng sinh lý, tiªu hãa, hÊp thu cña èng tiªu hãa. Do ®ã bÞ rèi lo¹n tiªu hãa dÉn ®Õn rèi lo¹n c©n b»ng cña hÖ vi sinh vËt ®­êng ruét, vi khuÈn cã h¹i lªn men g©y thèi nhanh . Song song víi sù ph¸t triÓn vÒ sè l­îng cña vi khuÈn th× ®éc tè do vi khuÈn tiÕt ra còng t¨ng lªn. §éc tè vµo m¸u qu¸ nhiÒu lµm rèi lo¹n c¬ n¨ng gi¶i ®éc cña gan vµ qu¸ tr×nh läc th¶i cña then ( theo Hå V¨n Nam,1982). Qua rÊt nhiÒu nghiªn cøu ta thÊy cã rÊt nhiÒu yÕu tè ¶nh h­ëng ®Õn tiÕn triÓn cña bÖnh nh­: Nh÷ng tæn th­¬ng ®­êng ruét, c¸c phñ t¹ng do E.coli g©y ra hoÆc nh÷ng ®iÒu kiÖn cho phÐp E.coli x©m nhËp víi sè l­îng ®ñ nhiÒu ®Ó g©y bÖnh, nh­ng tËp trung ë hai ®Æc ®iÓm chÝnh sau: * Nh÷ng chñng E.coli g©y ¶nh h­ëng ®Õn nh÷ng lîn con th«ng qua: - Trùc tiÕp x©m nhËp ®­êng tiªu hãa phÝa trªn ruét non cña nh÷ng lîn kh«ng cã miÔn dÞch vµ g©y ra nhiÔm khuÈn m¸u. - TÊn c«ng cña hÖ l«ng nhung (nhung mao). Nh÷ng E.coli s¶n sinh ra ®éc tè b¸m ch¾c trªn hÖ l«ng nhung, t¨ng sinh vµ sinh s¶n ®éc tè. Nh÷ng ®éc tè nµy ¶nh h­ëng trùc tiÕp lªn mµng sinh s¶n cña tÕ bµo cña c¸c tÕ bµo niªm m¹c ruét, g©y rèi lo¹n chøc n¨ng trao ®æi chÊt cña c¸c tÕ bµo nµy, ®Æc biÖt trao ®æi n­íc, c¸c chÊt ®iÖn gi¶i. - S¶n sinh ra c¸c ®éc tè ruét (Enterotoxin). Nh÷ng E.coli s¶n sinh ra ®éc tè b¸m ch¾c nªn hÖ l«ng nhung, t¨ng sinh s¶n sinh ®éc tè. Nh÷ng ®éc tè nµy ¶nh h­ëng trùc tiÕp lªn mµng tÕ bµo cña c¸c mµng tÕ bµo niªm m¹c ruét, g©y rèi lo¹n chøc n¨ng trao ®æi chÊt cña c¸c tÕ bµo nµy, ®Æc biÖt trao ®æi n­íc, c¸c chÊt ®iÖn gi¶i... - Sù sinh s«i cña E.coli g©y bÖnh ®Õn mét l­îng nhÊt ®Þnh trong ruét, khi c¬ chÕ phßng hé cña lîn con ch­a ®­îc hoµn thiÖn, stress lµ yÕu tè lµm gi¶m kh¶ n¨ng phßng vÖ cña con vËt. - Nh÷ng yÕu tè di truyÒn. - Nång ®é axit trong d¹ dµy. - Sù thay ®æi hÖ vi sinh vËt ®­êng ruét. - Nh÷ng kh¶ n¨ng phßng hé kh«ng ®Æc hiÖu cña s÷a ®Çu. - Kh¸ng thÓ ®Æc hiÖu. - NhiÔm nh÷ng c¸c bÖnh kh¸c ( Rotavirut, virut g©y bÖnh Øa ch¶y, c«n trïng...). - M«i tr­êng vµ c¸c yÕu tè qu¶n lý. 8. TriÖu chøng l©m sµng BÖnh cña lîn con theo mÑ xuÊt hiÖn ë d¹ng nhiÔm trïng E.coli, nhiÔm ®éc ruét vµ cã thÓ x¶y ra ë thÓ qu¸ cÊp tÝnh vµ m·n tÝnh. Thêi gian ñ bÖnh tõ vµi giê ®Õn mét ngµy. Lîn sinh ra cã thÓ m¾c bÖnh ngay trong vßng 12 - 24h sau khi sinh vµ cã thÓ g©y ra chÕt toµn ®µn do nhiÔm trïng huyÕt cÊp tÝnh trong vßng 48h. BÖnh xuÊt hiÖn rÊt nhanh víi c¸c triÖu chøng ®iÓn h×nh l©m sµng sau: Lîn Øa ch¶y d÷ déi, ph©n mµu tr¾ng vµ sau lµ mµu xanh, tïy theo løa tuæi, lîn con Øa ch¶y nhiÒu lÇn nªn hËu m«n ®á, ®u«i, kheo ch©n dÝnh ®Çy ph©n. Tû lÖ m¾c bÖnh cao sau nh÷ng ngµy m­a rÐt, Èm ­ít vµ nhiÖt ®é thay ®æi ®ét ngét. Lîn gÇy sót nhanh, bó kÐm ®Õn bá bó, ñ rò, ®i l¹i kh«ng v÷ng, n«n ra s÷a ®«ng ch­a tiªu, niªm m¹c m¾t, miÖng, hËu m«n tr¾ng nhît, ph©n láng mµu vµng hay tr¾ng xanh, nh·o n¸t vµ cã mïi tanh kh¾m. Lîn yÕu rÊt nhanh, nÕu kh«ng ®iÒu trÞ kÞp thêi lîn con yÕu dÇn, l«ng xï, ®Ýt nhän, l­ng cong, c¬ kÐm ph¸t triÓn khã ®øng dËy. Lîn cã thÓ bÞ ®i kiÕt (Ph©n nh·o cã lÉn m¸u), da mÊt tÝnh ®µn håi do mÊt n­íc nhiÒu tû lÖ tö vong cao: 40 -70% thËm chÝ 100%. Lîn bÖnh cã thÓ r¬i vµo tr¹ng th¸i h«n mª, h« hÊp chÕt, Øa ch¶y vµ b¹i huyÕt ë s¬ sinh në ra ngay trong ë lîn võa ®Î tõ 12 giê ®Õn 5 ngµy tuæi, tû lÖ con s¬ sinh m¾c bÖnh cã thÓ lªn tíi 70 - 100%. Tû lÖ chÕt do b¹i huyÕt cã thÓ lªn tíi 100% do Øa ch¶y ®¬n thuÇn kho¶ng 70% trong vµi ngµy ®Çu võa s¬ sinh. Tû lÖ lîn cã thÓ gi¶m 10% ë ®µn lîn bÖnh trªn 2 tuÇn tuæi. Lîn con bÞ m¾c bÖnh Colibacillosis cã nh÷ng triÖu chøng l©m sµng nh­ trªn ta cã thÓ gi¶i thÝch theo c¬ chÕ sinh bÖnh nh­ sau: Khi E.coli ë trong ®­êng tiªu hãa, nã sÏ tiÕt ra c¸c ®éc tè h­íng ruét g©y rèi lo¹n sinh lý c¸c tÕ bµo ruét lµm c¸c tÕ bµo nµy tiÕt ra mét l­îng lín vÒ n­íc vµ chÊt ®iÖn ph©n theo h­íng ¸nh s¸ng ®­êng ruét, cho lªn dÉn ®Õn hiÖn t­îng tiªu ch¶y, ph©n láng mÇu tr¾ng vµng cã lÉn bät khÝ. Do bÞ mÊt n­íc nhiÒu cho lªn lîn èm bÞ kh¸t n­íc dÉn ®Õn rèi lo¹n trong c¬ thÓ. Tïy theo møc ®é bÞ nhiÔm mµ cã thÓ chÕt tõ 20 – 80 % sè con èm. Khi lîn bÞ bÖnh dÉn ®Õn t×nh tr¹ng: - Rèi lo¹n chøc n¨ng tiªu hãa, hÊp thu. - Rèi lo¹n chøc n¨ng c©n b»ng cña hÖ vi sinh vËt ®­êng ruét. - Rèi lo¹n c©n b»ng n­íc vµ chÊt ®iÖn gi¶i do bÞ tiªu ch¶y nhiÒu, lîn con trong t×nh tr¹ng nhiÔm ®éc,trôy tim m¹ch vµ chÕt. 9. Sù tiÕn triÓn cña bÖnh Colibacillosis - Giai ®o¹n ®Çu lîn ñ rò, bó kÐm hoÆc bá bó, l«ng xï, da kh« x¸m. Giai ®o¹n nµy lîn ch­a Øa ph©n tr¾ng mµ th­êng cã mÇu ®en, h¬i t¸o, lîn Øa khã kh¨n Giai ®o¹n nµy kÐo dµi kho¶ng 1 – 2 ngµy. - Giai ®o¹n thø hai, ph©n tõ h¬i t¸o chuyÓn sang sÒn sÖt, cã mµu tr¾ng hoÆc mµu x¸m tr¾ng. Ph©n nµy cµng láng h¬n, trong ph©n cã nh÷ng h¹t s÷a ch­a tiªu, læn nhæn vµ cã nhiÒu bät khÝ, cã nh÷ng tr­êng hîp míi m¾c ®Õn ngµy thø 3 ph©n ®· lo·ng nh­ n­íc, th¸o tung tãe. Lóc nµy lîn con mÊt n­íc nÆng. - Giai ®o¹n d÷ déi, nÕu lîn kh«ng ®­îc ®iÒu trÞ kÞp thêi bÖnh sÏ chuyÓn sang giai ®o¹n lµnh bÖnh, ph©n sÏ chuyÓn tõ mµu tr¾ng x¸m sang mµu x¸m ®en, ph©n ®Æc dÇn thµnh khu©n nh­ ph©n lîn kháe. Sau khi ®­îc ®iÒu trÞ khái bÖnh, lîn con håi phôc rÊt chËm, lµm cho lîn cßi cäc, chËm lín mÆc dï lîn vÉn bó b×nh th­êng. 10. BÖnh tÝch Khi mæ kh¸m bÖnh sóc ta thÊy lîn con mÊt n­íc nÆng niªm m¹c nhît nh¹t. BÖnh tÝch chñ yÕu ë xoang bông, ruét non bÞ viªm, kÌm theo xuÊt huyÕt, m¹ch m¸u mµng treo ruét s­ng, mÒm, phñ 1 líp nhÇy, cã nhiÒu d¹ng xuÊt huyÕt kh¸c nhau. Trong d¹ dµy cã chøa nh÷ng côc s÷a ch­a tiªu vµ nh÷ng nèt ®en trªn thµnh do nh÷ng ®¸m nhåi m¸u. Ruét chøa mét sè chÊt láng ®Æc sÖt vµng nh¹t, cã mïi chua. Ruét c¨ng phång ®Çy h¬i, ruét non ch­íng, gi·n to vµ xuÊt huyÕt, viªm m¹c ruét bÞ ho¹i tö tõng ®¸m. Trong ruét giµ cã thÓ thÊy tõng ®¸m m¸u, gan bÞ tho¸i hãa mµu ®Êt sÐt, s­ng, tói mËt c¨ng vµ dµi do chøa ®Çy mËt. L¸ch kh«ng s­ng, mÒm, bãc líp vá thÊy xuÊt huyÕt. Tim to, c¬ tim mÒm, d­íi th­îng t©m m¹c ®«i khi thÊy xuÊt huyÕt, chÊt chøa trong ®­êng ruét láng, cã mÇu vµng. X¸c chÕt gÇy, hãp, bông kh«. Nh÷ng tr­êng hîp chÕt qua ®ªm phÇn bông th­êng cã mµu ®en do qu¸ tr×nh ho¹i tö g©y lªn. 11. BiÖn ph¸p phßng vµ trÞ bÖnh 11.1. BiÖn phÊp phßng bÖnh: Phßng bÖnh bao giê còng lµ biÖn ph¸p hµng ®Çu vµ chñ yÕu. BiÖn ph¸p chñ yÕu lµ gi¶m bít t¸c ®éng xÊu cña ngo¹i c¶nh lªn c¬ thÓ gia sóc non, lµm n©ng cao søc kháe cô thÓ lµ: VÖ sinh chuång tr¹i, ®¶m b¶o chÕ ®é ¨n uèng cho lîn mÑ vµ lîn con. Lîn mÑ trong thêi kú cã chöa ph¶i ®­îc ch¨m sãc, nu«i d­ìng tèt, khÈu phÇn ¨n cho lîn mÑ ph¶i ®Çy ®ñ thµnh phÇn dinh d­ìng vitamin, kho¸ng bæ sung Fe2+ ®Ó chèng thiÕu m¸u. TËp cho lîn con vËn ®éng, nu«i lîn con trong ®iÒu kiÖn thuËn lîi vÒ thêi tiÕt, khÝ hËu. Lîn con ph¶i ®­îc chèng nãng, chèng Èm, chèng nhiÔm l¹nh vµ c¸c t¸c ®éng ®ét ngét kh¸c cho c¬ thÓ. Tõ c¸c khÝa c¹nh kh¸c nhau cña c¸c c¬ chÕ sinh bÖnh kÓ trªn, viÖc phßng trÞ ph©n tr¾ng nh­ lîn con hiÖn nay cßn gÆp nhiÒu nan gi¶i: Theo NguyÔn ThÞ Néi cïng c¸c céng t¸c viªn (1978) ®· dïng vaccine ®­îc chÕ t¹o tõ c¸c chñng E.coli g©y bÖnh ph©n tr¾ng lîn con ph©n lËp ë ®Þa ph­¬ng thuéc c¸c serotyp O143, O147, O141, O149, O129, O138, O127, O115, O8 ... ChÕ ë d¹ng v« ho¹t tiªm cho lîn mÑ 1-2 lÇn tr­íc khi ®Î ®Ó phßng bÖnh cho lîn con th«ng qua miÔn dÞch ®­îc h×nh thµnh tõ s÷a mÑ, nhÊt lµ s÷a ®Çu. Ph¹m Gia Linh (1980) ®· dïng lß s­ëi ®Ó chèng l¹nh cho lîn con trong giai ®o¹n bó s÷a ®· cã kÕt qu¶ tèt trong viÖc phßng lîn con m¾c bÖnh Øa ch¶y, bÖnh lîn con Øa ph©n tr¾ng. §Ó chèng Stress l¹nh, Èm, cho lîn con s¬ sinh. Sö An Ninh vµ céng sù (1981) dïng ACTH liÒu 0,125mg/con kÕt hîp víi Presnisolon 2,5mg/con phßng bÖnh Øa ch¶y ë lîn con theo mÑ. T¹o miÔn dÞch cho c¬ thÓ ®Ó phßng bÖnh Øa ch¶y ph©n tr¾ng tõ s¬ sinh ®Õn 3 tuÇn tuæi b»ng c¸ch cho lîn con bó s÷a ®Çu ngay ®Ó tiÕp nhËn kh¸ng thÓ tõ c¬ thÓ mÑ (IgA, IgM, IgG) kh¸ng thÓ trong s÷a ®Çu sÏ kh«ng ®­îc hÊp thu trong ruét lîn con mµ trùc tiÕp t¸c ®éng vµo hÖ vi sinh vËt ë ®­êng ruét. Lîn con trong qu¸ tr×nh theo mÑ th­êng cã biÓu hiÖn thiÕu m¸u do thiÕu Fe dÉn ®Õn ¶nh h­ëng ®Õn søc ®Ò kh¸ng. Do ®ã lîn con th­êng bÞ rèi lo¹n tiªu hãa dÉn tíi m¾c bÖnh Øa ch¶y, ph©n tr¾ng lîn con. ChÝnh v× vËy ph¶i bæ xung Ferrum 10% + B12 cho lîn con ®Ó ®Ò phßng thiÕu m¸u, suy dinh d­ìng vµ bÖnh ®­êng ruét. ë lîn con trong giai ®o¹n bó s÷a, c¸c bé phËn trong c¬ thÓ ch­a ®­îc hoµn chØnh do ®ã chøc n¨ng cßn ch­a ®­îc ®Çy ®ñ nhÊt lµ ®­êng tiªu hãa nh­ dÞch vÞ d¹ dµy cã rÊt Ýt hoÆc ch­a tiÕt cho nªn kh¶ n¨ng tiªu hãa thøc ¨n kÐm, dÔ g©y bÖnh tiªu ch¶y. ChÝnh v× vËy ta cÇn ph¶i phßng bÖnh ph©n tr¾ng lîn con b»ng c¸ch nhá vµo miÖng vµi giät kh¸ng sinh. Trong dung m«i axit sÏ lµm gi¶m tû lÖ Øa ch¶y cho lîn con. T¸c gi¶ Lª V¨n Tµo vµ céng sù (1995) dïng 7 gièng E.coli ®· x¸c ®Þnh ®­îc yÕu tè g©y bÖnh K88, EXT, IHg vµ chÕ t¹o vaccine chÕ d¹ng Bacterin. Dïng vaccine sö dông t¹i Thanh Hãa, kÕt qu¶ cho thÊy tû lÖ viªm ®­êng ruét Øa ch¶y ph©n tr¾ng thÊp h¬n so víi l« ®èi chøng. 11.2. BiÖn ph¸p trÞ bÖnh HiÖu qu¶ ®iÒu trÞ bÖnh lîn con Øa ph©n tr¾ng ®· thu hót ®­îc sù quan t©m cña nhiÒu nhµ khoa häc, ®· cã nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu vµ øng dông c¸c ph¸c ®å ®iÒu trÞ kh¸c nhau trong viÖc ®iÒu trÞ bÖnh. Theo Ph¹m Gia Ninh (1976) ®· dïng c¸c thuèc kh¸ng sinh Sulfamid Fuaonidon vµ c¸c d­îc liÖu cã Phytoncid ®Ó ch÷a bÖnh nh­ng kh«ng cã c¬ së khoa häc kh¸c nhau. NguyÔn V¨n Ng÷ (1976,1982) cho lîn uèng Subcolac ®Ó bæ sung thªm vi sinh vËt cã lîi cho ®­êng tiªu hãa ®Ó c¹nh tranh lÊn ¸t vi khuÈn cã h¹i. Theo NguyÔn Nh­ Viªn (1976) ®· nghiªn cøu thµnh c«ng chÕ phÈm Bacilolous SubTilis b»ng c¸ch cÊy vi khuÈn Baccilluss Subtilis vµo m«i tr­êng ®Ëu t­¬ng, c¸m g¹o, n­íc d©u ng«. §Ó ®­îc mét dung dÞch, theo t¸c gi¶ trong ®ã hµm l­îng Sublis cã thÓ h¹n chÕ vi khuÈn G(-) vµ vi khuÈn G(+). C¸c chÕ phÈm Bacillus SubTilis cña NguyÔn Nh­ Viªn - theo «ng c¸c chÕ phÈm nµy ph¶i b¶o ®¶m ë nhiÖt ®é tõ 0 - 40C trong b×nh kÝn cã thÓ l©u trong vßng 4 - 4,5 th¸ng mµ kh«ng thay ®æi tÝnh chÊt kh¸ng sinh. C¸c chÕ phÈm nµy dïng ®Ó ®iÒu trÞ ®­îc bÖnh viªm ruét Øa ch¶y ë gia sóc non vµ ph©n tr¾ng lîn con. C¸c t¸c gi¶ Hå §×nh Chóc, NguyÔn V¨n H¹nh, §Æng ThÕ Huynh vµ NguyÔn VÜnh Ph­íc (1978) dïng kh¸ng sinh ®iÒu trÞ Øa ch¶y ë lîn con nh­ Chlocid, Oremicin, Tetramucin víi liÒu 40mg/kg P trong vßng 4 ngµy liÒn. Còng cã thÓ dïng Sulfaguanidin hoÆc dïng Sufathialin, Sulfameain tõ 1-3g/ngµy trong 3 - 4 ngµy liÒn tû lÖ khái bÖnh nªn tíi 70 - 100%. Tuy nhiªn nÕu dïng nhiÒu vµ kÐo dµi lµm cho lîn con suy dinh d­ìng, cßi cäc, chËm lín. HiÖn nay trªn thÞ tr­êng cã rÊt nhiÒu lo¹i thuèc kh¸ng sinh ®iÒu trÞ bÖnh ë lîn con nh­ KCND, Colistin - 3%, Norfacoli, EnrofloxT.... Nh­ng trong ®ît thùc tËp nµy em ®· sö dông hai lo¹i thuèc ®ã lµ Otamix. AC vµ Ampisur ®Ó ®iÒu trÞ bÖnh ph©n tr¾ng lîn con. §èi víi Octamix AC cã nh÷ng thµnh phÇn vµ c«ng thøc nh­ sau: - Thµnh phÇn: Trong 1kg s¶n phÈm chøa: Colistin: 400triÖu UI. Amoxycillin: 100g. - §Æc tÝnh kü thuËt. Amoxycillin lµ thuèc kh¸ng sinh míi thuéc nhãm B-lactym cã t¸c dông diÖt khuÈn ®èi víi c¸c vi khuÈn G(-), G(+) vµ Mycopasma nh­ Streptomycocu, E.coli, PasterellaSpp... Amoxycillin dÔ dµng hÊp thu qua ®­êng tiªu hãa h¬n Ampicillin mÆc dï trong ruét vÉn cßn chøa thøc ¨n. Colistinlaf thøc ¨n míi cã nguån tõ protein thuéc nhãm polymicin cã kh¶ n¨ng tiªu diÖt hÕt vi khuÈn G(-) nh­ E.coli, Salmonella Spp... cã kh¶ n¨ng ng¨n ngõa vµ ®iÒu trÞ bÖnh tiªu ch¶y do nhiÔm trïng, ngoµi ra rÊt hiÕm gÆp ®iÒu kiÖn nhên thuèc. Khi kÕt hîp hai lo¹i thuèc nµy, tÝnh diÖt khuÈn cña hai lo¹i thuèc ®­îc t¨ng c­êng do cã sù t­¬ng thÝch gi÷a hai lo¹i thuèc, t¹o ra cho Octamix. AC hiÖu qu¶ ®iÒu trÞ cao ®èi víi c¸c bÖnh nhiÔm trïng nãi chung. - C«ng dông phßng vµ trÞ bÖnh ®­êng h« hÊp nh­ CRD, Cozyza....bÖnh ®­êng tiªu hãa nh­ Øa ch¶y do Samonella, E.coli... chèng stress do chñng vaccine, c¾t mæ hoÆc di chuyÓn ë gµ thÞt, gµ ®Î, ngan, vÞt, chim vµ c¸c lo¹i gia cÊm kh¸c. Phßng vµ trÞ bÖnh tiªu ch¶y trªn lîn do E.coli, Samonella... - LiÒu dïng: Trªn gµ + phßng bÖnh: 1g trong 4lÝt n­íc uèng, dïng trong 3-5 ngµy. + §iÒu trÞ: 1g trong 2lÝt n­íc uèng, dïng liªn tôc trong 3-5 ngµy. Trªn lîn + phßng bÖnh:1g/20kg P. + §iÒu trÞ: 1g/10kg P. - Nhµ s¶n xuÊt: Macrophar CompanyLimited. NhËp khÈu bëi: C«ng ty TNHH VËt T­ Thó y TiÕn Thµnh. IV. T×nh h×nh nghiªn cøu trong vµ ngoµi n­íc Phßng vµ trÞ bÖnh ph©n tr¾ng lîn con (Colibacilosis) ®· cã nhiÒu t¸c gi¶ ë nhiÒu n­íc trªn thÕ giíi nghiªn cøu, ®Ò cËp ®Õn nhiÒu vÊn ®Ò nh­: B¶n chÊt vi khuÈn g©y bÖnh, c¸c ®Æc tÝnh cÊu tróc cña vi khuÈn, ®Æc tÝnh kh¸ng nguyªn, cÊu tróc kh¸ng nguyªn, tÝnh kh¸ng thuèc s¶n xuÊt vaccine vµ vÊn ®Ò phßng trÞ bÖnh ph©n tr¾ng lîn con... §· s¶n xuÊt ra mét sè chÕ phÈm vaccine phßng bÖnh ë mét sè n­íc trong ®ã cã kh¸ng thÓ K.T.E cña ViÖt Nam do C«ng ty cæ phÇn d­îc vµ vËt t­ thó y Trung ¦¬ng (Hanvet) s¶n xuÊt. Theo nhiÒu t¸c gi¶ th× kh¸ng sinh Neomycin cã hiÖu qu¶ ®iÒu trÞ næi bËt cho lîn uèng víi liÒu tõ 10-20UI/kgTT trong vßng 3 ngµy. Víi kh¸ng sinh kh¸c nªn dïng Oxytetreclin, Dibiomycin víi liÒu tõ 500 - 1000UI/kgTT trong liÖu tr×nh phèi hîp. GÇn ®©y t¹i thÞ tr­êng ViÖt Nam ®· bµy b¸n c¸c chÕ phÈm Colistin cña h·ng Mei cña NhËt, Anh, chÕ phÈm cã t¸c dông phßng bÖnh vµ kÝch thÝch t¨ng träng. Ngoµi ra cßn cã c¸c lo¹i thuèc ®iÒu trÞ Øa ch¶y cho lîn con do c¸c c«ng ty thó y trong n­íc s¶n xuÊt nh­: Hanoxylin, LA, K.C.N.D, Kanqamycin, Genta-tylo... tuy vËy, bÖnh tiªu ch¶y do E.coli g©y ra vÉn ®ang cßn lµ vÊn ®Ò thêi sù cña nhiÒu n­íc trªn thÕ giíi trong ®ã cã ViÖt Nam ®· vµ ®ang ®­îc nghiªn cøu. 1. T×nh h×nh nghiªn cøu trong n­íc ë ViÖt Nam bÖnh lîn con Øa ph©n tr¾ng th­êng xuyªn x¶y ra kh«ng chØ ë c¸c hé ch¨n nu«i gia ®×nh mµ cßn x¶y ra ë nh÷ng c¬ së ch¨n nu«i tËp trung. Tû lÖ m¾c bÖnh rÊt cao tõ 60 - 100% lµm cho lîn cßi cäc, chËm lín vµ cã thÓ bÞ chÕt lµm ¶nh h­ëng ®Õn n¨ng xuÊt chung cña ®µn lîn. §èi víi lîn con theo mÑ th× bÖnh lîn con Øa ph©n tr¾ng lµ mét bÖnh truyÒn nhiÔm phæ biÕn. Theo c¸c kÕt qu¶ ®iÒu tra t¹i c¸c n«ng tr­êng tØnh Thanh Hãa, thÊy tû lÖ lîn con sinh ra m¾c bÖnh lîn con Øa ph©n tr¾ng vµ chÕt vµo n¨m 1961 lµ 74%. T¹i n«ng tr­êng Xu©n Mai, th¸ng 3 n¨m 1982 cã 18 ®µn lîn con ®ang bó th× ®Òu bÞ bÖnh, tû lÖ chÕt lµ 50%. Trong hai bÖnh chÝnh mµ lîn con theo mÑ th­êng hay m¾c ph¶i lµ bÖnh lîn con Øa ph©n tr¾ng chiÕm 80% vµ bÖnh viªm phæi chiÕm 13%. Do ®ã ®· cã rÊt nhiÒu t¸c gi¶ ®· nghiªn cøu vÒ bÖnh lîn con Øa ph©n tr¾ng. N¨m 1963 NguyÔn L­îng, Hoµng Ngäc Thóy, NguyÔn Thu Cóc ®· ph©n lËp ®­îc 5 serotyp E.coli g©y bÖnh Øa ch¶y ë lîn con lµ O55, O111, O26, O86 vµ O119. Cïng n¨m vÖ sinh dÞch tÕ Hµ Néi ph©n tÝch ë lîn con Øa ch¶y thÊy Salmonella Typhyeurium vµ Salmonella Choleacsuir. N¨m 1963 NguyÔn V¨n L­îng ë tr­êng trung cÊp N«ng L©m Trung ¦¬ng còng ®· ph©n lËp ®­îc hai chñng E.coli lµ O11B4 vµ O125B5 mµ t¸c gi¶ cho lµ nguyªn nh©n g©y bÖnh. T¸c gi¶ Tó Quang Ngäc (1964) theo dâi t¹i mét sè n«ng tr­ßng vµ tr¹i ch¨n nu«i tËp trung (1961,1963) ®· nhËn xÐt vÒ ®iÌu kiÖn ph¸t sinh bÖnh ph©n tr¾ng lîn con. Thêi gian nµo Èm ®é cao, bÖnh ph¸t triÓn nhiÒu cho nªn chuång b»ng ®Êt vµ s©n ch¬i réng r·i th× h¹n chÕ rÊt nhiÒu ®Õn sù ph¸t triÓn cña bÖnh. C¸c t¸c gi¶ Ngäc Anh vµ Ph¹m Kh¾c HiÕu (1977) trong bµi “HiÖu qu¶ sö dông Chloram phenicol, NTrofusamr Tin, Neomycin” cã t¸c dông nhanh víi E.colivµ cã t¸c dông ®iÒu trÞ tèt. C¸c t¸c gi¶ còng ®Ò nghÞ nªn dïng Furazonidon vµ dÉn xuÊt cña Ntrofusamr Tin vµ gi¸ thµnh rÎ h¬n. Theo Hïng Cao (1962) bÖnh ph©n tr¾ng lîn con g©y thiÖt h¹i nghiªm träng cho c¸c c¬ së ch¨n nu«i ë khu tù trÞ ViÖt B¾c. T¸c gi¶ NguÔn Xu©n BÝnh trong cuèn “§iÒu trÞ bÑnh Heo n¸i, heo con,heo thÞt” (1973) nªu Dextran- Fe cã thÓ cã t¸c dông phßng chèng bÖnh ph©n tr¾ng lîn con. T¸c gi¶ §µo Träng §¹t (1986) cho biÕt lîn con th­êng gÆp ë lîn míi sinh trong giai ®o¹n tõ 1-21 ngµy tuæi tû lÖ m¾c bÖnh nµy cao nhÊt cã thÓ lªn tíi 100%. C¸c hé ch¨n nu«i nhá lÎ tû lÖ nµy m¾c kh¸ cao tõ 43,4 - 66%. T¸c gi¶ TrÞnh Th¸i Nguyªn (1994) trong bµi ”So s¸nh hiÖu qu¶ dïng thuèc ND3 vµ thuèc t©n d­îc Chloram phenicol vÒ mäi mÆt phßng vµ trÞ bÖnh ph©n tr¾ng lîn con,®iÒu trÞ dÔ, gi¸ thµnh rÎ, tû lÖ khái cao". T¸c gi¶ TrÇn ThÞ H¹nh (1994) t×m thÊy E.coli, Salmonella Cl– fefringens trong bét c¸, thøc ¨n hçn hîp vµ cho r»ng ®©y lµ nguyªn nh©n g©y Øa ch¶y. T¸c gi¶ Ph¹m §×nh Th¾m (1996) nhÊt thiÕt lîn míi s¬ sinh ph¶i bó s÷a ®Çu ®Ó gióp cho chóng cã søc ®Ò kh¸ng chèng bÖnh tËt. Trong s÷a ®Çu cã Albumin vµ Globulin cao h¬n s÷a th­êng ®©y lµ chÊt chñ yÕu cho lîn con cã søc ®Ò kh¸ng cao. V× thÕ cÇn chó ý cho lîn con bó s÷a ®Çu trong 3 ngµy ®Çu. T¸c gi¶ Lª V¨n Ph­íc (1997) trong bµi ” ¶nh h­ëng cña nhiÖt ®é vµ Èm ®é kh«ng khÝ ®Õn tû lÖ lîn con m¾c bÖnh ph©n tr¾ng”. T¸c gi¶ ®· nªu nªn tû lÖ c¶m nhiÔm bÖnh ph©n tr¾ng ë lîn con theo sù biÕn ®æi cña nhiÖt ®é trung b×nh, thay ®æi theo th¸ng trong n¨m, c¸c t­¬ng quan thuËn víi nhiªt ®é vµ t­¬ng quan nghÞch víi nhiÖt ®é kh«ng khÝ. Do ®ã ®Ó h¹n chÕ bÖnh lîn con Øa ph©n tr¾ng, ngoµi c¸c biÖn ph¸p vÒ dinh d­ìng, thó y cßn ®¶m b¶o chÕ ®é khÝ hËu chuång nu«i thÝch hîp. T¸c gi¶ Tr­¬ng L¨ng (H­íng dÉn ®iÒu trÞ c¸c bÖnh th­êng gÆp ë lîn-NXB §µ N½ng, 1977) ®· nªu lªn thêi ®iÓm nµo Èm ®é cao, bÖnh ph¸t triÓn nhiÒu vµ tû lÖ m¾c bÖnh ë c¸c c¬ së ch¨n nu«i vïng trung du miÒn nói Ýt,thêi gian m¾c bÖnh Ýt h¬n so víi vïng ®ång b»ng. T¸c gi¶ cßn ®Ò cËp tíi mét sè thuèc cã t¸c dông tèt trong viÖc ®iÒu trÞ bÖnh ph©n tr¾ng lîn con nh­ Chloram phenicol (50mg/kg P) Tetracillin (50mg/kg P) víi Sulfanida ®Ó cho uèng. Ngoµi ra cßn mét sè kh¸ng sinh cã nguån gèc th¶o méc còng cã thÓ ®iÒu trÞ bÖnh lîn con Øa ph©n tr¾ng. T¸c gi¶ Ph¹m Kh¾c HiÕu vµ Bïi ThÞ Tho (1996) ®· t×m ra tÝnh kh¸ng nguyªn cña E.coli ®èi víi mét sè kh¸ng sinh th­êng dïng ®· t¨ng lªn rÊt nhiÒu. C¸c t¸c gi¶ ®Ò nghÞ h¹n chÕ sö dông Tetracylin, Streptomycin, Chloram phenicol trong ®iÒu trÞ. T¸c gi¶ TrÇn C«ng Khanh (1983) trong bµi ” ¶nh h­ëng cña thuèc nam Bexulin ®èi víi bÖnh ph©n tr¾ng lîn con”. T¸c gi¶ ®· nªu dïng thuèc nam ch÷a bÖnh ph©n tr¾ng lîn con. Qua thÝ nghiÖm t¸c gi¶ kÕt luËn thuèc Bexulin cã t¸c ông khái tíi 80%, thuèc cã t¸c dông phßng bÖnh nh­ ng¾n, cho uèng thuèc lµm nhiÒu lÇn nªn ¸p dông ë nhiÒu c¬ së lín. Trong bµi ” T×m hiÓu thªm vÒ nguyªn nh©n g©y bÖnh ë lîn con vµ s¬ bé ®¸nh gi¸ t¸c dông ®iÒu trÞ cña hai loai thuèc vi sinh vËt sèng subcolac, hai t¸c gi¶ Vò V¨n Ng­ vµ NguyÔn H÷u Nh· cho r»ng bÖnh ph©n tr¾ng lîn con lµ do l¹c khuÈn vµ ch÷a b»ng c¸ch cho uèng vi sinh vËt sèng Subcolac cã hiÖu qu¶ tèt vµ ®iÒu chØnh hÖ vi sinh vËt ®­êng ruét, võa cung cÊp mét sè men tiªu hãa . T¸c gi¶ Lý ThÞ Liªn Khai, Cï H÷u Phóc (1999) kÕt qu¶ ph©n lËp E.coli vµ Slamonella ë l¬n m¾c bÖnh tiªu ch¶y, x¸c ®Þnh mét sè ®Æc tÝnh sinh vËt, hãa häc cña chñng ph©n lËp. T¹p chÝ KHKT thó y.Sè 1. T¸c gi¶ Lª V¨n T¹o, Kh­¬ng BÝch Ngäc, NguyÔn ThÞ Vui, §µo ThÞ B¨ng T©m (1993) nghiªn cøu chÕ t¹o vaccnice E.coli cho uèng phßng bÖnh Øa ch¶y ph©n tr¾ng lîn con. T¹p chÝ KHCN vµ QLKT.TR.234-235. T¸c gi¶ TrÞnh Quang Tuyªn (2006). X¸c ®Þnh c¸c yÕu tè g©y bÖnh cña E.coli trong viÖc tiªu ch¶y vµ phï ®Çu ë lîn con ch¨n nu«i tËp trung. LuËn ¸n tiÕn sÜ n«ng nghiÖp. “ KÕt qu¶ nghiªn cøu x¸c ®Þnh ®éng lùc c¸c chñng E.coli ph©n lËp ®­îc g©y bÖnh tiªu ch¶y ë lîn con theo mÑ” t¹i tØnh VÜnh Phóc cña NguyÔn Quang Tuyªn vµ céng sù theo t¹p chÝ KHKT ch¨n nu«i. Sè 1 [107]- 2008. 2. T×nh h×nh nghiªn cøu n­íc ngoµi Theo Akovach vµ L.Biro (Nga) n¨m 1983 ®· ch÷a bÖnh lîn con Øa ph©n tr¾ng b»ng c¸ch cho uèng Histamin 3 lÇn trong ngµy liªn tôc víi liÒu 5mg/con. C¸c t¸c gi¶ Nga B.Borkovxha - Opchka vµ Natraxki (1973). X¸c ®Þnh r»ng c¶n ph¸ m¹nh nhÊt sù ph¸t triÓn cña vi khuÈn E.coli lµ Fuaolidon. T¸c gi¶ Lutter (1973) th«ng b¸o 0gramin (5g/con) cho uèng cã t¸c dông tèt. T¸c gi¶ l­u ý r»ng khi sö dông kh¸ng sinh ph¶i cã kÕ ho¹ch chÆt chÏ. Theo tµi liÖu cña t¸c gi¶ P.X Masaisen (1576) t¸c gi¶ ®· sö dông Colibar tøc E.coli sèng chñng M17 cã tÝnh ®èi kh¸ng víi nhiÒu lo¹i vi khuÈn, cho lîn ¨n 2 liÒu 250ml, trong vßng 14 ngµy, cã hiÖu lùc ®Æc biÖt trong kú cai s÷a lîn con. Theo J selve khi nghiªn cøu vÒ yÕu tè stress cã hai t¸c ®éng lªn c¬ thÓ lîn con g©y bÖnh ph©n tr¾ng, «ng cho r»ng nhiÖt ®é vµ Èm ®é lµ nh÷ng t¸c nh©n quan träng t¸c ®éng vµo c¬ thÓ ®éng vËt dÔ g©y ra c¬ chÕ bÖnh sinh lý, nghÜa lµ sù t­¬ng thÝch gi÷a c¬ thÓ ®éng vËt vµ ngo¹i c¶nh kh«ng cßn, tõ ®ã lµm ph¸t sinh bÖnh. Theo nghiªn cøu cña A.N.K. Kavesnhixki th× lîn con tr­íc 1 th¸ng tuæi th× hoµn toµn kh«ng cã HCl tù do, lóc nµy l­îng axit tiÕt ra Ýt vµ nã nhanh chãng liªn kÕt víi dÞch nhÇy (niªm m¹c). V× vËy thiÕu axit HCl lµ 1 ®Æc ®iÓm quan träng trong tiªu hãa cña lîn con. Theo wihing (1964) ë §øc khi lµm thÝ nghiÖm víi lîn con bó s÷a Øa ph©n tr¾ng ë 30 trang tr¹i kh¸c nhau, «ng ®· ph©n lËp ®­îc E.coli dung huyÕt vµ kh«ng dung huyÕt ë ruét non vµ ruét giµ cã kh¸ng nguyªn K88 ®ãng vai trß quan träng trong bÖnh lîn Øa ph©n tr¾ng. Trªn ®©y lµ 1 sè c«ng tr×nh nghiªn cøu tiªu biÓu vÒ bÖnh ph©n tr¾ng cña lîn con ë trong n­íc vµ ngoµi n­íc ®· ®­îc ¸p dông 1 c¸ch cã hiÖu qu¶ vµo trong thùc tÕ ®iÒu trÞ bÖnh ph©n tr¾ng lîn con ®em l¹i kÕt qu¶ tèt. HiÖn nay c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ bÖnh ph©n tr¨ng lîn con vÉn cßn ®ang tiÕp tôc vµ ngµy cµng më réng ®Ó cung cÊp nhiÒu th«ng tin h÷u Ých h¬n n÷a vÒ viÖc nµy, gióp cho ng­êi ch¨n nu«i cã c¸ch phßng vµ trÞ bÖnh tèt h¬n, ®em l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ cao h¬n n÷a trong s¶n xuÊt ch¨n nu«i nãi riªng vµ trong t×nh h×nh kinh tÕ nãi chung. V. §èi t­îng- VËt liÖu – Néi dung vµ ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu 1. §èi t­îng nghiªn cøu §©y lµ yÕu tè c¬ b¶n nhÊt ®Ó thùc hiÖn mét chuyªn ®Ò khoa häc. Nh­ vËy ®èi t­îng chÝnh cña ®Ò tµi nµy bao gåm: §µn lîn con theo mÑ tõ 1-21 ngµy tuæi t¹i x· Yªn Tr¹ch huyÖn Cao Léc. Theo dâi bÖnh ph©n tr¾ng ë lîn con. Theo dâi hai lo¹i thuèc: Octamix.AC vµ Ampisur trong ®iÒu trÞ bÖnh ph©n tr¾ng lîn con. 2. VËt liÖu nghiªn cøu VËt liÖu nghiªn cøu gåm 2 lo¹i Octamix.AC vµ Ampisur. 3. Néi dung nghiªn cøu BÖnh ph©n tr¾ng lîn con (Colibacillosis) lµ bÖnh truyÒn nhiÔm cÊp tÝnh bÖnh x¶y ra m¹nh nhÊt ë lîn con theo mÑ giai ®o¹n tõ 1-21 ngµy tuæi. V× vËy mµ em ®· tiÕn hµnh ®iÒu tra tû lÖ c¶m nhiÔm bÖnh ph©n tr¾ng lîn con theo mÑ giai ®o¹n 1-21 ngµy tuæi vµ sö dông 2 lo¹i thuèc Octamix. AC vµ Ampisur. * C¸c chØ tiªu theo dâi: - Theo dâi tû lÖ c¶m nhiÔm bÖnh ph©n tr¾ng lîn con theo mÑ tõng giai ®o¹n (tõng ®ît). - Theo dâi tû lÖ c¶m nhiÔm lîn con qua c¸c tuÇn tuæi. - Theo dâi kÕt qu¶ ®iÒu trÞ bÖnh ph©n tr¾ng lîn con b»ng 2 lo¹i thuèc Octamix. AC vµ Ampisur . + Theo dâi sè con m¾c bÖnh. + Theo dâi sè con ®iÒu trÞ bÖnh, tû lÖ khái bÖnh. + Theo dâi sè con t¸i ph¸t vµ tû lÖ t¸i ph¸t. + Theo dâi sè con chÕt vµ tû lÖ chÕt. 4. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu a. Bè trÝ thÝ nghiÖm: * Dông cô thÝ nghiÖm: - S¬n ®¸nh dÊu ( xanh methylen). - Sæ s¸ch ghi chÐp. - C¸c dông cô thó y nh­: B¬m kim tiªm, panh, kÑp... - Hai lo¹i thuèc dïng trong thÝ nghiÖm lµ: Octamix. AC vµ Ampiur. - ChuÈn bÞ thuèc: Dùa vµo sè con m¾c bÖnh qua kiÓm tra tõ ®ã tÝnh l­îng thuèc cÇn dïng. * ChuÈn bÞ thÝ nghiÖm: Theo dâi trªn c¸c ®µn lîn hiÖn t¹i cã vµ theo dâi sè l­îng lîn c¸i vµ hËu bÞ s¾p ®Î ®Ó bè trÝ thÝ nghiÖm cho thÝch hîp. B¶ng 01 B¶ng dù kiÕn bè trÝ thÝ nghiÖm: LÇn theo dâi Tû lÖ c¶m nhiÔm So s¸nh t¸c dông ®iÒu trÞ Sè con theo dâi (con) Sècon c¶m nhiÔm (con) Tû lÖ c¶m nhiÔm(%) Thuèc ®iÒu trÞ Sè con ®iÒu trÞ (con) Sè con khái bÖnh (con) Tû lÖ khái bÖnh (%) I. (14/3-8/4/2008) 150 Octamix AC 30 Ampisur 30 II. (9/4-30/4/2008) 150 Octamix AC 30 Ampisur 30 III. (1/5-31/5/2008) 150 Octamix Ac 30 Ampisur 30 §Ó tiÕn hµnh theo dâi chØ tiªu tû lÖ m¾c bÖnh theo thêi tiÕt khÝ hËu, em ®· tiÕn hµnh theo dâi ë tÊt c¶ lîn con ë ®é tuæi tõ s¬ sinh ®Õn 21 ngµy tuæi t¹i x· Yªn Tr¹ch trong th¸ng t­¬ng øng lµm 3 lÇn nh­: LÇn 1: Tõ 14/03-8/04/2008. LÇn2: Tõ 9/04-/30/05/2008. LÇn 3: Tõ 1/05-31/04/2008. b. Ph­¬ng ph¸p tiÕn hµnh ph©n tÝch kÕt qu¶: Tèng sè con m¾c qua tõng lÇn theo dâi vµ tÝnh tû lÖ c¶m nhiÔm qua tõng lÇn theo c«ng thøc. Tæng sè con m¾c bÖnh qua c¸c lÇn Tû lÖ c¶m nhiÔm = x 100% Tæng sè con theo dâi qua c¸c lÇn §Ó theo dâi chØ tiªu tû lÖ m¾c bÖnh ph©n tr¾ng qua c¸c ngµy tuæi em ®· chän mét sè ®µn lîn cã cïng ngµy sinh vµ lîn mÑ cã løa ®Î tõ 4 - 5 løa. Sau ®ã theo dâi sè con m¾c bÖnh Øa ph©n tr¾ng ë c¸c giai ®o¹n tuæi kh¸c nhau. C¸ch tÝnh: Ghi chÐp sè liÖu vµ tÝnh to¸n sè con m¾c bÖnh Tæng sè con con m¾c bÖnh Tû lÖ m¾c bÖnh(%) = x 100% Tæng sè con theo dâi Tæng sè con chÕt Tû lÖ chÕt(%)= x 100% Tæng sè con m¾c bÖnh X¸c ®Þnh hiÖu qu¶ ®iÒu trÞ cña 2 lo¹i thuèc Octamix.AC vµ Ampisur b»ng ph­¬ng ph¸p ®èi chøng, so s¸nh chia l« lµ ®ång ®Òu sè con m¾c ë mçi lÇn theo dâi, ®ång ®Òu vÒ träng l­îng c¬ thÓ vµ c¸c ph­¬ng ph¸p nu«i d­ìng, ch¨m sãc. L« 1: §iÒu trÞ b»ng thuèc Octamix. AC. L« 2: §iÒu tri b»ng Ampisur. Theo dâi c¸c chØ tiªu sau: + Sè con ®iÒu trÞ (con). + Sè con ®iÒu trÞ khái (con). + Tû lÖ khái bÖnh (%). + Sè con t¸i nhiÔm (con). + Tû lÖ t¸i nhiÔm (%). + LiÖu tr×nh ®iÒu trÞ (ngµy). Theo dâi vµ ®iÒu trÞ nh÷ng con c¶m nhiÔm bÖnh b»ng c¸ch dïng Xanh methylen ®¸nh dÊu sau ®ã ghi chÐp vµo sæ theo dâi hµng ngµy. + C¸ch tÝnh. Tæng sè con nhiÔm bÖnh Tû lÖ c¶m nhiÔm (%) = x 100% Tèng sè con theo dâi Tû lÖ khái bÖnh Tû lÖ khái bÖnh(%)= x 100% Tæng sè con ®iÒu trÞ Tæng sè con t¸i nhiÔm Tû lÖ t¸i nhiÔm(%)= x 100% Tæng sè con ®iÒu trÞ khái lÇn tr­íc 5. Ph­¬ng ph¸p xö lý sè liÖu Xö lý sè liÖu theo ph­¬ng ph¸p thèng kª sinh vËt häc trªn m¸y tÝnh phÇn mÒm Excel VI. KÕt qu¶ nghiªn cøu vµ th¶o luËn Sau thêi gian tiÕn hµnh thÝ nghiÖm em ®· thu ®­îc kÕt qu¶ vµ tiÕn hµnh ph©n tÝch kÕt qu¶ nh­ sau: 1. Tû lÖ nhiÔm bÖnh ph©n tr¾ng lîn con qua tõng lÇn theo dâi Nh­ ®· biÕt, yÕu tè g©y bÖnh ph©n tr¾ng lîn con ë giai ®o¹n theo mÑ ngoµi nguyªn nh©n do vi khuÈn Escheri chia coli g©y nªn cßn do qu¸ tr×nh ch¨m sãc nu«i d­ìng lîn mÑ thêi kú cã chöa vµ nu«i con ch­a ®­îc tèt, thøc ¨n kh«ng ®¶m b¶o ®Çy ®ñ chÊt dinh d­ìng vµ vitamin cÇn thiÕt, hoÆc do chuång tr¹i kh«ng ®¶m b¶o c¸c yÕu tè: VÖ sinh, ®«ng Êm, hÌ m¸t vµ nguyªn nh©n lín g©y ra bÖnh lµ thêi tiÕt, khÝ hËu ®Æc biÖt lµ c¸c yÕu tè nhiÖt ®é vµ Èm ®é. Qua theo dâi bÖnh ph©n tr¾ng lîn con tõng lÇn, mäi sè liÖu th«ng qua c¸c b¶ng ph©n tÝch thu ®­îc, kÕt qu¶ thÓ hiÖn ë b¶ng d­íi ®©y: B¶ng 02: KÕt qu¶ theo dâi tû lÖ c¶m nhiÔm bÖnh ph©n tr¾ng lîn con qua c¸c lÇn kiÓm tra: LÇn theo dâi Sè con theo dâi (con) Sè con c¶m nhiÔm (con) Tû lÖ c¶m nhiÔm (%) I. (14/3- 8/4/2008) 178 92 51,7 II. (9/4- 30/4/2008) 172 84 48,8 III. (1/5-31/5/2008) 115 52 45,2 B¶ng 3: KÕt qu¶ theo dâi nhiÖt ®é, Èm ®é ¶nh h­ëng ®Õn bÖnh ph©n tr¾ng lîn con theo mÑ. Th¸ng 3 Th¸ng 4 Th¸ng 5 NhiÖt ®é trung b×nh (0C) 20,4 22,4 26,1 Èm ®é trung b×nh(%) 83 79 75 51.7 48.8 45.2 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 tû lÖ % I II III LÇn theo dâi BiÓu ®å1: biÓu diÔn tû lÖ c¶m nhiÔm ph©n tr¾ng lîn con theo giai ®o¹n LÇn 1 LÇn 2 LÇn 3 (Tæng hîp theo phßng khÝ t­îng thñy v¨n- Cao Léc- L¹ng S¬n). Qua b¶ng 2 cho ta thÊy tû lÖ c¶m nhiÔm bÖnh ph©n tr¾ng lîn con cña x· Yªn Tr¹ch lµ kh¸ cao trong c¶ 3 lÇn theo dâi. LÇn 1(14/03 - 08/04/2008): Tû lÖ c¶m nhiÔm lµ 51,7%. LÇn 2 (09/04 - 30/04/2008): Tû lÖ c¶m nhiÔm lµ 48,8%. LÇn 3(01/05 - 31/05/2008): Tû lÖ c¶m nhiÔm lµ 42,5%. Së dÜ c¸c lÇn theo dâi kh¸c nhau th× tû lÖ c¶m nhiÔm lµ kh«ng nh­ nhau lµ do: - LÇn 1: Víi tû lÖ c¶m nhiÔm lµ 51,7% cã thÓ nãi ®©y lµ mét tû lÖ kh¸ cao. Së dÜ tû lÖ nµy cao lµ do lÇn mét trong kho¶ng thêi gian tõ 14/3- 8/4/2008, ®©y lµ lóc thêi tiÕt ë vµo cuèi mïa xu©n, nhiÖt ®é trung b×nh thÊp, mÆt kh¸c lóc nµy trêi hay m­a phïn, Èm ­ít, ®é Èm cao ®©y lµ nguyªn nh©n chÝnh lµm cho lîn con bÞ l¹nh, bÞ mÊt nhiÖt, do ®ã ¶nh h­ëng ®Õn qu¸ tr×nh trao ®æi chÊt bÞ rèi lo¹n, tr¹ng th¸i c©n b»ng vÒ nhiÖt cña lîn con bÞ x¸o trén, lµm cho gi¶m søc ®Ò kh¸ng v× vËy mµ lîn con Øa ch¶y nhiÒu. Còng qua b¶ng 2 ta thÊy lÇn theo dâi thø II vµ thø III cã tû lÖ m¾c bÖnh thÊp h¬n lÇn I. Trong ®ã lÇn thø III lµ ®ît cã tû lÖ c¶m nhiÔm bÖnh thÊp nhÊt (45,5%). §ît III ®­îc theo dâi vµo th¸ng 5/ 2008 cã nhiÖt ®é trung b×nh cao nhÊt (21,6%) vµ Èm ®é trung b×nh thÊp nhÊt (75%). ë lÇn theo dâi nµy cã h«m nhiÖt ®é nªn tíi 33 - 340C. NhiÖt ®é cao lµm ¶nh h­ëng tíi qu¸ tr×nh bèc h¬i n­íc vµ bøc x¹ nhiÖt lµm cho tr¹ng th¸i c©n b»ng nhiÖt cña con vËt bÞ ¶nh h­ëng. Do n¨ng l­îng bÞ tÝch tô mµ qu¸ tr×nh ph©n gi¶i protein vµ lipit kh«ng t¹o ra s¶n phÈm cuèi cïng lµ n¨ng l­îng mµ t¹o ra s¶n phÈm trung gian, sù chªnh lÖch nhiÖt ®é gi÷a ngµy vµ ®ªm lµ ®¸ng kÓ lµm cho c¬ thÓ th­êng xuyªn huy ®éng chøc n¨ng ®iÒu hßa tr¹ng th¸i c©n b»ng nhiÖt. Do ®ã lµm cho søc ®Ò kh¸ng gi¶m ®i, thØnh tho¶ng l¹i cã c¬n m­a rµo t¹o ®iÒu kiÖn cho vi sinh vËt sinh bÖnh sinh tr­ëng vµ ph¸t triÓn, lµm cho lîn con dÔ bÞ nhiÔm bÖnh. Tuy nhiªn ë lÇn theo dâi nµy nhiÖt ®é ch­a ®­îc cao. NhiÖt ®é Êy lµm cho lîn con ®ì mÊt nhiÖt, n©ng cao søc ®Ò kh¸ng. NhiÖt ®é cao còng gãp phÇn h¹n chÕ viÖc ph¸t sinh cña vi khuÈn vµ tiªu diªt vi khuÈn do ®ã tû lÖ m¾c bÖnh theo dâi ë lÇn nµy thÊp. Tõ ph©n tÝch trªn cho ta thÊy tõ nguyªn nh©n do vi trïng häc ra th× nguyªn nh©n ngo¹i c¶nh còng ¶nh h­ëng rÊt lín ®Õn bÖnh ph©n tr¾ng ë lîn con. Do ®ã ®Ó h¹n chÕ tû lÖ c¶m nhiÔm bÖnh ph©n tr¾ng lîn con theo mÑ th× ng­êi ch¨n nu«i ph¶i ®¶m b¶o c¸c yÕu tè sau: + Ch¨m sãc, nu«i d­ìng lîn mÑ trong thêi kú cã chöa vµ thêi kú nu«i con thËt tèt nh­ cung cÊp ®Çy ®ñ chÊt dinh d­ìng vµ vitamin cÇn thiÕt b¶o ®¶m ®óng khÈu phÇn dinh d­ìng. + Ph¶i vÖ sinh chuång tr¹i vµ m«i tr­êng xung quanh s¹ch sÏ kh« r¸o, tho¸ng m¸t vÒ mïa hÌ, Êm ¸p vÒ mïa ®«ng. §©y chÝnh lµ yÕu tè lµm t¨ng søc ®Ò kh¸ng cña lîn con, ®ång thêi gióp cho lîn con Ýt tiÕp xóc víi mÇm bÖnh bªn ngoµi, t¹o ®iÒu kiÖn cho lîn con sinh tr­ëng vµ ph¸t triÓn mét c¸ch tèt nhÊt. + Vµo nh÷ng ngµy mïa hÌ thêi tiÕt nãng nùc cÇn ph¶i cã biÖn ph¸p chèng n¾ng, chèng nãng h÷u hiÖu cho lîn, vÖ sinh thøc ¨n, n­íc uèng s¹ch sÏ ®Ó tr¸nh cho lîn con ¨n ph¶i mÇm bÖnh. + Vµo nh÷ng ngµy mïa ®«ng gi¸ rÐt th× ph¶i chèng rÐt cho lîn con b»ng c¸ch s­ëi Êm, th¾p bãng ®Ìn hång ngo¹i vµ thay ®æi ®Öm lãt chuång th­êng xuyªn ®Ó ®¶m b¶o kh« r¸o vµ s¹ch sÏ. + Qua thÝ nghiÖm cho ta thÊy tiÓu khÝ hËu chuång nu«i còng lµ mét yÕu tè ¶nh h­ëng trùc tiÕp ®Õn tû lÖ c¶m nhiÔm bÖnh ph©n tr¾ng lîn con vµ ¶nh h­ëng ®Õn qu¸ tr×nh sinh tr­áng ph¸t triÓn cña lîn. + Tû lÖ c¶m nhiÔm bÖnh ph©n tr¾ng lîn con qua c¸c giai ®o¹n tuæi kh¸c nhau. ë c¸c løa tuæi kh¸c nhau th× tû lÖ c¶m nhiÔm bÖnh bÖnh ph©n tr¾ng lîn con theo mÑ còng kh¸c nhau. §iÒu nµy còng liªn quan ®Õn nh÷ng biÕn ®æi sinh lý x¶y ra trong c¬ thÓ lîn con vµ nh÷ng t¸c ®éng bªn ngoµi. §Ó x¸c ®Þnh ®­îc mèi quan hÖ nµy, em ®· tiÕn hµnh theo dâi tû lÖ c¶m nhiÔm bÖnh ph©n tr¾ng lîn con qua c¸c giai ®o¹n tuÇn tuæi cña lîn. KÕt qu¶ ®­îc thÓ hiÖn ë b¶ng sau: B¶ng 04: Tû lÖ c¶m nhiÔm bÖnh ph©n tr¾ng lîn con qua c¸c tuÇn tuæi: LÇn theo dâi Sè con theo dâi Sè con c¶m nhiÔm (con) TuÇn tuæi Sè con c¶m nhiÔm ë c¸c tuÇn tuæi (con) Tû lÖ c¶m nhiÔm ë c¸c tuÇn tuæi (%) I (14/3- 8/4/2008) 178 92 1 25 14 2 32 18 3 35 19,7 II (9/4- 30/4/2008) 172 84 1 24 13.9 2 28 16,3 3 32 18,6 III (1/5- 31/5/2008) 115 52 1 11 9,6 2 18 15,6 3 23 20 Ta cã thÓ biÓu diÔn tû lÖ c¶m nhiÔm bÖnh ph©n tr¾ng lîn con theo tuÇn tuæi b»ng biÓu ®å sau. 14 13.5 9.6 18 16.3 15.6 19.7 18.6 20 0 2 4 6 8 10 12 14 16 18 20 tû lÖ % I II III LÇn theo dâi BiÓu ®å2: so s¸nh tû lÖ c¶m nhiÔm bÖnh ph©n tr¾ng lîn con theo tuÇn tuæi TuÇn 1 TuÇn 2 TuÇn 3 Qua b¶ng sè 4 ta thÊy lîn con m¾c bÖnh hÇu hÕt ë c¸c løa tuæi trong giai ®o¹n theo mÑ. Tuy nhiªn tû lÖ nµy kh¸c nhau ë c¸c giai ®o¹n tuæi. ë tuÇn tuæi thø nhÊt (tõ 1- 7 ngµy tuæi). §©y lµ giai ®o¹n lîn con míi sinh ra sèng phô thuéc hoµn toµn vµo c¬ thÓ mÑ nªn lu«n ®¶m b¶o vÒ nhu cÇu dinh d­ìng cña c¬ thÓ lîn con. H¬n n÷a trong l­îng s÷a ®Çu cña lîn mÑ cã chøa hµm l­äng -giobulin rÊt cao chÊt nµy t¹o søc ®Ò kh¸ng cho c¬ thÓ lîn con, tuy nhiªn cµng vÒ sau (kho¶ng 5-7 ngµy) th× hµm l­îng gobulin trong s÷a mÑ gi¶m ®i rÊt nhanh,khi ®ã nÕu gÆp ®iÒu kiÖn bÊt lîi th× lîn con dÔ bÞ nhiÔm bÖnh. Do ®ã sau khi lîn ®­îc sinh ra 1 - 2 ngµy lîn con ®­îc bæ sung Ferrum10%+ B12 (2ml/ con). Do ®ã lµm cho søc ®Ò kh¸ng cña lîn con tèt nªn tû lÖ c¶m nhiÔm bÖnh ph©n tr¾ng lîn con nh÷ng ngµy ®Çu míi sinh ra th­êng thÊp( ®ît I lµ 14%, ®ît II lµ 13,9%, ®ît III lµ 6%). ë tuÇn thø 2 vµ 3 tû lÖ c¶m nhiÔm bÖnh ph©n tr¾ng lîn con cao ®Æc biÖt lµ tuÇn thø 3. Cã rÊt nhiÒu nguyªn nh©n dÉn ®Õn hiÖn t­îng nµy, nh­ng mét trong nh÷ng nguyªn nh©n chÝnh lµ sù thay ®æi chÊt l­îng s÷a cña lîn mÑ. Hµm l­îng - globulin trong s÷a mÑ gi¶m dÇn sau khi sinh tõ 5 - 7 ngµy mµ hÖ thèng miÔn dÞch cña lîn con th× ch­a ®­îc hoµn thiÖn do ®ã søc ®Ò kh¸ng cña lîn con gi¶m râ rÖt. Khi gÆp c¸c ®iÒu kiÖn bÊt lîi nh­ thêi tiÕt thay ®æi, ch¨m sãc kÐm th× dÔ bÞ m¾c bÖnh. Ngoµi ra tõ tuÇn thø 2 (tõ 7- 14 ngµy tuæi) th× lîn con b¾t ®Çu tËp ¨n ngµy mét nhiÒu lµm thay ®æi chøc n¨ng tiªu hãa cña hÖ tiªu hãa. Ngoµi ra, nÕu vÖ sinh m¸ng tËp ¨n kÐm hoÆc thøc ¨n kh«ng ®¶m b¶o chÊt l­îng, sÏ lµ ®iÒu kiÖn tèt cho vi khuÈn x©m nhËp ®Æc biÖt lµ vi khuÈn E.coli. H¬n n÷a giai do¹n nµy lîn sinh tr­ëng nhanh, tèc ®é t¨ng träng cao, lîn cµng lín th× nhu cÇu s÷a cµng nhiÒu. Nh­ng l­îng s÷a cña lîn mÑ tiÕt ra l¹i gi¶m tõ tuÇn thø 3 trë ®i c¶ vÒ chÊt l­îng lÉn sè l­îng. Do ®ã ®Ó bæ sung nhu cÇu dinh d­ìng cho nhu cÇu sinh tr­ëng cña lîn con cÇn ph¶i bæ sung nhiÒu thøc ¨n bæ sung. Tuy nhiªn trong giai ®o¹n nµy l­îng HCl ë trong d¹ dµy rÊt Ýt nªn l­îng Pepsinogen sinh ra ch­a ®­îc ho¹t hãa nhiÒu dÉn ®Õn l­îng pespin sinh ra kh«ng ®ñ cho qu¸ tr×nh tiªu hãa protein, lµm cho thøc ¨n bÞ tÝch l¹i vµ lµ ®iÒu kiÖn kh«ng tèt cho c¸c lo¹i vi sinh vËt nªn men, ph©n hñy, ho¹t ®éng... dÉn ®Õn tû lÖ c¶m nhiÔm bÖnh cao nhÊt trong giai ®o¹n lîn con theo mÑ (®ît I lµ 19,7%, ®ît II lµ 18,6% vµ ®ît III lµ 20%). Tõ nh÷ng kÕt qu¶ trªn, ®Ó lµm gi¶m tû lÖ c¶m nhiÔm ph©n tr¾ng lîn con cÇn ph¶i thùc hiÖn tèt kh©u ch¨m sãc lîn n¸i ë giai ®o¹n mang thai vµ nu«i con ®Ó n©ng cao chÊt l­îng s÷a. Thùc hiÖn tiªm phßng cho lîn mÑ lóc 6 vµ 2 tuÇn tr­íc khi ®Î. Tiªm Ferrum10%+ B12 bæ sung cho lîn con. Ch¨m sãc vµ nu«i d­ìng b»ng c¸ch cho lîn con tËp ¨n sím ®Ó chãng hoµn thiÖn, hÖ tiªu hãa, tõ ®ã lµm gi¶m bít nh÷ng ¶nh h­ëng xÊu do chÊt l­îng s÷a gi¶m. 2. KÕt qu¶ sö dông thuèc ®iÒu trÞ bÖnh ph©n tr¾ng lîn con a. HiÖu qu¶ ®iÒu trÞ hai lo¹i thuèc Octamix. Ac vµ Ampisur trong viÖc ®iÒu trÞ bÖnh ph©n tr¾ng lîn con Trong ®ît thùc tËp tèt nghiÖp nµy t«i ®· sö dông c¸c lo¹i thuèc Octamix. Ac vµ Ampisur ®Ó thÝ nghiÖm so s¸nh hiÖu qu¶ ®iÒu trÞ cña hai lo¹i thuèc ®ã. Qua qu¸ tr×nh ®iÒu trÞ, ghi chÐp, thèng kª vµ so s¸nh em ®· thu ®­îc kÕt qu¶ vµ ®­îc thÓ hiÖn sau. B¶ng 05: KÕt qu¶ ®iÒu trÞ bÖnh ph©n tr¾ng lîn con cña hai lo¹i thuèc Octamix Ac vµ Ampisur: LÇn theo dâi Thuèc ®iÒu trÞ Sè con ®iÒu trÞ (con) Sè con khái bÖnh (con) Tû lÖ khái bÖnh (%) I. (14/3- 8/4/2008) Octamix. Ac 46 44 95,6 Ampiur 46 45 97,8 II. (9/4- 30/4/2008) Octamix. AC 42 41 97,6 Ampiur 42 42 100 III. (1/5- 31/5/2008) Octamix. AC 26 25 96,1 Ampiur 26 26 100 Ghi chó: LiÒu l­îng Octamix.AC: 1g/10 kg P. Ampisur: 1g/10 kg P. §iÒu trÞ 2 - 3 ngµy liªn tôc. Ta cã thÓ biÓu diÔn kÕt qu¶ ®iÒu trÞ ph©n tr¾ng lîn con víi hai lo¹i thuèc trªn b»ng biÓu ®å sau. BiÓu ®å 3: BiÓu ®å so s¸nh hiÖu qu¶ ®iÒu trÞ bÖnh cña 2 lo¹i ` thuèc Octamix.AC vµ Ampisur Ampisur Octamix.AC 97.8 95.6 100 97.6 100 96.1 93 94 95 96 97 98 99 100 Tû lÖ % I II III LÇn theo dâi Qua b¶ng sè 5 ta thÊy kÕt qu¶ ®iÒu trÞ bÖnh b»ng thuèc Ampisur cho hiÖu qu¶ ®iÒu trÞ rÊt cao. LÇn theo dâi thø I tØ lÖ khái bÖnh lµ 97,8%. LÇn theo dâi thø II tØ lÖ khái bÖnh lµ 100%. LÇn theo dâi thø III tû lÖ khái bÖnh lµ 100%. Trung b×nh c¶ 3 lÇn lµ 99,1%. Cßn thuèc Octamix. Ac còng cho hiÖu qu¶ ®iÒu trÞ kh¸ cao, tuy nhiªn tû lÖ ®iÒu trÞ kh¸ bÖnh vÉn kh«ng cao b»ng thuèc Ampiur: LÇn theo dâi thø I tû lÖ khái bÖnh lµ 95,6%. LÇn theo dâi thø II tû lÖ khái bÖnh lµ 97,6%. LÇn theo dâi thø III tû lÖ khái bÖnh lµ 96,1%. Trung b×nh c¶ 3 lÇn lµ 96,4%. Tõ kÕt qu¶ trªn ta thÊy hiÖu qu¶ ®iÒu trÞ cña hai lo¹i thuèc ®Òu kh¸ cao. Tuy nhiªn hiÖu qu¶ ®iÒu trÞ cña thuèc Ampisur cao h¬n thuèc OC tamix. AC nh­ng sù chªnh lÖch nµy lµ kh«ng ®¸ng kÓ. Sè con t¸i ph¸t vµ tØ lÖ t¸i ph¸t: Qua qu¸ tr×nh theo ®· thÝ nghiÖm vµ nghi chÐp cÈn thËn em ®· nhËn ra kh«ng ph¶i cø ®iÒu trÞ hÕt liÖu tr×nh, lîn con ®· khái bÖnh mµ cã con sau khi ®iÒu trÞ khái bÖnh ®­îc m«t thêi gian th× nã l¹i bÞ nhiÔm l¹i, do nã lu«n sèng trong m«i tr­êng cã rÊt nhiÒu mÇm bÖnh (con khái bÖnh lu«n tiÕp xóc víi m«i tr­êng cã ph©n cña con bÞ bÖnh kh¸c th¶i ra). Qua thêi gian theo dâi thÝ nghiÖm em ®· tæng hîp vµ thu ®­îc kÕt qu¶ tû lÖ t¸i ph¸t bÖnh ph©n tr¾ng lîn con qua c¸c tuÇn tuæi. B¶ng 06: Tû lÖ lîn con t¸i ph¸t bÖnh ph©n tr¾ng: LÇn theo dâi Tæng sè con ®iÒu trÞ(con) TuÇn tuæi Sè con t¸i ph¸t ë c¸c tuÇn tuæi (con) Tû lÖ t¸i ph¸t ë c¸c tuÇn tuæi (%) I (14/3 -8/4/2008) 92 1 1 1,1 2 2 2,2 3 5 5,4 II (9/4 – 30/4/2008) 84 1 2 2,4 2 3 3,6 3 2 2,4 III (1/5 31/5/2008) 52 1 2 3,8 2 2 3,8 3 0 0 B¶ng 07: Sè con t¸i ph¸t vµ tû lÖ t¸i ph¸t ChØ tiªu so s¸nh Thuèc ®iÒu trÞ Octamix. AC Ampisur Sè con theo dâi (con) 114 114 Sè con t¸i ph¸t vµ ®iÒu trÞ (con) 11 8 Tû lÖ t¸i ph¸t (%) 9.6 7.0 Sè con khái bÖnh (con) 10 8 Tû lÖ khái bÖnh (%) 90.9 100 Qua b¶ng 7 cho ta thÊy tû lÖ t¸i ph¸t cña lîn con bÞ bÖnh ph©n tr¾ng b»ng 2 lo¹i thuèc Octamix. AC vµ Ampisur lµ kh«ng cao chøng tá hiÖu qu¶ ®iÒu trÞ cña 2 lo¹i thuèc nµy lµ t­¬ng ®èi cao. Ngoµi ra tû lÖ nµy cßn ph¶n ¸nh chÕ ®é ch¨m sãc, nu«i d­ìng tèt. Tyu nhiªn còng cã sù chªnh lÖch gi÷a 2 lo¹i thuèc ®iÒu trÞ b»ng thuèc Octamix. AC th× tû lÖ t¸i ph¸t lµ 9.6% tû lÖ nµy cao h¬n khi ®iÒu trÞ b»ng thuèc Ampisur 7.0%. Qua ®©y chøng tá hiÖu qu¶ ®iÒu trÞ cña 2 lo¹i thuèc Ampisur vµ Octamix. AC. VII. KÕt LuËn Vµ §Ò NghÞ 1. KÕt luËn BÖnh ph©n tr¾ng lîn con lµ mét bÖnh truyÒn nhiÔm phæ biÕn ph¸t sinh bëi ®iÒu kiÖn ch¨m sãc nu«i d­ìng kÐm. Bªn c¹nh ®ã lµ do sù ph¸t sinh, ph¸t triÓn cña vi khuÈn ruét E. Coli Qua qu¸ tr×nh thö nghiÖm hai lo¹i thuèc Oc tamix.AC vµ Ampisur trong viÖc ®iÒu trÞ bÖnh . T«i rót ra mét sè kÕt qu¶ sau: - Tû lÖ c¶m nhiÔm chung qua c¸c lÇn: 48,6% (Theo b¶ng sè 2) - Tû lÖ c¶m nhiÔm chung qua c¸c tuÇn tuæi: ( Theo b¶ng sè 4) TuÇn 1: 12,5%; TuÇn 2: 16,7%; TuÇn 3: 19,4% - Tû lÖ t¸i ph¸t chung qua c¸c tuÇn tuæi lµ : (Theo b¶ng sè 6) TuÇn 1 lµ: 2,4%; TuÇn 2 lµ: 3,2%; TuÇn 3 lµ: 2,6% Nh­ vËy, qu¸ tr×nh theo dâi vµ ®iÒu trÞ bÖnh b»ng hai lo¹i thuèc trªn t«i nhËn thÊy ®©y lµ hai lo¹i thuèc ®Æc trÞ ®èi víi bÖnh ph©n tr¾ng lîn con. Tuy nhiªn hiÖu qu¶ ®iÒu trÞ bÖnh cña thuèc Ampisur cao h¬n thuèc Octamix. AC (2,7%), tû lÖ t¸i ph¸t thÊp h¬n (3,5%). 2. §Ò nghÞ: Nh»m h¹n chÕ tèi ®a bÖnh ph©n tr¾ng lîn con t«i xin ®ãng gãp mét sè ý kiÕn nh­ sau: §èi víi c¸c c¬ së ch¨n nu«i: + Tiªm phßng vaccine E.coli cho lîn mÑ lóc 6 vµ 2 tuÇn tr­íc khi ®Î, tiªm phßng vaccine E.coli cho lîn con.. + CÇn ®¶m b¶o tiÓu khÝ hËu thÝch hîp víi tõng giai ®o¹n ph¸t triÓn cña lîn. + CÇn quan t©m h¬n n÷a tíi c¸c biÖn ph¸p vÖ sinh phßng dÞch. - §èi víi nhµ tr­êng : + TiÕp tôc cho sinh viªn ®i s©u, ®i s¸t víi thùc tÕ ®Ó cñng cè lý thuyÕt vµ tõng b­íc n©ng cao tay nghÒ cña m×nh. + Cung cÊp thªm c¸c tµi liÖu tham kh¶o gióp cho sinh viªn cã thÓ thùc hiÖn ®­îc ®Ò tµi mét c¸ch tèt nhÊt./. Môc lôc

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docBáo cáo thực tập tại trạm thú y Cao Lộc.doc
Luận văn liên quan