Đề tài Hoàn thiện các hình thức lao động tiền lương ở nhà máy thuốc lá Thăng Long

Hoàn thiện các hình thức lao động tiền lương ở nhà máy thuốc lá Thăng Long(34 trang) LỜI NÓI ĐẦU Việt nam đang ở trong một giai đoạn lịch sử với nhiều biến động lớn trong đó nổi bật hơn hết là chính sách đổi mới về kinh tế chính trị xã hội của chính phủ việt nam và đặc biệt là sự mở cửa hội nhập của việt nam với cộng đồng khu vực và thế giới . từ đó mà môi trường kinh doanh , các chính sách của các doanh nghiệp việt nam dang không ngừng thay đổi cho phù hợp với xu thế hiện nay. Ngày nay trên thế giới các doanh nghiệp đang có xu hướng đi sâu phát triển nguồn nhân lực vì vậy quản lý hiệu quả nguồn nhân lực là một biện pháp hiệu quả nhằm nâng ccao năng suất lao động cải tiến cơ sở vật chất nag cao trình độ văn hoá cho người lao động . Tiền lương, tiền thưởng luôn là mối quan tâm hàng đầu trong chính sách phát triển của mỗi doanh nghiệp. đối với người lao động họ luôn muốn thu nhập của mình được tăng lên nhằm đảm bảo cuộc sống ổn định cho bản thân và gia đình họ. Ngoài ra nó là nhân tố quan trọng trong việc kích thích người lao động tăng năng suất lao động , độngviên người lao động nâng cao trình độ tay nghề cải tiến kĩ thuật gắn trách nhiệm của người lao động với công việc. Còn đối với doanh nghiệp đặc biệt là doanh nghiệp sản xuất kinh doanh tiền lương là phần không nhỏ cấu thành chi phí sản xuất kinh doanh, nó góp phần quyết định vào sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp. Là một doanh nghiệp nhà nước cũng như bao doanh nghiệp khác nhà máy gặp rất nhiều khó khăn khi chuyển từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung bao cấp sang nền kinh tế thị trường nhưng nhà máy đã không ngừng kiện toàn cải tiến công nghệ máy móc ,cơ cấu tổ chức nhằm theo kịp guồng máy sôi động của nền kinh tế thị trường. Một trong những giải pháp trong cơ chế mớichính là những biện pháp cải tiến về lao động ,tiền lương tạo cho người loa động có thu nhập ổn định là một trong những vấn đề luôn luôn được ban giám đốc của nyhà máy nghiên cứu và điều chỉnh sao cho phù hợp với sự phát triển của nhà máy . Trong thời gian thực tập ở nhà máy thuốc lá Thăng Long qua nghiên cứu và tìm hiểu ,kết hợp với những kiến thức được học tôi thấy rằng mặc dù các hình thức tiền lương ,tiền thưởng được áp DỤNG trong nha máy đã đem lại những kết quả đáng mừng xong trên thực tế những thếu sót là không tránh khỏi . Chính vì vậy tôi đã chọn đề tài "Hoàn thiện các hình thức lao động tiền lương ở nhà máy thuốc lá Thăng Long" làm luận văn tốt nghiệp . * Mục đích nghiên cứu : Tìm hiểu các cơ sở khoa học ,các luật lệ của vấn đề lao động tiền lương được chíng phủ ban hành . Đánh giá phân tích thực trạng ,hoàn cảnh chế độ lao động tiền lương được áp dụng ở nhà máy. Đưa ra đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện các hình thức tiền lương tiền thưởng của nhà máy . * Đối tượng và phạm vi nghiên cứu : Đối tượng nghiên cứu là toàn bộ các vấn đề về lao động tiền lương các hình thức tiền lương tiền thưởng của nhà máy . Phạm vi nghiên cứu là một số vấn đề lao động tiền lương trong nhà máy thuốc lá Thăng Long . * Phương pháp nghiên cứu : Sử dụng những phương pháp thống kê thu thập tàiliệu có liên quan phân tích tổng hợp ,phỏng vấn .

doc32 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 23/04/2013 | Lượt xem: 1465 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề tài Hoàn thiện các hình thức lao động tiền lương ở nhà máy thuốc lá Thăng Long, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
nµo ®ã. Bªn c¹nh ®ã do tÝnh chÊt ®Æc biÖt cña hµng ho¸ søc lao ®éng mµ tiÒn l­¬ng kh«ng chØ thuÇn tuý lµ vÊn ®Ò kinh tÕ mµ cßn lµ vÊn ®Ò cña x· héi rÊt quan träng liªn quan ®Õn ®êi sèng vµ trËt tù x· héi. Ng­êi sö dông lao ®éng cÇn ph¶i c¨n cø vµo sè l­îng còng nh­ chÊt l­îng lao ®éng còng nh­ møc ®é phøc t¹p vµ tÝnh chÊt ®éc h¹i cña c«ng viÖc ®Ó tÝnh vµo tr¶ l­¬ng cho ng­êi lao ®éng. §èi víi ng­êi kinh doanh (c¸c doanh nghiÖp) khi kÕt thóc mét qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh th× tiÒn l­¬ng lµ mét phÇn chi phÝ cÊu thµnh chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh. V× vËy mµ nã lu«n lu«n ®­îc tÝnh to¸n vµ qu¶n lý chÆt chÏ lµm sao cho hîp lý nh»m thóc ®Èy qu¸ tr×nh ph¸t triÓn s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp m×nh. §èi víi ng­êi lao ®éng th× tiÒn l­¬ng lµ thu nhËp mµ hä nhËn ®­îc tõ nhµ s¶n xuÊt kinh doanh th«ng qua qu¸ tr×nh lao ®éng. §©y lµ phÇn thu nhËp chñ yÕu ®èi víi ®¹i ®a sè ng­êi lao ®éng trong x· héi. Nã cã ¶nh h­ëng trùc tiÕp ®Õn møc sèng cña hä v× vËy mµ nhu cÇu ®­îc t¨ng l­¬ng lµ yÕu tè quan träng kÝch thchs ng­êi lao ®éng g¾n bã h¨ng say víi c«ng viÖc. Nh­ng mÆc dï vËy th× mçi ng­êi qu¶n lý ®Òu hiÓu r»ng: kh«ng ph¶i chØ dïng quyÒn lùc hay tiÒn l­¬ng mµ cÇn cã hÖ thèng tiÒn l­¬ng, tiÒn th­ëng nh­ thÕ nµo ®Ó cã thÓ t¹o ®éng lùc m¹nh mÏ trong qu¸ tr×nh lao ®éng. Vµ ®©y lµ vÊn ®Ò cßn g©y nhiÒu tranh c·i ®èi víi c¸c nhµ qu¶n lý. Ngµy nay ngoµi sù thay ®æi vÒ c«ng nghÖ, m¸y mãc, thiÕt bÞ, kü thuËt nguyªn vËt liÖu, n¬i lµm viÖc... th× nh©n tè con ng­êi ngµy cµng ®­îc coi träng dÆc biÖt trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp sao cho hiÖu qu¶ nhÊt. V× vËy doanh nghiÖp cÇn ph¶i cã nh÷ng chÕ ®é chÝnh s¸ch nh»m kÝch thÝch c¶ vÒ vËt chÊt lÉn tinh thÇn cho ng­êi lao ®éng. Cô thÓ hä cÇn ph¶i cã hÖ thèng tr¶ l­¬ng hîp lý sao cho ng­êi lao ®éng cã thÓ tho¶ m·n nh÷ng nhu cÇu thiÕt yÕu cña m×nh ë hiÖn t¹i vµ cã phÇn nhá nh»m ®¶m b¶o cuéc sèng cña hä sau nµy. §ång thêi cµn ph¶i ®¶m b¶o ®­îc sù c«ng b»ng trong thu nhËp cña ng­êi lao ®éng. Do ng­êi lao ®éng lu«n cÇn cã sù c«ng b»ng nªn mét chÕ ®é ®·i ngé c«ng b»ng víi mäi ng­êi sÏ t¹o ra t©m lý tho¶i m¸i nç lùc lµm viÖc cho ng­êi lao ®éng. Tãm l¹i th× tiÒn l­¬ng lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña gi¸ trÞ søc lao ®éng lµ gi¸ c¶ (sè tiÒn) mµ ng­¬× sö dông lao ®éng (c¸c doanh nghiÖp) ph¶i tr¶ cho ng­êi cung cÊp søc lao ®éng tu©n theo c¸c qui luËt cung cÇu cña thÞ tr­êng lao ®éng vµ theo luËt ph¸p hiÖn hµnh cña nhµ n­íc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam. Cïng víi kh¸i niÖm tiÒn l­¬ng th× tiÒn c«ng chØ lµ mét biÓu hiÖn cña mét tªn gäi kh¸c cña tiÒn l­¬ng. TiÒn c«ng g¾n trùc tiÕp h¬n víi c¸c quan hÖ tho¶ thuËn mua b¸n søc lao ®éng vµ th­êng ®­îc sö dông trong lÜnh vùc s¶n xuÊt kinh doanh, c¸c hîp ®ång thuª mua søc lao ®éng. TiÒn c«ng cßn ®­îc hiÓu lµ tiÒn tr¶ cho mét ®¬n vÞ thêi gian lao ®éng cung øng, tiÒn tr¶ theo khèi l­îng c«ng viÖc thùc hiÖn ®­îc nã ®­îc phæ biÕn trong nh÷ng tho¶ thuËt thuª nh©n c«ng trªn thÞ tr­êng tù do vµ cã thÓ gäi lµ gi¸ c«ng lao ®éng. TiÒn c«ng hay tiÒn l­¬nglµ nguån thu nhËp chñ yÕu cña ng­êi lao ®éng nã lµ nguån ®­îc sö dông ®Ó t¸i t¹o l¹i søc lao ®éng vµ ®èi víi c¸c doanh nghiÖp nã lµ phÇn chi phÝ cÊu thµnh chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp 1.2. TiÒn th­ëng: TiÒn th­ëng lµ phÇn thu nhËp ngoµi tiÒn l­¬ng, tiÒn th­ëng thùc chÊt lµ kho¶n tiÒn bæ sung cho tiÒn l­¬ng nh»m qu¸n triÖt h¬n nguyªn t¾c ph©n phèi theo lao ®éng ®­îc c¨n cø vµo hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp, ®¬n vÞ vµ møc tiÒn l­¬ng cña tõng ng­êi. TiÒn th­ëng lµ mét trong nh÷ng biÖn ph¸p khuyÕn khÝch vËt chÊt ®èi víi ng­êi lao ®éng trong qu¸ tr×nh lµm viÖc nh»m n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng. Thùc hiÖn c¸c chÕ ®é tiÒn th­ëng lµ mét trong c¸c biÖn ph¸p nh»m thu hót sù quan t©m cña hä tíi hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp, qua ®ã n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng, n©ng cao chÊt l­îng s¶n phÈm, rót ng¾n thêi gian lµm viÖc. MÆc dï tiÒn l­¬ng lµ kho¶n thu nhËp chÝnh ®¶m b¶o møc sèng cña ng­êi lao ®éng nh­ng tiÒn l­¬ng ch­a bï ®¾p ®­îc hoµn toµn søc lao ®éng mµ ng­êi lao ®éng ®· bá ra. Do vËy thùc hiÖn chÕ ®é th­ëng lµ ®Ó gãp phÇn bï ®¾p gi¸ trÞ søc lao ®éng ®· mÊt cña ng­êi lao ®éng nh»m ®¶m b¶o tèt nhÊt qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt søc lao ®éng cña ng­¬× lao ®éng. MÆt kh¸c ng­êi lao ®éng lµ nguån lùc ®Çu tiªn vµ quan träng nhÊt cho viÖc t¹o ra lîi nhuËn cho doanh nghiÖp. NÕu kh«ng cã ng­êi lao ®éng th× kh«ng cã lîi nhuËn. Hay ®¬n gi¶n h¬n, nÕu ng­êi lao ®éng lµm viÖc kh«ng h¨ng h¸i , kh«ng nç lùc th× lîi nhuËn cña doanh nghiÖp còng bÞ gi¶m bít. Do ®ã tiÒn th­ëng lµ h×nh thøc ph©n phèi lîi nhuËn cña doanh nghiÖp cho ng­êi lao ®éng, lµ c¸ch th«i thóc ng­êi ®ãng gãp hÕt m×nh cho doanh nghiÖp. - Nh÷ng néi dung cña tæ chøc tiÒn th­ëng: + ChØ tiªu xÐt th­ëng: §©y lµ yÕu tè quan träng nhÊt trong c¸c yÕu tè cña tæ chøc tiÒn th­ëng. ChØ tiªu th­ëng bao gåm c¶ nhãm chØ tiªu vÒ sè l­îng, chÊt l­îng g¾n víi thµnh tÝch cña ng­êi lao ®éng. ChØ tiªu th­ëng cã liªn quan trùc tiÕp tíi møc tiÒn th­ëng nhiÒu hay Ýt. Yªu cÇu cña chØ tiªu th­ëng lµ: ph¶i râ rµng , chÝnh x¸c, cô thÓ. + §iÒu kiÖn xÐt th­ëng : §iÒu kiÖn xÐt th­ëng lµ mét träng nh÷ng yÕu tè quan träng cña c¸c h×nh thøc tiÒn th­ëng nh»m x¸c ®Þnh nh÷ng tiÒn ®Ò, nh÷ng chuÈn mùc cho phÐp ®Ó cã thÓ thùc hiÖn mét h×nh thøc tiÒn th­ëng nµo ®ã ®ång thêi c¸c ®iÒu kiÖn xÐt th­ëng cßn dïng ®Ó kiÓm tra viÖc thùc hän c¸ chØ tiªu xÐt th­ëng. + Nguån tiÒn th­ëng : lµ nh÷ng nguån cã thÓ dïng (toµn bé hay mét phÇn ) ®Ó tr¶ tiÒn th­ëng cho ng­êi lao ®éng. Trong c¸c doanh nghiÖp th× nguån tiÒn th­ëng cã thÓ ®­îc trÝch tõ lîi nhuËn , tõ tiÕt kiÖm hay quü tiÒn l­¬ng. + Møc tiÒn th­ëng: Lµ sè sè tiÒn th­ëng cho ng­êi lao ®éng khi hä ®¹t c¸c chØ tiªu vµ ®iÒu kiÖn th­ëng. Møc tiÒn th­ëng cao hay thÊp tuú thuéc vµo nguån tiÒn th­ëng vµ yªu cÇu khuyÕn khÝch cña tõng lo¹i c«ng viÖc. V× vËy møc tiÒn th­ëng lµ yÕu tè trùc tiÕp khuyÕn khÝch ng­êi lao ®éng. Theo th«ng t­ sè 10/L§TBXH-TT quy ®Þnh râ viÖc trÝch th­ëng tõ lîi nhuËn cßn l¹i theo nghÞ ®Þnh 197/CP cña c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc ®­îc thùc hiÖn nh­ sau: - §èi t­îng xÐt th­ëng : + Lao ®éng cã thêi gian lµm viÖc tõ 1 n¨m trë nªn. + Cã ®ãng gãp vµo kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp . - Møc th­ëng : §èi víi ng­êi lao ®éng ®· jký kÕt hîp ®ång lao ®éng th× møc tiÒn th­ëng kh«ng v­ît qu¸ s¸u th¸ng l­¬ng cÊp bËc chøc vô, phô cÊp chøc vô hiÖn h­ëng theo hÖ thèng thang l­¬ng, b¶ng l­¬ng nhµ n­íc qui ®Þnh t¹i nghÞ ®Þnh sè 26/CP cña chÝnh phñ. Quy chÕ tiÒn th­ëng c¨n cø vµo: + HiÖu qu¶ ®ãng gãp cña ng­êi lao ®éng ®èi víi c¸c doanh nghiÖp thÓ hiÖn qua n¨ng suÊt chÊt l­îng c«ng viÖc. + thêi gian lµmg viÖc t¹i doanh nghiÖp. + chÊp hµnh kû luËt vµ néi qui cña doanh nghiÖp. TiÒn l­¬ng danh nghÜa vµ tiÒn l­¬ng thùc tÕ TiÒn l­¬ng danh nghÜa lµ khµi niÖm chØ sè l­îng yiÒn tÖ mµ ng­êi sö dông søc lao ®éng tr¶ cho ng­¬× cung øng søc lao ®éng c¨n cø vµo hîp ®ång tho¶ thuËn gi÷a hai bªn trong viÖc thuª mua lao ®éng. Sè tiÒn nµy Ýt hay nhiÒu phô thuéc trùc tiÕp vµo n¨ng suÊt lao ®éng vµ hiÖu qu¶ lµm viÖc cñang­[× lao ®éng, phô thuéc vµo tr×nh ®é, kinh nghiÖm lµm viÖc... ngay trong qu¸ tr×nh lao ®éng. Trªn thùc tÕ mäi møc l­¬ng tr¶ cho ng­êi l¸ao ®éng ®Òu lµ tiÒn l­¬ng danh nghÜa. TiÒn l­¬ng thùc tÕ lµ sè l­îng c¸c lo¹i hµng ho¸ tiªu dïng vµ c¸c lo¹i dÞch vô cÇn thiÕt mµ ng­êi lao ®éng cã thÓ mua ®­îc b»ng tiÒn l­¬ng danh nghÜa cña m×nh sau khi ®· ®ãng gãp c¸c kho¶n thuÕ theo quy ®Þnh cña chÝnh phñ. Nh­ vËy tiÒn l­¬ng thùc tÕ kh«ng chØ phô thuéc vµo sè tiÒn l­¬ng danh nghÜa mµ cßn phô thuéc vµo gi¸ c¶ cña c¸c lo¹i hµng ho¸ tiªu dïng vµ c¸c lo¹i dÞch vô cÇn thiÕt mµ hä muèn mua. Mèi quan hÖ gi÷a tiÒn l­¬ng danh nghÜa vµ tiÒn l­¬ng thùc tÕ ®­îc thÓ hiÖn qua c«ng thøc sau: Trong ®ã : ILTT : ChØ sè tiÒn l­¬ng thùc tÕ. ILDN : ChØ sè tiÒn l­¬ng danh nghÜa. IG : chØ sè gi¸ c¶. Qua c«ng thøc, ta cã thÓ thÊy râ lµ nÕu gi¸ c¶ t¨ng nªn th× tiÒn l­¬ng thùc tÕ gi¶m ®i. §iÒu ®ã cã thÓ x¶y ra ngay khi tiÒn l­¬ng danh nghÜa t¨ng nªn, cã nghÜa lµ tiÒn l­¬ng thùc tÕ tû lÖ nghÞch víi gi¸ c¶ vµ tû lÖ thuËn víi tiÒn l­¬ng danh nghÜa t¹i thêi ®iÓm x¸c ®Þnh. §èi víi ng­êi lao ®éng th× lîi Ých vµ môc ®Ých cuèi cïng cña viÖc cung øng søc lao ®éng lµ tiÒn l­¬ng thùc tÕ chø kh«ng ph¶i lµ tiÒn l­¬ng danh nghÜa. Do vËy, ®iÒu mµ tÊt c¶ ng­êi lao ®éng ®Òu quan t©m lµ lµm thÕ nµo ®Ó t¨ng tiÒn l­¬ng thùc tÕ 3. TiÒn l­¬ng tµi chÝnh vµ tiÒn l­¬ng phi tµi chÝnh. Ngµy nay do sù ph¸t triÓn cña x· héi ®èi víi ng­êi lao ®éng viÖc kÝch thÝch b»ng l­¬ng bæng vµ tiÒn th­ëng vÉn cßn lµ nguån ®éng viªn c¬ b¶n vµ quan träng. Nh­ng bªn c¹nh nh÷ng kÝch thÝch vÒ vËt chÊt , b»ng tiÒn l­¬ng , tiÒn th­ëng th× nhµ qu¶n lý cßn cÇn ph¶i nghÜ ®Õn viÖc kÝch thÝch b»ng tinh thÇn nh­ c¸c giÊy khen, b»ng khen vµ c¸c ho¹t ®éng mang tÝnh chÊt gi¶i trÝ ... cho ng­êi lao ®éng.do vËy mµ tiÒn l­¬ng, tiÒn th­ëng còng ®­îc chia lµm hai phÇn : 3.1. PhÇn l­¬ng, th­ëng tµi chÝnh bao gåm phÇn tµi chÝnh trùc tiÕp vµ gi¸n tiÕp. Tµi chÝnh trùc tiÕpbao gåm: + l­¬ng c«ng nhËt: lµ sè tiÒn mµ ng­êi lao ®éng ®­îc c¸c nhµ doanh nghiÖp tr¶ cho tõng ngµy, tõng tuÇn +L­¬ng hµng th¸ng lµ sè tiÒn c¸c nhµ doanh nghiÖp tr¶ cho ng­êi lao ®éng mâi th¸ng mét lÇn. + tiÒn hoa hång + tiÒn th­ëng PhÇn tµi chÝnh gi¸n tiÕp: Bao gåm c¸c kÕ ho¹ch b¶o hiÓm, y tÕ, gi¶i phÉu... vµ c¸c trî cÊp x· héi, c¸c lo¹i phóc lîi bao gåm kÕ hoach vÒ h­u, an ninh x· héi , ®Òn bï cho c«ng nh©n lµm viÖc trong m«i tr­êng ®éc h¹i, lµm t¨ng ca ngoµi giê, lµm viÖc vµo ngµy nghØ lÔ, trî cÊp gi¸o dôc, tr¶ l­¬ng trong tr­êng hîp v¾ng mÆt v× nghØ hÌ, nghØ lÔ, èm ®au, thai s¶n. 3.2. MÆt phi tµi chÝnh B¶n th©n c«ng viÖc (cã hÊp dÉn kh«ng) M«i tr­êng c«ng viÖc... Chøc n¨ng cña tiÒn l­¬ng TiÒn l­¬ng lµ mét ph¹m trï kinh tÕ tæng hîp, nã ph¶n ¸nh mèi quan hÖ trong viÖc tæ chøc tr¶ l­¬ng, tr¶ c«ng cho ng­êi lao ®éng. Nã bao gåm c¸c chøc n¨ng sau: - Chøc n¨ng 1: Chøc n¨ng t¸i s¶n xuÊt søc lao ®éng bao gåm c¶ t¸i s¶n xuÊt gi¶n ®¬n vµ t¸i s¶n xuÊt më réng søc lao ®éng. §iÒu ®ã cã nghÜa lµ víi tiÒn l­¬ng nhËn ®ù¬c , ng­êi lao ®éng kh«ng chØ ®ñ ®Ó sèng, ®Ó trang tr¶i chi phÝ sinh ho¹t hµng ngµy (¨n ë, häc hµnh ®i l¹i , gi¶i trÝ...) mµ cßn ®ñ ®Ó n©ng cao tr×nh ®é vÒ mäi mÆt, b¾t kÞp tiÕn tr×nh ph¸t triÓn cña x· héi. §©y lµ chøc n¨ng c¬ b¶n kh«ng thÓ thiÕu ®­îc cña tiÒn l­¬ng, bbªn c¹nh ®ã cßn cã c¸c chøc n¨ng kh¸c nh­: - Chøc n¨ng 2: Chøc n¨ng kÝch thÝch con ng­êi tham gia lao ®éng. TiÒn l­¬ng lµ mét bé phËn quan träng trong thu nhËp, nã chi phèi vµ quyÕt ®Þnh møc sèng cña ng­êi lao ®éng, do ®ã nã lµ mét c«ng cô h÷u Ých trong qu¶n lý. Ban l·nh ®¹o hay chñ doanh nghiÖp sö dông tiÒn l­¬ng lµ ®ßn bÈy kinh tÕ tËo ®éng lùc thóc ®Èy ng­êi lao ®éng h¨ng h¸i tham gia vµo lao éng s¶n xuÊt, kÝch thÝch say mª víi c«ng viÖc t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, khuyÕn khÝch lao ®éng s¸ng t¹o, n©ng cao tr×nh ®é chuyªn m«n kü thuËt, g¾n tr¸ch nhiÖm cña c¸ nh©n víi tËp thÓ vµ c«ng viÖc. Thùc hiÖn tèt chøc n¨ng nµy sÏ ®em l¹i hiÖu qu¶ kh«ng chØ cho b¶n th©n ng­êi lao ®éng mµ cßn gãp phÇn t¨ng lîi nhuËn cho c¸c doanh nghiÖp. - Chøc n¨ng 3: Chøc n¨ng thanh to¸n. Ng­êi lao ®éng dïng tiÒn l­¬ng cña m×nh ®Ó thanh to¸n c¸c kho¶n chi tiªu sinh ho¹t ph¸t sinh trong ®êi sèng hµng ngµy, chøc n¨ng nµy giópcho ng­êi lao ®éng cã quyÒn tù tÝnh to¸n, tù ®iÒu chØnh c¸c kho¶n chi tiªu nh­ thÕ nµo cho hîp lývíi sè tiÒn mµ hä nhËn ®­îc khgi kÕt thóc mét qu¸ tr×nh lao ®éng. - Chøc n¨ng 4: Chøc n¨ng ph©n phèi thu nhËp quèc d©n, ph©n phèi theo lao ®éng. TiÒn l­¬ng ®­îc sö dông lµ mét c«ng cô thùc hiÖn chøc n¨ng nµy, nã chÝnh lµ th­íc ®o møc ®é cèng hiÕn, møc hao phÝ lao ®éng cña ng­êi lao ®éng. Nh­ vËy tiÒn l­¬ng lµ mét vÊn ®Ò kh«ng ®¬n gi¶n. Nã cã vai trß rÊt quan träng trong viÖc gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò. Trong doanh nghiÖp, tiÒn l­¬ng ph¶i ®¶m b¶o tÝnh c«ng b»ng, khuyªbs khÝch ng­êi lao ®éng, t¨ng n¨ng suÊt lµm viÖc cña hä, tiÒn l­¬ng ph¶i thùc hiÖn ®­îc c¸c chøc n¨ng trªn. II. Sù cÇn thiÕt ph¶i hoµn thiÖn c¸c h×nh thøc chi tr¶ tiÒn l­¬ng , tiÒn th­ëng trong doanh nghiÖp. Khi nÒn kinh tÕ chuyÓn m×nh tõ c¬ chÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung quan liªu bao cÊp sang chÕ ®é kinh tÕ thÞ tr­êng, kinh doanh tù chñ, ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp còng cÇn ph¶i cã nh÷ng ®æi míi thùc sù . nhµ n­íc b©y giê chØ ®èng vai trß lµ ng­êi qu¶n lý vµ ®iÒu tiÕt, nhµ n­íc kh«ng cã chÕ ®é bao cÊp cho c¸c doanh nghiÖp n÷a mµ tù c¸c doanh nghiÖp ph¶i t×m kiÕm thÞ tr­êng tiªu thô, quan t©m ®Õn thÞ tr­êng thÞ hiÕu cña kh¸ch hµng, t×m nguån cung øng vËt liÖu, t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng ®Ó n©ng cao chÊt l­îng,h¹ gi¸ th¸nh¶n phÈm nh»m c¹nh tranh, nh»m chiÕm lÜnh thÞ tr­êng. Do vËy c¸c doanh nghiÖp ph¶i quan t©m ®Õn yÕu tè ®Çu vµo tøc lµ chi phÝ s¶n xuÊt mµ tiÒn l­¬ng, tiÒn th­ëng lµ mét thµnh phÇn quan träng cña chi phÝ s¶n xuÊt. §èi víi ng­êi lao ®éng, tiÒn t­¬ng lµ nguån thu nhËp chñ yÕu cña hä. ChÝnh v× thÕ, hoµn thiÖn c¸c h×nh thøc tiÒn l­¬ng, tiÒn th­ëng trong doanh nghiÖp cã ý nhÜa rÊt quan träng kh«ng chØ ®èi víi ng­êi lao ®éng mµ cßn ®èi víi c¸c doanh nghiÖp. Môc ®Ých cña c¸cnhµ s¶n xuÊt lµ lîi nhuËn cßn môc ®Ých cña c¸c nhµ cung øng søc lao ®éng lµ tiÒn l­¬ng. Víi ý nghÜa nµy, tiÒn l­¬ng kh«ng chØ mang b¶n chÊt lµ chi phÝ mµ nã chë thµnh ph­¬ng tiÖn t¹o ra gi¸ trÞ hay nãi ®óng h¬n nã lµ nguån cung øng sù s¸ng t¹o s¶n xuÊt, n¨ng lùc cña lao ®éng trong qu¸ tr×nh s¶n sinh ra c¸c gi¸ trÞ gia t¨ng. §èi víi ng­êi lao ®éng, tiÒn l­¬ng nhËn ®­îc tho¶ ®¸ng sÏ lµ nguån ®éng lùc kÝch thÝch n¨ng lùc s¸ng t¹o, lµm t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng. TTiÒn l­¬ng cña ng­êi lao ®éng chØ tho¶ ®¸ng khi nã thùc sù trë thµnh ®ßn bÈy kinh tÕ, nã ph¶n ¸nh trung thùc sè l­îng vµ chÊt l­îng lao ®éng hao phÝ. §Ó ®¹t ®­îc ®iÒu nµy doanh nghiÖp cÇn quan t©m ®Õn c¸c vÊn ®Ò nh­ sau: Thø nhÊt: Bè trÝ ng­êi lao ®éng phï hîp víi tr×nh ®é chuyªn m«n kü thuËt, cã nh­ vËy míi t¹o sù h¨ng say ®èi víi c«ng viÖc, ng­êi lao ®éng sÏ ph¸t huy hÕt lç lùc cña m×nh. Thø hai: doanh nghiÖp (hay ban l·nh ®¹o c«ng ty) ph¶i ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c sù thùc hiÖn c«ng viÖc dùa vµo nh÷ng tiªu chuÈn, yªu cÇu c«ng viÖc vµ kÕt qu¶ hoµn thµnh c«ng viÖc cña ng­êi lao ®éng, t¹o niÒm tin cho ng­êi lao ®éng ®èi víi doanh nghiÖp. Thø ba: Doanh nghiÖp ph¶i lùa chän cho m×nh nh÷ng h×nh thøc tr¶ l­¬ng phï hîp víi ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt kinh doanh cña m×nh. NÕu mét doanh nghiÖp lµm tèt ®­îc nh÷ng vÊn ®Ò trªn, tr¶ ®­îc møc l­¬ng hîp lý cho ng­êi lao ®éng sÏ t¹o ra ®éng lùc kÝch thÝch ng­êi lao ®éng say mª víi c«ng viÖc cña m×nh, kh«ng ngõng häc hái, n©ng cao h¬n n÷a tr×nh ®é nghÒ nghiÖp vµ lµm t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng. MÆt kh¸c khi n¨ng suÊt lao ®éng t¨ng th× lîi nhuËn cña doanh nghiÖp sÏ t¨ng, do ®ã nguån phóc lîi cña doanh nghiÖp mµ ng­êi lao ®éng nhËn ®­îc còng sÏ t¨nglªn, nã lµ phÇn bæ sung thªm cho tiÒn l­¬ngt¨ng thu nhËp vµ t¨ng lîi Ých cho ng­êi lao ®éng. H¬n n÷a khi lîi Ých cña ng­êi lao ®éng ®­îc ®¶m b¶o b»ng c¸c møc tiÒn l­¬ng tho¶ ®¸ng, nã sÏ t¹o ra ®­îc sù g¾n kÕt céng ®ång nh÷ng ng­êi lao ®éng víi môc tiªu vµ lîi Ých cña doanh nghiÖp, xo¸ bá sù ng¨n c¸ch gi÷a ng­êi lao ®éng vµ cÊp l·nh ®¹o lµm cho ng­êi lao ®éng cã tr¸ch nhiÖm h¬n , tù gi¸c h¬n víi c¸c ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp... Ng­îc l¹i, nÕu mét doanh nghiÖp tr¶ l­¬ng kh«ng hîp lý, hoÆc v× lîi nhuËn thuÇn tuý kh«ng chó ý ®óng møc ®Õn lîi Ých cña ng­êi lao ®éng th× ng­êi lao ®éng sÏ c¶m thÊy mÊt niÒm tin, kh«ng t¹o ®éng lùc cho ng­êi lao ®éng, lµm h¹n chÕ c¸c ®éng lùc cung øng søc lao ®éng... biÓu hiÖn râ nhÊt lµ t×nh tr¹ng c¾t xÐn thêi gianlµm viÖc, l·ng phÝ nguyªn vËt liÖu vµ thiÕt bÞ, kh«ng cã tr¸ch nhiÖm ®èi víi c«ng viÖc ®­îc giao, m©u thuÉn gi÷a ng­êi lao ®éng víi chñ doanh nghiÖp nÕu cã, cã thÓ g©y ra b·i c«ng... Nh­ vËy tiÒn l­¬ng hîp lý sÏ t¹o ra ®éng lùc m¹nh mÏ ®Ó thóc ®Èy s¶n xuÊtph¸t triÓn vµ ng­îc l¹i nã sÏ k×m h·m s¶n xuÊt . MÆt kh¸c ta cßn thÊy trong c¸c mÆt qu¶n lý cña doanh nghiÖp néi dung qu¶n lý cßn nhiÒu phøc t¹p, khã kh¨n nhÊt ®ã lµ qu¶n lý nh©n lùc vµ c¬ së ®Ó ph¸t sinh ra sù phøc t¹p khã kh¨n ®ã lµ vÊn ®Ò ph©n phèi lîi Ých gi÷a nh÷ng ng­êi lao ®éng trong doanh nghiÖp, v× vËy vÊn ®Ò ®Æt ra lÇ c¸c doanh nghiÖp cÇn cã mét møc l­¬ng hîp lý. Thùc tÕ cho thÊy trong c¬ chÕ thÞ tr­êng, c¸c doanh nghiÖp nhÊt lµ c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n nh­ viÖc bè trÝ lao ®éng kh«ng phï hîp víi ngµnh, nghÒ, tr×nh ®é, thµnh tÝch lao ®éngcña ng­êi lao ®éng giái kh«ng ®­îc cÊp l·nh ®¹o biÕt ®ÕnhoÆc ®¸nh gi¸ ch­a chÝnh x¸c, ®iÒu kiÖn lao ®éng ch­a ®­îc quan t©m... dÉn ®Õn thu nhËp thÊp. XÐt vÒ mÆt kinh tÕ thuÇn tuý, tiÒn l­¬ng ®ãng vai trß quyÕt ®Þnh trong viÖc æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn kinh tÕ gia ®×nh. Ng­êi lao ®éng dïng tiÒn l­¬ng dÓ trang tr¶i c¸c chi phÝ trong gia ®×nh (¨n ë, häc hµnh, ®i l¹i...) phÇn cßn l¹i dïng ®Ó tÝch luü. NÕu tiÒn l­¬ng b¶o ®¶m ®ñ trang tr¶i vµ cã thÓ tÝch luü th× nã sÏ t¹o ®iÒu kiÖn cho ng­êi lao ®éng yªnt©m, phÊn khëi lµm viÖc, ®ã chÝnh lµ ®ßn bÈy, lµ ®éng lùc thóc ®Èy ph¸t triÓn s¶n xuÊt. VÒ mÆt chÝnh trÞ - x· héi tiÒn l­¬ng kh«ng chØ ¶nh h­ëng ®Õn t©m t­ t×nh c¶m cña ng­êi lao ®éng ®èi víi doanh nghiÖp mµ cßn ®èi víi x· héi. NÕu tiÒn l­¬ng cao nã sÏ cã ¶nh h­ëng tÝch cùc vµ ng­îc l¹i nã sÏ cã nh÷ng ph¶n øng kh«ng tèt. Do vËy ®Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp kh«ng ngõng ®æi míi hoµn thiÖn c¸c ®iÒu kiÖn hiÖn cã cña m×nhcòng nh­ tr×nh ®é kinh nghiÖm qu¶n lý theo xu h­íng bngµy cµnh tiÕn bé. ®iÒu nµy ¶nh h­ëng ®Õn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp trong ®ã viÖc hoµn thiÑen c¸c h×nh thøc tr¶ l­¬ng cã ý nghÜa quan träng trong viÖc n©ng coa n¨ng suÊt lao ®éng vµ kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña ®¬n vÞ m×nh. C«ng t¸c tiÒn l­¬ng cho ng­êi lao ®éng cÇn ph¶i ®­îc th­êng xuyªn hoµn thiÖn vÒ ®iÒu kiÖn ¸p dông vµ vÒ néi dung cña c¸c h×nh thøc tr¶ l­¬ngcho phï hîp víi c¸c ®Æc ®iÓm vµ t×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh míi cña doanh nghiÖp. Bªn c¹nh tiÒn l­¬ng, tiÒn th­ëng còng lµ mét yÕu tè rÊt quan träng gãp phÇn t¹o ®éng lùc, kÝch thÝch ng­êi lao ®éng h¨ng say lao ®éng qua ®ã n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng, n©ng cao chÊt l­îng s¶n phÈm, rót ng¾n thêi gian lµm viÖc. XuÊt ph¸t tõ vai trß vµ ý nghÜa c«ng t¸c tiÒn l­¬ng, tiÒn th­ëng nh­ ®· nªu ë trªn, chóng ta cã thÓ nãi r»ng: hoµn thiÖn c¸c h×nh thøc tiÒn l­¬ng, tiÒn th­ëng lµ mét vÊn ®Ò mang tÝnh thêi sù vµ cÇn thiÕt cho mçi doanh nghiÖp ®Ó kh«ng ngõng n©ng cao vai trß ®ßn bÈy kinh tÕ cña tiÒn l­¬ng, g¾n chÆt tiÒn l­¬ng víi søc lao ®éng ®· hao phÝ trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt khuyÕn khÝch ng­êi lao ®éng kh«ng ngõng n©ng cao tr×nh ®é vÒ mäi mÆt ®Ó t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng vµ tõ ®ã kh«ng ngõng c¶i thiÖn thu nhËp cho b¶n th©n ng­êi lao ®éng, gßp phÇn æn ®Þnh t×nh h×nh kinh tÕ, chÝnh trÞ trong c¸c doanh nghiÖp còng nh­ toµn x· héi. Do sù ph¸t triÓn cña thÞ tr­êng vµ chÝnh s¸ch më cöa nÒn kinh tÕ cña nhµ n­íc ta lµm cho thÞ tr­êng c¹nh tranh khèc liÖt h¬n vµ còng do xuÊt ph¸t tõ nh÷ng ®iÒu luËt b¶o vÖ quyÒn lîi cña ng­êi lao ®éng cña chÝnh phñ. Nhµ m¸y thuèc l¸ Th¨ng Long lµ mét doanh nghiÖp nhµ n­íc trùc thuéc bé c«ng nghiÖp , nhµ m¸y còng kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thay ®æi do nÒn kinh tÕ ®Æt ra. Nh­ bao doanh nghiÖp kh¸c nhµ m¸y còng cÇn ph¶i hoµn thiÖn c¸c h×nh thøc tiÒn l­¬n, tiÒn th­ëng ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ lao ®éng, gãp phÇn ®Èy m¹nh qu¸ tr×nh tù chñ kinh doanh cña m×nh ®Ó cã thÓ ®øng v÷ng trong sù c¹nh tranh ngµy cµng gay g¾t cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. III. C¸c yÕu tè quyÕt ®Þnh vµ ¶nh h­ëng ®Õn c«ng t¸c chi tr¶ tiÒn l­¬ng, tiÒn th­ëng. S¬ ®å C¸c yÕu tè quyÕt ®Þnh ¶nh h­ëng ®Õn chi tr¶ l­¬ng th­ëng thuéc vÒ tµi chÝnh: B¶n th©n c«ng viÖc §¸nh gi¸ c«ng viÖc B¶n th©n nh©n viªn ThÞ tr­êng lao ®éng B¶n th©n nh©n viªn Møc hoµn thµnh c«ng viÖc Th©m niªn Kinh nghiÖm Thµnh viªn trung thµnh TiÒm n¨ng cña nh©n viªn ThÞ tr­êng lao ®éng L­¬ng bæng trªn thÞ tr­êng Chi phÝ sinh ho¹t C«ng ®oµn X· héi NÒn kinh tÕ LuËt ph¸p Ên ®Þnh møc l­¬ng L­¬ng bæng vµ ®·i ngé cho tõng c¸ nh©n Ên ®Þnh møc l­¬ng M«i tr­êng c«ng ty M«i tr­êng c«ng ty ChÝnh s¸ch BÇu kh«ng - khÝ v¨n ho¸ C¬ cÊu tæ chøc Kh¶ n¨ng chi tr¶ §Ó n©ng cao tiÒn l­¬ng cho ng­êi lao ®éng, chóng ta kh«ng thÓ kh«ng xem xÐt ®Õn c¸c yÕu tè quyÕt ®Þnh vµ ¶nh h­ëng ®Õn tiÒn l­¬ng. C¸c yÕu tè ®ã bao gåm: m«i tr­êng c«ng ty, thÞ tr­êng lao ®éng, b¶n th©n nh©n viªn vµ b¶n th©n c«ng viÖc. Sau ®©y chóng ta sÏ xem xÐt chi tiÕt tõng yÕu tè: M«i tr­êng c«ng ty ®©y lµ mét yÕu tè rÊt quan träng quyÕt ®Þnh vµ ¶nh h­ëng ®Õn tiÒn l­¬ng, nã lµ yÕu tè rÊt quan träng vµ mçi c«ng ty kh¸c nhau sÏ cã m«i tr­êng kh¸c nhau, kh¸c nhau vÒ chÝnh s¸ch, bÇu kh«ng khÝ v¨n ho¸, vÒ c¬ cÊu tæ chøc vµ khacs nhau vÒ kh¶ n¨ng chi tr¶. 1.1 ChÝnh s¸ch cña c«ng ty: Mét chÝnh s¸ch tiÒn l­¬ng hîp lý sÏ cã t¸c dông kÝch thÝch lao ®éng h¨ng say lao ®éng, n©ng cao n¨ng suÊt h¬n, nã t¹o ®éng lùc gióp ng­êi lao ®éng c¶i tiÕn kü thuËt, n©ng cao tr×nh ®é, tay nghÒ lµm gi¶m tû lÖ ng­êi bá viÖc. NÕu chÝnh s¸ch tiÒn l­¬ng kh«ng hîp lý th× nã sÏ t¹o ra nh÷ng ph¶n øng ng­îc l¹i kh«ng cã lîi cho c¶ c«ng ty vµ ng­êi lao ®éng. TiÒn l­¬ng võa lµ mét chi phÝ tèn kÐm võa lµ mét lo¹i tµi s¶n.nã lµ phÇn chi phÝ tèn kÐm ph¶n ¸nh qua chi phÝ lao ®éng. Tuy nhiªn nã còng lµ mét lo¹i tµi s¶nv× nã thóc ®Èy nh©n viªn nç lùc, ®ã lµ mét tiÒm n¨ng ¶nh h­ëng ®Õn hµnh vi lµm viÖc cña ng­êi lao ®éng. 1.2 BÇu kh«ng khÝ - v¨n ho¸cña c«ng ty Kh«ng khÝ v¨n ho¸ cña c«ng ty ¶nh h­ëng rÊt lín ®Õn c¸ch tuyÓn chän ng­êi lao ®éng, ®Õn th¸i ®é cña cÊp trªn ®èi víi cÊp d­íi, ®Õn hµnh vi c«ng viÖc, ®Õn viÖc ®¸nh gi¸ thµnh tÝch c«ng viÖc vµ do ®ã, nã ¶nh h­ëng ®Õn viÖc x¾p xÕp tiÒn l­¬ng, tiÒn c«ng. Trong bÇu kh«ng khÝ, v¨n ho¸ khÐp kÝn vµ ®e do¹ c¸c quyÕt ®Þnh ®Òu ë trong tay cÊp l·nh ®¹o, ®iÒu ®ã lµm cho cÊp qu¶n trÞ vµ cÊp d­íi thiÕu tin t­ëng lÉn nhau, bÇu kg«ng khÝ bÝ mËt bao trïm nªn c¶ c«ng ty, c«ng nh©n viªn kh«ng ®­îc khuyÕn khÝch ®Ò ra s¸ng kiÕn mµ tù m×nh ph¶i gi¶i quyÕt vÊn ®Ò, ng­êi lao ®éng sÏ c¶m thÊy bÞ k×m h·m sù hoµn thµnh c«ng viÖc cña m×nh, kh«ng ®­îc tho¶ m·n vµ nh­ vËy sÏ ¶nh h­ëng ®Õn kh¶ n¨ng sinh lêi cña c«ng ty. BÇu kh«ng khÝ, v¨n ho¸ cëi më, tho¸ng vµ c¸c quyÕt ®Þnh th­êng ®­îc c¸c nhµ qu¶n tri cÊp trªn ®Ò ra, cÊp trªn vµ cÊp d­íi tin t­ëng lÉn nhau, truyÒn th«ng më réng, c«ng nh©n viªn ®­îc khuyÕn khÝch dÒ ra s¸ng kiÕn vµ c¸ch gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò... ®iÒu ®ã t¹o ra ®éng lùc gióp ng­êi lao ®éng hoµn thµnh c«ng viÖc, t¹o sù tho¶ m·n, t¨ng kh¶ n¨ng sinh lêi cña c«ng ty vµ ¶nh h­ëng ®Õn tiÒn l­¬ng, tiÒn th­ëng ®èi víi ng­êi lao ®éng. ChÝnh v× vËy mçi c«ng ty nªn cÇn ph¶i t¹o ra bÇu kh«ng khÝ trong c«ng ty “trong lµnh” vµ hîp lý. 1.3 C¬ cÊu tæ chøc cña c«ng ty c¬ cÊu tæ chøc cña mét c«ng ty còng cã ¶nh h­ëng ®Õn c¬ cÊu tiÒn l­¬ng. Trong mét c«ng ty lín cã nhiÒu giai cÊp, nhiÒu cÊp qu¶n tri th× cÊp qu¶n trÞ cao nhÊt th­êng ®­a ra quyÕt ®Þnh tiÒn l­¬ng, tiÒn th­ëng cho ng­êi lao ®éng. ChÝnh ®iÒu nµy dÔ g©y bÊt lîi cho c«ng nh©n viªn v× nhµ qu¶n trÞ cÊp cao kh«ng cã ®iÒu kiÖn ®i saau ®i s¸t, nªn kh«ng thÓ hiÓu hÕt t©m lý cña ng­êi lao ®éng. Ng­îc l¹i ®èi víi cacs c«ng ty nhá cã Ýt giai tÇng, cÊp qu¶n trÞ nªn vÊn ®Ò l­¬ng sÏ do cÊp qu¶n trÞ trùc tiÕp quyÕt ®Þnh, do ®ã c«ng nh©n viªn sÏ ®­îc h­ëng nh÷ng chÕ ®é l­¬ng, th­ëng hîp lý. 1.4. kh¶ n¨ng chi tr¶ cña c«ng ty Kh¶ n¨ng tµi chÝnh vµ t×nh h×nh kinh doanh cña c«ng ty còng lµ nh÷ng yÕu tè quan träng, quyÕt ®Þnh ®Õn viÖc chi tr¶ tiÒn l­¬ng, tiÒn th­ëng cho ng­êi lao ®éng. ®©y lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh trùc tiÕp ®Õn tiÒn l­¬ng, tiÒn th­ëng cña nh©n viªn, nhÊt lµ trong thêo ®iÓm hiÖn nay khi nÒn kinh tÕ n­íc ta chuyÓn m×nh tõ c¬ chÕ tËp trung quan lieeu bao cÊp sang c¬ chÕ thÞ tr­êng ®Çy biÕn ®éng vµ nh÷ng c¹nh tranh. TiÒn l­¬ng cña ng­êi lao ®«ng g¾n liÒn víi kÕt qu¶ ho¹t ®«ng s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty, chÝnh v× vËy mét c«ng ty ho¹t ®«ng cã hiªu qu¶ sÏ lµm t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, liÒn l­¬ng, tiÒn th­ëng cña nh©n viªn còng sÏ gia t¨ng vµ ®em l¹i lîi Ých cho c«ng ty. ThÞ tr­êng lao déng §Ó ng­êi lao ®éng cã møc l­¬ng hîp lý, phï hîp , ®¶m b¶o møc sinh ho¹t tèi thiÓu còng nh­ cã thÓ t¸i s¶n xuÊt søc lao ®éng , cc«ng ty cÇn ph¶i nghiªn cøu mét yÕu tè rÊt quan träng kh¸c ®ã lµ thÞ tr­êng lao ®éng.ThÞ tr­êng lao ®éng gåm c¸c yÕu tè sau : 2.1. L­¬ng trªn thÞ tr­êng . Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­¬ng c¹nh tranh gay g¾t ,c¸c c«ng ty kh«ng thÓ ®¬n lÎ mµ cßn cã nhiÒu \c«ng ty kh¸c tham gia vµo qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh . ChÝnh v× vËy , c«ng ty cÇn ph¶i nghiÖn cøu kü møc l­¬ng h×nh thµnh hiÖn nay ®ãi víi cïng mét ngµnh nghÒ ®Ó tõ ®ã cã c¬ së ®Ó ®­a ra mét m­c l­¬ng hîp lý . §èi víi c¸c c«ng ty lín hä th­êng tiÕn hµnh nghiªn ®éc lËp ,cßn c¸c c«ng ty nhá nhõ c¸c chuyªn viªn t­ vÊn hoÆc nhê c¸c liªn hÖ ®Î cung cÊp th«ng tin.C¸c n­íc ph¸t triÓn th× c¸c c«ng ty cã thÓ nhê c¸c hiÖp héi th­¬ng m¹i hoÆc c¸c nghiÖp ®oµn cïng nghµnh cung cÊp th«ng tin . T¹i ViÖt Nam c«ng ty cã thÓ liªn hÖ víi së lao ®éng , liªn ®oµn lao ®éng , së tµichÝnh , chi côc thuÕ ...mét møc l­¬ng hîp lý sÏ t¹o thÕ ®óng cña c«ng ty trªn c«ng tr­êng. ChÝnh v× vËy sau khi ®· t×m hiÓu c¸c m­c l­¬ng ®anh thÞnh hµnh c«ng ty ®èi chiÕu víi thùc tr¹ng cña m×nh xem xÐt nªn ¸p dông mét møc l­¬ng cao h¬n ,b»ng hoÆc thÊp h¬n trªn thÞ tr­êng ®Ó tõ ®ã c«ng ty Ên ®Þnh møc l­¬ng phï hîp víi møc l­¬ng trªn thÞ tr­êng cña m×nh 2.2.Chi phÝ sinh ho¹t cho hoat ®éng tr­ng gian . Mét møc l­¬ng tèt thiÓucòng ph¶i ®¶m b¶o ®­îc chio phÝ sinh ho¹t cho ng­êi lao ®éng , ®ã lµ quy luËt chung cña bÊt kú n­íc nµo trªn thÕ giíi. ë mçi n­íc kh¸c nhau cã nh÷ng møc l­¬ng tèi thiÓu kh¸c nhau ®­îc quy ®Þnh ®Î ng­êi lao ®éng ®ñ sèng ngay c¶ khi cã sù biÕn ®éng cña nÒn kinh tÕ . Do ®ã chi phÝ sinh ho¹t ¶nh h­ëng ®Õn tiÒn l­¬ng cña ng­êi lao ®éng. 2.3. C«ng ®oµn c«ng ®oµn còng lµ métt yÕu tè t¸c ®éng ®Õn tiÒn l­¬ng bëi v× c«ng ®oµn chÝnh lµ ng­êi ®¹i diÖn cho quyÒn lîi cña ng­êi lao ®éng, lµ ng­êi nãi nªn tiÕng nãi cña ng­pêi lao déng . do ®ã , nÕu c«ng ty muèn ¸p dông c¸c kÕ ho¹ch tr¶ l­¬ng kÝch thÝch s¶n xuÊt thµnh c«ng th× c«ng ty ph¶i bµn b¹c víi hä v× c«ng ®oµn lµ mét thÕ lùc rÊt m¹nh. Trªn thùc tÕ ë ViÖt Nam hiÖn nay, c«ng ®oµn t¹i c¸c c«ng ty chØ ®ãng vai trß thø yÕu trong c¸c vÊn ®Ò tiÒn l­¬ng, tiÒn th­ëng cña ng­êi lao ®éng. 2.4. X· héi tiÒn l­¬ng ¶nh h­ëng ®Õn gi¸ c¶ s¶n phÈm vµ dÞch vô. X· héi - ®¹i biÓu lµ ng­êi tiªu thô kh«ng bao giê muèn gi¸ c¶ sinh ho¹t t¨ng nªn chÝnh ®iÒu ®ã t¹o ra søc Ðp buéc mét sè c«ng ty kh«ng ®­îc t¨ng l­¬ng mµ ph¶i theo møc l­¬ng mµ c¸c c«ng ty kh¸c ®· ¸p dông. 2.5. NÒn kinh tÕ. NÒn kinh tÕ h­ng thÞnh hay suy tho¸i ®Òu cã ¶nh h­ëng quyÕt ®Þnh ®Õn møc tiÒn l­¬ng cña ng­êi lao déng. Trong nÒn kinh tÕ h­ng thÞnh c¸c c«ng tykinh doanh cã hiÖu qu¶, møc l­¬ng cña ng­êi lao ®éng sÏ ®­îc c¶i thiÖn phï hîp víi møc chi phÝ sinh ho¹t gia t¨ng. Ng­îc l¹i trong mét nÒn kinh tÕ suy yÕu , sè ng­êi thÊt nghiÖp t¨ng nªn c¸c c«ng ty sÏ cã xu h­íng h¹ thÊp gi¸ c¶ lao ®éng hoÆc kh«ng t¨ng l­¬ng. 2.6. luËt ph¸p chÝnh s¸ch tiÒn l­¬ng cña c¸c c«ng ty ®Òu ph¶i tu©n theo luËt lÖ cña nhµ n­íc. LuËt ph¸p lµ yÕu tè rÊt quan träng mµ c¸c c«ng ty cÇn ph¶i quan t©m. luËt lao ®«ng quèc tÕ nãi chung vµ cña ViÖt Nam nãi riªng ®Òu nghiªm cÊm ph©n biÖt ®èi xö nam n÷ khi tr¶ l­¬ng. B¶n th©n nh©n viªn B¶n th©n ng­êi lao ®éngcã t¸c ®éng rÊt lín ®Õn viÖc tr¶ l­¬ng nhÊt lµ trong c¬ chÕ thÞ tr­êng nh­ hiÖn nay, tiÒn l­¬ng g¾n liÒn víi kÕt qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña mçi c¸ nh©n ng­êi lao ®éng. TiÒn l­¬ng cña ng­êi lao ®éng chñ yÕu do ng­êi lao ®éng quyÕt ®Þnh, nã phô thuéc vµo møc ®é hoµn thµnh c«ng viÖc, th©m niªn c«ng t¸c, møc ®é kinh nghiÖm, sù trung thµnh tiÒn n¨ng vµ c¸c yÕu tè kh¸c . 3.1. Møc ®é hoµn thµnh c«ng viÖc Møc ®é hoµn thµnh c«ng viÖc lµ c¬ së chÝnh x¸c nhÊt ®Ó tr¶ c«ng cho ng­êi lao ®éng mét c¸ch c«ng b»ng. Ng­êi lao ®éng nµo hoµn thµnh xuÊt s¾c c«ng viÖc ®­îc giao th× ph¶i ®­îc h­ëng l­¬ng cao h¬n ng­¬× lao déng cã n¨ng lùc kÐm h¬n, cã nh­ vËy míi t¹o ®éng lùc kÝch thÝch hä tham gia s¶n xuÊt. 3.2. Th©m niªn th©m niªn cña ng­êi lao ®éng kh«ng cßn lµ mÊu chèt, lµ c¨n cø lµ c¬ së ®Ó tr¶ l­¬ng nh­ tr­íc kia n÷a mµ nã chØ lµ mét yÕu tè ®Ó quyÕt ®Þnh dÒ b¹t hay th¨ng th­ëng. 3.3. kinh nghiÖm. Kinh nhiÖm còng lµ mét yÕu tè t¸c ®éng ®Õn tiÒn l­¬ng. Kinh nghiÖm cña ng­êi lao ®éng ph¶i ®­îc tÝch luü qua mét qu¸ tr×nh lao ®éng l©u dµi, lao ®éng nµo cã nhiÒu kinh nghiÖm th× sÏ ®­îc tr¶ l­¬ng cao h¬n lao ®éng cã Ýt kinh nghiÖm ho¨c kh«ng cã kinh nghiÖm. 3.4. thµnh viªn trung thµnh. Thµnh viªn trung thµnh lµ nh÷ng ng­êi lao ®éng lµm viÖc l©u n¨m h¬n nh÷ng bg­êi kh¸c hä g¾n bã v¬Ý c«ng ty, g¾n bã víi nh÷ng biÕn ®æi th¨ng trÇm cña c«ng ty. Th«ng th­êng c¸c c«ng ty th­êng th­ëng cho c¸c thµnh viªn trung thµnh d­íi h×nh thøc phóc lîi(nghØ hÌ l©u h¬n...). 3.5. TiÒm n¨ng vµ c¸c yÕu tè kh¸c tiÒm n¨ng lµ nh÷ng ng­êi ch­a cã kinh nghiÖm hoÆc ch­a coa kh¶ n¨ng lµm ®­îc nh÷ng c«ng viÖc khã ngay hiÖn t¹i nh­ng trong t­¬ng lai hä cã tiÒm n¨ng thùc hiÖn ®­îc. Nh÷ng ng­êi trÎ tuæi th­êng ®­îc tr¶ l­¬ng cao v× hä cã tiÒm n¨ng trë thµnh nh÷ng l·nh ®¹o gioitrong t­¬ng lai. YÕu tè nµy ë c¸c n­íc ph¸t triÓn ®­îc chó träng h¬n, ë ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®· b¾t ®Çu quan t©m ®Õn vÊn ®Ò nµy. B¶n th©n c«ng viÖc B¶n th©n c«ng viÖc lµ yÕu tè chÝnh quyÕt ®Þnh vµ ¶nh h­ëng ®Õn tiÒn l­¬ng. Mçi c«ng viÖc thuéc nh÷ng ngµnh nghÒ kh¸c nhau, ngay trong mét ngµnh c¸c c«ng viÖc c«ng viÖc kh¸c nhau sÏ cã møc tiÒn l­¬ng kh¸c nhau, t­¬ng xøng víi c«ng viÖc. Nh÷ng c«ng viÖc ®ßi hái ®é phøc t¹p nhiÒu, ®ßi hái tr×nh ®é chuyªn m«n cao h¬n nh÷ng c«ng viÖc ®¬n gi¶n, ®ßi hái tr×nh ®é chuyªn m«n thÊp h¬n. vÊn ®Ò ®Æt ra lµ c¸c c«ng ty cÇn ph¶i x¸c ®Þnh ®­îc gi¸ trÞ thùc sù cña tõng c«ng viÖc cô thÓ ®Ó tr¶ l­¬ng chÝnh x¸c vµ c«ng b»ng. X¸c ®Þnh gi¸ trÞ c«ng viÖc th«ng qua b¶ng ph©n c«ng b¶ng m« t¶ c«ng viÖc vµ quan träng nhÊt lµ ®¸nh gi¸ c«ng viÖc. 4.1. Ph©n tÝch c«ng viÖc vµ m« t¶ c«ng viÖc §Ó ®¸nh gi¸ c«ng viÖc mét c¸ch chÝnh x¸c th× tr­íc hÕt cÇn ph¶i ph©n tÝch vµ m« t¶ c«ng viÖc. Ph©n tÝch c«ng viÖc lµ mét tiÕn tr×nh m« t¶ vµ ghi l¹i môc tiªu cña c«ng viÖc, c¸c nhiÖm vô vµ ho¹t ®éng cña nã, c¸c ®iÒu kiÖn hoµn thµnh c«ng viÖc, kü n¨ng, kiÕn thøc th¸i ®é cÇn thiÕt ®Ó hoµn thµnh c«ng viÖc. Tøc lµ nhµ ph©n tÝch ph¶i tiÕn hµnh thu thËp th«ng tin th«ng qua quan s¸t c¸c c«ng viÖc ®ang tiÕn hµnh, th¶o luËn víi c«ng nh©n, pháng vÊn víi ®èc c«ng... tõ nh÷ng th«ng tin thu thËp ®­îc, chuÈn bÞ c¸c b¶ng m« t¶ c«ng viÖc b»ng c¸ch viÕt xóc tÝch c¸c d÷ kiÖn nãi lªn mét bøc tranh chinhs x¸c vµ ®Çy ®ñ cña mçi c«ng viÖc dùa tren néi dung cña mçi c«ng viÖc vµ ®iÒu kiÖn cña mçi c«ng viÖc. Cuèi cïng nhµ ph©n tÝch ph¶i thiÕt lËp b¶ng m« t¶ chi tiÕt tiªu chuÈn c«ng viÖc, qui ®Þnh c¸c kü n¨ng, qui ®Þnh ho¹t ®éng hµng ngµy vÒ tr¸ch nhiÖm, cè g¾ng, ®iÒu kiÖn lµm viÖc vµ c¸c tiªu chuÈn kh¸c. m« t¶ c«ng viÖc lµ mét tµi liÖu cung cÊp th«ng tin liªn quan ®Õn c¸c c«ng t¸c cô thÓ, c¸c nhiÖm vô vµ tr¸ch nhiÖm cña c«ng viÖc. §¸nh gi¸ sù thùc hiÖn c«ng viÖc Tr­íc hÕt cÇn ph¶i hiÓu ®¸nh gi¸ c«ng viÖc lµ mét thñ tôc cã tÝnh chÊt hÖ thèng nh»m ®o l­êng gi¸ trÞ vµ tÇm quan träng cña c«ng viÖc dùa trªn c¸c yÕu tè th«ng th­êng (kü n¨ng, tr×nh ®é chuyªn m«n, sù cè g¾ng, ®iÒu kiÖn lµm viÖc...) nh»m môc ®Ých chÝnh lµ lo¹i bá c¸c bÊt b×nh ®¼ng trong c¬ quan.. ®Ó ®¸nh gi¸ sù thùc hiÖn c«ng viÖc, ng­êi ta sö dông c¸c ph­¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ sau: * Ph­¬ng ph¸p xÕp h¹ng §©y lµ ph­¬ng ph¸p ®¬n gi¶n nhÊt trong c¸c ph­¬ng ph¸p d¸nh gi¸ c«ng viÖc. C¸c c«ng viÖc xÐt trªn tæng thÓ ®­îc so s¸nh ®èi chiÕu víi nhau sau ®ã ®­îc x¾p ¸p theo thø tù tÇm quan träng tõ 1-10 h¹ng trë nªn. c¸c c«ng viÖc cã gi¸ trÞ t­¬ng tù nhau ®­îc xÕp vµo mét h¹ng. Møc l­¬ng sÏ theo thø h¹ng ®ã mµ xÕp theo thø tù, sau khi ®· ®èi chiÕu víi møc l­¬ng ®ang thÞnh hµnh trong x· héi. Ph­¬ng ph¸p th­êng ®­îc ¸p dông ë viÖt nam. * Ph­¬ng ph¸p ph©n lo¹i ph­¬ng ph¸p ph©n lo¹i lµ ph­¬ng ph¸p x¸c ®Þnh mét sè lo¹i hoÆc h¹ng ng¹ch vµ mçi h¹ng ng¹ch gåm mét nhãm c¸c c«ng viÖc t­¬ng tù nhau. Ng­êi ®¸nh gi¸ s« s¸nh b¶ng m« t¶ c«ng viÖc víi b¶ng m« t¶ thø h¹ng ng¹ch®ã. Ph­¬ng ph¸p nµy th­êng ®­îc ¸p dông ë mü. * Ph­¬ng ph¸p so s¸nh c¸c yÕu tè ë ph­¬ng ph¸p nµy ng­êi ®¸nh gi¸ kh«ng cÇn ph¶i suy nghÜ toµn bé c«ng viÖc khi ®¸nh gi¸ mµ chØ xem xÐt ®Õn 5 yÕu tè c«ng viÖc tæng qu¸t: §iÒu kiÖn vÒ trÝ ãc : ph¶n ¸nh c¸c yÕu tè tinh thÇn. Kü n¨ng - tay nghÒ §iÒu kiÖn thÓ lùc §iÒu kiÖn lµm viÖc. §¸nh gi¸ c«ng viÖc, tr­íc hÕt ph¶i xÕp c¸c møc ®é khã kh¨n cña mçi yÕu tè cña c¸c c«ng viÖc chñ yÕu, sau ®ã ®¸nh gi¸, ph©n bæ møc thï lao cho mçi yÕu tè cña c«ng viÖc. * Ph­¬ng ph¸p tÝnh ®iÓm Ph­¬ng ph¸p tÝnh ®iÓm lµ ph­¬ng ph­¬ng ph¸p Ên ®Þnh gi¸ trÞ b»ng sè cho c¸c yÕu tè cña c«ng viÖc vµ tæng sè c¸c gi¸ trÞ nµy cung cÊp mét b¶ng ®¸nh gi¸ gi¸ trÞ t­¬ng ®èi cña c«ng viÖc ®ã. ®ã lµ mét tiÕn tr×nh phøc t¹p ®­îc thùc hiÖn theo c¸c b­íc sau: B­íc 1: Lùa chän c¸c c«ng viÖc ®iÓn h×nh chñ yÕu trong c«ng ty. B­íc 2: Ph©n tÝch c«ng viÖc. B­íc 3: Dùa vµo b¶ng ph©n tÝch , thiÕt lËp b¶ng m« t¶ c«ng viÖc. B­íc 4: Lùa chän c¸c yÕu tè c¬ b¶n cña mçi c«ng viÖc. B­íc 5: TÝnh tû lÖ phÇn tr¨m tÇm quan träng cña c¸c yÕu tè c«ng viÖc. B­íc 6: X¸c ®Þnh thø bËc trong mçi c«ng viÖc. B­íc 7: Ên ®Þnh hÖ sè thang ®iÓm. B­íc 8: Ph©n bæ sè ®iÓm cho tõng thø bËc cña tõng yÕu tè. B­íc 9: So¹n th¶o cÈm nang ®¸nh gi¸ c«ng viÖc. B­íc 10: so s¸nh ®èi chiÕu b¶ng ®iÓm víi b¶ng m« t¶ c«ng viÖc vµ hoµn tÊt cÈm nang. IV. C¸c chÕ ®é tr¶ l­¬ng. ChÕ ®é tiÒn l­¬ng cã hai néi dung c¬ b¶n lµ chÕ ®é tiÒn l­¬ng cÊp bËc vµ chÕ ®é tiÒn l­¬ng chøc vô. ChÕ ®é tiÒn l­¬ng cÊp bËc ®­îc ¸p dông cho c«ng nh©n nh÷ng ng­êi lao ®éng trùc tiÕp vµ tr¶ l­¬ng qua sè l­îng, chÊt l­îng s¶n phÈm hä lµm ra. Cßn chÕ ®é tiÒn l­¬ng chøc vô ®­îc ¸p dông ®Ó tr¶ l­¬ng cho ng­êi lao ®éng qu¶n lý. ChÕ ®é tiÒn l­¬ng cÊp bËc : ChÕ ®é tiÒn l­¬ng cÊp bËc lµ toµn bé nh÷ng qui ®Þnh cña nhµ n­íc mµ c¸c doanh nghiÖp, xÝ nghiÖp, xÝ nghiÖp vËn dông ®Ó tr¶ l­¬ng cho ng­êi lao ®éng khi hä hoµn hµnh mét c«ng viÖc nhÊt ®Þnh. Tuú theo ®iÒu kiÖn kinh tÕ, chÝnh trÞ, x·héi trong tõng thêi kú nhÊt ®Þnh mµ nhµ n­íc sÏ cã nh÷ng c¶i tiÕn söa ®æi cho phï hîp. ViÖc ¸p dông chÕ ®é tiÒn l­¬ng cÊp bËc cã ý nghÜa quan träng trong chiÕn l­îc ph¸t triÓn nguån nh©n lùc cña doanh nghiÖp vµ trong ph©n bæ nh©n lùc gi÷a c¸c ngµnh, nghÒ cña nÒn kinh tÕ quèc d©n nh­ sau: Mét lµ : ChÕ ®é tiÒn l­¬p¬ng cÊp bËc t¹o kh¶ n¨ng ®iÒu chØnh tiÒn l­¬ng mét c¸ch hîp lý gi÷a c¸c ngµnh nghÒ vµ gióp gi¶m bít tÝnh b×nh qu©n trong tiÒn l­¬ng cho ng­êi lao ®éng. Hai lµ: ChÕ ®é tiÒn l­¬ng cÊp bËc gióp c¸c doanh nghiÖp cã kÕ ho¹ch trong c«ng t¸c tuyÓn chän, ®µo t¹o , bè trÝ x¾p xÕp c«ng nh©n ®óng víi tr×nh ®é ,tay nghÒ , phï hîp víi søc khoÎ n¨ng lùc cña hä, tao c¬ së ®Ó x©y dùng kÕ ho¹ch lao ®éng. Ba lµ chÕ ®é tiÒn l­¬ng cÊp bËc cã t¸c dông kÝh thÝch, thu hót ng­êi lao ®éng dÕn lµm viÖc trong c¸c ngµnh nghÒ cã ®iÒu kiÖn lµm viÖc khã kh¨n, ®éc h¹i, nguy hiÓm. ChÕ ®é tiÒn l­¬ng chøc vô: ChÕ ®é tiÒn l­¬ng chøc vô lµ toµn bé nh÷ng qui ®Þnh cña nhµ n­íc mµ c¸c tæ chøc qu¶n lý nhµ n­íc, c¸c tæ chøc kinh tÕ x· héi vµ c¸c doanh nghiÖp ¸p dông ®Ó tr¶ l­¬ng cho ng­êi l©o ®éng. ChÕ ®é nµy®­îc x©y dùng theo tr×nh tù sau: ò b­íc 1: x©y dùng chøc danh cña lao ®éng qu¶n lý. Lao déng qu¶n ls gåm 3 chøc danh: Chuyªn m«n, kü thuËtthùc hµnh, phôc vô dÞch vô. B­íc 2: §¸nh gi¸ møc ®é phøc t¹p theo tõng chøc danh cña lao ®éng qu¶n lý: Sù ®¸nh gi¸ nµy th­[ngf ®­îc thùc hiÖn trªn c¬ së ph©n tÝch néi dung c«ng viÖc, x¸c ®Þnh møc ®é phøc t¹p cña tõng néi dung c«ng viÖc. ViÖc x¸c ®Þnh ®­îc tiÕn hµnh theo ph­¬ng ph¸p cho ®iÓm theo tõng yÕu tè cña lao ®éng qu¶n lý. Gåm hai yÐu tè(yÕu tè vÒ chÊt l­îng chiÕm 70% sè ®iÓm, cßn yÕu tè vÒ tr¸ch nhiÖm chiÕm 30% sè ®iÓm). B­íc3: X¸c ®Þnh béi sè vµ sè l­îng bËc trong mçi b¶ng l­¬ng: Sè l­îng bËc trong mçi b¶ng l­¬ng th­êng ®­îc x¸c ®Þnh c¨n cø vµo møc ®é phøc t¹p cña c«ng viÖc vµ sè chøc danh nghÒ ®­îc ¸p dông. Cßn béi sè cña b¶ng l­¬ng ®­îc xacø ®Þnh t­¬ng tù nh­ ph­¬ng ph¸p ®­îc ¸p dông khi x©y dùng tiªu chuÈn cÊp bËc kü thuËt, cÊp bËc c«ng viÖc cña c«ng nh©n. B­íc 4: X¸c ®Þnh møc l­¬ng bËc mét vµ c¸c møc l­¬ng kh¸c trong b¶ng l­¬ng: Møc l­¬ng bËc mét ®­îc x¸c ®Þnh b»ng c¸ch lÊy møc l­¬ng tèi thiÓu trong nÒn kinh tÕ nh©n víi hÖ sè cña møc l­¬ng bËc mét so víi møc l­¬ng tèi thiÓu. HÖ sè nµy ®­îc x¸c ®Þnh c¨n cø vµo c¸c yÕu tè nh­ møc ®é phøc t¹p cña lao ®éng qu¶n lý ë bËc ®ã, ®iÒu kiÖn lao ®éng liªn quan ®Õn hao phÝ lao ®én, yÕu tè tr¸ch nhiÖm... c¸c møc l­¬ng cña c¸c bËc kh¸c ®­îc x¸c ®Þnh b»ng c¸ch lÊy møc l­¬ng bËc mét nh©n víi hÖ sè cña mét bËc l­¬ng t­¬ng øng. Thùc tÕ lao ®éng qu¶n lý võa mang tÝnh khoa häc l¹i võa mang tÝnh nghÖ thuËt. Ng­êi ta kh«ng tÝnh to¸n cô thÓ møc ®ãng gãp hiÖu qu¶ lao ®éng cña lao ®éng qu¶n lý ®èi víi doanh nghiÖp. §Ó cã ®­îc mét hÖ thèng b¶ng l­¬ng chøc vô nét c¸ch hîp lý thÓ hiÖn c¸c nguyªn t¾c ph©n phèi theo lao ®éng ®ång thêi khuyÕn khÝch ®­îc lao ®éng qu¶n lý, mçi doanh nghiÖp cÇn ph¶i nghiªn cøu kü cµng vµ ¸p dông b»ng nhiÒu ph­¬ng ph¸p kh¸c nhau. V. C¸c h×nh thøc chi tr¶ tiÒn l­¬ng, tiÒn th­ëng trong doanh nghiÖp TiÒn l­¬ng H×nh thøc tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm Kh¸i niÖm: Tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm lµ h×nh thøc tr¶ l­¬ng cho ng­êi lao ®éng dùa trùc tiÕp vµo sè l­îng s¶n phÈm (hay dÞch vô) mµ hä dÉ hoÇn thµnh vµ theo ®¬n gi¸ cña mét s¶n phÈm hay dÞch vô. * §èi t­îng ¸p dông §­îc ¸p dông réng r·i trong c¸c doanh nghiÖp nhÊt lµ c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt chÕ t¹o s¶n phÈm. * ý nghÜa cña h×nh thøc tr¶ l­¬ng theo s¶n phÊm víi h×nh thøc tr¶ l­¬ng theo thêi gian. + Qu¸n triÖt tèt nguyªn t¾c tr¶ l­¬ng theo lao ®éng v× tiÒn l­¬ng mµ ng­êi lao ®éng nhËn ®­îc ph¶n ¸nh ®óng n¨ng ¹c cña hä, lµm t¨ng cao n¨ng suÊt lao ®éng. + khuyÕch khÝch ng­êi lao ®éng ra søc häc tËp n©ng cao tr×nh ®é lµnh nghÒ ,tÝch lòy kinh nghiÖm... + N©ng cao vµ hoµn thiÖn c«ng t¸c qu¶n lý n©ng cao tù chñ, tù ®éng trong lµm viÖc cña ng­êi lao ®éng . *C¸c ®iÒu kiÖn ¸p dông : + Ph¶i x©y dùng ®­îc c¸c ®Þnh møc lao ®éng cã c¨n cø khoa häc. + §¶m b¶o tæ chøc vµ phôc vô tèt n¬i lµm viÖc ®Ó ®¶m b¶o cho ng­êi lao ®éng cã thÓ hoµn thµnh vµ hoµn thµnh v­ît møc, t¨ng n¨ng xuÊt lao ®éng . + lµm tèt c«ng t¸c kiÓm tra, nghiÖm thu s¶n phÈm tr¸nh hiÖn t­îng ch¹y theo sè l­îng ®¬n thuÇn, qua ®ã tiÒn l­¬ng ®­îc tÝnh vµ tr¶ ®óng víi kÕt qu¶ thùc tÕ . + Gi¸o dôc tèt ý thøc vµ tr¸ch nhiÖm cña ng­êi lao ®éng . C¸c chÕ ®é tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm ¶ ChÕ ®é tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm trùc tiÕp c¸ nh©n . ChÕ nµy ®­îc ¸p dông réng r·i ®èi víi ng­êi trùc tiÕp s¶n xuÊt trong ®iÒu kiÖn qu¸ tr×nh lao ®éng cña hä mang tÝnh chÊt ®éc lËp t­¬ng ®èi ,cã thÓ ®Þnh møc kiÓm tra vµ nghiÖm thu s¶n phÈm mét c¸ch cô thÓ vµ giªng biÖt . §G = §Ó tr¶ l­¬ng cho ng­êi lao ®éng ng­êi ta c¨n cø vµo ®¬n gi¸ tiÒn l­¬ng. §¬n gi¸ tiÒn l­¬ng lµ møc tiÒn l­¬ng dïng ®Ó tr¶ cho ng­êi lao ®éng khi hä hoµn thµnh mét ®¬n vÞ s¶n phÈm hay c«ng viÖc. §¬n gi¸ tiÒn l­¬ng ®­îc tÝnh nh­ sau: HoÆc §G= L0 xT Trong ®ã : §g : ®¬n gi¸ tiÒn l­¬mg tr¶ cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm L0 :møc l­¬ng cÊp bËc c«ng viÖc Q : møc s¶n l­îng cña c«ng nh©n trong kú T : møc thêi gian hoµn thµnh mét ®¬n vÞ s¶n phÈm . Mçi mét chÕ ®é tiÒn l­¬ng ®Òu cã nh÷ng ­u nh­îc ®iÓm giªng cña nã . + ¦u ®iÓm : * RÔ dµng tÝnh ®­îc tiÒn l­¬ng trùc tiÕp trong kú * KhuyÕn khÝch c«ng nh©n tÝch cùc lµm viÖc ®Ó n©ng cao n¨ng xuÊt lao ®éng . + Nh­îc ®iÓm: * DÔ lµm c«ng nh©n chØ quan t©m ®Õn sè l­îng mµ Ýt chó ý ®Õn chÊt l­îng s¶n phÈm . * NÕu kh«ng cã th¸i ®é vµ ý thøc lµm viÖc tèt sÏ Ýt quan t©m ®Õn tiÕt kiÖm vËt t­ nguyªn liÖu hay sö dông hiÖu qu¶ m¸y mãc thiÕt bÞ. · ChÕ ®é tr¶ l­¬ng s¶n phÈm tËp thÓ ChÕ ®é nµy ®­îc ¸p dông ®Ó tr¶ l­¬ng cho mét nhãm ng­êi lao ®éng(tæ s¶n xuÊt...) khi hä hoµn thµnh mét khèi l­îng s¶n phÈm nhÊt ®Þnh. ChÕ ®é tr¶ l­¬ng s¶n phÈm tËp thÓ ®­îc ¸p dông cho nh÷ng c«ng viÖc ®ßi hái nhiÒu ng­êi cïng tham gia thùc hiÖn , mµ c«ng viªc cña mçi c¸ nh©n cã liªn quan ®Õn nhau. - §¬n gi¸ tiÒn l­¬ng . + NÕu tæ hoµn thµnh nhiÒu s¶n phÈm trong k× : + NÕu tæ hoµn thµnh mét s¶n phÈm trong k×: §G = LCB x T Trong ®ã: §G: §¬n gi¸ tiÒn l­¬ng mét ®¬n vÞ s¶n phÈm tr¶ cho tæ. §G = LCB: Møc l­¬ng cÊp bËc c«ng viÖc cña tæ. QO: Møc s¶n l­îng cña c¶ tæ. TO: Møc thêi gian cña c¶ tæ.- ViÖc chia l­¬ng cho c¸ nh©n trong c¶ tæ gåm hai ph­¬ng ph¸p: + ph­¬ng ph¸p dïng hÖ sè ®iÒu chØnh HÖ sè ®iÒu chØnh ®­îc x¸c ®Þnh nh­ sau: Trong ®ã: HDC: hÖ sè ®iÒu chØnh L1: tiÒn l­¬ng thùc tÕ c¶ tæ nhËn ®­îc Lo: tiÒn l­¬ng cÊp bËc cña tæ. TÝnh tiÒn l­¬ng cho tõng c«ng nh©n theo c«ng thøc: L1 = LCBx HDC Trong ®ã : L1: TiÒn l­¬ng thùc tÕ c«ng nh©n nhËn ®­îc LCB: TiÒn l­¬ng cÊp bËc cña c«ng nh©n. + Ph­¬ng ph¸p dïng giê hÖ sè. Qui ®æi sè giê lµm viÖc thùc tÕ cña tõng c«ng nh©n ë tõng bËc kh¸c nhau ra sè giê lµm viÖc cña c«ng nh©n theo c«ng thøc : Tq® = Ti x Hi Tq®: Sè giê lµm viÖc qui ®æi ra b¹c cña c«ng nh©n. Ti: Sè giê lµm viÖc cña c«ng nh©n bËc thø i. §G = Hi: HÖ sè bËc i trong thang l­¬ng. TÝnh tiÒn l­¬ng cho mét giê lµm viÖc cña c«nh nh©n bËc 1 : Ta lÊy tæng sè tiÒn l­¬ng thùc tÕ chia cho tæng sè giê ®· qui ®æi ra bËc mét cña c¶ tæ. TÝnh tiÒn l­¬ng cho tõng ng­êi b»ng c¸ch lÊy tiÒn l­¬ng mét giê lµm viÖc cña c«ng nh©n bËc 1 nh©n víi sè bËc 1 ®· qui ®æi. Hai ph­¬ng ph¸p trªn ®¶m b¶o tÝnh chÝnh x¸c nh­ng viÖc tÝnh to¸n l¹i v« cïng phøc t¹p. Trªn thùc tÕ ng­êi ta th­êng ¸p dông ph­¬ng ph¸p chia l­¬ng ®¬n gi¶n h¬n nh­ chia l­¬ng theo ph©n lo¹i, b×nh bÇu A,B,C... ®èi víi ng­êi lao ®éng. ChÕ ®é tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm theo tËp thÓ cã ­u, nh­îc ®iÓm nh­ sau: * ¦u ®iÓm: n©ng cao ý thøc tr¸ch nhiÖm, tinh thÇn hîp t¸c vµ ph©n phèi cã hiÖu qu¶ gi· c¸c c«ng nh©n lµm viÖc trong tæ. KhuyÕn khÝch ng­êi lao ®éng lµm viÖc theo m« h×nh tæ chøc tù qu¶n. * Nh­îc ®iÓm: H¹n chÕ khuyÕn khÝch t¨ng cao n¨ng suÊt lao ®éng c¸ nh©n v×tiÒn l­¬ng phô thuéc vµo kÕt qu¶ lµm viÖc chung cña c¶ tæ chø kh«ng trùc tiÕp phô thuéc vµo kÕt qu¶ lµm viÖc cña b¶n th©n hä. ¸ ChÕ ®é tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm gi¸n tiÕp. ChÕ ®é tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm gi¸n tiÕp ¸p dông ®Ó tr¶ l­¬ng cho nh÷ng ng­êi lao ®éng lµmc¸c c«ng viÖc phôc vô hay phô trî cho ho¹t ®éng cña c«ng nh©n chÝnh. TÝnh ®¬n gi¸ tiÒn l­¬ng: Trong ®ã: §G: §¬n gi¸ tiÒn l­¬ng cña c«ng nh©n phô,phô trî. L: møc l­¬ng cÊp bËc cña c«ng nh©n phô. M: møc phôc vô cña c«ng nh©n phô. Q: Møc s¶n l­îng cña c«ng nh©n chÝnh. TÝnh tiÒn l­¬ng thùc tÕ theo c«ng thøc: L1=§G * Q1 Trong ®ã: L1: TiÒn l­¬ng thùc tÕ cña c«ng nh©n phô. §G: §¬n gi¸ tiÒn l­¬ng phôc vô. Q1: Møc hoµn thµnh thùc tÕ cña c«ng nh©n chÝnh. TiÒn l­¬ng thùc tÕ cña c«ng nh©n phô , phô trî phôc vô cßn cã thÓ ®­îc tÝnh dùa vµo møc n¨ng suÊt lao ®éng thùc tÕ cña c«ng nh©n chÝnh b»ng c¸ch lÊy tiÒn l­¬ng cÊp bËc cña c«ng nh©n phô nh©n víi % hoµn thµnh møc s¶n l­îng cña c« ng nh©n chÝnh. î ¦u ®iÓm: khuyÕn khÝch c«ng nh©n phô, phô trî phôc vô tèt h¬n cho ho¹t ®éng cña c«ng nh©n chÝnh, gãp phÇn n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng cña c«ng nh©n chÝnh. îNh­îc ®iÓm: tiÒn l­¬ng cña c«ng nh©n phô,phô trî phô thuéc vµo kÕt qu¶ lµm viÖc thùc tÕ cña c«ng nh©n chÝnh, mµ kÕt qu¶ nµy nhiÒu khi cßn chÞu t¸c ®éng cña c¸c yÕu tè kh¸c. Do vËy cã thÓ lµm h¹n chÕ sù cè g¾ng lµm viÖc cña c«ng nh©n phô. ¹ ChÕ ®é tr¶ c«ng theo s¶n phÈm cã th­ëng. Tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm cã th­ëng thùc chÊt lµ sù kÕt hîp gi÷a tiÒn l­¬ng tr¶ theo s¶n phÈm c¸ nh©n, tËp thÓ víi c¸c lo¹i tiÒn th­ëng. ChÕ ®é nµy cã t¸c dông khuyÕn khÝch c«ng nh©n tÝch cùc lµm viÖc hoµn thµnh v­ît møc s¶n l­îng. + PhÇn tiÒn th­ëng ®­îc tÝnh dùa vµo tr×nh ®é hoµn thµnh vµ hoµn thµnh v­ît møc c¸c chØ tiªu th­ëng c¶ vÒ sè l­îng l·an chÊt l­îng s¶n phÈm. TiÒn l­¬ng s¶n phÈm cã th­ëng tÝnh theo c«ng thøc: Trong ®ã: Lth: tiÒn l­¬ng s¶n phÈm cã th­ëng. L: tiÒn l­¬ng tr¶ theo s¶n phÈm víi ®¬n gi¸ cè ®Þnh. m: tû lÖ phÇn tr¨m tiÒn th­ëng. h: tû lÖ phÇn tr¨m hoµn thµnh v­ît møc s¶n l­îng ®­îc tÝnh th­ëng. î ¦u ®iÓm: chÕ ®é tr¶ l­¬ng nµy khuyÕn khÝch c«ng nh©n tÝch cùc lµm viÖc hoµn thµnh v­ît møc s¶n l­îng. î Nh­îc ®iÓm: viÖc ph©n tÝch tÝnh to¸n x¸c ®Þnh c¸c chØo tiªu tÝnh th­ëng kh«ng chÝnh x¸c, cã thÓ lµm t¨ng chi phÝ tiÒn l­¬ng, béi chi quü tiÒn th­ëng. º chÕ ®é tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm luü tiÕn: chÕ ®é tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm luü tiÕn th­êng ®­îc ¸p dông ë nh÷ng kh©u yÕu trong s¶n xuÊt. ®ã lµ kh©u cã ¶nh h­ëng trùc tiÕp ®Õn toµn bé qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Trong chÕ ®é tr¶ l­¬ng nµy dïng hai lo¹i ®¬n gi¸: + ®¬n gi¸ cè ®Þnh vµ ®¬n gi¸ luü tiÕn. + tiÒn l­¬ng theo s¶n phÈm luü tiÕn ®­îc tÝnh theo c«ng thøc: Llt= §GQl + [(§G x k)x(Ql-Q0)] Trong ®ã : Lt : tiÒn l­¬ng tr¶ theo s¶n phÈm luü tiÕn. §G : ®¬n gi¸ cè ®Þnh tÝnh theo s¶n phÈm. Ql : s¶n l­îng s¶n phÈm thùc tÕ hoµn thµnh. Q0 : s¶n l­îng ®¹t møc khëi ®iÓm. k : tû lÖ t¨ng ®¬n gi¸ hîp lý. î¦u ®iÓm: ViÖc t¨ng ®¬n gi¸ cho nh÷ng s¶n phÈm v­ît møc khëi ®iÓm lµm cho c«ng nh©n tÝch cùc lµm viÖc lµm t¨ng cao n¨ng suÊt lao ®éng. îNh­îc ®iÓm: ¸p dông chÕ ®é nµy dÔ lµm cho tèc ®é t¨ng cña tiÒn l­¬ng lín h¬n tèc ®é t¨ng cao n¨ng suÊt lao ®éng cña nh÷ng kh©u ¸p dông tr¶ l­¬ng s¶n phÈm luü tiÕn. 1.2.H×nh thøc tr¶ l­¬ng theo thêi gian 1.2.1.®èi t­îng ¸p dông : tiÒn l­¬ng tr¶ theo thêi gian ¸p dông ®èi víi nh÷ng ng­êi lµm c«ng t¸c qu¶n lý. ®èi víi c«ng nh©n s¶n xuÊt th× h×nh thøc tr¶ l­¬ng nµy chØ ¸p dông ®èi víi nh÷ng bé phËn lao ®éng b»ng m¸y mãc lµ chñ yÕu hoÆc nh÷ng c«ng viÖc kh«ng thÓ tiÕn hµnh ®Þnh møc mét c¸ch chÆt chÏ vµ chÝnh x¸c... h×nh thøc tr¶ l­¬ng theo thêi gian cã nhiÒu nh­îc ®iÓm h¬n so víi h×nh thøc tr¶ l­¬ng theo s¶n phÈm v× nã ch­a g¾n thu nhËp cña mçi ng­êi víi kÕt qu¶ lao ®éng mµ hä ®¹t ®­îc trong thêi gian lµm viÖc. 1.2.2.C¸c chÕ ®é tr¶ l­¬ng: ¶.ChÕ ®é tr¶ l­¬ng theo thêi gian ®¬n gi¶n ChÕ ®é tr¶ l­¬ng theo thêi gian ®¬n gi¶n lµ chÕ ®é tr¶ l­¬ng mµ tiÒn l­¬ng nhËn ®­îc cña mçi c«ng nh©n do møc l­¬ng cÊp bËc cao hay thÊp vµ thêi gian thùc tÕ lµm viÖc nhiÒu hay Ýt quyÕt ®Þnh. ChÕ ®é nµy chØ µp dông ë nh÷ng n¬i khã x¸c ®Þnh møc lao ®éngchÝnh x¸c, khã ®¸nh gi¸ c«ng viÖc chÝnh x¸c. Ltt= LCB x T Trong ®ã : LTT:tiÒn l­¬ng thùc tÕ ng­êi lao ®éng nhËn ®­îc. LCB: tiÒn l­¬ng cÊp bËc tÝnh theo thêi gian. T: thêi gian lµm viÖc thùc tÕ. Cã ba lo¹i l­¬ng theo thêi gian ®¬n gi¶n: l­¬ng giê, l­¬ng ngµy, l­¬ng th¸ng.l­¬ng cÊp bËc tu©n theo hÖ thèng thang l­¬ng, b¶ng l­¬ng qui ®Þnh ë nghÞ ®Þnh sè 26/CP cña chÝnh phñ. ChÕ ®é tr¶ l­¬ng nµy mang tÝnh chÊt b×nh qu©n, kh«ng khuyÕn khÝch ®­îc sö dông hîp lý thêi gian lµm viÖc, tiÕt kiÖm nguyªn vËt liÖu, tËp trung c«ng suÊt cña m¸y mãc, thiÕt bÞ ®Ó n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng. · chÕ ®é tr¶ l­¬ng theo thêi gian cã th­ëng chÕ ®é tr¶ l­¬ng nµy lµ sù kÕt hîp gi÷a chÕ ®é tr¶ l­¬ng theo thêi gian ®¬n gi¶n víi tiÒn th­ëng khi ®¹t ®­îc nh÷ng chØ tiªu vÒ sè l­îng hoÆc chÊt l­îng ®· qui ®Þnh. ChÕ ®é tr¶ l­¬ng nµy ¸p dông chñ yÕu víi nh÷ng c«ng nh©n phô lµm c«ng viÖc phô nh­ c«ng nh©n söa ch÷a, ®iÒu khiÓn thiÕt bÞ... ngoµi ra cßn ¸p dông ®èi víi nh÷ng c«ng nh©n chÝnh lµm viÖc ë nh÷ng kh©u s¶n xuÊt cã tr×nh ®é c¬ khÝ ho¸ cao, tù ®éng ho¸. TiÒn l­¬ng c«ng nh©n ®­îc tÝnh b»ng c¸ch lÊy l­¬ng tr¶ theo thêi gian®¬n gi¶n nh©n víi thêi gian lµm viÖc thùc tÕ, sau ®ã cég víi tieenf th­ëng. î ¦u ®iÓm : chÕ ®é tr¶ l­¬ng nµy kh«ng nh÷ng ph¶n ¸nh tr×nh ®é thµnh th¹o vµ thêi gian lµm viÖc thùc tÕ mµ cßn g¾n chÆt víi thµnh tÝch c«ng t¸c cña tõng ng­êi th«ng qua chØ tiªu xÐt th­ëng ®· ®¹t ®­îc. V× vËy nã khuyÕn khÝch ng­êi lao ®éng quan t©m ®Õn tr¸ch nhiÖm vµ kÕt qu¶ c«ng t¸c cña m×nh. 2. TiÒn th­ëng hiÖn nay trong c¸c doanh nghiÖp ¸p dông phæ biÕn c¸c lo¹i tiÒn th­ëng sau: + Th­ëng gi¶m tû lÖ s¶n phÈm háng. + Th­ëng n©ng cao chÊt l­îng s¶n phÈm. +Th­ëng hoµn thµnh v­ît møc n¨ng suÊt lao ®éng. + Th­ëng tiÕt kiÖm vËt t­ nguyªn liÖu Ngoµi c¸c h×nh thøc nµy , tuú vµo nhu cÇu thùc tÕ cña ho¹t ®éng s¶n suÊt kinh doanh, doanh nghiÖp cã thÓ thùc hiÖn c¸c h×nh thøc th­ëng kh¸c. VÝ dô: c¨n cø vµo nguån h×nh thµnh, c¸c doanh nghiÖp cã thÓ thùc hiÖn c¸c chÕ ®é th­ëng sau: ¬ Th­ëng tõ gi¸ trÞ lµm lîi: ®©y lµ h×nh thøc th­ëng trùc tiÕp cho c¸ nh©n, tËp thÓ vµ ®­îc tÝnh theo phÇn tr¨m tuú tõng doanh nghiÖp. ChÕ ®é th­ëng nµy th­êng ®­îc ¸p dông cho nh÷ng ng­êi lao ®éng cã s¸ng kiÕn, gi¶i ph¸p lµm lîi cho doanh nghiÖp - bao gåm: th­ëng s¸ng kiÕn, th­ëng tiÕt kiÖm, n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng,th­ëng khuyÕn khÝch s¶n suÊt... chÕ ®é th­ëng nµy cã t¸c ®éng lín ®Õn kh¶ n¨ng chñ ®éng s¸ng t¹o cña ng­êi lao ®éng trong doanh nghiÖp. Th­ëng tõ quÜ l­¬ng: lµ h×nh thøc th­ëng mµ tiÒn th­ëng ®­îc trÝch ra tõ quÜ l­¬ng cña doanh nghiÖp. Th­ëng tõ quÜ l­¬ng ®­îc ¸p dông hµng th¸ng ®èi víi nh÷ng ng­êi lao ®éng lu«n hoµn thµnh tèt nhiÖm vô. ChÕ ®é th­ëng nµy khuyÕn khÝch ý thøc lµm viÖc cña ng­êi lao ®éng, gióp doanh nghiÖp lu«n hoµn thµnh kÕ ho¹ch s¶n suÊt. Nh­ng cã nh­îc ®iÓm lµ ch­a ph¸t huy ®­îc tÝnh s¸ng t¹o trong c«ng viÖc. Th­ëng tõ lîi nhuËn: luËt lao ®éng qui ®Þnh: “ng­êi sö dông lao ®éng cã tr¸ch nhiÖm trÝch tõ lîi nhuËn hµng n¨m ®Ó th­ëng cho ng­êi lao ®éng ®· lµm viÖc l¹i doanh nghiÖp tõ mét n¨m trë nªn theo qui ®Þnh cña chÝnh phñ phï hîp víi ®Æc ®iÓm cña tõng doanh nghiÖp” C¸c doanh nghiÖp ph¶i thùc hiÖn th­ëng tõ lîi nhuËn cho c«ng nh©n viªn chøc vµ lao ®éng víi møc trÝch tèi thiÓu lµ 10% lîi nhuËn/n¨m cña doanh nghiÖp - ®èi víi doanh nghiÖp t­ nh©n. C¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi, chÕ ®é th­ëng nh­ thÕ nµo lµ do h©i bªn ù tho¶ thuËn nh­ng tèi thiÓu ph¶i b»ng mét th¸ng l­¬ng theo hîp ®ång ®· ký kÕt. Cßn ®èi víi c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc, møc tiÒn th­ëng tèi ®a kh«ng qu¸ s¸u th¸ng tiÒn l­¬ng theo hîp ®ång lao ®éng. Nh­ vËy, th­ëng tõ lîi nhuËn lµ chÕ ®é b¾t buéc ®èi víi c¸c doanh nghiÖp. ¸p dông chÕ ®é th­ëng hîp lý sÏ mang l¹i nhiÒu lîi Ých víi c¶ ng­êi lao ®éng vµ ng­êi sö dông lao ®éng. Th­ëng tõ lîi nhuËn sÏ lµm cho ng­êi lao ®éng quan t©m ®Õn hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp h¬n.khi lîi nhuËn t¨ng, møc th­ëng cho ng­êi lao ®éng còng t¨ng nªn. Do ®ã hä sÏ cè g¾ng, nç lùc h¬n trong c«ng viÖc, ph¸t huy s¸ng kiÕn nh»m t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, tiÕt kiÖm nguûªn vËt liªu... §©y lµ nh÷ng lîi Ých rÊt lín ®èi víi c¸c doanh nghiÖp. MÆc dï c¸c chÕ ®é th­ëng ®­îc ¸p dông nhiÒu n¨m lu«n cã t¸c ®éng tÝch cùc ®èi víi ho¹t ®éng s¶n suÊt kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp, nh­ng trªn thùc tÕ - ®Æc biÖt trong c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc, viÖc thùc hiÖn chÕ ®é th­ëng cßpn cã nhiÒu h¹n chÕ nh­ diÖn th­ëng cßn trµn nan, x©y dùng tiªu chuÈn th­ëng cßn ch­a chÝnh x¸c...trong mçi doanh nghiÖp,viÖc th­ëng bao nhiªu , th­ëng nh­ thÕ nµo, cho ®èi t­îng nµo?...còng lµ vÊn ®Ò cÇn nghiªn cøu kü. NÕu khong tÝnh to¸n chi tiÕt vµ kh«ng ®¶m b¶o ®­îc tÝnh c«ng b»ng, tiÒn th­ëng sÏ cã t¸c ®éng ng­îc l¹i víi môc ®Ých th­ëng cña doanh nghiÖp.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docHoàn thiện các hình thức lao động tiền lương ở nhà máy thuốc lá Thăng Long.DOC