Đề tài Kháng chiến chống xâm lược trong các bài thơ thuộc chương trình sách Tiếng Việt tiểu học

MỤC LỤC Nội dung Trang Lời nói đầu 4 Phần một: Mở đầu 5 I. Tên đề tài 5 II. Lý do chọn đề tài 5 III. Đối tượng phạm vi ngiên cứu 6 IV. Phương pháp nghiên cứu 6 V. Cấu trúc đề tài 6 Phần hai: Nội dung 8 Chương I: Đề tài kháng chiến trong lịch sử Văn học viết Việt Nam 8 I. Đại cương lịch sử Việt Nam từ thế kỷ X đến năm 1975 8 II. Văn học viết về đề tài kháng chiến chống xâm lược 20 1. Văn học viết về đề tài kháng chiến chống xâm lược là một chủ đề quan trọng 20 2. Văn học viết về đề tài kháng chiến chống xâm lược góp phần đáng kể vào sự phát triển nền văn học viết Việt Nam bồi đắp tình cảm yêu nước cho các thế hệ 21 Chương II: Đề tài kháng chiến chống xâm lược trong các bài thơ thuộc chương trình sách Tiếng Việt Tiểu học 22 I. Đặc điểm về nội dung tư tưởng 22 1 Vẻ đẹp tâm hồn của Chủ tich Hồ Chí Minh kính yêu trong các bài thuộc chương trình sách Tiếng Việt Tiểu học 22 2. Hình ảnh những người chiến sĩ cách mạng, những anh bộ đội cụ Hồ trong các bài thơ thuộc chương trình sách Tiếng Việt Tiểu học 24 3. Hình ảnh những người mẹ, người bà trong các thơ thuộc chương trình sách Tiếng Việt Tiểu học 27 4. Hình ảnh quê hương đất nước trong các bài thơ thuộc chương trình sách Tiếng Việt Tiểu học 30 II. Đặc điểm về nghệ thuật 33 Chương III: Một vài suy nghĩ về phương pháp giảng dạy 35 1. Nắm vững lịch sử 35 2. Rèn luyện kỹ năng kể chuyện 36 Phần ba: Kết luận 38 1. Đề tài kháng chiến chống xâm lược là một đề tài lớn và thường trực trong nền văn học viết dân tộc 38 2. Đề tài kháng chiến chống xâm lược có một vị trí đặc biệt quan trong chương trình Tiếng Việt Tiểu học 38 Tài liệu tham khảo 40

doc41 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 05/02/2013 | Lượt xem: 2037 | Lượt tải: 1download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề tài Kháng chiến chống xâm lược trong các bài thơ thuộc chương trình sách Tiếng Việt tiểu học, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
é cho Ph¸p, nh­ng sau 5 n¨m sau l¹i nh­êng tiÕp ba tØnh miÒn T©y Nam Bé. Sau khi chiÕm song Nam Kú vµ sau hai cuéc tÊn c«ng vµo Hµ Néi (lÇn thø nhÊt n¨m1873, lÇn thø hai n¨m 1883) thùc d©nPh¸p ®· dïng ¸p lùc quÊn sù buéc triÒu ®×nh HuÕ ký kÕt hai b¶n hiÖp ­íc: B¶n hiÖp ­íc H¸c -m¨ng (25/8/1883) vµ b¶n hiÖp ­íc Pa – t¬ - nèt (6/6/1884). Víi hai b¶n hiÖp ­íc nµy, coi nh­ giai cÊp phong kiÕn ViÖt Nam ®· hoµn toµn ®Çu hµng. Nhµ n­íc pong kiÕn ViÖt Nam víi t­ c¸ch lµ mét nhµ n­íc ®éc lËp cã chñ quyÒn ®· hoµn toµn sôp ®æ. Tõ ®©y, n­íc ViÖt Nam trë thµnh thuéc ®Þa cña Ph¸p. §Êt n­íc ta ®· r¬i vµo tay giÆc nh­ng phong trµo kh¸ng chiÕn cña nh©n d©n ta vÉn tiÕp tôc næ ra. §iÓn h×nh cho c¸c phong trµo nµy lµ phong trµo CÇn V­¬ng do vua Hµm Nghi l·nh ®¹o víi c¸c cuéc khëi nghÜa tiªu biÓu nh­ B·i SËy, Ba §×nh, H­¬ng Khª. Bªn c¹nh phong trµo ®ã cßn cã phong trµo ®Êu tranh tù ph¸t cña n«ng d©n víi ®Ønh cao lµ khëi nghÜa Yªn ThÕ do l·nh tô n«ng d©n Hoµng Hoa Th¸m l·nh ®¹o kÐo dµi ®Õn n¨m 1913, song phong trµo mét lÇn n÷a l¹i bÞ dËp t¾t. 5. LÞch sö ViÖt Nam nh÷ng n¨m ®Çu thÒ kû XX ®Õn n¨m 1945 Sau khi Phan §×nh Phïng qua ®êi (n¨m 1897), cuéc khëi nghÜa H­¬ng Khª thÊt b¹i, vua Hµm Nghi ®· bÞ ®Çy ®i Angiªri tõ nh÷ng n¨m tr­íc, thùc d©n Ph¸p coi nh­ ®· hoµn thµnh cuéc b×nh ®Þnh vµ chinh phôc ViÖt Nam. Cã thÓ nãi, phong trµo CÇn V­¬ng næ ra ®­îc vÝ nh­ mét ngän ®uèc soi s¸ng lµ tiÒn ®Ò ®Ó c¸c phong trµo sau nµy diÔn ra réng kh¾p trong c¶ n­íc, mµ sau nµy nhiÒu phong trµo ®· næ ra ë nhiÒu n¬i næi bËt lµ phong trµo cña Phan Béi Ch©u vµ Phan Chu Chinh. MÆc dï nhiÖt t×nh c¸ch m¹ng rÊt lín nh­ng c¶ hai «ng ®Òu m¾c sai lÇm vµ bÕ t¾c v× ch­a t×m ®­îc cho m×nh mét con ®­êng ®i ®óng ®¾n. Phan Béi Ch©u víi chñ tr­¬ng dùa vµo NhËt cßn Phan Chu Chinh th× l¹i chän con ®­êng c¶i l­¬ng ®Ó ®¸nh Ph¸p. Sau khi nÒn kinh tÕ bÞ th©m hôt nÆng nÒ do cuéc chiÕn tranh thÕ giíi thø nhÊt (1914 – 1918) vµ ®Ó bï ®¾p l¹i nh÷ng thiÖt h¹i nÆng nÒ ®ã. Ch­¬ng tr×nh khai th¸c thuéc ®Þa lÇn thø hai cña thùc d©n Ph¸p ®èi víi n­íc ta thùc hiÖn mét c¸ch ®Çy ®ñ vµ toµn diÖn trªn tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc kinh tÕ, chÝnh trÞ, v¨n ho¸, x· héi… X· héi ViÖt Nam cã nh÷ng biÕn ®éng d÷ déi nhiÒu giai cÊp míi ra ®êi. Mçi giai cÊp trong x· héi ViÖt Nam lóc nµy ®Òu cã mét ®Þa vÞ kinh tÕ quan träng, mét th¸i ®é chÝnh tri kh¸c nhau, hä gi÷ nh÷ng vÞ trÝ kh¸c nhau trong cuéc c¸ch m¹ng ViÖt Nam. Trong ®ã giai cÊp c«ng nh©n lµ giai cÊp cã ®Çy ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó n¾m gi÷ vÞ trÝ l·nh ®¹o c¸ch m¹ng ViÖt Nam. Sù ph¸t triÓn cña phong trµo c«ng nh©n tõ tù ph¸t ®Õn tù gi¸c gi÷ mét vÞ trÝ quan träng ®èi víi sù ra ®êi cña §¶ng. Trong giai ®o¹n ®Çu cña phong trµo nµy lµ b¾t ®Çu tõ n¨m 1919 – 1925 phong trµo cña c«ng nh©n diÔn ra réng kh¾p, tiªu biÓu lµ phong trµo cña c«ng nh©n x­ëng Ba Son næ ra vµo th¸ng 8/1923, d­íi sù l·nh ®¹o cña tæ chøc C«ng Héi §á do T«n §øc Th¾ng ®øng ®Çu. Phong trµo ®· thÓ hiÖn râ sù tr­ëng thµnh vÒ tr×nh ®é gi¸c ngé c¸ch m¹ng cña giai cÊp c«ng nh©n. Phong trµo c«ng nh©n tõ n¨m 1925 trë ®i ®· thÓ hiÖn râ sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ vµ diÔn ra liªn tôc víi quy m« réng lín, phong trµo ®· v­ît qua giíi h¹n mét nhµ m¸y, xÝ nhgiÖp b­íc ®Çu cã sù liªn kÕt réng r·i. Cã thÓ nãi, phong trµo c«ng nh©n ë nh÷ng giai ®o¹n nµy ph¸t triÓn réng kh¾p, phong trµo yªu n­íc, cïng víi sù truyÒn b¸ t­ t­ëng chñ nghÜa M¸c – Lªnin lµ nh÷ng nh©n tè c¬ b¶n dÉn ®Õn sù thµnh c«ng dÉn ®Õn sù thµnh lËp §¶ng sau nµy. Trong ®ã, nh÷ng ho¹t ®éng t×m tßi kh«ng mÖt mái cña l·nh tô NguyÔn ¸i Quèc ®ãng vai trß quan träng ®èi víi sù ra ®êi cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam vµ sù th¾ng lîi cña nh÷ng n¨m sau. Mïa hÌ n¨m 1911, lóc 21 tuæi B¸c rêi bá quª h­¬ng ra ®i t×m ®­êng cøu n­íc tõ bÕn c¶ng Nhµ Rång, trong kho¶ng thêi gian tõ (1911 – 1916) l·nh tô NguyÔn ¸i Quèc ®· th©m nhËp vµo cuéc sèng cña c¸c phong trµo ®Êu tranh cña giai cÊp c«ng nh©n còng nh­ nh©n d©n lao ®éng nhiÒu trªn n­íc thÕ giíi. Ng­êi nhËn ra r»ng ë ®©u cã ¸p bøc th× ë ®è cã sù ®Êu tranh vµ ®· lµ chñ nghi· ®Õ quèc th× cho dï ë chÝng quèc hay thuéc ®Þa ®Òu cã b¶n chÊt ®éc ¸c, d· man, hay ë chÝnh quèc ®Òu khæ, lÇm than nh­ nhau, v× vËy hä ®Òu lµ b¹n cña c¸ch m¹ng. Nh÷ng kÕt luËn quan träng nµy lµ c¬ së ®Ó h×nh thµnh nªn ®­êng lèi c¸ch m¹ng n­íc ta ë thêi kú sau. N¨m 1917, c¸ch m¹ng th¸ng M­êi Nga th¾ng lîi. Sù kiÖn nµy ®· cã ¶nh h­ëng ®Õn quèc tÕ v« cïng to lín vµ t¹o ra mét søc hót m¹nh mÏ ®èi víi sù chó ý cña NguyÔn ¸i Quèc. N¨m 1919, thay mÆt nh÷ng ng­êi ViÖt Nam yªu n­íc tai Ph¸p, ®· göi ®Õn Héi nghÞ Vec – x©y b¶n yªu s¸ch 8 ®iÒu ®ßi thùc d©n Ph¸p ph¶i t«n träng c¸c quyÒn tù do, ®éc lËp cña d©n téc ViÖt Nam. §©y lµ sù kiÖn chÝnh trÞ gÇy chÊn ®éng d­ luËn thÕ giíi. LÇn ®Çu tiªn, NguyÔn ¸i Quèc xuÊt hiÖn trªn tr­êng quèc tÕ víi t­ c¸ch lµ ng­êi ®¹i diÖn cho phong trµo ®Êu tranh ®ßi ®éc lËp cña d©n téc ViÖt Nam. Còng tõ sù kiÖn nµy NguyÔn ¸i Quèc ®· rót ra mét sù kiÖn quan träng n÷a lµ: muèn giµnh ®­îc ®éc lËp d©n téc th× kh«ng thÓ tr«ng chê vµo sù ban ph¸t cña chñ nghÜa ®Õ quèc mµ ph¶i dùa vµo søc ®Êu tranh cña chÝnh d©n téc m×nh. Tõ sù nhËn ®Þnh ®óng ®¾n cña Ng­êi, n¨m 1920 Ng­êi ®· ®äc ®­îc b¶n héi th¶o “Lu©n c­¬ng vÒ vÊn ®Ò d©n téc vµ thuéc ®Þa” cña Lªnin. Ng­êi v« cïng xóc ®éng “B¸c reo lªn nh­ nãi cïng d©n téc C¬m ¸o lµ ®©y, h¹nh phóc ®©y råi H×nh cña §¶ng lång trong h×nh cña n­íc Phót khãc ®Çu tiªn lµ phót B¸c Hå c­êi” ( Ng­êi ®i t×m h×nh cña n­íc – ChÕ Lan Viªn Vµo th¸ng 12 n¨m 1920 NguyÔn ¸i Quèc tham dù §¹i héi ë Tua, bá phiÕu t¸n thµnh Quèc tÕ thø III vµ tham gia s¸ng lËp §¶ng céng s¶n Ph¸p. Ngoµi ra trong thêi gian tham dù ë ®ã Ng­êi cßn tham gia thµnh lËp Héi liªn hiÖp c¸c d©n téc thuéc ®ia, còng trong thêi gian nµy Ng­êi xuÊt b¶n tê b¸o “Ng­êi cïng khæ” vµ Ng­êi viÕt nh÷ng trang ®Çu tiªn t¸c phÈm “B¶n ¸n chÕ ®é thùc d©n Ph¸p”. D­íi ngßi bót s¾c s¶o NguyÔn ¸i Quèc, t¸c phÈm ®· nghiªm kh¾c tè c¸o téi ¸c tÇy trêi cña th­c d©n Ph¸p ®· g©y ra ®èi víi c¸c n­íc thuéc ®Þa trong ®ã cã nh©n d©n ViÖt Nam, tr­íc toµn thÓ nh©n d©n tiÕn bé trªn thÕ giíi. §ång thêi, t¸c phÈm còng khÝch lÖ tinh thÇn ®Êu tranh chèng thùc d©n, ®Õ quèc v× nÒn ®éc lËp d©n téc. Sau mét thêi gian ho¹t ®éng ë Ph¸p, n¨m 1923 NguyÔn ¸i Quèc ®· bÝ mËt sang Liªn X« dù Héi nghi quèc tÕ n«ng d©n. Ng­êi cßn tham gia héi nghÞ kh¸c nh­ : Quèc tÕ phô n÷, Quèc tÕ thanh niªn … §Æc biÖt Ng­êi ®· tham dù §¹i héi quèc tÕ céng s¶n lÇn thø V tæ chøc t¹i Matx¬c¬va. T¹i diÔn ®µn cña héi nghi Ng­êi ®· k¼ng ®Þnh vai trß quan träng cña c¸ch m¹ng ë c¸c n­íc thuéc ®Þa. Ng­êi vÝ r»ng: Chñ nghÜa ®Õ quèc lµ mét con ®Øa hai vßi, muèn giÕt con vËt ®ã th× cïng mét lóc ph¶i c¾t c¶ hai c¸i vßi cña nã. NghÜa lµ ph¶i thùc hiÖn c¶ c¸ch m¹ng v« s¶n ë c¸c n­íc chÝnh quèc c¶ c¸ch m¹ng ë c¸c n­íc thuéc ®Þa, trong ®ã Ng­êi ®Æc biÖt nhÊn m¹nh ®Õn vai trß cña giai cÊp c«ng nh©n. Cuèi n¨m 1924 NguyÔn ¸i Quèc vÒ Qu¶ng Ch©u – Trung Quèc ®Ó chØ ®¹o phong trµo c¸ch m¹ng c¸c n­íc trong khu vùc vµ cã ®iÒu kiÖn gÇn gòi chØ ®¹o phong trµo c¸ch m¹ng ViÖt Nam. T¹i ®©y, n¨m 1925 Ng­êi lùa chän mét sè ng­êi tiªu biÓu cña tæ chøc “T©m t©m x·” s¸ng lËp ra mét tæ chøc chÝnh trÞ míi lµ tæ chøc “ViÖt Nam thanh niªn c¸ch m¹ng ®ång chÝ héi”. Ng­êi cßn cho xuÊt b¶n b¸o “Thanh niªn”. Trùc tiÕp më c¸c líp tËp huÊn t¹i Qu¶ng Ch©u ®Ó ®µo t¹o ®éi ngò c¸n bé c¸ch m¹ng råi t×m c¸ch ®­a hä vÒ ho¹t ®éng. Nh÷ng bµi gi¶ng ®ã, sau nµy ®­îc tËp hîp trong cuèn “§­êng k¸ch mÖnh”. Néi dung cña cuèn “ §­êng k¸ch mÖnh” nµy ®­îc Ng­êi thÓ hiÖn rÊt râ vÒ ®­êng lèi chÝnh trÞ cña cuéc c¸ch m¹ng gi¶i phãng d©n téc ë ViÖt Nam. §ång thêi, nã còng lµ c¬ së ®Ó h×nh thµnh ®­êng lèi c¸ch m¹ng cña §¶ng ta. Nhê nh÷ng ho¹t ®éng thuËn lîi cña tæ chøc ViÖt Nam thanh niªn c¸ch m¹ng ®ång chÝ héi vµ gi¸ tri lín cña t¸c phÈm “§­êng k¸ch mÖnh” vµ vËn dông lÝ luËn cña chñ nghÜa M¸c – Lªnin, truyÒn b¸ s©u réng vµ liªn tôc vµo phong trµo c¸ch m¹ng ViÖt Nam ®Æc biÖt lµ phong trµo c«ng nh©n. Bªn c¹nh nh÷ng thuËn lîi ®ã, sù ra ®êi cña tæ chøc céng s¶n: §«ng D­¬ng céng s¶n §¶ng (th¸ng 6/1930), An Nam céng s¶n §¶ng ( th¸ng 7/1929), §«ng D­¬ng céng s¶n liªn ®oµn (th¸ng 9/1929) vµ §«ng D­¬ng céng s¶n §¶ng ( th¸ng 6/1930). Tuy nhiªn trong mét thêi gian ho¹t ®éng ba tæ chøc nµy th­êng xuyªn c«ng kÝch , x©u xÐ nhau ®Ó giµnh quÇn chóng tranh giµnh quÒn lùc kiÕn cho t×nh h×nh v« cïng phøc t¹p vµ nguy hiÓm. Mét lÇn n÷a l·nh tô NguyÔn ¸i Quèc l¹i xuÊt hiªn rÊt ®óng lóc Ng­êi ®· thay mÆt Quèc tÕ céng s¶n triÖu tËp héi nghi hîp nhÊt §¶ng ngµy 3/2/1930 t¹i H­¬ng C¶ng – Trung Quèc. Héi nghi ®· th«ng qua b¶n “ChÝnh c­¬ng s¸ch l­îc v¾n t¾t” do chÝnh Ng­êi khëi th¶o vµ bÇu ra Ban chØ huy l©m thêi ®Ó chØ ®¹o phong trµo c¸ch m¹ng vµ c«ng t¸c tæ chøc §¶ng. Cã thÓ nãi, §¶ng céng s¶n ViÖt Nam ra ®êi ngµy 3/2/1930 lµ mét b­íc ngoÆt trong lÞch sö vÜ ®¹i, chÊm døt thêi kú khñng ho¶ng vÒ vai trß l·nh ®¹o phong trµo c¸ch m¹ng ViÖt Nam. Tõ ®©y, c¸ch m¹ng ViÖt Nam ®· thuéc quyÒn cña giai cÊp c«ng nh©n mµ ®éi tiªn phong lµ §¶ng céng s¶n ViÖt Nam. Còng tõ ®©y, c¸ch m¹ng ViÖt Nam trë thµnh mét bé phËn kh¨ng khÝt cña c¸ch m¹ng thÕ giíi. D­íi sù l·nh ®¹o cña §¶ng céng s¶n, phong trµo ®Êu tranh cña quÇn chóng nh©n d©n nh©n trªn ®µ ph¸t triÓn m¹nh mÏ thµnh cao trµo c¸ch m¹ng réng kh¾p ®iÓn h×nh lµ cao trµo c¸ch m¹ng 1930 – 1931 víi ®Ønh cao lµ X« ViÕt - NghÖ TÜnh, vµ tiÕp sau ®ã lµ cao trµo c¸ch m¹ng n¨m 1936 – 1939. Qua hai cao trµo ®· ®Ó l¹i nh÷ng bµi häc v« cïng quý b¸u cho §¶ng ta trong qu¸ tr×nh chØ ®¹o c¸ch m¹ng vµ ®©y còng lµ nh÷ng cuéc tæng diÔn tËp chuÈn bÞ cho sù thµnh c«ng cña C¸ch m¹ng th¸ng T¸m 1945. Tr­íc nh÷ng biÕn ®æi s©u s¾c vÒ t×nh h×nh chÝnh trÞ trªn thÕ giíi, §«ng D­¬ng vµ ViÖt Nam. Héi nghÞ Trung ­¬ng §¶ng lÇn thø VIII häp (th¸ng 5/19941) t¹i P¸c Bã – Cao B»ng ®· nªu râ sù chuyÓn h­íng chØ ®¹o chiÕn l­îc c¸ch m¹ng cña n­íc ta. Còng trong héi nµy mÆt trËn ViÖt Minh ®· ®­îc thµnh lËp (ngµy 19/5/1941). Ngµy 9/3/1945, NhËt Êt c¼ng Ph¸p, §¶ng vµ B¸c ®· nhËn ®Þnh thêi c¬ thuËn lîi ®· ®Õn, §¶ng ph¸t ®éng “Cao trµo kh¸ng NhËt cøu n­íc”, ngµy 18/3/1945 ph¸t xÝt NhËt buéc ph¶i ký kÕt hiÖp ®Þnh ®Çu hµng kh«ng ®iÒu kiÖn qu©n ®ång minh, §¶ng nhËn ®Þnh thêi c¬ c¸ch m¹ng ®· chÝn muåi, ph¶i tranh thñ ®iÒu kiÖn thuËn lîi khi qu©n ®ång minh ch­a kÞp vµo §«ng D­¬ng lµm nhiÖm vô gi¶i gi¸p qu©n ®éi NhËt ®Ó tiÕn hµnh tæng khëi nghÜa giµnh chÝnh quyÒn. Tõ ngµy 14 – 28/8/1945 chØ trong vßng 15 ngµy, sau khi lÖnh Tæng khëi nghÜa ®­îc ban hµnh cuéc Tæng khëi nghÜa ®· giµnh th¾ng lîi hoµn toµn. LÇn ®Çu tiªn trong lÞch sö d©n téc chÝnh quyÒn c¶ n­íc thùc sù thuéc vÒ tay nh©n d©n.Trong kh«ng khÝ t­ng bõng cña chiÕn th¾ng, ngµy 2/9/1945, t¹i qu¶ng tr­êng Ba §×nh Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· thay mÆt ChÝnh phñ l©m thêi ®äc b¶n tuyªn ng«n ®éc lËp tuyªn bè tr­íc quèc d©n vµ thÕ giíi n­íc ViÖt Nam d©n chñ céng hoµ ®éc lËp, tù do ra ®êi. C¸ch m¹ng th¸ng T¸m thµnh c«ng, lµ thµnh qu¶ to lín cña nh©n d©n ta. Th¾ng lîi ®ã ®· ph¸ tan hai xiÒng xÝch n« lÖ cña thùc d©n Ph¸p h¬n 80 n¨m vµ ph¸t xÝt NhËt, ®ång thêi nã cßn lËt nhµo chÕ ®é qu©n chñ chuyªn chÕ tån t¹i h¬n mét ngh×n n¨m. Tõ ®©y, n­íc ta tõ mét n­íc thuéc ®Þa ®· trë thµnh mét n­íc ®éc lËp d­íi chÕ ®é d©n chñ céng hoµ, ®­a nh©n d©n ta tõ phËn n« lÖ thµnh ng­êi ®éc lËp tù do, d©n chñ vµ b¾c ¸i. 6. LÞch sö ViÖt Nam tõ n¨m 1945 ( giai ®o¹n kh¸ng chiÕn chèng thùc d©n Ph¸p x©m l­îc lÇn thø 2 ) Cã thÓ nãi, c¸ch m¹ng th¸ng T¸m n¨m 1945 thµnh c«ng, nhµ n­íc ViÖt Nam d©n chñ céng hoµ ra ®êi thÕ nh­ng nÒn céng hoµ cßn non trÎ ®· ph¶i ®èi mÆt víi nh÷ng biÕn ®éng to lín cña t×nh h×nh chÝnh trÞ trong vµ ngoµi n­íc. Nh÷ng khã kh¨n to lín ®ã do thï trong giÆc ngoµi ®· ®Èy c¸ch m¹ng ViÖt Nam ®Õn mét t×nh thÕ hiÓm nghÌo: “ Ngµn c©n treo sîi tãc”. §Ó tr¸nh t×nh tr¹ng ph¶i ®èi phã víi nhiÒu kÎ thï cïng mét lóc, §¶ng ta ®· thùc hiÖn s¸ch l­îc hoµ víi qu©n T­ëng nh»m h¹n chÕ, ng¨n chÆn mét c¸ch cã hiÖu qu¶ m­u ®å chèng ph¸ chèng ph¸ c¸ch m¹ng cña T­ëng vµ bän tay sai. MÆt kh¸c ta cã ®iÒu kiÖn tËp trung ®Ó tiÕn hµnh cuéc khëi nghi· ë Nam Bé, h¹n chÕ chiÕn tranh më réng ph¹m vi trªn c¶ n­íc. Trªn c¬ së vËn dông s¸ch l­îc ph©n ho¸ kÎ thï cña chñ nghÜa Mac – Lªnin, §¶ng vµ ChÝnh phñ ta do Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®øng ®Çu ®· ký kÕt víi thùc d©n Ph¸p b¶n hiÖp ­íc s¬ bé ( ngµy 6/3/1946 ) vµ b¶n t¹m ­íc (ngµy 14/9 1946) viÖc ký kÕt nµy ta ®· m­în tay Ph¸p g¹t 20 v¹n qu©n T­ëng vµ bän tay sai ra khái miÒn B¾c, ®ång thêi ta còng tranh thñ thêi gian hoµ b×nh ®Ó tiÕp tôc chuÈn bÞ lùc l­îng kh¸ng chiÕn l©u dµi. Tr­íc nh÷ng th¸i ®é ngoan cè cña kÎ thï, t×m nhiÒu chiªu bµi khiªu khÝch vµ hµnh ®éng x©m l­îc ngµy cµng tr¾ng trîn, ngµy 19/12/1946, thay mÆt §¶ng vµ chÝnh phñ Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· ra lêi kªu gäi toµn quèc kh¸ng chiÕn víi ®­êng lèi “ Kh¸ng chiÕn toµn d©n, toµn diÖn, tr­êng kú vµ tù lùc c¸nh sinh”. Víi ®­êng lèi kh¸ng chiÕn ®óng ®¾n cïng víi sù l·nh ®¹o tµi t×nh cña §¶ng vµ nh©n d©n ta ®· giµnh ®­îc th¾ng lîi to lín trong chiÕn dÞch ViÖt b¾c - Thu ®«ng n¨m 1947. §ång thêi më réng chiÕn dÞch Biªn giíi - Thu ®«ng (1950) giµnh thÕ chñ ®éng chiÕn l­îc trªn chiÕn tr­êng chÝnh B¾c Bé vÒ tay nh©n d©n ta tõ ®ã t¹o ®µ th¾ng lîi trong chiÕn dÞch §«ng – Xu©n (1953 – 1954), víi ®Ønh cao lµ trËn §iÖn Biªn Phñ lÉy lõng n¨m ch©u trÊn ®éng ®Þa cÇu. Sau 56 ngµy ®ªm liªn tôc chiÕn ®Êu, ®Õn ngµy 7/5/1954, t­íng §ê C¸t vµ toµn bé tham m­u tËp ®oµn cø ®iÓm bÞ b¾t, gÇn mét v¹n qu©n ®Þch ra hµng. Th¾ng lîi cña qu©n vµ nh©n d©n ta, buéc Ph¸p ph¶i ngåi vµo bµn ®µm ph¸n ®Ó ký kÕt hiÖp ®Þnh Gi¬nev¬. HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®uîc ký kÕt ngµy 21/7/1954 ®· ch©m døt cuéc chiÕn tranh x©m l­îc cña thùc d©n Ph¸p cã Mü gióp søc ë §«ng D­¬ng, Ph¸p ph¶i rót qu©n viÔn chinh vÒ n­íc, miÒn B¾c ®­îc hoµn toµn gi¶i phãng vµ chuyÓn sang giai ®o¹n c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa. Th¾ng lîi cña nh©n d©n ta trong tr©n chiÕn §iÖn Biªn Phñ, kh«ng nh÷ng b¶o vÖ thµnh qu¶ cña c¸ch m¹ng th¸ng T¸m, mµ ®©y sÏ lµ më ra mét thêi kú chÊm døt ¸ch thèng trÞ cña thùc d©n Ph¸p trong mét thÕ kû. §ång thêi gi¸ng mét ®ßn m¹nh mÏ vµo hÖ thèng gãp phÇn cæ vò m¹nh mÏ phong trµo gi¶i phãng d©n téc trªn thÕ giíi. 7. LÞch sö ViÖt Nam tõ 1954 – 1975 (giai ®o¹n c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa ë miÒn B¾c vµ c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ nh©n d©n ë miÒn Nam) Tõ khi hiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®­îc ký kÕt ë §«ng D­¬ng, trong ®iÒu kiÖn ®Êt n­íc bÞ chia c¾t lµm hai miÒn, §¶ng vµ chÝnh phñ ®· ®Ò ra cho c¸ch m¹ng mçi miÒn nh÷ng nhiÖm vô chiÕn l­îc riªng cho phï hîp víi ®Æc ®iÓm t×nh h×nh. ë miÒn B¾c, sau khi kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p kÕt thóc, cuéc c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ nh©n d©n c¨n b¶n ®­îc hoµn thµnh th× sÏ tiÕn hµnh c«ng cuéc c¶i c¸ch x· héi chñ nghÜa. Cßn miÒn Nam, do vÉn cßn ¸ch thèng trÞ cña ®Õ quèc tay sai §¶ng chñ tr­¬ng tiÕp tôc cuéc c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ nh©n d©n. Bªn c¹nh nh÷ng nhiÖm vô riªng cña hai miÒn, ®Òu cã nhiÖm vô chung lµ ®¸nh Mü vµ lò tay sai cña chóng, nhanh chãng gi¶i phãng miÒn Nam thèng nhÊt ®Êt n­íc. Trong khi miÒn B¾c ®ang cè g¾ng dån søc lùc vµo c«ng cuéc c¶i c¸ch ruéng ®Êt kh«i phôc kinh tÕ, th× ë miÒn Nam tõ nh÷ng n¨m 1957 – 1959, Mü – DiÖm tæ chø më réng “Tè céng, diÖt céng”, víi khÈu hiÖu “Thµ giÕt nhÇm cßn h¬n bá sãt”, chóng lª m¸y chÐm kh¾p miÒn Nam ViÖt Nam giÕt h¹i nh÷ng ng­êi d©n v« téi. Phong trµo ®Êu tranh cña quÇn chóng bÞ kÎ ®Þch khñng bè, ®µn ¸p d÷ déi, c¸ch m¹ng bÞ tæn thÊt nÆng nÒ. Tr­íc t×nh h×nh ®ã, Héi nghÞ Trung ­¬ng §¶ng lÇn thø XV (®Çu n¨m 1959) ®· x¸c ®Þnh con ®­êng ph¸t triÓn c¬ b¶n cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam lµ khëi nghÜa giµnh chÝnh quyÒn vÒ tay nh©n d©n b»ng lùc l­îng quÇn chóng chñ yÕu lµ kÕt hîp víi lùc l­îng vò trang nh©n d©n. Tõ khi cã nghÞ quyÕt cña §¶ng soi ®­êng, c¸c phong trµo næi dËy ë kh¾p n¬i vµ lan réng ra kh¾p miÒn Nam thµnh cao trµo c¸ch m¹ng víi cuéc “§ång khëi”, (n¨m 1959) tiªu biÓu lµ phong trµo næi dËy ë BÕn Tre. Cuéc “§ång khëi”, ®· gi¸ng mét ®ßn nÆng vµo chÝnh s¸ch th­c d©n míi cña Mü, lµm lung lay tËn gèc chÝnh quyÒn tay sai Ng« §×nh DiÖm. §øng tr­íc sù lín m¹nh cña phong trµo ngµy 20/12/1960, MÆt trËn gi¶i phãng miÒn Nam ®· ra ®êi trùc tiÕp l·nh ®¹o c¸c phong trµo c¸ch m¹ng quÇn chóng. Nh©n d©n miÒn Nam ®­îc sù phèi hîp vµ chi viÖn ngµy cµng lín m¹nh cña hËu ph­¬ng miÒn B¾c ®· anh dòng chiÕn ®Êu vµ ®Ëp tan mäi ©m m­u cña Mü trong c¸c chiÕn l­îc “ChiÕn tranh ®Æc biÖt” vµ “ChiÕn tranh côc bé” liªn tiÕp giµnh th¾ng lîi gißn r· trong trËn Êp B¾c – Mü Tho (ngµy 2/1/1963) , trËn B×nh Gi· (ngµy 19/8/1965) råi ®Õn cuéc tæng tiÕn c«ng mïa xu©n n¨m 1968. Víi hy väng t×m ®­îc mét lèi tho¸t damh dù, Mü tiÕp tôc chuyÓn sang chiÕn l­îc “ViÖt Nam ho¸ chiÕn tranh” ë miÒn Nam, ®ång thêi më réng chiÕn tranh ph¸ ho¹i ë miÒn B¾c lÇn hai (16/4/1972) víi quy m« lín h¬n rÊt nhiÒu so víi chiÕn tranh ph¸ ho¹i lÇn thø nhÊt. Tr¶i qua 12 ngµy ®ªm chiÕn ®Êu anh dòng, qu©n d©n miÒn B¾c ®· ®¸nh b¹i hoµn toµn cuéc tËp kÝch b»ng m¸y bay B52 cña Mü, lµm nªn trËn “§iÖn Biªn Phñ trªn kh«ng” buéc Mü ph¶i ngåi vµo bµn ë héi nghÞ Pari. ViÖc ký kÕt hiÖp ®Þnh Pari n¨m 1973 lµ th¾ng lîi lÞch sö quan träng t¹o thêi c¬ thuËn lîi ®Ó nh©n d©n ta tiÕn lªn ®¸nh ®æ nguþ quyÒn, gi¶i phãng miÒn Nam thèng nhÊt ®Êt n­íc. D­íi sù l·nh ®¹o tµi t×nh, s¸ng suèt cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam, cuéc tæng tiÕn c«ng vµ næi dËy mïa xu©n n¨m 1975 víi trËn më ®Çu lµ ë Bu«n Ma ThuËt vµ chiÕn dÞch T©y Nguyªn, vµ tiÕp ®ã lµ chiÕn dÞch HuÕ - §µ N½ng, vµ cuèi cïng lµ chiÕn dÞch Hå ChÝ Minh lÞch sö ®· kÕt thóc hoµn toµn th¾ng lîi sau gÇn 2 th¸ng liªn tôc (tõ ngµy 4 th¸ng 3 ®Õn ngµy 2 th¸ng 5 n¨m 1975). Th¾ng lîi cña cuéc kh¸ng chiÕn ®· më ra cho d©n téc ViÖt Nam mét kû nguyªn míi ®ã lµ kû nguyªn ®éc lËp d©n téc, thèng nhÊt tæ quèc, ®i lªn chñ nghÜa x· héi. §ã lµ mét trong nh÷ng th¾ng lîi vÜ ®¹i nhÊt, hiÓn h¸ch nhÊt trong lÞch sö dùng n­íc vµ gi÷ n­íc cña d©n téc ta. Tõ thêi kú khai thiªn lËp quèc cã thÓ nãi chiÕn th¾ng B¹ch §»ng, Chi L¨ng, §èng §a, §iÖn Biªn Phñ vµ cuèi cïng lµ chiÕn dÞch Hå ChÝ Minh ®· ®Ó l¹i mét mèc son lÞch sö chãi läi trong qu¸ tr×nh ®i lªn cña lÞch sö n­íc ta. 8. LÞch sö ViÖt Nam tõ n¨m 1975 ®Õn nay Sau gi¶i phãng hoµn toµn miÒn Nam thèng nhÊt tæ quèc, c¸ch m¹ng n­íc ta chuyÓn sang giai ®o¹n c¶ n­íc ®i lªn chñ ngi· x· héi. C«ng cuéc x©y dùng ®Êt n­íc tiÕn hµnh ch­a ®­îc bao l©u th× nh©n d©n ta l¹i ph¶i ®­¬ng ®Çu víi nh÷ng qu©n x©m l­îc míi cã quy m« lín vµ khã kh¨n ë biªn giíi T©y – Nam cña tæ quèc cña tËp ®oµn ph¶n ®éng P«nPèt – Iªng xari (22/12/1978), vµ cuéc x©m l­îc biªn giíi phÝa B¾c cña Trung Quèc (17/2/1979). Cã thÓ nãi, ®Êt n­íc ta ®· tr¶i qua nhiÒu cuéc chiÕn tranh gian nan vÊt v¶, nh­ng nh×n chung ®Êt n­íc vµ con ng­êi ViÖt Nam ®· vµ ®ang thu ®­îc nh÷ng thµnh tùu to lín vÒ mäi mÆt, thªm vµo ®ã ViÖt Nam hiÖn nay ®ang ®­îc bÇu ban quèc tÕ tin t­ëng vµ ñng hé. ViÖt Nam hiÖn nµy lµ thµnh viªn cña c¸c tæ chøc nh­ : ASEAN, thµnh viªn cña WTO, thµnh viªn cña Liªn hîp quèc …®©y lµ minh chøng cho sù ph¸t triÓn v­ît bËc, lµ ®iÒu kiÖn thuén lîi cho sù ph¸t triÓn cña n­íc ta trªn con ®­êng héi nhËp vµ ph¸t triÓn do §¶ng vµ B¸c ®· lùa chän. II. v¨n häc viÖt nam vÒ ®Ò tµi kh¸ng chiÕn chèng x©m l­îc 1. V¨n häc viÕt vÒ ®Ò tµi kh¸ng chiÕn chèng x©m l­îc lµ mét chñ ®Ò quan träng Trong nÒn v¨n häc viÕt ViÖt Nam, hai dßng c¶m høng s¸ng t¹o chÝnh næi lªn xuyªn suèt ®ã lµ m¹ch v¨n d©n téc lµ c¶m høng yªu n­íc vµ c¶m høng nh©n ®¹o. Tõ khi xuÊt hiÖn nÒn v¨n häc viÕt ViÖt Nam tõ thÕ kû thø X, th× c¶m høng yªu n­íc xuÊt hiÖn tr­íc, trë thµnh mét dßng ch¶y chñ ®¹o suèt tõ thÕ kû XV. Sau thÕ kû XV, c¶m høng nh©n ®¹o míi xuÊt hiÖn vµ ph¸t triÓn thµnh mét dßng ch¶y chÝnh. Trong ®ã c¶m høng yªu n­íc vÉn liªn tôc lµ dßng ch¶y trung t©m t¹o ra c¸c gi¸ trÞ v¨n ch­¬ng bÊt tö. Trong dßng c¶m høng yªu n­íc, ®Ò tµi kh¸ng chiÕn chèng qu©n x©m l­îc cã vÞ trÞ v« cïng quan träng. NhiÒu giai ®o¹n lÞch sö ®Ò tµi nµy chiÕm nhiÒu vÞ trÝ trung t©m, quyÕt ®Þnh c¸c khuynh h­íng t­ t­ëng, c¸c thµnh tùu nghÖ thuËt trong giai ®o¹n nµy. Së dÜ nh­ vËy bëi v× n­íc ta liªn tôc ph¶i tr¶i qua nhiÒu cuéc x©m l­îc, nh©n d©n ta ph¶i ®øng lªn kh¸ng chiÕn chèng giÆc ngo¹i x©m. Tõ cuéc kh¸ng chiÕn chèng qu©n Tèng (thÕ kû XI) ®Õn ba lÇn kh¸ng chiÕn chèng Nguyªn – M«ng (thÕ kû XIII), tõ cuéc kh¸ng chiÕn chèng qu©n Minh (thÕ kû XV) ®Õn cuéc t©n c«ng vÜ ®¹i cña Quang Trung - NguyÔn HuÖ, quÐt s¹ch qu©n Thanh ra khái bê câi n­íc ta (thÕ kû XVIII), tõ c¸c cuéc kh¸ng Ph¸p cuèi thÕ kû XIX khi thùc d©n Ph¸p míi vµo n­íc ta tíi cuéc Tæng khëi nghÜa n¨m 1945 lÞch sö ; tõ cuéc kh¸ng chiÕn tr­êng kú 9 n¨m chèng Ph¸p (1946 – 1954) ®Õn cuéc kh¸ng chiÕn oai hïng chèng Mü (1955- 1975)vµ c¸c cuéc chiÕn tranh b¶o vÖ biªn giíi Tæ quèc g©n ®©y. LÞch sö n­íc ta kh«ng mét trang nµo kh«ng ®­îc vÏ h×nh mét thanh g­¬m vµ t« ®Ëm mét mµu m¸u. V¨n häc bao giê bao giê còng lµ t©m g­¬ng ph¶n chiÕu lÞch sö, nhÞp b­íc cïng d©n téc, lµ tÊm kÝng héi tô nh÷ng ¸nh s¸ng lung linh trong cuéc sèng tinh thÇn ®Êt n­íc. Do ®ã, ®Ò tµi kh¸ng chiÕn chèng x©m l­îc cã mét vÞ trÝ v« cïng quan träng trong nÒn v­n häc viÕt ViÖt Nam. Theo thèng kª cña c¸c nhµ nghiªn cøu, ®©y lµ ®Ò tµi cã chiÕm nhiÒu sè l­îng t¸c gi¶, ®Ó l¹i nhiÒu t¸c ph©m hay vµ còng cã nhiÒu thµnh tùu vÒ néi dung vµ nghÖ thuËt nhÊt. V× vËy trong c¸c ch­¬ng tr×nh v¨n häc nhµ tr­êng, ®Ò tµi kh¸ng chiÕn chèng x©m l­îc chiÕm gi÷ mét vÞ trÝ ®¸ng kÓ, cã ý nghÜa v« cïng quan träng trong hÖ thèng t¸c phÈm v¨n häc ë nhµ tr­êng. 2. V¨n häc viÕt vÒ ®Ò tµi kh¸ng chiÕn chèng x©m l­îc gãp phÇn ®¸ng kÓ vµo sù ph¸t triÓn nÒn v¨n häc viÕt ViÖt Nam båi ®¾p t×nh c¶m yªu n­íc cho c¸c thÕ hÖ V¨n häc viÕt vÒ ®Ò tµi kh¸ng chiÕn chèng x©m l­îc gãp phÇn båi d­ìng t×nh yªu Tæ quèc, lßng tù hµo d©n téc, lßng c¨m thï giÆc, tinh thÇn kh¾c phôc khã kh¨n gian khæ ®Ó chiÕn ®Êu, tinh thµn dòng c¶m kiªn c­êng cña chñ nghÜa anh hïng c¸ch m¹ng ViÖt Nam. Nh×n chung t¸c phÈm viÕt vÒ ®Ò tµi nµy ®Òu båi d­ìng ý thøc c«ng d©n ch©n chÝnh, x©y dùng nh÷ng t×nh c¶m cao ®Ñp trong t©m hån thÕ hÖ trÎ. LËt l¹i nh÷ng trang s¸ch th¾m m¸u ®á cña cha «ng, c¸c em häc sinh sÏ hiÓu ®­îc nh÷ng gi¸ trÞ m¸u x­¬ng mµ cha «ng ta ®· ph¶i ®æi lÊy ®Ó cã nÒn ®éc lËp tù do vµ cuéc sèng yªn vui h¹nh phóc h«m nay. C¸c em sÏ cµng thªm yªu quý vµ tù hµo vÒ Tæ quèc m×nh, hiÓu ®­îc nh÷ng trang vµng cña lÞch sö, nh÷ng chiÕn c«ng anh dòng nh÷ng nh©n vËt anh hïng ®· gãp phÇn lµm vÎ vang cho ®Êt n­íc. Nh÷ng gi¸ trÞ qu¸ khø anh hïng lu«n cã sø sèng trong hiÖn t¹i vµ t­¬ng lai ®Ó t¹o ra mét sù kÕ truyÒn liªn tôc lµm nªn nh©n c¸ch vµ b¶n s¾c ViÖt Nam. §Ò tµi kh¸ng chiÕn chèng x©m l­îc cã vÞ trÝ ®Æc biÖt quan träng trong hµnh tr×nh ®ã. Ch­¬ng II ®Ò tµi kh¸ng chiÕn chèng x©m l­îc trong c¸c bµi th¬ thuéc ch­¬ng tr×nh s¸ch tiÕng viÖt tiÓu häc I. ®Æc ®iÓm vÒ néi dung t­ t­ëng Trong ch­¬ng tr×nh s¸ch TiÕng ViÖt ë TiÓu häc nh×n chung ®· ®Ò cËp nhiÒu vÊn ®Ò, nhiÒu néi dung phong phó trong sù nghiÖp ®Êu tranh b¶o vÖ Tæ quèc. C¸c t¸c phÈm ®· ca ngîi tinh thÇn cao ®Ñp cña nh©n d©n ta ®øng lªn b¶o vÖ Tæ quèc: H×nh t­îng vÒ nh÷ng ng­êi yªu n­íc anh hïng b¶o vÖ Tæ quèc vµ h×nh t­îng quª h­¬ng ®Êt n­íc. Cã thÓ nãi, trong h×nh t­îng nh÷ng con ng­êi yªu n­íc t«i nhËn thÊy cã c¸c anh hïng ë nh÷ng giai ®o¹n ®Çu cña thêi kú dùng n­íc nh­: Bµ Tr­ng, Bµ TriÖu, TrÇn H­ng §¹o…råi nh÷ng chiÕn sÜ c¸ch m¹ng, nh÷ng anh bé ®éi trong kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p, chèng Mü. Bªn c¹nh ®ã cßn cã h×nh ¶nh nh÷ng ng­êi phô n÷ kh¸ng chiÕn, nh÷ng ng­êi mÑ, ng­êi bµ, ng­êi chÞ du kÝch, nh÷ng em thiÕu nhi dòng c¶m kiªn c­êng trong chiÕn ®Êu. Næi bËt lªn lµ h×nh ¶nh B¸c Hå, ng­êi anh hïng d©n téc vÜ ®¹i, ng­êi cha giµ cña d©n téc lu«n ung dung ®µng hoµng trong c¸c bµi th¬. 1. VÎ ®Ñp t©m hån cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh kÝnh yªu trong c¸c bµi th¬ thuéc ch­¬ng tr×nh s¸ch TiÕng ViÖt Tiªñ häc Nãi tíi th¬ ca kh¸ng chiÕn cña B¸c, ng­êi ta nhí ngay ®Õn c¸c bµi th¬ nh­: “C¶nh rõng ViÖt B¾c”; “R»m th¸ng riªng”; “Tin th¾ng trËn”. C¶ ba bµi th¬ ®Òu to¸t lªn ë B¸c mét tinh thÇn l¹c quan, yªu ®êi lu«n tin t­ëng vµo sù th¾ng lîi cña c¸ch m¹ng. §ång thêi còng thÊy ®­îc t×nh yªu thiªn nhiªn cña Ng­êi lu«n g¾n liÒn víi tinh yªu ®Êt n­íc, víi sù nghiÖp c¸ch m¹ng. Ng­êi võa lµ mét chiÕn sÜ, võa lµ mét thi sÜ. Trong nh÷ng n¨m th¸ng kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p x©m l­îc ®Çy khã kh¨n, thiÕu thèn vµ gian khæ cuéc sèng ë chiÕn khu l¹i ®­îc thÓ hiÖn trong th¬ B¸c thËt vui t­¬i, s«i ®éng l¹ th­êng. ViÖt B¾c giµu cã víi nh÷ng s¶n vËt s½n cña nói rõng, vµ h¬n thÕ ViÖt B¾c cßn cã rÊt nhiÒu c¶nh ®Ñp “non xanh n­íc biÕc” ®Ó kh¸ch tha hå d¹o ch¬i. Ph¶i lµ con ng­êi rÊt yªu thiªn nhiªn, lu«n lu«n l¹c quan yªu ®êi th× B¸c míi ph¸t hiªn ra c¶nh ®Ñp ®éc ®¸o cña chiÕn khu ViÖt B¾c mµ kh«ng ph¶i n¬i nµo còng cã. Më ®Çu bµi th¬ “C¶nh rõng ViÖt B¾c” B¸c viÕt : “C¶nh rõng ViÖt B¾c thËt lµ hay” Ph¶i ch¨ng ®©y kh«ng ph¶i lµ c¶nh vËt thiªn nhiªn b×nh th­êng mµ lµ c¶nh cã nhiÒu ®iÒu l¹, nhiÒu nÐt ®Æc biÖt. Kh«ng ph¶i ngÉu nhiªn mµ B¸c dïng tõ “C¶nh rõng”, “C¶nh rõng” kh¸c víi nói rõng, chèn rõng, khu rõng. “C¶nh rõng” gîi cho ng­êi ta mét Ên t­îng s¸ng ®Ñp hïng vÜ chøa chÊt bao ®iÒu thó vÞ. T×nh yªu thiªn nhiªn cña B¸c lu«n lu«n g¾n liÒn víi Tæ quèc. B¸c lµm tÊt c¶ v× n­¬c, v× d©n, kh¸ng chiÕn cho ®Õn thµnh c«ng nh­ng kh«ng hÒ nghÜ ®Õn danh lîi cho b¶n th©n m×nh. B¸c mong ®Êt n­íc ®­îc ®éc lËp nh©n d©n ®­îc Êm no h¹nh phóc, cßn m×nh th× sÏ trë vÒ sèng Èn dËt n¬i nói rõng h»ng ngµy bÇu b¹n víi thiªn nhiªn vµ c¸c l·o n«ng : “Kh¸ng chiÕn thµnh c«ng ta trë l¹i Tr¨ng x­a h¹c cò víi xu©n nµy” Kh«ng chØ lµ chiÕn sÜ B¸c cßn cßn cã t©m hån th¬ d¹t dµo c¶m xóc. Dï bËn tr¨m c«ng ngµn viÖc nh­ng tr­íc mét c¶nh ®Ñp, mét ý th¬ la lßng B¸c l¹i trµo d©ng nh÷ng xóc c¶m. ChÝnh v× vËy mµ tÕt nguyªn tiªu n¨m 1948, tuy c«ng viÖc rÊt bËn nh­ng tr­íc c¶nh s¾c ®ªm r»m ®Çu xu©n chiÕn th¾ng, t©m hån th¬ vµ tinh yªu thiªn nhiªn cña B¸c vÉn mÆn nång : “R»m xu©n lång léng tr¨ng soi S«ng xu©n n­íc lÉn mµu trêi thªm xu©n Gi÷a dßng bµn b¹c viÖc qu©n Khuya vÒ b¸t ng¶t tr¨ng ng©n ®Çy thuyÒn” TÕt nguyªn tiªu mµ B¸c vÉn lµm viÖc, kh«ng kÓ thêi gian, quªn c¶ nghØ ng¬i. Vµ chØ khi c«ng viÖc ®· t¹m xong, trêi ®· khuya. Ng­êi míi hoµn toµn yªn t©m th­ëng thøc vÎ ®Ñp cña ¸nh tr¨ng r»m ®Çu xu©n. §äc qua nh÷ng vÇn th¬ cña B¸c, ng­êi ®äc nh­ thÊy hiÖn lªn gi÷a ®ªm tr¨ng r»m b¸t ng¸t lµ d¸ng vÎ ung dung, th­ th¸i cña mét t©m hån cao ®Ñp. §ång chÝ Vò Kú ®· tõng nhËn xÐt: “Bµi “Nguyªn tiªu” to¸t lªn nh©n c¸ch lín, t©m hån lín cña thi sÜ, vèn lµ nhµ chiÕn l­îc thiªn tµi, c¶m nhËn ®­îc vÎ ®Ñp tuyÖt vêi cña thiªn nhiªn, nh­ng vÉn lµm chñ ®­îc t×nh c¶m vµ tr¸ch nhiÖm cña m×nh”. (T×m hiÓu th¬ kh¸ng chiÕn cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh – NXB V¨n ho¸ d©n téc. 1999, Tr202). Sù hoµ hîp gi÷a t×nh yªu thiªn nhiªn, t×nh yªu Tæ quèc gi÷a phÈm chÊt nghÖ sÜ víi phÈm chÊt chiÕn sÜ mét lÇn n÷a thÓ hiÖn trong bµi “C¶nh rõng ViÖt B¾c” lµ nh­ vËy: “C¶nh rõng ViÖt B¾c thËt lµ hay V­în hãt chim kªu suèt c¶ ngµy Kh¸ch ®Õn th× mêi ng« nÕp n­íng S¨n vÒ th­êng chÐn thÞt rõng quay” NÕu nh­ hai c©u ®Çu cña bµi th¬ mang phong vÞ cæ ®iÓn gîi vÎ ®Ñp cña mét c¶nh tiªn ªm ¶ th× hai c©u thøc l¹i gîi c¶nh nhén nhÞp cña mét c¶nh ®êi ®Çm Êm, vui t­¬i bªn bÕp löa hång. ChÞu ¶nh h­ëng kh¸ nhiÒu cña th¬ §­êng, B¸c ®· sö dông thµnh c«ng vµ nhiÒu khi rÊt s¸ng t¹o mét sè ng«n tõ cña th¬ §­êng b»ng c¸ch chuyÓn ho¸ ®Ó buån thµnh vui. Còng nh­ c¶nh “Yªn ba” (Khãi sãng) nh­ng trong th¬ cña T« HiÖu “Yªn ba giang th­îng sö nh©n sÇu” lµ c©u th¬ buån gîi nªn nçi sÇu da diÕt khi xa quª h­¬ng. Cßn trong c©u th¬ cña B¸c “Yªn ba trong xø ®µm qu©n sù” l¹i lµ c©u th¬ vui, h×nh ¶nh khãi sãng ë ®©y kh«ng gîi buån mµ tr¸i l¹i rÊt cã Ých cho c«ng viÖc, bµn viÖc qu©n cña B¸c. 2. H×nh ¶nh ng­êi chiÕn sÜ c¸ch m¹ng, nh÷ng anh bé ®éi cô Hå trong c¸c bµi th¬ trong ch­¬ng tr×nh s¸ch TiÕng ViÖt TiÓu häc H×nh ¶nh ng­êi lÝnh trong th¬ kh¸ng chiÕn tõ anh VÖ quèc qu©n, VÖ quèc ®oµn, bé ®éi gi¶i phãng qu©n lµ h×nh t­îng ng­êi lÝnh kiÓu míi, lÇn ®Çu tiªn xuÊt hiÖn trong th¬ kh¸ng chiÕn. TuyÖt ®¹i ®a sè “Anh bé ®éi cô Hå” ®Òu lµ nh÷ng ng­êi n«ng d©n mÆc ¸o lÝnh, hä cÇm sóng ®Ó gi¶i phãng cho m×nh vµ giai cÊp, ®ång bµo m×nh. H×nh ¶nh ng­êi chiÕn sÜ trë thµnh ®Ò tµi hÊp dÉn cña v¨n häc vµ lµ niÒm ng­ìng mé chung cña tÇng líp nh©n d©n. Ng­êi ta nãi tíi anh bé ®éi víi tÊt c¶ sù tr©n träng, vµ biÕt ¬n vµ tin yªu. Th¬ ca kh¸ng chiÕn Ýt m« t¶ nh÷ng trËn ®¸nh, mµ chØ miªu t¶ t©m hån, t×nh c¶m ng­êi lÝnh. Ng­êi lÝnh xuÊt hiÖn trong th¬ phÇn nhiÒu lµ tr­íc vµ sau trËn ®¸nh, ng­êi lÝnh trong sinh ho¹t ®êi th­êng vµ nh÷ng t×nh c¶m rÊt ®«n hËu, gi¶n dÞ. §Ò tµi viÕt vÒ kh¸ng chiÕn thuéc ch­¬ng tr×nh TiÓu häc h×nh ¶nh anh bé ®éi cô Hå thËt lµ ®Ñp, ®ã lµ nh÷ng con ng­êi cßn rÊt trÎ, hä t¹m biÖt ng­êi th©n, gia ®×nh lªn ®­êng ®¸nh giÆc víi mét tinh thÇn quyÕt t©m chiÕn ®Êu gi¶i phãng miÒn Nam thèng nhÊt ®Êt n­íc. H×nh ¶nh anh bé ®éi cô Hå, ng­êi chiÕn sÜ céng s¶n ViÖt Nam ®· trë thµnh mét biÓu t­îng ®Ñp, mét tÊm g­¬ng s¸ng vÒ tinh thÇn c¸ch m¹ng cho mäi thÕ hÖ m¹i sau häc tËp vµ noi theo. §Õn th¨m nhµ ngôc S¬n La vµo mét chiÒu xu©n hoa ®µo në, tr­íc nh÷ng xóc ®éng vµ sù kh©m phôc tinh thÇn bÊt khuÊt cña ng­êi chiÕn sÜ céng s¶n T« HiÖu t¸c gi¶ T¹ H÷u Yªn ®· viÕt bµi th¬ “Anh vÒ cïng mïa hoa” – mét bµi th¬ sèng m·i cïng n¨m th¸ng. Khi thùc d©n Ph¸p cÇm tï trong nhµ ngôc tØnh S¬n La T« HiÖu ®· ­¬m mét h¹t ®µo, v­ît qua mäi thö th¸ch cña hoµn c¶nh h¹t ®µo Êy ®· n¶y mÇm, lín lªn vµ ra hoa: “T«i nghe hoa th× thÇm T«i nghe nô n¶y mÇm Tõ kÏ t­êng nhµ ngôc Trë tr¨n vµ khã nhäc Trong gi¸ l¹nh mïa ®«ng” (Anh vÒ cïng mïa hoa – T¹ H÷u Yªn) Sù ph¸t triÓn khã kh¨n cña c©y ®µo ë ®©y ph¶i ch¨ng chÝnh lµ con ®­êng c¸ch m¹ng ®Çy hiÓm nguy, gian khæ mµ T« HiÖu ®· v­ît qua. Ph¶i ch¨ng ®ã chÝnh lµ tinh thÇn kiªn trung, bÊt khuÊt lµ søc sèng m·nh liÖt kh«ng kÎ thï nµo cã thÓ tiªu diÖt ®­îc. C©u th¬ “Në mïa ®µo Céng s¶n” lµ mét c©u th¬ rÊt hay. C©y ®µo T« HiÖu ®· në hoa, mét mµu ®á t­îng tr­ng cho søc sèng trµn ®Çy, mµu ®æ cña lý t­ëng cao ®Ñp líp líp ng­êi chiÕn sÜ c¸ch m¹ng ®ang ph¸t triÓn: “Tr¸i tim ng­êi c¸ch m¹ng SÏ kh«ng hÐo bao giê Gieo ý nh¹c vÇn th¬ Cho mai sau h¸t m·i” T¸c gi¶ so s¸nh hao ®µo víi “Tr¸i tim ng­êi c¸ch m¹ng” ®Òu hång t­¬i. H×nh ¶nh ng­êi chiÕn sÜ c¸ch m¹ng,nh÷ng anh bé ®éi trong kh¸ng chiÕn thËt ®Ñp vµ anh dòng biÕt bao. Bªn c¹nh ®ã, ®Ó cã ®­îc cuéc sèng yªn b×nh, h¹nh phóc cho nh©n d©n. C¸c chiÕn sÜ biªn phßng ®· ngµy ®ªm ®èi mÆt víi bao khã kh¨n, thö th¸ch. H×nh ¶nh chó c«ng an biªn phßng trong bµi “Ngùa biªn phßng” cña t¸c gi¶ Phan ThÞ Thanh Nhµn hiÖn lªn thËt ®Ñp, thËt anh dòng nh­ng còng gÇn gòi, th©n thiÖn biÕt bao: “ Chó c«ng an biªn phßng R¹p m×nh trªn l­ng ngùa Ngùa lao nhanh nh­ bay C¶ c¸nh rõng næi giã’’ (Ngùa biªn phßng – Phan ThÞ Thanh Nhµn) Khæ th¬ ®Çu tiªn ®· g©y ®­îc Ên t­îng trong lßng ng­êi ®äc b»ng h×nh ¶nh ng­êi chiÕn sÜ biªn phßng r¹p m×nh phi ngùa nh­ bay tuÇn tra rõng biªn giíi. §©y lµ mét khæ th¬ võa t­êng thuËt võa m« t¶ sinh ®éng b»ng con m¾t thÝch thó cña trÎ th¬. ViÖc s­ dông liªn tiÕp mét lo¹i c¸c ®éng tõ “r¹p m×nh”, “lao nhanh nh­ bay”, “næi giã” khiÕn cho h×nh ¶nh ng­êi vµ ngùa trë nªn sinh ®éng tr­íc c¸c em. C¸c chiÕn sÜ biªn phßng ®· ©m thÇm lÆng lÏ kh«ng qu¶n ngµy ®ªm v­ît qua mäi khã kh¨n cña hoµn c¶nh ®Ó tuÇn tra biªn giíi, s¨n ®uæi qu©n thï, quyÕt t©m b¶o vÖ n¬i biªn c­¬ng cña Tæ quèc. Ng­êi chiÕn sÜ biªn phßng kiªn c­êng anh dòng lµ thÕ nh­ng còng thËt gÇn gòi s©u s¾c biÕt bao. Kh¸c víi t­ thÕ “r¹p m×nh”. Khi tuÇn tra lµ t­ thÕ “khoan thai’’ cña c¸c anh sau khi ®· hoµn thµnh nhiÖm vô: “Xong c«ng viÖc trë vÒ Ngùa b­íc ®i thong th¶ Chó c«ng an ®i bªn Tay vç vÒ l­ng ngùa’’ H×nh ¶nh anh bé ®éi cô Hå trong bµi “TiÕng gµ tr­a” cña Xu©n Quúnh l¹i cã nçi nhí thËt s©u nÆng vÒ nh÷ng kû niÖm cña tuæi th¬, vÒ h×nh ¶nh ng­êi bµ kÝnh yªu. Nh÷ng kû niÖm trong anh ®­îc thÓ hiÖn ngµy cµng râ bëi ©m thanh cña “TiÕng gµ nh¶y æ” bªn xãm nhá, trªn ®­êng hµnh qu©n. TiÕng gµ tr­a cña Xu©n Quúnh vang väng trong kh«ng gian, nã cã mét c¸i g× ®ã l¾ng ®äng, khiÕn lßng ng­êi xèn xang: “Trªn ®­êng hµnh qu©n xa Dõng ch©n bªn xãm nhá TiÕng gµ ai nh¶y æ: “Côc, côc t¸c…côc ta…” Nghe xao ®éng n¾ng tr­a Nghe bµn ch©n ®ì mái Nghe gäi vÒ tuæi th¬”. (TiÕng gµ tr­a – Xu©n Quúnh) Khæ th¬ cuèi cïng cã thÓ nãi lµ khæ th¬ hay nhÊt, c¶m ®éng nhÊt, nã chøa ®ùng nh÷ng t×nh c¶m thiªng liªng cao quý, s©u s¾c vµ ch©n thµnh cña t¸c gi¶ vµ cña anh chiÕn sü ®ang trªn ®­êng hµnh qu©n. Cã thÓ nãi, “TiÕng gµ côc t¸c” lµ h×nh ¶nh ®Ñp, bÊt ngê cña thÕ giíi hiÖn thùc, ®©y lµ h×nh t­îng nghÖ thuËt, h×nh t­îng cña thÕ giíi t©m t­ëng, m·i m·i ®­îc l­u gi÷ trong ký øc cña anh chiÕn sü. Vµ nã chÝnh lµ céi nguån ®em ®Õn mét søc m¹nh tinh thÇn lín lao ®Ó chiÕn ®Êu v× nh÷ng g× ®Ñp nhÊt, cao c¶ nhÊt vµ thiªng liªng nhÊt. 3. H×nh ¶nh nh÷ng ng­êi mÑ, ng­êi bµ trong c¸c bµi th¬ thuéc ch­¬ng tr×nh s¸ch TiÕng ViÖt TiÓu häc MÑ lµ tiÕng gäi thiªng liªng mu«n thuë vµ mu«n n¬i cña mu«n triÖu tr¸i tim con ng­êi. Ng­êi mÑ ViÖt Nam tõ ngµn x­a kh«ng chØ yªu chång vµ th­¬ng con mµ cßn cã lßng yªu n­íc nång nµn. Yªu n­íc g¾n liÒn víi t×nh yªu th­¬ng giai cÊp vµ lßng c¨m thï giÆc c­íp n­íc, b¸n n­íc. Ngay trong ca dao, ng­êi mÑ ®· d¹y cho con biÕt ®©u lµ kÎ thï: “ Con ¬i mÑ b¶o c©u nµy C­íp ®ªm lµ giÆc, c­íp ngµy lµ quan” (Ca dao) Ng­êi mÑ ®· b»ng nh÷ng hµnh ®éng cô thÓ, dï lµ hµnh ®éng ®¬n gi¶n nhÊt ®Ó gãp c«ng, gãp søc vµo viÖc chèng qu©n thï: “Con ¬i con ngñ cho lµnh §Ó mÑ g¸nh n­íc röa bµnh cho voi Muèn coi lªn nói mµ coi Coi bµ TriÖu t­íng c­ìi voi ®¸nh cång” (Ca dao) H×nh ¶nh ng­êi mÑ ViÖt Nam cao ®Ñp Êy ®­îc ph¸t huy cao ®é lµm næi bËt chñ nghÜa yªu n­íc anh hïng c¸ch m¹ng ViÖt Nam sau nµy. Nh÷ng bµ mÑ Êy ®· trë thµnh nh÷ng tÊm g­¬ng soi s¸ng cho thêi ®¹i vµ nhiÔm nhiªn ®i vµo th¬ ca c¸ch m¹ng ViÖt Nam víi nhiÒu thÓ lo¹i kh¸c nhau vµ nhiÒu néi dung h×nh ¶nh ®Ñp nh­: “Bµ BÇm”, “MÑ T¬m”, “MÑ Suèt”…trong th¬ Tè H÷u, bµ mÑ ®µo hÇm trong th¬ D­¬ng H­¬ng Ly, “MÑ S¸u”, “ChÞ Sø” trong “Hßn §Êt” cña Anh §øc. “ChÞ ót TÞch” trong “Ng­êi mÑ cÇm sóng” cña NguyÔn Thi…vµ cßn biÕt bao bµ mÑ anh hïng kh¸c kh«ng bót mùc nµo kÓ xiÕt. H×nh ¶nh ng­êi mÑ trong kh¸ng chiÕn qua c¸c bµi th¬ thuéc ch­¬ng tr×nh s¸ch gi¸o khoa TiÕng ViÖt ®­îc c¸c t¸c gi¶ thÓ hiÖn thËt cao ®Öp thiªng liªng vÇ anh dòng biÕt bao. Ai trong ®êi còng cã mét ng­êi mÑ, ng­êi mÑ ViÖt Nam hÕt lßng th­¬ng yªu chång, con. Ngay tõ nhá chóng ta ®· ®­îc sèng trong nh÷ng lêi ru ngät ngµo ®Çy ¾p t×nh th­¬ng cña mÑ. Ng­êi mÑ lu«n lu«n lµ hËu ph­¬ng v÷ng ch¾c, tiÕp thªm søc m¹nh c¶ vÒ tinh thÇn vµ vËt chÊt cho tuyÒn tuyÕn xa x«i. VÎ ®Ñp cña ng­êi mÑ ViÖt Nam cµng cao c¶ h¬n bëi ®ã lµ nh÷ng con ng­êi d¸m ®èi mÆt víi m­a n¾ng, b·o gi«ng, víi bom ®¹n… ®Ó lµm ra h¹t g¹o, kh«ng ph¶i v× miÕng c¬m manh ¸o nhµ m×nh mµ tr­íc hÕt v× ®Êt n­íc, v× miÒn Nam th©n yªu. H×nh ¶nh ng­êi mÑ trong “H¹t g¹o lµng ta” cña TrÇn §¨ng Khoa lµ nh­ vËy. MÑ cïng víi d©n lµng ®· vÊt v¶ “mét n¾ng hai s­¬ng” chèng chäi víi tÊt c¶ ®Ó lµm ra h¹t g¹o: “H¹t g¹o lµng ta Göi ra tuyÒn tuyÕn Göi vÒ ph­¬ng xa” Ph¶i cã con m¾t trÎ th¬, ph¶i lµ ng­êi cã tµi vÒ th¬ nh­ng tr­íc hÕt ph¶i lµ ®øa con cã hiÕu th¶o, th­¬ng yªu lµ thÊu hiÓu nçi nhäc nh»n cña mÑ th× t¸c gi¶ míi cã thÓ viÕt ®­îc nh÷ng c©u th¬ lµm rung ®éng lßng ng­êi ®Õn vËy: “Nh÷ng tr­a th¸ng s¸u N­íc nh­ ai nÊu ChÕt c¶ c¸ cê Cua ngoi lªn bê MÑ em xuèng cÊy” (H¹t g¹o lµng ta – TrÇn §¨ng Khoa) Bªn c¹nh h×nh ¶nh ng­êi mÑ. H×nh ¶nh ng­êi bµ còng hiÖn lªn thËt ®Ñp, thËt thiªng liªng gÇn giò biÕt bao. §ã lµ ng­êi bµ suèt ®êi tÇn t¶o, lo toan ®Ó cho ch¸u ®­îc vui s­íng trong bµi “TiÕng gµ tr­a” cña Xu©n Quúnh: “Cø h»ng n¨m, h»ng n¨m Khi giã mïa ®«ng tíi Bµ lo ®µn gµ toi Mong trêi ®õng s­¬ng muèi §Ó cuèi n¨m b¸n gµ Ch¸u ®­îc quÇn ¸o míi” (TiÕng gµ tr­a – Xu©n Quúnh) H×nh ¶nh ng­êi bµ tÇn t¶o, phóc hËu cø hiÖn vÒ râ nÐt víi bao nçi lo toan ®êi th­êng. Ng­êi ®äc cã c¶m gi¸c kh«ng ph¶i ng­êi chiÕn sÜ ®ang nhí mµ anh ®ang ch¹m tay vµo ng÷ng kû niÖm cña tuæi th¬, tÊt c¶ nh­ võa míi ngµy h«m qua. Kh«ng nÐn l¹i ®­îc t×nh c¶m yªu quý vµ biÕt ¬n ®èi víi bµ, anh chiÕn sÜ thèt lªn tiÕng gäi thËt c¶m ®éng: “Ch¸u chiÕn ®Êu h«m nay V× lßng yªu Tæ quèc V× xãm lµng th©n thuéc Bµ ¬i, còng v× bµ V× tiÕng gµ côc t¸c æ trøng hång tuæi th¬” (TiÕng gµ tr­a – Xu©n Quúnh) 4. H×nh ¶nh quª h­¬ng ®Êt n­íc trong c¸c bµi th¬ thuéc ch­¬ng tr×ng s¸ch TiÕng ViÖt TiÓu häc H×nh ¶nh quª h­¬ng ®Êt n­íc ®­îc hiÖn lªn víi nh÷ng xãm lµng anh dòng, nh÷ng ®Þa danh ngêi s¸ng chiÕn c«ng, nh÷ng chiÕn dÞch ®i vµo lÞch sö anh hïng d©n téc. Vµ cßn h¬n thÕ n÷a ®ã lµ nh÷ng g× rÊt gÇn gòi, b×nh dÞ cña quª h­¬ng, nh­ c©y dõa, c©y tre, con s«ng… lµ biÓu t­îng cña quª h­¬ng yªu th­¬ng, th©n thiÕt, c©y lóa tõ ngh×n ®êi cña ng­êi d©n ViÖt Nam, lµ h­¬ng hoa b­ëi – h­¬ng vÞ quª nhµ thÊm ®­îm trong t©m hån nh÷ng ng­êi con t¹m biÖt quª h­¬ng lªn ®­êng ®¸nh giÆc. H×nh ¶nh c©y dõa, c©y tre, con s«ng, vµ ®Æc biÖt lµ h×nh ¶nh cña c©y lóa hiªn ngang trong chiÕn ®Êu còng hiÖn lªn thËt ®Ñp, thÊt anh dòng, kiªn c­êng nh­ chÝnh con ng­êi ViÖt Nam vËy. C©y lóa ®· g¾n bã víi con ng­êi ViÖt Nam tõ khi tæ tiªn ta dõng ch©n lªn ®ång b»ng ch©u thè s«ng Hång dùng lµng xãm, lËp nªn quª h­¬ng ®Êt n­íc. §· cã rÊt nhiÒu nh÷ng c©u truyÖn cæ, nh÷ng bµi ca dao, tôc ng÷ vµ th¬ ca viÕt c©y lóa. Vµ tõ xa x­a, ®èi víi ng­êi ViÖt Nam h¹t g¹o vÉn ®­îc gäi lµ h¹t ngäc. TrÇn §¨ng Khoa sinh ra vµ lín lªn ë mét vïng quª nghÌo nhá bÐ ë s«ng Kinh ThÇy, víi TrÇn §¨ng Khoa h¹t g¹o v« cïng gÇn gòi vµ th©n thiÕt, v× tr­íc hÕt nã lµ h×nh ¶nh cña quª h­¬ng, thu hót chÊt dinh d­ìng cña phï sa, thÊm ®­îm mïi h­¬ng sen, Êp ñ t×nh ng­êi: “H¹t g¹o lµng ta Cã vÞ phï sa Cña s«ng Kinh ThÇy Cã h­¬ng sen th¬m Trong hå n­íc ®Çy Cã lêi mÑ h¸t Ngät bïi h«m nay” Ph¶i cã mét t©m hån g¾n bã, yªu mÕn lµng quª ®ång ruéng thËt ®»m th¾m vµ s©u nÆng, mét t©m hån ®­îc nu«i d­ìng b»ng chÝnh nh÷ng g× ®· lµm nªn h¹t g¹o, nhµ th¬ míi cã thÓ viÕt ®­îc nh÷ng vÇn th¬ gi¶n dÞ vµ ngät ngµo ®Õn vËy. H¹t g¹o dÎo th¬m ngät bïi kh«ng ph¶i v× hÊp thô nh÷ng tinh tuý, h­¬ng s¾c cña ®Êt trêi, nã cßn ®­îc lµm nªn tõ vÞ mÆn cña nh÷ng “giät må h«i sa” cña cha cña mÑ, mçi h¹t g¹o ph¶i ®¸nh ®æi b»ng biÕt bao må h«i c«ng søc, n¾ng m­a, s­¬ng giã, b·o gi«ng: “H¹t g¹o lµng ta Cã b·o th¸ng b¶y ………………… MÑ em xuèng cÊy” TrÇn §¨ng Khoa kh«ng chØ miªu t¶ h¹t g¹o tõ ngµn ®êi, mµ cßn nãi lªn h¹t g¹o trong nh÷ng n¨m ®¸nh Mü gian khæ vµ nghÜa t×nh. §Êt n­íc chia c¾t lµm hai miÒn, miÒn B¾c võa lµ hËu ph­¬ng lín s¶n xuÊt, chi viÖn cho tuyÒn tuyÕn võa trùc tiÕp chiÕn ®Êu ®¸nh tr¶ qu©n thï: “Nh÷ng n¨m b¨ng ®¹n Vµng nh­ lóa ®«ng B¸t c¬m mïa gÆt Th¬m hµo giao th«ng” ChiÕn tranh ¸c liÖt, c©y lóa còng hiªn ngang trong chiÕn ®Êu, c©y lóa còng t×nh nghÜa g¾n bã víi con ng­êi. Sù so s¸nh b»ng ®¹n vµng nh­ lóa ®ång thËt ®éc ®¸o, míi l¹ mµ chÝnh x¸c. Ph¶i sèng trong nh÷ng n¨m th¸ng ®Çy gian khæ ®ã míi cã sù tin t­ëng b«ng lóa vµng trÜu h¹t víi b¨ng ®¹n còng vµng rùc, còng nÆng trÜu trong tay ng­êi ®¸nh giÆc. Nh÷ng c©u th¬ cuèi cïng thÓ hiÖn niÒm vui s­íng, ®Çy yªu mÕn, kiªu h·nh vµ tù hµo cña t¸c gi¶: “H¹t g¹o lµng ta Göi ra tuyÒn tuyÕn Göi vÒ ph­¬ng xa Em yªu em h¸t H¹t vµng lµng ta” C¸i h¹t vµng bÐ nhá “lµng ta” b©y giê ®· ®i xa h¬n, ®Õn chiÕn tr­êng, ®Õn víi chó bé ®éi vµ cßn ®Õn c¶ “ph­¬ng xa” gióp ®ì nh÷ng ng­êi b¹n nh­ Lµo, C¨mpuchia, nh÷ng n­íc ®ang cïng chóng ta ®¸nh giÆc. H¹t g¹o nhá nhoi cña lµng mµ g¸nh qu¸ nhiÒu sø mÖnh cao c¶. C©u th¬ “h¹t vµng lµng ta” lµ c©u th¬ quan träng nhÊt thÓ hiÖn c¶m xóc chñ ®¹o cña bµi th¬. Mét h¹t g¹o g¾n bã víi lµng quª, ngät bïi, ®¾ng cay, nghÜa t×nh cña con ng­êi chÝnh lµ “h¹t vµng” kh«ng ph¶i chØ mµu s¾c, trong ®ã cã tÊt c¶ nh÷ng g× ®Ñp ®Ï th©n thiÕt nhÊt, cã mµu n¾ng cña quª h­¬ng, cã ¸nh vµng b¨ng ®¹n, cã nghÜa t×nh cña ng­êi em yªu quý. Quª h­¬ng hai ch÷ th©n th­¬ng Êy ®èi víi mçi ng­êi d©n ViÖt Nam thËt thiªng liªng biÕt bao. Quª h­¬ng lµ m¸u thÞt, lµ n¬i nu«i d­ìng cña mçi ng­êi. Khi xa quª nhµ ai còng cã nçi nhí nhµ - n¬i ch«n rau c¾t rèn cña m×nh víi t×nh c¶m thËt s©u nÆng. §ã lµ nçi nhí vÒ nh÷ng ®iÒu rÊt gi¶n dÞ h»ng ngµy nh­ng l¹i chøa ®ùng biÕt bao nghÜa t×nh quª h­¬ng. “Anh ®i anh nhí quª nhµ Nhí canh rau muèng nhí cµ rÇm t­¬ng” (Ca dao) Anh bé ®éi trong bµi “Mïa hoa b­ëi” th× l¹i nhí vÒ quª h­¬ng – nãi ®óng h¬n lµ h­¬ng vÞ cña quª h­¬ng ®· theo anh ®i kh¾p c¸c chiÕn tr­êng, trong mét trËn ®¸nh ®Ó tiÕp thªm sø m¹nh cho anh - ®ã chÝnh lµ h­¬ng hoa b­ëi: “Ch©n anh ®i kh¾p rõng , kh¾p nói Mçi nÎo ®­êng, mçi xãm lµng xa H¼n ®©u còng th¬m mïi hoa b­ëi H­¬ng vi non s«ng, h­¬ng vi quª nhµ” H­¬ng hoa b­ëi, h­¬ng vÞ quª nhµ kh«ng chØ cã ë quª nhµ (hai bê s«ng Ngµn Phè) mµ cßn cã ë mäi miÒn quª n¬i ng­êi anh ®Æt ch©n tíi. H­¬ng hoa ®· thÊm ®Ëm vµo t©m hån ng­êi anh, ng­êi bé ®éi xa quª ®i ®¸nh giÆc b¶o vÖ ®Êt n­íc. Anh ®i ®Õn ®©u, h­¬ng hoa b­ëi bay ®Õn ®Êy. II. ®Æc ®iÓm vÒ nghÖ thuËt H×nh ¶nh nh÷ng con ng­êi mµ cô thÓ lµ anh bé ®éi cô Hå, nh÷ng ng­êi mÑ ng­êi bµ ®· hiÖn lªn thËt ®Ñp vµ trë thµnh nh©n vËt trung t©m cña th¬ ca viÕt vÒ ®Ò tµi kh¸ng chiÕn. Mét ®Æc ®iÓm næi bËt ë hä lµ ý thøc ng­êi c«ng d©n, lµ hµnh ®éng quªn m×nh v× Tæ quèc. C¸c t¸c gi¶ ®· miªu t¶ vµ ph¶n ¸nh hä víi t­ c¸ch lµ nh÷ng ng­êi anh hïng. §ã lµ nh÷ng con ng­êi kh«ng chØ ®¸ng quý, ®¸ng yªu, kh«ng chØ ®Ñp vÒ phÈm chÊt vµ tinh thÇn mµ cßn lµ ®¹i diÖn cho nh©n d©n anh hïng gãp phÇn quan träng kh«ng thÓ thiÕu vµo sù nghiÖp gi¶i phãng d©n téc vµ thèng nhÊt Tæ quèc. Mét ®Æc ®iÓm thø hai thÓ hiªn kh¸ râ trong nh÷ng bµi th¬ viÕt vÒ ®Ò tµi kh¸ng chiÕn ë ch­¬ng tr×nh s¸ch TiÕng ViÖt TiÓu häc lµ khuynh h­íng sö thi vµ c¶m høng l·ng m¹n. Tinh thÇn l¹c quan vµ lu«n tin t­ëng vµo sù th¾ng lîi cña c¸ch m¹ng vµ cña l·nh tô Hå ChÝ Minh lµ mét minh chøng tiªu biÓu cho ®Æc ®iÓm trªn. Nh÷ng bµi th¬ viÕt vÒ ®Ò tµi kh¸ng chiÕn trong ch­¬ng tr×nh Tiªñ häc, rÊt gÇn gòi víi t©m hån, t×nh c¶m vµ t©m lý cña c¸c em , ng«n tõ gi¶n dÞ, trong s¸ng dÔ hiÓu, giµu nh¹c ®iÖu. Kh«ng nh÷ng thÕ mét sè bµi th¬ cßn ®­îc c¸c nh¹c sÜ phæ nh¹c, khi nghe nh÷ng ©m h­íng ®ã trong mçi chóng ta l¹i cã nh÷ng rung c¶m kú l¹ nh­ ®ang ®­îc nghe nh÷ng lêi mÑ ru ngät ngµo, nh­ bµi “Khóc h¸t ru” cña t¸c gi¶ NguyÔn Khoa §iÒm lµ nh­ vËy. HoÆc mçi khi nghe bµi h¸t “H¹t g¹o lµng ta” cña nh¹c sÜ TrÇn ViÕt BÝnh phæ nh¹c bµi th¬ cña TrÇn §¨ng Khoa ta l¹i cã nh÷ng rung c¶m kú l¹ h¬n vÒ c©y lóa, vÒ h¹t g¹o mµ kh«ng mét bµi phª b×nh nµo cã thÓ diÔn ®¹t hÕt thµnh lêi. “H¹t g¹o lµng ta Cã vÞ phï sa ………………. H¹t vµng lµng ta” Mét nhµ v¨n ®· tõng nãi: “V¨n häc lµ nh©n häc” ®iÒu ®ã thËt ®óng. Nh÷ng bµi v¨n, bµi th¬ rÊt gÇn gòi, gi¶n dÞ ®ã ®· gãp phÇn vµo gi¸o dôc cho c¸c em lßng yªu n­íc, tù hµo d©n téc, ý thøc b¶o tån vµ ph¸t triÓn truyÒn thèng tèt ®Ñp cña cha «ng ta tõ ngµn ®êi nay. Ch­¬ng III Mét vµi suy nghÜ vÒ ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y 1. N¾m v÷ng lÞch sö. Tri thøc lÞch sö lµ mét trong nh÷ng bé m«n v¨n ho¸ kh«ng thÓ thiÕu trong gi¸o dôc trÎ em. Trong gi¸o dôc thÕ hÖ trÎ nãi chung, häc sinh TiÓu häc nãi riªng, m«n lÞch sö cã mét vai trß quan träng, bëi nã cã t¸c dông gi¸o dôc trÝ tuÖ vµ t×nh c¶m rÊt lín. Tõ lóc b­íc ch©n ®Õn tr­êng, c¸c em häc sinh cã thÓ t×m thÊy trong qu¸ khø nh÷ng ®iÒu bæ Ých trong cuéc sèng. VËy häc lÞch sö ®Ó lµm g× ? Tr­íc hÕt cÇn gi¸o dôc cho c¸c em häc sinh hiÓu häc lÞch sö ®Ó chóng ta hiÓu ®­îc céi nguån d©n téc, tæ tiªn, ®Êt n­íc. Qua ®ã gi¸o dôc c¸c em nh÷ng phÈm chÊt ®¹o ®øc, ngoµi ra cßn gióp cho c¸c em hiÓu ®­îc c«ng lao to lín cña tæ tiªn trong viÖc x©y dùng quª h­¬ng ®Êt n­íc nh­ ngµy h«m nay. Nh÷ng “Bµi häc ®Çu tiªn vÒ lÞch sö” cã ý nghÜa vµ vai trß quan träng ®èi víi c¸c em häc sinh TiÓu häc. Nh÷ng kiÕn thøc vÒ lÞch sö ngoµi viÖc båi d­ìng cho c¸c em lßng biÕt ¬n, kÝnh träng nh÷ng thÕ hÖ ®i tr­íc, c¸c em cßn cã tr¸ch nhiÖm cña m×nh trong hiÖn t¹i vµ t­¬ng lai cña ®Êt n­íc. Trong gi¸o dôc c¸c em häc sinh b¶n th©n mçi thÇy c« ph¶i cã nh÷ng hiÓu biÕt s©u réng, v÷ng ch¾c vÒ lÞch sö. NÕu b¶n th©n mçi thµy c« cßn cã nh÷ng han chÕ vÒ kiÕn thøc lÞch sö, cßn l¬ m¬ cßn hiÓu sai th× thÊt ®¸ng buån biÕt bao. Chóng ta kh«ng nh÷ng kh«ng båi d­ìng ®­îc t×nh c¶m cao ®Ñp cho c¸c em mµ tr¸i l¹i cßn lµm háng c¶ mét thÕ hÖ t­¬ng lai cña ®Êt n­íc. ThÇy c« gi¸o ®øng trªn bôc gi¶ng ngoµi nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n ®­îc trang bÞ trong nhµ tr­êng, c¸c thÇy c« cßn ph¶i kh«ng ngõng trau råi kiÕn thøc, rÌn luyÖn, më réng vµ n©ng cao kiÒn thøc cña m×nh qua s¸ch b¸o, t¹p trÝ vÒ chuyªn ®Ò hay trªn c¸c ph­¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng. ChØ trªn c¬ së cã kiÕn thøc v÷ng ch¾c vÒ lÞch sö th× chóng ta míi cã thÓ n©ng cao hiÖu qu¶ bµi häc, qua ®ã míi ph¸t huy kh¶ n¨ng høng thó häc tËp cña c¸c em häc sinh, kh¬i gîi c¸c em lßng yªu quª h­¬ng ®Êt n­íc, yªu lÞch sö vµ lßng tù hµo d©n téc. Lóc sinh thêi Hå Chñ tÞch ®· nãi : “ D©n ta ph¶i biÕt sö ta Cho t­êng gèc tÝch n­íc nhµ ViÖt Nam” 2. RÌn luyÖn kü n¨ng kÓ chuyÖn. Ngay tõ ngµy b­íc vµo mÉu gi¸o c¸c em ®· ®­îc nghe rÊt nhiÒu nh÷ng c©u kÓ chuyÖn qua lêi kÓ cña «ng bµ, cha mÑ vµ c« gi¸o, mÊy c©u th¬ sau minh chøng cho ®iÒu ®ã : “ NÕu nh¾m m¾t nghe bµ kÓ chuyÖn SÏ ®­îc nh×n thÊy c¸c bµ tiªn ThÊy chó bÐ ®i hµi b¶y dÆm” §­îc nghe kÓ chuyÖn lµ mét trong nh÷ng vui thÝch cña trÎ th¬. Trong nhµ tr­êng Phæ th«ng nãi chung vµ TiÓu häc nãi riªng, kÓ chuyÖn lµ mét trong nh÷ng ph©n m«n cña TiÕng ViÖt gãp phÇn h×nh thµnh nh©n c¸ch, ®em l¹i nh÷ng sóc c¶m thÈm mü lµnh m¹nh cho t©m hån häc sinh. KÓ chuyªn kh¸c víi lêi b×nh th­êng ë chç c¸ch nãi nghÖ thuËt vÒ v¨n b¶n mang tÝnh thÈm mü. Tµi kÓ chuyÖn cña gi¸o viªn cã vai trß quan träng trong kÓ chuyÖn. Nã lµ yÕu tè hÊp dÉn, l«i cuèn häc sinh, lµ ph­¬ng tiÖn ®Çu tiªn ®Ó chuyÓn néi dung cÇn kÓ cña c©u chuyÖn víi nh÷ng bµi häc ®Çy ý nghÜa tíi häc sinh. §Ó cã ®­îc néi dung c©u chuyªn hay, g©y ®­îc høng thó cho ng­êi nghe c©u chuyÖn, t¹o Ên t­îng cho c¸c em häc sinh vÒ nh÷ng g× häc ®­îc qua c¸c c©u chuyÖn, ®ã lµ c¶ mét qu¸ tr×nh c«ng phu luyÖn tËp cña gi¸o viªn. Muèn rÌn luyÖn kü n¨ng nghe kÓ chuyÖn tr­íc tiªn ng­êi gi¸o viªn cÇn ph¶i rÌn luyÖn m×nh nh÷ng kü n¨ng nãi sao cho râ rµng, khóc chiÕt vµ l­u lo¸t. Ngoµi ra ®Ó cã ®­îc kü n¨ng kÓ chuyÖn, ng­êi gi¸o viªn cÇn ph¶i luyÖn tËp, rÌn luyÖn cho m×nh nhiÒu mÆt nh­ kü n¨ng sö dông lêi kÓ, giäng ®iÖu, lùa chän ®iÓm ngõng nghØ hay ®o¹n nhÉn, kü n¨ng sö dông c¸c yÕu tè phi ng«n ng÷ (cö chØ, ¸nh m¾t ®iÖu bé) hay kü n¨ng sö dông c¸c ®å ho¹. TÊt c¶ c¸c kü n¨ng trªn ®Òu t¸c ®éng rÊt nhiÒu ®Õn ng­êi nghe lµm cho c©u chuyÖn kÓ ®­îc hÊp dÉn, cã sù truyÒn c¶m vµ thu hót, l«i cuèn ng­êi nghe c©u chuyÖn. Víi c¸c em häc sinh TiÓu häc, l«i cuèn, thu hót c¸c em häc sinh nghe vµ n¾m ®­îc néi dung c©u chuyÖn, lµm cho c¸c em nh­ sèng cïng nh©n vËt trong truyÖn. Cã thÓ nãi, kÓ chuyÖn lµ m«n häc kh«ng thÓ thiÕu ®èi víi c¸c em, nh÷ng c©u chuyÖn kÓ cña gi¸o viªn ®èi víi c¸c em häc sinh TiÓu häc lµ mãn ¨n tinh thÇn v« cïng quan träng mµ nÕu thiÕu chóng th× “kh«ng thÓ cã t©m hån cao ®Ñp”, nh÷ng t©m hån biÕt yªu, thÊu hiÓu vµ tù hµo d©n téc. Còng chÝnh tõ nh÷ng c©u chuyÖn Êy lµ ngän nguån phong phó vµ kh«ng cã g× thay thÕ ®­îc ®Ó gi¸o dôc t×nh yªu Tæ quèc cho c¸c em. V× vËy viÖc th­êng xuyªn rÌn luyÖn kü n¨ng kÓ chuyÖn lµ yªu cÇu quan träng vµ cÇn thiÕt ®èi víi mçi thÇy c« gi¸o trong qu¸ tr×ng gi¶ng d¹y cña m×nh. PhÇn thø ba KÕt luËn 1. §Ò tµi kh¸ng chiÕn chèng x©m l­îc lµ ®Ò tµi lín vµ th­êng trùc trong nÒn v¨n häc viÕt d©n téc. Bèn ngh×n n¨m dùng n­íc vµ gi÷ n­íc cña d©n téc ta lµ mét trang sö hµo hïng, ®· ®­îc t« son r¹ng rì non s«ng gÊm vãc nh­ ngµy h«m nay. LÞch sö ViÖt Nam dùng n­íc vµ gi÷ n­íc. Trong nh÷ng n¨m tr­êng kú Êy, d©n téc ta ®· ph¶i tr¶i qua biÕt bao c¬n b·o löa cña chiÕn tranh x©m l­îc. T­¬ng øng víi cuéc x©m l­îc ®ã lµ cuéc kh¸ng chiÕn v« cïng anh dòng cña qu©n d©n ta. ChÝnh v× vËy, ®Ò tµi kh¸ng chiÕn chèng x©m l­îc lµ mét ®Ò tµi lín vµ th­êng trùc trong nÒn v¨n häc viÕt d©n téc. NhiÒu giai ®o¹n lÞch sö ®Ò tµi nµy cßn chiÕm vÞ trÝ trung t©m, quyÕt ®Þnh c¸c khuynh h­íng t­ t­ëng, c¸c nghÖ thuËt trong giai ®o¹n. §©y lµ mét ®Ò tµi chiÕm sè l­îng t¸c gi¶ nhiÒu nhÊt, ®Ó l¹i nhiÒu t¸c phÈm nh©t vµ còng cã nhiÒu thµnh tùu vÒ néi dung vµ nghÖ thuËt nhÊt. §©y cßn lµ ®Ò tµi cã vÞ trÝ v« cïng quan träng trong dßng c¶m høng yªu n­íc, mét trong hai dßng c¶m høng xuyªn suèt trong v¨n m¹ch d©n téc. 2. §Ò tµi kh¸ng chiÕn chèng x©m l­îc cã mét vÞ trÝ ®Æc biÖt trong ch­¬ng tr×nh TiÕng ViÖt TiÓu häc. Trong nÒn v¨n häc viÕt ViÖt Nam, ®Ò tµi kh¸ng chiÕn chèng x©m l­îc cã mét vÞ trÝ quan träng. V× vËy c¸c ch­¬ng tr×nh v¨n häc nhµ tr­êng, ®Ò tµi nµy hiÖn diÖn nh­ mét dßng ch¶y lín tõ TiÓu häc ®Õn Trung häc c¬ së, Phæ th«ng trung häc vµ c¶ bËc §ai häc. §èi víi bËc TiÓu häc – bËc häc ®Çu tiªn th× ®Ò tµi nµy cã mét vÞ trÝ ®Æc biÖt quan träng trong ch­¬ng tr×nh TiÕng ViÖt TiÓu häc. Nã gãp phÇn båi d­ìng t×nh yªu Tæ quèc, lßng tù hµo d©n téc, lßng c¨m thï giÆc, x©y dùng nh÷ng t×nh c¶m cao ®Ñp trong t©m hån thÕ hÖ trÎ. Nh÷ng gi¸ trÞ tinh thÇn, nh÷ng trang lÞch sö hoµ hïng cña d©n téc, nh÷ng chiÕn c«ng anh dòng, nh÷ng nh©n vËt anh hïng cña lÞch sö sÏ m·i m·i lµ niÒm tù hµo, lµ niÒm kiªu h·nh vµ tÊm g­¬ng s¸ng cho c¸c em häc tËp vµ noi theo. Quan ®iÓm vÒ nguyªn lý cña c¸c em häc sinh TiÓu häc nh­ cã ng­êi ®· tõng nãi “TrÎ em nh­ tê giÊy tr¾ng”. Nh÷ng bµi v¨n, bµi th¬ vÒ ®Ò tµi kh¸ng chiÕn chèng x©m l­îc chÝnh lµ nh÷ng nÐt mùc ®Ñp gãp phÇn h×nh thµnh nh©n c¸ch cho c¸c em, nh÷ng chñ nh©n t­¬ng lai cña ®Êt n­íc. Tµi liÖu tham kh¶o D¹y v¨n häc cho TiÓu häc – Hoµng Hoµ B×nh – T¸i b¶n lÇn thø nhÊt -. NXB GD 1998. Tæng hîp v¨n häc ViÖt Nam. TËp 35. PhÇn v¨n häc c¸ch m¹ng – Hång Ch­¬ng (chñ biªn) – H. NXB KHXH, 1997. Gi¸o tr×nh v¨n häc ViÖt Nam 30 – 45 – Hµ Minh §øc – H. NXB §HQG, 2000. Nh÷ng vÊn ®Ò lÞch sö v¨n häc – Hµ Minh §øc (chñ biªn) H. NXB KHXH, 2001. §¹i c­¬ng lÞch sö ViÖt Nam, tËp I – NXB GD 1999. §¹i c­¬ng lÞch sö ViÖt Nam, tËp II – NXB GD 1999. §¹i c­¬ng lÞch sö ViÖt Nam, tËp III – NXB GD 1999. T×m hiÓu th¬ ca chiÕn khu cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh – H. NXB d©n téc 1990. Nh÷ng mÈu chuyÖn vÒ thêi niªn thiÕu cña B¸c Hå – H. NXB Sù thËt, 1985. LuyÖn tËp kÓ chuyÖn ë TiÓu häc – NguyÔn TrÝ – NXB GD, 2003. TuyÓn tËp th¬ ViÖt Nam giai ®o¹n chèng Mü cøu n­íc – Ng« V¨n Phó biªn so¹n, s­u tÇm – H. 1999. Chñ nghÜa yªu n­íc trong v¨n häc thëi khëi nghÜa Lam S¬n – Bïi V¨n Nguyªn. Häc sinh TiÓu häc vµ biÓu t­îng lÞch sö – TrÇn ViÕt L­u – Tr­êng §HSP Thanh Ho¸. D¹y kÓ chuyÖn ë tr­êng TiÓu häc – Chu Huy – H. NXB GD, 2000. T­ liÖu tham kh¶o VHVN 45 – 54 – Biªn so¹n NguyÔn V¨n Long, TrÇn H÷u T¸, H. NXB GD,1998. B×nh gi¶ng th¬ ca - truyÖn d©n gian – H. NXB GD, 1997. V¨n häc ViÖt Nam nh÷ng cuéc chèng x©m l¨ng trong lÞch sö – NguyÔn H÷u §øc – H. NXB Q§ND, 2001. Ho¹t ®éng cña B¸c Hå ë n­íc ngoµi – Phan Ngäc Liªn (chñ biªn) – H. NXB CTQG, 1998.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docĐề tài kháng chiến chống xâm lược trong các bài thơ thuộc chương trình sách tiếng việt tiểu học.doc
Luận văn liên quan