Đề tài Một số giải pháp nhằm phát triển quan hệ thương mại nước ta với một số thị trường chủ yếu Tây Nam Á - Trung cận đông

MỤC LỤC LỜI NÓI ĐẦU 5 CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG TÂY NAM Á - TRUNG CẬN ĐÔNG 7 I. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI 7 1. Vị trí địa lý 7 2. Lịch sử, tôn giáo và văn hoá 10 II. TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỦA CÁC NƯỚC THUỘC KHU VỰC TÂY NAM Á - TRUNG CẬN ĐÔNG 22 1. Những nét khái quát 23 2. Tình hình phát triển kinh tế của một số nước thuộc khu vực Tây Nam Á - Trung Cận Đông 24 CHƯƠNG II: QUAN HỆ KINH TẾ-THƯƠNG MẠI GIỮA VIỆT NAM VỚI CÁC NƯỚC THUỘC KHU VỰC TÂY NAM Á - TRUNG CẬN ĐÔNG 43 I. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM NỔI BẬT CỦA THỊ TRƯỜNG KHU VỰC TÂY NAM Á -TRUNG CẬN ĐÔNG 43 1. Về quy mô, cơ cấu hàng hoá xuất nhập khẩu của thị trường 43 2. Về mức độ mở cửa của thị trường 44 3. Về bạn hàng và một số đặc điểm khác 46 4. Sự quan tâm phát triển quan hệ thương mại của Việt Nam với thị trường khu vực Tây Nam Á- Trung Cận Đông trong thời gian qua 47 II. QUAN HỆ KINH TẾ THƯƠNG MẠI CỦA MỘT SỐ NƯỚC CHỦ YẾU THUỘC THỊ TRƯỜNG TÂY NAM Á - TRUNG CẬN ĐÔNG VỚI THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM. 51 1. Ấn Độ 51 2. Pakistan 54 3. Thổ Nhĩ Kỳ 57 4. I-ran 58 5. I-rắc 61 6. A-rập Xê-út 63 7. Các tiểu vương quốc A-rập thống nhất 64 8. Cô-oét 66 9. Gioóc-đa-ni 67 10. I-xra-en 69 III. ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG PHÁT TRIỂN QUAN HỆ KINH TẾ-THƯƠNG MẠI GIỮA VIỆT NAM VỚI KHU VỰC TÂY NAM Á - TRUNG CẬN ĐÔNG 71 1. Những thuận lợi 71 2. Những khó khăn 72 IV. THỰC TRẠNG VỀ KIM NGẠCH XUẤT NHẬP KHẨU VÀ CƠ CẤU HÀNG XUẤT KHẨU CỦA VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA VÀ DỰ BÁO SƠ BỘ CHO THỜI KỲ 2001-2010 VỚI KHU VỰC TÂY NAM Á - TRUNG CẬN ĐÔNG 75 1.Thực trạng về kim ngạch XNK giữa Việt Nam với khu vực Tây Nam Á - Trung Cận Đông 75 2. Một số dự báo về XK giữa Việt Nam và khu vực Tây Nam Á - Trung Cận Đông giai đoạn 2005-2010 78 CHƯƠNG III: NHỮNG GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM PHÁT TRIỂN QUAN HỆ KINH TẾ - THƯƠNG MẠI GIỮA VIỆT NAM VỚI KHU VỰC TÂY NAM Á - TRUNG CẬN ĐÔNG 83 I. NÂNG CAO VAI TRÒ QUỐC GIA ĐỐI VỚI VỚI VIỆC PHÁT TRIỂN QUAN HỆ KINH TẾ - THƯƠNG MẠI GIỮA VIỆT NAM VỚI CÁC NƯỚC KHU VỰC TÂY NAM Á - TRUNG CẬN ĐÔNG 83 1. Tăng cường quan hệ ngoại giao với các nước thuộc khu vực Tây Nam Á - Trung Cận Đông 83 2. Tăng cường hiệu quả của quốc gia trong việc phát triển thị trường khu vực Tây Nam Á - Trung Cận Đông 85 3. Sử dụng hợp lý các quỹ khuyến khích xuất khẩu theo hướng ưu tiên phát triển các thị trường mới và mặt hàng mới 87 4. Cần có chiến lược và phương thức thích hợp để tiếp cận thị trường 91 5. Nâng cao quyền kinh doanh và vai trò cho các doanh nghiệp trong hoạt động mở rộng thị trường xuất nhập khẩu mới Tây Nam Á - Trung Cận Đông 93 6. Các giải pháp khác 94 II. ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP, HIỆP HỘI NGÀNH NGHỀ NHẰM PHÁT TRIỂN QUAN HỆ KINH TẾ- THƯƠNG MẠI GIỮA VIỆT NAM VỚI CÁC NƯỚC THUỘC KHU VỰC TÂY NAM Á - TRUNG CẬN ĐÔNG 98 1. Tiếp cận, phân tích thông tin để thâm nhập thị trường khu vực Tây Nam Á - Trung Cận Đông 98 2. Tăng cường tiếp xúc với thị trường xuất nhập khẩu mới 99 3. Nâng cao khả năng cạnh tranh cấp doanh nghiệp 100 4. Chủ động xây dựng chiến lược kinh doanh và chiến lược thị trường 102 5. Cần sử dụng các dịch vụ hỗ trợ xuất khẩu 103 6. Nâng cao vai trò của các Hiệp hội ngành hàng 107 7. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, Hiệp hội, doanh nghiệp trong việc tiếp cận và mở rộng thị trường 108 III. GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI MỘT SỐ NƯỚC CỤ THỂ THUỘC KHU VỰC TÂY NAM Á- TRUNG CẬN ĐÔNG 110 1. Đối với Ấn Độ 111 2. Đối với Pakistan 112 3. Đối với Thổ Nhĩ Kỳ 112 4. Đối với I-ran 113 5. Đối với I-rắc 114 6. Đối với A-rập Xê-út 115 7. Đối với Các tiểu vương quốc A-rập thống nhất 115 8. Đối với Cô-oét 116 9. Đối với Gioóc-đa-ni 116 10. Đối với I-xra-en 117 KẾT LUẬN 118 Phụ lục 1: Kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ các nước khu vực Tây Nam Á - Trung Cận Đông Phụ lục 2: Kim ngạch xuất khẩu từ Việt Nam sang các nước Tây Nam Á- Trung Cận Đông Phụ lục 3: Mặt hàng Xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam sang các nước khu vực Tây Nam Á -Trung Cận Đông TÀI LIỆU THAM KHẢO 123

doc124 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 14/05/2013 | Lượt xem: 1470 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề tài Một số giải pháp nhằm phát triển quan hệ thương mại nước ta với một số thị trường chủ yếu Tây Nam Á - Trung cận đông, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
× lîi nhuËn vµ ®­îc ®o b»ng thÞ phÇn cña s¶n phÈm, dÞch vô cña doanh nghiÖp trªn thÞ tr­êng. Cã nhiÒu ph­¬ng ph¸p kh¸c nhau ®Ó ph©n tÝch kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña doanh nghiÖp nh­ ph­¬ng ph¸p ph©n tÝch theo cÊu tróc thÞ tr­êng, ph­¬ng ph¸p ph©n tÝch lîi thÕ c¹nh tranh trªn c¬ së ®¸nh gi¸ lîi thÕ so s¸nh vÒ chi phÝ hay kh¶ n¨ng sinh lêi trªn 1 ®¬n vÞ s¶n phÈm. §Ó tõng b­íc n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña m×nh, ®¸p øng th©m nhËp thµnh c«ng vµ kinh doanh cã hiÖu qu¶ trªn thÞ tr­êng c¸c n­íc thuéc khu vùc T©y Nam ¸ - Trung CËn §«ng c¸c doanh nghiÖp n­íc ta cÇn ¸p dông c¸c gi¶i ph¸p sau ®©y: 3.1. N©ng cao n¨ng lùc cña l·nh ®¹o doanh nghiÖp L·nh ®¹o, qu¶n lý doanh nghiÖp lµ mét trong nh÷ng yÕu tè quan träng nh»m n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña doanh nghiÖp. Thùc tÕ hiÖn nay, c¸c doanh nghiÖp cña n­íc ta ngoµi c¸c kh©u cßn yÕu nh­ vèn, c«ng nghÖ, nguån nh©n lùc... th× mét trong nh÷ng mÆt cßn yÕu nhÊt lµ tr×nh ®é l·nh ®¹o, qu¶n lý doanh nghiÖp. Ngoµi mét sè doanh nghiÖp liªn doanh víi n­íc ngoµi, n¨ng lùc qu¶n lý cña doanh nghiÖp lµ t­¬ng ®èi tèt, cßn l¹i c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c ®Æc biÖt lµ doanh nghiÖp Nhµ n­íc, tr×nh ®é qu¶n lý, tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸n bé cßn yÕu, lµm ¶nh h­ëng rÊt lín ®Õn hiÖu qu¶ kinh tÕ vµ kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña doanh nghiÖp. Cã nhiÒu nguyªn nh©n dÉn ®Õn sù yÕu kÐm trong kh©u l·nh ®¹o, qu¶n lý cña doanh nghiÖp nh­ b¶n th©n nhiÒu c¸n bé vèn ®­îc ®µo t¹o trong thêi bao cÊp th­êng hµnh ®éng theo t­ duy cña thêi bao cÊp, ch­a ®ñ nhanh nh¹y ®Ó ®¸p øng kÞp thêi c¸c ®ßi hái cña c¬ chÕ thÞ tr­êng. ViÖc lùa chän l·nh ®¹o doanh nghiÖp ch­a xuÊt ph¸t tõ kh¶ n¨ng tr×nh ®é cña c¸n bé mµ nhiÒu khi cßn phô thuéc vµo c¸c yÕu tè kh¸c... V× vËy, cÇn ph¶i lùa chän ng­êi ®øng ®Çu doanh nghiÖp cã kh¶ n¨ng tr×nh ®é qu¶n lý doanh nghiÖp, ®¸p øng ®­îc nhu cÇu c«ng viÖc trong ®iÒu kiÖn míi, bèi c¶nh míi lµ nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, héi nhËp quèc tÕ, c¹nh tranh gay g¾t, cã tÇm nh×n chiÕn l­îc trong s¶n xuÊt vµ kinh doanh. 3.2. Sö dông hiÖu qu¶ mäi sù hç trî tõ phÝa Nhµ n­íc Nh­ trªn ®· tr×nh bµy, vÒ l©u dµi sù thµnh c«ng hay thÊt b¹i trong viÖc th©m nhËp thÞ tr­êng míi, hiÖu qu¶ kinh tÕ khi kinh doanh víi c¸c thÞ tr­êng míi phô thuéc vµo kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam. Tuy nhiªn c¸c doanh nghiÖp lu«n ®­îc sù b¶o trî nhÊt ®Þnh tõ phÝa Nhµ n­íc nh­ cung cÊp th«ng tin, hç trî vÒ ®µo t¹o nguån nh©n lùc, hç trî vÒ vèn vµ c¸c sù hç trî kh¸c. Sù hç trî nµy sÏ gi¶m dÇn trong tiÕn tr×nh héi nhËp theo c¸c cam kÕt khi chóng ta gia nhËp vµo c¸c tæ chøc kinh tÕ th­¬ng m¹i cña khu vùc vµ thÕ giíi còng nh­ theo c¸c cam kÕt cña c¸c HiÖp ®Þnh song ph­¬ng. V× vËy trong mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh víi sù hç trî nhÊt ®Þnh, c¸c doanh nghiÖp cÇn tranh thñ tËn dông sù hç trî tõ phÝa Nhµ n­íc ®Ó n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña m×nh. Tr­íc hÕt nãi vÒ nguån nh©n lùc, c¸c doanh nghiÖp ph¶i coi träng viÖc sö dông nguån nh©n lùc (nÕu kh«ng nãi lµ cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh). CÇn nghiªn cøu, hç trî båi d­ìng c¸c nh©n viªn ®Ó h×nh thµnh ®éi ngò doanh nh©n cã n¨ng lùc, øng xö linh ho¹t. H¬n n÷a cÇn cã nh÷ng khuyÕn khÝch ­u ®·i vËt chÊt tho¶ ®¸ng cho nh÷ng doanh nh©n giái. Víi nguån nh©n lùc ®­îc Nhµ n­íc cung cÊp, doanh nghiÖp cÇn hç trî ®µo t¹o vµ ph¶i sö dông hîp lý, bªn c¹nh ®ã ph¶i tù ®µo t¹o ®éi ngò lao ®éng lµnh nghÒ ®Ó ®¸p øng cho nhu cÇu cña s¶n xuÊt vµ kinh doanh cña doanh nghiÖp. Cïng víi viÖc hç trî vÒ nguån nh©n lùc c¸c doanh nghiÖp cßn ®­îc Nhµ n­íc hç trî vÒ nguån vèn. Sù hç trî vÒ vèn th«ng qua c¸c biÖn ph¸p tµi chÝnh, tÝn dông, tiÒn tÖ th«ng qua c¸c chÝnh s¸ch ®iÒu tiÕt vÜ m«. §ã lµ c¸c chÝnh s¸ch nh­ ­u tiªn vÒ tÝn dông ®èi víi c¸c doanh nghiÖp kinh doanh xuÊt nhËp khÈu, lËp quü hç trî, quü khen th­ëng xuÊt khÈu. Th«ng qua ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh chuyªn doanh XNK tËp trung tÝn dông trung vµ dµi h¹n cho ®Çu t­ ph¸t triÓn c«ng nghÖ, nhËp khÈu m¸y mãc thiÕt bÞ hiÖn ®¹i, ph¸t triÓn vïng nguyªn liÖu phôc vô xuÊt khÈu. Nhµ n­íc cßn dµnh nguån vèn thÝch ®¸ng ®Çu t­ vµo nh÷ng ngµnh xuÊt khÈu mòi nhän (qua kªnh cÊp vèn ®Çu t­ vµ tÝn dông ®Çu t­). Hoµn thiÖn c¬ chÕ chÝnh s¸ch nh»m t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi nhÊt cho c¸c doanh nghiÖp ®­îc vay ng¾n h¹n thùc hiÖn ho¹t ®éng xuÊt khÈu. Ph¸t triÓn c¸c c«ng ty cho thuª tµi chÝnh thµnh mét nguån tÝn dông quan träng cho xuÊt khÈu th«ng qua t¨ng sè l­îng c¸c c«ng ty nµy còng nh­ t¨ng tiÒm lùc tµi chÝnh vµ kh¶ n¨ng ho¹t ®éng thùc tÕ ®Ó hç trî ho¹t ®éng xuÊt khÈu. Níi láng c¸c qui ®Þnh vÒ b¶o l·nh tÝn dông, ®Æc biÖt lµ b¶o l·nh tÝn dông xuÊt khÈu trªn c¬ së x©y dùng quy ®Þnh c¬ chÕ b¶o l·nh tÝn dông râ rµng, cã th«ng tin ®Çy ®ñ vÒ uy tÝn tµi chÝnh cña b¹n hµng, ®èi t¸c trong vµ ngoµi n­íc. ­u ®·i nhÊt ®Þnh cho c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu thuª m¸y mãc, thiÕt bÞ phôc vô xuÊt khÈu tõ c¸c c«ng ty thuª mua tµi chÝnh (­u ®·i thÓ hiÖn trong hîp ®ång thuª mua) b»ng c¸c c¬ chÕ khuyÕn khÝch c«ng ty thuª mua tµi chÝnh tÝch cùc cho c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu thuª tµi s¶n (ch¼ng h¹n ­u ®·i vÒ quyÒn tiÕp xóc víi nguån vèn ngo¹i tÖ, c¸c ­u ®·i vÒ thñ tôc nhËp khÈu...). §èi víi viÖc th©m nhËp vµ kinh doanh víi thÞ tr­êng míi nh­ thÞ tr­êng c¸c n­íc thuéc khu vùc T©y Nam ¸ - Trung CËn §«ng Nhµ n­íc sÏ cã chÝnh s¸ch hç trî thÝch hîp. Song vÊn ®Ò lµ ë chç c¸c doanh nghiÖp mét mÆt sö dung hîp lý c¸c kho¶n hç trî nµy, mÆt kh¸c tõng b­íc n©ng cao kh¶ n¨ng tù lùc cña m×nh cÇn tr¸nh viÖc û l¹i, tr«ng chê vµo hç trî trùc tiÕp cña Nhµ n­íc. ViÖc sö dông hiÖu qu¶ c¸c h×nh thøc hç trî tµi chÝnh tõ phÝa Nhµ n­íc ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp ph¶i sö dông mét c¸ch cã kÕ ho¹ch, ®óng môc ®Ých, h¹n chÕ tèi ®a viÖc lîi dông c¸c nguån hç trî nµy ®Ó tham nhòng ®èi víi c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc vµ ®Ó ®Çu t­ vµo c¸c c«ng viÖc sai môc ®Ých kinh tÕ x· héi ®èi víi doanh nghiÖp t­ nh©n. 4. Chñ ®éng x©y dùng chiÕn l­îc kinh doanh vµ chiÕn l­îc thÞ tr­êng Trong thêi bao cÊp, mäi chiÕn l­îc, kÕ ho¹ch s¶n xuÊt vµ kinh doanh cña doanh nghiÖp hÇu nh­ hoµn toµn phô thuéc vµo Nhµ n­íc. V× lµ nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung bao cÊp nªn ngoµi mäi kho¶n bao cÊp kh¸c Nhµ n­íc cßn “bao cÊp" trong c¶ kh©u lËp chiÕn l­îc vµ kÕ ho¹ch kinh doanh. HiÖn nay c¸c doanh nghiÖp cßn dùa vµo mét phÇn sù hç trî cña Nhµ n­íc, thêi gian tíi trong bèi c¶nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ c¸c h×nh thøc b¶o hé, hç trî cña Nhµ n­íc sÏ bÞ c¾t gi¶m dÇn, c¸c doanh nghiÖp, sím hay muén, còng sÏ ph¶i ®èi mÆt víi m«i tr­êng c¹nh tranh gay g¾t h¬n trªn c¶ thÞ tr­êng trong vµ ngoµi n­íc. ChÝnh v× vËy, doanh nghiÖp cÇn x©y dùng mét chiÕn l­îc kinh doanh, chiÕn l­îc thÞ tr­êng trªn thÕ chñ ®éng trong tÇm nh×n dµi h¹n. H­íng c¹nh tranh chñ yÕu sÏ lµ th«ng qua viÖc hîp lý ho¸ quy tr×nh s¶n xuÊt, qu¶n lý ®Ó gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt b×nh qu©n, t¨ng søc c¹nh tranh cña s¶n phÈm, chñ ®éng më réng thÞ tr­êng ®Ó t¨ng c­êng th©m nhËp vµ gia t¨ng thÞ phÇn. Mét trong nh÷ng néi dung mµ c¸c doanh nghiÖp cÇn ph¶i tÝnh ®Õn trong c«ng viÖc kinh doanh cña m×nh lµ cÇn ph¶i tiÕp cËn c¸c ph­¬ng thøc kinh doanh míi. Trong bèi c¶nh nÒn kinh tÕ tri thøc ®ang h×nh thµnh vµ ngµy cµng ¶nh h­ëng s©u réng tíi th­¬ng m¹i quèc tÕ, c¸c doanh nghiÖp cÇn hÕt søc chó träng nh÷ng thay ®æi trong ph­¬ng thøc kinh doanh, ph­¬ng thøc tiÕp cËn thÞ tr­êng vµ kh¸ch hµng trªn thÕ giíi ®Ó cã thÓ vËn dông trong ®iÒu kiÖn cho phÐp. Nh÷ng lÜnh vùc míi mµ doanh nghiÖp cÇn ®Çu t­ t×m hiÓu lµ th­¬ng m¹i ®iÖn tö, c¸c nghiÖp vô tù b¶o hiÓm t¹i c¸c së giao dÞch kú h¹n (®èi víi th­¬ng m¹i n«ng s¶n), kinh doanh chøng kho¸n... 5. CÇn sö dông c¸c dÞch vô hç trî xuÊt khÈu §Ó t¨ng c­êng XNK, ®èi phã víi sù gia t¨ng c¹nh tranh, c¸c doanh nghiÖp cã xu h­íng t¨ng c­êng sö dông c¸c dÞch vô hç trî xuÊt khÈu. C¸c dÞch vô nµy hîp thµnh mét chuçi m¾t xÝch quan träng n©ng cao gi¸ trÞ xuÊt khÈu hµng hãa gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng XNK cña doanh nghiÖp. §èi víi thÞ tr­êng míi, khã th©m nhËp nh­ T©y Nam ¸ - Trung CËn §«ng, viÖc sö dông hîp lý c¸c dÞch vô hç trî xuÊt khÈu sÔ gióp c¸c doanh nghiÖp n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña m×nh, ®ång thêi tr¸nh ®­îc rñi ro cã thÓ x¶y ra. C¸c dÞch vô cÇn mµ doanh nghiÖp cÇn t×m hiÓu vµ sö dông nh­ sau: 5.1. DÞch vô cung cÊp th«ng tin DÞch vô nµy cung cÊp, t­ vÊn cho doanh nghiÖp vÒ thÞ tr­êng, gi¸ c¶, ®èi thñ c¹nh tranh, xu thÕ biÕn ®éng cña thÞ tr­êng vµ xóc tiÕn th­¬ng m¹i. Lo¹i dÞch vô nµy ®· ®­îc h×nh thµnh tõ mÊy n¨m trë l¹i ®©y, tuy nhiªn ch­a thùc sù ph¸t triÓn vµ chñ yÕu do c¸c c¬ quan nhµ n­íc (c¸c bé, ngµnh trung ­¬ng, c¸c ban, ngµnh ë ®Þa ph­¬ng), Côc xóc tiÕn th­¬ng m¹i - Bé Th­¬ng m¹i, ®¹i diÖn th­¬ng m¹i cña ViÖt Nam ë n­íc ngoµi hoÆc c¸c tæ chøc phi chÝnh phñ nh­ Phßng Th­¬ng m¹i vµ C«ng nghiÖp ViÖt Nam, c¸c hiÖp héi ngµnh nghÒ cung cÊp. VÒ c¬ b¶n, th«ng tin vÒ thÞ tr­êng vµ ®èi t¸c c¹nh tranh vÉn do doanh nghiÖp tù chñ ®éng t×m kiÕm th«ng qua c¸c ph­¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng, s¸ch b¸o, t¹p chÝ. Ngay c¶ ®¹i diÖn th­¬ng m¹i cña ViÖt Nam ë n­íc ngoµi vµ c¸c chi nh¸nh, v¨n phßng ®¹i diÖn cña doanh nghiÖp ë n­íc ngoµi còng ch­a ph¸t huy ®­îc vai trß cña m×nh trong viÖc xóc tiÕn xuÊt khÈu. HiÖn nay, nguån th«ng tin tõ Phßng Th­¬ng m¹i vµ C«ng nghiÖp ViÖt Nam (VCCI) vÉn chiÕm vÞ trÝ quan träng ®èi víi nhiÒu doanh nghiÖp. Tuy nhiªn, ngoµi ra bé Th­¬ng m¹i còng cã c¸c ®¬n vÞ ho¹t ®«ng dÞch vô cung cÊp th«ng tin nh­ Côc xóc tiÕn th­¬ng m¹i, Trung t©m th«ng tin th­¬ng m¹i, c¸c Trung t©m xóc tiÕn th­¬ng m¹i t¹i mét sè tØnh vµ thµnh phè. §Ó cã th«ng tin vÒ thÞ tr­êng XNK, c¸c doanh nghiÖp cÇn sö dông c¸c nguån th«ng tin kh¸c nhau. S¾p tíi cÇn ®a d¹ng ho¸ c¸c nguån th«ng tin th­¬ng m¹i dùa trªn Internet, m¹ng néi bé nh»m cung cÊp th«ng tin kÞp thêi, chÝnh x¸c, dÔ tiÕp cËn cho tÊt c¶ c¸c ®èi t­îng ®ang vµ sÏ ho¹t ®éng xuÊt khÈu. 5.2. DÞch vô qu¶ng c¸o, triÓn l·m DÞch vô nµy nh»m giíi thiÖu hµng hãa cña doanh nghiÖp vµ b¶n th©n doanh nghiÖp, gióp cho c¸c ®èi t¸c n­íc ngoµi n¾m b¾t ®­îc th«ng tin vÒ doanh nghiÖp vµ hµng hãa, dÞch vô cña doanh nghiÖp. Th«ng qua c¸c tæ chøc nµy, doanh nghiÖp ®· tiÕp nhËn ®­îc c¸c dÞch vô nh­: triÓn l·m s¶n phÈm hµng hãa cña m×nh, tham gia trao ®æi th«ng tin t¹i c¸c cuéc héi th¶o, tiÕp xóc ®Ó t×m c¬ héi xóc tiÕn th­¬ng m¹i, xóc tiÕn ®Çu t­, liªn doanh, liªn kÕt, thóc ®Èy hîp t¸c, më réng thÞ tr­êng xuÊt khÈu. Tuy nhiªn, cho ®Õn nay doanh nghiÖp vÉn chñ yÕu tù tiÕn hµnh qu¶ng c¸o b»ng c¸ch in Ên ph¸t hµnh “tê r¬i"giíi thiÖu doanh nghiÖp vµ s¶n phÈm cña doanh nghiÖp hoÆc qu¶ng c¸o “truyÒn khÈu"th«ng qua ®éi ngò c¸n bé cña m×nh, th«ng qua cöa hµng giíi thiÖu, tr­ng bµy s¶n phÈm cña doanh nghiÖp. C¸c h×nh thøc sö dông th«ng tin ®¹i chóng, pan«, ¸p phÝch hay th«ng qua c¸c tæ chøc, c«ng ty kh¸c Ýt ®­îc sö dông. GÇn ®©y, mét sè doanh nghiÖp ®· chñ ®éng më website trªn m¹ng internet ®Ó qu¶ng c¸o, giíi thiÖu vÒ doanh nghiÖp vµ hµng ho¸ cña m×nh. Th­¬ng m¹i ®iÖn tö còng ®ang ®­îc mét sè doanh nghiÖp thö nghiÖm song cßn bÞ h¹n chÕ rÊt nhiÒu bëi sè thuª bao internet qu¸ Ýt (kho¶ng 7-8 v¹n) vµ ph­¬ng tiÖn thanh to¸n ch­a theo kÞp yªu cÇu cña e-commerce. HiÖn nay cßn mét bé phËn lín doanh nghiÖp, ®Æc biÖt c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá, vÉn ch­a sö dông dÞch vô qu¶ng c¸o, héi chî, triÓn l·m ®Ó xóc tiÕn ho¹t ®éng xuÊt khÈu v× ®èi víi hä c¸c dÞch vô nµy qu¸ tèn kÐm hoÆc còng cã doanh nghiÖp kh«ng t×m ®­îc tæ chøc cung cÊp dÞch vô thÝch hîp. Ho¹t ®éng qu¶ng c¸o, ®Æc biÖt lµ ra thÞ tr­êng quèc tÕ cÇn ®­îc ho¹ch ®Þnh trong chiÕn l­îc marketing chñ ®éng vµ hiÖu qu¶ h¬n ®èi víi tÊt c¶ c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam víi sù hç trî thiÕt thùc tõ phÝa c¸c c¬ quan nhµ n­íc vµ tæ chøc quèc tÕ. 5.3. DÞch vô tµi chÝnh, b¶o hiÓm C¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng XNK sö dông c¸c dÞch vô tµi chÝnh, b¶o hiÓm ®Ó thùc hiÖn c¸c giao dÞch tµi chÝnh, thanh to¸n trong n­íc vµ quèc tÕ, trî gióp tµi chÝnh cho s¶n xuÊt vµ xuÊt khÈu, b¶o hiÓm cho s¶n xuÊt vµ xuÊt khÈu. HiÖn nay, ë ViÖt Nam cã h¬n 4.200 tæ chøc dÞch vô tµi chÝnh, tÝn dông, trong ®ã cã 10 c«ng ty b¶o hiÓm, 4 c«ng ty thuª mua tµi chÝnh ®¶m nhiÖm c¸c dÞch vô nµy. B¶o hiÓm hµng hãa XNK chñ yÕu víi 2 h×nh thøc lµ mua b¶o hiÓm ngay sau khi më th­ tÝn dông (L/C) vµ ký hîp ®ång “b¶o hiÓm bao" cho c¶ n¨m hoÆc l« hµng lín ®­îc vËn chuyÓn thµnh nhiÒu chuyÕn. C¸c doanh nghiÖp cã thÓ lùa chän c¸c ®iÒu kiÖn mua b¶o hiÓm lµ: b¶o hiÓm mäi rñi ro; b¶o hiÓm rñi ro chÝnh; b¶o hiÓm rñi ro chÝnh cã giíi h¹n. V× c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam th­êng mua CIF b¸n FOB, nªn nãi chung, míi thùc hiÖn b¶o hiÓm ®­îc kho¶ng 30% kim ng¹ch hµng nhËp vµ 5% kim ng¹ch hµng xuÊt. §Ó cho c¸c nghiÖp vô b¶o hiÓm xuÊt khÈu ®­îc thùc hiÖn tèt cÇn t¨ng c­êng kiÓm so¸t vµ qu¶n lý danh s¸ch c¸c c«ng ty nhËp khÈu vµ t×nh h×nh tµi chÝnh cña hä mét c¸ch hiÖu qu¶. §èi víi thÞ tr­êng cã møc ®é rñi ro cao nh­ thÞ tr­êng c¸c n­íc thuéc khu vùc T©y Nam ¸ - Trung CËn §«ng, c¸c doanh nghiÖp cña ta nªn sö dông dÞch vô nµy ®Ó san sÎ rñi ro cã thÓ x¶y ra. 5.4. DÞch vô kiÓm nghiÖm, gi¸m ®Þnh hµng hãa XNK DÞch vô kiÓm nghiÖm hµng hãa lµ c«ng viÖc mang tÝnh chÊt kiÓm tra cña tæ chøc kiÓm ®Þnh hµng hãa nh»m cÊp giÊy chøng nhËn hµng hãa vµ xuÊt xø hµng hãa. Gi¸m ®Þnh nh»m cung cÊp b¸o c¸o, biªn b¶n gi¸m ®Þnh theo yªu cÇu cña c¸c bªn mua, bªn b¸n vÒ phÈm chÊt, sè l­îng, khèi l­îng, chÊt l­îng, bao b×, tæn thÊt hµng hãa. Gi¸m ®Þnh XNK bao gåm gi¸m ®Þnh hµng hãa vµ gi¸m ®Þnh phi hµng hãa. Cïng víi c¸c tæ chøc gi¸m ®Þnh cña ViÖt Nam (chiÕm kho¶ng 70% doanh thu tõ phÝ gi¸m ®Þnh) cßn cã c¸c tæ chøc gi¸m ®Þnh n­íc ngoµi. So víi tr×nh ®é chung cña thÕ giíi, tr×nh ®é gi¸m ®Þnh cña ViÖt Nam cßn thÊp, béc lé nhiÒu yÕu ®iÓm trong kh©u kiÓm tra hay gi¸m ®Þnh ngay trong kh©u s¶n xuÊt, ch­a kÓ trang thiÕt bÞ phôc vô cho c«ng t¸c nµy cßn rÊt thñ c«ng. Nh÷ng yÕu kÐm nµy dÉn tíi mét sè tr­êng hîp hµng hãa xuÊt khÈu cña ViÖt Nam bÞ n­íc ngoµi khiÕu kiÖn. T¹i ViÖt Nam, viÖc kiÓm nghiÖm ®Ó chøng nhËn hµng hãa vµ xuÊt xø hµng hãa do c¸c tæ chøc nhµ n­íc vµ Phßng Th­¬ng m¹i vµ C«ng nghiÖp thùc hiÖn. Cßn ®èi víi gi¸m ®Þnh hµng hãa, c¶ n­íc cã 7 tæ chøc, trong ®ã 3 tæ chøc lµ c¬ quan nhµ n­íc thùc hiÖn lo¹i dÞch vô nµy. V× vËy doanh nghiÖp cÇn sö dông linh ho¹t vµ hîp lý c¸c tæ chøc gi¸m ®Þnh. 5.5. DÞch vô vËn t¶i, giao nhËn kho vËn ViÖc vËn chuyÓn hµng hãa XNK cña c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam chñ yÕu do c¸c c«ng ty n­íc ngoµi ®¶m nhiÖm. C¸c lùc l­îng trong n­íc míi ®¶m nhËn ®­îc kho¶ng 20% khèi l­îng hµng hãa XNK. Nguyªn nh©n lµ ®éi tµu thuyÒn cña ViÖt Nam cßn rÊt yÕu, ch­a ph¸t triÓn, gi¸ c¶ ®¾t h¬n møc trung b×nh quèc tÕ, søc c¹nh tranh thÊp vµ ®a sè doanh nghiÖp trong n­íc chñ yÕu mua CIF b¸n FOB. HiÖn nay cã kho¶ng 20 tæ chøc trong n­íc kinh doanh giao nhËn kho vËn, bao gåm giao nhËn vËn chuyÓn hµng hãa XNK th«ng th­êng vµ hµng triÓn l·m, hµng c«ng tr×nh, hµng ph¸t chuyÓn nhanh; giao nhËn vËn chuyÓn tõ cöa tíi cöa th«ng qua ®¹i lý giao nhËn; ®ãng gãi, bèc xÕp, b¶o qu¶n vµ l­u gi÷ hµng hãa trong kho cña tæ chøc giao nhËn; thay mÆt chñ hµng lµm thñ tôc khai b¸o h¶i quan, mua b¶o hiÓm vµ c¸c thñ tôc kh¸c liªn quan ®Õn giao nhËn hµng hãa. 5.6. DÞch vô t­ vÊn ph¸p luËt DÞch vô nµy bao gåm dÞch vô ®Æt yªu cÇu, ®µm ph¸n kinh doanh, cung cÊp th«ng tin ph¸p luËt vÒ thuÕ, ng©n hµng, tµi chÝnh, b¶o hiÓm, h¶i quan, h­íng dÉn thñ tôc lËp c¸c hîp ®ång kinh tÕ, hîp ®ång mua b¸n ngo¹i th­¬ng; t­ vÊn lùa chän c«ng nghÖ, chuyÓn giao c«ng nghÖ, hç trî doanh nghiÖp khi cã tranh chÊp, b¶o vÖ quyÒn lîi cña doanh nghiÖp tr­íc tßa ¸n vµ träng tµi kinh tÕ. HiÖn nay c¶ n­íc cã 25 c«ng ty luËt trong n­íc, h¬n 200 v¨n phßng vµ trung t©m t­ vÊn, 25 c«ng ty luËt n­íc ngoµi vµ 42 chi nh¸nh c«ng ty luËt n­íc ngoµi ®ang ho¹t ®éng t¹i ViÖt Nam. MÆc dï ®· cã b­íc ph¸t triÓn nhÊt ®Þnh vÒ sè l­îng, nh­ng cã thÓ nãi, chÊt l­îng t­ vÊn cña c¸c tæ chøc t­ vÊn trong n­íc cßn rÊt h¹n chÕ, kinh nghiÖm t­ vÊn Ýt. Nh÷ng h¹n chÕ nµy còng lµ nguyªn nh©n t¹i sao cßn Ýt doanh nghiÖp XNK t×m ®Õn c¸c chuyªn gia t­ vÊn. Do khã kh¨n vÒ tµi chÝnh, nªn chi phÝ b×nh qu©n cho dÞch vô hç trî xuÊt khÈu trong gi¸ thµnh cña c¸c doanh nghiÖp c«ng nghiÖp nãi chung cßn thÊp, trong ®ã phÇn lín dµnh cho c¸c dÞch vô buéc ph¶i sö dông nh­ vËn t¶i, ng©n hµng, kÕ to¸n. Nh÷ng dÞch vô míi nh­ nghiªn cøu ph¸t triÓn (R&D), tiÕp nhËn c«ng nghÖ míi, qu¶ng c¸o, tiÕp thÞ, th«ng tin thÞ tr­êng, b¶o hiÓm cßn chiÕm tû träng hÕt søc khiªm tèn. ViÖc hiÓu vµ sö dông dÞch vô trong ho¹t ®éng XNK cña doanh nghiÖp lµ rÊt cÇn thiÕt, v× vËy ®Ó n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña m×nh, ®ång thêi gi¶m thiÓu mäi rñi ro nhÊt lµ ®èi víi c¸c thÞ tr­êng míi, c¸c doanh nghiÖp cÇn sö dông c¸c dÞch vô hç trî xuÊt khÈu mét c¸ch hîp lý. 6. N©ng cao vai trß cña c¸c HiÖp héi ngµnh hµng C¸c HiÖp héi ngµnh hµng lµ c¸c tæ chøc phi chÝnh phñ, tËp hîp vµ ®¹i diÖn cho c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt, chÕ biÕn, kinh doanh trong tõng ngµnh hµng, ®­îc thµnh lËp trªn c¬ së tù nguyÖn nh»m phèi hîp cã hiÖu qu¶ c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh trªn thÞ tr­êng trong vµ ngoµi n­íc. Thùc tiÔn cho thÊy trong xu thÕ héi nhËp hiÖn nay, khi Nhµ n­íc hÇu nh­ kh«ng can thiÖp vµo ho¹t ®éng kinh doanh th× vai trß cña HiÖp héi lµ rÊt quan träng vµ cÇn thiÕt trong viÖc ®Þnh h­íng cho c¸c doanh nghiÖp. Thêi gian qua, c¸c HiÖp héi ngµnh hµng ®· ph¸t triÓn kh¸ nhanh vÒ sè l­îng, ho¹t ®éng ®ang dÇn ®i vµo chiÒu s©u. Tõ chç chØ cã 10 HiÖp héi ngµnh hµng tr­íc n¨m 1998, tíi nay c¶ n­íc ®· cã h¬n 30 HiÖp héi ngµnh hµng trong c¸c lÜnh vùc n«ng nghiÖp, c«ng nghiÖp, dÞch vô. Mét sè HiÖp héi ®· thùc hiÖn kh¸ tèt c¸c chøc n¨ng c¬ b¶n cña m×nh trong viÖc tËp hîp vµ ®¹i diÖn cho c¸c héi viªn trong c¸c quan hÖ ®èi néi vµ ®èi ngo¹i, lµ cÇu nèi gi÷a c¸c doanh nghiÖp vµ Nhµ n­íc. Tuy nhiªn, còng cã kh«ng Ýt HiÖp héi chØ tån t¹i vÒ h×nh thøc. C¸ biÖt cã n¬i cßn nÆng t­ duy “quèc doanh ho¸" vµ "Nhµ n­íc ho¸" HiÖp héi khiÕn hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cßn h¹n chÕ. §èi víi thÞ tr­êng thuéc khu vùc Trung CËn §«ng lµ thÞ tr­êng hiÖn t¹i ®ang cã nhu nhËp khÈu c¸c s¶n phÈm n«ng s¶n, may mÆc vµ c¸c hµng thñ c«ng mü nghÖ, ®©y lµ c¸c mÆt hµng mµ n­íc ta cã thÕ m¹nh v× vËy rÊt cã kh¶ n¨ng ®Ó xuÊt khÈu c¸c mÆt hµng nµy. Muèn biÕn kh¶ n¨ng nµy thµnh hiÖn thùc vai trß rÊt lín l¹i thuéc vÒ c¸c hiÖp héi ngµnh hµng, v× r»ng tæ chøc nµy cã phèi hîp hµnh ®éng cña c¸c doanh nghiÖp kinh doanh xuÊt nhËp khÈu c¸c mÆt hµng t­¬ng ®èi gièng nhau ®Ó b¶o vÖ lîi Ých chÝnh ®¸ng cña m×nh, tr¸nh tr­êng hîp c¸c doanh nghiÖp cña ta tranh b¸n cïng mét mÆt hµng ®­îc s¶n xuÊt ë ViÖt Nam trªn thÞ tr­êng n­íc ngoµi. Trong thêi gian tíi, cÇn tiÕp tôc n©ng cao h¬n n÷a vai trß cña c¸c HiÖp héi trong lÜnh vùc hîp t¸c quèc tÕ, thèng nhÊt hµnh ®éng trong c¸c doanh nghiÖp héi viªn nh»m tæ chøc s¶n xuÊt, chÕ biÕn, tiªu thô s¶n phÈm mét c¸ch cã hiÖu qu¶ nhÊt, b¶o ®¶m lîi Ých cña toµn ngµnh. §Ó lµm ®­îc ®iÒu ®ã, bªn c¹nh nç lùc tù th©n cña HiÖp héi, tr­íc hÕt Nhµ n­íc cÇn sím ban hµnh hÖ thèng v¨n b¶n ph¸p lý ®iÒu chØnh ho¹t ®éng vµ quy ®Þnh chøc râ chøc n¨ng, quyÒn h¹n cña c¸c HiÖp héi, kh¾c phôc ®ång thêi c¶ hai biÓu hiÖn “quèc doanh hãa" vµ “nhµ n­íc hãa"HiÖp héi. 7. CÇn cã sù phèi hîp chÆt chÏ gi÷a Nhµ n­íc, HiÖp héi, doanh nghiÖp trong viÖc tiÕp cËn vµ më réng thÞ tr­êng Bªn c¹nh viÖc ph©n ®Þnh râ tr¸ch nhiÖm cña Nhµ n­íc, HiÖp héi vµ doanh nghiÖp, cÇn chó träng x©y dùng c¬ chÕ phèi hîp gi÷a c¸c nhãm chñ thÓ trªn ®Ó ®¶m b¶o hiÖu qu¶ cña c«ng t¸c tiÕp cËn vµ më réng thÞ tr­êng. Nh­ ®· ph©n tÝch, vai trß chñ yÕu cña Nhµ n­íc sÏ lµ t¹o hµnh lang ph¸p lý vµ m«i tr­êng kinh doanh thuËn lîi ®Ó c¸c doanh nghiÖp chñ ®éng tiÕp cËn vµ th©m nhËp thÞ tr­êng. Vai trß nµy ®­îc thÓ hiÖn víi c¸c møc ®é kh¸c nhau ®èi víi tõng thÞ tr­êng cô thÓ vµ tõng giai ®o¹n cô thÓ. §èi víi viÖc th©m nhËp thÞ tr­êng míi do vai trß trß chñ yÕu cña Nhµ n­íc lµ t¹o hµnh lang ph¸p lý vµ m«i tr­êng kinh doanh nªn viÖc khai th«ng thÞ tr­êng trong thêi gian ®Çu thuéc vÒ Nhµ n­íc. HiÖn nay c¸c doanh nghiÖp cña ta do h¹n chÕ c¶ vÒ kinh phÝ lÉn n¨ng lùc nªn ch­a thÓ ®¶m ®­¬ng ®­îc c«ng viÖc nµy, tuy nhiªn khi thÞ tr­êng ®­îc khai th«ng th× nhµ n­íc l¹i “bµn giao nã"cho doanh nghiÖp vµ HiÖp héi ngµnh nghÒ. V× vËy ®Ó sau khi “bµn giao"c¸c doanh nghiÖp ph¸t huy ®­îc ngay th× trong qu¸ tr×nh khai th«ng, Nhµ n­íc cÇn t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó doanh nghiÖp th©m nhËp thÞ tr­êng. H¬n n÷a, viÖc khai th«ng thÞ tr­êng lµ mét qu¸ tr×nh, do vËy khai th«ng ®Õn ®©u th× tiÕp cËn ®Õn ®ã, theo ph­¬ng thøc võa khai th«ng võa tiÕp cËn ®ång thêi. Lµ cÇu nèi gi÷a Nhµ n­íc vµ doanh nghiÖp chøc n¨ng cña HiÖp héi trong viÖc lµm lµ hÕt søc quan träng. Th«ng qua HiÖp héi, c¸c kiÕn nghÞ, khã kh¨n cña doanh nghiÖp sÏ ®­îc ph¶n ¶nh chÝnh x¸c vµ nhanh chãng tíi c¸c c¬ quan qu¶n lý Nhµ n­íc, ®ång thêi HiÖp héi còng cã thÓ ®Ò xuÊt, tham m­u cho Nhµ n­íc trong viÖc ban hµnh c¸c chÝnh s¸ch, quy ®Þnh phï hîp víi yªu cÇu ph¸t triÓn cña ngµnh. III. Gi¶i ph¸p ®èi víi nguån hµng xuÊt khÈu C¸i cèt lâi ®¶m b¶o cho hµng ho¸ cña ta th©m nhËp ®­îc vµo thÞ tr­êng T©y Nam ¸ - Trung CËn §«ng lµ t¹o ra mét nguån hµng phï hîp, cã søc c¹nh tranh cao trªn thÞ tr­êng nµy. Søc c¹nh tranh cña hµng ho¸ trªn mét thÞ tr­êng nhÊt ®Þnh th­êng ®­îc quy ®Þnh bëi c¸c yÕu tè nh­ sè l­îng cña hµng ho¸, chÊt l­îng cña mçi s¶n phÈm hµng ho¸, gi¸ c¶ cña hµng ho¸ ®ã vµ mét lo¹t c¸c yÕu tè kh¸c. Theo ®Æc ®iÓm cña tõng nhãm hµng ho¸ vµ tõng lo¹i h×nh thÞ tr­êng, c¸c tiªu chÝ ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña mét nguån hµng hay mét ®¬n vÞ s¶n phÈm hµng ho¸ cã kh¸c nhau. §èi víi c¸c hµng ho¸ nh­ tµi nguyªn, nguyªn vËt liÖu... hay nãi c¸ch kh¸c lµ c¸c hµng ho¸ tiªu dïng cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt th× nhiÒu khi quy m«, sè l­îng l¹i ®ãng vai trß quan träng, cßn ng­îc l¹i ®èi víi c¸c hµng ho¸ phôc vô cho nh­ cÇu tiªu dïng c¸ nh©n th× nhiÒu khi sè l­êng cña hµng ho¸ kh«ng quan träng ®Õn møc nh­ vËy. §èi víi thÞ tr­êng c¸c n­íc ph¸t triÓn nh­ Mü, NhËt, EU... th× tiªu chuÈn chÊt l­îng ®­îc ®Æt lªn hµng ®Çu vµ cã c¸c quy tr×nh gi¸m ®Þnh rÊt nghiªm ngÆt. Ngoµi c¸c tiªu chuÈn chÊt l­îng th«ng th­êng nh­ c¸c ®Æc tÝnh vÒ c¬, lý, ho¸... nghÜa lµ c¸c tiªu chuÈn ®­îc quy ®Þnh theo bé ISO 9000; hiÖn nay ng­êi ta cßn ®åi hái hµng ho¸ ®ã ph¶i ®¶m b¶o c¸c tiªu chuÈn vÒ m«i tr­êng theo bé tiªu chuÈn ISO 14000. Do ®ã, ®èi víi ng­êi tiªu dïng t¹i thÞ tr­êng c¸c n­íc ph¸t triÓn th× khi hµng ho¸ b¶o ®¶m c¸c tiªu chuÈn trªn th× míi tho¶ m·n vµ hä s½n sµng mua víi gi¸ c¶ cao h¬n. §èi víi c¸c s¶n phÈm hµng ho¸ chÊt l­îng kÐm, th× ch­a h¼n ®· vµo ®­îc thÞ tr­êng cña c¸c n­íc nµy, hoÆc tr­êng hîp cã vµo ®­îc ®i ch¨ng n÷a th× sÏ kh«ng g©y ®­îc thiÖn c¶m cña ng­êi tiªu dïng. Vµ nh­ vËy sÏ rÊt khã tiªu thô, mÆc dÇu gi¸ c¶ rÎ h¬n rÊt nhiÒu so víi c¸c hµng ho¸ cïng lo¹i mµ cã chÊt l­îng cao h¬n. Ng­îc l¹i, víi c¸c n­íc ph¸t triÓn, thÞ tr­êng khu vùc T©y Nam ¸ - Trung CËn §«ng lµ thÞ tr­êng kh«ng ®ßi hái chÊt l­îng cao nh­ng gi¸ c¶ ph¶i rÎ. V× vËy, gi¶i ph¸p c¬ b¶n nhÊt ®èi víi nguån hµng nãi chung vµ mçi ®¬n vÞ s¶n phÈm nãi riªng lµ lµm thÕ nµo ®Ó t¹o ra c¸c s¶n phÈm cã gi¸ thµnh h¹, hîp søc mua cña ng­êi tiªu dïng. C¨n cø vµo ph©n tÝch trªn ®©y vµ vµo ®iÒu kiÖn thùc tÕ cña n­íc ta hiÖn nay, c¸c mÆt hµng mµ ta cã lîi thÕ xuÊt khÈu sang thÞ tr­êng khu vùc nµy lµ c¸c mÆt hµng n«ng s¶n nh­ lóa g¹o, cµ phª, chÌ... §èi víi nhãm n«ng s¶n, cÇn t¹o ra gièng míi cã n¨ng suÊt cao, cã thÓ phÈm cÊp trung b×nh nh­ng ®¶m b¶o lµ gi¸ thµnh ph¶i thÊp. CÇn tiÕn hµnh ph©n lo¹i c¸c mÆt hµng n«ng s¶n ®Ó cã thÓ chuyÓn mét sè l­îng n«ng s¶n phÈm cÊp trung b×nh mµ kh«ng ®ñ tiªu chuÈn xuÊt sang c¸c thÞ tr­êng cña c¸c n­íc ph¸t triÓn nh­ EU, NhËt, c¸c n­íc ASEAN vµ mét sè n­íc ch©u ¸ kh¸c sang thÞ tr­êng T©y Nam ¸ - Trung CËn §«ng. Tuy kh«ng ®ßi hái cao vÒ chÊt l­îng cña s¶n phÈm hµng ho¸ nh­ng ®èi víi thÞ tr­êng nµy do vËn chuyÓn xa, thêi tiÕt nãng, do ®ã cÇn chó träng bao b× nh·n m¸c mét mÆt b¶o vÖ ®­îc chÊt l­îng, mÆt kh¸c phï hîp víi phong tôc tËp qu¸n cña ng­êi tiªu dïng. §èi víi nhãm hµng giµy dÐp; ®©y lµ mÆt hµng mµ hiÖn nay n¨ng lùc s¶n xuÊt cña ta t­¬ng ®èi lín vµ gi¸ c¶ mÆt hµng nµy cña ta th­êng thÊp h¬n møc trung b×nh cña thÕ giíi (cña ta 4-6 USD/®«i, møc trung b×nh cña thÕ giíi lµ 6-9 USD/®«i), do chÊt l­îng cña ta thÊp vµ kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña doanh nghiÖp cña ta cßn yÕu. V× vËy, bªn c¹nh c¶i tiÕn mÉu m·, ®Çu t­ c«ng nghÖ tiªn tiÕn ®ª s¶n xuÊt ra c¸c s¶n phÈm hµng ho¸ cã chÊt l­îng tèt xuÊt khÈu vµo thÞ tr­êng c¸c n­íc ph¸t triÓn th× mét sè c¬ së s¶n xuÊt ch­a cã ®iÒu kiÖn n©ng cao chÊt l­îng b»ng ®Çu t­ c«ng nghÖ tiªn tiÕn cÇn t×m hiÓu thÞ tr­êng T©y Nam ¸ - Trung CËn §«ng, ®Ó chØ cÇn thay ®æi mét Ýt vÒ mÉu m·, nh·n m¸c cã thÓ còng cã thÓ xuÊt khÈu ®­îc vµo thÞ tr­êng nµy. ë giai ®o¹n ®Çu, khi tiÒm n¨ng vèn cßn yÕu, c«ng nghÖ cßn l¹c hËu, thÊt nghiÖp cao, c¸c doanh nghiÖp cã thÓ chän c¸c mÆt hµng sö dông nhiÒu lao ®éng, Ýt vèn nh­ dÖt, may, da giÇy, gia c«ng chÕ biÕn n«ng s¶n... ®Ó xuÊt khÈu sang T©y Nam ¸ - Trung CËn §«ng. Tuy nhiªn, trong giai ®o¹n tiÕp theo 2005 ®Õn 2010, khi gi¸ lao ®éng kh«ng cßn rÎ n÷a, do møc l­¬ng tr¶ cho c«ng nh©n t¨ng cao, tr×nh ®é lao ®éng vµ kü thuËt cña ng­êi lao ®éng ®· ®­îc n©ng ®¸ng kÓ, nguyªn liÖu trë nªn khan hiÕm, c¸c doanh nghiÖp cña ta ph¶i chuyÓn sang s¶n xuÊt c¸c mÆt hµng ®ßi hái hµm l­îng lao ®éng, nguyªn liÖu cao, hµm l­îng vèn, c«ng nghÖ cao víi gi¸ trÞ gia t¨ng cao. Vµ nh­ vËy vµo giai ®o¹n ph¸t triÓn nµy th× ®ßi hái vÒ chÊt l­îng cña thÞ tr­êng khu vùc T©y Nam ¸ - Trung CËn §«ng còng ®­îc n©ng cao cã thÓ t­¬ng ®­¬ng víi c¸c khu vùc kh¸c. Tr­íc m¾t khi trong lùc l­îng c¸c doanh nghiÖp cña ta cßn chñ yÕu lµ c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá, tr×nh ®é vèn vµ c«ng nghÖ c¸c doanh nghiÖp cßn h¹n chÕ, cÇn cã sù phèi hîp gi÷a c¸c doanh nghiÖp lín vµ c¸c doanh nghiÖp vïa vµ nhá mét c¸ch hîp lý trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu. Sù hîp lý nµy thÓ hiÖn ë chç c¸c doanh nghiÖp lín, cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh cao cÇn tËp trung ®Çu t­ vµo ph¸t triÓn s¶n xuÊt c¸c mÆt hµng cã chÊt l­îng tèt ®Ó xuÊt khÈu vµo thÞ tr­êng c¸c n­íc ph¸t triÓn, cßn viÖc s¶n xuÊt c¸c mÆt hµng chÊt l­îng trung b×nh h­íng xuÊt khÈu vµo thÞ tr­êng c¸c khu vùc nh­ T©y Nam ¸ - Trung CËn §«ng nªn "nh­êng l¹i" cho c¸c doanh nghiÖp kh¸c. Tãm l¹i, ®Ó t¹o ra nguån hµng thÝch hîp xuÊt khÈu vµo thÞ tr­êng khu vùc T©y Nam ¸ - Trung CËn §«ng chóng ta ph¶i chó träng ®Çu t­ n©ng cao n¨ng suÊt, c¶i tiÕn mÉu m· cho phï hîp víi thÞ hiÕu, phong tôc tËp qu¸n cña ng­êi tiªu dïng vµ ®Æc biÖt lµ ph¶i h¹ gi¸ thµnh cña c¸c hµng ho¸ xuÊt khÈu. III. gi¶i ph¸p ®èi víi mét sè n­íc cô thÓ thuéc khu vùc thÞ tr­êng T©y Nam ¸- Trung CËn §«ng 1. §èi víi Ên §é Nh­ ®· ®Ò cËp trªn ®©y t¹i khu vùc Nam ¸, thÞ tr­êng träng ®iÓm sÏ lµ Ên ®é. Víi d©n sè kho¶ng trªn 1 tû ng­êi, cã quan hÖ h÷u nghÞ ®Æc biÖt víi ViÖt Nam, Ên ®é lu«n lµ mét ®èi t¸c quan träng. Tuy nhiªn, trong 3 n¨m gÇn ®©y ta chØ xuÊt sang Ên ®é ®­îc kho¶ng 12-13 triÖu USD/n¨m trong khi nhËp tõ thÞ tr­êng nµy tíi 90-100 triÖu USD/n¨m, chñ yÕu lµ do hµng rµo b¶o hé dµy ®Æc cña b¹n. Chªnh lÖch th­¬ng m¹i nµy cã thÓ ®­îc c¶i thiÖn th«ng qua biÖn ph¸p g¾n nhËp khÈu víi xuÊt khÈu, yªu cÇu b¹n mua l¹i hµng cña ta khi ta cã nhu cÇu mua hµng cña b¹n. - ChÝnh phñ hai n­íc cÇn chØ ®¹o vµ hç trî c¸c c¬ quan h÷u quan, c¸c doanh nghiÖp hai n­íc thóc ®Èy viÖc trao ®æi mét sè mÆt hµng cã kim ng¹ch lín ®Ó t¨ng nhanh kim ng¹ch bu«n b¸n gi÷a hai n­íc. ViÖt Nam cÇn ®Ò nghÞ Ên §é nghiªn cøu viÖc nhËp khÈu c¸c mÆt hµng cña m×nh ®Ó c©n b»ng kim ng¹ch gi÷a hai n­íc. - Hai bªn cÇn tiÕp tôc thóc ®Èy c¸c ho¹t ®éng xóc tiÕn th­¬ng m¹i, t¹o thuËn lîi cho viÖc thµnh lËp Trung t©m th­¬ng m¹i ViÖt Nam t¹i New Dehli, tiÕp tôc viÖc tho¶ thuËn dµnh cho nhau gian hµng héi chî miÔn phÝ theo nguyªn t¾c cã ®i cã l¹i vµ khuyÕn khÝch, hç trî c¸c doanh nghiÖp tham gia c¸c héi chî triÓn l·m. - §Ó thùc hiÖn ®­îc c©n b»ng xuÊt nhËp khÈu gi÷a ViÖt Nam vµ Ên ®é, ChÝnh phñ vµ Bé Th­¬ng m¹i cÇn chØ ®¹o Petro Vietnam, Petechim, Coalimex, c«ng ty Apatit ViÖt Nam cïng víi Th­¬ng vô xóc tiÕn viÖc b¸n dÇu th«, than vµ quÆng phosphate vµo thÞ tr­êng cña Ên ®é. - C¸c c«ng ty ë ViÖt Nam nªn th­êng xuyªn cung cÊp c¸c th«ng tin vÒ gi¸, quy c¸ch, kh¶ n¨ng giao hµng c¸c mÆt hµng t¬ sèng, thiÕc, cao su tù nhiªn cña ViÖt Nam, ®Ó th­¬ng vô ViÖt Nam cã ®iÒu kiÖn giíi thiÖu víi c¸c ®èi t¸c Ên ®é. - TiÕp tôc nghiªn cøu vµ më réng ®èi t¸c nhËp khÈu c¸c mÆt hµng nh­ quÕ, håi, cau kh«, d­îc liÖu. - TiÕp tôc quan hÖ víi c¸c c«ng ty Ên ®é nh»m giíi thiÖu mÆt hµng g¹o, may mÆc, giµy dÐp, chÌ ®en cña ta ®Ó hä xuÊt khÈu sang n­íc thø ba. - CÇn cã biÖn ph¸p nh»m khuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp trong n­íc t¨ng c­êng c¸c ho¹t ®éng xóc tiÕn th­¬ng m¹i (th¨m lÉn nhau, tham gia héi chî, dµnh mét l­îng hµng nhÊt ®Þnh ®Ó xuÊt sang Ên ®é). - Xem xÐt vµ tiÕn tíi viÖc thµnh lËp Trung t©m th­¬ng m¹i t¹i mçi n­íc, ngoµi nhiÖm vô chÝnh cña trung t©m nµy lµ cung cÊp th«ng tin liªn quan ®Õn kinh tÕ, th­¬ng m¹i, ®Çu t­ cho bªn nµy hoÆc bªn kia, trung t©m cßn ®­îc quyÒn b¸n, giíi thiÖu mét sè s¶n phÈm víi thêi gian chiÕu cè ban ®Çu kh«ng ph¶i nép bÊt kú mét kho¶n thuÕ nµo. ViÖc thµnh lËp trung t©m th­¬ng m¹i cña ViÖt Nam t¹i Ên §é lµ kh©u ®ét ph¸ ®Çu tiªn ®Ó tiÕn tíi viÖc th©m nhËp cña ta vµo thÞ tr­êng c¸c n­íc l©n cËn thuéc tiÓu khu vùc T©y Nam ¸. - Bé Th­¬ng m¹i kiÕn nghÞ víi ChÝnh phñ, th«ng qua Uû ban hçn hîp gi÷a hai n­íc, miÔn hoÆc gi¶m quan thuÕ cho mét sè hµng xuÊt khÈu cña ViÖt Nam mµ Ên §é cã yªu cÇu vµ ng­îc l¹i. 2. §èi víi Pakistan ViÖt Nam vµ Pakistan ®· thiÕt lËp mèi quan hÖ tõ l©u nh­ng do khã kh¨n vÒ tµi chÝnh nªn hai bªn ®· rót ®¹i sø qu¸n vµ ®Õn nay ch­a lËp l¹i ®­îc. Hai n­íc ®· cã quan hÖ bu«n b¸n tuy kim ng¹ch vÉn ë møc khiªm tèn, c¸c mÆt hµng ta xuÊt lµ chÌ, gia vÞ, ho¸ chÊt, hµng dÖt, phô tïng «-t«... vµ hµng nhËp khÈu lµ b«ng x¬, sîi b«ng, v¶i.. ViÖt Nam vµ Pakistan ®· trao ®æi dù th¶o HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i vµ ®· ®µm ph¸n thèng nhÊt vÒ c¬ b¶n néi dung hiÖp ®Þnh, tuy nhiªn ®Õn nay vÉn ch­a ®­îc ký kÕt. V× vËy ®Ó ph¸t triÓn quan hÖ kinh tÕ th­¬ng m¹i víi b¹n trong thêi gian tíi cÇn ph¶i sím xóc tiÕn ký HiÖp ®Þnh Th­¬ng m¹i. Hai n­íc cÇn t¨ng c­êng cö c¸c ph¸i ®oµn th¨m viÕng lÉn nhau nh»m t×m hiÓu trao ®åi kinh nghiÖm ®Ó thóc ®Èy quan hÖ kinh tÕ-th­¬ng m¹i song ph­¬ng. Ta nªn gióp ®ì Pakistan ®Ó b¹n sím trë thµnh thµnh viªn ®èi tho¹i ®Çy ®ñ cña ASEAN. Nh×n chung diÖn mÆt hµng xuÊt nhËp khÈu gi÷a ta vµ b¹n t­¬ng ®èi gièng nhau, mét sè mÆt hµng ta cÇn xóc tiÕn xuÊt khÈu tr­íc m¾t lµ chÌ, g¹o... vµ c¸c mÆt hµng ta cã thÓ nhËp lµ b«ng vµ mét sè m¸y mãc thiÕt bÞ kh¸c. Kh¶ n¨ng thanh to¸n gi÷a ta vµ b¹n cßn h¹n chÕ v× vËy cÇn t×m hiÓu kh¶ n¨ng trao ®æi hµng ho¸ gi÷a hai n­íc. 3. §èi víi Thæ NhÜ Kú Thæ NhÜ Kú lµ mét n­íc cã nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn vµ hiÖn nay ®· trë thµnh thµnh viªn cña EU. Thæ NhÜ Kú ®· cã mèi quan hÖ víi th­¬ng m¹i víi ViÖt Nam tõ l©u. Kim ng¹ch XNK cña hai n­íc n¨m 2000 ®¹t møc 18 triÖu USD, trong ®ã ViÖt Nam xuÊt sang Thæ NhÜ Kú lµ 15,6 triÖu USD vµ nhËp khÈu lµ 2,4 triÖu USD. Nh÷ng mÆt hµng mµ b¹n cã nhu cÇu nhËp lµ cao su tù nhiªn, g¹o h¹t dµi, h¹t trßn, cµ phª, h¹t tiªu, tinh dÇu, hµng thñ c«ng mü nghÖ. Nh÷ng mÆt hµng ViÖt Nam cã thÓ nhËp khÈu tõ Thæ NhÜ Kú lµ; ph©n bãn, s¾t thÐp, PVC, sîi b«ng, nh«m, kÏm. Lµ mét n­íc thµnh viªn cña EU v× vËy qua b¹n ta cã thÓ ®­a hµng may mÆc vµo EU. Tuy nhiªn h×nh thøc nµy thùc chÊt lµ Thæ NhÜ Kú t¸i xuÊt hµng cña ta nªn chØ nh÷ng mÆt hµng nµo cã l·i c¸c c«ng ty b¹n míi nhËn víi c¸c doanh nghiÖp cña ta. H¬n n÷a vÒ mÆt gi¸ c¶, chÊt l­îng, nhiÒu mÆt hµng cña ta kh«ng ®¸p øng ®­îc c¸c yªu cÇu cña b¹n, do ®ã kim ng¹ch xuÊt khÈu cña ta qua con ®­êng nµy cßn thÊp. Trong thêi gian, ®Ó ®Èy m¹nh quan hÖ kinh tÕ th­¬ng m¹i gi÷ ta vµ Thæ NhÜ Kú cÇn tiÕn hµnh mét sè gi¶i ph¸p nh­: khuyÕn khÝch c¸c c«ng ty cña ta ®Èy m¹nh trao ®æi, t×m thªm b¹n hµng xuÊt khÈu; t¨ng c­êng t×m hiÓu, nghiªn cøu thÞ tr­êng Thæ NhÜ Kú; ®éng viªn c¸c c«ng ty ta ®i kh¶o s¸t thÞ tr­êng, tham gia héi chî quèc tÕ t¹i Izmir, vµ mêi c¸c doanh nghiÖp Thæ NhÜ Kú tham gia c¸c héi chî triÓn l·m t¹i ViÖt Nam. Thæ nhÜ kú lµ thµnh viªn cña EU nªn c¸c chÝnh s¸ch, quy ®Þnh, tiªu chuÈn vÒ hµng ho¸ nhËp khÈu cã nhiÒu nÐt gièng EU, v× vËy ta cã thÓ t×m hiÓu c¸c quy ®Þnh cña b¹n dùa vµo c¸c quy ®Þnh cña EU, ®©y lµ mét trong nh÷ng thÞ tr­êng quen thuéc cña ViÖt Nam. 4. §èi víi I-ran Th­¬ng m¹i ViÖt Nam vµ I-ran vÉn tån t¹i mét sè vÊn ®Ò cÇn ph¶i gi¶i quyÕt sau ®©y: - HiÖn nay c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam cßn ch­a tin t­ëng trong kh©u thanh to¸n víi c¸c ®èi t¸c nhËp khÈu I-ran, mÆc dï ng©n hµng hai n­íc ®· ký biªn b¶n ghi nhí. Do ch­a n¾m ®­îc c¸c thñ tôc th­¬ng m¹i cña I-ran nªn c¸c doanh nghiÖp cña ta rÊt ng¹i giao dÞch bu«n b¸n vµ më réng thÞ tr­êng, trong thêi gian qua ta chñ yÕu giao dÞch, ký hîp ®ång víi nh÷ng kh¸ch hµng quen biÕt. - ViÖc duy tr× vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng nµy lµ hÕt søc cÇn thiÕt, v× vËy trong thêi gian tíi cÇn tiÕn hµnh sím mét sè biÖn ph¸p sau ®©y: + Nghiªn cøu kh¶ n¨ng vµ tæ chøc mét sè doanh nghiÖp ViÖt Nam tham gia Héi chî quèc tÕ t¹i Tehran. + Phèi hîp víi §¹i sø qu¸n ta t¹i Tehran vµ §¹i sø qu¸n b¹n t¹i Hµ Néi tæ chøc ®oµn doanh nghiÖp hai n­íc th¨m viÕng lÉn nhau, t×m ®èi t¸c, trao ®æi cô thÓ, cëi më ®Ó hiÓu biÕt vµ thÊy râ ®­îc nh÷ng thuËn lîi vµ khã kh¨n cña nhau, qua ®ã t¹o lßng tin trong viÖc më réng trao ®æi bu«n b¸n. + KhuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam më réng diÖn mÆt hµng xuÊt khÈu sang I-ran. + KhuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam nhËp khÈu tõ I-ran c¸c mÆt hµng mµ ViÖt Nam cã nhu cÇu vµ I-ran cã kh¶ n¨ng cung cÊp víi chÊt l­îng tèt vµ gi¸ c¶ c¹nh tranh. + KhuyÕn khÝch viÖc më réng c¸c h×nh thøc bu«n b¸n gi÷a c¸c doanh nghiÖp hai n­íc ch¼ng h¹n nh­ ph­¬ng thøc hµng ®æi hµng. 5. §èi víi I-r¾c I-r¾c lµ thÞ tr­êng ®Çy tiÒm n¨ng nh­ng viÖc bu«n b¸n víi n­íc nµy trong thêi gian hiÖn nay ®ang cã nh÷ng ®Æc thï riªng do ph¶i tu©n thñ rÊt chÆt chÏ c¸c quy ®Þnh cña Uû ban cÊm vËn Liªn hiÖp quèc. B¹n cã thiÖn c¶m víi ta nªn s½n sµng hîp t¸c ®Ó ph¸t triÓn h¬n n÷a quan hÖ th­¬ng m¹i gi÷a hai n­íc. N¨m 1999 b¹n ®· mua cña ta kho¶ng 200 triÖu USD hµng ho¸, kim ng¹ch nµy th­êng ®­îc giao cho mét sè c«ng ty Nhµ n­íc chÞu tr¸ch nhiÖm ký hîp ®ång víi ViÖt Nam. Ta còng ®· thùc hiÖn t­¬ng tù, giíi thiÖu mét sè c«ng ty cã kh¶ n¨ng vµ cã uy tÝn lµm ®Çu mèi giao dÞch víi b¹n. C¬ chÕ nµy cã ­u ®iÓm lµ ®¶m b¶o sù æn ®Þnh, tr¸nh c¹nh tranh kh«ng lµnh m¹nh. Tuy nhiªn, nÕu cø duy tr× c¸ch lµm nµy th× cã kh¶ n¨ng sÏ lµm gi¶m kh¶ n¨ng x©y dùng quan hÖ b¹n hµng réng r·i ®Ó chuÈn bÞ cho thêi kú sau cÊm vËn. §Ó khai th¸c triÖt ®Ó lîi thÕ mµ I-r¾c dµnh cho ViÖt Nam vµ n©ng dÇn søc c¹nh tranh, cÇn më dÇn sè ®Çu mèi ®­îc phÐp giao dÞch víi I-r¾c, ®Æc biÖt lµ c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt. Ban ®iÒu hµnh quan hÖ kinh tÕ- th­¬ng m¹i víi I-r¾c cÇn xö lý linh ho¹t h¬n. Ph­¬ng ph¸p qu¶n lý cã hiÖu qu¶ lµ theo dâi vµ n¾m ch¾c diÔn biÕn thÞ tr­êng, t¹o ®iÒu kiÖn cho mäi doanh nghiÖp tham gia vµo thÞ tr­êng, tËn dông tèi ®a phÇn kim ng¹ch mµ I-r¾c dµnh cho ViÖt Nam th«ng qua viÖc quy ®Þnh chÕ ®é b¸o c¸o chÆt chÏ, kÞp thêi ®iÒu chuyÓn chØ tiªu bu«n b¸n nµy tõ c¸c doanh nghiÖp n¨ng lùc yÕu kh«ng lµm ®­îc sang c¸c doanh nghiÖp cã kh¶ n¨ng ®Ó hoµn nhiÖm vô tèt h¬n. NÕu lµm ®­îc nh­ vËy, kim ng¹ch xuÊt sang I-r¾c cã thÓ t¨ng lªn trong t­¬ng lai. Trong n¨m 2000 bu«n b¸n gi÷a ta vµ b¹n ®¹t kim ng¹ch kho¶ng 320 triÖu USD, trong ®ã ta ®· xuÊt sang b¹n h¬n 319 triÖu USD vµ nhËp khÈu ch­a ®Õn 1 triÖu USD. CÇn chuÈn bÞ mäi ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt ®Ó khi cã ®iÒu kiÖn (bá cÊm vËn) ta cã thÓ tiÕn hµnh thµnh lËp Trung t©m th­¬ng m¹i cña ViÖt Nam t¹i I-r¾c. §©y còng lµ mét trong nh÷ng bµn ®¹p ®Ó ta th©m nhËp vµo c¸c thÞ tr­êng kh¸c thuéc khu vùc Trung CËn §«ng nh­ ®· tr×nh bµy trªn ®©y. 6. §èi víi A-rËp Xª-ót §©y lµ mét trong nh÷ng n­íc giµu cã vµ kinh tÕ ph¸t triÓn cña khu vùc Trung §«ng. C¬ héi ®èi víi hµng ViÖt Nam nh×n chung rÊt lín, tuy nhiªn kim ng¹ch XNK gi÷a ta vµ b¹n vÉn ë møc khiªm tèn (n¨m 2000 kho¶ng 30 triÖu USD, ViÖt Nam xuÊt kho¶ng 15 triÖu USD vµ nhËp kho¶ng 15 triÖu USD, c¸n c©n th­¬ng m¹i c©n b»ng). Nh÷ng mÆt hµng ViÖt Nam cã thÓ ®­a vµo thÞ tr­êng nµy lµ thùc phÈm ®ãng hép, hµng dÖt may, thñ c«ng mü nghÖ, h¶i s¶n vµ hµng ®iÖn tö. Tr­íc ®©y, c¸c th­¬ng gia A-rËp Xª-ót ®· nhËp víi khèi l­îng nhá th¶m len cña ViÖt Nam vµ cã ý ®Þnh nhËp h¶i s¶n cña ViÖt Nam nh­ng do hµng cña ta kh«ng ®¶m b¶o tiªu chuÈn vÖ sinh an toµn thùc phÈm nªn kh«ng thùc hiÖn ®­îc. §©y lµ mét trong nh÷ng mÆt hµng xuÊt khÈu chñ lùc cña ta, v× vËy cÇn ph¶i xóc tiÕn ®Ó xuÊt khÈu ®­îc mÆt hµng nµy vµo thÞ tr­êng A-rËp Xª-ót. ThÞ tr­êng A-rËp Xª-ót lµ mét thÞ tr­êng rÊt míi, do vËy viÖc t×m hiÓu thÞ tr­êng vµ ®èi t¸c lµ hÕt søc cÇn thiÕt ®èi víi c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam. Tr­íc m¾t, trong khi ch­a trùc tiÕp x©m nhËp ®­îc vµo thÞ tr­êng nµy ta cã thÓ sö dông Dubai lµ ®iÓm trung chuyÓn ®Ó ®­a hµng vµo ®©y. T¹i thÞ tr­êng A-rËp Xª-ót hµng ViÖt Nam sÏ ph¶i c¹nh tranh víi hµng cña Trung Quèc, Ên §é, Th¸i Lan... V× vËy c¸c doanh nghiÖp cÇn nghiªn cøu t×m hiÓu thÞ tr­êng vµ ®Çu t­ thÝch ®¸ng ®Ó thµnh c«ng trong c¹nh tranh vÒ chÊt l­îng, gi¸ c¶... 7. §èi víi C¸c tiÓu v­¬ng quèc A-rËp thèng nhÊt T¹i khu vùc Trung CËn §«ng, mét trong nh÷ng thÞ tr­êng träng ®iÓm sÏ lµ Dubai (C¸c tiÓu v­¬ng quèc A-rËp thèng nhÊt), ®©y còng lµ mét trong nh÷ng cöa ngâ cña khu vùc Trung CËn §«ng vµ lµ ®Þa ®iÓm trung chuyÓn hµng ho¸ ®i Xy-ri, A-rËp Xª-ót, ch©u Phi, ch©u ¢u... C¸c c«ng ty cña C¸c tiÓu v­¬ng quèc A-rËp thèng nhÊt lµm ¨n ®øng ®¾n, m«i tr­êng kinh doanh l¹i tù do, hÇu nh­ kh«ng cã thuÕ nhËp khÈu nªn c¸c c«ng ty cña ta nªn cè g¾ng th©m nhËp nhanh vµo thÞ tr­êng nµy vµ lÊy ®©y lµm bµn ®¹p tiÕn sang c¸c n­íc l©n cËn. Thêi gian võa qua mét sè c«ng ty cña ta ®· tham dù thµnh c«ng héi chî tæ chøc t¹i Dubai do cã sù phèi hîp chuÈn bÞ tèt víi c¬ quan ®¹i diÖn cña ViÖt Nam t¹i Dubai. Bé Th­¬ng m¹i cÇn cã ph­¬ng ¸n cô thÓ nh»m gióp ®ì c¸c doanh nghiÖp trong lÜnh vùc nµy. §Ó t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc h×nh thµnh Trung t©m Th­¬ng m¹i trong thêi gian tíi, ViÖt Nam nªn cè g¾ng n©ng kim ng¹ch xuÊt khÈu vµo C¸c tiÓu v­¬ng quèc A-rËp thèng nhÊt trong nh÷ng n¨m tiÕp theo, më réng sang c¸c mÆt hµng míi. HiÖn nay ViÖt Nam ®· xuÊt sang C¸c tiÓu v­¬ng quèc A-rËp thèng nhÊp chñ yÕu lµ hµng ®iÖn tö, h¹t tiªu, giµy dÐp vµ dÖt may. 8. §èi víi C«-oÐt ViÖt Nam vµ C«-oÐt thiÕt lËp quan hÖ ngo¹i giao ngµy 10/1/1976 vµ th¸ng 5/1995 hai n­íc ®· ký HiÖp ®Þnh hîp t¸c Kinh tÕ, Khoa häc kü thuËt vµ V¨n ho¸ vµ HiÖp ®Þnh Th­¬ng m¹i. Sau khi HiÖp ®Þnh Th­¬ng m¹i ®­îc ký kÕt, kim ng¹ch xuÊt nhËp khÈu gi÷a hai n­íc mçi n¨m mét t¨ng. N¨m 2000, kim ng¹ch XNK gi÷a 2 n­íc lµ 115 triÖu USD, ta chØ xuÊt ®­îc 2,5 triÖu USD vµ nhËp kho¶ng 112,5 triÖu USD. Lý do nhËp siªu lµ ViÖt Nam xuÊt khÈu chñ yÕu lµ hµng may mÆc, giµy da, gia vÞ nh­ng víi sè l­îng Ýt, nguyªn nh©n chñ yÕu lµ thÞ tr­êng c¹nh tranh khèc liÖt vÒ gi¸. Gi¸ hµng cña ViÖt Nam hiÖn nay cao h¬n hµng cña mét sè n­íc xung quanh nh­ Ên §é, Th¸i Lan, Trung Quèc, Malaysia, Indonesia... vµ mét sè n­íc thuéc khu vùc Trung §«ng cã nguån hµng xuÊt khÈu gièng ta nh­ Thæ NhÜ Kú, I-ran, Ai CËp..., thªm vµo ®ã gi¸ c­íc vËn t¶i cao lµm gi¶m kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña hµng ViÖt Nam trªn thÞ tr­êng C«-oÐt. MÆc dï thÞ tr­êng néi ®Þa nhá nh­ng C«-oÐt phô thuéc chñ yÕu vµ l©u dµi vµo nhËp khÈu, nhÊt lµ ®èi víi c¸c s¶n phÈm n«ng nghiÖp, l­¬ng thùc vµ thùc phÈm cã nhu cÇu ®èi víi c¸c lo¹i s¶n phÈm mµ ViÖt Nam cã thÕ m¹nh nh­ hoa qu¶, rau t­¬i, cµ phª, h¹t ®iÒu, gia vÞ... vµ c¸c s¶n phÈm c«ng nghiÖp nh­ hµng may mÆc, hµng da... §Ó n©ng cao kim ng¹ch xuÊt khÈu cña ta sang C«-oÐt, c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam kh«ng chØ t¹o ra nguån hµng cã gi¸ c¶ c¹nh tranh mµ cÇn ®Çu t­ vµo kh©u x©m nhËp thÞ tr­êng, t×m hiÓu ®Æc tr­ng vµ tËp tôc bu«n b¸n. Muèn hµng ho¸ x©m nhËp ®­îc vµ cã chç ®øng l©u dµi t¹i C«-oÐt kh«ng thÓ theo c¸ch truyÒn thèng lµ “më L/C - trao hµng" mµ ph¶i cã ®Çu t­ ban ®Çu t×m ®èi t¸c b¶n ®Þa lµm ®¹i lý, b¶o l·nh, liªn kÕt liªn doanh... ®Ó më cöa hµng, phßng tr­ng bµy s¶n phÈm hoÆc trung t©m th­¬ng m¹i. 9. §èi víi Gioãc-®a-ni Gioãc-®a-ni lµ mét n­íc nghÌo nh­ng cã vÞ trÝ rÊt thuËn lîi lµ cöa ngâ cña Trung §«ng cho nªn th­¬ng m¹i cña Gioãc-®a-ni rÊt ph¸t triÓn. Hä th­êng nhËp hµng tõ c¸c n­íc Trung §«ng vµ t¸i xuÊt sang c¸c n­íc kh¸c hoÆc ng­îc l¹i. ë ®©y cã hai khu mËu dÞch tù do cã møc thuÕ nhËp khÈu rÊt thÊp, mét t¹i c¶ng Aquaba vµ mét t¹i thñ ®« Amman, ngoµi møc thuÕ thÊp t¹i c¸c khu nµy hÖ thèng c¬ së h¹ tÇng vµ c¸c dÞch vô hç trî th­¬ng m¹i rÊt ph¸t triÓn. ViÖt Nam vµ Giãoc-®a-ni ®· ký HiÖp ®Þnh Th­¬ng m¹i n¨m 1996, c¸c doanh nghiÖp hai bªn ®· cã quan hÖ bu«n b¸n víi nhau, tuy nhiªn kim ng¹ch cßn ë møc kh¸ nhá bÐ. Còng gièng nh­ thÞ tr­êng mét sè n­íc kh¸c thuéc khu vùc Trung §«ng hµng ho¸ cña ta ph¶i c¹nh tranh gay g¾t víi hµng ho¸ cïng lo¹i ®­îc nhËp khÈu tõ c¸c n­íc kh¸c. VÝ dô nh­ hµng n«ng s¶n ph¶i c¹nh tranh víi hµng cña c¸c n­íc nh­ Ên §é, Pakistan... cßn hµng tiªu dïng, ®iÖn tö, may mÆc... th× l¹i ph¶i c¹nh tranh víi Trung Quèc vµ mét sè n­íc kh¸c. V× vËy ®Ó ph¸t triÓn quan hÖ kinh tÕ th­¬ng m¹i víi thÞ tr­êng nµy trong thêi gian tíi cÇn xóc tiÕn viÖc x©y dùng Trung t©m Th­¬ng m¹i cña ViÖt Nam t¹i thñ ®« Amman. CÇn ph¶i n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña c¸c s¶n phÈm hµng ho¸ t¹i thÞ tr­êng nµy b»ng c¸ch gi¶m gi¸ thµnh, bao b×, nh·n m¸c ph¶i hîp víi thÞ hiÕu tiªu dïng. Khi chµo hµng cÇn chµo ®óng gi¸, v× thÞ tr­êng nµy cã søc mua thÊp kh«ng ®ßi hái c¸c s¶n phÈm hµng ho¸ ch¸t l­îng cao mµ gi¸ c¶ qu¸ ®¾t. 10. §èi víi I-xra-en ViÖt Nam vµ I-xra-en ®· thiÕt lËp quan hÖ ngo¹i giao vµ th¸ng 12/1993 I-xra-en lËp §¹i sø qu¸n vµ cö ®¹i sø ®Çu tiªn t¹i n­íc ta. Hai n­íc ®ang tiÕn hµnh ®µm ph¸n ®Ó sím ký kÕt HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i song ph­¬ng vµ mét lo¹t c¸c hiÖp ®Þnh hîp t¸c trong c¸c lÜnh vùc kh¸c nh»m t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi vµ thóc ®Èy h¬n n÷a quan hÖ kinh tÕ th­¬ng m¹i gi÷a hai n­íc. Quan hÖ hîp t¸c kinh tÕ th­¬ng m¹i gi÷a ViÖt Nam vµ I-xra-en ®· ®¹t ®­îc nh÷ng kÕt qu¶ kh¶ quan. Th­¬ng m¹i hai chiÒu n¨m 2000 ®¹t 25 triÖu USD. ViÖt Nam xuÊt khÈu 15 triÖu USD c¸c mÆt hµng nh­ giµy dÐp, cµ phª, g¹o, h¶i s¶n, hµng may mÆc. ViÖt Nam nhËp khÈu 10 triÖu USD c¸c thiÕt bÞ viÔn th«ng, y tÕ, quèc phßng, ho¸ chÊt, ph©n bãn. Nhanh chãng thµnh lËp ®¹i diÖn cña ViÖt Nam (Sø qu¸n, L·nh sù, v¨n phßng th­¬ng m¹i) t¹i I-xra-en. CÇn xóc tiÕn nhanh viÖc ký kÕt HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i gi÷a hai n­íc th«ng qua viÖc më mét v¨n phßng th­¬ng m¹i gi÷a ViÖt Nam t¹i I-xra-en Sè kh¸ch du lÞch ng­êi I-xra-en sang th¨m ViÖt Nam t­¬ng ®èi ®«ng, n¨m 2000 cã kho¶ng 5.000-7.000 ng­êi I-xra-en sang th¨m ViÖt Nam, v× vËy cÇn më chi nh¸nh du lÞch t¹i I-xra-en ®Ó khai th¸c nguån kh¸ch du lÞch nµy. KÕt luËn XuÊt ph¸t tõ nh÷ng ®Æc ®iÓm tù nhiªn nh­ vÞ trÝ ®Þa lý, ®Þa h×nh, khÝ hËu, diÖn tÝch, c¸c ®Æc ®iÓm vÒ x· héi nh­ d©n sè, t«n gi¸o, v¨n ho¸... ®Õn c¸c ®Æc ®iÓm vÒ chÝnh trÞ vµ ®Æc biÖt lµ t×nh h×nh ph¸t triÓn kinh tÕ trong thêi gian gÇn ®©y, ®Ò tµi ®· giíi thiÖu nh÷ng nÐt tæng quan chung vÒ thÞ tr­êng Nam ¸- Trung CËn §«ng vµ mét sè n­íc chñ yÕu cña khèi thÞ tr­êng nµy. Nh×n chung ®©y lµ nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan ®Õn ®Êt n­íc häc, tuy nhiªn nh÷ng ®Æc ®iÓm vÒ tù nhiªn, x· héi, kinh tÕ, chÝnh trÞ lµ mét trong nh÷ng c¨n cø quan träng ®Ó h×nh thµnh c¸c gi¶i ph¸p nh»m thóc ®Èy quan hÖ kinh tÕ th­¬ng m¹i gi÷a ViÖt Nam vµ c¸c n­íc chñ yÕu thuéc khu vùc T©y Nam ¸- Trung CËn §«ng mµ môc tiªu cña ®Ò tµi ®· ®Ò ra. Còng víi môc ®Ých lµ h×nh thµnh c¸c c¨n cø, ®Ò tµi tiÕp tôc ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng vÒ quan hÖ kinh tÕ th­¬ng m¹i cña c¸c n­íc chñ yÕu thuéc thÞ tr­êng nh­ kim ng¹ch xuÊt nhËp khÈu, tÝnh chÊt vµ c¬ cÊu cña c¸c mÆt hµng xuÊt nhËp khÈu, c¸c b¹n hµng chñ yÕu, mét sè chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i trong thêi gian qua vµ trong thêi gian tíi v.v... cña c¸c n­íc thuéc khu vùc thÞ tr­êng Nam ¸- Trung CËn §«ng. Qua phÇn nµy chóng ta thÊy r»ng hiÖn nay c¸c n­íc thuéc thÞ tr­êng nµy ®ang tiÕp tôc thùc hiÖn chÝnh s¸ch më cöa héi nhËp vµ tiÕn hµnh tù do ho¸ th­¬ng m¹i, ®ã lµ mét tiÒn ®Ò thuËn lîi cho viÖc th©m nhËp vµo khu vùc thÞ tr­êng nµy ®èi víi tÊt c¶ c¸c n­íc nãi chung vµ ViÖt Nam nãi riªng. Mét néi dung quan träng kh¸c mµ ®Ò tµi ®· ®Ò cËp tíi lµ viÖc nªu vµ ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng quan hÖ kinh tÕ th­¬ng m¹i gi÷a ViÖt Nam víi mét sè n­íc chñ yÕu cña thÞ tr­êng nµy. Nh÷ng nguyªn nh©n ®· vµ ®ang lµm h¹n chÕ kh¶ n¨ng ph¸t triÓn quan hÖ th­¬ng m¹i gi÷a hai bªn lµ viÖc n¾m b¾t th«ng tin, ®iÒu kiÖn thanh to¸n, vÊn ®Ò xuÊt khÈu qua trung gian, sù nç lùc cña c¸c bªn trong viÖc t¨ng c­êng c¸c ho¹t ®éng xóc tiÕn th­¬ng m¹i v.v... C¨n cø vµo c¸c yÕu tè ®· nªu kÕt hîp víi kh¶ n¨ng thùc tÕ cña ViÖt Nam hiÖn nay, mét hÖ thèng c¸c gi¶i ph¸p vµ kiÕn nghÞ ®· ®­îc h×nh thµnh. §ã lµ c¸c gi¶i ph¸p vµ kiÕn nghÞ liªn quan ®Õn ChÝnh phñ còng nh­ c¸c doanh nghiÖp, trong ®ã bao gåm c¸c gi¶i ph¸p chung nh»m ¸p dông cho viÖc th©m nhËp vµo toµn bé khèi thÞ tr­êng vµ mét sè gi¶i ph¸p chØ ¸p dông ®èi víi mét sè n­íc cô thÓ nh­ Ên §é, I-ran, I-r¾c v.v... V× T©y Nam ¸- Trung CËn §«ng lµ mét khu vùc rÊt réng lín, l¹i bao hµm nhiÒu quèc gia víi c¸c ®Æc ®iÓm vÒ tù nhiªn, x· héi, chÝnh trÞ vµ kinh tÕ kh¸c nhau. Khu vùc Nam ¸ (Ên ®é, pakistan, B¨ng-la-®Ðt...) nh×n chung cã ®Æc ®iÓm ph¸t triÓn kinh tÕ t­¬ng ®èi gièng nhau lµ trong c¬ cÊu cña GDP tû träng cña lÜnh vùc n«ng nghiÖp cßn cao; ng­îc l¹i ®èi víi khu vùc Trung CËn §«ng th× tû träng nµy thÊp h¬n vµ ®Æc biÖt khai th¸c, chÕ biÕn, xuÊt khÈu dÇu má lµ ngµnh kinh tÕ chñ yÕu cña c¸c n­íc nµy. XuÊt ph¸t tõ c¸c ®Æc ®iÓm ®ã kh«ng thÓ ®­a ra mét gi¶i ph¸p chung, mét ph­¬ng thøc tiÕp cËn chung cho toµn bé khu vùc thÞ tr­êng T©y Nam ¸- Trung CËn §«ng. V× vËy cÇn ph¶i cã c¸c nghiªn cøu tiÕp tôc ®èi víi c¸c khu vùc thÞ tr­êng nhá h¬n, thËm chÝ ®èi víi tõng quèc gia riªng biÖt th× hiÖu qu¶ sÏ thiÕt thùc h¬n. B»ng sù cè g¾ng cña m×nh cïng víi sù gióp ®ì cña nhiÒu tæ chøc vµ c¸ nh©n trong vµ ngoµi Bé Th­¬ng m¹i, ®Õn nay ®Ò tµi ®· ®­îc hoµn thµnh, hy väng r»ng kÕt qu¶ nghiªn cøu cña ®Ò tµi sÏ gãp phÇn nhá bÐ ®èi víi c¸c nhµ ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch, c¸c doanh nghiÖp còng nh­ mét sè ®èi t­îng kh¸c ë ViÖt Nam hiÖn nay. Phô lôc 1: Kim ng¹ch nhËp khÈu cña viÖt nam tõ c¸c n­íc khu vùc T©y Nam ¸ - Trung CËn §«ng 1996 - 2000 §¬n vÞ: 1.000 USD TT Tªn n­íc 1996 1997 1998 1999 2000 Tèc ®é t¨ng tr­ëng 1996 - 2000 (%) Nam ¸ 113.086 104.404 135.013 145.191 213.785 17,3 1 Ên §é 97.214 86.600 108.656 122.812 178.459 16,4 2 B¨ng-la-®Ðt 5.127 7.287 8.686 8.475 8.388 13,1 3 Man-®i-v¬ 26 57 17 51 14 -14,3 4 Nª-pan 124 99 115 181 117 -1,4 5 Pakistan 4.578 5.214 9.325 3.910 20.579 45,6 6 Sri Lanka 6.017 5.147 8.214 9.762 6.228 0,9 T©y ¸ 208.861 272.111 225.198 348.380 195.514 -1,6 7 A-rËp Xª-ót 12.257 15.210 17.067 17.997 14.846 4,9 8 UAE 5.874 8.471 5.790 11.393 10.277 15,0 9 Quata 6.254 8.217 10.254 11.665 12.017 17,7 10 C«-oÐt 47.104 92.671 49.222 49.482 112.545 24,3 11 Gioãc-®a-ni 1.287 987 1.178 469 2.723 20,6 12 I-r¾c 102.047 88.287 118.014 211.323 767 -70,6 13 I-ran 15.287 11.257 3.108 9.574 29.135 17,5 14 I-xra-en 17.259 15.017 12.314 17.525 10.243 -12,2 15 Li-b¨ng 25 69 1.857 1.885 18 -7,9 16 ¤-man 17 25 29 355 77 45,9 17 Thæ NhÜ Kú 1.024 29.838 2.988 9.832 2.451 24,4 18 Xy-ri 298 1.110 2.141 4.420 400 7,6 19 Y ª men 128 952 1.236 2.460 15 -41,5 Toµn khu vùc 321.947 376.515 360.211 493.571 409.299 6,2 Phô lôc 2: Kim ng¹ch xuÊt khÈu tõ ViÖt Nam sang c¸c n­íc T©y nam ¸- trung cËn ®«ng 1996-2000 §¬n vÞ: 1.000 USD TT Tªn n­íc 1996 1997 1998 1999 2000 Tèc ®é t¨ng tr­ëng 1996-2000 (%) Nam ¸ 20.654 30.906 32.931 41.677 83.273 41,7 1 Ên §é 9.014 13.050 12.418 17.038 45.790 50,1 2 B¨ng-la-®Ðt 5.250 7.852 9.758 10.731 15.279 30,6 3 Man-®i-v¬ 18 22 25 51 283 99,1 4 Nª pan 58 100 125 185 2.401 153,7 5 Pakistan 1.100 2.758 3.147 3.910 9.177 70,0 6 Sri Lanka 5.214 7.124 7.458 9.762 10.343 18,7 T©y ¸ 198.987 197.620 258.255 307.376 420.767 20,6 7 A-rËp Xª-ót 8.528 11.254 12.254 14.772 14.745 14,7 8 UAE 11.258 16.214 17.568 19.943 23.826 20,6 9 Quata 25 50 78 53 146 55,5 10 C«-oÐt 526 1.125 1.257 1.691 2.418 46,4 11 Gioãc-®a-ni 217 325 584 469 4.481 113,2 12 I- r¾c 135.280 112.962 163.351 211.323 319.237 23,9 13 I-ran 19.256 23.575 34.642 25.477 13.949 -7,7 14 I-xra-en 8.257 9.204 12.141 14.696 14.891 15,9 15 Li b¨ng 5.420 9.014 1.125 1.885 1.674 -25,5 16 ¤-man 190 251 289 355 421 22,0 17 Thæ NhÜ Kú 8.028 8.540 9.081 9.832 15.610 18,1 18 Xy-ri 900 2.847 2.357 4.420 1.385 11,4 19 Y-ª-men 1.102 2.259 3.528 2.460 7.984 64,1 Toµn khu vùc 219.641 228.526 291.186 349.053 504.040 23,1 Phô lôc 3: MÆt hµng XuÊt khÈu chñ yÕu cña ViÖt Nam sang c¸c n­íc khu vùc T©y Nam ¸-Trung CËn §«ng 1995-1999 §¬n vÞ: 1.000 USD TT MÆt hµng 1995 1996 1997 1998 1999 Tèc ®é t¨ng tr­ëng 1996-1999(%) 1 Cµ phª 1.742 603 620 2.734 5.015 30,3 2 Cao su 395 150 818 2.239 1.844 47,0 3 ChÌ 7.965 11.379 22.259 29.748 20.446 26,6 4 G¹o 38.215 173.453 109.077 132.194 142.307 38,9 5 Giµy dÐp c¸c lo¹i 28 104 3.830 3.285 10.240 335,4 6 Hµng dÖt may 217 666 689 1.810 2.274 79,8 7 Thñ c«ng mü nghÖ ** 50 134 579 482 488 76,7 8 H¶i s¶n - 59 561 1.977 1.317 181,5*** 9 H¹t ®iÒu (quy nh©n) - - 80 549 327 102,2*** 10 H¹t tiªu 283 - 359 1.403 7.827 366,9*** 11 Hoa qu¶ c¸c lo¹i * - - 35 25 1.220 490,4*** 12 QuÕ - - - 32 170 431,9*** 13 Than ®¸ - - - - 619 - 14 §iÖn tö vµ LK vi tÝnh - 262 106 1.654 403 15,5*** Tæng céng 48.897 186.810 139.013 178.133 194.496 41,2 Hµng kh¸c 26.668 32.831 89.513 113.053 154.557 55,2 Kim ng¹ch XK 75.565 219.641 228.526 291.186 349.053 46,6 (*) Rau qu¶: bao gåm rau qu¶ t­¬i, hép, ®«ng l¹nh, c¸c gia vÞ, ít, tái, hoa t­¬i vµ dõa qu¶. Kh«ng kÓ h¹t tiªu, h¹t ®iÒu (**) Hµng thñ c«ng mü nghÖ: bao gåm mü nghÖ, s¬n mµi, gèm sø mü nghÖ, th¶m, hµng cãi, ng«, dõa, m©y tre ®an. Kh«ng kÓ hµng thªu, ren v× ®· tÝnh vµo dÖt may. (***) TÝnh theo sè liÖu thùc tÕ Tµi liÖu tham kh¶o T×nh h×nh kinh tÕ cña Thæ NhÜ Kú trong thêi gian gÇn ®©y, nguån: Internet Sè liÖu kinh tÕ x· héi tæng hîp c¸c n­íc ch©u Phi - T©y Nam ¸ Hå s¬ Céng hoµ C«-oÐt (th¸ng 10/2000) Tµi liÖu c¬ b¶n n­íc Céng hoµ Ên §é B¸o c¸o cña th­¬ng vô vÒ quan hÖ th­¬ng m¹i ViÖt Nam - Ên §é n¨m 1997, 1999, 2000 B¸o c¸o cña th­¬ng vô vÒ quan hÖ th­¬ng m¹i ViÖt Nam - Ên §é n¨m 1997, 1999, 2000 B¸o c¸o cña th­¬ng vô trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y t¹i mét sè n­íc Nam ¸- Trung CËn §«ng ChiÕn l­îc ph¸t triÓn xuÊt nhËp khÈu thêi kú 2001-2010 (Bé Th­¬ng m¹i)

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docMột số giải pháp nhằm phát triển quan hệ thương mại nước ta với một số thị trường chủ yếu Tây nam á-trung cận đông.DOC
Luận văn liên quan