Đề tài Tin - Sức mạnh của phát thanh

MỤC LỤC Phần mở đầu Phần 1. Khát quát về phát thanh và thể loại tin phát thanh I. Phát thanh - những đặc trưng cơ bản của phát thanh I.1. Phát thanh là gì I.2. Đặc trưng của phát thanh II. Tin phát thanh II.1. Định nghĩa tin phát thanh II.2. Đặc điểm của tin phát thanh - Về nội dung - Về hình thức II.3. Cấu trúc tin phát thanh - Cấu trúc hình tháp xuôi - Cấu trúc hình chữ nhật - Cấu trúc hình tháp ngược II.4. Các dạng tin phát thanh Phần 2. Khảo sát một số tin phát thanh trong chương trình thời sự 18h I.Lý do lựa chọn khảo sát chương trình thời sự 18h II.Khảo sát chương trình Thời sự 18h II.1. Kết cấu nội dung chương trình II.2. Đặc điểm của chương trình II.3. Cách sắp xếp nội dung thông tin II.4. Xây dựng văn bản phát thanh II.5. Cấu trúc văn bản tin II.6. Các dạng tin phát thanh Phần 3. Kĩ năng làm tin phát thanh I.Kĩ năng làm tin phát thanh II.Để có tin tức phát thanh hấp dẫn III.Để duy trì được hứng thú của người nghe IV.Biên tập tin phát thanh Kết luận Tài liệu tham khảo

doc28 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 02/02/2013 | Lượt xem: 1870 | Lượt tải: 4download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề tài Tin - Sức mạnh của phát thanh, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
§¹i häc quèc gia hµ néi Tr­êng ®¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n ------o0o------ Khoa b¸o chÝ TiÓu luËn Tin - søc m¹nh cña ph¸t thanh Môc lôc Trang PhÇn më ®Çu……………………………………………….3 PhÇn mét Kh¸i qu¸t vÒ ph¸t thanh vµ thÓ lo¹i tin ph¸t thanh…………5 I. Ph¸t thanh-Nh÷ng ®Æc tr­ng c¬ b¶n cña ph¸t thanh………….5 II. Tin ph¸t thanh……………………………………………......7 PhÇn hai Kh¶o s¸t tin ph¸t thanh trong ch­¬ng tr×nh thêi sù 18h…..11 I.Lý do lùa chän kh¶o s¸t ch­¬ng tr×nh thêi sù 18h……………11 II. Kh¶o s¸t ch­¬ng tr×nh thêi sù 18h…………………………..12 PhÇn ba Kü n¨ng lµm tin ph¸t thanh………………………………….19 KÕt luËn……………………………………………………23 Danh môc tµi liÖu tham kh¶o………………………………..24 PhÇn më ®Çu Cïng víi c¸c lo¹i h×nh truyÒn th«ng kh¸c, ph¸t thanh lµ ph­¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng cùc k× quan träng trong thêi ®¹i ngµy nay. Ra ®êi vµo nh÷ng n¨m cuèi thÕ kû 19, ®Õn ®Çu thÕ kû 20, ph¸t thanh thùc sù trë thµnh ph­¬ng tiÖn truyÒn th«ng h÷u Ých. NhiÒu ng­êi ®· lÇm nghÜ r»ng sù ph¸t triÓn cña nã sÏ lµm gi¶m nhÑ vai trß cña b¸o hµng ngµy. Còng nh­ vµo nh÷ng n¨m 50 cña thÕ kû 20, khi truyÒn h×nh ®Õn víi tõng gia ®×nh, ng­êi ta e ng¹i truyÒn h×nh råi sÏ thay thÕ ph¸t thanh nh­ng thùc tÕ ®· kh«ng diÔn ra nh­ vËy. Mçi lo¹i h×nh b¸o chÝ ra ®êi ®Òu kh¼ng ®Þnh ®­îc m×nh, bæ sung nh÷ng thiÕu sãt cho nh÷ng lo¹i h×nh kh¸c. Ph¸t thanh - víi viÖc sö dông ©m thanh tæng hîp ®Ó truyÒn tíi thÝnh gi¶ lµ mét lîi thÕ mµ mµ kh«ng mét lo¹i h×nh b¸o chÝ nµo cã ®­îc. ThÕ giíi ©m thanh tæng hîp t¹o ra sù liªn t­ëng cho thÝnh gi¶. Víi ph¸t thanh - nghe lµ thÊy. Ph¸t thanh lµ truyÒn th«ng b»ng lêi nãi, ®ã lµ h×nh thøc truyÒn th«ng ph¸t triÓn nhÊt, phøc t¹p nhÊt vµ th«ng dông nhÊt. Trong hÖ thèng thÓ lo¹i b¸o chÝ, tin lµ thÓ lo¹i ®Çu tiªn vµ còng lµ thÓ lo¹i ®­îc sö dông víi sè l­îng lín. Trªn b¸o in, tin chiÕm 60-70% néi dung th«ng tin. B¸o ph¸t thanh, víi ®Æc tr­ng vµ tÝnh ­u viÖt cña lo¹i h×nh truyÒn th«ng nhanh nh¹y, tin ph¸t thanh ph¸t uy ®­îc thÕ m¹nh vèn cã vµ trë thµnh mét thÓ lo¹i chñ lùc. HÇu hÕt c¸c ®µi ph¸t thanh cña Anh, Mü, Ph¸p, Thuþ §iÓn ®Òu cã c¸c b¶n tin ng¾n d­íi 5 phót xen kÏ c¸c ch­¬ng tr×nh ®Ó kÞp thêi truyÒn th«ng tíi thÝnh gi¶ nh÷ng th«ng tin míi nhÊt. ë ViÖt Nam, tin ph¸t thanh chiÕm sè l­îng lín trong tæng thêi l­îng ch­¬ng tr×nh cña ®µi. Ngoµi ch­¬ng tr×nh thêi sù 6h, 12h, 18h, 23h cßn cã c¸c b¶n tin ®Çu giê, c¸c ch­¬ng tr×nh, chuyªn ®Ò vÒ mét m¶ng nµo ®ã còng ®Òu cã phÇn tin riªng cña m×nh. Ch×nh v× vËy, thÓ lo¹i tin chiÕm vai trß qun träng trong hÖ thèng thÓ lo¹i ph¸t thanh. ThÓ lo¹i tin trªn ph¸t thanh kh¸ ®a d¹ng, phong phó nh­ng ch­a ®­îc nghiªn cøu mét c¸ch cã hÖ thèng. ChÝnh v× thÕ, tiÓu luËn nµy ®i vµo t×m hiÓu nh÷ng ®Æc tr­ng cña thÓ lo¹i tin ph¸t thanh, th«ng qua kh¶o s¸t tin ph¸t thanh trong ch­¬ng tr×nh thêi sù 18h, tõ ®ã gãp phÇn t×m hiÓu s©u h¬n vÒ tin - thÓ lo¹i chñ lùc cña ph¸t thanh. PhÇn 1. Kh¸t qu¸t vÒ ph¸t thanh vµ thÓ lo¹i tin ph¸t thanh I. Ph¸t thanh - nh÷ng ®Æc tr­ng c¬ b¶n cña ph¸t thanh: I.1. Ph¸t thanh lµ g× Ph¸t thanh lµ mét ph­¬ng tiÖn truyÒn th«ng ®¹i chóng trong ®ã néi dung th«ng tin ®­îc truyÒn t¶i b»ng ©m thanh. Ph¸t thanh ra ®êi ®· kh¾c phôc ®­îc c¸ch ®­a tin chËm ch¹p vµ cång kÒnh cña b¸o in, bæ sung mét kªnh th«ng tin nhanh chãng ch­a tõng cã, cïng lóc vµ ngay tøc kh¾c. B»ng kªnh truyÒn th«ng radio, ph¸t thanh t¸c ®éng ®Õn hµng tû con ng­êi, v­ît qua mäi rµo c¶n biªn giíi quèc gia. B­íc sang thÕ kØ 21, sù tiÕn bé nh¶y vät cña khoa häc kÜ thuËt ®· t¹o ra sù bïng næ th«ng tin. C¸c ph­¬ng tiÖn kÜ thuËt míi ®· lµm ®¶o lén thãi quen nghe, nh×n cña c«ng chóng. Nh÷ng ng­êi lµm ph¸t thanh, truyÒn h×nh kh«ng thÓ tr«ng ®îi ng­êi nghe, ng­êi xem tiÕp nhËn ch­¬ng tr×nh cña hä theo c«ng thøc cò. Cuéc c¹nh tranh gi÷a c¸c kªnh ph¸t thanh, truyÒn h×nh ngµy cµng s«i ®éng vµ gay g¾t, buéc nh÷ng ng­êi lµm b¸o ph¸t thanh ph¶i ®æi míi ®Ó n©ng cao chÊt l­îng ch­¬ng tr×nh, l«i cuèn, hÊp dÉn ng­êi nghe vÒ phÝa m×nh. Cho ®Õn nay, ch­a cã ai b¸c bá tÝnh chÊt ®éc ®¸o cña ph­¬ng tiÖn truyÒn th«ng radio trong hÖ thèng c¸c ph­¬ng tiÖn truyÒn th«ng ®¹i chóng. Bëi lÏ, radio lµ mét ph­¬ng tiÖn linh ho¹t cã thÓ ®Õn víi mäi ng­êi mäi n¬i, mäi lóc, ë nhµ, trªn « t«, trªn ®­êng phè, ngoµi b·i biÓn…. Khi mét sù kiÖn x¶y ra cã thÓ ®­îc Ph¸t thanh truyÒn ®i rÊt nhanh chãng vµ hiÖu qu¶. Ngay c¶ ë nh÷ng n­íc mµ c¸c ph­¬ng tiÖn truyÒn th«ng ph¸t triÓn réng kh¾p, radio vÉn ®­îc xem lµ ph­¬ng tiÖn truyÒn th«ng sè mét. ë nh÷ng n­íc ®ã, nÕu mét ng­êi ®­îc hái ®· nghe th«ng tin vÒ mét sù kiÖn nµo ®ã lÇn ®Çu tiªn ë ®©u, sÏ ®­îc tr¶ lêi lµ ph¸t thanh. ChÝnh v× nh÷ng lÏ ®ã, radio vÉn kh«ng ngõng ®­îc t¨ng c­êng c¬ së vËt chÊt kÜ thuËt vµ c¶i tiÕn néi dung ch­¬ng tr×nh nh»m tho¶ m·n ngµy cµng cao nhu cÇu cña céng ®ång, cña d©n téc, ®Ó ph¸t huy søc m¹nh cña m×nh trong ®iÒu kiÖn c¸c ph­¬ng tiÖn truyÒn th«ng ®¹i chóng ®ang ph¸t triÓn m¹nh mÏ. I.2. §Æc tr­ng cña ph¸t thanh: Ph¸t thanh lµ lo¹i h×nh sö dông kÜ thuËt sãng ®iÖn tõ vµ hiÖn t­îng truyÒn thanh ®Ó truyÒn trùc tiÕp t¸c ®éng vµo thÝnh gi¸c ®èi t­îng tiÕp nhËn. Sù sinh ®éng kú diÖu cña ©m nh¹c, tiÕng ®éng, lêi nãi truyÒn qua lµn sãng radio khiÕn thÝnh gi¶ ®ãn nhËn th«ng tin mét c¸ch ®Çy thÝch thó. Ph¸t thanh cã nh÷ng ®Æc tr­ng c¬ b¶n ®ã lµ: Ph¸t thanh cã ®èi t­îng t¸c ®éng vµ ®é phñ sãng réng r·i: Ph¸t thanh kh«ng ph©n biÖt ®èi t­îng, tÇng líp, ®é phñ sãng réng r·i. BÊt cø ai, ë bÊt cø ®©u còng cã thÓ tiÕp nhËn th«ng tin tõ sãng ph¸t thanh. §ã lµ tê b¸o ®iÖn tö kh«ng cÇn giÊy, kh«ng cã kho¶ng c¸ch vµ lµ “cuéc mÝt tinh cña hµng triÖu quÇn chóng”. Mét sù kiÖn nµo ®ã ®­îc th«ng tin trªn radio th× cã thÓ trong cïng mét thêi ®iÓm, hµng triÖu ng­êi ë nh÷ng khu vùc ®Þa lý kh¸c nhau cïng tiÖp nhËn vµ gi¶i m·. Th«ng ®iÖp cña ph¸t thanh len lái ®Õn mäi n¬i. §ã lµ ®iÒu kh«ng ph¶i ph­¬ng tiÖn truyÒn th«ng nµo còng cã thÓ lµm ®­îc. Ph¸t thanh rÎ tiÒn vµ dÔ mang theo: So víi c¸c lo¹i h×nh kh¸c, lµm ph¸t thanh kh«ng tèn nhiÒu tiÒn, ch­¬ng tr×nh Ýt bÞ h¹n chÕ, do ®ã dÔ tiÕp cËn h¬n víi c«ng chóng, gi¸ thµnh ho¹t ®éng ph¸t thanh thÊp h¬n so víi c¸c ph­¬ng tiÖn truyÒn th«ng kh¸c. Ph¸t thanh lµ h×nh thøc th«ng tin nhanh nh¹y, tøc th×, cïng lóc, cïng thêi vµ linh ho¹t: Khi sù biÕn, sù kiÖn ®ang x¶y ra radio còng cã thÓ truyÒn ®Õn cho ng­êi tiÕp nhËn. §ã lµ nh÷ng cuéc t­êng thuËt trùc tiÕp, t¹i chç. Thêi gian x¶y ra sù kiÖn trïng víi thêi gian th«ng tin. §Æc tÝnh nµy ®· t¹o ra sù th«ng tin trung thùc cña radio lµm cho ng­êi nghe bÞ l«i cuèn, hÊp dÉn h¬n nhiÒu so víi nh÷ng c¸ch t­êng thuËt kh¸c. NÕu nh­ thêi kú ®Çu, chiÕc radio cßn kh¸ to, cång kÒnh vµ ®¾t tiÒn th× ®Õn nh÷ng n¨m 60, khi chiÕc radio Transitor ra ®êi víi ®Æc tÝnh nhá gän, dÔ mang theo ®· lµm thay ®æi thãi quen nghe ®µi. Ph¸t thanh nhanh chãng trë thµnh ng­êi b¹n th©n thiÕt cña mçi ng­êi nhê tÝnh nhá gän, linh ho¹t Êy. §èi víi nh÷ng ng­êi lµm ph¸t thanh th× tÝnh linh ho¹t thÓ hiÖn ë chç: cã thÓ thay ®æi thêi gian cña mét ch­¬ng tr×nh khi cã vÊn ®Ò khÈn cÊp. Ph¸t thanh lµ h×nh ¶nh: §Æc tr­ng cña ph¸t thanh lµ nãi cho ng­êi nghe. ChÝnh v× thÕ, th«ng qua ©m thanh, lêi b×nh, tiÕng ®éng, ph¸t thanh t¹o cho thÝnh gi¶ trÝ t­ëng t­îng cao. Nh÷ng ®Æc tÝnh c¬ b¶n trªn ®· lµm nªn sù kh¸c biÖt vµ tÝnh ­u viÖt cña ph¸t thanh so víi c¸c h×nh thøc truyÒn th«ng kh¸c. V× thÕ, khi truyÒn h×nh, b¸o ®iÖn tö ra ®êi vµ ph¸t triÓn manh mÏ, ph¸t hanh kh«ng hÒ bÞ lu mê mµ vÉn tiÕp tôc kh¼ng ®Þnh søc m¹nh cña m×nh. II.Tin ph¸t thanh: II.1. §Þnh nghÜa tin ph¸t thanh: Tin tøc lµ thÓ tµi h¹t nh©n c¬ b¶n cña tÊt c¶ c¸c lo¹i h×nh b¸o chÝ. B¸o ph¸t thanh xem tin tøc nh­ mét thÓ tµi mòi nhän, t¸c chiÕn nhanh nh¹y trong viÖc ph¶n ¸nh c¸c sù kiÖn cña ®êi sèng x· héi. Tin tøc ®­îc ®­a lªn ph¸t thanh b¾t ®Çu víi ngµy ra ®êi cña ph¸t thanh. Hµng lo¹t ®µi ph¸t thanh : BØ, §øc, Nga, PhÇn Lan, Liªn X« thùc hiÖn nh÷ng buæi ph¸t thanh ®Òu ®Æn ®­a tin chi tiÕt vÒ t×nh h×nh chÝnh trÞ, kinh tÕ, x· héi trong n­íc vµ quèc tÕ. ë ViÖt Nam, trong ngµy thµnh lËp §µi tiÕng nãi ViÖt Nam 07/09/1945, sau phÇn ®äc b¶n Tuyªn Ng«n §éc LËp lµ b¶n tin. Trong thêi l­îng 90’ cña buæi ph¸t sãng ®Çu tiªn, phÇn b¶n tin ®· chiÕm tíi 30’. Cho ®Õn nay vÉn ch­a cã mét ®Þnh nghÜa chÝnh x¸c, râ rµng vµ hoµn chØnh vÒ tin tøc, dï ®ã lµ thÓ tµi quan träng cña b¸o chÝ nãi chung vµ ph¸t thanh nãi riªng. Cã ®Þnh nghÜa cho r»ng: “ Tin tøc lµ mét mÈu th«ng tin chung quanh mét sù kiÖn ®¸ng chó ý cã søc hÊp dÉn chung”. Mét ý kiÕn kh¸c l¹i cho r»ng: “C¸i g× hÊp dÉn vµ ch©n thËt ®ã lµ tin tøc”. Tõ ®iÓn TiÕng ViÖt naaawm 1992 cña viÖn ng«n ng÷ häc th× gi¶i thÝch: “ Tin tøc lµ ®iÒu ®­îc truyÒn ®i, b¸o ®i cho biÕt vÒ sù viÖc, t×nh h×nh x¶y ra”. MÆc dï cã nhiÒu ®Þnh nghÜa, quan ®iÓm kh¸c nhau vÒ tin tøc nh­ng néi dung bªn trong cña kh¸i niÖm tin tøc ph¶i bao gåm c¸c yÕu tè: con ng­êi hoÆc sù vËt, hiÖn t­îng, qu¸ tr×nh x¶y ra vµ ®­îc truyÒn ®i.eTrong cuèn “NghÒ b¸o nãi”, t¸c gi¶ NguyÔn §×nh L­¬ng ®­a ra ®Þnh nghÜa vÒ tin ph¸t thanh nh­ sau: “Tin tøc ph¸t thanh lµ sù kiÖn, sù biÕn cña con ng­êi, sù vËt hiÖn t­îng ®­îc truyÒn ®¹t ®Õn ng­êi tiÕp nhËn b»ng ph­¬ng tiÖn truyÒn th«ng radio”. Tin tøc trong ph¸t thanh ph¶i lµ nh÷ng sù kiÖn lín, quan träng, cã ¶nh h­ëng ®Õn mäi ng­êi. §ã còng lµ nh÷ng sù kiÖn võa míi x¶y ra trong thùc tÕ ®ßi sèng x· héi vµ thiªn nhiªn. Nã ®em l¹i sù høng thó cho ng­êi nghe bëi tÝnh ch©n thùc, mu«n h×nh mu«n vÎ. II.2. §Æc ®iÓm cña tin ph¸t thanh: VÒ néi dung: So víi b¸o in, dung l­îng cña tin nhá h¬n vÒ mÆt chi tiÕt vµ møc ®é ®Ò cËp. Tuy nhiªn, b¸o in chØ ®­îc cËp nhËt tin tøc sau mçi 24h, cßn ph¸t thanh th­êng xuyªn cËp nhËt th«ng tin h¬n. Tin trªn b¸o chän qu¸ tr×nh ®Ó ph¶n ¸nh cßn ph¸t thanh chän nh÷ng thêi ®iÓm t¹o nªn qu¸ tr×nh ®ã. VÒ h×nh thøc: Cïng mét sù kiÖn tin ph¸t thanh cã dung l­îng nhá h¬n b¸o in. HiÖn nay, tin ph¸t thanh ®é dai fhcir kho¶ng tõ 10-30’’ ( 30-90 ch÷), nÕu tin cã tiÕng ®éng th× thêi gian kho¶ng 1’. CÊu tróc cña tin ®¬n gi¶n, cã kh¶ n¨ng ®­a tin trùc tiÕp cã lêi cña nh©n vËt tham gia hay chøng kiÕn, ®Æc biÖt phãng viªn ph¸t thanh cã thÓ truyÒn tin qua ®iÖn tho¹i. Do ®ã, thêi ®iÓm x¶y ra sù kiÖn cïng lóc víi thêi ®iÓm ph¶n ¸nh, søc hÊp dÉn cña ph¸t thanh v× thÕ ®­îc n©ng cao. II.3. CÊu tróc tin ph¸t thanh: Tin ph¸t thanh còng bao gåm nh÷ng yÕu tè c¬ b¶n, nghÜa lµ ph¶i tr¶ lêi ®­îc nh÷ng c©u hái: Ai? C¸i g×? ë ®©u? khi nµo? vµ cã thÓ bæ sung thªm: thÕ nµo? do ®©u?... Tõ nh÷ng yÕu tè c¬ b¶n trªn, ng­êi lµm ph¸t thanh s¾p xÕp, cÊu tróc thÕ nµo ®ã ®Ó l«i cuèn ng­êi nghe. YÕu tè nµo quan träng cÇn nhÊn m¹nh, th× ®Æt ë vÞ trÝ cÇn thiÕt, g©y Ên t­îng trong tin. Tin ph¸t thanh cã ba d¹ng cÊu tróc c¬ b¶n lµ th¸p xu«i, th¸p ng­îc vµ h×nh ch÷ nhËt. CÊu tróc h×nh th¸p xu«i: Lµ cÊu tróc th«ng th­êng nhÊt. CÊu tróc nµy b¾t ®Çu b»ng sù l«i cuèn sù chó ý cña ng­êi nghe b»ng sù më ®Çu khªu gîi trÝ tß mß. Sau ®ã dÇn dÇn cung cÊp nh÷ng chi tiÕt ph¸t triÓn ®Ò tµi cña tin. ViÖc th«ng tin c¸c sù kiÖn sÏ dÉn ng­êi nghe ®Õn “ tù m×nh rót ra kÕt luËn”. §©y lµ ph­¬ng ph¸p t¨ng dÇn Ên t­îng cña tin ®èi víi ng­êi nghe. CÊu tróc h×nh ch÷ nhËt: Lµ cÊu tróc mµ c¸c chi tiÕt cña tin ®­îc s¾p xÕp ngang hµng nhau. Mçi chi tiÕt mang mét l­îng th«ng tin míi, kh«ng chi tiÕt nµo næi tréi hoÆc ng­îc l¹i kh«ng cã gi¸ trÞ trong tin. CÊu tróc h×nh th¸p ng­îc: Lµ cÊu tróc theo tõng ®o¹n líp trong ®ã mçi ®o¹n líp sau sÏ chøa ®ùng néi dung th«ng tin Ýt h¬n líp tr­íc. Theo ®ã, c¸c yÕu tè quan träng cã ý nghÜa nhÊt ®­îc nªu lªn ë ®Çu. Ng­êi nghe ®µi ngay tõ ®Çu sÏ biÕt ®­îc b¶n chÊt cña sù kiÖn. PhÇn ®Çu cña tin cã thÓ nghe mét c¸ch ch¨m chó, nh­ng phÇn sau cã thÓ hê h÷ng nh­ng vÉn n¾m ®­îc l­îng th«ng tin cÇn thiÕt. Tuy nhiªn kh«ng nªn ®Æt th«ng tin quan träng trong nh÷ng ch÷ ®Çu tiªn, tr¸nh t×nh tr¹ng ng­êi nghe ch­a kÞp chó ý th× th«ng tin ®· ®i qua. CÊu tróc h×nh th¸p ng­îc lµ cÊu tróc ®­îc sö dông phæ biÕn nhÊt trªn ph¸t thanh v× ng­êi nghe cã thÓ lÜnh héi ®­îc b¶n chÊt sù kiÖn ngay ë ®Çu tin, ng­êi biªn tËp cã thÓ dïng phÇn ®Çu lµm tÝt cña tin, lµm tin v¾n, tin rót gän… trong ch­¬ng tr×nh thêi sù. TrËt tù c¸c diÔn biÕn cña sù kiÖn ®­îc tr×nh bµy logic râ rµng, kh«gn lén xén. Khi cÇn nh­êng chç cho th«ng tin kh¸c quan träng h¬n, ng­êi biªn tËp cã thÓ c¾t phÇn cuèi mµ kh«ng lµm cho th«ng tin bÞ sai lÖch víi b¶n chÊt sù kiÖn. HiÖn nay trong c¸c b¶n tin thêi sù cña §µi tiÕng nãi ViÖt Nam cßn cã d¹ng tin “cã tiÕng ®éng”. PhÇn ®Çu gièng nh­ mét tin ng¾n th«ng b¸o vÒ sù kiÖn, phÇn th©n triÓn khai chi tiÕt (c¶ tiÕng ®éng, lêi nãi cña nh©n vËt, phÇn kÕt tãm l¹i nh÷ng ý ®· triÓn khai. Thêi gian cña d¹ng tin tiÕng ®éng nµy lµ kho¶ng tï 2’-4’. Do thêi l­îng, vµ tÝnh chÊt ph¶n ¸nh, nhiÒu ng­êi coi tin d¹ng nµy lµ bµi ph¶n ¸nh hay phãng sù ng¾n. II.4. C¸c d¹ng tin ph¸t thanh: Tuú theo lÜnh vùc ph¶n ¸nh, ph­¬ng thøc truyÒn t¶i… cã thÓ chia tin ph¸t thanh thµnh nhiÒu d¹ng kh¸c nhau. Theo lÜnh vùc ph¶n ¸nh : tin chÝnh trÞ, v¨n ho¸, kinh tÕ, quèc phßng, thÓ thao… Theo tÝnh chÊt thêi sù : tin thêi sù, tin t­ liÖu, tin sèng(trùc tiÕp)… Theo ph­¬ng thøc s¶n xuÊt : tin thu thanh, tin ®iÖn, fax… Theo ®Æc ®iÓm ph¸t thanh: tin cã tiÕng ®éng vµ kh«ng cã tiÕng ®éng. Hai d¹ng tin nµy ph¶n ¸nh ®Æc tr­ng cña lo¹i h×nh ph¸t thanh. PhÇn 2. Kh¶o s¸t mét sè tin ph¸t thanh trong ch­¬ng tr×nh thêi sù 18h Lý do lùa chän kh¶o s¸t ch­¬ng tr×nh thêi sù 18h: Trªn sãng §µi tiÕng nãi ViÖt Nam, ch­¬ng tr×nh thêi sù chiÕm thêi l­îng ph¸t sãng ®¸ng kÓ: 6h48’/ ngµy. Bªn c¹nh c¸c ch­¬ng tr×nh thêi sù chÝnh thøc lóc 6h, 12h, 18h, 23h cßn cã c¸c b¶n tin 5’ ®Çu giê. Sè l­îng tin ®­îc ®­a lªn sãng cã khèi l­îng lín vµ ®­îc cËp nhËt tõng giê, c¸c ch­¬ng tr×nh ®­îc ph¸t theo giê cè ®Þnh, kÕt cÊu, dung l­îng, nh¹c hiÖu cè ®Þnh t¹o nªn ®ång hå ch­¬ng tr×nh. Tr­íc nhu cÇu cËp nhËt th«ng tin cña thÝnh gi¶ ngµy cµng cao, ch­¬ng tr×nh thêi sù 18h lµ ch­¬ng tr×nh ®Çu tiªn ë §µi TiÕng nãi ViÖt Nam thùc hiÖn c«ng nghÖ s¶n xuÊt trùc tiÕp - ph¸t th¼ng do ®¹o diÔn vµ c¸c biªn tËp viªn cña ch­¬ng tr×nh thùc hiÖn nh»m ph¸t huy triÖt ®Ó tÝnh ®ång thêi, cïng lóc cña tin ph¸t thanh. §©y còng lµ ch­¬ng tr×nh cã sè l­îng thÝnh gi¶ cao nhÊt cña ®µi ( 90,2%). Ch­¬ng tr×nh Thêi sù 18h còng lµ ch­¬ng tr×nh quan träng cung cÊp nh÷ng tin tøc ®Çy ®ñ, nãng hæi vµ tæng hîp vÒ c¸c ho¹t ®éng trong ngµy trong n­íc vµ quèc tÕ. Trong ch­¬ng tr×nh, tin chiÕm thêi l­îng lín. Do vËy, nã cã søc hÊp dÉn cao víi l­îng thÝnh gi¶ lín vµ æn ®Þnh. ChÝnh v× thÕ, t¸c gi¶ lùa chän ch­¬ng tr×nh nµy ®Ó kh¶o s¸t ®Ó th«ng qua ®ã thÊy râ nh÷ng ®Æc tr­ng cña tin ph¸t thanh, còng nh­ nh÷ng kÜ n¨ng trong qu¸ tr×nh lµm tin ph¸t thanh. Kh¶o s¸t ch­¬ng tr×nh Thêi sù 18h: II.1. KÕt cÊu néi dung ch­¬ng tr×nh: Ch­¬ng tr×nh Thêi sù 18h cã khung thêi l­îng æn ®Þnh lµ 45’ ch­¬ng tr×nh ®­îc kÕt cÊu nh­ sau: - B¸o giê. - Nh¹c hiÖu bµi “ DiÖt Ph¸t xÝt” cña NguyÔn §×nh Thi - Lêi x­íng: “§©y lµ ®µi tiÕng nãi ViÖt Nam, ph¸t thanh tõ Hµ Néi, thñ ®« n­íc CHXHCN ViÖt Nam”. - Lêi mêi cña ph¸t thanh viªn: “ Mêi quÝ vÞ vµ c¸c b¹n gÆp l¹i biªn tËp viªn vµ c¸c ph¸t thanh viªn… trong ch­¬ng tr×nh th­ßi sù chiÒu nay. - Biªn tËp viªn phô tr¸ch ch­¬ng tr×nh giíi thiÖu néi dung sÏ ph¸t. - Nh¹c c¾t. - Sau ®©y lµ néi dung chi tiÕt. - PhÇn tin trong n­íc. - PhÇn tin quèc tÕ. - Bµi b×nh luËn hoÆc phãng sù. - VÊn ®Ò h«m nay ( cè ®Þnh vµo thø hai hµng tuÇn) - Tin thÓ thao. - Dù b¸o thêi tiÕt. - Lêi chµo t¹m biÖt. - Nh¹c hÕt. KÕt cÊu khung ch­¬ng tr×nh mang tÝnh cè ®Þnh cao, chÆt chÏ, râ rµng, t¹o ®iÒu kiÖn cho thÝnh gi¶ tiÖn theo dâi ch­¬ng tr×nh, tËp trung sù chó ý vµo nh÷ng néi dung mµ hä quan t©m. II.2. §Æc ®iÓm cña ch­¬ng tr×nh Thêi ®iÓm ph¸t sãng ch­¬ng tr×nh cè ®Þnh vµo 18h hµng ngµy, thêi l­îng æn ®Þnh (45’) t¹o cho ng­êi nghe thãi quen theo dâi ch­¬ng tr×nh. Cã khèi l­îng thÝnh gi¶ lín bëi ®¸p øng ®­îc nhu cÇu cña thÝnh gi¶ lµ ®­îc nghe nh÷ng th«ng tin nhanh, míi. §ã còng chÝnh lµ hai yÕu tè sèng cßn cña ph¸t thanh. Néi dung ch­¬ng tr×nh ngµy cµng phong phó, ®Ò cËp nhiÒu h¬n ®Õn nh÷ng vÊn ®Ò mµ ®éc gi¶ quan t©m. Gi¶i quyÕt vÊn ®Ò trªn diÖn réng, l­îng th«ng tin ®­a ra nhiÒu nh­ng møc ®é ®Ò cËp kh«ng s©u nh­ chuyªn ®Ò. Tin lµ thÓ lo¹i chiÕm dung l­îng lín trong ch­¬ng tr×nh (45-70%), tin cã tiÕng ®éng ®­îc ­u tiªn. §­îc thùc hiÖn bëi nh÷ng phãng viªn n¨ng ®éng, ph¶n øng nhan, nh¹y c¶m víi sù kiÖn. II.3. C¸ch s¾p xÕp néi dung th«ng tin: Tin ph¸t thanh ®Ò cËp ®Õn mäi vÊn ®Ò cña ®êi sèng x· héi, chÝnh trÞ, kinh tÕ, v¨n ho¸… Néi dung th«ng tin quy ®Þnh cÊu tróc cña tin. S¾p xÕp cÊu tróc vµ néi dung cña tin lµ nhiÖm vô cña ng­êi biªn tËp ph¸t thanh. Mét ch­¬ng tr×nh tin tøc bao giê còng ph¶i tu©n theo trËt tù nhÊt qu¸n, râ rµng, m¹ch l¹c, cã chñ ®Ò. Néi dung th«ng tin th­êng ®­îc s¾p xÕp nh­ sau: Tin quan träng nhÊt ®Õn tin quan träng h¬n råi ®Õn tin kh«ng quan träng. VÝ dô: Ch­¬ng tr×nh ngµy 03/02/05 kØ niÖm 75 n¨m thµnh lËp §¶ng, phÇn tin ®­a nh÷ng th«ng tin liªn quan ®Õn sù kiÖn ®ã tr­íc tiªn. Tin chÝnh trÞ råi ®Õn tin ngo¹i giao, kinh tÕ, x· héi, thÓ dôc thÓ thao, thêi tiÕt… Tin ®Þa ph­¬ng, quèc gia, quèc tÕ. C¸ch thøc ®­a tin nµy tu©n theo “quy luËt xa gÇn”. Mét b¶n tin sÏ ®­îc ®ãn nghe, quan t©m nhiÒu khi nã ®Ò cËp ®Õn nh÷ng c¸i thÝnh gi¶ cÇn vµ cã liªn quan ®Õn hä. Hä quan t©m ®Õn nh÷ng g× x¶y ra xung quanh hä h¬n nh÷ng g× ë xa x«i. II.4. X©y dùng v¨n b¶n ph¸t thanh: X©y dùng v¨n b¶n ph¸t thanh bao gåm hai c«ng ®o¹n: X©y dùng v¨n b¶n: chiÕm 70% néi dung c«ng viÖc. ThÓ hiÖn v¨n b¶n trªn sãng ph¸t thanh: 30% c«ng viÖc cßn l¹i. V¨n b¶n ph¸t thanh lµ v¨n b¶n tõ ®ã ph¸t thanh viªn, biªn tËp viªn ®äc thu thanh vµ ph¸t sãng. TÊt c¶ c¸c ch­¬ng tr×nh chóng ta nghe qua ®µi ®Òu ®­îc viÕt tr­íc b»ng v¨n b¶n. V¨n b¶n ph¸t thanh dï ë h×nh thøc nµo còng chØ ®Ó nghe. Do ®ã, kh©u x©y dùng v¨n b¶n ph¸t thanh lµ c¬ së quan träng kh«ng thÓ thiÕu. Ch­¬ng tr×nh Thêi sù 18h víi l­îng tin bµi dµy ®Æc, viÖc x©y dùng v¨n b¶n ph¸t thanh lµ ®iÒu kh«ng thÓ thiÕu. V¨n b¶n ®­îc x©y dùng dùa trªn kÕt cÊu, néi dung ch­¬ng tr×nh ph¶n ¸nh. §Ó truyÒn th«ng hiÖu qu¶, ng­êi lµm ph¸t thanh bao giê còng ph¶i cã v¨n b¶n ®Ó nãi. Ph­¬ng ph¸p chuÈn bÞ v¨n b¶n lµ hÕt søc quan träng v× viÕt cho ph¸t thanh lµ viÕt ®Ó nghe b»ng tai chø kh«ng ph¶i ®äc b»ng m¾t. Mét ch­¬ng tr×nh tèt lµ ch­¬ng tr×nh khiÕn cho thÝnh gi¶ thÝch thó vµ bÞ cuèn hót vµo néi dung sù kiÖn, nã cho thÊy ng­êi nãi ®· cã sù chuÈn bÞ kÜ cµng v¨n b¶n vµ chñ ®éng vÒ thêi gian. V¨n b¶n tin ph¸t thanh còng tr¶i qua nh÷ng c«ng ®o¹n nh­ x©y dùng v¨n b¶n tiin ph¸t thanh. Yªu cÇu cña v¨n b¶n lµ ph¶i t¹o ®­îc sù thuËn lîi cho ng­êi tr×nh bµy vµ ph­¬ng tiÖn kÜ thuËt phôc vô. C¸ch tr×nh bµy v¨n b¶n ph¸t thanh còng ph¶i theo nh÷ng quy ­íc nhÊt ®Þnh ®Ó tiÖn lîi khi ph¸t sãng vµ ®Ó ng­êi nghe tiÕp nhËn th«ng tin nhiÒu h¬n. VÝ dô v¨n b¶n: “ Thø tr­ëng ngo¹i giao Mü phô tr¸ch c¸c vÊn ®Ò Nam ¸ RÝch-ch¸c A-mi-tÕt h«m qua ®· bµy tá tin t­ëng vÒ kh¶ n¨ng gi¶i quyÕt nh÷ng tranh chÊp ë vïng Ka-s¬-mi-a gi÷a Ên §é vµ Pa-kix-tan. Tr¶ lêi phãng viªn ®µi truyÒn h×nh Ph¸p, «ng A-mi-tÕt cho biÕt: ChÝnh phñ Mü còng nh­ c¸c n­íc Ch©u ¢u c¶m thÊy hµi lßng vÒ th¸i ®é thiÖn chÝ cña c¶ Ên §é vµ Pa-kÜ-tan ®Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò Ka-s¬-mi-a theo xu h­íng hoµ b×nh, phï hîp víi lîi Ých cña c¶ hai bªn còng nh­ lîi Ých cña ng­êi d©n vïng Ka-s¬-mia. Sau mét lo¹t c¸c ho¹t ®éng nh»m nèi l¹i quan hÖ gi÷a hai bªn, céng ®ång quèc tÕ ®ang mong ®îi cuéc gÆp quyÕt ®Þnh gi÷a Thñ t­íng Ên §é Va-gio-pai vµ Thæng thèng Pa-kÜ-tan Mu-ra-r¸p vµo th¸ng hai tíi ®©y./. (KiÒu Thu khai th¸c, 10/01) Thêi sù 18h 10/01/05 Nh­ vËy, ®©y lµ tin do phãng viªn khai th¸c, khi kÕt thóc bªn gãc ph¶i cã ghi nguån tin, ngµy, ai viÕt. HÕt tin dïng kÝ hiùu (./.) II.5. CÊu tróc v¨n b¶n tin: ViÖc tr¶ lêi 5W (what, who, where, when, why) lµ c¬ së cho viÖc chuÈn bÞ mét b¶n tin. BÊt cø b¶n tin nµo còng ph¶i tr¶ lêi ®­îc nh÷ng c©u hái ®ã. Víi tin ®iÒu nµy lµ hiÓn nhiªn, tuy nhiªn tuú thuéc vµo tõng hoµn c¶nh cô thÓ ng­êi lµm tin ph¸t thanh cã c¸ch ®Æt c©u hái vµ s¾p xÕp thø tù tr¶ lêi c¸c c©u hái kh¸c nhau. Ai? VD: Chñ tÞch n­íc TrÇn §øc L­¬ng ( ho¹t ®éng, tuyªn bè?...) Sù kiÖn? VD:Tai n¹n giao th«ng (x¶y ra khi nµo? nh­ thÕ nµo?) Sù viÖc? VD:DÞch cóm gµ ( tiÕp tôc lam trµn…) C¸i g×? VD:Mü toan tÝnh s¾p xÕp l¹i lùc l­îng vò trang… ë ®©u? §èi víi tin ph¸t thanh chÝnh x¸c vÒ ®Þa ®iÓm lµ ®iÒu kh«ng thÓ thiÕu bëi thÝnh gi¶ chØ nghe mét lÇn, vµ theo quy luËt xa gÇn, nghe thÊy ®Þa danh hä quan t©m, hä sÏ chó ý nghe ngay. Khi nµo? Víi tin ph¸t thanh yÕu tè thêi gian hieenj t¹i lu«n ®­îc chó ý nhiÒu h¬n, ng­êi nghe cÇn biÕt th«ng tin míi chø kh«ng ph¶i mét c¸i g× ®ã cã råi. CÊu tróc tin ph¸t thanh lµ c¸ch thøc thÓ hiÖn, s¾p xÕp c¸c yÕu tè ai, c¸i g×, nh­ thÕ nµo…theo mét trËt tù nhÊt ®Þnh, lµm sao cho ng­êi nghe n¾m b¾t ®­îc l­îng th«ng tin nhiÒu nhÊt, l«i cuèn vµ hÊp dÉn nhÊt. C¸c cÊu tróc tin ph¸t thanh trong ch­¬ng tr×nh Thêi sù 18h: - CÊu tróc h×nh th¸p xu«i: “ Bé th­¬ng m¹i v­a ®­a ra mét lo¹t th«ng tin khÈn cÊp vÒ t×nh h×nh tiªu thô g¹o trªn thÕ giíi nh»m c¶nh b¸o c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam ph¶i ®Æc biÖt chó ý. Thø nhÊt, gi¸ g¹o Th¸i Lan ®· vµ ®ang gi¶m trong mét vµi tuÇn qua cã nguy c¬ ¶nh h­ëng tíi gi¸ g¹o xuËt khÈu cña ViÖt Nam. Thø hai, Philipin- n­íc nhËp khÈu g¹o lín nhÊt cña Ch©u ¸ sÏ ®Êu thÇu ®Ó mua mét l­îng g¹o lín trong th¸ng nµy. C¸c nhµ xuÊt khÈu g¹o Th¸i Lan ®ang hi väng sÏ th¸ng thÇu trong khi ViÖt Nam, Trung Quèc, Ên §é ®ang gi¶m l­îng g¹o xuÊt khÈu. Thø ba, Trung Quèc sÏ b¸n l­îng g¹o dù tr÷ ®Ó gi¶m sèt g¹o. §iÒu nµy sÏ t¸c ®éng xÊu ®Õn viÖc nhËp khÈu g¹o cña Trung Quèc. Nh­ vËy, víi nh÷ng th«ng tin võa nªu trªn, nÕu c¸c chñ vùa, n«ng d©n cïng doanh nghiÖp ViÖt Nam kh«ng c©n nh¾c kÜ trong viÖc b¸n g¹o ra t¹i thêi ®iÓm hiÖn nay cã thÓ gÆp nhiÒu rñi ro khi gi¸ g¹o thÕ giíi xuèng thÊp”. §©y lµ mét tin ®Çy ®ñ c¶ 5 yÕu tè, nh÷ng néi dung chÝnh cña tin ®­îc triÓn khai chi tiÕt ë phÇn sau. CÊu tróc h×nh th¸p ng­îc: “ H«m nay tr­êng TH y tÕ Nam §Þnh ®· chÝnh thøc chuyÓn thµnh tr­êng Cao ®¼ng y tÕ Nam §Þnh. §©y lµ mét vinh dù lín cho thÇy vµ trß cña tr­êng trong viÖc phÊn ®Êu x©y dùng tr­êng. Tr­êng Cao ®¼ng y tÕ Nam §Þnh víi c«ng t¸c ®µo t¹o c¸c y b¸c sÜ…” §©y lµ tin theo cÊu tróc h×nh th¸p ng­îc, trong ®ã c©u ®Çu tiªn ®­a th«ng tin quan träng nhÊt, ng­êi nghe cã thÓ lÜnh héi nh÷ng th«n tin chÝnh, ng­êi biªn tËp trong qu¸ tr×nh lµm tin còng cã thÓ rót gän, lÊy lêi d·n, trËt tù tin râ rµng. Trong ch­¬ng tr×nh Thêi sù 18h, tin chñ yÕu ®­îc viÕt theo cÊu tróc h×nh th¸p xu«i vµ th¸p ng­îc, cÊu tróc h×nh ch÷ nhËt ®­îc sö dông víi sè l­îng Ýt, do tÝnh chÊt th«ng tin dµn tr¶i, ng­êi nghe dÔ cã c¶m gi¸c nhµm ch¸n vµ cã thÓ t¾t radio bÊt cø lóc nµo hä muèn. II.6. C¸c d¹ng tin ph¸t thanh: Dùa theo ®Æc ®iÓm ph¸t thanh cã thÓ chia tin ph¸t thanh trong ch­¬ng tr×nh thêi sù 18h thµnh hai d¹ng: Tin cã tiÕng ®éng vµ kh«ng cã tiÕng ®éng. Tin kh«ng cã tiÕng ®éng (tin chay) lµ tin chØ cã ch÷ viÕt trªn v¨n b¶n vµ lêi nãi cña ph¸t thanh viªn. Thêi l­îng trung b×nh cña d¹ng tin nµy lµ kho¶ng 20” ®Õn 40”, tèi ®a lµ 1’, c¸ch thøc tr×nh bµy tin kh«ng kh¸c nhiÒu so víi b¸o in. VÝ dô: “ TÝnh ®ªn ngµy h«m nay c¸c bÖnh viÖn t¹i thµnh phè Hå ChÝ Minh ®· cã 34 bÖnh nh©n nhËp viÖn liªn quan ®Õn bÖnh phæi do viirrut cóm gµ, t¨ng 12 tr­êng hîp so víi ngµy 05/01. T¹i BÖnh viÖn NhiÖt ®íi cã thªm 6 tr­êng hîp nhËp viÖn…TÝnh ®Õn ngµy 06/02 ®· cã 9 tr­êng hîp tö vong, trong ®ã thµnh phè Hå ChÝ Minh chØ cã mét ng­êi, cßn l¹i lµ ë c¸c ®Þa ph­¬ng kh¸c.” Tin tøc theo d¹ng nµy ®­îc ph¶n ¸nh v¾n t¾t, c« ®óc, xóc tÝch, chØ tr×nh bµy nh÷ng th«ng tin chÝnh yÕu nhÊt. Mçi ch­¬ng tr×nh Thêi sù 18h cã tõ 5 ®Õn 12 tin quèc tÕ vµ tõ 1 ®Õn 5 tin trong n­íc thùc hiÖn theo d¹ng tin kh«ng cã tiÕng ®éng nµy.C¸ch thøc x©y dùng tin chay kh¸ ®¬n gi¶n , kh«ng ®ßi hái ph­¬ng tiÖn kü thuËt phøc t¹p, ph¸t thanh viªn ®äc tõ v¨n b¶n tin, thu thanh vµ ph¸t sãng. Tin cã tiÕng ®éng: lµ tin cã tiÕng ®éng kÌm theo, cã lêi nãi cña nh©n chøng bªn c¹nh giäng ®äc cña ph¸t thanh viªn. Thêi l­îng tin cã tiÕng ®éng kho¶ng d­íi 1’. Víi thÕ m¹nh sö dông ©m thanh ®Ó diÔn ®¹t, tin tiÕng ®éng gióp cho ng­êi nghe cã c¶m gi¸c ®ang ®­îc chøng kiÕn sù viÖc x¶y ra vµ kh¬i gîi trÝ t­ëng t­îng m¹nh. §ã chÝnh lµ lîi thÕ cña ph¸t thanh, bëi ph¸t thanh lµ h×nh thøc truyÒn t¶i th«ng ®iÖp b»ng ©m thanh, viÖc ®­a tiÕng ®éng trùc tiÕp t¹i hiÖn tr­êng, lêi nãi cña nh©n chøng, ng­êi tham gia sù kiÖn sÏ lµm t¨ng tÝnh, thêi sù, sèng ®éng vµ tøc thêi cña th«ng tin. VÝ dô tin cã tiÕng ®éng: “ §Õn nay tØnh Qu¶ng Ng·i ®· c¬ b¶n hoµn thµnh c«ng t¸c chuÈn bÞ bÇu cö Héi ®éng Nh©n d©n ba cÊp, nhiÖm k× 2004-2009. Uû ban mÆt trËn Tæ quèc tØnh ®· tæ chøc héi nghÞ triÓn khai c«ng t¸c vËn ®éng bÇu cö cho tÊt c¶ c¸c øng cö viªn. ¤ng TrÇn V¨n Th­êng, phã chñ tÞch Uû ban MÆt trËn Tæ quèc tØnh Qu¶ng Ng·i cho biÕt:…….” Nh­ vËy, cã thÓ thÊy ch­¬ng tr×nh Thêi sù 18h lµ ch­¬ng tr×nh ®­îc thùc hiÖn rÊt chuyªn nghiÖp víi c¸ch thøc th«ng tin ®a d¹ng, ph¸t huy triÖt ®Ó thÕ m¹nh ©m thanh, tÝnh cïng lóc, ®ång thêi cña ph¸t thanh. ChÝnh v× thÕ, ®©y lµ mét trong nh÷ng ch­¬ng tr×nh ®­îc thÝnh gi¶ yªu thÝch nhÊt cña §µi tiÕng nãi ViÖt Nam. PhÇn 3. KÜ n¨ng lµm tin ph¸t thanh KÜ n¨ng lµm tin ph¸t thanh: Th«ng qua kh¶o s¸t viÖc thùc hiÖn tin ph¸t thanh trong ch­¬ng tr×nh Thêi sù 18h cã thÓ thÊy ®Ó cã ®­îc tin tøc ph¸t thanh hÊp dÉn, míi mÎ, ®¸p øng nhu cÇu vµ thãi quen nghe cña thÝnh gi¶ ng­êi lµm tin ph¸t thanh cÇn chó ý ®Õn nh÷ng yªu cÇu c¬ b¶n sau: Ph¶i n¾m b¾t t×nh h×nh: §©y lµ yªu cÇu cã tÝnh chÊt b¾t buéc vµ th­êng xuyªn. §èi víi phãng viªn §µi ph¸t thanh ®Æc biÖt lµ phãng viªn thêi sù, viÖc n¾m b¾t t×nh h×nh cã ý nghÜa ®Æc biÖt quan träng. NÕu kh«ng n¾m b¾t ®­îc b­íc ®i, nhÞp thë cña cuéc sèng, phãng viªn khã cã thÓ thÈm ®Þnh ngay c¸c sù kiÖn diÔn ra. Lùa chän chñ ®Ò, ®Ò tµi: Kh«ng ph¶i mäi c©u chuyÖn x¶y ra ®Òu thÝch hîp víi thÓ lo¹i tin. Ng­êi ta vÝ ph¸t thanh lµ mét chiÕc “ cèi xay ch÷ khæng lå”, ng­êi phãng viªn ph¶i lùa chän ®Ò tµi tiªu biÓu, gãp phÇn ®¾c lùc trong viÖc gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò thêi sù ®Æt ra. TiÕp cËn vµ thÈm tra c¸c d÷ liÖu, ph¸t hiÖn nguån tin: §©y còng lµ yªu cÇu b¾t buéc ®èi víi ng­êi lµm b¸o ph¸t thanh bëi th«ng tin khi ®· ®­îc ph¸t sãng ph¶i ®¶m b¶o tÝnh trung thùc, chÝnh x¸c, ®·ng tin cËy. §Ó cã tin tøc ph¸t thanh hÊp dÉn: C©u më ®Çu cña tin tøc lµ c©u quan träng nhÊt cña mét tin. V× vËy, tin tøc ph¶i l«i cuèn, hÊp dÉn ®­îc ng­êi nghe ngay tõ c©u ®Çu tiªn, khiÕn cho thÝnh gi¶ ph¶i nghe tiÕp, kh«ng thÓ bá dë. Nh÷ng ng­êi biªn tËp tin tøc ph¸t thanh giái ®Òu dµnh nhiÒu thêi gian ®Ó viÕt ®­îc mét c©u më ®Çu hÊp dÉn, mét c©u më ®Çu s¾c s¶o vµ cã søc nÆng. C©u më ®Çu cÇn thiÕt ph¶i chøa ®ùng nh÷ng néi dung c¬ b¶n nh­ng còng kh«ng nªn qu¸ tham lam tr¶ lêi hÕt c¸c c©u hái: Ai, lóc nµo, ë ®©u, t¹i sao…bëi nh­ vËy sÏ khiÕn c©u trë nªn phøc t¹p, dÔ nhÇm lÉn. C©u më ®Çu nªn viÕt ®¬n gi¶n, tu©n thñ theo quy ®Þnh viÕt cho ph¸t thanh lµ mçi c©u chØ nªn tèi ®a lµ 18-20 ch÷. Nh÷ng th«ng tin quan träng nªn tr¸nh ®Ó ë ngay ®Çu c©u, bëi khi míi b¾t ®Çu, ng­êi nghe ch­a kÞp lÜnh héi th«ng tin. Tuy nhiªn, còng tr¸nh ®Ó th«ng tin quan träng ë cuèi c©u. NÕu ng­êi nghe ph¶i chê ®îi l©u míi biÕt ®­îc th«ng tin cÇn thiÕt, hä dÔ cã t©m lý bá qua tin ®ã. Më ®Çu tin ph¸t thanh kh«ng nªn ®Ó ng­êi nghe radio gÆp ph¶i nh÷ng tªn l¹, kh«ng quen thuéc, viÕt t¾t. C©u më ®Çu kh«ng nªn lµ mét mÖnh ®Ò phô qu¸ dµi. Bëi mÖnh ®Ò phô Êy sÏ lµm ng­êi nghe mÊt høng thó khi theo dâi tin. YÕu tè cÇn biÕt ch­a ®ùng l­îng th«ng tin quan träng bao giê còng ®­îc ng­êi nghe chó ý h¬n. nã ph¶i ®­îc tr×nh bµy ë ngay ®Çu tin vµ kh«ng bÞ c¶n trë, chËm l¹i v× mét mÖnh ®Ò phô. C©u më ®Çu kh«ng nªn b¾t ®Çu b»ng mét ®Þa danh, ®iÒu ®ã sÏ lµm cho b¶n tin dÔ bÞ nhµm ch¸n, s¸o mßn. C©u më ®Çu tin tøc ph¸t thanh nÕu dïng ch÷ sè cÇn ph¶i hÕt søc cÈn thËn ®Ó tr¸nh nhÇm lÉn. B¶n th©n ch÷ sè kh«ng cã ý nghÜa g× nÕu nã kh«ng g¾n kÕt víi sù kiÖn vµ gi¶i thÝch cho tin tøc. Khi dïng con sè, ng­êi biªn tËp nªn lµm trßn vµ gän ®Ó ng­êi nghe dÔ nhí. Nh÷ng ch÷ sè dµi, ch÷ sè thËp ph©n hay sè La m· ph¶i thay b»ng ch÷ viÕt ®Ó tr¸nh nhÇm lÉn. VÝ dô: 19.997 = gÇn hai m­¬i ngh×n Gi¸o hoµng J¨ng P«n II= gi¸o hoµng J¨ng P«n Hai §Ó duy tr× ®­îc høng thó cña ng­êi nghe: §èi víi ph¸t thanh, ng«n ng÷ dïng cµng khã hiÓu bao nhiªu cµng nhanh lµm mÊt høng thó cña ng­êi nghe bÊy nhiªu. Ng«n ng÷ gi¶n dÞ dÔ hiÓu, kh«ng gåm nh÷ng tõ khã, nh÷ng c©u dµi sÏ duy tr× ®­îc høng thó cña ng­êi nghe. C©u v¨n cÇn ng¾n gän, s¸ng sña, dÔ hiÓu, nãi nh­ kÓ chuyÖn víi ng­êi nghe. Th«ng tin ph¶i ®­îc tr×nh bµy theo tr×nh tù logic, kh«ng tèi nghÜa. Khi kÕt thóc tin ph¸t thanh, c¸ch tèt nhÊt nªn nh¾c l¹i nh÷ng yÕu tè cña tin mét c¸ch khÐo lÐo d­íi mét d¹ng thøc kh¸c víi c©u ®Çu cña tin. Th«ng tin trªn ph¸t thanh cÇn tr¸nh nh÷ng thuËt ng÷, nh÷ng tõ viÕt t¾t kh«ng cã gi¶i thÝch. Khi ph¶i dïng tõ viÕt t¾t th× Ýt nhÊt ng­êi biªn tËp ph¶i dïng nguyªn v¨n mét lÇn. Tin tøc ph¸t thanh th­êng dïng c©u ng¾n gän cÊu tróc bëi hai thµnh phÇn chñ yÕu, nh­ng còng kh«ng cã nghÜa lµ chØ sö dông c©u ng¾n v× nh­ vËy sÏ g©y nªn sù ®¬n ®iÖu. Mét tin ph¶i ®­îc tr×nh bµy s¸ng sña, m¹ch l¹c khi dïng nh÷ng ®o¶n ng÷, nh÷ng tõ quan hÖ ®óng lóc, ®øng chç nh­: “nh­ng”, “mÆc dï vËy”, “trong khi ®ã”, “thªm vµo ®ã”,…Sù hÊp dÉn bao giê còng ®­îc t¹o nªn bëi sù kiÖn diÔn ra râ rµng, m¹ch l¹c. bëi nh÷ng sù biÕn dån dËp trong th«ng tin. Biªn tËp tin ph¸t thanh: Biªn tËp ch­¬ng tr×nh tin tøc lµ qu¸ tr×nh chän lùa tin tøc tõ c¸c nguån: th«ng tÊn x·, b¸o chÝ c¸c lo¹i, phãng viªn, céng t¸c viªn, b¸o ®µi n­íc ngoµi…®Ó söa ch÷a, bæ sung cho phï hîp víi ph¸t thanh vµ s¾p xÕp nã theo trËt tù cña ch­¬ng tr×nh mµ chñ ®Ò ®· ®Þnh ra. Khi nhËn ®­îc tin tõ nguån tin, ng­êi biªn tËp nhÊt thiÕt ph¶i ®äc tin vµ ®Æt ra c¸c c©u hái: tin cã ý nghÜa g× víi ng­êi nghe? Tin cã míi kh«ng? Cã ®Çy ®ñ c¸c yÕu tè cÇn thiÕt kh«ng? NÕu thÊy nghi ngê, ng­êi biªn tËp ph¶i liªn hÖ x¸c minh l¹i th«ng tin. Sau ®ã lµ viÕt l¹i tin theo ®óng yªu cÇu ch­¬ng tr×nh tin tøc ph¸t thanh: ®ã lµ s­ ng¾n gän, râ rµng, s¸ng sña, logic vµ v¨n nãi cña ph¸t thanh. CÊu tróc ch­¬ng tr×nh ph¸t thanh vµ s¾p xÕp néi dung tin tøc lµ phÇn kh«ng thÓ thiÕu trong qu¸ tr×nh biªn tËp tin ph¸t thanh. Tuú theo tõng quèc gia víi phong tôc tËp qu¸n riªng, tr×nh ®é chÝnh trÞ v¨n ho¸ riªng mµ ph¸t thanh h×nh thµnh ch­¬ng tr×nh tin tøc ph¸t thanh riªng cho m×nh. Tuy nhiªn, cã nh÷ng nÐt chung, ®ã lµ ®é dµi cña b¶n tin, sù ph©n chia b¶n tin chÝnh ph¸t vµo nh÷ng giê nhiÒu ng­êi nghe, b¶n tin phô ph¸t vµo nh÷ng giê xen kÏ. Tin tøc bao giê còng ph¶i ®­îc s¾p xÕp theo mét trËt tù nhÊt qu¸n, râ rµng, m¹ch l¹c, cã chñ ®Ò, theo tõng nhãm nh­ ®· tr×nh bµy ë phÇn trªn. Ch­¬ng tr×nh tin ph¸t thanh rÊt cÇn thiÕt dïng lêi nãi, tiÕng ®éng thËt cña cuéc sèng lµm cho ch­¬ng tr×nh sinh ®éng h¬n. TiÕng nãi cña phãng viªn ®iÖn vÒ tõ hiÖn tr­êng, tiÕng tr¶ lêi pháng vÊn, tiÕng ®éng hiÖn tr­êng… TÊt c¶ khiÕn cho ch­¬ng tr×nh sèng ®éng, mang tÝnh thêi sù cao h¬n. Tuy nhiªn, cÇn chän läc ®Ó lêi nãi, tiÕng ®éng dïng trong tin ng¾n gän vµ phï hîp víi tèc ®é cña ch­¬ng tr×nh. §Ó ch­¬ng tr×nh tin tøc lu«n míi, ngoµi viÖc bæ sung nh÷ng chi tiÕt míi cho tin, c¸c tin ph¶i ®­îc biªn tËp l¹i sau mçi lÇn ph¸t ®Ó th«ng tin lu«n míi mÎ, hÊp dÉn ng­êi nghe. Sù c©n ®èi trong cÊu tróc ch­¬ng tr×nh tin ph¸t thanh còng rÊt cÇn thiÕt. Gi÷a c¸c nhãm tin, gi÷a c¸c chñ ®Ò tin, gi÷a tin trong n­íc vµ tin thÕ giíi ph¶i hµi hoµ nh»m tho¶ m·n nhu cÇu ng­êi nghe mµ kh«ng bá sãt nh÷ng sù kiÖn quan träng. Nh­ vËy, ®Ó cã tin ph¸t thanh tèt, kh«ng chØ ®ßi hái ng­êi lµm ch­¬ng tr×nh cã nh÷ng kÜ n¨ng biªn tËp, thùc hiÖn ch­¬ng tr×nh mµ cßn ph¶i lµm sao ®Ó néi dung th«ng tin lu«n míi, lu«n mang tÝnh thêi sù vµ hÊp dÉn, ®Ó thÝnh gi¶ khi ®· bËt radio sÏ ch¨m chó theo dâi cho ®Õn hÕt b¶n tin. KÕt luËn Tin tøc ph¸t thanh lµ thÓ tµi chñ yÕu, lµ h¹t nh©n c¬ b¶n cña b¸o ph¸t thanh. B¸o ph¸t thanh xem tin tøc nh­ mét thÓ tµi mòi nhän, t¸c chiÕn nhanh nh¹y trong viÖc ph¶n ¸nh c¸c sù kiÖn cña ®êi sèng x· héi. Víi kh¶ n¨ng cung cÊp th«ng tin nhanh nh¹y, tøc thêi, sèng ®éng vµ ch©n thËt, tin mang ®Çy ®ñ ®Æc tr­ng c¬ b¶n nhÊt cña lo¹i h×nh b¸o nãi. §ã còng chÝnh lµ thÕ m¹nh ®Ó ph¸t thanh t¨ng tÝnh c¹nh tranh víi c¸c lo¹i h×nh truyÒn th«ng ®¹i chóng kh¸c khi c«ng nghÖ truyÒn th«ng ®ang ph¸t triÓn nh­ vò b·o. Tr­íc nhu cÇu cËp nhËt th«ng tin cña thÝnh gi¶ ngµy cµng cao, ch­¬ng tr×nh thêi sù lµ ch­¬ng tr×nh ®Çu tiªn cña §µi tiÕng nãi ViÖt Nam thùc hiÖn c«ng nghÖ s¶n xuÊt trùc tiÕp-ph¸t th¼ng do ®¹o diÔn vµ c¸c biªn tËp viªn ch­¬ng tr×nh thùc hiÖn nh»m ph¸t huy triÖt ®Ó tÝnh ®ång thêi, cïng lóc cña ph¸t thanh. Thêi sù 18h lµ ch­¬ng tr×nh cung cÊp nh÷ng th«ng tin ®Çy ®ñ vµ nãng hæi nhÊt vÒ c¸c sù kiÖn, ho¹t ®éng næi bËt diÔn ra trong ngµy, trong n­íc vµ quèc tÕ. Th«ng qua viÖc kh¶o s¸t ch­¬ng tr×nh nµy, cã thÓ thÊy ®­îc c¸ch thøc cÊu tróc, tæ chøc néi dung th«ng tin, còng nh­ c¸c kÜ n¨ng biªn tËp ®Ó cã mét b¶n tin hay, hÊp dÉn víi ng­êi nghe. §ång thêi qua ®ã chøng tá søc m¹nh th«ng tin cña thÓ tµi tin ph¸t thanh trong hÖ thèng thÓ lo¹i b¸o chÝ ph¸t thanh. Tµi liÖu tham kh¶o M¸c- Anghen bµn vÒ B¸o chÝ, NXB Sù thËt, Hµ Néi- 1970. Lª nin bµn vÒ b¸o chÝ vµ xuÊt b¶n, NXB Sî thËt, Hµ Néi- 1970. TuyÓn tËp Hå ChÝ Minh, NXB Sù thËt, Hµ Néi – 1970. Tõ ®iÓn V¨n häc- TËp II- NXB Khoa häc x· héi, Hµ Néi – 1983. C¬ së lý luËn B¸o chÝ- NXB V¨n ho¸ th«ng tin, Hµ Néi. C¬ së lý luËn b¸o chÝ truyÒn th«ng- D­¬ng Xu©n S¬n- NXB V¨n ho¸ th«ng tin, Hµ Néi- 1995. B¸o chÝ truyÒn h×nh -D­¬ng Xu©n S¬n- - bµi gi¶ng, Hµ Néi -2004. Ph­¬ng ph¸p biªn tËp s¸ch b¸o -D­¬ng Xu©n S¬n- NXB V¨n ho¸ Th«ng tin, Hµ Néi 1995. LÞch sö ®iÖn ¶nh thÕ giíi- Ieghi Teplex- NXB V¨n hãa, 1978. Ph­¬ng ph¸p biªn tËp s¸ch b¸o- D­¬ng Xu©n S¬n- NXB V¨n ho¸ Th«ng tin, 1995. NghÒ nghiÖp vµ c«ng viÖc cña nhµ b¸o- Héi nhµ b¸o, 1992. C¸c thÓ ký b¸o chÝ- §øc Dòng- NXB V¨n ho¸ Th«ng Tin, Hµ Néi, 1996. B¸o chÝ nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn- NXB Gi¸o dôc, Hµ Néi,1994 MôC LôC

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docTin - sức mạnh của phát thanh.doc