Đề tài Tổ chức kế toán giá thành và phân tích giá thành

Đề tài: Tổ chức kế toán giá thành và phân tích giá thành - Phần 1: Những vấn đề lý luận chung về kế toán giá thành và phân tích giá thành. - Phần 2: Tình hình thực tế công tác kế toán giá thành tại công ty. - Phần 3: Một số ý kiến, đóng góp nhằm hoàn thiện hơn nữa việc tổ chức thực hiện kế toán giá thành tại công ty.

doc47 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 18/04/2013 | Lượt xem: 1528 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề tài Tổ chức kế toán giá thành và phân tích giá thành, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
phÝ s¶n xuÊt lµ tõng giai ®o¹n, tõng ph©n x­ëng cßn ®èi t­îng tÝnh gi¸ thµnh lµ c¶ nöa thµnh phÈm tõng giai ®o¹n vµ thµnh phÈm ë giai ®o¹n cuèi cïng. Néi dung ph­¬ng ph¸p: Theo ph­¬ng ph¸p nµy ng­êi ta c¨n cø vµo chi phÝ NVL trùc tiÕp vµ chi phÝ kh¸c bá ra ë giai ®o¹n 1 ®Ó tÝnh ra gi¸ thµnh thùc tÕ cña s¶n phÈm ë giai ®o¹n 1 råi chuyÓn sang giai ®o¹n 2. Giai ®o¹n 2 c¨n cø vµo gi¸ thµnh nöa thµnh phÈm giai ®o¹n 1 chuyÓn sang kÕt hîp víi c¸c chi phÝ kh¸c bá ra ë giai ®o¹n 2 ®Ó tÝnh gi¸ thµnh thùc tÕ cña nöa thµnh phÈm ë giai ®o¹n 2 theo tõng kho¶n môc chi phÝ. Cø lÇn l­ît tuÇn tù nh­ vËy sÏ tÝnh ®­îc gi¸ thµnh cña thµnh phÈm ë giai ®o¹n cuèi cïng. 1.2.5.2.2 Ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh ph©n b­íc kh«ng tÝnh gi¸ thµnh cña nöa thµnh phÈm. §iÒu kiÖn ¸p dông: ¸p dông cho c¸c doanh nghiÖp cã quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt phøc t¹p kiÓu song song l¾p r¸p, s¶n phÈm s¶n xuÊt qua nhiÒu giai ®o¹n; ®èi t­îng tÝnh gi¸ thµnh lµ thµnh phÈm ë giai ®o¹n cuèi, ®èi t­îng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt lµ tõng giai ®o¹n. Nöa thµnh phÈm ë tõng giai ®o¹n kh«ng ph¶i lµ hµng ho¸, kh«ng b¸n ra ngoµi nh­ c¸c ®¬n vÞ s¶n xuÊt ho¸ chÊt, ch­ng cÊt dÇu má ... Chi phÝ s¶n xuÊt giai ®o¹n i trong gi¸ thµnh TP giai ®o¹n n Chi phÝ s¶n xuÊt ph¸t sinh trong kú giai ®o¹n i Chi phÝ s¶n xuÊt dë dang ®Çu kú giai ®o¹n i Néi dung ph­¬ng ph¸p: C¨n cø vµo chi phÝ s¶n xuÊt cña tõng giai ®o¹n ®Ó tÝnh ra chi phÝ s¶n xuÊt tõng giai ®o¹n trong gi¸ thµnh s¶n phÈm. Tæng hîp l¹i sÏ tÝnh ®­îc gi¸ thµnh cña thµnh phÈm( TP ). + Sè l­îng TP giai ®o¹n i + Sè l­îng s¶n phÈm lµm dë cuèi kú giai ®o¹n i X Sè l­îng TP giai ®o¹n n NÕu chi phÝ bá dÇn vµo theo møc ®é gia c«ng chÕ biÕn th× gi¸ thµnh ®­îc x¸c ®Þnh: Chi phÝ s¶n xuÊt ph¸t sinh trong kú giai ®o¹n i +++ Chi phÝ s¶n xuÊt dë dang ®Çu kú giai ®o¹n i + Chi phÝ s¶n xuÊt giai ®o¹n i trong gi¸ thµnh TP giai ®o¹n n Sè l­îng TP giai ®o¹n n Sè l­îng TP giai ®o¹n i X Sè l­îng s¶n phÈm lµm dë cuèi kú giai ®o¹n i tÝnh theo møc ®é hoµn thµnh 1.2.5.3 Ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh lo¹i trõ chi phÝ s¶n xuÊt s¶n phÈm phô. ¸p dông cho c¸c doanh nghiÖp cã quy tr×nh s¶n xuÊt thu ®­îc s¶n phÈm chÝnh vµ s¶n phÈm phô. S¶n phÈm chÝnh lµ s¶n phÈm s¶n xuÊt theo môc tiªu cña doanh nghiÖp cßn s¶n xuÊt phô lµ s¶n phÈm kh«ng ph¶i lµ môc tiªu cña doanh nghiÖp nh­ng vÉn cã gi¸ trÞ. 1.2.5.4 Ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh theo ®¬n ®Æt hµng. §iÒu kiÖn ¸p dông: ¸p dông cho c¸c doanh nghiÖp ph¶i tiÕn hµnh s¶n xuÊt theo ®¬n ®Æt hµng vµ cø mçi ®¬n ®Æt hµng sÏ më mét b¶ng tÝnh gi¸ thµnh, chi phÝ tËp hîp ®­îc trong kú liªn quan ®Õn ®¬n ®Æt hµng nµo th× sÏ ghi vµo b¶ng tÝnh gi¸ thµnh cña ®¬n ®Æt hµng ®ã. §¬n ®Æt hµng ch­a hoµn thnµh th× toµn bé chi phÝ tËp hîp ®­îc lµ s¶n phÈm lµm dë, nÕu ®¬n ®Æt hµng hoµn thµnh th× toµn bé chi phÝ tËp hîp ®­îc tõ lóc b¾t ®Çu s¶n xuÊt ®Õn khi hoµn thµnh lµ gi¸ thµnh thùc tÕ cña ®¬n ®Æt hµng ®ã. 1.2.5.5 Ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh theo hÖ sè. §iÒu kiÖn ¸p dông: ¸p dông cho c¸c doanh nghiÖp cã quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt thu ®­îc nhiÒu s¶n phÈm chÝnh kh¸c nhau nh­ ch­ng cÊt dÇu má hoÆc c¸c doanh nghiÖp ho¸ chÊt. Tr­êng hîp nµy ®èi t­îng tËp hîp chi phÝ lµ toµn bé quy tr×nh cßn ®èi t­îng tÝnh gi¸ thµnh lµ tõng lo¹i s¶n phÈm chÝnh kh¸c nhau. Ph­¬ng ph¸p nµy chØ sö dông khi doanh nghiÖp ®· x©y dùng ®­îc hÖ sè kinh tÕ kü thuËt cña tõng lo¹i s¶n phÈm chÝnh kh¸c nhau. Néi dung cña ph­¬ng ph¸p: C¨n cø vµo hÖ sè kinh tÕ kü thuËt cña tõng lo¹i s¶n phÈm chÝnh ®Ó quy ®æi ra s¶n phÈm tiªu chuÈn vµ tæng hîp c¸c s¶n phÈm tiªu chuÈn nµy sau ®ã lÊy s¶n phÈm tiªu chuÈn cña tõng lo¹i chia cho tæng s¶n phÈm tiªu chuÈn th× sÏ tÝnh ®­îc hÖ sè tÝnh gi¸ thµnh cña tõng lo¹i s¶n phÈm. HÖ sè nµy dïng chung cho tÊt c¶ c¸c kho¶n môc chi phÝ. C¨n cø vµo tæng gi¸ thµnh liªn s¶n phÈm vµ hÖ sè tÝnh gi¸ thµnh cña tõng lo¹i sÏ tÝnh ®­îc gi¸ thµnh thùc tÕ cña tõng lo¹i s¶n phÈm. 1.2.5.6 Ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh theo tØ lÖ. §iÒu kiÖn ¸p dông: ¸p dông cho c¸c doanh nghiÖp cã quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt sö dông mét lo¹i nguyªn vËt liÖu nh­ng thu ®­îc mét lo¹i s¶n phÈm víi nhiÒu quy c¸ch kh¸c nhau nh­ s¶n xuÊt giÇy dÐp, quÇn ¸o, bµn ghÕ ... Tr­êng hîp nµy ®èi t­îng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt lµ toµn bé quy tr×nh cßn ®èi t­îng tÝnh gi¸ thµnh lµ tõng quy c¸ch s¶n phÈm. Néi dung ph­¬ng ph¸p: §Ó tÝnh gi¸ thµnh thùc tÕ ta c¨n cø vµo gi¸ thµnh kÕ ho¹ch vµ s¶n l­îng thùc tÕ ®Ó tÝnh ra gi¸ thµnh kÕ ho¹ch theo s¶n l­îng thùc tÕ c¨n cø vµo tæng gi¸ thµnh thùc tÕ cña c¸c quy c¸ch ®­îc tiÕn hµnh theo tõng kho¶n môc b»ng c¸ch lÊy gi¸ thµnh thùc tÕ chia cho gi¸ thµnh kÕ ho¹ch ®Ó tÝnh ra tØ lÖ tÝnh gi¸ thµnh theo tõng kho¶n môc råi l¹i c¨n cø vµo gi¸ thµnh kÕ ho¹ch theo s¶n l­îng thùc tÕ cña tõng quy c¸ch nh©n víi tØ lÖ gi¸ thµnh ®· tÝnh ®­îc sÏ tÝnh ®­îc gi¸ thµnh thùc tÕ theo tõng kho¶n môc. 1.2.5.7 Ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh theo ®Þnh møc. §iÒu kiÖn ¸p dông: ¸p dông cho c¸c doanh nghiÖp ®· x©y dùng ®­îc nÒn mãng ®Þnh møc kinh tÕ - kü thuËt khoa häc hîp lý ®ång thêi tæ chøc s¶n xuÊt ®· ®i vµo nÒn nÕp æn ®Þnh. Tr¸ch nhiÖm vµ tr×nh ®é cña c¸n bé qu¶n lý, c¸n bé nghiÖp vô t­¬ng ®èi cao. Néi dung ph­¬ng ph¸p: C¨n cø vµo gi¸ thµnh ®Þnh møc, sù tho¸t ly ®Þnh møc vµ thay ®æi ®Þnh møc gi÷a kú tr­íc víi kú nµy ®Ó tÝnh ra gi¸ thµnh thùc tÕ cña thµnh phÈm trong kú theo c«ng thøc: ZTT = Z§M míi ± Chªnh lÖch do thay ®æi §M ± Chªnh lÖch do tho¸t ly §M. Trong ®ã: ZTT : Gi¸ thµnh thùc tÕ. Z§M míi : Gi¸ thµnh ®Þnh møc míi. Qua ®ã ta cã thÓ thÊy tuú lo¹i h×nh doanh nghiÖp ®Æc ®iÓm tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh vµ quy tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm mµ doanh nghiÖp lùa chän ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh sao cho phï hîp vµ ®¶m b¶o tÝnh hiÖu qu¶. 1.2.6 H×nh thøc tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n gi¸ thµnh. 1.2.6.1 Tr­êng hîp doanh nghiÖp tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt theo ph­¬ng ph¸p kª khai th­êng xuyªn th× kÕ to¸n gi¸ thµnh ®­îc tæ chøc nh­ sau: Tµi kho¶n sö dông: TK 154: Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang Ngoµi ra cßn sö dông c¸c TK liªn quan: 152, 155, 157, 621, 622, 627... Ph­¬ng ph¸p kÕ to¸n ®­îc thÓ hiÖn qua s¬ ®å sau: S¬ ®å 1.2.6.1: KÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh (Ph­¬ng ph¸p kª khai th­êng xuyªn ) TK 621 TK 138,152,821 TK 622 TK 627 TK 632 TK 157 TK 155 TK 154 (1) Chi phÝ NVL trùc tiÕp (2) Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp (3) Chi phÝ s¶n xuÊt chung (5) TrÞ gi¸ s¶n phÈm háng b¾t båi th­êng phÕ liÖu thu håi do s¶n phÈm háng (4a) Gi¸ thµnh thùc tÕ s¶n phÈm hoµn thµnh nhËp kho (4b) Gi¸ thµnh thùc tÕ s¶n phÈm göi b¸n kh«ng qua kho (4c) Gi¸ thµnh thùc tÕ s¶n phÈm hoµn thµnh b¸n ngay 1.2.6.2 Tr­êng hîp doanh nghiÖp tæ chøc tËp hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm theo ph­¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú. Tµi kho¶n sö dông: TK 631: Gi¸ thµnh s¶n xuÊt ; TK 154: Chi phÝ SXKD DD TK liªn quan: 621, 622, 627 Ph­¬ng ph¸p kÕ to¸n cã thÓ ®­îc kh¸i qua s¬ ®å sau: S¬ ®å 1.2.6.2: KÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh ( Ph­¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú ) TK 632 TK 154 TK 611 TK 621 TK 631 (1) KÕt chuyÓn chi phÝ SXKD DD ®Çu kú (2)Chi phÝ NVL trùc tiÕp TK 622 (3) Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp TK 627 (4) Chi phÝ s¶n xuÊt chung (6) Chi phÝ SXKD DD cuèi kú (5) PhÕ liÖu s¶n phÈm háng thu håi, trÞ gi¸ s¶n phÈm háng b¾t båi th­êng, tÝnh vµo chi phÝ bÊt th­êng (7) Gi¸ thµnh thùc tÕ thµnh phÈm trong kú TK 611,138,821 1.3 nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn chung vÒ ph©n tÝch gi¸ thµnh s¶n phÈm. §Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn trong ®iÒu kiÖn c¹nh tranh gay g¾t, ®ßi hái doanh nghiÖp ph¶i lu«n c¶i tiÕn mÉu m·, n©ng cao chÊt l­îng vµ h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm. ViÖc h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm sÏ lµm t¨ng tæng sè lîi nhuËn cña doanh nghiÖp. §Ó h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm, doanh nghiÖp cÇn biÕt nguån gèc h×nh thµnh, néi dung cÊu thµnh cña gi¸ thµnh ®Ó tõ ®ã biÕt ®­îc nh÷ng nh©n tè c¬ b¶n lµm t¨ng gi¶m gi¸ thµnh vµ trªn c¬ së ®ã ®Ò ra biÖn ph¸p cÇn thiÕt ®Ó h¹n chÕ lo¹i trõ c¸c nh©n tè tiªu cùc, ph¸t huy sù ¶nh h­ëng cña nh©n tè tÝch cùc. §Ó thùc hiÖn ®­îc ®iÒu ®ã, viÖc tiÕn hµnh ph©n tÝch gi¸ thµnh lµ hÕt søc cÇn thiÕt. Néi dung chñ yÕu cña viÖc ph©n tÝch gi¸ thµnh s¶n phÈm bao gåm: Ph©n tÝch ®¸nh gi¸ chung gi¸ thµnh cña toµn bé s¶n phÈm. Ph©n tÝch ®¸nh gi¸ t×nh h×nh thùc hiÖn nhiÖm vô h¹ gi¸ thµnh cña s¶n phÈm so s¸nh ®­îc. Ph©n tÝch ®¸nh gi¸ mét sè kho¶n môc gi¸ thµnh chñ yÕu. X¸c ®Þnh xu h­íng hîp lý cña chi phÝ s¶n xuÊt trong mèi t­¬ng quan víi khèi l­îng s¶n phÈm s¶n xuÊt. 1.3.1 Ph©n tÝch t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch gi¸ thµnh cña toµn bé s¶n phÈm hµng ho¸. Ph­¬ng ph¸p ®¸nh gi¸: So s¸nh tæng gi¸ thµnh tÝnh trªn s¶n l­îng thùc tÕ, gi¸ thµnh ®¬n vÞ thùc tÕ víi tæng gi¸ thµnh tÝnh trªn s¶n l­îng thùc tÕ gi¸ thµnh ®¬n vÞ kÕ ho¹ch ®Ó ®¸nh gi¸ doanh nghiÖp cã hoµn thµnh kÕ ho¹ch gi¸ thµnh kh«ng. So s¸nh tæng gi¸ thµnh tÝnh trªn s¶n l­îng thùc tÕ, gi¸ thµnh ®¬n vÞ thùc tÕ víi tæng gi¸ thµnh tÝnh trªn s¶n l­îng thùc tÕ gi¸ thµnh ®¬n vÞ kÕ ho¹ch cña tõng lo¹i s¶n phÈm ®Ó kÕt luËn viÖc thùc hiÖn kÕ ho¹ch gi¸ thµnh cã toµn diÖn kh«ng ®ång thêi x¸c ®Þnh träng ®iÓm cÇn ®i s©u ph©n tÝch lµ g×. Träng ®iÓm cÇn ®i s©u ph©n tÝch lµ nh÷ng s¶n phÈm cã sù biÕn ®éng qu¸ lín. 1.3.2 Ph©n tÝch t×nh h×nh thùc hiÖn nhiÖm vô h¹ gi¸ thµnh cña s¶n phÈm so s¸nh ®­îc. ChØ tiªu ph©n tÝch gåm: Møc h¹ gi¸ thµnh : lµ sè tuyÖt ®èi ph¶n ¸nh gi¸ thµnh n¨m nay h¹ ®­îc bao nhiªu so víi gi¸ thµnh n¨m tr­íc. Nã ph¶n ¸nh kh¶ n¨ng tÝch luü cña doanh nghiÖp . Tû lÖ h¹ gi¸ thµnh lµ sè t­¬ng ®èi nãi lªn gi¸ thµnh n¨m nay h¹ ®­îc bao nhiªu phÇn tr¨m so víi gi¸ thµnh n¨m tr­íc, nã ph¶n ¸nh tr×nh ®é tæ chøc qu¶n lý vµ phÊn ®Êu h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm cña doanh nghiÖp. Doanh nghiÖp chØ ®­îc coi lµ hoµn thµnh nhiÖm vô h¹ gi¸ thµnh cña s¶n phÈm so s¸nh ®­îc khi thùc hiÖn ®­îc c¶ hai chØ tiªu nµy. Ph­¬ng ph¸p ph©n tÝch: - X¸c ®Þnh nhiÖm vô h¹ gi¸ thµnh cña s¶n phÈm so s¸nh Gäi: Mhk : møc h¹ toµn bé kÕ ho¹ch. Møc h¹ c¸ biÖt Gi¸ thµnh ®¬n vÞ b×nh qu©n n¨m tr­íc tõng mÆt hµng Gi¸ thµnh ®¬n vÞ b×nh qu©n kÕ ho¹ch tõng mÆt hµng Slki : S¶n l­îng kÕ ho¹ch tõng mÆt hµng. Tû lÖ h¹ Tû lÖ h¹ c¸ biÖt - X¸c ®Þnh t×nh h×nh thùc hiÖn nhiÖm vô: - So s¸nh t×nh h×nh thùc hiÖn víi nhiÖm vô ®Æt ra Mh1 - Mhk = DMh Þ Ch­a hoµn thµnh nhiÖm vô h¹ gi¸ thµnh NÕu DMh < 0 vµ DMh < 0 vµ DMh > 0 vµ NÕu c¶ hai chØ tiªu DMh vµ DTh ®Òu b»ng 0 th× chøng tá doanh nghiÖp ®· hoµn thµnh nhiÖm vô h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm. ®Òu lín h¬n 0 th× doanh nghiÖp ®· hoµn thµnh v­ît chØ tiªu. NÕu DMh vµ X¸c ®Þnh møc ®é ¶nh h­ëng cña c¸c nh©n tè Do s¶n l­îng s¶n xuÊt thay ®æi: MhS = Mhk* Tc - Mhk Tæ chøc : tû lÖ hoµn thµnh kÕ ho¹ch s¶n xuÊt chung vÒ s¶n l­îng. Do kÕt cÊu mÆt hµng s¶n xuÊt thay ®æi Do møc h¹ c¸ biÖt thay ®æi( gi¸ thµnh ®¬n vÞ thay ®æi ) Tæng hîp møc ®é ¶nh h­ëng: MhS + Mhk/c + Mhz = DMh 1.3.3 Ph©n tÝch mét sè kho¶n chi phÝ chñ yÕu: Ph©n tÝch kh¶n chi nguyªn vËt liÖu trong gi¸ thµnh. Ph©n tÝch chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp. Ph©n tÝch kho¶n chi phÝ chung. PhÇn 2: t×nh h×nh tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n gi¸ thµnh vµ ph©n tÝch gi¸ thµnh t¹i c«ng ty b¸nh kÑo h¶i hµ. 2.1 Tæng quan vÒ c«ng ty b¸nh kÑo h¶i hµ. - Tªn c«ng ty: C«ng ty B¸nh kÑo H¶i Hµ. - Tªn giao dÞch ®èi ngo¹i: Hai Ha Confectionery Company( HAIHACO ). - Trô së chÝnh: Sè 25 - ®­êng Tr­¬ng §Þnh - Hai Bµ Tr­ng - Hµ Néi. 2.1.1 Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña c«ng ty B¸nh kÑo H¶i Hµ. C«ng ty B¸nh kÑo H¶i Hµ( HAIHACO ) lµ mét doanh nghiÖp Nhµ n­íc trùc thuéc Bé C«ng nghiÖp. §Õn nay, c«ng ty ®· tr¶i qua qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn suèt 40 n¨m víi bao khã kh¨n thö th¸ch vµ ®i lªn ®Ó cã ®­îc chç ®øng v÷ng ch¾c trªn thÞ tr­êng nh­ ngµy nay. TiÒn th©n cña c«ng ty lµ xÝ nghiÖp miÕn Hoµng Mai ®­îc thµnh lËp ngµy 25-12-1960 bëi tæng c«ng ty N«ng thæ s¶n miÒn B¾c trùc thuéc bé Néi th­¬ng qu¶n lý. Trong thêi gian ®Çu, xÝ nghiÖp miÕn Hoµng Mai chñ yÕu s¶n xuÊt c¸c s¶n phÈm nh­: miÕn, mari, tinh bét ng«, dÇu ®Ëu t­¬ng, bét dinh d­ìng trÎ em. N¨m 1966, xÝ nghiÖp miÕn Hoµng Mai ®æi tªn thµnh " nhµ m¸y thùc nghiÖm thùc phÈm H¶i Hµ ". §Õn th¸ng 6 n¨m 1970, nhµ m¸y tiÕp nhËn mét ph©n x­ëng kÑo cña nhµ m¸y kÑo H¶i Ch©u víi c«ng suÊt 900 tÊn/ n¨m. Tõ ®©y nhµ m¸y ®æi tªn thµnh " xÝ nghiÖp thùc phÈm H¶i Hµ " víi nhiÖm vô chÝnh lµ s¶n xuÊt c¸c lo¹i kÑo, ®­êng, nha vµ giÊy tinh bét. Trong kho¶ng thêi gian tõ n¨m 1971 ®Õn 1985, nhµ m¸y ®· cã s¶n phÈm xuÊt khÈu sang mét sè n­íc §«ng ¢u vµ ®­îc trang bÞ thªm mét sè d©y chuyÒn c«ng nghÖ tõ c¸c n­íc Trung Quèc, Ba Lan, Céng Hoµ D©n Chñ §øc... N¨m 1976, c«ng suÊt cña nhµ m¸y ®· lªn tíi 6000 tÊn / n¨m. Tõ n¨m 1986 cho ®Õn n¨m 1990, nhµ m¸y gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n. Nhµ m¸y ®· ph¶i ®ãng cöa mét ph©n x­ëng kÑo cøng, cho gÇn 200 c«ng nh©n nghØ viÖc. Nhµ m¸y ®· nî ng©n hµng trªn 2 tû ®ång, vèn bÞ chiÕm dông trªn 500 triÖu ®ång. §Õn ®Çu n¨m 1990, nhµ m¸y vÉn ch­a kh¾c phôc ®­îc khã kh¨n bÕ t¾c, ®Ó tån kho trªn 100 tÊn kÑo. Tr­íc t×nh h×nh ®ã, Ban l·nh ®¹o nhµ m¸y ®· kÞp thêi cã nh÷ng biÖn ph¸p ®Ó tõng b­íc kh¾c phôc, n¾m b¾t c¸c c¬ héi trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, dÇn dÇn æn ®Þnh ®Ó ®øng v÷ng trªn thÞ tr­êng. Ngµy 24 th¸ng 3 n¨m 1993, theo quyÕt ®Þnh sè 216 CNN/ TCL§ cña Bé tr­ëng bé C«ng nghiÖp nhÑ( nay lµ bé C«ng nghiÖp ), nhµ m¸y ®æi tªn thµnh c«ng ty B¸nh kÑo H¶i Hµ víi tªn giao dÞch lµ H¶i Hµ Confectionery Company( HAIHACO ). Tõ n¨m 1993 ®Õn nay c«ng ty ph¸t triÓn kh«ng ngõng. S¶n phÈm cña c«ng ty ngµy mét ®a d¹ng, phong phó vÒ chñng lo¹i, n©ng cao vÒ chÊt l­îng, dÇn chinh phôc ®­îc kh¸ch hµng trong mäi tÇng líp d©n c­. §Æc biÖt n¨m 1999 võa qua, s¶n phÈm cña c«ng ty ®­îc bÇu chän lµ hµng ViÖt Nam chÊt l­îng cao. HiÖn nay t¹i trô së chÝnh 25 Tr­¬ng §Þnh, c«ng ty cã 3 ®¬n vÞ trùc thuéc lµ : - XÝ nghiÖp b¸nh. - XÝ nghiÖp kÑo. - XÝ nghiÖp c¬ khÝ( xÝ nghiÖp phô trî ). vµ 2 ®¬n vÞ thµnh viªn: - Nhµ m¸y thùc phÈm ViÖt Tr×. - Nhµ m¸y bét dinh d­ìng Nam §Þnh. Ngoµi ra, c«ng ty cßn liªn doanh víi NhËt B¶n vµ Hµn Quèc, thµnh lËp 3 c«ng ty liªn doanh lµ : - C«ng ty liªn doanh MiWon - H¶i Hµ. - C«ng ty liªn doanh H¶i Hµ - Kotobuki. - C«ng ty liªn doanh H¶i Hµ - Kameda( nay ®· gi¶i thÓ ). Nh­ vËy qu¸ tr×nh 40 n¨m h×nh thµnh, ho¹t ®éng vµ ph¸t triÓn, ®Õn nay c«ng ty ®· ®¹t ®­îc nhiÒu thµnh c«ng ®¸ng tù hµo sau khi tr¶i qua nh÷ng thêi kú v« cïng khã kh¨n do chuyÓn ®æi c¬ chÕ. Trong khi ®ã kh«ng Ýt c¸c c¬ së xÝ nghiÖp kh¸c kh«ng trô ®­îc ®· bÞ gi¶i thÓ khi xo¸ bá chÕ ®é bao cÊp. Ng­îc l¹i, c«ng ty b¸nh kÑo H¶i Hµ l¹i thùc sù b­íc vµo quyÒn lµm chñ, ®· t×m ®­îc nh÷ng biÖn ph¸p h÷u hiÖu v­ît qua biÕt bao khã kh¨n vÒ vèn, vÒ thÞ tr­êng vµ nh÷ng c¬n lèc c¹nh tranh cña hµng ngo¹i nhËp, c«ng ty vÉn kh«ng ngõng ho¹t ®éng vµ ph¸t triÓn. T×nh h×nh ho¹t ®éng cña c«ng ty cã thÓ ®­îc thÓ hiÖn ë mét sè chØ tiªu trong b¶ng d­íi ®©y: ChØ tiªu §VT 1995 1996 1997 1998 Tæng sè vèn 1000 ® 42.712.291 50.921.306 57.984.209 62.537.464 Tæng s¶n l­îng tÊn 10.000 10.500 10.550 11.000 Tæng doanh thu 1000 ® 173.842.160 148.921.342 155.892.312 162.709.905 Nép ng©n s¸ch 1000 ® 9.162.703 10.100.500 11.320.420 11.987.296 Lîi nhuËn 1000 ® 741.234 965.398 2.369.419 2.725.034 Thu nhËp b×nh qu©n 1000 ® 587 621 687 739 2.1.2 Chøc n¨ng, nhiÖm vô chñ yÕu cña c«ng ty b¸nh kÑo H¶i Hµ. C«ng ty b¸nh kÑo H¶i Hµ lµ mét doanh nghiÖp nhµ n­íc, do nhµ n­íc thµnh lËp vµ giao nhiÖm vô. NhiÖm vô chñ yÕu cña c«ng ty lµ s¶n xuÊt phôc vô nhu cÇu tiªu dïng cña mäi tÇng líp d©n c­. V× vËy s¶n phÈm cña c«ng ty rÊt ®a d¹ng gåm s¶n phÈm cao cÊp vµ s¶n phÈm phôc vô mäi tÇng líp d©n th­êng. Ngoµi ra c«ng ty cßn s¶n xuÊt s¶n phÈm xuÊt khÈu ®Ó t¨ng thªm thu nhËp cho ng­êi lao ®éng ®ång thêi t¨ng thu cho ng©n s¸ch Nhµ n­íc. 2.1.3 §Æc ®iÓm ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty b¸nh kÑo H¶i Hµ. C«ng ty b¸nh kÑo H¶i Hµ hiÖn cã 5 xÝ nghiÖp thµnh viªn: XÝ nghiÖp b¸nh: chuyªn s¶n xuÊt c¸c lo¹i b¸nh quy vµ b¸nh cracker. XÝ nghiÖp kÑo: chuyªn s¶n xuÊt 2 lo¹i kÑo lµ kÑo cøng vµ kÑo mÒm. XÝ nghiÖp phô trî: chuyªn thùc hiÖn söa ch÷a lín c¸c m¸y mãc thiÕt bÞ cña c«ng ty, xÝ nghiÖp nµy cßn cã thªm bé phËn s¶n xuÊt phô víi nhiÖm vô c¾t giÊy nh·n gãi kÑo, c¾t b×a, in hép, lãt kÑo... Nhµ m¸y thùc phÈm ViÖt Tr×: chuyªn s¶n xuÊt kÑo, gluc«za, bao b× in... Nhµ m¸y bét dinh d­ìng trÎ em Nam §Þnh: chuyªn s¶n xuÊt b¸nh kem xèp vµ bét dinh d­ìng. S¶n phÈm cña c«ng ty bao gåm nhiÒu lo¹i b¸nh, kÑo. Mçi lo¹i cã ®Æc tr­ng riªng do thµnh phÇn cÊu thµnh riªng nªn chóng kh«ng hoµn toµn gièng nhau. Tuy nhiªn chóng cã nh÷ng ®Æc thï chung nªn s¶n phÈm cña c«ng ty b¸nh kÑo H¶i Hµ cã thÓ xÕp thµnh 2 nhãm: S¶n phÈm kÑo gåm kÑo cøng vµ kÑo mÒm. S¶n phÈm b¸nh gåm b¸nh bichquy, b¸nh kem xèp vµ b¸nh cracker. HiÖn nay t¹i c¬ së chÝnh chØ s¶n xuÊt 2 lo¹i b¸nh lµ b¸nh bichquy vµ b¸nh cracker. Mçi lo¹i s¶n phÈm cña c«ng ty ®­îc s¶n xuÊt trªn mét d©y chuyÒn t­¬ng øng. Quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt s¶n phÈm t¹i c«ng ty theo kiÓu gi¶n ®¬n, chÕ biÕn liªn tôc, khÐp kÝn, s¶n xuÊt víi mÎ lín vµ c«ng t¸c s¶n xuÊt ®­îc tiÕn hµnh theo h­íng c¬ giíi ho¸, mét phÇn thñ c«ng. Chu kú s¶n xuÊt s¶n phÈm ng¾n, ®èi t­îng s¶n xuÊt lµ b¸nh kÑo nªn khi kÕt thóc ca m¸y còng lµ khi s¶n phÈm hoµn thµnh. Do ®ã ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt næi bËt cña c«ng ty lµ kh«ng cã s¶n phÈm dë dang. Nguyªn liÖu vµ quy tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm cña c«ng ty. ChÊt ngät gåm 2 lo¹i chÝnh lµ ®­êng kÝnh vµ tinh bét. ChÊt bÐo gåm : B¬ nhËt lÊy tõ s÷a bß( nhËp tõ óc ). Shortening lÊy tõ dÇu cä. Magarin. S÷a gåm: S÷a ®Æc. S÷a bét bÐo lµm tõ s÷a t­¬i ®em sÊy kh«. S÷a bét gÇy lµm tõ s÷a t­¬i ®em sÊy kh« t¸ch b¬. Bét m×: riªng b¸nh cracker nguyªn liÖu bét m× ph¶i nhËp tõ §an M¹ch. C¸c lo¹i bét, h¹t, qu¶( võng, l¹c, cµphª, cacao ) Trªn ®©y lµ c¸c nguyªn liÖu chÝnh ®Ó s¶n xuÊt c¸c lo¹i b¸nh kÑo cña c«ng ty. Ngoµi ra c«ng ty cßn sö dông c¸c phô gia ®Ó ®a d¹ng ho¸ c¸c s¶n phÈm vÒ h×nh thøc mÉu m· hoÆc h­¬ng vÞ... C¸c phô gia gåm ChÊt t¹o h­¬ng. ChÊt t¹o mµu: nhËp tõ Thôy Sü. ChÊt t¹o vÞ: VÞ chua, cay, mÆn. Phô gia thùc phÈm: chÊt t¹o keo. D©y chuyÒn s¶n xuÊt s¶n phÈm D©y chuyÒn s¶n xuÊt kÑo mÒm. - Quy tr×nh s¶n xuÊt cã thÓ biÓu diÔn theo s¬ ®å sau: Hoµ ®­êng( §­êng + MËt tÝnh bét + n­íc ) Läc bá t¹p chÊt NÊu Lµm nguéi T¹o h×nh Bao gãi Thµnh phÈm Giai ®o¹n t¹o h×nh hoÆc bao gãi cã thÓ ®­îc tiÕn hµnh b»ng m¸y hoÆc thñ c«ng D©y chuyÒn s¶n xuÊt s¶n phÈm kÑo cøng cã nh©n : Hoµ ®­êng( §­êng + MËt tÝnh bét + n­íc ) Läc bá t¹p chÊt NÊu( 150oc ) Lµm nguéi T¹o h×nh Bao gãi Thµnh phÈm MËt tÝnh bét + n­íc NÊu nh©n B¬m nh©n Giai ®o¹n t¹o h×nh vµ bao gãi cã thÓ lµ c«ng nghiÖp hoÆc thñ c«ng. D©y chuyÒn s¶n xuÊt s¶n phÈm b¸nh: Xö lý nguyªn liÖu(xay ®­êng, r©y bét, ®un láng chÊt bÐo ) §¸nh trén nguyªn liÖu( khèi bét nhµo ) N­íng Lµm nguéi T¹o h×nh Cïng mét d©y chuyÒn liªn tôc §ãng thµnh phÈm 2.1.4 §Æc ®iÓm tæ chøc bé m¸y qu¶n lý chung cña c«ng ty. Bé m¸y qu¶n lý cña c«ng ty ®­îc tæ chøc theo c¬ cÊu trùc tuyÕn chøc n¨ng. §©y lµ mét c¬ cÊu qu¶n lý hiÖn ®¹i, tiªn tiÕn vµ hiÖu qu¶ trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay. Theo c¬ cÊu tæ chøc nµy ta cã thÓ kh¸i qu¸t bé m¸y qu¶n lý cña c«ng ty qua s¬ ®å 1 : C¸c xÝ nghiÖp ë ViÖt Tr× vµ Nam §Þnh cã bé m¸y qu¶n lý tæ chøc riªng. Nh­ vËy Ban l·nh ®¹o cña c«ng ty gåm 4 ng­êi. - Tæng gi¸m ®èc: lµ ng­êi cã quyÒn quyÕt ®Þnh cao nhÊt trong c«ng ty. Tæng gi¸m ®èc cã quyÒn quyÕt ®Þnh, chØ ®¹o mäi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh vµ chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ mäi ho¹t ®éng, kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty tr­íc c«ng ty, Bé c«ng nghiÖp vµ Nhµ n­íc. - Ba phã tæng gi¸m ®èc trî gióp cho tæng gi¸m ®èc trong viÖc ra quyÕt ®Þnh chØ ®¹o mäi ho¹t ®éng cña c«ng ty: Phã tæng gi¸m ®èc phô tr¸ch kinh doanh. Phã tæng gi¸m ®èc phô tr¸ch kü thuËt s¶n xuÊt. Phã tæng gi¸m ®èc qu¶n lý tµi chÝnh cña c«ng ty. C¸c phßng ban chøc n¨ng - Phßng kinh doanh: Cã nhiÖm vô cung øng vËt t­, nghiªn cøu thÞ tr­êng ®Ó ra c¸c chiÕn l­îc kinh doanh, ®Ò ra biÖn ph¸p tiªu thô s¶n phÈm hîp lý, ®¶m b¶o qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh æn ®Þnh. - Phßng kü thuËt: chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ quy tr×nh c«ng nghÖ, tÝnh to¸n ®Ò ra c¸c ®Þnh møc vµ tû lÖ tiªu hao nguyªn liÖu vËt liÖu, nghiªn cøu lËp kÕ ho¹ch s¶n xuÊt. - Phßng KCS: cã nhiÖm vô kiÓm tra c¸c ®Þnh møc tiªu chuÈn vµ ®¸nh gi¸ chÊt l­äng s¶n phÈm. - Phßng tµi vô: Phßng tµi vô cã nhiÖm vô ®¶m b¶o vèn cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty, tæ chøc c«ng t¸c h¹ch to¸n kÕ to¸n theo dâi c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ tµi chÝnh d­íi h×nh thøc gi¸ trÞ tõ ®ã h¹ch to¸n ®óng ®ñ chi phÝ, kÕt qu¶ ®Çu ra vµ ®¸nh gi¸ ®óng kÕt qu¶ lao ®éng cña c¸n bé c«ng nh©n viªn. Phßng tµi vô cã nhiÖm vô ph©n tÝch kÕt qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh theo tõng th¸ng, quý, n¨m ®ång thêi ph©n phèi nguån thu nhËp. §ång thêi phßng tµi vô cßn cã nhiÖm vô cung cÊp c¸c th«ng tin kinh tÕ tµi chÝnh cho tæng gi¸m ®èc nh»m gãp phÇn gióp tæng gi¸m ®èc qu¶n lý vµ ®iÒu hµnh mäi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty. - Phßng hµnh chÝnh tæ chøc: cã nhiÖm vô tham m­u cho l·nh ®¹o, ®Þnh ra ®­êng lèi s¾p xÕp ph©n phèi lao ®éng mét c¸ch hîp lý cã hiÖu qu¶. §ång thêi phßng hµnh chÝnh tæ chøc cã nhiÖm vô x©y dùng chÕ ®é tiÒn l­¬ng, th­ëng, b¶o hiÓm x· héi... - Phßng b¶o vÖ: lµm nhiÖm vô ®¶m b¶o an toµn cho s¶n xuÊt vµ trËt tù an ninh trong c«ng ty. Ngoµi ra ë c¸c xÝ nghiÖp ®Òu cã mét gi¸m ®èc xÝ nghiÖp vµ hai phã gi¸m ®èc xÝ nghiÖp. Tæng sè nh©n viªn cña c«ng ty kho¶ng tõ 1700 ng­êi ®Õn 1800 ng­êi. Trong ®ã sè l­îng nh©n viªn v¨n phßng lµ 150 ng­êi, trong ®ã: - Nh©n viªn lµm c«ng t¸c qu¶n lý: 23 nh©n viªn. - Nh©n viªn lao vô t¹p vô : 5 ng­êi. - L¸i xe : 7 ng­êi. - B¶o vÖ : 23 ng­êi. - C«ng ®oµn : 4 ng­êi. - Thñ kho : 10 ng­êi. - Cßn l¹i lµ c¸c c¸n bé nghiÖp vô vµ c¸n bé kü thuËt. 2.1.5 §Æc ®iÓm tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n cña c«ng ty. Bé m¸y h¹ch to¸n cña c«ng ty. Bé m¸y h¹ch to¸n cña c«ng ty ®­îc tæ chøc theo m« h×nh tËp trung t¹i phßng kÕ to¸n, ë c¸c xÝ nghiÖp trùc thuéc kh«ng tæ chøc bé phËn kÕ to¸n riªng mµ chØ bè trÝ c¸c nh©n viªn kinh tÕ lµm nhiÖm vô h­íng dÉn, thùc hiÖn h¹ch to¸n ban ®Çu, thu thËp, kiÓm tra chøng tõ vµ ®Þnh kú göi chøng tõ vÒ phßng kÕ to¸n tËp trung ë c«ng ty. Bé m¸y kÕ to¸n cña c«ng ty cã thÓ kh¸i qu¸t theo s¬ ®å d­íi ®©y: kÕ to¸n tr­ëng KÕ to¸n vËt t­ KÕ to¸n TGNH Thñ quü KÕ to¸n tæng hîp vµ TSC§ KÕ to¸n CPSX vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, XDCB, tiÒn l­¬ng, b¶o hiÓm KÕ to¸n tiÒn mÆt KÕ to¸n tiªu thô Nh©n viªn kinh tÕ ë c¸c xÝ nghiÖp trùc thuéc Nh­ vËy phßng kÕ to¸n cña c«ng ty gåm 7 nh©n viªn, mçi nh©n viªn phô tr¸ch mét néi dung cña c«ng t¸c kÕ to¸n . - KÕ to¸n tr­ëng kiªm phã tæng gi¸m ®èc tµi chÝnh chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ c«ng t¸c qu¶n lý h¹ch to¸n, chØ ®¹o, h­íng dÉn toµn bé c«ng t¸c kÕ to¸n thèng kª, xö lý vµ cung cÊp th«ng tin kinh tÕ trong c«ng ty. - Mét phã phßng kÕ to¸n kiªm kÕ to¸n tæng hîp vµ kÕ to¸n tµi s¶n cè ®Þnh, lËp sæ c¸i, lµm b¸o c¸o kÕ ho¹ch, ph©n tÝch kÕ to¸n, b¶o qu¶n l­u tr÷ hå s¬ chøng tõ. - Mét phã phßng kÕ to¸n kiªm kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, lµm nhiÖm vô kÕ to¸n tiÒn l­¬ng, kÕ to¸n x©y dùng c¬ b¶n. - Mét kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu: lµm c«ng t¸c kÕ to¸n chi tiÕt vËt liÖu còng nh­ t×nh h×nh nhËp-xuÊt-tån tõng lo¹i nguyªn vËt liÖu. -Mét kÕ to¸n tiÒn mÆt: tæ chøc h¹ch to¸n chi tiÕt vµ tæng hîp t×nh h×nh thu chi vµ tån tiÒn mÆt ë quü. Tæng hîp t×nh h×nh thanh to¸n néi bé vµ bªn ngoµi cña c«ng ty b»ng tiÒn mÆt - Mét kÕ to¸n tiÒn göi ng©n hµng: tæ chøc h¹ch to¸n chi tiÕt vµ tæng hîp t×nh h×nh thanh to¸n qua ng©n hµng. - Mét kÕ to¸n tiªu thô thµnh phÈm: tæ chøc h¹ch to¸n chi tiÕt vµ tæng hîp s¶n phÈm hoµn thµnh nhËp kho, tiªu thô, x¸c ®Þnh doanh thu kÕt qu¶ tiªu thô, theo dâi t×nh h×nh thanh to¸n víi kh¸ch hµng, tæ chøc ghi sæ chi tiÕt. Ngoµi ta ®Ó ®¶m b¶o cho c«ng t¸c kÕ to¸n ®­îc chÝnh x¸c, s¸t víi thùc tÕ, thuËn lîi cho viÖc tËp hîp sè liÖu ghi sæ kÕ to¸n còng nh­ kiÓm tra ®èi chiÕu ë mçi xÝ nghiÖp ®Ó ph©n c«ng c¸c nh©n viªn kinh tÕ lµm nhiÖm vô theo dâi t×nh h×nh sö dông lao ®éng vËt t­ d­íi h×nh thøc ghi sæ thèng kª. Hµng th¸ng c¸c nh©n viªn nµy göi sè liÖu thèng kª lªn phßng kÕ to¸n cña c«ng ty. 2.2 t×nh h×nh tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i c«ng ty. C«ng ty b¸nh kÑo H¶i Hµ lµ mét doanh nghiÖp h¹ch to¸n kinh doanh ®éc lËp. V× vËy ®Ó cã thÓ tån t¹i vµ ph¸t triÓn, ®Æc biÖt trong ®iÒu kiÖn c¹nh tranh gay g¾t nh­ hiÖn nay th× viÖc n©ng cao chÊt l­îng, gi¶m chi phÝ, h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ vÊn ®Ò ®­îc c«ng ty c©n nh¾c hÕt søc kü l­ìng. KÕ to¸n víi chøc n¨ng cung cÊp th«ng tin trung thùc ®· trë thµnh c«ng cô ®¾c lùc cho qu¶n lý trong ®ã bao gåm kÕ to¸n gi¸ thµnh. Th«ng qua sè liÖu do bé phËn kÕ to¸n nµy mµ nhµ qu¶n lý cã thÓ ®­a ra c¸c quyÕt ®Þnh phï hîp cho sù ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh còng nh­ yªu cÇu qu¶n trÞ doanh nghiÖp. Do ph¹m vi cã h¹n nªn néi dung chuyªn ®Ò nµy chØ ®Ò cËp ®Õn c«ng t¸c kÕ to¸n gi¸ thµnh s¶n phÈm ë 3 xÝ nghiÖp trùc thuéc t¹i trô së chÝnh cña c«ng ty lµ xÝ nghiÖp b¸nh, xÝ nghiÖp kÑo vµ xÝ nghiÖp c¬ khÝ. 2.2.1 Kh¸i qu¸t t×nh h×nh tËp hîp chi phÝ - c¬ së tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. §èi t­îng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt lµ tõng lo¹i s¶n phÈm, tõng lo¹i b¸nh, tõng lo¹i kÑo. C«ng ty thùc hiÖn tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt theo ph­¬ng ph¸p kÕ to¸n hµng tån kho theo ph­¬ng ph¸p kª khai th­êng xuyªn. Theo ph­¬ng ph¸p nµy ba kho¶n môc chi phÝ: chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp, chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp vµ chi phÝ s¶n xuÊt chung ®­îc tËp hîp ®Ó tÝnh gi¸ thµnh nh­ sau: TK 621 TK 138,152,821 TK 622 TK 627 TK 632 TK 157 TK 155 TK 154 (1) Chi phÝ NVL trùc tiÕp (2) Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp (3) Chi phÝ s¶n xuÊt chung (5) TrÞ gi¸ s¶n phÈm háng b¾t båi th­êng phÕ liÖu thu håi do s¶n phÈm háng (4a) Gi¸ thµnh thùc tÕ s¶n phÈm hoµn thµnh nhËp kho (4b) Gi¸ thµnh thùc tÕ s¶n phÈm göi b¸n kh«ng qua kho (4c) Gi¸ thµnh thùc tÕ s¶n phÈm hoµn thµnh b¸n ngay - ViÖc tËp hîp chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp ®­îc kÕ to¸n thùc hiÖn trªn b¶ng phÈn bæ tiÒn l­¬ng vµ c¸c kho¶n tÝnh theo l­¬ng: BHYT, BHXH, KPC§. - §èi víi chi phÝ s¶n xuÊt chung, kÕ to¸n c«ng ty tËp hîp theo tõng ph©n x­ëng vµ thùc hiÖn trong b¶ng kª 4 phÇn 1: chi tiÕt nî TK 627. Sau khi tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt s¶n phÈm liªn quan, kÕ to¸n b¾t ®Çu thùc hiÖn tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. 2.2.2 KÕ to¸n gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i c«ng ty. 2.2.2.1 §èi t­îng tÝnh gi¸ thµnh t¹i c«ng ty. §Æc ®iÓm s¶n xuÊt cña c«ng ty lµ trªn cïng mét d©y chuyÒn c«ng nghÖ cã thÓ s¶n xuÊt ra nhiÒu lo¹i s¶n phÈm, cã sù t¸ch biÖt vÒ thêi gian, quy tr×nh s¶n xuÊt khÐp kÝn vµ kh«ng cã s¶n phÈm dë dang. Do ®ã ®èi t­îng cña kÕ to¸n gi¸ thµnh phï hîp víi ®èi t­îng kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ lµ tõng lo¹i s¶n phÈm. 2.2.2.2 Kú tÝnh gi¸ thµnh vµ ®¬n vÞ tÝnh gi¸ thµnh. Cuèi th¸ng sau khi ®· tËp hîp ®Çy ®ñ chi phÝ cã liªn quan ®Õn s¶n phÈm, kÕ to¸n tiÕn hµnh tÝnh gi¸ thµnh. §¬n vÞ tÝnh gi¸ thµnh lµ ®ång/kg. 2.2.2.3 Ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh t¹i c«ng ty. Gi¸ thµnh s¶n xuÊt trong c«ng ty ®­îc tÝnh theo kho¶n môc nh­ quy ®Þnh: - Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp. - Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp. - Chi phÝ s¶n xuÊt chung. §èi víi chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp: §Ó khuyÕn khÝch viÖc sö dông vËt t­ hîp lý tiÕt kiÖm c«ng ty ®· giao kho¸n vËt t­ cho xÝ nghiÖp s¶n xuÊt chÝnh. C«ng ty ®· x©y dùng hÖ thèng ®Þnh møc ®èi víi tõng lo¹i vËt t­ phï hîp víi ®Æc ®iÓm cña tõng lo¹i s¶n phÈm. Theo h×nh thøc nµy c¸c xÝ nghiÖp sÏ phÊn ®Êu tiÕt kiÖm vËt t­ mét c¸ch hîp lý mµ vÉn ®¶m b¶o ®­îc chÊt l­îng s¶n phÈm. NÕu xÝ nghiÖp sö dông tiÕt kiÖm vËt t­ mµ vÉn ®¶m b¶o ®­îc chÊt l­îng s¶n phÈm th× xÝ nghiÖp sÏ ®­îc h­ëng phÇn vËt t­ tiÕt kiÖm ®ã, ng­îc l¹i xÝ nghiÖp sÏ ph¶i chÞu bï ®¾p phÇn v­ît ®Þnh møc. Hai kho¶n môc cßn l¹i c«ng ty ¸p dông ph­¬ng ph¸p tÝnh trùc tiÕp; nghÜa lµ thùc tÕ tËp hîp ®­îc bao nhiªu th× tÝnh vµo gi¸ thµnh s¶n phÈm bÊy nhiªu. VÒ b¶ng tÝnh gi¸ thµnh, c«ng ty ®· sö dông ngay b¶ng kª 4 lµm b¶ng tËp hîp chi phÝ ®ång thêi lµ b¶ng tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. Tuy nhiªn ë b¶ng kª 4 c«ng ty ®· thiÕt kÕ thªm mét sè cét ®Ó phôc vô cho viÖc tÝnh gi¸ thµnh ®­îc thuËn lîi. Cã thªm cét s¶n l­îng thùc tÕ c¹nh cét tªn s¶n phÈm ®Ó cã thÓ tÝnh ngay ®­îc gi¸ thµnh ®¬n vÞ s¶n phÈm. Cét trõ 627: thÓ hiÖn phÇn chi phÝ v­ît ®Þnh møc nÕu cã( do phßng kü thuËt tÝnh to¸n vµ cung cÊp trªn c¬ së sè liÖu ë " B¸o c¸o vËt t­ " cña c¸c xÝ nghiÖp göi lªn; Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, cã nguyªn liÖu thu håi... ®­îc gom l¹i b¸n gäi lµ phÕ liÖu thu håi, ®­îc ph¶n ¸nh trªn cét " trõ 154 ". Khi kÕ to¸n nhËn c¸c phiÕu thu tõ viÖc b¸n phÕ liÖu, kÕ to¸n sÏ ghi vµo cét " trõ 154 ", tøc lµ gi¶m trõ khái chi phÝ s¶n xuÊt. Còng do ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt cña c«ng ty vµ ®èi t­îng tÝnh gi¸ thµnh trïng víi ®èi t­îng tËp hîp chi phÝ lµ c¸c lo¹i b¸nh kÑo, nªn ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh ®­îc ¸p dông t¹i c«ng ty lµ ph­¬ng ph¸p gi¶n ®¬n. Theo ph­¬ng ph¸p nµy: Zi = D§Ki + Ci - DCKi Trong ®ã: Zi : tæng gi¸ thµnh s¶n phÈm i. D§Ki : chi phÝ dë dang ®Çu kú s¶n phÈm i. DCKi : chi phÝ dë dang cuèi kú s¶n phÈm i. Ci : chi phÝ thùc tÕ ph¸t sinh. Do c«ng ty kh«ng cã s¶n phÈm së cuèi kú nªn tæng gi¸ thµnh cña s¶n phÈm hoµn thµnh còng ®ång thêi lµ tæng chi phÝ ®· tËp hîp ®­îc. Þ Zi = Ci Zi = Tæng chi phÝ - Chi phÝ v­ît - Gi¸ trÞ phÕ s¶n xuÊt SPi §M SPi liÖu thu håi Gi¸ thµnh ®¬n vÞ SPi Zi S¶n l­îng SPi thùc tÕ hoµn thµnh Nh­ vËy ®Ó tÝnh ®­îc gi¸ thµnh s¶n phÈm kÕ to¸n cÇn thiÕt ph¶i dùa vµo kÕt qu¶ tËp hîp cña kÕ to¸n chi phÝ. Cô thÓ h¬n ®Ó lËp ®­îc b¶ng tÝnh gi¸ thµnh kÕ to¸n cÇn thiÕt ph¶i c¨n cø vµo b¶ng ph©n bæ nguyªn vËt liÖu c«ng cô dông cô, b¶ng ph©n bæ l­¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l­¬ng, sæ chi tiÕt chi phÝ s¶n xuÊt chung, b¶ng ph©n bæ khÊu hao. Do c«ng ty ®· thùc hiÖn kÕ to¸n trªn m¸y nªn viÖc ph©n bæ NVL CCDC ®­îc thùc hiÖn hoµn toµn trªn m¸y vµ kÕt qu¶ ®­îc ®­a lu«n vµo b¶ng ph©n bæ NVL CCDC sau ®ã ®­a vµo b¶ng kª 4. §èi víi chi phÝ s¶n xuÊt chung ë XN B¸nh vµ XN KÑo, chi phÝ ®­îc tËp hîp trùc tiÕp ë tõng ph©n x­ëng sau ®ã ph©n bæ cho tõng ®èi t­îng liªn quan theo tiªu thøc ph©n bæ lµ s¶n l­îng s¶n phÈm hoµn thµnh. Riªng víi chi phÝ s¶n xuÊt chung ph¸t sinh ë ph©n x­ëng c¬ khÝ sau khi tËp hîp sÏ ph©n bæ cho t­îng ®èi t­îng lµ s¶n phÈm hoµn thµnh ë XN B¸nh vµ XN KÑo theo tæng s¶n l­îng s¶n phÈm hoµn thµnh ë c¶ 2 XN B¸nh vµ KÑo. Hai qu¸ tr×nh nµy do m¸y tÝnh thùc hiÖn sau ®ã ®­a kÕt qu¶ lµ sè tæng hîp kÕt qu¶ cña 2 qu¸ tr×nh ph©n bæ trªn vµo b¶ng kª 4 cét "ph©n bæ 627". Do giíi h¹n cña ®Ò tµi, chuyªn ®Ò nµy chØ ®Ò cËp ®Õn viÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, kh«ng ®i s©u vµo qu¸ tr×nh kÕ to¸n chi phÝ. Do ®ã d­íi ®©y xin ®­î tr×nh bµy cô thÓ ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh ®­îc thùc hiÖn t¹i c«ng ty B¸nh kÑo H¶i Hµ qua 2 th¸ng. Do c«ng ty ¸p dông ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh gi¶n ®¬n nªn c«ng viÖc tÝnh gi¸ thµnh ®­îc thùc hiÖn nh­ sau: Tr­íc hÕt ph¶i ®­a vµo sè liÖu trªn b¶ng ph©n bæ NVL CCDC B¶ng 1.1: B¶ng ph©n bæ NVL CCDC Th¸ng 1 n¨m 2000 Cã TK §TSD TK 152 TK 153 NLC VLP Nhiªn liÖu å 152 TK 621: SX chÝnh + XN B¸nh Quy b¬ B¸nh kÑp kem ............ + XN KÑo KÑo cèm mÒm KÑo døa cøng ........ TK 627: + XN B¸nh + XN KÑo + XN phô trî ................. 4.402.512.359 148.299.876 178.774.759 ................. 117.597.035,4 243.082.093,1 ............ 1.356649708 217953695 466599055 627096958 ............... - - - - - - - - ......... 8.859.350 218.927 221.538 ........... 502.198,6 601.305,9 ............. 505.757 203.236 198.954 103.567 .......... 441.137.1709 148.518.803 178.996.297 .............. 118.099.234 243.683.339 ............ 1.357.155.465 218.156.931 466.798.009 672.200.525 ................. - - - - - - - - - ..... Sè liÖu trªn b¶ng nµy sÏ lµ c¬ së ®Ó ghi vµo cét "Nî 621" trªn b¶ng kª 4 TiÕp theo ta ph¶i dùa vµo ph©n bæ l­¬ng BHYT, BHXH, KPC§. Thùc chÊt ®©y lµ b¶ng tËp hîp chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp. Trong ®ã quü tæng l­¬ng nép BHXH, BHYT th¸ng nµy lµ 278045256 (l­¬ng c¬ b¶n) C«ng ty tÝnh BHXH, BHYT, KPC§ theo ®óng quy ®Þnh hiÖn hµnh Tû lÖ trÝch BHYT lµ 3% l­¬ng c¬ b¶n trong ®ã 2% tÝnh vµo chi phÝ SXKD cßn 1% tÝnh trõ vµo l­¬ng CNV Tû lÖ trÝch BHXH lµ 20% LCB trong ®ã 15% tÝnh vµo SXKD cßn 5% trõ vµo l­¬ng c«ng nh©n Tû lÖ trÝch KPC§ lµ 2% tiÒn l­¬ng thùc tÕ ph¸t sinh tÝnh vµo chi phÝ SXKD C¨n cø vµo sè liÖu nµy kÕ to¸n sÏ ghi vµo cét "Nî 622" trªn b¶ng kª 4 Sau ®ã th­c hiÖn ph©n bæ chi phÝ s¶n xuÊt chung cho tõng ®èi t­îng. Chi phÝ s¶n xuÊt chung lµ sè liÖu tæng hîp mµ kÕ to¸n tËp hîp ®­îc ë c¶ ba ph©n x­ëng ®­îc ghi trªn "Chi tiÕt Nî 627". Sau ®ã sÏ ph©n bæ cho tõng ®èi t­îng theo tiªu thøc s¶n l­îng thùc tÕ hoµn thµnh trong kú trªn b¶ng kª 4. ViÖc tÝnh to¸n ph©n bæ nµy ®­îc thùc hiÖn hoµn toµn trªn m¸y tÝnh. Sau ®©y lµ sè liÖu vÒ chi phÝ s¶n xuÊt chung. B¶ng 1.3 . b¶ng kª 4 : chi tiÕt Nî 627.Th¸ng 1 n¨m 2000 M· §V T£N §V Tµi kho¶n Så tiÒn NB2 XN B¸nh 152 218.156.931 NB2 XNB¸nh 214 105.135.000 NB2 XN B¸nh 334 26.548.729 NB2 XN B¸nh 3382 530.974,58 NB2 XN B¸nh 3383 1.155.675 NB2 XN B¸nh 3384 154.090 NB2 Céng 35168199,6 NB3 NX KÑo 152 466798009 NB3 NX KÑo 214 412.865.000 NB3 NXKÑo 334 19.989.700 NB3 NX KÑo 3382 399794 NB3 NX KÑo 3383 1.200.172,5 NB3 NX KÑo 3384 160.023 NB3 Céng 901412698,5 NB4 XN PT 142 300.000.000 NB4 XN PT 152 672200525 NB4 XN PT 334 11.321.000 NB4 XN PT 3382 226.420 NB4 XN PT 3383 602415 NB4 XN PT 3384 80322 NB4 XN PT 336 1.405.000 NB4 Céng 984.430.682 Tæng Céng 2237.524.780 Sau khi ph©n bæ chi phÝ s¶n xuÊt chung sÏ ®­îc ®­a vµo mét cét " Ph©n bæ 627" trªn b¶ng kª 4. Sau ®©y lµ viÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ®­îc thùc hiÖn trªn b¶ng kª 4 Trong ®ã tæng s¶n l­îng cña xÝ nghiÖp kÑo lµ 256372,85 kg. Tæng s¶n l­îng cña xÝ nghiÖp b¸nh lµ 213722,27 kg. Nh­ vËy tæng gi¸ thµnh c«ng x­ëng th¸ng 1-2000 lµ 7.056.523.528 ®ång Cô thÓ viÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm (gi¸ thµnh c«ng x­ëng) trªn b¶ng kª 4 ®­îc thùc hiÖn nh­ sau: VÝ dô víi s¶n phÈm kÑo cèm mÒm Tæng gi¸ thµnh kÑo cèm mÒm th¸ng 1-2000 118.099.234+5.372.367+493.559,84+67.304.200,47-3.935.937=187.369.424,3 ®ång. Gi¸ thµnh ®¬n vÞ kÑo cèm mÒm 187.369.424,3 =15612,2 (®/kg) 12001,5 Nh­ vËy qu¸ tr×nh tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm kÑo cèm mÒm ®· hoµn tÊt. ViÖc tÝnh to¸n gi¸ thµnh c¸c s¶n phÈm kh¸c còng nh­ ®Òu ®­îc thùc hiÖn t­¬ng tù nh­ trªn vµ ®Òu ®­îc thùc hiÖn nh­ b¶ng kª 4. Sang th¸ng 2-2000, qu¸ tr×nh kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm còng ®­îc thùc hiÖn theo ®óng nguyªn t¾c nh­ ®· tr×nh bµy ë trªn. §Ó tÝnh gi¸ thµnh s¶n xuÊt, s¶n phÈm th¸ng 2 kÕ to¸n c¨n cø vµo c¸c b¶ng sau: B¶ng 2.1 B¶ng ph©n bæ NVL, CCDC Th¸ng 2-2000 Cã TK §TSD TK152 TK153 NLC VLP Nhiªn liÖu Céng 152 TK621:SX chÝnh 6.965.587.991 - 10.039.428 6.975.627.419 - +XN B¸nh ......... ......... ......... ......... ......... -B¸nh quy b¬ 60027949,15 - 109812 60137761,15 - -B¸nh kÑp kem 322.761.262,1 - 328.961,3 323.090.223,4 - ...... ......... ......... ......... ......... ......... +XN kÑo ......... ......... ......... ......... ......... -KÑo cèm mÒm 223027020,3 - 1051.362,5 224.078.382,8 - KÑo døa cøng 193855513,2 - 5173659,97 194.373.173,1 - ......... ......... ......... ......... ......... ......... TK627 ......... ......... ......... ......... ......... +XN B¸nh 3.27907.429 - 391528 328298957 - +XN KÑo 380813175 - 206325 380.719.500 - +XN phô trî 200.298.892 - 156.271 200.455.163 - ......... ......... ......... ......... ......... ......... C¨n cø vµo sè liÖu ë b¶ng ph©n bæ nµy kÕ to¸n ghi vµo cét " Nî 621" trªn b¶ng kª 4 Sè liÖu vÒ l­¬ng vµ c¸c kho¶n tÝnh theo l­¬ng trªn b¶ng ph©n bæ nµy( B¶ng 2.2) lµ c¨n cø ®Ó kÕ to¸n ghi vµo cét " Nî 622" trªn b¶ng kª 4 cña th¸ng 2-2000. TiÕp theo kÕ to¸n tiÕn hµnh ph©n bæ chi phÝ s¶n xuÊt chung cho tõng ®èi t­îng chÞu chi phÝ. Chi phÝ s¶n xuÊt chung tËp hîp ®­îc ë tõng xÝ nghiÖp lµ sè liÖu tæng hîp ®­îc ph¶n ¸nh trªn " Chi tiÕt Nî 627" trªn b¶ng kª 4 sau ®ã sÏ ®­îc ph©n bè cho tõng ®èi t­îng theo s¶n l­îng, s¶n phÈm thùc tÕ hoµn thµnh trong kú. KÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh ph©n bæ nµy sÏ ®­a trùc tiÕp ra cét " Ph©n bæ 627" trªn b¶ng kª 4. D­íi ®©y lµ chi phÝ s¶n xuÊt chung tËp hîp ®­îc ë tõng ph©n x­ëng ®­îc ghi vµo b¶ng " Chi tiÕt Nî 627" trªn b¶ng kª 4 trªn cña th¸ng 2-2000. B¶ng 2.3 B¶ng kª 4 Chi tiÕt nî 627 . Th¸ng 2 n¨m 2000 M· ®¬n vÞ Tªn ®¬n vÞ TK Sè tiÒn NB2 NX B¸nh 152 328.298.957 NB2 NX B¸nh 214 150.935.618 NB2 NX B¸nh 334 20.617.760 NB2 NX B¸nh 3382 421.355 NB2 NX B¸nh 3383 1.186.950 NB2 NX B¸nh 3384 158.260 NB2 Céng 501.609.900 NB3 XN KÑo 152 380.719.500 NB3 XN KÑo 214 397.915.000 NB3 XN KÑo 334 23.282.723 NB3 XN KÑo 3382 465.645,5 NB3 XN KÑo 3383 1.425.718 NB3 XN KÑo 3384 190.096 NB3 XN KÑo 111 2.374.724 NB3 Céng 806.373.146 NB4 XN PT 142 405.568.000 NB4 XN PT 152 200.455.163 NB4 XN PT 214 10.000.000 NB4 XN PT 334 14.683.688 NB4 XN PT 3382 293.673,8 NB4 XN PT 3383 612.501 NB4 XN PT 3384 81.667 NB4 XN PT 111 3.500.000 NB4 XN PT 635.194.693 Céng 1.943.178.009 Ngoµi ra, kÕ to¸n cßn c¨n cø vµo " B¸o c¸o vËt t­" ®Ó x¸c ®Þnh kho¶n chi vËt liÖu v­ît ®Þnh møc ®Ó ghi vµo cét " Trõ 627" trªn b¶ng kª 4 th¸ng nµy. D­íi ®©y lµ b¶ng kª 4 th¸ng 2-2000. B¶ng tËp hîp chi phÝ s¶n phÈm chÝnh (Gi¸ thµnh c«ng x­ëng). Trong ®ã tæng s¶n l­îng cña XN B¸nh lµ 226.472,5 kg vµ tæng s¶n l­îng cña xÝ nghiÖp kÑo lµ 284.891,26 kg. VËy th¸ng 2-2000 tæng s¶n l­îng s¶n phÈm chÝnh s¶n xuÊt ®­îc lµ 511.363,76 kg s¶n phÈm víi tæng gi¸ thµnh lµ 9.335.454.489 ®ång. Nh­ chóng ta ®· biÕt, gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ mét chØ tiªu chÊt l­îng quan träng ®èi víi c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh còng nh­ ®èi víi toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n. ViÖc h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm mµ vÉn ®¶m b¶o chÊt l­îng s¶n phÈm lµ môc tiÖu ®Æt ra ®èi víi mäi doanh nghiÖp. §Ó h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm, ®øng trªn gãc ®é qu¶n lý, ng­êi qu¶n lý cÇn biÕt nguån gèc hay con ®­êng h×nh thµnh cña nã, néi dung cÊu thµnh cña gi¸ thµnh, nh©n tè nµo lµm t¨ng gi¶m gi¸ thµnh ®Ó tõ ®ã x¸c ®Þnh ®­îc nh÷ng nh©n tè lµm t¨ng vµ nh©n tè lµm gi¶m gi¸ thµnh, tõ ®ã ®Ò ra biÖn ph¸p cÇn thiÕt ®Ó h¹n chÕ sù ¶nh h­ëng cña nh©n tè tiªu cùc, ph¸t huy sù ¶nh h­ëng cña nh©n tè tÝch cùc, khai th¸c kh¶ n¨ng tiÒm tµng trong viÖc qu¶n lý sö dông vËt t­, lao ®éng vèn, còng nh­ ®Ó ®¸nh gi¸ sù cè g¾ng chñ quan cña doanh nghiÖp trong viÖc h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm. §Ó thùc hiÖn ®­îc yªu cÇu ®ã viÖc ph©n tÝch gi¸ thµnh lµ hÕt søc cÇn thiÕt. ë C«ng ty B¸nh kÑo H¶i Hµ, C«ng ty kh«ng tiÕn hµnh ph©n tÝch gi¸ thµnh. Tuy nhiªn qua sè liÖu vÒ t×nh h×nh s¶n xuÊt cña C«ng ty trong th¸ng 1-2000 ta cã thÓ tiÕn hµnh ph©n tÝch gi¸ thµnh s¶n xuÊt cña C«ng ty. MÆt kh¸c, C«ng ty còng kh«ng x©y dùng kÕ ho¹ch gi¸ thµnh nªn viÖc ph©n tÝch gi¸ thµnh trªn toµn bé néi dung cña nã sÏ kh«ng thùc hiÖn ®­îc. V× vËy, chuyªn ®Ò nµy chØ tiÕn hµnh ph©n tÝch gi¸ thµnh cña mét lo¹i s¶n phÈm lµ kÑo døa cøng. C¨n cø vµo kÕt qu¶ cña kÕ to¸n gi¸ thµnh vÒ viÖc tÝnh gi¸ thµnh kÑo cèm mÒm trong th¸ng 1-2000 d­íi ®©y lµ b¶ng ph©n tÝch gi¸ thµnh cña kÑo døa cøng. B¶ng 3 ChØ tiªu Th¸ng 1 Th¸ng 2 CL tuyÖt ®èi Tèc ®é biÕn ®éng(%) +S¶n l­îng (kg) 30.956,75 21755 -9201,75 -29,7 + Chi phÝ NVLTT(§) 243.683.339 194.373.137,1 -49.310.225,9 -20,24 + Chi phÝ NCTT(§) 28.686.827,08 12.413.540 -15.273.287,08 -49,3 L­îng 26.204.004 12.357.154 -13.846.850 -53 TÝnh theo l­îng 2.482.823,08 1.056.386 -1.426.437,08 -57,3 +Chi phÝ sxc ph©n bæ(§) 173.697.767 88.599.848 -85.097.919 -49 +Chi phÝ v­ît §M(§) 5.879.713,34 4.126.426 -1.717.287,34 -29,2 Tæng gi¸ thµnh(§) 439.957.131,1 292.224.135,1 -147.732.996 -33,6 Gi¸ thµnh §V (§/kg) 14212 13433 -779 -5,5 Qua b¶ng trªn ta thÊy tèc ®é biÕn ®éng cña s¶n l­îng lµ gi¶m 29,7% so víi th¸ng 1, trong ®ã tèc ®é gi¶m cña chi phÝ NCTT lµ 49,3%, chi phÝ s¶n xuÊt chung ph©n bæ gi¶m 49% vµ tæng gi¸ thµnh gi¶m 33,6%. Nh­ vËy tèc ®é gi¶m cña khèi l­îng chËm h¬n so víi tèc ®é gi¶m cña chi phÝ NCTT vµ chi phÝ s¶n xuÊt chung ph©n bæ lµm cho tèc ®é gi¶m cña gi¸ thµnh còng nhanh h¬n. Nãi c¸ch kh¸c mÆc dï s¶n l­îng s¶n phÈm s¶n xuÊt gi¶m ®i, nh­ng doanh nghiÖp vÉn cã cè g¾ng trong viÖc tiÕt kiÖm chi phÝ nh»m h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm. Tuy nhiªn còng cÇn thÊy r»ng tèc ®é gi¶m cña chi phÝ NVLTT lµ 20,24%, gi¶m chËm h¬n so víi tèc ®é gi¶m cña s¶n l­îng s¶n xuÊt ra, cïng víi tèc ®é gi¶m cña chi phÝ v­ît ®Þnh møc còng chËm h¬n so víi tèc ®é gi¶m s¶n l­îng. §iÒu nµy cã ý nghÜa lµ c«ng ty còng ch­a cã nhiÒu cè g¾ng trong viÖc tiÕt kiÖm nguyªn vËt liÖu, mét kho¶n môc chi phÝ chiÕm tû träng lín trong gi¸ thµnh s¶n phÈm. §Ó tiÕt kiÖm kho¶n chi vËt liÖu nµy theo t«i c«ng ty cÇn xem xÐt tíi mét sè vÊn ®Ò sau: Thø nhÊt: CÇn xem xÐt tíi møc tiªu hao nguyªn liÖu b×nh qu©n. Nguyªn nh©n cã thÓ do quy tr×nh c«ng nghÖ chÕ t¹o hay thiÕt kÕ mÉu m· s¶n phÈm thay ®æi lµm t¨ng hoÆc gi¶m møc tiªu hao, do c«ng t¸c qu¶n lý tõ kh©u thu mua, vËn chuyÓn b¶o qu¶n vµ sö dông vËt liÖu... Thø hai: CÇn xem xÐt ®Õn ®¬n gi¸ vËt liÖu xuÊt dïng ®Ó cã biÖn ph¸p thÝch hîp. Thø ba: CÇn xem xÐt t×nh h×nh tËn thu phÕ liÖu cña c«ng ty. NÕu c«ng ty tËn thu phÕ liÖu th× sÏ lµm gi¶m kho¶n chi vËt liÖu vµ tõ ®ã h¹ ®­îc gi¸ thµnh. Thø t­: C«ng ty cã thÓ sö dông vËt liÖu thay thÕ thÝch hîp sao cho gi¶m ®­îc kho¶n chi vËt liÖu trong gi¸ thµnh mµ vÉn ®¶m b¶o ®­îc chÊt l­îng s¶n phÈm. Qua mét sè ý kiÕn ph©n tÝch trªn ®©y cã thÓ thÊy mÆc dï c«ng ty vÉn ch­a sö dông tiÕt kiÖm ®­îc nguyªn vËt liÖu nh­ng c«ng ty ®· rÊt cè g¾ng h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm (tiÕt kiÖm chi phÝ NCTT vµ chi phÝ s¶n xuÊt chung) cô thÓ lµ riªng ®èi víi s¶n phÈm kÑo døa cøng gi¸ thµnh ®¬n vÞ th¸ng 2 n¨m 2000 ®· h¹ so víi th¸ng 1 lµ 779®/kg víi tû lÖ h¹ lµ 5.5%. ViÖc ph©n tÝch gi¸ thµnh cña c¸c lo¹i s¶n phÈm kh¸c còng ®­îc tiÕn hµnh t­¬ng tù nh­ víi s¶n phÈm kÑo døa cøng. PhÇn 3: Mét sè ý kiÕn vÒ c«ng t¸c kÕ to¸n gi¸ thµnh t¹i c«ng ty b¸nh kÑo H¶i Hµ. Cã thÓ nãi r»ng ®èi víi mäi doanh nghiÖp, ®Ó tån t¹i trong c¬ chÕ thi tr­êng kinh doanh cã l·i trë thµnh ®iÒu kiÖn sèng cßn. §Æc biÖt trong m«i tr­êng c¹nh tranh gay g¾t nh­ hiÖn nay, ®Ó t¨ng søc c¹nh tranh cho s¶n phÈm cña m×nh, c¸c doanh nghiÖp kh«ng chØ ph¶i n©ng cao chÊt l­îng s¶n phÈm c¶i tiÕn mÉu m·, tiÕp thÞ, qu¶ng c¸o vµ thùc hiÖn c¸c dÞch vô sau b¸n hµng mµ cßn ph¶i quan t©m tíi mét c«ng cô c¹nh tranh thiÕt thùc, hiÖu qu¶ - gi¸ b¸n thÊp h¬n so víi c¸c s¶n phÈm cïng lo¹i trªn thÞ tr­êng ®Ó sÏ lµ c«ng cô c¹nh tranh cã hiÖu qu¶ gióp doanh nghiÖp ®Èy nhanh doanh sè b¸n vµ cã c¬ héi tèi ®a ho¸ lîi nhuËn..nh­ng yÕu tè c¬ b¶n quan träng cÊu thµnh gi¸ b¸n l¹i lµ g¸i thµnh s¶n xuÊt s¶n phÈm. Nh­ vËy gi¸ thµnh s¶n phÈm chÝnh lµ träng ®iÓm trong viÖc ®¹t tíi mét gi¸ b¸n cã søc c¹nh tranh. V× vËy c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh ®Òu quan t©m tíi c«ng t¸c qu¶n lý gi¸ thµnh vµ cè g¾ng h¹ gi¸ thµnh. Tuy nhiªn ®Ó qu¶n lý tèt gi¸ thµnh vµ h¹ ®­îc gi¸ thµnh, c¸c doanh nghiÖp ph¶i quan t©m tíi chi phÝ vµ biÖn ph¸p tiÕt kiÖm chi phÝ trªn c¬ së kh«ng ngõng n©ng cao chÊt l­îng s¶n phÈm. Sau mét thêi gian thùc tËp t¹i C«ng ty b¸nh kÑo H¶i Hµ, tiÕp xóc víi c«ng t¸c h¹ch to¸n kÕ to¸n cña c«ng ty ®Æc biÖt lµ kÕ to¸n chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh, t«i ®· cñng cè thªm nh÷ng kiÕn thøc ë tr­êng. Víi vèn kiÕn thøc cßn h¹n chÕ, t«i xin m¹nh d¹n nªu lªn mét sè ý kiÕn vÒ c«ng t¸c gi¸ thµnh t¹i c«ng ty nh­ sau: 3.1. Mét sè ý kiÕn nhËn xÐt. 3.1.1. ¦u ®iÓm. Nh×n chung c«ng t¸c kÕ to¸n chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i c«ng ty ®­îc thùc hiÖn t­¬ng ®èi chÆt chÏ, ®óng chÕ ®é ®¶m b¶o ®­îc tÝnh chÝnh x¸c trong h¹ch to¸n chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. ViÖc tËp hîp chi phÝ theo ph­¬ng ph¸p kª khai th­êng xuyªn lµ rÊt thÝch hîp víi ®iÒu kiÖn hiÖn nay sè liÖu kÕ to¸n cung cÊp sÏ phôc vô kÞp thêi cho c«ng t¸c qu¶n lý nãi chung vµ qu¶n lý gi¸ thµnh nãi riªng, tõ ®ã ng­êi qu¶n lý cã biÖn ph¸p qu¶n lý kÞp thêi còng nh­ chiÕn l­îc s¶n xuÊt kinh doanh nh¹y bÐn. §èi t­îng tÝnh gi¸ thµnh t¹i c«ng ty phï hîp víi ®èi t­îng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt lµ tõng lo¹i s¶n phÈm. C«ng ty ®· lùa chän ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh gi¶n ®¬n hoµn toµn phï hîp víi ®Æc ®iÓm quy tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh lµ quy tr×nh s¶n xuÊt ng¾n, liªn tôc vµ kh«ng cã s¶n phÈm dë dang. ViÖc vËn dông c¸c mÉu biÓu cña c«ng ty phï hîp víi chÕ ®é kÕ to¸n quy ®Þnh cho h×nh thøc kÕ to¸n nhËt ký chøng tõ.Nh©n viªn kÕ to¸n cña c«ng ty lµm viÖc nghiªm tóc víi tinh thÇn tr¸ch nhiÖm cao. 3.1.2. Mét sè ®iÓm cßn h¹n chÕ trong c«ng t¸c tËp hîp chi phÝ tÝnh gi¸ thµnh. ViÖc ph©n bæ chi phÝ s¶n xuÊt cña xÝ nghiÖp c¬ khÝ vÉn ch­a hîp lý. NhiÖm vô chÝnh cña xÝ nghiÖp nµy lµ l¾p ®Æt söa ch÷a m¸y mãc thiÕt bÞ cho s¶n xuÊt chÝnh, v× vËy c¸c chi phÝ ph¸t sinh ë xÝ nghiÖp c¬ khÝ (tõ bé phËn s¶n xuÊt vËt liÖu tù chÕ) ®­îc h¹ch to¸n vµo bªn nî TK 627, chi phÝ s¶n xuÊt chung. Sau ®ã kÕ to¸n tiÕn hµnh ph©n bæ chi phÝ nµy cho c¸c xÝ nghiÖp b¸nh vµ kÑo theo s¶n l­îng, s¶n phÈm,s¶n xuÊt thùc tÕ hoµn thµnh. Nh­ng vÊn ®Ò lµ khi xÝ nghiÖp c¬ khÝ tiÕn hµnh söa ch÷a hoÆc l¾p ®Æt m¸y mãc, thiÕt bÞ th× bao giê còng thùc hiÖn cho mét ®èi t­îng cô thÓ cã thÓ x¸c ®Þnh ®­îc. Nh­ vËy lµ ch­a hîp lý bëi theo c¸ch ph©n bæ chi phÝ cña ph©n x­ëng c¬ khÝ nh­ trªn. NÕu mét xÝ nghiÖp s¶n xuÊt ra nhiÒu s¶n phÈm nh­ng Ýt ph¸t sinh c«ng t¸c söa ch÷a l¾p ®Æt th× ph¶i chÞu kho¶n chi phØ nµy nhiÒu h¬n, nh­ vËy viÖc ph©n bæ chi phÝ nµy vµo s¶n phÈm sÏ kh«ng chÝnh x¸c dÉn ®Õn gi¸ thµnh s¶n phÈm sÏ kh«ng ph¶n ¸nh ®óng nh÷ng chi phÝ ph¸t sinh. ë c«ng ty viÖc tËp chi phÝ s¶n xuÊt chung vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ®­îc thùc hiÖn trªn b¶ng kª 4. Sù kÕt hîp nµy xuÊt ph¸t tõ ®Æc ®iÓm quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt s¶n phÈm lµ trªn cïng mét d©y truyÒn c«ng nghÖ, cã thÓ s¶n xuÊt ra nhiÒu lo¹i s¶n phÈm, nh­ng cã sù kh¸c nhau vÒ thêi ®iÓm vµ s¶n xuÊt víi mÎ lín, tõ ®ã kÕ to¸n ®· x¸c ®Þnh ®èi t­îng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt phï hîp víi ®èi t­îng tÝnh gi¸ thµnh. V× vËy viÖc thùc hiÖn c¶ 2 qu¸ tr×nh tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh lµ thµnh s¶n phÈm trªn cïng mét b¶ng (b¶ng kª 4) lµ cã thÓ ®­îc. §ång thêi nã còng gãp phÇn ®¬n gi¶n ho¸ viÖc ghi chÐp sæ s¸ch. §©y lµ mét ®iÓm rÊt s¸ng t¹o mµ kÕ to¸n c«ng ty b¸nh kÑo H¶i Hµ ®· vËn dông. Tuy nhiªn bªn c¹nh mÆt tÝch cùc ®ã vÉn cã Ýt nhiÒu nh÷ng tån t¹i. ViÖc kÕt hîp qu¸ tr×nh tËp hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trªn mét b¶ng sÏ dÉn ®Õn khã kh¨n trong viÖc qu¶n lý chi phÝ vµ cho c«ng t¸c theo dâi møc biÕn ®éng cña gi¸ thµnh tõng lo¹i s¶n phÈm. 3.2. Mét vµi kiÕn nghÞ nh»m hoµn thiÖn h¬n n÷a c«ng t¸c kÕ to¸n gi¸ thµnh t¹i c«ng ty Víi nh÷ng ý kiÕn nh­ trªn, t«i xin ®­a ra mét sè kiÕn nghÞ nh»m kh¾c phôc nh÷ng h¹n chÕ nªu trªn ®Ó c«ng ty tham kh¶o xem xÐt trong viÖc hoµn thiÖn h¬n n÷a c«ng t¸c kÕ to¸n gi¸ thµnh t¹i c«ng ty. Thø nhÊt vÒ viÖc ph©n bæ chi phÝ s¶n xuÊt cña xÝ nghiÖp c¬ khÝ. Theo t«i c«ng ty nªn theo dâi chi tiÕt chi phÝ ph¸t sinh ë c¸c xÝ nghiÖp c¬ khÝ, xem xÐt c¸c chi phÝ ®ã ph¸t sinh nh»m phôc vô cho ®èi t­îng nµo tõ ®ã ph©n bæ chi phÝ nµy cho ®èi t­îng ®­îc phôc vô mµ kh«ng ®Ó c¸c ®èi t­îng kh«ng liªn quan ph¶i g¸nh chÞu. NÕu c¸c ®èi t­îng kh«ng liªn quan ph¶i g¸nh chÞu kho¶n chi phÝ nµy th× gi¸ thµnh cña chóng sÏ kh«ng ph¶n ¸nh ®óng thùc tÕ c¸c chi phÝ ph¸t sinh. Tõ ®ã g©y khã kh¨n cho nhµ qu¶n trÞ doanh nghiÖp trong viÖc qu¶n trÞ chi phÝ vµ gi¸ thµnh. Cßn nÕu chØ ph©n bæ kho¶n chi phÝ nµy cho ®èi t­îng thùc tÕ chÞu chi phÝ, khi ®ã sÏ ph¸t sinh vÊn ®Ò lµ cã thÓ gi¸ thµnh cña ®èi t­îng ®ã sÏ t¨ng cao ®ét ngét. §iÒu nµy cã nghÜa lµ chi phÝ nµy ph¸t sinh lín. Khi ®ã kÕ to¸n cã thÓ tËp hîp kho¶n chi phÝ nµy vµo TK 142 råi ph©n bæ dÇn. ChØ khi viÖc söa ch÷a liªn quan tíi nhiÒu ®èi t­îng th× míi tËp hîp vµ ph©n bè cho c¸c xÝ nghiÖp s¶n xuÊt chÝnh theo s¶n l­îng thùc tÕ cña c¸c xÝ nghiÖp ®ã. Thø hai cã thÓ thÊy r»ng c«ng ty kh«ng sö dông b¶ng tÝnh vµ ph©n bè khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh. Theo t«i c«ng ty nªn sö dông b¶ng tÝnh ph©n bæ nµy( b¶ng 4 ) ®Ó cã thÓ biÕt ®­îc chÝnh x¸c chi phÝ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh mµ c¸c ®¬n vÞ ph¶i chÞu. Khi ®ã kÕ to¸n míi cã thÓ theo dâi ghi chÐp t×nh h×nh khÊu hao mét c¸ch ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c vµ cã c¨n cø ®Ó tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. Còng nhê vËy sÏ tr¸nh ®­îc t×nh tr¹ng chi phÝ khÊu hao cña s¶n phÈm nµy nh­ng s¶n phÈm kh¸c ph¶i g¸nh chÞu, tõ ®ã gi¸ thµnh s¶n phÈm sÏ ®­îc ph¶n ¸nh chÝnh x¸c h¬n. Thø ba lµ kiÕn nghÞ vÒ b¶ng kª 4. §Ó thuËn tiÖn cho viÖc theo dâi vµ qu¶n lý chi phÝ còng nh­ gi¸ thµnh theo t«i c«ng ty nªn t¸ch biÖt tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ra mét b¶ng tÝnh gi¸ thµnh riªng khi ®ã b¶ng kª 4 thuÇn tuý lµ b¶ng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ b¶ng tÝnh gi¸ thµnh sÏ thuÇn tuý lµ b¶ng tÝnh gi¸ thµnh b¶ng tÝnh gi¸ thµnh sÏ c¨n cø vµo b¶ng kª 4 ®Ó lËp c¸c cét cã tµi kho¶n TK 621, 622, 627 ®èi øng nî TK 154. Ngoµi ra b¶ng tÝnh gi¸ thµnh cßn cã thªm cét chi phÝ v­ît ®Þnh møc, cét phÕ liÖu thu håi, cét t¨ng s¶n l­îng, cét gi¸ thµnh ®¬n vi s¶n phÈm b¶ng tÝnh gi¸ thµnh cã thÓ ®­îc thiÕt kÕ theo b¶ng 5 d­íi ®©y. KÕt luËn Trªn ®©y lµ toµn bé néi dung nghiªn cøu ®Ò tµi " Tæ chøc kÕ to¸n gi¸ thµnh vµ ph©n tÝch gi¸ thµnh" t¹i c«ng b¸nh kÑo H¶i Hµ. Sau mét thêi gian nghiªn cøu trªn c¬ së thùc tÕ t¹i c«ng ty, t«i thùc sù thÊy r»ng trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ cã nhiÒu thay ®æi biÕn ®éng vÒ nhiÒu mÆt nh­ hiÖn nay, c«ng t¸c h¹ch to¸n nãi chung, c«ng t¸c kÕ to¸n gi¸ thµnh vµ ph©n tÝch gi¸ thµnh ngµy cµng tá râ vai trß kh«ng thÓ thiÕu. Nã gãp phÇn gióp ®ì vÒ mÆt th«ng tin cho c¸c nhµ qu¶n trÞ doanh nghiÖp ngµy mét hiÖu qu¶ trong viÖc ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ gi¸ thµnh, tõ ®ã ®­a ra c¸c biÖn ph¸p thÞch hîp kÞp thêi h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈn, n¾m b¾t c¬ hé trong c¹nh tranh ®Ó kh«ng n©ng t¨ng lîi nhuËn. Còng qua viÖc nghiªn cøu c«ng t¸c h¹ch to¸n kÕ to¸n t¹i c«ng ty b¸nh kÑo H¶i Hµ, t«i ®· hiÓu h¬n vai trß quan träng cña c«ng t¸c kÕ to¸n víi c«ng t¸c qu¶n lý còng nh­ tinh thÇn tr¸ch nhiÖm cña c¬ quan trong viÖc h¹ch to¸n ®óng, h¹ch to¸n ®ñ. Mét lÇn n÷a t«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n thÊy gi¸o, c¸c c¸n bé kÕ to¸n t¹i c«ng ty b¸nh kÑo H¶i Hµ ®· nhiÖt t×nh gióp ®ì t«i hoµn thµnh nghiªn cøu ®Ò tµi nµy. Tuy nhiªn do cã nh÷ng h¹n chÕ vÒ kh¶ n¨ng nghiªn cøu thùc tÕ, néi dung nghiªn cøu nµy ch¾c r»ng kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt. VËy t«i mong ®­îc sù ®ãng gãp ®Ó b¶n nghiªn cøu nµy ®­îc hoµn thiÖn h¬n. Hµ Néi, th¸ng 5 n¨m 2000 Tµi liÖu tham kh¶o 1- PGS - PTS: NguyÔn H÷u Ba, Lý thuyÕt h¹ch to¸n kÕ to¸n - NXB Tµi chÝnh - Hµ Néi 1997. 2- Gi¸o tr×nh KÕ to¸n tµi chÝnh - Tr­êng §HTCKT Hµ Néi 1999. 3- Gi¸o tr×nh KÕ to¸n qu¶n trÞ - Tr­êng §HTCKT Hµ Néi 1999. 4- PTS: NguyÔn ThÕ Kh¶i gi¸o tr×nh Ph©n tÝch ho¹t ®éng kinh tÕ cña doanh nghiÖp, NXB Tµi chÝnh Hµ néi 1997. 5- Mét sè tµi liÖu kh¸c...

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docChuyen de tot nghiep.doc
Luận văn liên quan