Đồ án Đánh giá tác dụng của chế phẩm RTK lên một số chỉ số chức năng sinh sản trên người nam trưởng thành có suy giảm chức năng sinh dục

Trong công tác về chiến lược dân số trên toàn thế giới hiện nay, người ta rất coi trọng sự cân đối nhịp nhàng giữa việc kế hoạch hoá gia đình để giảm thiểu sự gia tăng dân số quá nhanh, với việc chăm sóc sức khoẻ sinh sản Nam giới. Theo tài liệu của Tổ chức Y tế thế giới gần đây cho biết tỷ lệ vô sinh vào khoảng 8% trong số các cặp vợ chồng ở độ tuổi sinh sản [50]. Trong hội thảo về chẩn đoán và điều trị vô sinh Nam giới tại Narobi-Kenya năm 1979, Bensey và cộng sự đã thông báo, trong các cặp vợ chồng vô sinh, tỉ lệ vô sinh nam chiếm khoảng 49,4% [49], [50]. ở Việt Nam Nguyễn Thị Xiêm cho biết tỉ lệ vô sinh là 8% [50], [64]. Nguyễn Thị Ngọc Phượng công bố tỉ lệ vô sinh từ 7%-10% [50]. Trần Thị Trung Chiến, Trần Văn Hanh, Lê Văn Vệ và cộng sự cho kết quả vô sinh do trực tiếp từ nam giới là 40,8%, kết hợp với nữ là 10,3% và những trường hợp chưa rõ nguyên nhân 11,5%, thì nguyên nhân vô sinh trực tiếp do người chồng là 66,67% [50]. Bên cạnh về vấn đề vô sinh, Viện Sức khoẻ Quốc gia Mỹ đã tổng kết tính đến năm 2000 toàn thế giới có khoảng 300 triệu nam giới mắc bệnh rối loạn cương dương [50]. Tại Việt Nam năm 1997 Phạm Văn Trịnh đã tiến hành điều tra dịch tễ trên 764 nam cho biết tỉ lệ Rối loạn cương dương là 10,8% (18-30 tuổi), 44% (41-50 tuổi), 57% (>60 tuổi) [7], [49], [50]. Các bệnh lý về suy giảm chức năng sinh dục trên người nam trưởng thành, là một bệnh mang tính xã hội sâu sắc, tuy không phải là bệnh cấp cứu, nhưng nó ảnh hưởng rất nhiều đến hạnh phúc gia đình, nhiều bi kịch đã sảy ra, nhiều cặp vợ chồng đã sống ly hôn hoặc ly thân [1], [50]. Các nỗ lực của Y học hiện đại đã và đang đem lại nhiều thành công, trong chẩn đoán và điều trị các bệnh về giới tính nam. Tại Việt Nam việc chẩn đoán và điều trị các bệnh thuộc Nam khoa đang ngày được quan tâm và chú trọng, nhưng chi phí cho việc chẩn đoán và điều trị bằng thuốc hay phẫu thuật còn khá cao. Trong khi đó YHCT đã quan tâm đến vấn đề này, theo quan niệm của y học cổ truyền thì bệnh lý rối loạn chức năng sinh dục chủ yếu liên quan tới tạng thận và khi điều trị thì dùng các vị thuốc bổ thận tráng dương, bổ khí huyết, mạch gân cốt, cường tráng cơ thể. Từ xa xưa các nhà y học đã biết sử dụng các loài cây con, trong đó có côn trùng để làm thuốc tăng cường sức khoẻ và trị bệnh. Tuệ Tĩnh [56] trong "Nam dược thần hiệu" chỉ ra 32 loài công trùng có thể làm thuốc chữa bệnh. Hải Thượng Lãn Ông [46] trong "Y tông tâm lĩnh" dùng các loài côn trùng như Ngêu, kiến, Ong điều trị các bệnh suy nhược cơ thể, suy sinh dục, thấp khớp, sản phụ ít sữa Và qua "Nghiên cứu tác dụng lên một số chức năng sinh sản của chế phẩm RTK trên động vật thực nghiệm" [66]. qua kết quả phân tích thành phần sinh hoá của kiến và trứng kiến Polyrhachis Dives Smith (chế phẩm RTK) đã được biết có rất nhiều yếu tố vi lượng, hormon, quan trọng làm cho số lượng và chất lượng tinh trùng của động vật thực nghiệm được nâng lên một cách rõ rệt. Chế phẩm RTK không có liều độc cấp và bán trường diễn đối với động vật thực nghiệm. Được bào chế từ kiến gai đen Polyrhachis Clive Smith non, Vì vậy chúng tôi tiến hành đề tài “Đánh giá tác dụng của chế phẩm RTK lên một số chỉ số chức năng sinh sản trên người nam trưởng thành có suy giảm chức năng sinh dục” với mục đích: - Đánh giá tác dụng của chế phẩm RTK lên một số chỉ số chức năng sinh sản trên người nam trưởng thành có suy giảm chức năng sinh dục. - Theo dõi sự biến đổi một số chỉ số sinh lý, sinh hoá của cơ thể trong quá trình điều trị bằng chế phẩm RTK. Từ kết quả nghiên cứu này, chúng tôi hy vọng đóng góp thêm vào các công trình nghiên cứu về tác dụng có lợi của côn trùng trong điều trị.

doc64 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 03/06/2013 | Lượt xem: 1701 | Lượt tải: 2download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đồ án Đánh giá tác dụng của chế phẩm RTK lên một số chỉ số chức năng sinh sản trên người nam trưởng thành có suy giảm chức năng sinh dục, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
i réng r·i lµm nguån thùc phÈm vµ nguyªn liÖu ®iÒu chÕ thuèc ch÷a bÖnh cã gi¸ trÞ cao ë Trung Quèc [62], [63]. KiÕn gai ®en Pholyrhachis Dives Smith cã c¬ thÓ mµu ®en, kÝch th­íc 5-6mm, ®Çu vµ bông bao phñ l«ng tr¾ng vµng dµy ®Æc, ngùc h¬i gï cao, u vai ph¸t triÓn thµnh gai nhän. §èt trung gian gi÷a bông vµ ngùc uèn cong thµnh gai (Nªn cã tªn lµ kiÕn gai ®en). Loµi kiÕn gai ®en sèng trªn c©y, ®¸m cá. T¹o tæ b»ng c¸ch ghÐp l¸ do t¬ cña Êu trïng tiÕt ra, kÕt c¸c m¶nh l¸ l¹i víi nhau. Loµi nµy cã rÊt nhiÒu d¹ng h×nh th¸i. Trong tæ cã kho¶ng 50 kiÕn chóa lµm nhiÖm vô sinh s¶n, chøng tá loµi nµy sinh s¶n rÊt m¹nh [62], [63]. KiÕn gai ®en Polyrhachis Dives Smith sèng nhiÒu ë nha Trang, Kh¸nh Hoµ, QuÕ Phong (NghÖ An), Cóc Ph­¬ng (Ninh B×nh) vµ L¹ng S¬n. Theo YHCT kiÕn cã vÞ h¬i nh¹t, toan vµo can thËn. C«ng n¨ng: Bæ thËn Ých tinh, th«ng kinh l¹c, gi¶i ®éc, tiªu s­ng nÒ. Chñ trÞ: ThËn h­, ®Çu v¸ng, tai ï, mÊt ngñ, mª nhiÒu, d­¬ng nuy, di tinh, phong thÊp, ch©n tay tª b×, tróng phong, hång ban, r¾n c¾n… Trøng kiÕn h¬i ®éc nh­ng dïng ®Ó bæ khÝ lùc rÊt tèt lµm cho sèng l©u trÎ ®Ñp [56]. 1.3.2 ChÕ phÈm RTK: Trøng kiÕn gai ®en ®­îc thu mua ë Nha Trang – Kh¸nh Hoµ vµ ®­îc lµm s¹ch, bµo chÕ theo ph­¬ng ph¸p bµo chÕ r­îu thuèc ®éng vËt cña D­îc ®iÓn ViÖt Nam [9]. - Xö lý nguyªn liÖu trøng kiÕn ®¹t Tiªu chuÈn c¬ së tr­íc khi ®em chiÕt. - §iÒu chÕ dÞch chiÕt b»ng ph­¬ng ph¸p ng©m l¹nh víi Ethanol 45%. Ng©m 2 lÇn, lÇn 1 lµ 30 ngµy, lÇn 2 lµ 10 ngµy. - Phèi hîp dÞch chiÕt. - Xö lý t¹p chÊt trong dÞch chiÕt, ®Ó l¾ng vµ läc. ChÕ phÈm RTK ®­îc bµo chÕ t¹i bé m«n bµo chÕ – Häc viÖn Qu©n y. §ãng chai 250ml. Hµm l­îng 0,1g/ml. Thuèc ®¹t tiªu chuÈn c¬ së Thµnh phÇn: - Ovum Polyrachis Dives. - Herba Cistanches. - Semen Cusoutaesinensis. - Radix Morindae officinalis. - Ethanolium 45%. LiÒu l­îng vµ c¸ch dïng: Ngµy uèng 2 lÇn, mçi lÇn 25ml. Uèng tr­íc b÷a ¨n. ChÕ phÈm RTK ®· ®­îc thö ®éc tÝnh cÊp vµ b¸n tr­êng diÔn t¹i BÖnh ViÖn YHCT TW [66] ChÕ phÈm RTK ®· ®­îc th«ng qua Héi ®ång ®¹o ®øc t¹i ViÖn YHCT Qu©n §éi. §­îc Héi ®ång chÊp thuËn ®­a vµo nghiªn cøu b­íc ®Çu trªn ng­êi t×nh nguyÖn tõ ngµy 16/6/2005. Ch­¬ng 2: §èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu 2.1. §èi t­îng nghiªn cøu: Gåm 32 nam giíi ®ang ë trong ®é tuæi ho¹t ®éng t×nh dôc tèt, cã ®é tuæi trung b×nh lµ 32,47 ± 5,99 tuæi ®· ®­îc chÈn ®o¸n cã suy gi¶m chøc n¨ng sinh dôc (Dùa vµo b¶ng “Thang ®iÓm Quèc tÕ vÒ chØ sè chøc n¨ng c­¬ng d­¬ng vËt IIEF”) [50]. C¸c bÖnh nh©n ®­îc ®iÒu trÞ ngo¹i tró t¹i ViÖn Y häc cæ truyÒn Qu©n ®éi. Ng­êi nhiÒu tuæi nhÊt lµ 45 tuæi, ng­êi Ýt tuæi nhÊt lµ 25 tuæi. 2.2. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu: 2.2.1. Tiªu chuÈn chän bÖnh nh©n: 2.2.1.1. NhËn vµo diÖn nghiªn cøu: C¸c bÖnh nh©n ®­îc nhËn vµo diÖn nghiªn cøu ®Òu khoÎ m¹nh vµ ®ang ë trong ®é tuæi ho¹t ®éng t×nh dôc tèt, ®­îc x¸c ®Þnh cã suy gi¶m chøc n¨ng sinh dôc: * Qua Thang ®iÓm Quèc tÕ vÒ chØ sè chøc n¨ng c­¬ng d­¬ng IIEF (Internation Index Erectile Function) [50]. ( Cã kÌm theo trong phÇn phô lôc) B¶ng 2.1: Ph©n ho¸ møc ®é c­¬ng d­¬ng trong lÜnh vùc chøc n¨ng c­¬ng d­¬ng cña IIEF (6 c©u hái ®Çu - IIEF.1). Møc ®é §iÓm IIEF NÆng 1 - 10 Trung b×nh 11 - 16 NhÑ 17 – 25 Kh«ng rèi lo¹n 26 - 30 B¶ng 2.2: §¸nh gi¸ tæng hîp vÒ ®êi sèng t×nh dôc theo b¶ng IIEF (Cho 15 c©u hái - IIEF.2). Møc ®é §iÓm IIEF NÆng 6 - 20 Trung b×nh 21 - 30 NhÑ 31 - 59 Kh«ng rèi lo¹n 60 - 75 * Qua xÐt nghiÖm tinh dÞch ®å vµ ®­îc x¸c ®Þnh cã suy gi¶m vÒ sè l­îng vµ chÊt l­îng cña tinh trïng theo tiªu chuÈn ViÖt Nam [32]. C¸c bÖnh nh©n ®· ngõng sö dông c¸c ph­¬ng ph¸p ®iÒu trÞ kh¸c. 2.2.1.2. C¸c bÖnh nh©n kh«ng nhËn vµo ®iÒu trÞ: - Nh÷ng bÖnh nh©n kh«ng ®ång ý hîp t¸c - Nh÷ng ng­êi m¾c bÖnh t©m thÇn ®ang ®iÒu trÞ - Nh÷ng bÖnh nh©n ®ang bÞ nhiÔm trïng cÊp - Nh÷ng bÖnh nh©n ®ang ®iÒu trÞ b»ng ho¸ trÞ vµ x¹ trÞ… 2.2.2. Ph­¬ng ph¸p chÈn ®o¸n, theo dâi l©m sµng, cËn l©m sµng cña YHH§: 2.2.2.1. L©m sµng: C¸c bÖnh nh©n cã suy gi¶m chøc n¨ng sinh dôc ®­îc kh¸m vµ theo dâi theo mét mÉu bÖnh ¸n thèng nhÊt. * TiÒn sö: - §· cã con lÇn nµo ch­a? cã bao l©u? - C¸c bÖnh néi khoa: Quai bÞ, giang mai, lËu, lao sinh dôc vµ tiÕt niÖu, ®¸i th¸o ®­êng, bÖnh lý vÒ gan thËn, tiÕt niÖu… - C¸c bÖnh ngo¹i khoa: tinh hoµn Èn, chÊn th­¬ng tinh hoµn, mæ tho¸t vÞ bÑn, c¸c dÞ tËt bÈm sinh cña ®­êng sinh dôc… - M«i tr­êng sèng vµ lµm viÖc: nãng, l¹nh, ho¸ chÊt, khÝ ®éc, tia X… - §· dïng thuèc ®iÒu trÞ v« sinh, RLCD lÇn nµo ch­a? thuèc g×? liÒu l­îng vµ thêi gian sö dông? - §êi sèng t×nh dôc: MËt ®é giao hîp? Kh¶ n¨ng c­¬ng d­¬ng vËt? T×nh tr¹ng xuÊt tinh (di méng tinh, xuÊt tinh sím…). * L©m sµng: - C©n nÆng: ®­îc x¸c ®Þnh b»ng c©n ®ång hå Trung Quèc, §¬n vÞ ®o lµ Kilogam (Kg). - HuyÕt ¸p ®éng m¹ch: §­îc ®o b»ng huyÕt ¸p kÕ ®ång hå cña NhËt. §o ë t­ thÕ n»m, ®¬n vÞ tÝnh b»ng Milimet thuû ng©n (mmHg). - Bé phËn sinh dôc: Tinh hoµn, mµo tinh, tói tinh, vïng b×u, d­¬ng vËt. - §¸nh gi¸ møc ®é c­¬ng d­¬ng b»ng phiÕu th¨m dß IIEF (BÖnh nh©n tù chÊm ®iÓm). * Ph©n lo¹i kÕt qu¶: - Lo¹i tèt: + §iÓm sè trong b¶ng IIEF.2 t¨ng (Tæng sè ®iÓm ≥55 ®iÓm). + Giao hîp ®­îc, cuéc giao hîp trän vÑn, tinh thÇn tho¶i m¸i. - Lo¹i trung b×nh: + §iÓm sè trong b¶ng IIEF.2 t¨ng (Tæng sè ®iÓm 30 ®Õn 55 ®iÓm). + Giao hîp ®­îc, nh­ng giao hîp ch­a trän vÑn, tinh thÇn kh«ng tho¶i m¸i, cßn lo ©u. - Lo¹i kÐm: + §iÓm sè trong b¶ng IIEF.2 t¨ng Ýt (Tæng sè ®iÓm <30). + Kh«ng giao hîp ®­îc, tinh thÇn kh«ng tho¶i m¸i, bi quan. B¶ng 2.3: §¸nh gi¸ kÕt qu¶ ®iÒu trÞ b»ng ®iÓm sè cña IIEF. Møc ®é §iÓm IIEF Tèt ≥ 55 ®iÓm Trung b×nh ≥ 30; <55 ®iÓm KÐm <30 ®iÓm 2.2.2.2. CËn l©m sµng: * XÐt nhiÖm tinh dÞch ®å: C¸c tr­êng hîp suy gi¶m sinh dôc tù nguyÖn hîp t¸c, ®­îc h­íng dÉn cho chång lµm xÐt nghiÖm tinh dÞch ®å tr­íc khi ®iÒu trÞ 2 lÇn, mçi lÇn c¸ch nhau 7 ngµy. §iÒu kiÖn vµ ph­¬ng ph¸p lµm xÐt nghiÖm tinh dÞch ®å: - NghØ ng¬i, kh«ng giao hîp trong vßng 5 ngµy. - G©y xuÊt tinh t¹i n¬i xÐt nghiÖm trong buång riªng. - Tinh dÞch ®ùng trong lä v« khuÈn, ®Ó tñ Êm 37 ®é C cho ®Õn khi ho¸ láng. - §äc kÕt qu¶ trong vßng 1 giê sau khi xuÊt tinh. - Sö dông kü thuËt viªn thµnh th¹o ®Ó lµm xÐt nghiÖm cho c¸c bÖnh nh©n. - X¸c ®Þnh thÓ tÝch tinh dÞch b»ng èng ®ong. - X¸c ®Þnh ®é pH tinh dÞch b»ng giÊy quú. - X¸c ®Þnh mËt ®é (triÖu/ml), tû lÖ ho¹t ®éng (%) tinh trïng b»ng soi trªn kÝnh hiÓn vi t¹i buång ®Õm. Chóng t«i së dông ph­¬ng ph¸p “®äc mï” trong nghiªn cøu kÕt qu¶ tinh dÞch ®å. C¸c xÐt nghiÖm tinh dÞch ®å ®­îc lµm t¹i Khoa XÐt nghiÖm ViÖn YHCT Qu©n ®éi. KÕt qu¶ xÐt nghiÖm tinh dÞch ®å tr­íc ®iÒu trÞ ®­îc ph©n lµm 5 lo¹i (b¶ng 2.4) [28], [32]. B¶ng 2.4: Ph©n lo¹i tinh dÞch ®å. Ph©n lo¹i tinh dÞch ®å MËt ®é tinh trïng (triÖu/1ml) TØ lÖ ho¹t ®éng (%) B×nh th­êng > 20 x 106 > 50% YÕu > 20 x 106 ≤ 50% Ýt ≤ 20 x 106 > 50% ThÓ kÕt hîp (YÕu vµ Ýt) ≤ 20 x 106 ≤ 50% Kh«ng tinh trïng 0 0 Sau ®ît ®iÒu trÞ bÖnh nh©n ®­îc h­íng dÉn lµm xÐt nghiÖm tinh dÞch ®å nh­ ®iÒu kiÖn trªn. C¨n cø vµo sù biÕn ®æi cña c¸c chØ sè trªn xÐt nghiÖm tinh dÞch ®å sau ®iÒu trÞ ®Ó ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ diÒu trÞ. * C¸c chØ sè huyÕt häc vµ sinh ho¸ m¸u. - C¸c chØ sè huyÕt häc [32]: + Sè l­îng hång cÇu (x 1012/lÝt), Sè l­îng b¹ch cÇu (x10.6/lÝt), hµm l­îng huyÕt s¾c tè toµn phÇn (g/l), ®­îc x¸c ®Þnh trªn m¸y ph©n tÝch tù ®éng HITACHI do NhËt B¶n s¶n xuÊt. - C¸c chØ sè sinh ho¸ m¸u: + C¸c chØ sè vÒ chøc n¨ng gan SGOT, SGPT (®¬n vÞ Quèc tÕ/l-U/l) ®­îc x¸c ®Þnh theo ph­¬ng ph¸p cña Reiman - Frankel, ®¬n vÞ tÝnh lµ U/lÝt (U/l) trªn m¸y ph©n tÝch tù ®éng HITACHI do NhËt B¶n s¶n xuÊt. + C¸c chØ sè vÒ chøc n¨ng thËn Urª, ®­îc x¸c ®Þnh theo ph­¬ng ph¸p cña Urease, ®¬n vÞ tÝnh lµ milimol/lÝt (mmol/l); Creatinin ®¬n vÞ tÝnh lµ micromol/lÝt, trªn m¸y HITACHI do NhËt B¶n s¶n xuÊt. C¸c xÐt nghiÖm nµy ®­îc lµm ë Khoa XÐt nghiÖm – ViÖn YHCT Qu©n ®éi tr­íc vµ sau ®ît ®iÒu trÞ 2.2.3. Ph­¬ng ph¸p kh¸m vµ chÈn ®o¸n theo YHCT: * Ph­¬ng ph¸p kh¸m: Th«ng qua tø chÈn: Väng (nh×n), v¨n (nghe, ngöi), vÊn (hái), thiÕt (sê, n¾n, xem m¹ch). * Quy n¹p c¸c héi chøng bÖnh th«ng qua b¸t c­¬ng: BiÓu, lý, hµn, nhiÖt, h­, thùc vµ ©m d­¬ng. * Quy n¹p c¸c héi chøng bÖnh theo t¹ng phñ: - T©m, can, tú, phÕ, thËn, t©m bµo. - TiÓu tr­êng, ®ëm, vÞ, ®¹i tr­êng, bµng quang. * ChÈn ®o¸n b¸t c­¬ng, t¹ng phñ. * Ph©n lo¹i c¸c thÓ bÖnh theo YHCT: - ThËn ©m h­. - MÖnh m«n ho¶ suy. - KhÝ huyÕt l­ìng h­. - KhÝ trÖ huyÕt ø. - ThÊp nhiÖt ®­a xuèng. 2.2.4 M« h×nh nghiªn cøu. BÖnh nh©n - Kh¸m l©m sµng: . YHH§ . YHCT Kh«ng ®ñ tiªu chuÈn l©m sµng Lo¹i khái nhãm nghiªn cøu ChÈn ®o¸n cã suy gi¶m chøc n¨ng sinh dôc -Kh¸m l©m sµng: YHH§ vµ YHCT. - §o c©n nÆng, m¹ch, huyÕt ¸p. - ChÊm ®iÓm IIEF. - KiÓm tra c¸c chØ sè huyÕt häc, sinh ho¸ m¸u. - KiÓm tra tinh dÞch ®å. §iÒu trÞ b»ng chÕ phÈm “RTK”. T¸c dông cña chÕ phÈm “RTK” H×nh 2.1. m« h×nh nghiªn cøu tæng qu¸t. 2.2.5 Xö lý sè liÖu: C¸c sè liÖu ®­îc xö lý theo ph­¬ng ph¸p thuËt to¸n thèng kª th­êng dïng trong Y sinh. Ch­¬ng 3 KÕt qu¶ nghiªn cøu 3.1. §Æc ®iÓm chung cña nhãm bÖnh nh©n nghiªn cøu: Ph©n bè løa tuæi cña c¸c ®èi t­îng nghiªn cøu ®­îc thÓ hiÖn trªn b¶ng 3.1. B¶ng 3.1: Ph©n bè tuæi cña c¸c ®èi t­îng nghiªn cøu (n=32). Tuæi Sè bÖnh nh©n TØ lÖ (%) 25- 32 20 62.5 33- 40 7 21.875 41- 48 5 15.625 >49 0 0 ∑ 32 100 C¸c sè liÖu trªn b¶ng 3.1 cho thÊy, sè bÖnh nh©n cã ®é tuæi 25-32 (62.5%) chiÕm tØ lÖ cao nhÊt, sau ®ã lµ lµ ®é tuæi 33-40 (21.875%), ®é tuæi 41-48 chØ cã 15.625%. Kh«ng cã ®èi t­îng nµo 49 tuæi. NghÒ nghiÖp cña c¸c ®èi t­îng nghiªn cøu ®­îc thÓ hiÖn trªn b¶ng 3.2 B¶ng 3.2: NghÒ nghiÖp cña c¸c ®èi t­îng nghiªn cøu (n=32). NghÒ nghiÖp Sè l­îng TØ lÖ (%) C¸n bé, c«ng chøc 23 71.87 Lao ®éng ch©n tay 4 12.5 Tù do 5 15.63 ∑ 32 100 Trªn b¶ng 3.2 cho thÊy sè ng­êi m¾c bÖnh suy gi¶m chøc n¨ng sinh dôc chiÕm tØ lÖ cao nhÊt 71.87% lµ c¸c c¸n bé, c«ng chøc. Sau ®ã lµ lao ®éng tù do (15.63%) vµ lao ®éng ch©n tay (12.5%). TiÒn sö bÖnh tËt, cña c¸c cña c¸c ®èi t­îng nghiªn cøu ®­îc thÓ hiÖn trªn b¶ng 3.3 B¶ng 3.3: TiÒn sö bÖnh tËt cña c¸c ®èi t­îng nghiªn cøu (n=32). TiÒn sö Sè l­îng TØ lÖ (%) NghiÖn r­îu, thuèc. 7 21.87 Viªm tinh hoµn quai bÞ 4 12.5 §· sö dông c¸c lo¹i thuèc ®iÒu trÞ 2 6.25 Kh«ng cã tiÒn sö ®Æc biÖt 19 59.38 ∑ 32 100 Trªn b¶ng 3.3 thÊy r»ng, c¸c bÖnh nh©n kh«ng cã tiÒn sö g× ®Æc biÖt chiÕm tíi 59.38%, cã 21.87% cã tiÒn sö sö dông th­êng xuyªn r­îu hoÆc hót thuèc, 12.5% c¸c tr­êng hîp ®· m¾c viªm tinh hoµn quai bÞ. Cã 6.25% d· sö dông c¸c lo¹i thuèc ®iÒu trÞ. Sè n¨m m¾c bÖnh cña ®èi t­îng nghiªn cøu ®­îc thÓ hiÖn trªn b¶ng 3.4. B¶ng 3.4: Sè n¨m m¾c bÖnh cña ®èi t­îng nghiªn cøu (n=32). Thêi gian m¾c bÖnh Sè l­îng TØ lÖ (%) <5 n¨m 23 71.87 5-10 n¨m 8 25 >10 n¨m 1 3.13 ∑ 32 100 Qua b¶ng 4 ta thÊy sè bÖnh nh©n cã thêi gian m¾c bÖnh 10 n¨m. TØ lÖ vÒ møc ®é rèi lo¹n c­¬ng d­¬ng cña c¸c ®èi t­îng tham gia nghiªn cøu ®­îc thÓ hiÖn ë b¶ng 3.5. B¶ng 3.5: Ph©n lo¹i møc ®é cña rèi lo¹n c­¬ng d­¬ng theo ®iÓm sè IIEF.1. Møc ®é Sè l­îng TØ lÖ (%) NÆng 2 6.25 Trung b×nh 8 25 NhÑ 22 68.75 ∑ 32 100 Trªn b¶ng 3.5 cho thÊy c¸c bÖnh nh©n m¾c bÖnh RLCD ë møc ®é nÆng lµ 6.25%, møc ®é trung b×nh lµ 25% vµ cã 68,75% ë møc ®é nhÑ. §¸nh gi¸ tæng hîp vÒ ho¹t ®éng t×nh dôc trong ®êi sèng t×nh dôc ®­îc thÓ hiÖn trªn b¶ng 3.6 (IIEF.2) B¶ng 3.6: §¸nh gi¸ tæng hîp vÒ ho¹t ®éng t×nh dôc trong ®êi sèng t×nh dôc (n=32). Møc ®é Sè l­îng tØ lÖ (%) NÆng 02 6.25 Trung b×nh 06 18.75 NhÑ 24 75 ∑ 32 100 Trªn b¶ng 3.6 cho ta thÊy tØ lÖ 6.25% lµ c¸c bÖnh nh©n ë møc ®é nÆng, cã 18.75% ë møc ®é trung b×nh vµ møc ®é nhÑ lµ 75%. TØ lÖ bÖnh nh©n v« sinh nguyªn ph¸t (v« sinh I), V« sinh thø ph¸t (v« sinh II) ®­îc tr×nh bµy ë b¶ng 3.7. B¶ng 3.7: TØ lÖ bÞ v« sinh I, v« sinh II cña c¸c ®èi t­îng nghiªn cøu (n=19). Lo¹i bÖnh Sè l­îng TØ lÖ (%) V« sinh I 12 63.16 V« sinh II 7 36.84 ∑ 19 100 Trªn b¶ng 3.7 cho thÊy tØ lÖ bÖnh nh©n ®Õn kh¸m vµ ®iÒu trÞ cã tíi 63.16% lµ v« sinh nguyªn ph¸t, 36.84% c¸c tr­êng hîp lµ v« sinh thø ph¸t. Sè l­îng tinh trïng cã trong 1ml tinh dÞch cña c¸c bÖnh nh©n ®­îc thÓ hiÖn ë b¶ng 3.8 [28]. B¶ng 3.8: Sè l­îng tinh trïng cã trong 1ml tinh dÞch cña c¸c bÖnh nh©n v« sinh (n=19). Lo¹i v« sinh Sè l­îng Tinh trïng/ 1ml V« sinh I (n=12) V« sinh II (n=7) ∑ (n=19) Sè l­îng TØ lÖ (%) Sè l­îng TØ lÖ (%) Sè l­îng TØ lÖ (%) RÊt Ýt (mét vµi con) 5 41,67 2 28,57 7 36,84 ≤20 triÖu 3 25,00 2 28,57 5 26,32 21-39 triÖu 1 8,33 0 0 1 5,26 ≥ 40 triÖu 3 25,00 3 42,86 6 31,58 ∑ 12 100 7 100 19 100 Trªn b¶ng 3.8 cho thÊy, sè l­îng tinh trïng rÊt Ýt trong 1ml tinh dÞch cña c¸c bÖnh nh©n chiÕm 36,84%; 26,32% cã sè l­îng < 20 triÖu/1ml; sè l­îng l­îng tinh trïng tõ 21- 39 triÖu/1ml lµ 5,26%. TØ lÖ % tinh trïng ho¹t ®éng, cña c¸c bÖnh nh©n v« sinh ®­îc thÓ hiÖn trªn b¶ng 3.9. B¶ng 3.9: TØ lÖ % tinh trïng ho¹t ®éng cña c¸c bÖnh nh©n v« sinh (n=19). Lo¹i v« sinh TØ lÖ % tinh trïng ho¹t ®éng V« sinh I (n=12) V« sinh II (n=7) ∑ (n=19) Sè l­îng TØ lÖ (%) Sè l­îng TØ lÖ (%) Sè l­îng TØ lÖ (%) 0 3 25,00 2 28,57 5 26,32 <40 2 16,67 1 14,29 3 15,79 40-59 3 25,00 4 57,14 7 36,84 >60 4 33,33 0 0 4 21,05 ∑ 12 100 7 100 19 100 Trªn b¶ng 3.9 thÊy, 26,32% bÖnh nh©n cã 0% tinh trïng ho¹t ®éng; 36,84% bÖnh nh©n cã tØ lÖ tinh tinh trïng ho¹t ®éng tõ 40-59%; 15,79% bÖnh nh©n cã tØ lÖ ho¹t ®éng <40%. KÕt qu¶ ph©n lo¹i tinh dÞch ®å cña c¸c bÖnh nh©n v« sinh ®­îc thÓ hiÖn trªn b¶ng 3.10 [50]. B¶ng 3.10: KÕt qu¶ ph©n lo¹i tinh dÞch ®å cña c¸c bÖnh nh©n v« sinh (n=19).(104 sgk) Ph©n lo¹i tinh dÞch ®å V« sinh I (n=12) V« sinh II (n=7 ) ∑ (n=19) Sè l­îng TØ lÖ (%) Sè l­îng TØ lÖ (%) Sè l­îng TØ lÖ (%) B×nh th­êng (tØ lÖ ho¹t ®éng >50%; Sè l­îng >20 triÖu/1ml) 1 8,33 0 0 1 5,26 YÕu (TØ lÖ ho¹t ®éng ≤50%; Sè l­îng >20 triÖu/ml) 2 16,68 3 42,86 5 26,32 Ýt (TØ lÖ ho¹t ®éng >50%; Sè l­îng ≤20 triÖu/ml) 1 8,33 0 0 1 5,26 ThÓ kÕt hîp (TØ lÖ ho¹t ®éng ≤ 50%; Sè l­îng ≤20 triÖu/ml) 7 58,33 2 28,57 9 47,37 Kh«ng cã tinh trïng (Sè l­îng =0) 1 8,33 2 28,57 3 15,79 Qua b¶ng 3.10 ta thÊy, 47,37% c¸c bÖnh nh©n cã lo¹i tinh dÞch ®å ë thÓ kÕt hîp chiÕm tØ lÖ cao nhÊt; 26,32% bÖnh nh©n cã tinh dÞch ®å yÕu; 5,26% bÖnh nh©n cã tinh dÞch ®å Ýt. 3.2. §Æc ®iÓm c¸c bÖnh nh©n suy gi¶m chøc n¨ng sinh dôc theo YHCT. Ph©n lo¹i c¸c thÓ theo YHCT trªn bÖnh nh©n v« sinh ®­îc tr×nh bµy trªn b¶ng 3.11: B¶ng 3.11: §Æc ®iÓm nhãm bÖnh nh©n v« sinh theo YHCT (n=19). ThÓ bÖnh cña YHCT V« sinh I (n=12) V« sinh II (n=7) ∑ (n=19) Sè l­îng TØ lÖ (%) Sè l­îng TØ lÖ (%) Sè l­îng TØ lÖ (%) ThËn ©m h­. 4 33,33 0 0 4 21,05 MÖnh m«n ho¶ suy 5 41,67 0 0 5 26,32 KhÝ huyÕt l­ìng h­ 1 8,33 3 42,86 4 21,05 KhÝ trÖ huyÕt ø 0 0 2 28,57 2 10,53 ThÊp nhiÖt ®­a xuèng 2 16,67 2 28,57 4 21,05 ∑ 12 100 7 100 19 100 Trªn b¶ng 3.12 thÊy: 26,32% bÖnh nh©n v« sinh thuéc thÓ mÖnh m«n ho¶ suy; thÓ khÝ trÖ huyÕt ø cã 10,05%; cßn c¸c thÓ kh¸c ®Òu cã tØ lÖ t­¬ng ®­¬ng lµ 21,05%. Sù kh¸c biÖt gi÷a thÓ bÖnh vµ c¸c nhãm v« sinh kh«ng cã ý nghi· thèng kª. Ph©n lo¹i c¸c thÓ theo YHCT trªn bÖnh nh©n cã RLCD ®­îc tr×nh bµy trªn b¶ng 3.12: B¶ng 3.12: §Æc ®iÓm nhãm bÖnh nh©n RLCD theo YHCT (n=32). ThÓ bÖnh cña YHCT RLCD (n=32) Sè l­îng TØ lÖ (%) ThËn ©m h­. 7 21,875 MÖnh m«n ho¶ suy 7 21,875 KhÝ huyÕt l­ìng h­ 8 25,00 KhÝ trÖ huyÕt ø 6 18,75 ThÊp nhiÖt ®­a xuèng 4 12,50 ∑ 32 100 Trªn b¶ng 3.12 cho thÊy: BÖnh nh©n cã RLCD ë thÓ khÝ huyÕt l­ìng h­ chiÕm tØ lÖ cao nhÊt lµ 25,00%; ThÓ thËn ©m h­ vµ mÖnh m«n ho¶ suy ®Òu cã tØ lÖ lµ 21,875%; 18,75% lµ thÓ khÝ trÖ huyÕt ø; Cã 12,5% bÖnh nh©n ë thÓ thÊp nhiÖt ®­a xuèng lµ thÊp nhÊt; Sù kh¸c biÖt trªn tØ lÖ % cña c¸c thÓ bÖnh kh«ng cã ý nghÜa thèng kª. B¶ng 3.13: Sù t­¬ng quan gi÷a c¸c thÓ bÖnh cña YHCT vµ møc ®é RLCD (n=32). Møc ®é ThÓ bÖnh cña YHCT NÆng (n=2) Trung b×nh (n=6) NhÑ(n=24) Sè l­îng TØ lÖ (%) Sè l­îng TØ lÖ (%) Sè l­îng TØ lÖ (%) ThËn ©m h­. 1 50 0 0 6 25,00 MÖnh m«n ho¶ suy 0 0 2 33,33 4 16,67 KhÝ huyÕt l­ìng h­ 0 0 2 33,33 7 29,17 KhÝ trÖ huyÕt ø 0 0 1 16,67 5 20,83 ThÊp nhiÖt ®­a xuèng 1 50 1 16,67 2 8,33 ∑ 2 100 6 100 24 100 Trªn b¶ng 3.13 ta thÊy: ë møc ®é nÆng chØ cã bÖnh nh©n thuéc thÓ thËn ©m h­ vµ thÓ thÊp nhiÖt ®­a xuèng; ThÓ mÖnh m«n ho¶ suy vµ thÓ khÝ huyÕt l­ìng h­ ®Òu cã tØ lÖ 16,67% ë møc ®é trung b×nh 3.3. KÕt qu¶ nghiªn cøu t¸c dông cña chÕ phÈm RTK trªn c¸c bÖnh nh©n suy gi¶m chøc n¨ng sinh dôc. 3.3.1. BiÕn ®æi mét sè chØ sè chøc n¨ng cña c¬ thÓ trªn bÖnh nh©n suy gi¶m chøc n¨ng sinh dôc sau ®iÒu trÞ. KÕt qu¶ theo dâi l©m sµng sau ®iÒu trÞ b»ng chÕ phÈm RTK cho thÊy, c¸c bÖnh nh©n sau khi uèng thuèc cã sù c¶i thiÖn tèt vÒ giÊc ngñ, c¶m gi¸c ¨n ngon miÖng h¬n. C¸c triÖu chøng vÒ rèi lo¹n xuÊt tinh (di tinh, méng tinh, xuÊt tinh sím..) ®· ®­îc c¶i thiÖn râ rÖt. Ch­a cã bÖnh nh©n nµo cã c¸c triÖu chøng bÊt th­êng trong thêi gian uèng thuèc. Sù biÕn ®æi vÒ c©n nÆng, huyÕt ¸p t©m tr­¬ng, huyÕt ¸p t©m thu cña c¸c bÖnh nh©n ®­îc thÓ hiÖn trªn b¶ng 3.14. B¶ng 3.14: BiÕn ®æi vÒ c©n nÆng, huyÕt ¸p t©m tr­¬ng, huyÕt ¸p t©m thu cña c¸c bÖnh nh©n sau ®iÒu trÞ (n=32). C¸c chØ sè nghiªn cøu Tr­íc ®iÒu trÞ (± SD) Sau ®iÒu trÞ (±SD) p C©n nÆng (Kg) 55,7 ± 4,2 55,9 ±4,3 >0,05 HuyÕt ¸p tèi thiÓu (mmHg) 68,0 ± 5,0 66,9 ± 4,4 >0,05 HuyÕt ¸p tèi ®a (mmHg) 119,5 ±5,3 118,5±4,9 >0,05 C¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu trªn b¶ng3.14 cho thÊy, sau 1 th¸ng ®iÒu trÞ b»ng thuèc “RTK”, c©n nÆng vµ huyÕt ¸p ®éng m¹ch cña c¸c bÖnh nh©n kh«ng cã sù thay ®æi cã ý nghÜa thèng kª víi p > 0,05. KÕt qu¶ nghiªn cøu mét sè chØ sè huyÕt häc sau uèng thuèc, ®­îc thÓ hiÖn trªn b¶ng 3.15 vµ b¶ng 3.16. B¶ng 3.15: BiÕn ®æi vÒ sè l­îng hång cÇu, b¹ch cÇu vµ hµm l­îng Hemoglobin toµn phÇn (Hb) cña c¸c bÖnh nh©n sau ®iÒu trÞ (n=19). C¸c chØ sè nghiªn cøu Tr­íc ®iÒu trÞ (± SD ) Sau ®iÒu trÞ (±SD) p Sè l­îng hång cÇu (x 1012/l) 4,4 ± 0,33 4,5±0,26 >0,05 Sè l­îng b¹ch cÇu (x 109/l) 6,5± 0,87 6,4± 0,77 >0,05 Hb (g/l) 132,9±12,4 134,2±8,0 >0,05 B¶ng 3.16: BiÕn ®æi vÒ c«ng thøc b¹ch cÇu cña c¸c bÖnh nh©n sau ®iÒu trÞ (n=19). C¸c chØ sè nghiªn cøu Tr­íc ®iÒu trÞ (±SD ) Sau ®iÒu trÞ (±SD ) p BC trung tÝnh (%) 61,1± 5,2 59,2±3,8 >0,05 BC lympho (%) 29,9± 4,0 30,0±3,0 >0,05 BC kh¸c (%) 8,8±3,6 10,8±2,0 >0,05 Trªn b¶ng 3.15 vµ b¶ng 3.16 cho thÊy, sau 1 th¸ng uèng thuèc “RTK”, sè l­îng hång cÇu, sè l­îng b¹ch cÇu vµ c«ng thøc b¹ch cÇu, hµm l­îng hemoglobin toµn phÇn kh«ng cã sù biÕn ®æi cã ý nghÜa thèng kª víi p > 0,05. Sù biÕn ®æi mét sè chØ sè sinh ho¸ ®¸nh gi¸ chøc n¨ng gan, thËn ®­îc thÓ hiÖn trªn b¶ng 3.17. B¶ng 3.17: BiÕn ®æi vÒ hµm l­îng men SGOT, SGPT, Ure, Creatinin cña c¸c bÖnh nh©n sau ®iÒu trÞ (n=19). C¸c chØ sè nghiªn cøu Tr­íc ®iÒu trÞ (±SD) Sau ®iÒu trÞ (±SD ) p SGOT (U/l) 37,9±16,5 35,3±7,2 >0,05 SGPT (U/l) 35,8±10,9 35,6±6,1 >0,05 Ure (mmol/l) 5,2+-4,6 5,3±5,2 >0,05 Creatinin (mmol/l) 73,7±9,3 72,3±7,3 >0,05 KÕt qu¶ trªn b¶ng 3.17 cho thÊy, hµm l­îng c¸c men SGOT, SGPT còng nh­ hµm l­îng Ure vµ Creatinin trong m¸u biÕn ®æi kh«ng cã ý nghÜa thèng kª víi p > 0,05. 3.3.2. BiÕn ®æi mét sè chØ sè vÒ chøc n¨ng sinh s¶n trªn bÖnh nh©n cã suy gi¶m chøc n¨ng sinh dôc sau ®iÒu trÞ. * KÕt qu¶ tinh dÞch ®å. B¶ng 3.18: BiÕn ®æi vÒ thÓ tÝch, ®é pH, mËt ®é vµ tØ lÖ ho¹t ®éng cña tinh trïng trªn tinh dÞch ®å (n=19). C¸c chØ sè nghiªn cøu Tr­íc ®iÒu trÞ (±SD ) Sau ®iÒu trÞ (±SD ) p ThÓ tÝch tinh dÞch (ml) 1,7 ± 0,7 1,8 ± 0,7 >0,05 §é pH tinh dÞch 7,2 ± 0,3 7,3 ± 0,2 >0,05 MËt ®é (triÖu/1ml) 25,3 ± 42,8 27,9 ± 37,8 >0,05 TØ lÖ ho¹t ®éng (%) 29,8 ± 27,1 32,0 ± 27,1 >0,05 VÒ thÓ tÝch tinh dÞch trong mét lÇn xuÊt tinh cña c¸c bÖnh nh©n tr­íc vµ sau uèng thuèc lµ 1,70 ± 0,7 vµ 1,80 ± 0,7. §é pH cña tinh dÞch tr­íc vµ sau uèng thuèc lµ:7,20 ± 0,3 vµ 7,30 ± 0,2. Sù thay ®æi cña thÓ tÝch vµ ®é pH cña tinh dÞch kh«ng cã ý nghÜa thèng kª víi p>0,05. VÒ mËt ®é tinh trïng (triÖu/1ml) tr­íc uèng thuèc (25,30), sau uèng thuèc (27,90). TØ lÖ ho¹t ®éng tinh trïng (%) tr­íc uèng thuèc (29,80) vµ sau khi uèng thuèc (32,00). Qua sè liÖu nµy ta cã thÓ thÊy c¶ mËt ®é vµ tØ lÖ ho¹t ®éng cña tinh trïng ®Òu cã xu h­íng t¨ng, nh­ng kh«ng cã ý nghÜa thèng kª (p>0,05). * §¸nh gi¸ kÕt qu¶ theo IIEF: KÕt qu¶ sau khi ®iÒu trÞ, ®­îc ®¸nh gi¸ qua thang ®iÓm IIEF vÒ chøc n¨ng c­¬ng d­¬ng cña c¸c bÖnh nh©n ®­îc thÓ hiÖn trªn b¶ng 3.19. B¶ng 3.19: §¸nh gi¸ sù thay ®æi ®iÓm sè IIEF.1 vÒ chøc n¨ng c­¬ng d­¬ng cña c¸c bÖnh nh©n sau ®iÒu trÞ (n=32). ChØ sè Tr­íc ®iÒu trÞ (±SD) Sau ®iÒu trÞ (±SD) p IIEF.1 18,3±4,9 20,8±1,7 <0,01 Trªn b¶ng 3.19 cho thÊy, ®¸nh gi¸ riªng cho lÜnh vùc c­¬ng d­¬ng vËt, cña c¸c bÖnh nh©n sau khi ®iÒu trÞ b»ng thuèc “RTK”, ®iÓm sè IIEF tr­íc ®iÒu trÞ lµ 18,3±4,9, sau khi dïng thuèc ®iÓm sè theo IIEF lµ 20,8±1,7. Sù t¨ng lªn nµy cña ®iÓm sè IIEF cã ý nghÜa thèng kª víi P<0,01. KÕt qu¶ sau khi ®iÒu trÞ, ®­îc ®¸nh gi¸ qua thang ®iÓm IIEF.2 vÒ chøc n¨ng c­¬ng d­¬ng, ham muèn t×nh dôc vµ sù tho¶ m·n toµn diÖn (®¸nh gi¸ tæng hîp vÒ ho¹t ®éng t×nh dôc trong ®êi sèng t×nh dôc) cña c¸c bÖnh nh©n ®­îc thÓ hiÖn trªn b¶ng 3.20. B¶ng 3.20: §¸nh gi¸ tæng hîp vÒ ho¹t ®éng t×nh dôc trong ®êi sèng t×nh dôc - IIEF.2 (n=32). ChØ sè Tr­íc ®iÒu trÞ (±SD) Sau ®iÒu trÞ (±SD) p IIEF.2 39,5±10,60 46,5±10,01 <0,01 Trªn b¶ng 3.20 cho thÊy, ®¸nh gi¸ chung cho lÜnh vùc c­¬ng d­¬ng vËt, sù ham muèn t×nh dôc vµ sù tho¶ m·n toµn diÖn cña c¸c bÖnh nh©n sau khi ®iÒu trÞ b»ng thuèc “RTK”, ®iÓm sè IIEF.2 tr­íc ®iÒu trÞ lµ 39,5±10,06, sau khi dïng thuèc ®iÓm sè theo IIEF.2 lµ 46,5±10,01. Sù t¨ng lªn nµy cña ®iÓm sè IIEF.2 cho sù tho¶ m·n toµn diÖn cã ý nghÜa thèng kª víi P<0,01. KÕt qu¶ ®¸p øng cña thuèc “RTK” trªn bÖnh nh©n cã RLCD chia lµm c¸c møc ®é tèt, trung b×nh, kÐm ®­îc thÓ hiÖn trªn b¶ng 3.21. B¶ng 3.21: KÕt qu¶ ®¸p øng cña thuèc trªn c¸c bÖnh nh©n sau ®iÒu trÞ (n=32). KÕt qu¶ Sè bÖnh nh©n (n) TØ lÖ (%) Tèt 8 25,00 Trung b×nh 22 68,75 KÐm 2 6,25 ∑ 32 100 Qua b¶ng 3.21 thÊy, cã 25% bÖnh nh©n sau dïng thuèc ®¹t kÕt qu¶ tèt, sè bÖnh nh©n sau ®iÒu trÞ ®¹t kÕt qu¶ trung b×nh lµ 68,75%, cã 6,25% ®¹t kÕt qu¶ kÐm. B¶ng 3.22: Ph©n bè kÕt qu¶ ®iÒu trÞ theo løa tuæi (n=32). §é tuæi KÕt qu¶ <32 33-40 >41 ∑ n % n % n % n % Tèt 4 20 2 28,57 2 40 8 25,00 Trung b×nh 16 80 3 42,86 3 60 22 68,75 KÐm 0 0 2 28,57 0 0 2 6,25 ∑ 20 100 7 100 5 100 32 100 Trªn b¶ng 3.22 ta thÊy, cã 25% bÖnh nh©n sau dïng thuèc ®¹t kÕt qu¶ tèt, sè bÖnh nh©n sau ®iÒu trÞ ®¹t kÕt qu¶ trung b×nh lµ 68,75%, cã 6,25% ®¹t kÕt qu¶ kÐm. So s¸nh kÕt qu¶ trªn c¸c nhãm tuæi kh«ng cã sù kh¸c biÖt cã ý nghÜa thèng kª víi p>0,05. B¶ng 3.23: Ph©n bè kÕt qu¶ theo thêi gian bÞ bÖnh (n=32). Sè n¨m KÕt qu¶ <5 n¨m 5-10 n¨m >10 n¨m ∑ n % n % n % n % Tèt 6 26,09 2 25 0 0 8 25 Trung b×nh 15 65,22 6 75 1 100 22 68,75 KÐm 2 8,69 0 0 0 0 2 6,25 ∑ 23 100 8 100 1 100 32 100 Qua sè liÖu trªn b¶ng 3.23 thÊy: Sè bÖnh nh©n ®¹t kÕt qu¶ tèt trong nhãm cã thêi gian m¾c bÖnh <5 n¨m lµ 26,09%, nhãm bÖnh nh©n cã thêi gian bÞ bÖnh tõ 6-10 n¨m lµ 25%, nh­ng kÕt qu¶ nµy kh«ng cã ý nghÜa thèng kª. Møc ®é chuyÓn ®é vÒ chøc n¨ng c­¬ng d­¬ng vËt theo IIEF.1 sau ®iÒu trÞ ®­îc thÓ hiÖn trªn b¶ng 3.24. B¶ng 3.24: §¸nh gi¸ møc ®é chuyÓn ®é vÒ chøc n¨ng c­¬ng d­¬ng cña c¸c bÖnh nh©n sau ®iÒu trÞ (n=32). Møc ®é Tr­íc ®iÒu trÞ Sau ®iÒu trÞ p n TØ lÖ (%) n TØ lÖ (%) NÆng 2 6,25 1 3,125 >0,05 Trung b×nh 8 25 4 12,5 NhÑ 22 68,75 25 78,125 Kh«ng rèi lo¹n 0 0 2 6,25 Trªn b¶ng 3.24 thÊy, sau 1 th¸ng uèng thuèc “RTK” sè bÖnh nh©n ë møc ®é nÆng vµ trung b×nh ®· gi¶m tõ 6,25% (møc ®é nÆng tr­íc uèng thuèc) cßn 3,125% vµ 25% (møc ®é trung b×nh tr­íc uèng thuèc) cßn 12,5%. ë møc ®é nhÑ tr­íc uèng thuèc cã 68,75% sau uèng uèng thuèc lµ 78,125%. Sau ®iÒu trÞ cã 6,25% bÖnh nh©n ®· chuyÓn ®é sang møc kh«ng cã RLCD. Møc ®é chuyÓn ®é vÒ chøc n¨ng c­¬ng d­¬ng vËt, ham muèn t×nh dôc vµ sù tho¶ m·n toµn diÖn theo IIEF.2 sau ®iÒu trÞ ®­îc thÓ hiÖn trªn b¶ng 3.25. B¶ng 3.25: §¸nh gi¸ møc ®é chuyÓn ®é vÒ ho¹t ®éng t×nh dôc trong ®êi sèng t×nh dôc cña c¸c bÖnh nh©n sau ®iÒu trÞ (n=32). Møc ®é Tr­íc ®iÒu trÞ Sau ®iÒu trÞ p n TØ lÖ (%) n TØ lÖ (%) NÆng 2 6,25 0 0 Trung b×nh 6 18,75 5 15,625 >0,05 NhÑ 24 75 26 81,25 Kh«ng rèi lo¹n 0 0 1 3,125 Trªn b¶ng 3.25 ta thÊy, tØ lÖ ë møc ®é nÆng tr­íc uèng thuèc 6,25% sau khi uèng thuèc gi¶m cßn 0% vµ møc ®é trung b×nh tr­íc uèng thuèc 18,75% sau uèng thuèc lµ 15,625%. Cã sù t¨ng lªn ë møc ®é nhÑ tr­íc uèng thuèc 75% sau uèng thuèc t¨ng lªn 81,25%. Cã 3,125% ë møc ®é kh«ng cßn rèi lo¹n. B¶ng 3.26: Ph©n bè kÕt qu¶ theo nguyªn nh©n cña YHCT (n=32). KÕt qu¶ ThÓ bÖnh Tèt Trung b×nh KÐm ∑ ThËn ©m h­ n 1 5 1 7 % 14,29 71,42 14,29 100 MÖnh m«n ho¶ suy n 2 5 0 7 % 28,57 71,43 0 100 KhÝ huyÕt h­ nh­îc n 2 5 1 8 % 25,00 62,50 12,50 100 KhÝ trÖ huyÕt ø n 2 4 0 6 % 33,33 66,67 0 100 ThÊp nhiÖt ®­a xuèng n 1 3 0 4 % 25,00 75 0 100 ∑ n 8 22 2 32 % 25,00 68,75 6,25 100 Qua sè liÖu trªn b¶ng 3.26 ta thÊy, kÕt qu¶ tèt trªn c¸c nhãm nh­ sau: KhÝ trÖ huyÕt ø lµ 33,33%, mÖnh m«n ho¶ suy lµ 28,57%, thÊp nhiÖt ®­a xuèng vµ khÝ huyÕt h­ nh­îc cïng lµ 25,00%, víi nhãm thËn ©m h­ cã 14,29% ®¹t kÕt qu¶ tèt. KÕt qu¶ kÐm chØ cã ë nhãm thËn ©m h­ (14,29%) vµ nhãm khÝ huyÕt h­ nh­îc(12,50%). Ch­¬ng 4 BµN LUËN 4.1 VÒ ®Æc ®iÓm cña nhãm nghiªn cøu. * VÒ ®Æc ®iÓm chung cña c¸c bÖnh nh©n tham gia nghiªn cøu. Chóng t«i tiÕn hµnh ph©n ®é tuæi cña c¸c ®èi t­îng nghiªn cøu theo Thiªn quý (8 tuæi mét nhãm). Qua sè liÖu cña b¶ng 3.1 cho thÊy ®a sè c¸c ®èi t­îng nghiªn cøu n»m trong ®é tuæi tõ 25 -32 tuæi chiÕm tØ lÖ 62,5% lµ cao nhÊt, ®é tuæi tõ 33- 40 tuæi chiÕm 21,875%, chØ cã 15,625% sè bÖnh nh©n ë ®é tuæi 41- 48. Nh­ng sù kh¸c biÖt trong ph©n bè bÖnh nh©n gi÷a c¸c nhãm tuæi kh«ng cã ý nghÜa thèng kª (p>0,05). C«ng tr×nh nghiªn cøu ®Çu tiªn (1958) do Kinsey vµ céng sù ®iÒu tra trªn 15.781 nam giíi t¹i Mü ®· kÕt luËn tØ lÖ bÞ RLCD lµ 0,1% ë tuæi 20, nh­ng cã thÓ lªn cao tíi 75% ë tuæi 80; Fldman vµ céng sù (§¹i häc Massachusetts- Mü) ®iÒu tra trªn 1.290 nam giíi ë løa tuæi tõ 40-70 tuæi, ghi nhËn 52% nam giíi bÞ RLCD. Trong ®ã tØ lÖ m¾c bÖnh lµ 39% ë tuæi 40, 48% ë tuæi 50, 57% ë tuæi 60, 67% ë tuæi 70, 75% ë tuæi 80; Sato vµ céng sù (1995- NhËt) nghiªn cøu trªn 3490 nam giíi cã vî tõ 20-90 tuæi cho tØ lÖ RLCD lµ: 44,3% ë ≥70 tuæi; Ph¹m V¨n TrÞnh (1997- ViÖt Nam) ®iÒu tra trªn 764 nam giíi ®· cã vî cho tØ lÖ 10,8% ë 18-30 tuæi, 44,0% ë 40-45 tuæi, 57% ë >60 tuæi [7], [49], [50]. Qua c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu trªn thÊy r»ng tuæi cµng cao tØ lÖ m¾c bÖnh RLCD cµng lín. Nh­ng trong qu¸ tr×nh thu dung bÖnh nh©n cña chóng t«i thu ®­îc l¹i cã kÕt qu¶ ng­îc l¹i, 62,5% ë 25 -32 tuæi, 21,875% ë 33- 40 tuæi, 15,625% ë ≥41. Cã thÓ do ph¹m vi ®Ò tµi nµy cña chóng t«i kh«ng ph¶i lµ ®iÒu tra dÞch tÔ häc, sè bÖnh nh©n Ýt (n=32), h¬n n÷a do phong tôc tËp qu¸n, tr×nh ®é hiÓu biÕt, nhËn thøc cßn h¹n chÕ nªn sè liÖu mµ chóng t«i thu ®­îc kh«ng ph¶n ¸nh ®Çy ®ñ t×nh tr¹ng m¾c bÖnh RLCD trong céng ®ång. Tõ c¸c sè liÖu trªn b¶ng 3.2 thÊy, trong qu¸ tr×nh chóng t«i thu dung bÖnh nh©n nghiªn cøu, th× tØ lÖ nh÷ng ng­êi bÞ m¾c bÖnh RLCD lµm c«ng t¸c nghiªn cøu, c¸n bé, c«ng chøc chiÕm tØ lÖ cao nhÊt lµ 71,87%, sau ®ã lµ lao ®éng tù do 15,63% vµ lao ®éng ch©n tay chØ chiÕm 12,5%. Theo TrÇn Qu¸n Anh (1995 – ViÖt Nam) nghiªn cøu trªn 100 bÖnh nh©n bÞ RLCD: Cã 44% lµ lao ®éng trÝ ãc, 14% lµ cùu chiÕn binh (bé ®éi cò), 24% ë thµnh phè, 14% lµ c«ng nh©n, 2% lµ n«ng d©n [tr 382-385 sgk]. KÕt qu¶ cña chóng t«i phï hîp víi nghiªn cøu nµy, ®iÒu ®ã chøng tá nh÷ng ng­êi lao ®éng trÝ ãc cã nguy c¬ bÞ m¾c RLCD cao h¬n c¸c nhãm kh¸c. Qua sè liÖu trªn b¶ng 3.3 thÊy r»ng, c¸c bÖnh nh©n kh«ng cã tiÒn sö g× ®Æc biÖt chiÕm tØ lÖ 59,38%, sè bÖnh nh©n cã tiÒn sö sö dông th­êng xuyªn r­îu vµ thuèc l¸ chiÕm tØ lÖ 21,87%, 12,5% c¸c bÖnh nh©n cã tiÒn sö viªm tinh hoµn quai bÞ, cã 6,25% bÖnh nh©n ®· sö dông c¸c lo¹i thuèc ®iÒu trÞ. VÒ thêi gian m¾c bÖnh cña c¸c bÖnh nh©n trong nhãm nghiªn cøu cña chóng t«i thÊy, nh÷ng ng­êi cã thêi gian m¾c bÖnh d­íi 5 n¨m chiÕm tØ lÖ71,87%. Sè ng­êi cã thêi gian m¾c bÖnh tõ 5- 10 n¨m lµ 25%, chØ cã 3,13% cã thêi gian m¾c bÖnh >10 n¨m. Sè bÖnh nh©n m¾c bÖnh d­íi ≤5 n¨m so víi c¸c nhãm cã ý nghi· thèng kª víi p<0,05. Sè liÖu cña chóng t«i (b¶ng 3.5 vµ b¶ng 3.6) thÊy, chøc n¨ng c­¬ng d­¬ng nãi riªng vµ sù tho¶ m·n toµn diÖn (chÊt l­îng ®êi sèng t×nh dôc) nãi chung, cña c¸c bÖnh nh©n mµ chóng t«i thu dung vÒ c¸c møc ®é nÆng (6,25%), võa ( 25% vµ 18,75%) vµ nhÑ ( 68,75% vµ 75%), ®iÒu nµy cã thÓ lµ mét gîi ý nhá thèng kª cho viÖc, cïng víi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ, x· héi sù quan t©m ®Õn chÊt l­îng cña ®êi sèng t×nh dôc ngµy cµng ®­îc quan t©m h¬n, sè l­îng bÖnh nh©n RLCD ë møc ®é nhÑ chiÕm tØ lÖ cao nhÊt. Trong nhãm nghiªn cøu cña chóng t«i cã 63,16% lµ nh÷ng ng­êi v« sinh nguyªn ph¸t (v« sinh I), v« sinh thø ph¸t (v« sinh II) chiÕm tØ lÖ lµ 36,84%. TØ lÖ nµy cña chóng t«i kh«ng gièng nh­ mét sè t¸c gi¶ kh¸c: TØ lÖ v« sinh I/ tØ lÖ v« sinh II lµ: 78%/22% [50]; 84,50%/15,50% [50]; 83,33%/16,67% [58]. Sù kh¸c biÖt trªn cã lÏ do sè l­îng c¸c ®èi t­îng trong nhãm v« sinh mµ chóng t«i thu dung cßn nhá (n=19) vµ n¬i chóng t«i thu dung bÖnh nh©n, lµ ®¬n vÞ ®iÒu trÞ chuyªn vÒ YHCT (ViÖn YHCT Qu©n ®éi). * KÕt qu¶ tinh dÞch ®å cña c¸c bÖnh nh©n v« sinh. Sè liÖu cña chóng t«i trong qu¸ tr×nh thu dung bÖnh nh©n cho thÊy r»ng: Sè bÖnh nh©n cã sè l­îng tinh trïng ≤ 20 triÖu, rÊt Ýt vµ kh«ng tinh trïng trong 1ml tinh dÞch chiÕm tØ lÖ 63,16% (36,84% + 26,32%); Cã 36,84% (31,58% + 5,26%) bÖnh nh©n v« sinh cã sè l­îng tinh trïng >20 triÖu/1ml. VÒ tØ lÖ ho¹t ®éng cña tinh trïng, 78,95% sè bÖnh nh©n v« sinh cã tØ lÖ ho¹t ®éng cña tinh trïng ≤ 50%, tØ lÖ ho¹t ®éng cña tinh trïng >50% chØ cã 21,05% (b¶ng 3.8 vµ b¶ng 3.9). KÕt qu¶ trªn b¶ng 3.10 cho thÊy, cã 47,37% sè bÖnh nh©n v« sinh cã lo¹i tinh dÞch ®å Ýt vµ yÕu, sè bÖnh nh©n cã ph©n lo¹i tinh dÞch ®å yÕu ®¬n thuÇn 26,32%, Ýt ®¬n thuÇn lµ 5,26%, kh«ng cã tinh trïng trong tinh dÞch ®å chiÕm tØ lÖ 15,79%, chØ cã 5,26% cã tinh dÞch ®å b×nh th­êng. §iÒu nµy còng phï hîp víi thùc tr¹ng vÒ vÊn ®Ò v« sinh, ®a sè c¸c bÖnh nh©n v« sinh nam cã gi¶m sè l­îng vµ chÊt l­îng tinh trïng trªn tinh dÞch ®å [50]. * VÒ ®Æc ®iÓm theo YHCT cña c¸c bÖnh nh©n v« sinh. Qua b¶ng 3.11 thÊy: TØ lÖ v« sinh ë thÓ mÖnh m«n ho¶ suy chiÕm tØ lÖ cao nhÊt 26,32%, 21,05% ë thÓ thËn ©m h­, ®Òu thuéc nhãm v« sinh I, ®iÒu nµy cã thÓ phï hîp víi thuyÕt cña YHCT lµ tiªn thiªn bÈm thô kh«ng ®Çy ®ñ hoÆc do phßng dôc qu¸ ®é lµm thËn tinh hao tæn; ThÊp nhÊt lµ thÓ KhÝ trÖ huyÕt ø 10,53% ®Òu thuéc nhãm v« sinh II vµ cã ®é tuæi cao nhÊt trong nhãm bÖnh nh©n mµ chóng t«i thu dung (>41 tuæi); ThÓ khÝ huyÕt l­ìng h­ vµ thÓ thÊp nhiÖt ®­a xuèng cïng cã tØ lÖ lµ 21,05%, ph©n bè ë c¶ hai nhãm v« sinh nguyªn ph¸t vµ v« sinh thø ph¸t. Theo Phan Hoµi Trung (1998) [58]: Nghiªn cøu trªn c¸c bÖnh nh©n v« sinh cã suy gi¶m chÊt l­îng vµ sè l­îng tinh trïng, cho kÕt qu¶ cao nhÊt ë thÓ KhÝ huyÕt l­ìng h­ (30,56%), sau ®ã lµ thÓ MÖnh m«n ho¶ suy vµ thÓ ThÊp nhiÖt ®­a xuèng (19,44%), thÓ ThËn ©m h­ (16,67%), thÊp nhÊt lµ thÓ KhÝ trÖ huyÕt ø [58]. KÕt qu¶ cña chóng t«i thu ®­îc cã kh¸c víi kÕt qu¶ trªn, nh­ng do ph¹m vi ®Ò tµi nµy vµ sè l­îng bÖnh nh©n v« sinh mµ chóng t«i thu dung Ýt (n=19), c¸c bÖnh nh©n ®Òu kÕt hîp víi RLCD, nªn cßn nhiÒu h¹n chÕ trong viÖc ®¸nh gi¸ vµ so s¸nh gi÷a c¸c thÓ theo YHCT víi bÖnh nh©n v« sinh. * VÒ ®Æc ®iÓm theo YHCT cña c¸c bÖnh nh©n RLCD. Qua thu thËp sè liÖu vµ ph©n thÓ bÖnh theo YHCT trªn c¸c bÖnh nh©n RLCD chóng t«i thÊy; cã 25% c¸c bÖnh nh©n RLCD ë thÓ KhÝ huyÕt l­ìng h­ lµ cao nhÊt. KÕt qu¶ nµy còng phï hîp víi nhÞp sèng cña giai ®o¹n hiÖn t¹i, lo nghÜ nhiÒu, lao ®éng qu¸ søc, tinh thÇn mÖt mái lµm tæn th­¬ng t©m tú, ©m d­¬ng ®Òu h­ khÝ huyÕt suy c¹n. “Lo nghÜ lµm h¹i nÆng h¬n phßng dôc v× lo nghÜ tæn th­¬ng tú h¹i ®Õn huyÕt, phßng dôc tæn th­¬ng thËn h¹i ®Õn tinh. Nh­ng huyÕt sinh ra tinh, lo nghÜ qu¸ th× gèc tinh bÞ tæn th­¬ng, h¹i cµng nÆng” [49]. ThÓ ThËn ©m h­ vµ MÖnh m«n ho¶ suy ®Òu cã tØ lÖ 21,875%. §iÒu nµy phï hîp víi thuyÕt cña YHCT lµ tiªn thiªn bÈm thô kh«ng ®Çy ®ñ hoÆc do phßng dôc qu¸ ®é lµm thËn tinh hao tæn, sù sinh ra tinh khÝ, thiªn quý vµ toµn bé sù sinh tr­ëng, ph¸t dôc cña con ng­êi cã liªn quan mËt thiÕt víi thËn khÝ, mÖnh m«n ho¶ cã quan hÖ trùc tiÕp ®Õn c¬ n¨ng cña bé m¸y sinh dôc [49]. ChÝnh v× vËy thËn ©m h­ hay mÖnh m«n ho¶ suy ®Òu cã thÓ g©y nªn bÖnh RLCD. ThÓ KhÝ thÖ huyÕt ø cã tØ lÖ 18,75%. ThÓ nµy cã thÓ do nguyÖn väng, t×nh c¶m kh«ng tho¶i m¸i, can khÝ uÊt kÕt, mÊt kh¶ n¨ng s¬ tiÕt, lµm gèc c©n láng mÒm, khÝ trÖ huyÕt ø, ¶nh h­ëng ®Õn thËn tinh. Chóng t«i nhËn thÊy, trong c¸c bÖnh nh©n RLCD cã ®Çy ®ñ c¸c thÓ bÖnh; ThËn ©m h­, MÖnh m«n ho¶ suy, KhÝ huyÕt l­ìng h­, KhÝ trÖ huyÕt ø, ThÊp nhiÖt ®­a xuèng. Bëi v× theo quan niÖm cña YHCT c¬ thÓ lµ mét khèi thèng nhÊt hoµn chØnh, cã sù liªn quan chÆt chÏ gi÷a c¸c c¬ quan trong c¬ thÓ. 4.2 VÒ kÕt qu¶ trªn l©m sµng. 4.2.1 ¶nh h­ëng cña chÕ phÈm “RTK” ®Õn mét sè chØ sè chøc n¨ng cña c¬ thÓ. ChÕ phÈm “RTK” ®· ®­îc kÕt luËn: Kh«ng cã liÒu ®éc cÊp, kh«ng cã liÒu ®éc b¸n tr­êng diÔn [66]. Nh»m ®¸nh gi¸ sù an toµn cña chÕ phÈm “RTK” trªn l©m sµng, chóng t«i theo dâi c¸c c¶m gi¸c chñ quan vµ kiÓm tra mét sè chØ tiªu sinh lý cña c¬ thÓ bÖnh nh©n tr­íc vµ sau ®iÒu trÞ. Qua theo dâi trªn l©m sµng chóng t«i thÊy trong qu¸ tr×nh ®iÒu trÞ kh«ng cã bÖnh nh©n nµo cã biÓu hiÖn bÊt th­êng, ®a sè c¸c bÖnh nh©n ®Òu cã sù c¶i thiÖn tèt vÒ giÊc ngñ, c¶m gi¸c ¨n ngon miÖng h¬n. C¸c triÖu chøng vÒ rèi lo¹n xuÊt tinh (di tinh, méng tinh, xuÊt tinh sím…) trªn c¸c bÖnh nh©n gi¶m bít nhiÒu. Qua b¶ng 3.14 cho thÊy, sau 1 th¸ng ®iÒu trÞ b»ng “RTK”, c©n nÆng, huyÕt ¸p tèi thiÓu, huyÕt ¸p tèi ®a cña ®éng m¹ch cã sù thay ®æi kh«ng cã ý nghÜa thèng kª víi p>0,05. Tr­íc ®iÒu trÞ c©n nÆng, huyÕt ¸p tèi thiÓu, huyÕt ¸p tèi ®a lµ: 55,70 kg, 68,00 mmHg, 119,50 mmHg. Sau ®iÒu trÞ lµ: 55,90 kg, 66,90 mmHg, 118,0 mmHg. C¸c chØ tiªu huyÕt häc trªn b¶ng 3.15 thÊy: Tr­íc ®iÒu trÞ sè l­îng hång cÇu (4,4 ± 0,33 x1012/l); Sè l­îng b¹ch cÇu (6,5 ± 0,87 x 106/l) vµ hµm l­îng hemoglobin (132,9± 12,4 g/l). Sau ®iÒu trÞ sè l­îng hång cÇu (4,5 ± 0,26 x1012/l); Sè l­îng b¹ch cÇu (6,4 ± 0,77 x 106/l) vµ hµm l­îng hemoglobin (134,2± 8,0 g/l). Sù thay ®æi vÒ sè l­îng hång cÇu, sè l­îng b¹ch cÇu vµ hµm l­îng hemoglobin, tr­íc vµ sau ®iÒu trÞ kh«ng cã ý thèng kª víi p>0,05. Hµm l­îng men SGOT, SGPT, Ure vµ Creatinin cña c¸c bÖnh nh©n sau ®iÒu trÞ (b¶ng 3.17) còng cã sù thay ®æi nh­ng kh«ng cã ý nghi· thèng kª víi p>0,05. Nh­ vËy, sau 1 th¸ng ®iÒu trÞ b»ng chÕ phÈm “RTK” trªn ng­êi t×nh nguyÖn tham gia nghiªn cøu. Chóng t«i nhËn thÊy r»ng, kh«ng cã nh÷ng thay ®æi vÒ chøc n¨ng c¬ b¶n cña hÖ tim m¹ch, c¬ quan t¹o m¸u vµ chøc n¨ng cña gan thËn. 4.2.2 VÒ t¸c dông cña chÕ phÈm “RTK” ®Õn mét sè chØ sè chøc n¨ng sinh s¶n cña c¬ thÓ. 4.2.2.1 VÒ kÕt qu¶ tinh dÞch ®å. Trong ph¹m vi ®Ò tµi nµy chóng t«i chØ tiÕn hµnh ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ cña tinh dÞch ®å vÒ: Khèi l­îng, ®é pH, sè l­îng vµ chÊt l­îng cña tinh trïng trªn bÖnh nh©n tr­íc vµ sau khi uèng thuèc (B¶ng 3.24) . VÒ thÓ tÝch tinh dÞch trong mét lÇn xuÊt tinh cña c¸c bÖnh nh©n tr­íc vµ sau uèng thuèc (1,70 vµ 1,80). §é pH cña tinh dÞch tr­íc vµ sau uèng thuèc (7,20 vµ 7,30). Sù thay ®æi cña thÓ tÝch vµ ®é pH cña tinh dÞch kh«ng cã ý nghÜa thèng kª víi p>0,05. VÒ mËt ®é tinh trïng (triÖu/1ml) tr­íc uèng thuèc (25,30), sau uèng thuèc (27,90). TØ lÖ ho¹t ®éng tinh trïng (%) tr­íc uèng thuèc (29,80) vµ sau khi uèng thuèc (32,00). Qua sè liÖu nµy ta cã thÓ thÊy c¶ mËt ®é vµ tØ lÖ ho¹t ®éng cña tinh trïng ®Òu cã xu h­íng t¨ng, nh­ng kh«ng cã ý nghÜa thèng kª (p>0,05). Cã thÓ trong qu¸ tr×nh thu dung bÖnh nh©n cña chóng t«i, sè bÖnh nh©n v« sinh cã sè l­îng tinh trïng thÊp (mét vµi con vµ kh«ng cã tinh trïng (36,84%); ≤20 triÖu/1ml (26,32%)), tØ lÖ ho¹t ®éng cña tinh trïng lµ 0% (26,32%) (b¶ng 3.8vµ b¶ng 3.9), trong thêi gian uèng thuèc 1 th¸ng. Tuy nhiªn qua sè liÖu trªn b¶ng 3.24 cã thÓ thÊy, chÕ phÈm “RTK” b­íc ®Çu cã ¶nh h­ëng ®Õn sè l­îng vµ chÊt l­îng cña tinh trïng theo chiÒu h­íng cã lîi trong ®iÒu trÞ cho c¸c bÖnh nh©n v« sinh. Qua kÕt qu¶ nghiªn cøu thµnh phÇn hãa häc cña kiÕn vµ trøng kiÕn gai ®en [66]. Cho kÕt qu¶ cã tíi 17 acid amin, c¸c chÊt vi l­îng nh­; Ca, K, Cu, Fe, Zn, Mn… §Æc biÖt trong ®ã cã 36,8 mg (trong mét kg vËt chÊt kh«) KÏm (Zn). KÏm tham gia vµo >200 ph¶n øng sinh ho¸, tham gia vµo qu¸ tr×nh chuyÓn ho¸ glucid, protein, acid nucleic.. Nång ®é KÏm trong tinh dÞch (256,5 - 513 mmol/l) cao gÊp 200 lÇn trong huyÕt thanh (1,283 - 1,967 mmol/l) vµ chñ yÕu do tiÒn liÖt tuyÕn sinh ra. Sù thiÕu hôt Zn tong huyÕt thanh sÏ lµm tæn th­¬ng ho¹t tÝnh Adenylatecyclase enzym, lµm gi¶m ho¹t lùc cña hormon néi tiÕt tè nam, ¶nh h­ëng dÕn s¶n sinh tinh trïng cña tinh hoµn, ®ång thêi lµm gi¶m gi¶i phãng hormon h­íng sinh dôc cña c¸c tuyÕn néi tiÕt [59]. Thµnh phÇn cña trøng kiÕn trong 1 kg vËt chÊt kh« cã 7,2mg Testosteron. Testosteron ®ãng vai trß quan träng trong qua tr×nh tæng hîp, cÊu tróc, bµi tiÕt nhiÒu hormon kh¸c nh­; Insulin, hormon t¨ng tr­ëng, thymulin, gestin. [73]. Trong trøng kiÕn vµ chÕ phÈm “RTK” cßn cã c¸c acid amin quan träng nh­: A.a Arginin ®­îc xem nh­ mét d­îc phÈm hç trî ®iÒu trÞ chøng rèi lo¹n t×nh dôc. Mçi khi cã ham muèn t×nh dôc th× c¬ thÓ sÏ phãng thÝch ra Nitric Oxide (NO) vµo trong c¸c thÓ vËt hang cña d­¬ng vËt, Phosphodiesterase type 5 lµm cho NO gi¶m xuèng, ng¨n chÆn chÊt nµy sÏ lµm cho NO t¨ng lªn. NO lµ s¶n phÈm cuèi cïng cña kÝch thÝch vµ ham muèn, nã cã t¸c dông lµm gi·n c¬ vµ trong tÕ bµo sÏ lµm gia t¨ng møc cña chu tr×nh GMP, d­íi t¸c ®éng nµy, c¸c c¬ tr¬n gi·n ra vµ g©y nªn hiÖn t­îng c­¬ng cøng d­¬ng vËt. L- Arginin – chÊt mÑ cña NO lµ nguån cung cÊp NO, lµ mét hîp chÊt h÷u c¬, mét acid amine dÉn xuÊt tõ Arginin, Arginin kÝch thÝch s¶n xuÊt hormon t¨ng tr­ëng vµ tham gia qu¸ tr×nh chuyÓn ho¸ cña c¬ thÓ. L-Arginin cã t¸c dông lµm: Gia t¨ng l­îng kÝch thÝch tè t¨ng tr­ëng HCG; lµm gi¶m huyÕt ¸p; lµm nhanh qu¸ tr×nh håi phôc c¸c tæn th­¬ng phÇn mÒm; ®iÒu hoµ l­u th«ng phÇn mÒm; c¶i thiÖn c¸c rèi lo¹n chøc n¨ng t×nh dôc. Arginin cßn cã ý nghÜa quan träng trong viÖc t¹o thµnh hialuronidase lµ mét enzym cã t¸c dông xuyªn thñng mµng trøng, ®¶m b¶o thô tinh cao [21]. Ngoµi ra cßn cã c¸c acid amin kh¸c nh­: Alanin lµ nguån nguyªn liÖu t¹o nªn mét sè chÊt cã ho¹t tÝnh sinh häc cao nh­ néi tiÕt tè, Coenzym a, acide pantotenic. Valine vµ Methionine cã t¸c dông b¶o ®¶m søc bÒn vµ ho¹t ®éng nhÞp nhµng cña c¬ b¾p, Methionine cßn cã t¸c dông gi¶i ®éc, b¶o vÖ tÕ bµo gan chèng gan nhiÔm mì [47]. Isoleucine, Leucine, Lysine lµ c¸c acid amin cã t¸c dông t¨ng n¨ng l­îng, t¨ng søc bÒn, lµm gi¶m sù t¨ng ®­êng m¸u, c©n b»ng dinh d­ìng gi¶m sù ph¸t triÓn cña virus vµ t¨ng s¶n xuÊt hormon t¨ng tr­ëng [74]. V× trong thµnh phÇn cña chÕ phÈm “RTK” cã t­¬ng ®èi ®Çy ®ñ c¸c acid amin, c¸c nguyªn tè vi l­îng vµ hormon sinh dôc nam quan träng. Lµm cho sè l­îng vµ chÊt l­îng tinh trïng, trªn tinh dÞch ®å ®­îc n©ng lªn. 4.2.2.2 VÒ kÕt qu¶ trªn c¸c bÖnh nh©n RLCD. * VÒ chøc n¨ng c­¬ng d­¬ng vËt theo IIEF.1 trªn b¶ng 3.18 thÊy, tr­íc ®iÒu trÞ lµ 18,30 ®iÓm, sau ®iÒu trÞ lµ 20,8 ®iÓm. Sù thay ®æi ®iÓm IIEF.1 tr­íc vµ sau khi ®iÒu trÞ cã ý nghÜa thèng kª víi p<0,01. VÒ møc ®é chuyÓn ®é trong lÜnh vùc chøc n¨ng c­¬ng d­¬ng. Sau ®iÒu trÞ tØ lÖ c¸c bÖnh nh©n ë møc ®é nÆng ®· gi¶m. Møc ®é nÆng (6,25% cßn 3,125%) vµ møc ®é trung b×nh (25,00% cßn 12,25%). T¨ng lªn ë møc ®é nhÑ (68,75% lªn 78,125%). ®Æc biÖt cã 6,25% sè bÖnh nh©n kh«ng cßn RLCD. * §¸nh gi¸ tæng hîp vÒ chøc n¨ng ho¹t ®éng t×nh dôc cña c¸c bÖnh nh©n (b¶ng 3.19). Theo ®iÓm sè IIEF.2 tr­íc uèng thuèc lµ 39,5, sau khi uèng thuèc lµ 46,5. Sù t¨ng lªn nµy cña ®iÓm sè IIEF.2 cho sù tho¶ m·n toµn diÖn cã ý nghÜa thèng kª víi p<0,01. VÒ møc ®é chuyÓn ®é trong chøc n¨ng t×nh dôc theo IIEF.2. KÕt qu¶ trªn b¶ng cho thÊy: Kh«ng cßn bÖnh nh©n ë møc ®é nÆng sau ®iÒu trÞ, møc ®é trung b×nh gi¶m (18,75% cßn 15,625%), t¨ng lªn ë møc ®é nhÑ (75,00% lªn 81,25%). Sù tho¶ m·n toµn diÖn trong ®êi sèng t×nh dôc, phô thuéc hoµn toµn vµo møc ®é RLCD, v× ®é c­¬ng cøng cña d­¬ng vËt lµ mét yÕu tè quyÕt ®Þnh cho mét cuéc giao hîp cã ®­îc trän vÑn hay kh«ng. Sau thêi gian ®iÒu trÞ chóng t«i thÊy, ®a sè c¸c bÖnh nh©n ®· cã sù thay ®æi vÒ chøc n¨ng c­¬ng d­¬ng nãi riªng, t¨ng ham muèn t×nh dôc, t¨ng sù tho¶ m·n toµn diÖn. §Æc biÖt lµ t¨ng sù tù tin víi b¶n th©n cña ng­êi bÖnh trong ®êi sèng t×nh dôc. Mµ sù c­¬ng cña d­¬ng vËt nhê vµo c¬ thÓ phãng thÝch Nitric Oxide (NO) lµ s¶n phÈm trung gian cuèi cïng cña kÝch thÝch vµ ham muèn, nguån cung cÊp NO l¹i lµ L-Arginine. Trong ph¹m vi Y khoa t×nh dôc th× L-Arginine lµ mét chÊt thÝch hîp, cã lîi cho søc khoÎ t×nh dôc cña nam giíi còng nh­ phô n÷, nã gi÷ vai trß chÝnh trong viÖc ®iÒu hßa chøc n¨ng t×nh dôc. Arginine lµm gia t¨ng l­îng m¸u ®Õn c¬ quan sinh dôc, t¨ng nh¹y c¶m cho c¸c m« ë d­¬ng vËt vµ ©m vËt, c¶i thiÖn chøc n¨ng c­¬ng vµ lµm cho viÖc ®¹t cùc kho¸i dÔ dµng h¬n. V× thÕ L-Arginine ®­îc xem nh­ mét d­îc phÈm hç trî ®iÒu trÞ chøng rèi lo¹n chøc n¨ng t×nh dôc, ®Æc biÖt trong bÖnh liÖt d­¬ng vµ l·nh c¶m [19]. * VÒ ph©n lo¹i kÕt qu¶ nghiªn cøu; chóng t«i dùa vµo b¶n chØ sè Quèc tÕ vÒ chøc n¨ng c­¬ng d­¬ng vËt (IIEF.2) vµ c¸c dÊu hiÖu tinh thÇn, thÇn kinh cña c¸c bÖnh nh©n. Qua sè liÖu b¶ng 3.20 kÕt qu¶ nghiªn cøu cña chóng t«i lµ: Tèt 25,00%, trung b×nh 68,75%, kÐm 6,25%. * VÒ kÕt qu¶ theo løa tuæi chóng t«i nhËn thÊy: Cã 20,00% bÖnh nh©n ë ®é tuæi 41 cã 40,00% ®¹t kÕt qu¶ tèt trong ®iÒu trÞ. Víi kÕt qu¶ theo løa tuæi mµ chóng t«i thu ®­îc sau ®iÒu trÞ b»ng chÕ phÈm “RTK”, cã thÓ gîi ý r»ng ®é tuæi cµng t¨ng th× ®¸p øng cña thuèc tèt h¬n. Nh­ng so s¸nh kÕt qu¶ cña toµn bé c¸c nhãm tuæi th× sù kh¸c biÖt kh«ng cã ý nghÜa thèng kª (p>0,05). * VÒ kÕt qu¶ t¸c dông cña thuèc theo thêi gian bÞ bÖnh. Sè bÖnh nh©n ®¹t kÕt qu¶ tèt trong thêi bÞ bÖnh <5 n¨m lµ 26,09%, thêi gian bÞ bÖnh 5-10 n¨m cã kÕt qu¶ tèt lµ 25,00%. KÕt qu¶ nµy nãi lªn t¸c dông cña thuèc kh«ng phô thuéc vµo thêi gian m¾c bÖnh. Theo MC Mahon.CG, samali.K, Johnson.H [78], ®iÒu trÞ RLCD b»ng Sildenafil (Viagra) trªn tæng sè 93 bÖnh nh©n, thu ®­îc kÕt qu¶ tèt lµ 60%, trung b×nh lµ 30%, kh«ng kÕt qu¶ lµ 10%. Mét kÕt qu¶ kh¸c cña JuianHenword [77] ®iÒu trÞ RLCD b»ng viagra trªn 312 bÖnh nh©n thu ®­îc kÕt qu¶ tèt (75%), trung b×nh (20%), kh«ng kÕt qu¶ (5%). Sö dông Viagra mang l¹i kÕt qu¶ cao h¬n cña chóng t«i vµ cã t¸c dông tøc thêi ngay sau khi uèng thuèc, nh­ng kh«ng thÓ kh«ng nãi ®Õn nh÷ng t¸c dông phô cña nã. §Æc biÖt ®èi víi nh÷ng bÖnh nh©n cã tiÒn sö m¾c bÖnh tim m¹ch, t¨ng huyÕt ¸p vµ nhìng ngêi trªnn 60 tuæi. Theo Colli-E vµ cs [75], kÕt qu¶ nghiªn cøu víi Caverject víi liÒu 10microgam PGE1 ®¹t hiÖu qu¶ 55,5%, víi liÒu 20microgam PGE1 ®¹t hiÖu qu¶ 68%. Víi ph¬ng ph¸p nµy th× hiÖu qu¶ ®¹t tøc thêi, nh­ng nã chØ cã t¸c dông t¹i thêi ®iÓm ®ã chø kh«ng cã t¸c dông l©u dµi, vµ lu«n cÇn ph¶i cã sù hç trî cña thÇy thuèc. Ngoµi ra ®©y lµ mét ph­¬ng ph¸p phøc t¹p, khã sö dông vµ còng cã thÓ gÆp tai biÕn nhåi m¸u d­¬ng vËt. Kh«ng cã t¸c dông l©u dµi vµ triÖt ®Ó. [76] Theo TrÇn Qu¸n Anh [50] ®iÒu trÞ cho 50 bÖnh nh©n b»ng Caverject kÕt qu¶ tèt lµ 80%, kÕt qu¶ trung b×nh lµ 8%, kh«ng kÕt qu¶ lµ12%. Theo TrÇn Qu¸n Anh vµ NguyÔn Quang Cõ trong nhiªn cøu ®iÒu trÞ b»ng Andriol [50]. Thu ®­îc kÕt qu¶ tèt (52%), kÕt qu¶ trung b×nh (30%), kh«ng kÕt qu¶ (18%). Theo Hoµng ®×nh Ch©u [43] sö dông ch©m cøu ®iÒu trÞ cho 28 bÖnh nh©n bÞ liÖt d­¬ng ®¹t kÕt qu¶ tèt lµ 80%, kh«ng kÕt qu¶ lµ 20%. Theo ViÖn Qu©n Y Phßng kh«ng Kh«ng qu©n [61], ®iÒu trÞ cho 16 tr­êng hîp thiÓu n¨ng sinh dôc b»ng thuèc nam kÕt qu¶ thu ®­îc tèt (65%), trung b×nh (20%), kh«ng kÕt qu¶ (15%). Theo NguyÔn ThÕ ThÞnh [43] ®iÒu trÞ bÖnh RLCD b»ng Tribelus trªn 32 bÖnh nh©n cho kÕt qu¶ tèt (53,13%), kÕt qu¶ trung b×nh (25,00%), kh«ng kÕt qu¶ (21,87%). Theo Ph¹m V¨n TrÞnh [7], [49] dïng bµi thuèc kinh nghiÖm ®iÒu trÞ 32 bÖnh nh©n RLCD cho kÕt qu¶ lo¹i A lµ 62,5%, kÕt qu¶ lo¹i B lµ 31,25%, kÕt qu¶ lo¹i C lµ 6,25%. KÕt qu¶ cña chóng t«i thu ®­îc sau ®iÒu trÞ b»ng chÕ phÈm “RTK” cã kh¸c so víi mét sè nghiªn cøu trªn. ThÊp h¬n ë møc ®é tèt (25,00%), cao h¬n ë møc ®é trung b×nh (68,75%), kh«ng kÕt qu¶ cña chóng t«i chØ cã 6,25%. Cã lÏ do thêi gian uèng thuèc cßn ng¾n (30ngµy) vµ sè l­îng bÖnh nh©n Ýt (n=32), nªn kÕt qu¶ nµy cña chóng t«i phÇn nµo ch­a ®¸nh gi¸ ®­îc hÕt t¸c dông vµ gi¸ trÞ cña chÕ phÈm trªn l©m sµng. Qua qu¸ tr×nh theo dâi ®iÒu trÞ chóng t«i nhËn thÊy, chÕ phÈm “RTK” kh«ng chØ cã t¸c dông trªn chøc n¨ng c­¬ng d­¬ng, mµ cßn t¨ng lªn c¶ khèi l­îng tinh dÞch trong mét lÇn xuÊt tinh, sè l­îng vµ tØ lÖ ho¹t ®éng cña tinh trïng còng cã xu h­íng t¨ng. * VÒ kÕt qu¶ theo nguyªn nh©n cña YHCT. Ph©n lo¹i RLCD theo YHCT chóng t«i chia lµm 5 thÓ: ThÓ thËn ©m h­, thÓ mÖnh m«n ho¶ suy, thÓ khÝ huyÕt h­ nh­îc vµ thÓ thÊp nhiÖt ®­a xuèng. Qua sè liÖu trªn b¶ng 3.23 chóng t«i thÊy, kÕt qu¶ tèt trªn c¸c nhãm; KhÝ trÖ huyÕt ø lµ 33,33%, mÖnh m«n ho¶ suy lµ 28,57%, thÊp nhiÖt ®­a xuèng vµ khÝ huyÕt h­ nh­îc cïng lµ 25,00%, víi nhãm thËn ©m h­ cã 14,29%. Theo Du thËn S¬ trong cuèn “Sö dông l©m sµng c¸c con c«n trïng lµm thuèc” (1981), cho biÕt kiÕn cã t¸c dông trÊn tÜnh, tiªu viªm, ®iÒu hoµ nhu ®éng tiÓu tr­êng, thóc ®Èy tuyÕn øc t¨ng sinh, lµm cho c«ng n¨ng t¹o b¹ch cÇu, hång cÇu, kÝch thÝch t¹o kh¸ng thÓ, kÝch thÝch tuyÕn lympho gia t¨ng sù h×nh thµnh biÖt ho¸ tÕ bµo, ®ång thêi ®iÒu tiÕt hÖ miÔn dÞch. T¸c gi¶ cho biÕt dïng kiÕn cßn lµm t¨ng hµm l­îng Selem, Mangan, KÏm ë c¬ quan miÔn dÞch [86]. Ng« ChÝ Thµnh trong cuèn Trung y d­îc C¸t L©m (1986) cã viÕt kiÕn lµ thuèc t­ bæ tr¸ng kiÖn tèt, cã c«ng n¨ng phï chÝnh cè b¶n, bæ thËn, kiÕn dïng ®Ó ®iÒu trÞ viªm khíp d¹ng thÊp cã hiÖu qu¶ râ rÖt nh­ng chËm [87]. Qu¸ch Lai V­îng cho biÕt kiÕn cã t¸c dông bæ thËn, kiÖn tú, d­ìng can vinh c©n, bæ mµ kh«ng t¸o, rÊt nhiÒu ng­êi sau khi ¨n kiÕn thÊy tinh thÇn h­ng phÊn, ¨n uèng ngon miÖng [88]. Lý T©n Thµnh nghiªn cøu cho biÕt kiÕn cã t¸c dông phï chÝnh cè b¶n, cã thÓ bæ thËn, truy hµn, d­ìng can vinh c©n, tèng ø l¹c, uèng thuèc l©u cã t¸c dông phßng trÞ bÖnh viªm khíp d¹ng thÊp, liÖt d­¬ng, hoa m¾t tuæi giµ, viªm gan m¹n, mÊt ngñ… Riªng víi kiÕn gai ®en cã t¸c dông t­ bæ t­¬ng ®èi m¹nh th­êng dïng trong trÞ bÖnh l©u ngµy, phô n÷ Ýt s÷a [89]. S¸i DÞch dïng bét kiÕn 15g/ngµy x 30 ngµy, ®iÒu trÞ cho nam giíi kh«ng cã kh¶ n¨ng ho¹t ®éng t×nh dôc kÕt qu¶ lµm t¨ng sè l­îng vµ chÊt l­îng tinh trïng [94]. YHCT cho r»ng c«ng n¨ng sinh dôc cña nam giíi lµ biÓu hiÖn tæng hîp cña c«ng n¨ng t¹ng phñ, khÝ huyÕt kinh l¹c. Khi cã bÊt cø mét yÕu tè nµo xuÊt hiÖn bÊt th­êng, ®Òu cã kh¶ n¨ng ¶nh h­ëng ®Õn chøc n¨ng sinh dôc nam. Lý luËn cña YHCT cho r»ng thËn tµng tinh, thËn chñ vÒ sinh tr­ëng ph¸t dôc, nªn tinh tiªn thiªn bÊt tóc, phßng dôc qu¸ ®é, t×nh chÝ thÊt ®iÒu, cöu bÖnh lao quyÖn, Èm thùc bÊt tiÕt, ®éc tµ x©m ph¹m, ngo¹i th­¬ng ®Òu th­¬ng tæn ®Õn thËn. Suy nghÜ qu¸ ®é, lao ®éng qu¸ søc dÉn ®Õn mÖt mái, lµm th­¬ng tæn t©m tú, ©m d­¬ng ®Òu h­ khÝ huyÕt suy c¹n. H¶i Th­îng L·n ¤ng cho r»ng “lo nghÜ lµm h¹i nÆng h¬n phßng dôc v× lo nghÜ tæn th­¬ng tú lµm h¹i ®Õn huyÕt, phßng dôc tæn th­¬ng thËn h¹i ®Õn tinh. Nh­ng huyÕt sinh ra tinh, lo nghÜ qu¸ th× gèc tinh bÞ tæn th­¬ng, h¹i cµng nÆng”. Ngoµi ra, do bÖnh l©u, c¬ thÓ suy nh­îc, mÖt mái qu¸ lµm tæn th­¬ng tú, hoÆc do thËn d­¬ng kh«ng ®Çy ®ñ, mÖnh m«n suy vi, kh«ng thÓ «n Êm tú, tú thËn d­¬ng h­ kh«ng vËn ho¸ ®­îc thuû cèc, hËu thiªn mÊt ®iÒu hoµ, tinh chÊt thøc ¨n kh«ng cã ®Ó ho¸ sinh khÝ huyÕt dÉn ®Õn thËn tinh suy thiÕu. Do nguyÖn väng t×nh c¶m kh«ng tho¶i m¸i, uÊt né th­¬ng tæn can. Can khÝ uÊt kÕt, mÊt kh¶ n¨ng s¬ tiÕt, lµm g©n láng mÒm. KhÝ trÖ huyÕt ø, kinh m¹ch ng¨n trë, ¶nh h­ëng thËn tinh ho¸ sinh. ¨n nhiÒu ®å bÐo ngät, uèng qu¸ nhiÒu bia, r­îu lµm tú tæn, sinh ra ®µm trÖ. ¨n ë, sinh ho¹t kh«ng cÈn träng nhiÔm ph¶i thÊp nhiÖt, «n kÕt, ø trÖ ngoµi thËn, ng¨n trë ®­êng kinh (Quai bÞ) g©y ra bÞ “Tö ung”, “Tö ung tuy khái, nh­ng ®éc l­u l¹i ¶nh h­ëng sinh tinh”. Sau ®iÒu trÞ b»ng chÕ phÈm “RTK”, thÊy r»ng thuèc cã t¸c dông tèt nhÊt trªn thÓ KhÝ trÖ huyÕt ø lµ 33,33%, sau ®ã lµ thÓ MÖnh m«n ho¶ suy lµ 28,57%, cã t¸c dông tèt Ýt nhÊt víi nhãm ThËn ©m h­ víi 14,29%. KÕt luËn Sau 1 th¸ng ®iÒu trÞ b»ng chÕ phÈm “RTK”: Trªn kÕt qu¶ tinh dÞch ®å cña c¸c bÖnh nh©n v« sinh. Khèi l­îng tinh dÞch trong mét lÇn xuÊt tinh, mËt ®é vµ tØ lÖ ho¹t ®éng cña tinh trïng ®Òu cã xu h­íng t¨ng nh­ng ch­a cã ý nghÜa thèng kª (p > 0,05). Trªn c¸c bÖnh nh©n bÞ RLCD, theo b¶n chØ sè Quèc tÕ vÒ chøc n¨ng c­¬ng d­¬ng IIEF: §¸nh gi¸ tæng hîp vÒ chøc n¨ng c­¬ng d­¬ng vËt, ham muèn t×nh dôc vµ sù tháa m·n toµn diÖn trong ®êi sèng t×nh dôc cña bÖnh nh©n ®Òu t¨ng (p<0,01). T¸c dông trªn bÖnh nh©n bÞ RLCD víi kÕt qu¶ tèt lµ 25,00%, kÕt qu¶ trung b×nh lµ 68,75%. Kh«ng lµm ¶nh h­ëng ®Õn chøc n¨ng gan, thËn, c¸c chØ tiªu: c©n nÆng, huyÕt ¸p ®éng m¹ch, sè l­îng hång cÇu, sè l­îng b¹ch cÇu, Hemoglobin toµn phÇn, còng nh­ hµm l­îng c¸c men SGOT, SGPT, Ure, Creatinin ch­a thÊy cã sù biÕn ®æi cã ý nghÜa thèng kª (p>0,05). KiÕn nghÞ - CÇn tiÕp tôc nghiªn cøu víi thêi gian l©u h¬n, sè bÖnh nh©n nhiÒu h¬n ®Ó kh¼ng ®Þnh chÝnh x¸c vµ kh¸ch quan t¸c dông cña chÕ phÈm “RTK”. - CÇn nghiªn cøu thªm t¸c dông cña chÕ phÈm “RTK” trªn hormon néi tiÕt tè (Testosteron) vµ mét sè nguyªn tè vi l­îng KÏm (Zn), Mangan (Mn), Magie (Mg). - CÇn nghiªn cøu chuyÓn ®æi sang d¹ng thuèc hoµn, ®Ó thuËn lîi cho viÖc sö dông vµ b¶o qu¶n.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docluan van.doc
  • docBia HVQY 09-06.doc
  • docBIA NGOAI.doc
  • docLOI CAM ON.doc
  • docPhu lluc 3.doc
  • docPhuluc1.doc
  • docPhuluc2.doc
  • docTLTK.doc
Luận văn liên quan