Giáo dục hành vi giao tiếp cho trẻ mẫu giáo trường mầm non Tân Lập - Lạc Sơn - Hoà Bình

MỤC LỤC PHẦN I: MỞ ĐẦU I. Lý do chọn đề tài II. Mục đích nghiên cứu III. Nhiệm vụ nghiên cứu 1. Nghiên cứu cơ sở lý luận 2. Thực hiện sư phạm, tác động sư phạm để giáo dục hành vi giao tiếp có văn hoá 3. Đề xuất và những kiến nghị sư phạm. IV. Phương pháp nghiên cứu. 1. Đọc tài liệu 2. Thực hiện sư phạm 3. Xử lý kết quả. PHẦN II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU Chương I: Cơ sở lý luận 1. Cơ sở lý luận của việc giáo dục hành vi giao tiếp có văn hoá cho trẻ mẫu giáo. Chương II. Mô tả quá trình nghiên cứu I. Khảo sát nhận thức hành vi giao tiếp của trẻ II. Biện pháp tác động để giáo dục hành vi giao tiếp có văn hoá cho trẻ mẫu giáo. PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ NHỮNG KIẾN NGHỊ SƯ PHẠM PHẦN IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO

doc40 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 05/02/2013 | Lượt xem: 1919 | Lượt tải: 11download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Giáo dục hành vi giao tiếp cho trẻ mẫu giáo trường mầm non Tân Lập - Lạc Sơn - Hoà Bình, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Tr­êng ®¹i häc s­ ph¹m hµ néi Khoa gi¸o dôc mÇm non Bµi tËp nghiÖp vô cuèi kho¸ Gi¸o dôc hµnh vi giao tiÕp cho trÎ mÉu gi¸o tr­êng mÇm non T©n lËp - L¹c s¬n - Hoµ b×nh Ng­êi h­íng dÉn : T.s §inh Hång Th¸i Ng­êi thùc hiÖn : Bïi ThÞ T­m Líp §HTC hoµ b×nh - Khoa GDMN hµ néi - 2004 Lêi nãi ®Çu LÇn ®Çu tiªn lµm quen víi bµi tËp tèt nghiÖp cuèi kho¸ ®èi víi em thËt míi mÎ vµ bì ngì. §­îc sù gióp ®ì cña c¸c thÇy c« gi¸o Khoa gi¸o dôc mÇm non - tr­êng §¹i häc s­ ph¹m I Hµ Néi. §Æc biÖt lµ sù gióp ®ì cña thÇy §inh Hång Th¸i - ng­êi h­íng dÉn em hoµn thµnh bµi tËp nµy. §Ò tµi cña em ®· ®­îc hoµn thµnh, ®Ó cã ®­îc c¬ së thùc tiÔn cña viÖc gi¸o dôc hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ cho trÎ ph¶i kÓ ®Õn sù gióp ®ì t¹o ®iÒu kiÖn cña Ban gi¸m hiÖu tr­êng T©n LËp vµ 2 c« gi¸o chñ nhiÖm líp 5 tuæi cña tr­êng. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c thÇy c« gi¸o tr­êng §¹i häc s­ ph¹m - khoa gi¸o dôc mÇm non. §Æc biÖt lµ thÇy gi¸o §inh Hång Th¸i. §ång thêi xin c¶m ¬n Ban gi¸m hiÖu vµ 2 c« gi¸o tr­êng mÇm non T©n LËp - HuyÖn L¹c S¬n - tØnh Hoµ B×nh ®· t¹o ®iÒu kiÖn cho em hoµn thµnh tèt bµi tËp nghiÖp vô cuèi kho¸ nµy. Môc lôc PhÇn I: më ®Çu I. Lý do chän ®Ò tµi II. Môc ®Ých nghiªn cøu III. NhiÖm vô nghiªn cøu 1. Nghiªn cøu c¬ së lý luËn 2. Thùc hiÖn s­ ph¹m, t¸c ®éng s­ ph¹m ®Ó gi¸o dôc hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ 3. §Ò xuÊt vµ nh÷ng kiÕn nghÞ s­ ph¹m. IV. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu. 1. §äc tµi liÖu 2. Thùc hiÖn s­ ph¹m 3. Xö lý kÕt qu¶. PhÇn II. Néi dung nghiªn cøu Ch­¬ng I: C¬ së lý luËn 1. C¬ së lý luËn cña viÖc gi¸o dôc hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ cho trÎ mÉu gi¸o. Ch­¬ng II. M« t¶ qu¸ tr×nh nghiªn cøu I. Kh¶o s¸t nhËn thøc hµnh vi giao tiÕp cña trÎ II. BiÖn ph¸p t¸c ®éng ®Ó gi¸o dôc hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ cho trÎ mÉu gi¸o. PhÇn III. KÕt luËn vµ nh÷ng kiÕn nghÞ s­ ph¹m PhÇn IV. Tµi liÖu tham kh¶o PhÇn I : Më ®Çu I. Lý do chän ®Ò tµi : §Êt n­íc ta ®ang trªn b­íc ®­êng c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i ho¸; nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn m¹nh. TÊt c¶ v× d©n giµu, n­íc m¹nh, x· héi c«ng b»ng d©n chñ, v¨n minh. TrÎ em lµ niÒm h¹nh phóc cña mçi gia ®×nh, lµ t­¬ng lai cña mçi d©n téc, cña céng ®ång. TrÎ em h«m nay lµ nh÷ng c«ng d©n cña thÕ giíi ngµy mai. VËy viÖc b¶o vÖ ch¨m sãc trÎ em lµ tr¸ch nhiÖm cña nhµ n­íc, cña tßan x· héi vµ cña mçi gia ®×nh. ThÕ giíi trÎ th¬- mét thÕ giíi ®· tõng lµ ®Ò tµi cu¶ biÕt bao cuèn s¸ch, nguån c¶m xóc bao nhiªu t¸c gØa. Tuæi mÉu gi¸o lµ thêi kú vµng ngäc ®Ó ph¸t triÓn nh÷ng n¨ng khiÕu vÒ v¨n ho¸ nghÖ thuËt cña mçi con ng­êi. Tõ thùc tÕ còng nh­ nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu cña c¸c nhµ t©m lý häc, gi¸o dôc häc ®· cho chóng ta thÊy r»ng trong nh÷ng n¨m ®Çu cña cuéc ®êi ®øa trÎ, hÖ thÇn kinh mÒm m¹i h¬n, non yÕu h¬n. Trong qu·ng thêi gian ®ã rÊt dÔ h×nh thµnh nh÷ng nÐt c¬ b¶n cña c¸ tÝnh vµ nh÷ng thãi quen nhÊt ®Þnh. Sau ®ã nh÷ng phÈm chÊt t©m lý, nh©n c¸ch cña con ng­êi dÇn dÇn ®­îc ®Þnh h×nh. TrÎ ë løa tuæi mÉu gi¸o th× viÖc tiÕp nhËn vèn tri thøc, nh÷ng phÈm chÊt nh©n c¸ch con ng­êi còng nh­ v¨n ho¸, nghÖ thuËt thÈm mü th«ng qua sù vËt, hiÖn t­îng xung quanh gÇn gòi víi trÎ. Còng v× thÕ, khi chóng ta lo l¾ng nhiÒu tíi viÖc n©ng cao tr×nh ®é v¨n ho¸ nghÖ thuËt cña ng­êi lín (ng­êi mÑ, ng­êi c« ®ã chÝnh lµ nh»m t¹o ®iÒu kiÖn tèt cho sù ph¸t triÓn cña thÕ hÖ trÎ th«ng qua nh÷ng ng­êi gÇn gòi nhÊt ®èi víi trÎ th¬) vµ viÖc gi¸o dôc trÎ ®ßi hái chóng ta ph¶i uèn n¾n tõ ®Çu nh­ nh©n d©n ta ®· ®óc kÕt thµnh nh÷ng kinh nghiÖm s©u s¾c l­u truyÒn cho ®êi sau: Uèn c©y tõ th­ë cßn non D¹y con tõ th­ë h·y cßn th¬ ng©y. BÐ kh«ng vin, c¶ g·y cµnh. Qua thêi gian häc tËp t«i ®· ®­îc c¸c thÇy c« gi¸o gi¶ng d¹y, h­íng dÉn, b¶n th©n t«i thÊy râ viÖc gi¸o dôc thÕ hÖ trÎ cô thÓ lµ løa tuæi mÇm non cÇn ®­îc ch¨m sãc gi¸o dôc ®Ó t¹o nªn nh÷ng con ng­êi míi x· héi chñ nghÜa cã phÈm chÊt ®¹o ®øc, cã tµi n¨ng vµ cã thÓ lùc c­êng tr¸ng ®Ó phï hîp víi thêi ®¹i c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc. V× vËy, t«i ®· chän viÖc gi¸o dôc hµnh vi giao tiÕp cã v¨n hãa cho trÎ mÉu gi¸o lµm ®Ò tµi cho bµi tËp tèt nghiÖp kho¸ häc. Gi¸o dôc hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ cho trÎ mÉu gi¸o lµ d¹y trÎ nh÷ng hµnh vi phï hîp víi chuÈn mùc x· héi : BiÕt quý träng «ng bµ cha mÑ; biÕt quan t©m ®Õn ng­êi giµ c¶, c« ®¬n; biÕt nh­êng nhÞn em bÐ … NghÜa lµ ph¶i tiÕn hµnh daþ trÎ toµn diÖn 4 mÆt : §øc, trÝ, thÓ, mü ®óng víi ý nguyÖn cña ng­êi lín chóng ta lµ : TrÎ em h«m nay, thÕ giíi ngµy mai. ThÕ giíi cña c«ng nghÖ th«ng tin, thÕ giíi cña trÝ tuÖ, tµi n¨ng. II. Môc ®Ých nghiªn cøu : Mét sè biÖn ph¸p gi¸o dôc hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ cho trÎ mÉu gi¸o. III. NhiÖm vô nghiªn cøu : 1. Nghiªn cøu c¬ së lý luËn. 2. Thùc nghiÖm s­ ph¹m : T¸c ®éng s­ ph¹m ®Ó gi¸o dôc hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸. 3. §Ò xuÊt vµ kiÕn nghÞ s­ ph¹m IV. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu 1. §äc tµi liÖu 2. Thùc nghiÖm s­ ph¹m 3. Xö lý kÕt qu¶. PhÇn II : Néi dung nghiªn cøu Ch­¬ng I : C¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn cña viÖc gi¸o dôc hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ cho trÎ mÉu gi¸o . I. C¬ së lý luËn cña viÖc gi¸o dôc hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ cho trÎ mÉu gi¸o 1. Hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ : §Ó tiÕn hµnh gi¸o dôc hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ cho trÎ mÉu gi¸o cã hiÖu qu¶, chóng t«i ®· x¸c ®Þnh râ kh¸i niÖm hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ còng nh­ ph©n tÝch nh©n tè cã tÝnh quy luËt chi phèi qu¸ tr×nh gi¸o dôc nµy. a. V¨n ho¸ lµ g× ? V¨n ho¸ lµ mét kh¸i niÖm réng vµ phøc t¹p, kh¸i niÖm vÒ v¨n ho¸ ®· ®­îc nhiÒu t¸c gi¶ ®Ò cËp tíi vµ diÔn ®¹t theo nhiÒu c¸ch kh¸c nhau, thËm chÝ mét sè nhµ x· héi häc Mü ®· thèng kª ®­îc tíi gÇn 1000 ®Þnh nghÜa kh¸c nhau vÒ v¨n ho¸ . Nh­ng nh×n chung th× “V¨n ho¸ lµ toµn bé nh÷ng gi¸ trÞ vÒ vËt chÊt vµ tinh thÇn do loµi ng­êi s¸ng t¹o ra trong qu¸ tr×nh lÞch sö cña d©n téc m×nh”. V¨n ho¸ lµ mét hiÖn t­îng x· héi tiªu biÓu cho tr×nh ®é mµ x· héi ®· ®¹t ®­îc trong tõng giai ®o¹n lÞch sö nhÊt ®Þnh nh­ : TiÕn bé vÒ kinh tÕ, kinh nghiÖm s¶n xuÊt lao ®éng, häc vÊn gi¸o dôc, khoa häc, v¨n häc nghÖ thuËt vµ nh÷ng tæ chøc thÝch øng víi c¸i ®ã. Theo nghÜa réng v¨n ho¸ bao gåm c¶ v¨n ho¸ vËt chÊt vµ v¨n ho¸ tinh thÇn, cßn theo nghÜa hÑp th× v¨n ho¸ chØ liªn quan ®Õn ®êi sèng cña con ng­êi. V¨n ho¸ chÝnh lµ s¶n phÈm cña con ng­êi vµ do con ng­êi t¹o ra nã. V× vËy, v¨n ho¸ chØ lµ c¸i g× dµnh riªng cho con ng­êi vµ chØ cã thÓ cã ë n¬i con ng­êi sinh sèng mµ th«i. ë ®©u cã con ng­êi sèng thµnh tËp thÓ, thµnh x· héi th× ë ®ã cã v¨n ho¸, v¨n ho¸ bao giê còng g¾n liÒn víi x· héi, víi d©n téc, víi thêi kú lÞch sö. Cã v¨n ho¸ thêi cæ ®¹i, v¨n ho¸ thêi Phôc h­ng, v¨n ho¸ thêi Trung ®¹i, v¨n ho¸ ViÖt Nam,v¨n ho¸ Trung Quèc… V¨n ho¸ lµ do con ng­êi s¸ng t¹o ra, cã thÓ nãi r»ng con ng­êi sinh ra vµ tr­ëng thµnh trong x· héi nµo th× chÞu ¶nh h­ëng s©u s¾c bëi nÒn v¨n ho¸ cña x· héi ®ã. ThËm chÝ cho dï cã mét thêi gian dµi sèng t¸ch khái x· héi th× con ng­êi vÉn t­ duy vµ hµnh ®éng theo nh÷ng khu«n mÉu, t¸c phong, nÒ nÕp quen thuéc. Nh©n c¸ch cña mçi thµnh viªn trong mét céng ®ång bao giê còng mang dÊu vÕt b¶n s¾c v¨n ho¸ d©n téc. * Ph©n biÖt v¨n ho¸ vµ v¨n minh : V¨n minh lµ mét kh¸i niÖm dïng ®Ó chØ tr×nh ®é ®¹t tíi møc ®é nµo ®ã cña x· héi loµi ng­êi, cã nÒn v¨n ho¸ vËt chÊt vµ v¨n ho¸ tinh thÇn mang nh÷ng nÐt ®Æc tr­ng nhÊt ®Þnh. Theo c¸c nhµ x· héi häc vµ d©n téc häc th× d©n téc nµo còng cã nÒn v¨n ho¸ riªng cña m×nh. D©n téc nµy v¨n minh h¬n d©n téc kh¸c chØ lµ nãi ®Õn sù kh¸c nhau vÒ møc ®é ph¸t triÓn mµ th«i. Theo ý nghÜa ®ã th× trong x· héi ngµy nay cã nh÷ng nÒn v¨n ho¸ ë tr×nh ®é v¨n minh thÊp h¬n. V¨n minh liªn quan chñ yÕu tíi kü thuËt lµm chñ tù nhiªn, sù tiÕn bé cña v¨n minh tr­íc hÕt lµ sù tiÕn bé vÒ khoa häc, kü thuËt vµ c«ng nghÖ. Sau ®ã lµ sù tiÕn bé vÒ ®¹o ®øc x· héi. V× thÕ, ng­êi ta th­êng lÊy sù tiÕn bé vÒ khoa häc, kü thuËt vµ c«ng nghÖ lµm tiªu chuÈn ®o tr×nh ®é v¨n minh cña c¸c nÒn v¨n ho¸. VD : NÒn v¨n minh ®å ®¸, v¨n minh c¬ khÝ, v¨n minh c«ng nghiÖp. Tuy lµ kh¸i niÖm rÊt kh¸c nhau, song v¨n ho¸ l¹i còng g¾n bã chÆt chÏ víi v¨n minh. ThËm chÝ cßn lµ linh hån cña v¨n minh bëi v× ®Ó tiÕp thu ®­îc khoa häc kü thuËt ®ßi hái con ng­êi ph¶i cã mét nÒn v¨n ho¸ s©u s¾c. NÕu mét d©n téc kh«ng cã s½n mét nÒn v¨n ho¸ cao, kh«ng cã truyÒn thèng ham häc, kh«ng cã b¶n lÜnh v÷ng vµng, chØ tiÕp nhËn ë khÝa c¹nh ®¬n thuÇn th× dÇn dÇn b¶n s¾c v¨n ho¸ d©n téc ®ã bÞ mai mét, d©n téc ®ã sÏ bÞ t¸c ®éng bëi nh÷ng nÒn v¨n ho¸ kh¸c. Ng­îc l¹i : NÕu mét d©n téc cã nÒn v¨n ho¸ cao, cã truyÒn thèng hiÕu häc, cã b¶n s¾c d©n téc v÷ng vµng th× tõ chç rÊt l¹c hËu so víi thÕ giíi bªn ngoµi d©n téc ®ã sÏ nhanh chãng lµm chñ ®­îc khoa häc hiÖn ®¹i, t¹o ra nh÷ng s¶n phÈm cã søc l«i cuèn m¹nh mÏ. B»ng c¸ch Êy d©n téc ®ã sÏ ph¸t triÓn nhanh, v¨n ho¸ lµ mét hiÖn t­îng võa mang tÝnh phæ biÕn võa mang tÝnh c¸ biÖt. TÝnh phæ biÕn cña v¨n ho¸ thÓ hiÖn ë chç nã lµ ®Æc ®iÓm chung cña con ng­êi b¾t gÆp ë mäi céng ®ång. TÝnh c¸ biÖt cña v¨n ho¸ thÓ hiÖn ë chç mçi céng ®ång l¹i cã mét lèi sèng riªng kh«ng gièng c¸c céng ®ång kh¸c. V¨n ho¸ kh«ng ph¶i lµ mét hiÖn t­îng cè ®Þnh mµ tr¸i l¹i nã biÕn chuyÓn vµ ph¸t triÓn tõ x· héi nµy qua x· héi kh¸c; tõ thêi kú nµy qua thêi kú kh¸c. ThËm chÝ cßn cã thÓ thay ®æi trong néi bé tõ chÕ ®Þnh nµy sang chÕ ®Þnh kh¸c. Sù biÕn chuyÓn cña v¨n ho¸ yÕu tè quan träng nhÊt lµ th«ng qua sù héi tô, phæ cËp. Hai diÔn biÕn nµy cã khuynh høíng ®an xen lÉn nhau trong sù ph¸t triÓn cña mét nÒn v¨n ho¸. LÞch sö ®· cho thÊy v¨n ho¸ biÕn chuyÓn vµ ph¸t triÓn nhanh chãng ë nh÷ng khu vùc cã giao l­u, tiÕp xóc réng r·i víi c¸c nÒn v¨n ho¸ kh¸c. Cßn nh÷ng nÒn v¨n ho¸ c« lËp víi thÕ giíi bªn ngoµi th× nÒn v¨n ho¸ ®ã kh«ng ph¸t triÓn ®­îc.Trong thêi ®¹i ngµy nay, thêi ®¹i mµ ph­¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng ph¸t triÓn mét c¸ch hiÖn ®¹i th× sù giao l­u, trao ®æi víi nhau gi÷a c¸c nÒn v¨n ho¸ lµ rÊt thuËn lîi. Trong qu¸ tr×nh giao l­u nµy nÕu c¸ nh©n nµo, tËp thÓ nµo biÕt lùa chän vµ tiÕp thu nh÷ng tinh hoa cña nÒn v¨n ho¸ kh¸c mét c¸ch nhanh chãng, th«ng minh, tinh tÕ vµ khÐo lÐo th× nÒn v¨n ho¸ ®ã sÏ ®­îc hoµn thiÖn vµ tèt ®Ñp h¬n. Ng­îc l¹i víi mét nÒn v¨n ho¸ c« lËp, tù bã hÑp th× nã sÏ bÞ nghÌo nµn vµ mai mét dÇn. Bëi vËy, ®Ó cã nÒn v¨n ho¸ ph¸t triÓn cÇn t¨ng c­êng giao l­u kinh tÕ, t¨ng c­êng tiÕp xóc, trao ®æi víi nh÷ng nÒn v¨n ho¸ cña c¸c d©n téc kh¸c nhau; biÕt lùa chän vµ tiÕp thu nh÷ng tinh hoa cña hä nh­ng ph¶i phï hîp víi nÒn v¨n ho¸ cña n­íc m×nh vµ kh«ng lµm mÊt ®i b¶n s¾c riªng cña d©n téc m×nh. 2. Hµnh vi : Theo c¸c nhµ t©m lý häc, hµnh vi con ng­êi ®­îc ph©n lo¹i theo nhiÒu c¸ch kh¸c nhau: Nh­ hµnh vi cã nguån gèc bªn ngoµi vµ hµnh vi cã nguån gèc bªn trong; còng cã nhµ t©m lý häc ®· ph©n biÖt hµnh vi thµnh 3 lo¹i kh¸c nhau theo b¶n chÊt t©m lý häc: §ã lµ hµnh vi b¶n n¨ng, hµnh vi kü x¶o vµ hµnh vi lý trÝ. Trong gi¸o dôc häc ng­êi ta th­êng quan t©m ®Õn hµnh vi ®¹o ®øc. §ã lµ nh÷ng hµnh ®éng ®­îc thóc ®Èy b»ng c¸c ®éng c¬ ®¹o ®øc ®em l¹i nh÷ng kÕt qu¶ cã ý nghÜa ®¹o ®øc vµ ®­îc ®¸nh gi¸ b»ng nh÷ng ph¹m trï ®¹o ®øc. Hµnh vi ®¹o ®øc gåm 2 thµnh phÇn : Hµnh ®éng ®em l¹i nh÷ng kÕt qu¶ cã ý nghÜa ®¹o ®øc víi t­ c¸ch lµ mÆt biÓu hiÖn bªn ngoµi; th¸i ®é (môc ®Ých, ý ®Þnh, ®éng c¬) thÊm nhuÇn ý thøc ®¹o ®øc víi t­ c¸ch lµ mÆt kÝch thÝch bªn trong. Nh­ vËy, khi ®¸nh gi¸ con ng­êi cã hµnh vi ®¹o ®øc hay kh«ng th× kh«ng nh÷ng ta ph¶i xem xÐt ng­êi ®ã ho¹t ®éng nh­ thÕ nµo, cã phï hîp víi chuÈn mùc ®¹o ®øc x· héi hay kh«ng mµ cßn ph¶i xem xÐt ng­êi ®ã ho¹t ®éng víi ®éng c¬ ®óng hay sai, tÝch cùc hay tiªu cùc? Còng nh­ khi gi¸o dôc hµnh vi v¨n ho¸ cho trÎ ®iÒu quan träng lµ kh«ng ngõng t¹o ra nh÷ng ho¹t ®éng phï hîp víi c¸c chuÈn mùc ®¹o ®øc x· héi vµ x©y dùng ®éng c¬ ho¹t ®éng cã ®¹o ®øc cao. 3. V¨n ho¸ hµnh vi §¹o ®øc M¸c xÝt coi v¨n ho¸ hµnh vi lµ toµn bé nh÷ng h×nh thøc hµnh vi, lèi sèng giao tiÕp hµng ngµy cña con ng­êi lao ®éng mµ c¸c chuÈn mùc ®¹o ®øc vµ thÈm mü bao trïm lªn c¸c h×nh thøc øng xö Êy. NÕu c¸c chuÈn mùc ®¹o ®øc quy ®Þnh hµnh vi Ên ®Þnh cô thÓ con ng­êi cÇn ph¶i lµm g× th× v¨n ho¸ hµnh vi v¹ch râ cô thÓ ph¶i lµm b»ng c¸ch nµo. C¸c yªu cÇu ®¹o ®øc tån t¹i trong hµnh vi. H×nh thøc bªn ngoµi cña hµnh vi con ng­êi ra sao, trong ph¹m vi nµo - c¸c chuÈn mùc nµy hoµ nhËp mét c¸ch h÷u c¬ tù nhiªn vµ ®­¬ng nhiªn víi h×nh ¶nh cña nã trong cuéc sèng ®Ó trë thµnh c¸c quy t¾c sèng hµng ngµy. V× thÕ, v¨n minh hµnh vi cßn ®­îc coi lµ v¨n ho¸ bªn ngoµi ®Ó ph©n biÖt víi v¨n ho¸ bªn trong cña con ng­êi bao gåm thÕ giíi quan, niÒm tin ®¹o ®øc, tr×nh ®é ph¸t triÓn chung, kiÕn thøc, høng thó, nhu cÇu… Gi÷a v¨n ho¸ bªn trong vµ v¨n ho¸ bªn ngoµi cña con ng­êi cã mèi liªn hÖ chÆt chÏ, mét sù thèng nhÊt x¸c ®Þnh. Mèi quan hÖ ®ã rÊt phøc t¹p vµ biÖn chøng cã tÝnh hai chiÒu. V¨n ho¸ bªn trong tuy quan träng nh­ng nã cÇn ®­îc biÓu hiÖn ra b»ng hµnh ®éng cô thÓ d­íi nh÷ng h×nh thøc hµnh vi nhÊt ®Þnh. V¨n ho¸ bªn trong quy ®Þnh hµnh vi bªn ngoµi cña con ng­êi. H×nh thøc hµnh vi lµ sù ph¶n ¸nh c¸i bªn trong chÞu sù quy ®Þnh cña c¸i bªn ngoµi nh­ng ®ång thêi nã l¹i t¸c ®éng trë l¹i thÕ giíi bªn trong cña chñ thÓ. Sù luém thuém trong sinh ho¹t, th« lç côc c»n, thiÕu tÕ nhÞ trong giao tiÕp dÇn dÇn sÏ t¹o nªn nh÷ng thãi quen vµ phÈm chÊt c¸ nh©n t­¬ng øng. V× vËy, sÏ lµ sai lÇm nÕu cho r»ng phÈm chÊt bªn trong míi lµ phÈm chÊt thùc, cßn hµnh vi bªn ngoµi chØ lµ líp vá h×nh thøc. ChÝnh quan niÖm sai lÇm nµy ®· dÉn ®Õn viÖc coi th­êng tu©n thñ c¸c hµnh vi v¨n ho¸ còng nh­ dÉn ®Õn viÖc thiÕu quan t©m gi¸o dôc v¨n ho¸ hµnh vi cho thÕ hÖ trÎ. §ång thêi, chèng l¹i khuynh h­íng gi¸o dôc nµy sÏ t¹o ra mét thÕ hÖ con ng­êi gi¶ dèi, tham lam Ých kû. Nh÷ng kÎ nh­ vËy sÏ t¹o ra mét x· héi lõa bÞp, gi¶ t¹o. VËy chÝnh c¸c quy t¾c hµnh vi v¨n ho¸ lµ mét trong nh÷ng con ®­êng gióp con ng­êi gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò ®ã. Chóng ta t×m ra nh÷ng h×nh thøc hµnh vi phï hîp víi c¸c yªu cÇu ®¹o ®øc x· héi, ®¸p øng ®­îc nh÷ng ®ßi hái thÈm mü vµ ph¶n ¸nh mét tr×nh ®é v¨n ho¸ do x· héi tÝch luü ®­îc trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña m×nh. Gi÷a v¨n ho¸ hµnh vi vµ kû luËt cã mèi quan hÖ chÆt chÏ do ®­îc quy ®Þnh bëi ®¹o ®øc x· héi. Do mèi quan hÖ chÆt chÏ gi÷a kû luËt vµ v¨n ho¸ hµnh vi mµ viÖc gi¸o dôc kû luËt tù gi¸c ph¶i ®­îc g¾n liÒn víi v¨n ho¸ hµnh vi. Khi gi¶i thÝch cho trÎ c¸c yªu cÇu kû luËt ®ång thêi ph¶i chØ ra c¸ch thùc hiÖn chóng. Tãm l¹i: V¨n ho¸ hµnh vi lµ mét phÇn cña ®¹o ®øc céng s¶n. Gi¸o dôc v¨n ho¸ hµnh vi lµ mét trong nh÷ng mÆt gi¸o dôc ®¹o ®øc thÈm mü cho trÎ mÉu gi¸o. 4. Giao tiÕp Giao tiÕp lµ mét ph¹m trï rÊt quan träng cña t©m lý häc. Trong lÞch sö ph¸t triÓn t©m lý häc cã rÊt nhiÒu quan ®iÓm kh¸c nhau vÒ giao tiÕp. Nh­ng næi lªn lµ cuéc tranh luËn gay g¾t gi÷a hai tr­êng ph¸i t©m lý X« viÕt sau : * Tr­êng ph¸i A. A Leonchep quan niÖm giao tiÕp lµ hÖ thèng nh÷ng qu¸ tr×nh cã môc ®Ých vµ cã ®éng c¬ ®¶m b¶o sù t­¬ng t¸c gi÷a ng­êi nµy víi ng­êi kh¸c. Trong ho¹t ®éng thùc tiÔn c¸c quan hÖ x· héi nh©n c¸ch vµ c¸c quan hÖ t©m lý sö dông c¸c ph­¬ng ph¸p ®Æc thï mµ tr­íc hÕt lµ ng«n ng÷ . ¤ng cho r»ng giao tiÕp cã cÊu tróc chung cña ho¹t ®éng, giao tiÕp nµo còng cã ®éng c¬ quy ®Þnh sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña nã vµ còng ®Òu ®­îc t¹o ra bëi c¸c hµnh ®éng vµ thao t¸c. Hä cho r»ng giao tiÕp nµo còng mang ®Æc tÝnh cña ho¹t ®éng tøc lµ còng cã cô thÓ nh»m vµo mét ®èi t­îng nµo ®ã ®Ó t¹o ra mét s¶n phÈm. Néi dung cña nã lµ sù nhËn thøc qua l¹i vµ trao ®æi th«ng tin nh»m môc ®Ých vµ x©y dùng mèi quan hÖ qua l¹i cã l¬Þ ®èi víi qu¸ tr×nh ho¹t ®éng chung. ¤ng ®· chia qu¸ tr×nh giao tiÕp ra lµm 4 thêi ®iÓm : Mét lµ tiÕp xóc vµ liªn hÖ; hai lµ t¸c ®éng lÉn nhau; ba lµ nhËn thøc lÉn nhau; bèn lµ mèi quan hÖ lÉn nhau. Cßn BDPARUGHIN cho mèi quan hÖ giao tiÕp lµ qu¸ tr×nh hai mÆt cña sù th«ng b¸o vµ t¸c ®éng qua l¹i. Trong ®ã sù th«ng b¸o lµ néi dung vµ t¸c ®éng qua l¹i lµ h×nh thøc cña giao tiÕp. Ph¸i B.E Lomop cho r»ng giao tiÕp kh«ng ph¶i lµ mét d¹ng ho¹t ®éng mµ nã ph¶i ®­îc xem nh­ mét ph¹m trï t­¬ng ®èi ®éc lËp trong t©m lý häc bªn c¹nh ph¹m trï ho¹t ®éng. Sù bÊt ®ång gi÷a hai tr­êng ph¸i lµ ë chç giao tiÕp kh«ng ph¶i lµ mét d¹ng cña ho¹t ®éng. Tuy nhiªn c¶ hai tr­êng ph¸i còng nh­ bÊt cø mét nhµ t©m lý häc ch©n chÝnh nµo còng ph¶i thõa nhËn vai trß quan träng cña giao tiÕp trong sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn nh©n c¸ch, ®Òu ph¶i coi giao tiÕp lµ ®iÒu kiÖn tÊt yÕu cña sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn t©m lý con ng­êi. ë ViÖt Nam còng cã mét sè t¸c gi¶ ®­a ra nh÷ng quan niÖm cña m×nh vÒ giao tiÕp nh­: Ph¹m Minh H¹c trong bµi: “ho¹t ®éng - giao l­u - nh©n c¸ch” ®· ®Þnh nghi·: Giao tiÕp lµ mèi quan hÖ hai chiÒu qua l¹i t¹o mét c¸i chung cña c¸c chñ thÓ cña mèi quan hÖ ®ã. §inh Träng L¹c l¹i cho r»ng : “giao tiÕp lµ sù tiÕp xóc nhau gi÷a c¸c c¸ thÓ nµy vµ c¸ thÓ kh¸c trong mét céng ®ång x· h«i.” Trong cuéc sèng, giao tiÕp diÔn ra rÊt phong phó, ®a d¹ng vÒ lo¹i h×nh. Dùa trªn nh÷ng c¬ së ph©n lo¹i kh¸c nhau mµ ng­êi ta cã c¸c c¸ch ph©n lo¹i kh¸c nhau. C¨n cø vµo ph­¬ng tiÖn sö dông ®Ó giao tiÕp, ng­êi ta chia giao tiÕp ra lµm 3 lo¹i lµ giao tiÕp vËt chÊt, giao tiÕp ng«n ng÷ vµ giao tiÕp tÝn hiÖu. C¨n cø vµo tÝnh chÊt trùc tiÕp hay gi¸n tiÕp khi giao tiÕp mµ ng­êi ta ph©n giao tiÕp ra thµnh giao tiÕp trùc tiÕp vµ giao tiÕp gi¸n tiÕp. II. Thùc tiÔn viÖc gi¸o dôc hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ cho trÎ mÉu gi¸o. XuÊt ph¸t tõ nhËn thøc muèn n©ng cao chÊt l­îng vÒ hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ cho trÎ mÉu gi¸o th× ph¶i cã kÕ ho¹ch, cã ch­¬ng tr×nh. Néi dung thùc hiÖn viÖc gi¸o dôc hµnh vi cã v¨n ho¸ cho trÎ. V× vËy, tõ n¨m häc 1996 - 1997 Bé G D §T ®· triÓn khai chuyªn ®Ò : “Gi¸o dôc lÔ gi¸o” tíi 100% c¸c tr­êng mÇm non trong toµn quèc. C¸c tr­êng mÇm non trªn ®Þa bµn huyÖn L¹c S¬n ®· ®­îc thùc hiÖn chuyªn ®Ò nµy theo sù chØ ®¹o h­íng dÉn cña Bé GD§T vµ së Gi¸o dôc ®µo t¹o TØnh Hoµ B×nh theo tinh thÇn c«ng v¨n sè 914/GDMN vÒ viÖc triÓn khai “Chuyªn ®Ò gi¸o dôc lÔ gi¸o” ngµy 16/2/1996. §Ó ®éi ngò gi¸o viªn n¾m ®­îc môc ®Ých, yªu cÇu néi dung chuyªn ®Ò ta cÇn ph¶i : 1. Quan t©m ®Õn c«ng t¸c båi d­ìng. C¸c nhµ tr­êng ®· tæ chøc cho 100% c¸n bé gi¸o viªn vµ c«ng nh©n viªn tham dù c¸c líp båi d­ìng do së, phßng, tr­êng tæ chøc. Sau mçi ®ît båi d­ìng th× tæ chøc cho tÊt c¶ chÞ em trao ®æi, th¶o luËn, viÕt thu ho¹ch vµ ®Ò xuÊt nh÷ng kiÕn nghÞ. Ngoµi båi d­ìng theo líp, c¸c tr­êng chØ ®¹o båi d­ìng qua thùc tÕ ë c¸c líp ®iÓm. C¸c tr­êng thùc hiÖn theo kÕ ho¹ch chØ ®¹o trong 3 n¨m thùc hiÖn chuyªn ®Ò sau ®ã lµ thùc hiÖn sau chuyªn ®Ò. 2. T¹o m«i tr­êng gi¸o dôc xung quanh trÎ : TrÎ ë løa tuæi mÉu gi¸o cã ®Æc ®iÓm hay b¾t ch­íc. V× vËy, ph¶i t¹o m«i tr­êng mÉu mùc xung quanh trÎ: Ph¶i cã m«i tr­êng s­ ph¹m, m«i tr­êng xanh- s¹ch - ®Ñp (cã s©n v­ên, khu thiªn nhiªn, chuång nu«i c¸c con vËt, ®å ch¬i ®Ñp…) chóng t«i cßn yªu cÇu gi¸o viªn ph¶i g­¬ng mÉu ®èi víi trÎ ®ã lµ ¨n mÆc, cö chØ, lêi nãi, t¸c phong ph¶i nhÑ nhµng ®óng mùc ®Ó h×nh thµnh thãi quen g­¬ng mÉu tr­íc trÎ. C¸c tr­êng ®· ph¸t ®éng c¸c ®ît thi ®ua nh­ : “Nãi lêi hay, lµm viÖc tèt”; “Kû c­¬ng, t×nh th­¬ng, tr¸ch nhiÖm”… Nhê nh÷ng ®ît vËn ®éng nh­ trªn, dÇn dÇn nh÷ng hµnh vi ch­a g­¬ng mÉu cña gi¸o viªn, c«ng nh©n viªn ®· chÊm døt. 3. Gi¸o dôc lÔ gi¸o mäi lóc, mäi n¬i. §Æc ®iÓm t©m lý trÎ mÇm non lµ mau nhí nh­ng còng chãng quªn nªn viÖc gi¸o dôc lÔ gi¸o ®èi víi trÎ ph¶i ®­îc lµm th­êng xuyªn, liªn tôc vµ gi¸o dôc ë mäi lóc, mäi n¬i th«ng qua c¸c ho¹t ®éng lµ biÖn ph¸p tèt nhÊt. Gi¸o dôc lÔ gi¸o thùc hiÖn qua c¸c ho¹t ®éng hµng ngµy nh­ ®ãn tr¶ trÎ, ho¹t ®éng vui ch¬i, lao ®éng vÖ sinh… ®Òu lµ nh÷ng dÞp ®Ó trÎ béc lé c¸ tÝnh, c¸ch øng xö lêi ¨n tiÕng nãi cña m×nh. Yªu cÇu gi¸o viªn ph¶i gÇn gòi ®Ó kÞp thêi ph¸t hiÖn vµ uèn n¾n nh÷ng sai sãt cña trÎ trong hµnh vi, lêi nãi theo nh÷ng tiªu chÝ cña chuyªn ®Ò lÔ gi¸o quy ®Þnh. Ho¹t ®éng häc tËp chiÕm ­u thÕ trong gi¸o dôc lÔ gi¸o. Cho nªn, ®éi ngò gi¸o viªn ®· lång néi dung lÔ gi¸o vµo tÊt c¶ c¸c m«n häc : lµm quen v¨n häc, gi¸o dôc ©m nh¹c, lµm quen m«i tr­êng xung quanh …Trong m«n lµm quen víi v¨n häc trÎ ®ãng vai nh©n vËt trong truyÖn. Th«ng qua viÖc nhËp vai trÎ c¶m ¬n, xin lçi th× hµnh ®éng lêi nãi trong vai kÞch ®· trë thµnh hµnh ®éng lêi nãi trong sinh ho¹t hµng ngµy. Nh­ vËy, viÖc gi¸o dôc lÔ gi¸o ®· thÊm vµo trÎ nhÑ nhµng vµ hÊp dÉn. 4. X©y dùng gãc lÔ gi¸o. ë mçi nhãm líp ®· x©y dùng vµ s¾p xÕp mét gãc lÔ gi¸o. ë gãc nµy gi¸o viªn ®· s­u tÇm s¸ch, truyÖn cã tranh ¶nh nªu nh÷ng g­¬ng tèt cã gi¸o dôc ®Ó trÎ xem vµ lµm theo. Ngoµi ra, ë gãc kh¸c c« tr­ng bµy nh÷ng s¶n phÈm ®Ñp do trÎ tù lµm nh­ c¸c bøc tranh, s¶n phÈm nÆn, vÏ, xÐ d¸n… 5. X©y dùng m«i tr­êng xanh, s¹ch, ®Ñp. §Ó hç trî cho chuyªn ®Ò c¸c líp ®· chó ý t¹o c¶nh quan s©n tr­êng ®Ó thu hót trÎ; Hoa vµ c©y c¶nh ®­îc s¾p xÕp , ch¨m sãc chu ®¸o; Quy ®Þnh chç ®Ó xe cho phô huynh khi ®­a con ®Õn tr­êng ®Ó t¹o ý thøc thùc hiÖn nÕp sèng v¨n minh, trËt tù; T¹o c¸c thïng ®ùng r¸c vµ t¹o thãi quen bá r¸c vµo thïng cho phô huynh vµ häc sinh; t¹o gãc thiªn nhiªn c©y c¶nh, nu«i c¸c con vËt gÇn gòi ®Ó trÎ lµm quen nh­ : Chim bå c©u, thá, gµ, chim c¶nh, c¸ c¶nh… 6. Phèi kÕt hîp víi c¸c bËc cha mÑ häc sinh, c¸c lùc l­îng x· héi ®Ó lµm tèt viÖc gi¸o dôc lÔ gi¸o C«ng t¸c ch¨m sãc gi¸o dôc trÎ mÇm non nãi chung vµ c«ng t¸c gi¸o dôc lÔ gi¸o nãi riªng muèn ®¹t kÕt qu¶ tèt ®Òu kh«ng thÓ kh«ng cã sù ñng hé cña c¸c bËc phô huynh. Víi nhËn thøc nh­ vËy khi triÓn khai chuyªn ®Ò lÔ gi¸o chóng t«i ®· phèi kÕt hîp chÆt chÏ víi c¸c bËc phô huynh. Khi b¾t ®Çu thùc hiÖn chuyªn ®Ò lÔ gi¸o th× trong c¸c buæi häp phô huynh ®Çu n¨m gi¸o viªn ®· th«ng b¸o râ môc ®Ých yªu cÇu, néi dung thùc hiÖn cña chuyªn ®Ò víi phô huynh vµ ®Ò nghÞ c¸c chi héi phô huynh bµn biÖn ph¸p phèi hîp vµ thùc hiÖn. Th«ng b¸o trong c¸c kú häp, ®¹i héi phô n÷ x·, th«n xãm bëi phÇn ®a phô huynh trÎ ®Òu tham gia sinh ho¹t phô n÷, ®Ó cã biÖn ph¸p kÕt hîp gi÷a gia ®×nh vµ nhµ tr­êng, gi¸o dôc lÔ gi¸o th«ng qua c«ng t¸c tæ chøc héi thi : “Gia ®×nh vµ ng­êi c«ng d©n tý hon” ë c¸c cÊp. Víi nh÷ng ph­¬ng ph¸p, biÖn ph¸p gi¸o viªn ®Ò cËp víi c¸c bËc phô huynh tõ ®ã viÖc ch¨m sãc, gi¸o dôc trÎ n©ng lªn râ rÖt nh­ vÖ sinh c¸ nh©n trÎ, lêi ¨n tiÕng nãi, t¸c phong, cö chØ cña c¸c bËc cha mÑ vµ ®éi ngò gi¸o viªn Sù mÉu mùc, v¨n minh lµ tÊm g­¬ng tèt cho trÎ noi theo. Ch­¬ng II : M« t¶ qu¸ tr×nh nghiªn cøu I. Kh¶o s¸t nhËn thøc hµnh vi giao tiÕp cña trÎ 1. §èi t­îng kh¶o s¸t : §Ó n¾m v÷ng thùc tr¹ng sù nhËn thøc hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ cho trÎ mÉu gi¸o chóng t«i ®· tiÕn hµnh kh¶o s¸t 25 ch¸u mÉu gi¸o lín 5 - 6 tuæi cña tr­¬ng mÇm non T©n LËp - L¹c S¬n - Hoµ B×nh 2. Néi dung kh¶o s¸t : - Kh¶o s¸t nhËn thøc cña trÎ dùa trªn c¸c tiªu chÝ nhËn thøc hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ b»ng ph­¬ng ph¸p quan s¸t trß chuyÖn. Tiªu chÝ 1 : BiÕt chµo hái. Tiªu chÝ 2 : BiÕt th­a göi. Tiªu chÝ 3 : C¶m ¬n xin lçi Tiªu chÝ 4 : BiÕt gi÷ g×n vÖ sinh th©n thÓ Tiªu chÝ 5 : ThÝch ch¬i víi b¹n Tiªu chÝ 6 : Kh«ng tranh giµnh ®å ch¬i víi b¹n Tiªu chÝ 7 : BiÕt yªu th­¬ng nh÷ng ng­êi gÇn gòi. Tiªu chÝ 8 : Giao tiÕp m¹nh d¹n, tù tin, lÔ ®é. Tiªu chÝ 9 : BiÕt yªu quý c©y trång Tiªu chÝ 10 : BiÕt gi÷ g×n vÖ sinh m«i tr­êng Tiªu chÝ 11 : BiÕt gióp ®ì b¹n Tiªu chÝ 12 : Gi÷ vµ cÊt lÊy ®å ch¬i ®óng n¬i quy ®Þnh. Tiªu chÝ 13 : Ph©n biÖt ®­îc sai ®óng. Tiªu chÝ 14 : Høng thó ch¬i vµ häc. Tiªu chÝ 15 : Høng thó tham gia c¸c ho¹t ®éng tËp thÓ. Tæng sè trÎ t«i chän kh¶o s¸t nghiªn cøu lµ 25 ch¸u. Stt Hä tªn trÎ Ngµy th¸ng n¨m sinh 1 Bïi ngäc anh 20/3/1998 2 Bïi kh¸nh th­¬ng 20/10/1998 3 Bïi thÞ viÖt 10/2/1998 4 Bïi thÞ h­¬ng 3/2/1998 5 Bïi v¨n quyÒn 7/11/1998 6 Bïi anh tuÊn 11/5/1998 7 Bïi thanh tïng 30/3/1998 8 Bïi v¨n trung 25/5/1998 9 Bïi minh ph­¬ng 5/5/1998 10 Bïi thu huyÒn 30/8/1998 11 Bïi v¨n hïng 13/7/1998 12 Bïi viÖt chÝnh 2/4/1998 13 Bïi h÷u chÝnh 27/1/1998 14 Bïi thÞ hµ 1/10/1998 15 Bïi thÞ th¶o 12/7/1998 16 Qu¸ch thÞ trang 22/6/1998 17 Bïi thÞ h¶o 6/2/1998 18 Bïi v¨n ®¹t 6/6/1998 19 Bïi thuû quyªn 16/3/1998 20 Bïi thÞ nga 4/8/1998 21 Bïi v¨n tµi 10/12/1998 22 Bïi v¨n thµnh 15/8/1998 23 Bïi thÞ nguyÖt 16/6/1998 24 Bïi v¨n minh 2/9/1998 25 Qu¸ch v¨n hoµng 30/7/1998 Trªn ®©y lµ 25 ch¸u trong ®èi t­îng nghiªn cøu, c¸c ch¸u ë cïng mét ®é tuæi nªn viÖc theo dâi vµ ®¸nh gi¸ còng thuËn tiÖn. Ngoµi viÖc quan s¸t theo dâi ghi chÐp tù nhiªn ra t«i cßn trß chuyÖn gîi ý ®Ó trÎ giao tiÕp mét c¸ch tho¶i m¸i tù nhiªn nh÷ng ®iÒu trÎ biÕt, trÎ ch¬i vµ trÎ ®Þnh lµm. Khi x©y dùng kÕ ho¹ch kh¶o s¸t trÎ, chóng t«i ®Ò ra 15 tiªu chÝ trªn ®Ó ®¸nh gi¸ ph©n lo¹i theo 4 møc ®é: tèt, kh¸, trung b×nh, yÕu t­¬ng øng víi sè ®iÓm cña tõng tiªu chÝ, cô thÓ nh­ sau : Tèt : 4 ®iÓm Trung b×nh : 2 ®iÓm Kh¸ : 3 ®iÓm YÕu : 1 ®iÓm Lo¹i tèt : TrÎ cã thãi quen giao tiÕp th­êng xuyªn Lo¹i kh¸ : TrÎ ®· cã ý thøc nh­ng ch­a cã thãi quen th­êng xuyªn, ®«i khi ph¶i cã sù nh¾c nhë cña ng­êi lín. Loai trung b×nh : Khi thùc hiÖn ph¶i cã sù nh¾c nhë cña ng­êi lín trÎ míi lµm nh­ng ch­a ®¹t yªu cÇu. Lo¹i YÕu : TrÎ ch­a cã ý thøc thùc hiÖn viÖc giao tiÕp trong khi ch¬i vµ khi häc. Sau thêi gian kh¶o s¸t, nghiªn cøu tõng tiªu chÝ ®Õn tõng trÎ t«i ®· ghi l¹i cô thÓ nh­ sau Stt Tªn tiªu chÝ Lo¹i tèt Lo¹i kh¸ TB YÕu T.sè trÎ Tû lÖ % T.sè trÎ Tû lÖ % T.sè trÎ Tû lÖ % T.sè trÎ Tû lÖ % 1 BiÕt chµo hái 0 0 4 16% 15 60% 6 24% 2 BiÕt th­a göi. 0 0 2 8% 19 76% 4 26% 3 C¶m ¬n xin lçi 0 0 3 12% 20 80% 2 8% 4 BiÕt gi÷ g×n VSTT 0 0 5 20% 18 72% 3 12% 5 ThÝch ch¬i víi b¹n 0 0 7 28% 16 64% 2 8% 6 Kh«ng tranh giµnh ®å ch¬i cña b¹n 0 0 4 16% 15 60% 6 24% 7 BiÕt yªu th­¬ng nh÷ng ng­êi gÇn gòi 0 0 10 40% 10 40% 5 20% 8 Giao tiÕp m¹nh d¹n, tù tin lÔ ®é 0 0 0 0% 10 40% 15 60% 9 BiÕt yªu quý c©y trång 0 0 2 8% 16 64% 7 28% 10 BiÕt gi÷ g×n vÖ sinh m«i tr­êng 0 0 5 20% 18 72% 2 8% 11 BiÕt gióp ®ì b¹n 0 0 6 24% 14 56% 4 16% 12 Gi÷ vµ cÊt lÊy ®å ch¬i ®óng n¬i quy ®Þnh 0 0 4 16% 17 68% 4 16% 13 Ph©n biÖt ®­îc sai ®óng 0 0 4 16% 15 60% 6 24% 14 Høng thó ch¬i vµ häc 0 0 10 40% 13 52% 2 8% 15 Høng thó tham gia c¸c ho¹t ®éng tËp thÓ 2 8% 10 40% 12 48% 1 4% Trong qu¸ tr×nh kh¶o s¸t nghiªn cøu, ph­¬ng ph¸p chÝnh cña t«i lµ theo dâi, ghi chÐp, trß chuyÖn. V× vËy, trÎ giao tiÕp hoµn toµn tù tin tho¶i m¸i nªn kÕt qu¶ ®iÒu tra theo tõng tiªu chÝ còng nh­ sù giao tiÕp tõng trÎ lµ hoµn toµn trung thùc. Ph¶i nãi r»ng c¸c ch¸u ë ®©y v« cïng hiÕu ®éng, c¸c ch¸u lu«n muèn nãi vµ thÝch nãi, thÝch ch¬i víi ®å vËt vµ b¹n bÌ. KÕt qu¶ cña tõng trÎ thÓ hiÖn trªn c¸c tiªu chÝ vµ sè ®iÓm trªn c¸c tiªu chÝ nh­ sau : Lo¹i tèt : Tõ 40 - 60 ®iÓm Lo¹i kh¸ : Tõ 35 - 39 ®iÓm Loai trung b×nh : Tõ 29 ®Õn 34 ®iÓm. Lo¹i yÕu : Tõ 15 ®Õn 28 ®iÓm. Trªn c¬ së cho ®iÓm nh­ vËy t«i thÊy sè ch¸u ®­îc xÕp lo¹i tèt lµ 3 ch¸u = 12% 1. Bïi Kh¸nh Th­¬ng: 43 ®iÓm 2. Bïi ViÖt ChÝnh: 41 ®iÓm 3. Qu¸ch ThÞ Trang: 40 ®iÓm Sè trÎ ®¹t lo¹i kh¸ lµ : 7 ch¸u = 28% Sè trÎ ®¹t lo¹i trung b×nh lµ 11 ch¸u = 44 % Sè trÎ lo¹i yÕu lµ : 4 ch¸u = 16 % ®ã lµ c¸c ch¸u : 1. Bïi ThÞ NguyÖn: 20 ®iÓm 2. Bïi V¨n TuÊn: 21 ®iÓm 3. Bïi V¨n Trung: 23 ®iÓm 4. Bïi V¨n Thµnh: 24 ®iÓm §Ó hiÓu nguyªn nh©n dÉn ®Õn kh¶ n¨ng giao tiÕp cã v¨n ho¸ kh«ng ®ång ®Òu cña c¸c ch¸u, t«i ®· t×m hiÓu thªm vÒ hoµn c¶nh gia ®×nh, ®iÒu kiÖn sèng, nghÒ nghiÖp cña bè mÑ…t«i ®· ®­îc gia ®×nh c¸c ch¸u nhiÖt t×nh gióp ®ì, trao ®æi vµ trß chuyÖn vui vÎ. Qua trao ®æi t«i thÊy trong 25 ch¸u t«i kh¶o s¸t ®iÒu tra ®a sè bè mÑ trÎ lµm n«ng nghiÖp vµ phÇn Ýt bè mÑ lµ c¸n bé c«ng nh©n viªn nhµ n­íc. §èi víi c¸c ch¸u bè mÑ lµ c¸n bé c«ng nh©n viªn nhµ n­íc th× ®iÒu kiÖn, thêi gian ch¨m sãc c¸c ch¸u nhiÒu h¬n so víi c¸c ch¸u cã bè mÑ lµm n«ng nghiÖp. Do ®Æc ®iÓm ®Þa bµn tr­êng mÇm non x· T©n LËp n¬i t«i kh¶o s¸t lµ ®Þa bµn miÒn nói chñ yÕu lµ ng­êi d©n téc lµm nghÒ n«ng nghiÖp, tr×nh ®é häc vÊn thÊp, viÖc giao l­u Ýt nªn hä ch­a quan t©m mÊy ®Õn viÖc häc hµnh cña con c¸i mµ chñ yÕu vÉn lo kinh tÕ gia ®×nh, cã nh÷ng ch¸u 5 tuæi míi ®­îc ®i häc mÉu gi¸o; cã ch¸u nhµ ë ®éc lËp Ýt cã b¹n bÌ ch¬i cïng trong thêi gian ch­a ®­îc ®Õn tr­êng mÇm non. ChÝnh nh÷ng yÕu tè trªn ®· ¶nh h­ëng kh«ng nhá ®Õn sù ph¸t triÓn ng«n ng÷ cña trÎ. Sù giao tiÕp, tiÕp xóc víi b¹n bÌ, víi ng­êi lín gióp trÎ ph¸t triÓn ng«n ng÷ vµ ng«n ng÷ lµ yÕu tè quan träng ®èi víi mçi ng­êi mÑ v× th«ng qua ng«n ng÷ nãi ng­êi mÑ cã thÓ hiÓu biÕt ®¸nh gi¸ sù ph¸t triÓn ng«n ng÷ cña con vÒ ph­¬ng diÖn ng÷ ph¸p, diÔn ®¹t ý. 3. Ph©n tÝch kÕt qu¶ kh¶o s¸t. Nh­ chóng ta ®· biÕt nhu cÇu giao tiÕp cña trÎ tr­íc hÕt lµ nhu cÇu ph¸t triÓn cña chÝnh b¶n th©n trÎ. Song sù giao tiÕp cña trÎ víi mäi ng­êi cµng mang l¹i kÕt qu¶ bao nhiªu th× l¹i kÝch thÝch trÎ tÝch cùc chñ ®éng häc tËp tiÕng mÑ ®Î bÊy nhiªu. TÝch cùc cña trÎ trong viÖc n¾m b¾t vµ sö dông ng«n ng÷ lµ rÊt quan träng. Vai trß cña nh÷ng ng­êi xung quanh nh­ ng­êi lín, c« gi¸o ®Æc biÖt cã ý nghÜa. Nã lµ mét trong nh÷ng nguån ®éng lùc ®èi víi sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn kh¶ n¨ng ng«n ng÷, hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ cña trÎ. VD : Ch¸u Bïi Kh¸nh Th­¬ng cã bè mÑ cïng lµm nghÒ gi¸o viªn, gia ®×nh cã ®iÒu kiÖn vÒ kinh tÕ còng nh­ thêi gian quan t©m ch¨m sãc ch¸u tõ nhá, lªn 1 tuæi ch¸u ®i häc nhµ trÎ ®Õn nay ch¸u ®ang theo häc líp mÉu gi¸o lín, ngoµi giê ®Õn líp vÒ nhµ ch¸u ®­îc bè mÑ chó ý uèn n¾n, rÌn luyÖn cho ch¸u biÕt lÔ phÐp, nãi ®ñ c©u, kh«ng nãi tôc chöi bËy, biÕt xin khi ®­îc nhËn quµ, c¶m ¬n khi ®­îc gióp ®ì. Bªn c¹nh ®ã gÇn nh­ ®èi lËp víi c¸c ch¸u mµ t«i nªu ë trªn lµ nh÷ng ch¸u gia ®×nh cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n, sù ch¨m sãc quan t©m ®Õn c¸c ch¸u cßn h¹n chÕ dÉn ®Õn nhËn thøc thiÕu ®Çy ®ñ, kh¶ n¨ng giao tiÕp kÐm. VD : Ch¸u Bïi Anh TuÊn cã bè mÑ sèng b»ng nghÒ n«ng nghiÖp nh­ng ruéng Ýt con ®«ng kh«ng cã nguån thu nhËp thªm, thãc chØ ®ñ ¨n trong thêi gian ng¾n. V× vËy, sau thêi vô l¹i ph¶i ®i lµm thuª ë n¬i kh¸c hµng th¸ng trêi míi vÒ qua nhµ, ch¸u ë nhµ víi «ng bµ nªn chuyÖn quan t©m ch¨m sãc gi¸o dôc con c¸i gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n. Trªn ®©y lµ 2 vÝ dô trÎ sèng trong hai m«i tr­êng kh¸c nhau ®Ó chóng ta thÊy râ h¬n r»ng : «ng bµ cha mÑ, c« gi¸o vµ nh÷ng ng­êi lín xung quanh trÎ lu«n ph¶i lµ tÊm g­¬ng s¸ng cho trÎ noi theo ë bÊt cø ho¹t ®éng giao tiÕp nµo. Ng­êi lín cÇn ph¶i chó ý nãi hay, nãi ®óng; sö dông tõ chÝnh x¸c, phong phó vµ lu«n ®­a ra cho trÎ nh÷ng mÉu c©u hay, nh÷ng cö chØ ®Ñp ®Ó trÎ häc theo. §Æc biÖt cÇn t¹o t×nh huèng cho trÎ ®èi tho¹i, t¹o ra nh÷ng c©u hái ®Ó trÎ tr¶ lêi. Nh÷ng cuéc ®èi tho¹i víi ng­êi lín sÏ gióp ta ph¸t hiÖn nh÷ng nh­îc ®iÓm trong ph¸t triÓn ng«n ng÷ cña trÎ vµ tõ ®ã cã ph­¬ng h­íng söa ch÷a uèn n¾n kÞp thêi. VËy ë bÊt kú thêi ®iÓm nµo, ®iÒu kiÖn nµo nÕu ng­êi lín biÕt c¸ch h­íng dÉn, t¸c ®éng, uèn n¾n, bæ xung ng«n ng÷, cö chØ mét c¸ch hîp lý víi trÎ th× kh¶ n¨ng sö dông ng«n ng÷ ®Ó giao tiÕp cña trÎ sÏ ®­îc ph¸t triÓn ®óng h­íng vµ tèt h¬n. C¸c yÕu tè x· héi nh­ tr×nh ®é v¨n ho¸ cña bè mÑ, hµnh vi giao tiÕp cña nh÷ng ng­êi xung quanh, ph­¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng nh­ ®µi, b¸o, phim, truyÖn…cã ¶nh h­ëng rÊt lín ®Õn sù ph¸t triÓn hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ cña trÎ mÉu gi¸o: C¸ch nghÜ, c¸ch nãi, c¸ch diÔn ®¹t cña trÎ sÏ râ rµng, m¹ch l¹c h¬n nÕu th­êng xuyªn cã sù t¸c ®éng cña c¸c yÕu tè trªn mét c¸ch thiÕt thùc vµ toµn diÖn. T¹o ®iÒu kiÖn ®Ó ph¸t triÓn ng«n ng÷ vµ giao tiÕp cho trÎ mét c¸ch tèt nhÊt, khoa häc nhÊt nh»m tr¸nh ®­îc nh÷ng ¶nh h­ëng kh«ng tèt ®Õn sù ph¸t triÓn ng«n ng÷ vµ kh¶ n¨ng giao tiÕp cña trÎ. II. Nh÷ng biÖn ph¸p t¸c ®éng ®Ó gi¸o dôc hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ cho trÎ 1.T¹o c¶m xóc, t×nh c¶m ®¹o ®øc vÒ c¸c chuÈn mùc hµnh vi. ViÖc n¾m c¸c chuÈn mùc hµnh vi dùa trªn t×nh c¶m cña trÎ ®­îc b¾t ®Çu tõ løa tuæi nhá d­íi ¶nh h­ëng cña ®iÒu kiÖn sèng vµ m«i tr­êng xung quanh Ngay tõ nhá trÎ ®· cã nh÷ng c¬ së ®Çu tiªn cña lßng nh©n ¸i: Quan hÖ hoµ thuËn gi÷a trÎ víi nhau, sù t«n träng cña ng­êi lín. TÝnh nh¹y c¶m, lßng vÞ tha cã ®­îc lµ do tÝnh mÒm dÎo cña hÖ thÇn kinh, gióp cho viÖc h×nh thµnh tÝnh c¸ch cña trÎ. Ng«n ng÷ cïng nh÷ng Ên t­îng mµ trÎ nhËn ®­îc trong nh÷ng n¨m th¸ng ®Çu trë nªn s©u s¾c, phÇn lín nã sÏ ®­îc g÷i l¹i trong t×nh c¶m vµ ý thøc cña trÎ suèt ®êi. TrÎ 5 - 6 tuæi th× mèi quan hÖ cña trÎ ®­îc më réng vµ g¾n bã víi nhau h¬n. Hµnh ®éng xuÊt hiÖn ®Þnh h­íng ®­îc thÓ hiÖn râ nh­ gióp ®ì ng­êi kh¸c, quan t©m yªu mÕn b¹n bÌ… §iÒu nµy chøng tá sù n¶y në t×nh c¶m ®oµn kÕt gi÷a trÎ nhá víi nhau, sù gióp ®ì lÉn nhau, quan t©m ®Õn b¹n vµ ho¹t ®éng cã tæ chøc. §Ó gi¸o dôc hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ ë trÎ mÉu gi¸o, tr­íc hÕt ph¶i t¹o cho c¸c em cã ®­îc nh÷ng xóc c¶m, t×nh c¶m ®¹o ®øc vµ c¸c chuÈn mùc hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸; cÇn tæ chøc nh÷ng ho¹t ®éng ®a d¹ng phong phó ®Ó h×nh thµnh nh÷ng c¶m xóc, t×nh c¶m ®¹o ®øc v¨n ho¸ vµ chuÈn mùc hµnh vi cho trÎ qua c¸c ho¹t ®éng, ®Æc biÖt lµ trong tiÕt häc kÓ chuyÖn, nh÷ng ý t­ëng trong s¸ng cña néi dung truyÖn sÏ ®Þnh h­íng ph¸t triÓn nh©n c¸ch trÎ. TrÎ noi g­¬ng lµm viÖc thiÖn vµ thÝch cã tÝnh c¸ch cao ®Ñp nh­ nh÷ng nh©n vËt trong truyÖn. CÇn sö dông c¸c biÖn ph¸p thi ®ua, khen th­ëng trong qu¸ tr×nh tæ chøc chÕ ®é sinh ho¹t mét ngµy nh»m kÝch thÝch tÝnh høng thó cña trÎ vµ ý thøc tÝch cùc sö dông c¸c chuÈn mùc hµnh vi tham gia vµo c¸c ho¹t ®éng. Trong ®iÒu kiÖn tæ chøc gi¸o dôc trªn tiÕt häc ë tr­êng mÇm non vµ trong sinh ho¹t hµng ngµy, nh÷ng tri thøc vµ t×nh c¶m cña trÎ ngµy cµng ®­îc më réng tõ ®¬n gi¶n ®Õn phøc tap; tõ chç ch­a biÕt ®Õn chç ®· biÕt. 2. Tæ chøc cho trÎ luyÖn tËp ®Ó h×nh thµnh kü n¨ng, kü x¶o, thãi quen giao tiÕp cã v¨n ho¸. Thãi quen giao tiÕp cã v¨n ho¸ lµ toµn bé nh÷ng cö chØ, ®iÖu bé, lêi nãi, c¸ch c­ xö cña con ng­êi víi nhau trong giao tiÕp. Nã ®­îc lÆp ®i lÆp l¹i nhiÒu lÇn vµ trong thêi gian dµi sÏ t¹o thµnh thãi quen. §©y lµ kh©u quan träng nhÊt cña c«ng t¸c gi¸o dôc hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ cho trÎ mÉu gi¸o. Bëi v× nh÷ng xóc c¶m, t×nh c¶m, nh÷ng tri thøc vÒ chuÈn mùc hµnh vi ®· trang bÞ cho trÎ kü n¨ng hµnh ®éng, trÎ nhÊt thiÕt ph¶i ®­îc luyÖn tËp mét c¸ch cã hÖ thèng d­íi nhiÒu h×nh thøc ®a d¹ng vµ phong phó. Song, tuú tõng néi dung, tõng líp, tõng tr­êng, tõng ®èi t­îng häc sinh mµ lùa chän c¸c biÖn ph¸p vµ h×nh thøc luyÖn tËp cho phï hîp th«ng qua c¸c trß ch¬i; ®Æc biÖt lµ trß ch¬i th«ng qua viÖc xö lý t×nh huèng trong sinh ho¹t hµng ngµy. CÇn phèi hîp sö dông c¸c h×nh thøc luyÖn tËp ®ì nhµm ch¸n. Chó ý thùc hiÖn c¸c thãi quen tõ ®¬n gi¶n ®Õn phøc t¹p. Hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ cña trÎ chØ cã thÓ ®­îc h×nh thµnh trong ®iÒu kiÖn trÎ ph¶i biÕt vµ hiÓu c¸c chuÈn mùc, c¸c quy t¾c vµ cè g¾ng thùc hiÖn theo c¸c chuÈn mùc ®ã trong cuéc sèng hµng ngµy. Trong qu¸ tr×nh trÎ luyÖn tËp trÎ tù rót ra cho m×nh kinh nghiÖm hµnh ®éng vµ ®­îc thùc hiÖn trong ®iÒu kiÖn nhÊt ®Þnh, ®­îc cñng cè vµ trë thµnh thãi quen. Nh÷ng ®éng c¬ hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ cã gi¸ trÞ sÏ lµm cho thãi quen cña trÎ thªm bÒn v÷ng vµ s©u s¾c h¬n. ViÖc h×nh thµnh thãi quen giao tiÕp cã v¨n ho¸ cña trÎ kh«ng thÓ tæ chøc nh­ c¸c ho¹t ®éng kh¸c vµ cµng kh«ng thÓ Ên ®Þnh thêi gian nh­ nh÷ng tiÕt häc cô thÓ mµ ph¶i ®i vµo thùc tÕ cuéc sèng hµng ngµy cña trÎ. §Ó gi¸o dôc kü x¶o thãi quen hµnh vi giao tiÕp ®óng tr­íc hÕt cÇn tæ chøc cuéc sèng cña trÎ thËt tèt. §iÒu nµy cã nghÜa lµ tæ chøc c¸c ho¹t ®éng cña trÎ ®Ó mäi sù giao tiÕp cña chóng víi mäi ng­êi xung quanh ®­îc lÆp ®i lÆp l¹i nhiÒu lÇn sÏ trë thµnh thãi quen cÇn thiÕt. ViÖc gi¸o dôc trÎ thãi quen giao tiÕp cã v¨n ho¸ cÇn ®­îc thùc hiÖn th­êng xuyªn. Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn gi¸o viªn cÇn tiÕn hµnh tæ chøc luyÖn tËp ®Ó h×nh thµnh kü n¨ng, kü x¶o thãi quen giao tiÕp cã v¨n ho¸ cho trÎ. ViÖc luyÖn tËp ®èi víi trÎ cÇn n©ng cao dÇn møc ®é nh­ sau : - Tõ dÔ ®Õn khã - Tõ yªu cÇu chØ diÔn t¶ b»ng lêi c¸ch øng xö cña b¶n th©n ®Õn b»ng hµnh ®éng cô thÓ. - Tõ h×nh thøc ®¬n gi¶n ®Õn phøc t¹p. - LuyÖn tËp tõng thao t¸c, tõng chuÈn mùc riªng lÎ ®Õn luyÖn tËp kÕt hîp c¸c thao t¸c, nhiÒu chuÈn mùc cïng mét lóc; tõ t×nh huèng gi¶ ®Þnh ®Õn t×nh huèng cã thùc trong cuéc sèng hµng ngµy. Gi¸o viªn cÇn luyÖn tËp cho trÎ ë c¸c ho¹t ®éng ®a d¹ng, phong phó. ViÖc tæ chøc chÕ ®é sinh ho¹t hµng ngµy cho trÎ vµ viÖc luyÖn tËp ®ã ph¶i ®­îc tiÕn hµnh th­êng xuyªn ®Ó trë thµnh kü n¨ng, kü x¶o thãi quen giao tiÕp cã v¨n ho¸. 3. H×nh thµnh ý thøc vÒ hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ ë trÎ. §Ó hµnh vi giao tiÕp ë trÎ ®­îc bÒn v÷ng (h×nh thµnh thãi quen) cÇn gióp trÎ thùc hiÖn c¸c hµnh vi mét c¸ch cã ý thøc. V× trªn c¬ së h×nh thµnh ®­îc ý thøc trÎ míi lµm chñ ®­îc hµnh ®éng, hµnh vi cña m×nh khi giao tiÕp víi mäi ng­êi xung quanh vµ sÏ tÝch cùc tham gia vµo c¸c ho¹t ®éng kh¸c. Qua viÖc ®¸nh gi¸ hµnh vi cña trÎ nh÷ng hµnh ®éng tèt sÏ ®­îc biÓu d­¬ng, nh÷ng hµnh ®éng tèt nµy sÏ t¹o ®­îc nh÷ng c¶m xóc tèt ë trÎ, h×nh thµnh nh÷ng ý thøc vÒ hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ vµ chuÈn bÞ cho trÎ nh÷ng hµnh vi tèt sau nµy. ViÖc ®éng viªn trÎ ®¸nh gi¸ hµnh vi cña m×nh mét c¸ch kh¸ch quan cã ý nghÜa lín trong viÖc h×nh thµnh ý thøc vÒ hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ ë trÎ. Ng­êi gi¸o viªn t¹o mäi t×nh huèng, ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó trÎ giao tiÕp víi nhau vµ giao tiÕp víi ng­êi lín. ChÝnh trong c¸c t×nh huèng giao tiÕp ®ã c¸c hµnh vi phï hîp víi c¸c chuÈn mùc ®­îc béc lé vµ cñng cè. TrÎ sÏ ý thøc lµm chñ hµnh vi cña m×nh khi giao tiÕp phï hîp ®óng víi c¸c chuÈn mùc. VD : Trong giê ¨n, ngñ, häc c¸c ho¹t ®éng nh­ ®i th¨m quan, xem phim sÏ n¶y sinh ra c¸c t×nh huèng : C¸ch chµo hái nhau, c¸ch nh­êng chç, nh­êng ®­êng, c¶m ¬n… Râ rµng lµ nh÷ng t×nh huèng lµm trÎ suy nghÜ ®Ó lùa chän hµnh vi cña m×nh lµm sao cho phï hîp víi chuÈn mùc hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸. TrÎ ý thøc vµ lµm chñ ®­îc hµnh vi cña m×nh. NÕu trong c¸c t×nh huèng ®ã trÎ øng xö kh«ng ®óng th× c« gi¸o cÇn nh¾c nhë uèn n¾n söa sai cho trÎ ®Ó b¶n th©n trÎ tù x©y dùng ý thøc, ®iÒu chØnh hµnh vi cña m×nh cho phï hîp. Cïng víi viÖc t¹o ra c¸c t×nh huèng, c¸c ®iÒu kiÖn ®Ó trÎ thùc hiÖn c¸c chuÈn mùc hµnh vi trong cuéc sèng c« gi¸o ph¶i kÞp thêi n¾m b¾t, tËn dông vµ khai th¸c nh÷ng t×nh huèng x¶y ra mét c¸ch ngÉu nhiªn trong cuéc sèng tËp thÓ cña líp häc ®Ó h×nh thµnh ý thøc cho trÎ. PhÇn III. KÕt luËn vµ nh÷ng kiÕn nghÞ s­ ph¹m Qua viÖc nghiªn cøu, ®iÒu tra thèng kª vµ sù ph©n tÝch trªn ta cã thÓ rót ra nh÷ng kÕt luËn sau ®©y: §Ó h×nh thµnh cho trÎ thãi quen cã hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ ngay tõ khi cßn nhá th× vai trß cña gia ®×nh vµ tr­êng mÇm non lµ rÊt quan träng. Tr­íc hÕt ph¶i nãi ®Õn tr¸ch nhiÖm cña nh÷ng ng­êi lín trong gia ®×nh nh­ «ng, bµ, bè, mÑ, anh chÞ … Ng­êi lín h¬n lu«n ph¶i lµ ng­êi tèt, g­¬ng mÉu ®Ó trÎ noi theo. Ph¶i g­¬ng mÉu tõ lêi nãi, cö chØ, viÖc lµm ®Ó trÎ b¾t ch­íc vµ lµm theo. Trong ch­¬ng tr×nh cÇn chó ý lång ghÐp tÝch hîp c¸c néi dung gi¸o dôc lÔ gi¸o thÝch hîp vµo c¸c tiÕt häc còng nh­ c¸c ho¹t ®éng trong ngµy cña trÎ mét c¸ch linh ho¹t ë mäi lóc, mäi n¬i cho phï hîp víi trÎ. TrÎ cã ý thøc ®Ó thùc hiÖn hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸. Song, ®Ó ph¸t triÓn tèt cÇn cho trÎ giao tiÕp réng r·i víi mäi ng­êi xung quanh, víi b¹n bÌ cïng häc cïng ch¬i. Qua ®©y trÎ cã ®iÒu kiÖn häc hái lÉn nhau, ®iÒu ®ã sÏ më réng kh¶ n¨ng giao tiÕp cña trÎ. Chóng ta cÇn duy tr× cho trÎ th­êng xuyªn kh«ng chØ trong giê häc mµ cßn trong c¸c giê ch¬i, trong c¸c ho¹t ®éng mäi lóc, mäi n¬i kÝch thÝch tÝnh tÝch cùc trong giao tiÕp cña trÎ. CÇn kÞp thêi ph¸t hiÖn nh÷ng ch¸u nhót nh¸t trong giao tiÕp ®Ó cã biÖn ph¸p gîi më dÉn d¾t trÎ tham gia vµo c¸c ho¹t ®éng. Nh­ v©þ nhu cÇu giao tiÕp cña trÎ tr­íc hÕt lµ nhu cÇu ph¸t triÓn cña chÝnh b¶n th©n trÎ, sù giao tiÕp cµng mang l¹i kÕt qu¶ bao nhiªu cµng kÝch thÝch trÎ tÝch cùc chñ ®éng thÓ hiÖn hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ cu¶ m×nh bÊy nhiªu; c¸ch nghÜ, c¸ch nãi cña trÎ cµng m¹ch l¹c h¬n. V× vËy, cÇn ph¶i cã sù t¸c ®éng c¸c yÕu tè trªn mét c¸ch thiÕt thùc vµ toµn diÖn ®Ó cã thÓ t¹o c¸c ®iÒu kiÖn, ph­¬ng tiÖn hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ cho trÎ mét c¸ch tèt nhÊt. Mét trong nh÷ng ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn giao tiÕp cho trÎ tèt nhÊt lµ ¸p dông mét c¸ch linh ho¹t c¸c h×nh thøc vµ c¸c biÖn ph¸p ph¸t triÓn ng«n ng÷ giao tiÕp cã v¨n ho¸ cho trÎ. ¸p dông ë mäi lóc, mäi n¬i cho phï hîp víi løa tuæi cña trÎ trong c¶ qu¸ tr×nh ch¨m sãc gi¸o dôc trÎ ë gia ®×nh, nhµ tr­êng vµ x· héi. Ngµnh häc mÇm non cÇn nghiªn cøu ®­a vµo ch­¬ng tr×nh ch¨m sãc trÎ néi dung vµ c¸c ph­¬ng ph¸p, biÖn ph¸p ph¸t triÓn hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ ®Ó viÖc gi¸o dôc hµnh vi giao tiÕp cã v¨n ho¸ ®¹t kÕt qu¶ tèt h¬n. CÇn cã chÕ ®é ®·i ngé víi gi¸o viªn mÇm non, nhÊt lµ gi¸o viªn ngoµi biªn chÕ. §¶m b¶o cho ®êi sèng hµng ngµy cña gi¸o viªn ®Ó gi¸o viªn yªn t©m c«ng t¸c ch¨m sãc gi¸o dôc trÎ trong tr­êng ®­îc tèt. PhÇn IV. Tµi liÖu tham kh¶o. 1. Lª Minh Hµ : Gi¸o dôc c¸c bËc cha mÑ- biÖn ph¸p quan träng trong chiÕn l­îc gi¸o dôc mÇm non Vô mÇm non Bé Gi¸o dôc ®µo t¹o. 2. Ng« C«ng Hoµn : T©m lý häc trÎ em Tr­êng ®¹i häc s­ ph¹m I Hµ Néi. 3. NguyÔn Xu©n Khoa : TiÕng ViÖt tËp 1 Nhµ xuÊt b¶n §¹i häc s­ ph¹m I Hµ Néi 4. V.X Mukhina : T©m lý häc mÉu gi¸o Nhµ xuÊt b¶n gi¸o dôc 1986 5. T¹p chÝ Gi¸o dôc mÇm non sè 2 /1999 Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o 6. NguyÔn ¸nh TuyÕt (chñ biªn), NguyÔn Nh­ Mai, §inh Kim Thoa T©m lý häc trÎ em løa tuæi mÇm non Nhµ xuÊt b¶n §¹i häc s­ ph¹m I Hµ Néi 7. Lª ThÞ ¸nh TuyÕt : Thùc tr¹ng gi¸o dôc mÇm non Vô mÇm non 8. NguyÔn Xu©n Thøc : TÝnh tÝch cùc giao tiÕp vµ ph¸t triÓn ng«n ng÷ cña trÎ 5 - 6 tuæi Nghiªn cøu gi¸o dôc sè 1/1995 9. AP. Xolokina : D¹y häc ë mÉu gi¸o Nhµ xuÊt b¶n gi¸o dôc Hµ Néi - 1997

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docGD hanh vi giao tiep.doc
Luận văn liên quan