Giáo dục quyền con người, quyền công dân ở nước ta hiện nay - Thực trạng và giải pháp

Tính cấp thiết của đề tài Quyền con người, quyền công dân là những yếu tố cơ bản, nền tảng của một xã hội dân chủ, văn minh. Tư tưởng về quyền con người (nhân quyền) đã hình thành từ rất sớm trong lịch sử nhân loại; nhưng không phải trong bất cứ hình thái kinh tế - xã hội nào, trong bất cứ kiểu Nhà nước nào nó cũng tồn tại và được thừa nhận một cách đầy đủ. Vì thế, quyền con người là một phạm trù lịch sử và là kết quả của cuộc đấu tranh không ngừng của toàn nhân loại vươn tới những lý tưởng, giải phóng hoàn toàn con người nhằm xây dựng một xã hội thật sự công bằng, dân chủ, nhân đạo. Giai cấp tư sản khi thực hiện cách mạng tư sản, đã coi nhân quyền như một vũ khí của mình để tranh giành quyền lực với giai cấp phong kiến và để tập hợp lực lượng trong xã hội; do đó từ thế kỷ XVIII vấn đề nhân quyền đã được giai cấp tư sản đề cập đến như Tuyên ngôn độc lập của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ năm 1789, Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Pháp năm 1789. Sau khi chiến tranh thế giới lần thứ II kết thúc, chủ nghĩa phát xít bị đập tan năm 1945, vấn đề nhân quyền đã trở thành mối quan tâm của cả Nhà nước xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa, nên khi tổ chức Liên Hợp Quốc ra đời thì vấn đề cơ bản, đầu tiên của tổ chức này là vấn đề nhân quyền. Nhân quyền đã trở thành vấn đề quan trọng, thường xuyên được đề cập đến trong quan hệ quốc tế. Liên Hợp Quốc đã ban hành hàng loạt các văn kiện khẳng định các quyền và tự do của tất cả mọi người, đặc biệt là Hiến chương Liên Hợp Quốc 1945 và Tuyên ngôn thế giới về quyền con người 1948 thì vấn đề nhân quyền đã chuyển sang một bước ngoặt mới trong lịch sử nhân loại, trở thành một quan hệ cơ bản được điều chỉnh bằng pháp luật quốc tế. Đến nay quyền con người đã được ghi nhận, khẳng định trong Hiến pháp của nhiều quốc gia trên thế giới. Ở Việt Nam, kể từ khi giành được độc lập (năm 1945), Đảng và Nhà nước ta luôn tôn trọng quyền con người. Tuyên ngôn độc lập của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa do Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc tại quảng trường Ba Đình, Hà Nội ngày 2/9/1945 được coi là một văn kiện có tính lịch sử trên phương diện quốc tế về quyền con người. Trên cơ sở đó, quyền con người đã được ghi nhận trong Hiến pháp nước ta: Hiến pháp năm 1946, Hiến pháp năm 1959, Hiến pháp năm 1980 và Hiến pháp năm 1992. Điều 50 Hiến pháp năm 1992 của nước ta khẳng định: "Ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các quyền con người về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa và xã hội được tôn trọng và bảo đảm thực hiện". Gần đây nhất, vấn đề nhân quyền đã được tiếp tục khẳng định trong Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng: "Chăm lo cho con người, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mọi người; tôn trọng và thực hiện các điều ước quốc tế về quyền con người mà Việt Nam đã ký kết hoặc tham gia" [35, tr. 134]. Vấn đề nhân quyền có vai trò quan trọng như vậy, nên nhiều nước trên thế giới coi trọng việc giáo dục nhân quyền nhằm làm cho mỗi con người ý thức biết tôn trọng quyền của người khác và tự mình biết bảo vệ quyền của mình. Năm 1978 UNESCO cũng đã triệu tập Hội nghị quốc tế về giáo dục nhân quyền tại Viên (Thủ đô nước Áo) để phát triển hơn nữa những lý do cho việc giáo dục nhân quyền. Tuyên bố cuối cùng của Hội nghị công nhận rằng: "Giáo dục nên làm cho mỗi cá nhân thấy quyền của mình, đồng thời họ cũng phải biết tôn trọng những quyền của người khác", và đến 23/12/1994, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc bằng Nghị quyết số 49/184 đã chính thức tuyên bố: "Thập kỷ giáo dục nhân quyền bắt đầu từ 1/1/1995 đến 1/1/2004". Nước ta đang trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, thì việc giáo dục nhân quyền lại càng có ý nghĩa to lớn hơn bao giờ hết, nhằm làm cho Việt Nam sớm hội nhập với thế giới và khu vực, góp phần xây dựng nền văn hóa nhân quyền toàn cầu. Thực hiện được điều đó, Đảng và Nhà nước ta đã hưởng ứng, tham gia có hiệu quả "Thập kỷ giáo dục nhân quyền" của Liên Hợp Quốc. Xuất phát từ những vấn đề lý luận và thực tiễn trên đây, việc nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá những thành tựu, ưu điểm đã đạt được và làm rõ những khuyết điểm tồn tại của vấn đề giáo dục nhân quyền; đồng thời xác định phương hướng, nội dung, phương pháp tiếp tục thực hiện giáo dục nhân quyền trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền ở nước ta hiện nay có ý nghĩa lý luận và thực tiễn cấp bách. 2. Tình hình nghiên cứu - Vấn đề giáo dục quyền con người, quyền công dân đã được Liên Hợp Quốc, các nhà khoa học pháp lý nước ta và thế giới quan tâm nghiên cứu. Tuy nhiên, có thể xuất phát từ quan điểm cho rằng giáo dục pháp luật đã bao hàm cả giáo dục quyền con người, quyền công dân nên các nhà luật học nước ta mới chỉ tập trung nghiên cứu về giáo dục pháp luật mà chưa quan tâm nghiên cứu vấn đề giáo dục quyền con người, quyền công dân như là một lĩnh vực nghiên cứu độc lập, riêng biệt. Vì thế thời gian qua, ở nước ta đã có rất nhiều các công trình nghiên cứu về giáo dục pháp luật như: "Giáo dục ý thức pháp luật với việc tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa", luận án Phó tiến sĩ của Trần Ngọc Đường; "Ý thức pháp luật xã hội chủ nghĩa và giáo dục pháp luật cho nhân dân lao động (ở Việt Nam)", luận án Phó tiến sĩ của Nguyễn Đình Lộc; "Giáo dục pháp luật cho nhân dân" của Nguyễn Ngọc Minh (Tạp chí Cộng sản, số 10, 1983); "Giáo dục ý thức pháp luật để tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa và xây dựng con người mới" của Phùng Văn Tửu (Tạp chí Giáo dục lý luận, số 4, 1985); "Giáo dục ý thức pháp luật" của Nguyễn Trọng Bình (Tạp chí Xây dựng Đảng, số 4, 1989); "Cơ sở khoa học của việc xây dựng ý thức và lối sống theo pháp luật" đề tài khoa học cấp nhà nước, mã số 07-17 do Viện Nhà nước - Pháp luật thuộc Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn chủ trì; "Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về giáo dục pháp luật trong công cuộc đổi mới", đề tài khoa học cấp Bộ, mã số 92-98-223ĐT của Viện Nghiên cứu Khoa học pháp lý - Bộ Tư pháp; "Tìm kiếm mô hình phổ biến, giáo dục pháp luật có hiệu quả trong một số dân tộc ít người" đề tài khoa học cấp bộ của Viện Nghiên cứu Khoa học pháp lý; "Giáo dục pháp luật trong các trường đại học, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề (không chuyên luật) ở nước ta", luận án Phó tiến sĩ của Đinh Xuân Thảo; "Giáo dục pháp luật qua hoạt động tư pháp ở Việt Nam", luận án Phó tiến sĩ của Dương Thị Thanh Mai; "Giáo dục pháp luật cho dân tộc Khơme - Nam Bộ (qua thực tiễn tỉnh An Giang)", luận án Thạc sĩ của Lê Văn Bền; "Bàn về giáo dục pháp luật" sách của Trần Ngọc Đường - Dương Thị Thanh Mai; "Xây dựng ý thức và lối sống theo pháp luật" sách của Đào Trí Úc chủ biên; "Một số vấn đề về phổ biến giáo dục pháp luật trong giai đoạn hiện nay" của Vụ Phổ biến giáo dục pháp luật - Bộ Tư pháp; "Đổi mới giáo dục pháp luật trong hệ thống các trường chính trị ở nước ta hiện nay", Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ của Khoa Nhà nước - Pháp luật, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; "Thực trạng và phương hướng đổi mới giáo dục pháp luật hệ đào tạo trung học chính trị ở nước ta hiện nay", luận văn Thạc sĩ của Đặng Ngọc Hoàng . Trong khi đó vấn đề giáo dục quyền con người, quyền công dân mới chỉ được nghiên cứu ở mức độ rất hạn chế. Đến nay chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu vấn đề này một cách có hệ thống, đầy đủ; nên số lượng các công trình nghiên cứu chưa nhiều và cũng mới chỉ dừng lại ở mức độ các bài viết, như: "Giáo dục nhân quyền hướng tới thế kỷ XXI" của Tường Duy Kiên (Tạp chí Thông tin Khoa học thanh niên, số 4, 1997). Vì vậy, có thể nói, luận văn này là công trình đầu tiên trình bày tương đối có hệ thống về vấn đề giáo dục quyền con người, quyền công dân trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền ở nước ta hiện nay. 3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn 3.1. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu cơ sở lý luận, thực tiễn của vấn đề giáo dục quyền con người, quyền công dân để đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường công tác giáo dục quyền con người - quyền công dân trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền ở nước ta hiện nay. 3.2. Nhiệm vụ của luận văn - Làm rõ cơ sở lý luận về giáo dục quyền con người, quyền công dân. - Đánh giá thực trạng giáo dục quyền con người, quyền công dân ở nước ta hiện nay. - Đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường công tác giáo dục quyền con người, quyền công dân trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền ở Việt Nam. 4. Giới hạn nghiên cứu của luận văn Luận văn tập trung vào vấn đề giáo dục quyền con người, quyền công dân ở nước ta hiện nay, qua khảo sát thực tiễn vấn đề này ở nước ta thời gian qua. 5. Cái mới của luận văn - Là công trình chuyên khảo nghiên cứu tương đối có hệ thống về giáo dục quyền con người, quyền công dân ở nước ta hiện nay. - Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn, tính đặc thù của giáo dục quyền con người, quyền công dân ở Việt Nam. - Đánh giá thực trạng và phân tích nguyên nhân, làm hạn chế hiệu quả giáo dục quyền con người, quyền công dân ở nước ta trong thời gian qua; trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp góp phần thực hiện tốt vấn đề giáo dục quyền con người, quyền công dân ở Việt Nam. 6. Phương pháp nghiên cứu - Luận văn được thực hiện trên cơ sở vận dụng quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng ta về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, quan hệ giữa Nhà nước pháp quyền với quyền con người, quyền công dân, về giáo dục quyền con người, quyền công dân ở nước ta. Luận văn đặc biệt coi trọng quan điểm duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để nghiên cứu nhà nước pháp quyền với việc giáo dục quyền con người - quyền công dân; sử dụng phương pháp thống kê, hệ thống, so sánh, phân tích, tổng hợp để đánh giá thực trạng giáo dục quyền con người, quyền công dân ở nước ta hiện nay nhằm phân tích, luận chứng một cách khoa học khi đề ra sự cấp thiết, phương hướng, giải pháp tăng cường giáo dục quyền con người, quyền công dân ở nước ta. 7. Kết cấu luận văn Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được chia làm 3 chương, 8 tiết.

pdf134 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 25/02/2013 | Lượt xem: 2182 | Lượt tải: 12download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Giáo dục quyền con người, quyền công dân ở nước ta hiện nay - Thực trạng và giải pháp, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
ã lßng yªu n−íc vµ lý t−ëng x· héi chñ nghÜa, tiÕp thu truyÒn thèng tèt ®Ñp cña d©n téc vµ tinh hoa v¨n hãa cña loµi ng−êi" [88, tr. 120]. 93 3.2.1.2. §æi míi néi dung, ph−¬ng ph¸p gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n - ViÖt Nam lµ mét n−íc x· héi chñ nghÜa do §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam l·nh ®¹o. Lµ mét quèc gia ®éc lËp, cã chñ quyÒn, lµ thµnh viªn cña tæ chøc Liªn Hîp Quèc vµ ®ang trong tiÕn tr×nh thùc hiÖn ®−êng lèi c¶i c¸ch x©y dùng nhµ n−íc ph¸p quyÒn, x©y dùng nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng theo ®Þnh h−íng x· héi chñ nghÜa. V× vËy, ®èi víi néi dung, ph−¬ng ph¸p gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n ë n−íc ta lµ yªu cÇu kh¸ch quan, tÊt yÕu xuÊt ph¸t tõ nh÷ng ®Æc thï riªng cã cña ViÖt Nam nh−: - ViÖt Nam cã 54 d©n téc anh em, do ®ã, bªn c¹nh nÒn v¨n hãa truyÒn thèng d©n téc, cßn tån t¹i nh÷ng truyÒn thèng v¨n hãa, truyÒn thèng sinh ho¹t riªng mang tÝnh ®éc lËp t−¬ng ®èi cña c¸c d©n téc thiÓu sè. GÇn nh− mäi d©n téc ®Òu cã tiÕng nãi riªng vµ ®Æc biÖt trong sè 54 d©n téc ë ViÖt Nam cã trªn 20 d©n téc cã ch÷ viÕt riªng. - Theo b¸o c¸o quèc gia lÇn thø 3 vµ 4 vÒ tiÕn hµnh thùc hiÖn c«ng −íc Liªn Hîp Quèc xãa bá mäi h×nh thøc ph©n biÖt ®èi xö víi phô n÷ (CEDAW) - Hµ Néi 2000. N¨m 1999 d©n sè ViÖt Nam lµ 76.787 triÖu ng−êi. Trong ®ã n÷ chiÕm 50,8% d©n sè thµnh thÞ 23,5%; tû lÖ d©n sè d−íi 15 tuæi lµ 33,5%; trªn 65 tuæi lµ 5,8%; lùc l−îng lao ®éng trong ®é tuæi quy ®Þnh cã kh¶ n¨ng lao ®éng lµ 43,4 triÖu; chiÕm 56,5% d©n sè, tû lÖ lao ®éng n÷ lµ 50,6%; tû lÖ hé gia ®×nh do n÷ lµm chñ hé lµ 21,6%. Sè lao ®éng ®ang ho¹t ®éng trong c¸c ngµnh kinh tÕ quèc d©n lµ 38 triÖu ng−êi, chiÕm 50% d©n sè, trong ®ã tû lÖ n÷ lµ 48%. 76% d©n sè sèng chñ yÕu b»ng nghÒ n«ng víi ph−¬ng tiÖn lao ®éng thñ c«ng lµ chÝnh vµ phô thuéc nhiÒu vµo ®iÒu kiÖn thiªn nhiªn. Trong 54 d©n téc kh¸c nhau, ng−êi Kinh chiÕm chñ yÕu víi tû lÖ lµ 86,8% d©n sè. - D©n c− ViÖt Nam ph©n bè kh«ng ®Òu, phÇn lín d©n c− sèng ë n«ng th«n, trong ®ã cã nh÷ng vïng ®Æc biÖt khã kh¨n, xa x«i hÎo l¸nh. Do ®ã cã 94 ®iÒu kiÖn sèng lao ®éng, tËp qu¸n sinh ho¹t, v¨n hãa, truyÒn thèng ®iÒu kiÖn, kh¸c nhau. §Æc biÖt do c¸c vïng d©n c− ViÖt Nam ®−îc h×nh thµnh trong nhiÒu thêi gian kh¸c nhau cña lÞch sö, nªn ngay ®èi víi bé phËn d©n c− chÝnh yÕu lµ ng−êi kinh c− tró ë nh÷ng vïng kh¸c nhau còng cã nh÷ng tËp qu¸n, truyÒn thèng v¨n hãa kh¸c nhau. ViÖt Nam cßn lµ mét quèc gia ®a t«n gi¸o. Mçi t«n gi¸o cã ®øc tin, tÝn ng−ìng riªng, t¹o nªn tËp qu¸n sinh ho¹t, s¾c th¸i v¨n hãa riªng trong céng ®ång tÝn ®å cña m×nh. Mçi t«n gi¸o l¹i cã lÞch sö h×nh thµnh, cã qu¸ tr×nh tån t¹i vµ ph¸t triÓn g¾n liÒn víi tõng giai ®o¹n lÞch sö kh¸c nhau cña ®Êt n−íc, d©n téc. §iÒu nµy còng phÇn nµo gãp phÇn t¹o ra ý thøc, sù g¾n kÕt kh¸c nhau cña c¸c t«n gi¸o víi céng ®ång d©n téc. TÊt c¶ nh÷ng vÊn ®Ò trªn t¹o ra sù ®a d¹ng, phong phó trong ®iÒu kiÖn sèng, tËp qu¸n sinh ho¹t, truyÒn thèng v¨n hãa cña c¸c d©n téc thiÓu sè, cña c¸c céng ®ång d©n c− vµ cña c¸c bé phËn d©n chóng ë ViÖt Nam. T¹o ra nh÷ng kh¶ n¨ng tiÕp cËn kh¸c nhau víi ho¹t ®éng gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n. H¬n n÷a ViÖt Nam lµ mét trong nh÷ng n−íc x· héi chñ nghÜa cßn l¹i, do ®ã chóng ta ®ang ph¶i ®−¬ng ®Çu víi sù chèng ph¸ quyÕt liÖt cña chñ nghÜa ®Õ quèc vµ c¸c thÕ lùc thï ®Þch mµ mét trong nh÷ng biÖn ph¸p chèng ph¸ cña chóng lµ lîi dông chiªu bµi nh©n quyÒn ®Ó tuyªn truyÒn xuyªn t¹c sù thËt vÒ vÊn ®Ò nh©n quyÒn ë ViÖt Nam, ®Ó d©n chóng hiÓu lÖch l¹c vÒ b¶n chÊt néi dung nh©n quyÒn mµ chóng ta ®· thùc hiÖn ®−îc ë ViÖt Nam... - Tõ tÊt c¶ nh÷ng yÕu tè trªn, chóng t«i cho r»ng ®Ó thùc hiÖn gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n cã hiÖu qu¶ ë ViÖt Nam chóng ta ph¶i cã néi dung vµ ph−¬ng ph¸p gi¸o dôc thÝch hîp víi tõng chñ thÓ gi¸o dôc, tõng ®èi t−îng gi¸o dôc. ViÖc gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n kh«ng chØ ®−îc gi¸o dôc tõng ®ît theo c¸c dù ¸n cho mét sè ®èi t−îng nhÊt ®Þnh mµ ph¶i ®−îc thùc hiÖn th−êng xuyªn, liªn tôc vµ phèi hîp thùc hiÖn chÆt chÏ gi÷a c¬ quan chuyªn tr¸ch vÒ gi¸o dôc ®µo t¹o, c¸c Bé ngµnh cã liªn quan, c¸c 95 cÊp chÝnh quyÒn tõ Trung −¬ng ®Õn ®Þa ph−¬ng, c¸c tæ chøc ®oµn thÓ quÇn chóng, tæ chøc x· héi, nh÷ng ng−êi cã uy tÝn trong côm d©n c−, lµng x·. §Æc biÖt ph¶i t¨ng c−êng gi¸o dôc th«ng qua c¸c ph−¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng. - §æi míi mét c¸ch c¨n b¶n ph−¬ng ph¸p vµ h×nh thøc gi¸o dôc. Tr−íc m¾t cÇn ¸p dông c¸c ph−¬ng ph¸p gi¸o dôc míi. ChuyÓn dÇn tõ gi¸o dôc theo kiÓu truyÒn thèng "ph−¬ng ph¸p ký göi" (ph−¬ng ph¸p truyÒn ®¹t th«ng tin mét chiÒu) sang ph−¬ng ph¸p "cïng tham gia". Theo ph−¬ng ph¸p nµy, häc viªn lµ chñ thÓ chÝnh, gi¶ng viªn chØ ®ãng vai trß lµ ng−êi trî gióp. KhuyÕn khÝch häc viªn tham gia th¶o luËn, t×m tßi suy nghÜ vµ ®ãng gãp ý kiÕn vÒ bµi gi¶ng. Tuy nhiªn, trong mçi bµi gi¶ng vµ tïy thuéc vµo néi dung còng nh− ®èi tuîng, gi¶ng viªn ph¶i chuÈn bÞ kü l−ìng c¸c kiÕn thøc sÏ truyÒn ®¹t cho häc viªn b»ng nh÷ng kü thuËt, c«ng cô kh¸c nhau nh− b¶ng biÓu, tranh, h×nh vÏ, xem phim ®Ó lµm sao cung cÊp cho hä nh÷ng th«ng tin vÒ quyÒn con ng−êi mµ hä quan t©m, gÇn gòi víi c«ng viÖc cña häc viªn. KÕt hîp chÆt chÏ gi÷a gi¶ng lý thuyÕt vµ thùc hµnh, ®i tham quan thùc tÕ, lµm bµi tËp t×nh huèng vÒ nh÷ng vÊn ®Ò xÈy hµng ngµy cã liªn quan ®Õn c«ng viÖc cña hä, nh»m h×nh thµnh lèi t− duy s¸ng t¹o vµ ®éc lËp suy nghÜ, tr¸nh gi¸o ®iÒu m¸y mãc, s¬ cøng. 3.2.1.3. Tham gia cã hiÖu qu¶ ch−¬ng tr×nh gi¸o dôc quyÒn con ng−êi cña Liªn Hîp Quèc, ®Èy m¹nh hîp t¸c víi c¸c n−íc trªn thÕ giíi vµ c¸c tæ chøc chÝnh phñ, phi chÝnh phñ a) Tham gia ch−¬ng tr×nh gi¸o dôc quyÒn con ng−êi cña Liªn Hîp Quèc - B¶o vÖ, thóc ®Èy quyÒn con ng−êi lµ môc tiªu cña Liªn Hîp Quèc, lµ quy t¾c xö sù c¬ b¶n trong quan hÖ ph¸p luËt quèc tÕ. V× vËy ngay tõ khi thµnh lËp ®Õn nay, Liªn Hîp Quèc ®· cã mét hÖ thèng tæ chøc, bé m¸y chuyªn tr¸ch vÒ gi¸o dôc nh©n quyÒn, cã nhiÒu kinh nghiÖm, ph−¬ng ph¸p vµ ®Çy ®ñ nguån lùc cho viÖc trùc tiÕp hoÆc hç trî c¸c quèc gia thµnh viªn thùc hiÖn gi¸o dôc quyÒn con ng−êi. Thêi gian qua Liªn Hîp Quèc ®· thùc hiÖn th−êng xuyªn c¸c ho¹t ®éng gi¸o dôc nh©n quyÒn trªn ph¹m vi toµn cÇu, nhÊt 96 lµ viÖc ph¸t ®éng vµ tæ chøc thùc hiÖn thËp kû gi¸o dôc nh©n quyÒn nh»m t¹o ra nÒn v¨n hãa nh©n quyÒn. Liªn Hîp Quèc còng ®· cã sù ®¸nh gi¸ s¬ bé kÕt qu¶ thùc hiÖn ThËp kû Gi¸o dôc nh©n quyÒn ®Ó t×m ra nguyªn nh©n cña nh÷ng tån t¹i vµ ph−¬ng h−íng tiÕp tôc thùc hiÖn ch−¬ng tr×nh trong thêi gian tíi. V× thÕ, theo chóng t«i, ViÖt Nam cÇn thiÕt tham gia tÝch cùc c¸c ho¹t ®éng gi¸o dôc quyÒn con ng−êi cña Liªn Hîp Quèc. Tuy nhiªn, sù tham gia nµy lµ cã nguyªn t¾c trªn c¬ së ®éc lËp, tù chñ cña ViÖt Nam. Chóng ta tham gia c¸c ho¹t ®éng gi¸o dôc quyÒn con ng−êi cña Liªn Hîp Quèc ®Ó trao ®æi häc hái kinh nghiÖm, ph−¬ng ph¸p; ®Ó th«ng qua sù hç trî cña Liªn Hîp Quèc ®µo t¹o ®éi ngò cèt c¸n vÒ gi¸o dôc quyÒn con ng−êi vµ cßn ®Ó cã sù hç trî vÒ nguån lùc cÇn thiÕt (chuyªn gia, tµi chÝnh) cho c¸c ho¹t ®éng gi¸o dôc quyÒn con ng−êi ë ViÖt Nam. Tham gia c¸c ho¹t ®éng gi¸o dôc nh©n quyÒn cña Liªn Hîp Quèc kh«ng cã nghÜa lµ chóng ta rËp khu«n mét c¸ch m¸y mãc néi dung ph−¬ng ph¸p gi¸o dôc cña Liªn Hîp Quèc; chóng ta ph¶i tiÕp thu vµ chuyÓn hãa c¸c néi dung, ph−¬ng ph¸p gi¸o dôc cña Liªn Hîp Quèc vµo ®iÒu kiÖn, hoµn c¶nh cña ViÖt Nam, sao cho c¸c néi dung, ph−¬ng ph¸p ®ã phï hîp víi yªu cÇu gi¸o dôc cña ViÖt Nam, phï hîp víi v¨n hãa ViÖt Nam, phï hîp víi ®iÒu kiÖn sèng, lao ®éng, tr×nh ®é nhËn thøc cña ®èi t−îng gi¸o dôc ë ViÖt Nam. Chóng ta tham gia ch−¬ng tr×nh gi¸o dôc quyÒn con ng−êi cña Liªn Hîp Quèc, nh−ng kh«ng thÓ bÞ ¸p ®Æt, phô thuéc vµo c¸c ch−¬ng tr×nh nµy, mµ cÇn thùc hiÖn ch−¬ng tr×nh nµy mét c¸ch chñ ®éng, tù chñ theo ®iÒu kiÖn vµ yªu cÇu cña ViÖt Nam. §ång thêi, còng cÇn ph¶i c¶nh gi¸c víi c¸c ©m m−u lîi dông bé m¸y nh©n quyÒn cña Liªn Hîp Quèc cña c¸c n−íc thï ®Þch, cña c¸c tæ chøc ph¶n ®éng quèc tÕ vµ trong n−íc ®Ó ®−a néi dung gi¸o dôc nh©n quyÒn lÖch l¹c vµo ViÖt Nam nh»m thùc hiÖn c¸c m−u ®å chÝnh trÞ cña hä. Tham gia mét c¸ch tÝch cùc, th−êng xuyªn vµ chñ ®éng ®Ó ®ãng gãp quan ®iÓm vµ h×nh thµnh c¸c quy ®Þnh quèc tÕ vÒ quyÒn con ng−êi. Trong nhiÖm kú lµ thµnh viªn ñy ban nh©n quyÒn Liªn Hîp Quèc, ViÖt nam cÇn chñ ®éng phèi hîp c¸c c¬ quan chuyªn m«n ®Ò xuÊt nh÷ng s¸ng kiÕn cho viÖc 97 thóc ®Èy nh©n quyÒn nãi chung v× sù nghiÖp hßa b×nh, x©y dùng t×nh h÷u nghÞ gi÷a c¸c quèc gia, tr¸nh kÎ xÊu lîi dông d©n chñ, nh©n quyÒn can thiÖp vµo c«ng viÖc néi bé cña n−íc ta. §ång thêi trªn c¸c diÔn ®µn quèc tÕ, cÇn chñ ®éng giíi thiÖu nh÷ng thµnh tùu nh©n quyÒn ®· ®¹t ®−îc sau m−êi l¨m n¨m ®æi míi, chÝnh s¸ch, quan ®iÓm nh©n quyÒn cña §¶ng, Nhµ n−íc ta. b) §Èy m¹nh quan hÖ hîp t¸c vµ c¸c n−íc, c¸c tæ chøc quèc tÕ, tæ chøc liªn chÝnh phñ, tæ chøc phi chÝnh phñ trong ho¹t ®éng gi¸o dôc quyÒn con ng−êi - Thêi gian qua, c¸c tæ chøc quèc tÕ, tæ chøc liªn chÝnh phñ, tæ chøc phi chÝnh phñ ®· cã nhiÒu ®ãng gãp víi ViÖt Nam trong ho¹t ®éng gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, ®Æc biÖt lµ gi¸o dôc quyÒn phô n÷, quyÒn trÎ em. HiÖn t¹i ®ang cã h¬n 400 tæ chøc phi chÝnh phñ ho¹t ®éng ë ViÖt Nam. Sù tham gia cña c¸c tæ chøc nµy trong thêi gian qua rÊt cã ý nghÜa vµ hiÖu qu¶, nhÊt lµ ho¹t ®éng cña c¸c Tæ chøc cøu trî nhi ®ång quèc tÕ, Tæ chøc cøu trî nhi ®ång cña Thôy §iÓn - Radda Barnen. Sù gióp ®ì nµy lµ ®¸ng tr©n träng vµ cÇn ph¶i t¨ng c−êng, më réng h¬n n÷a. Tuy nhiªn sù gióp ®ì nµy trong thêi gian qua còng thÓ hiÖn cho thÊy chóng ta ®· hoµn toµn lÖ thuéc vµo c¸c tæ chøc nµy c¶ vÒ ch−¬ng tr×nh, néi dung, ph−¬ng ph¸p, tµi liÖu, tµi chÝnh. Vµ, ho¹t ®éng trî gióp nµy còng chØ nh»m tËp trung vµo gi¸o dôc c¸c c«ng −íc quèc tÕ vÒ quyÒn trÎ em, quyÒn phô n÷. Do ®ã, vÊn ®Ò nµy dï mang tÝnh chñ quan hay kh¸ch quan th× còng lµm cho chóng ta sao nh·ng hoÆc thËm chÝ quªn mÊt vÕ thø hai cña ho¹t ®éng nµy lµ gi¸o dôc quyÒn c«ng d©n trªn c¬ së HiÕn ph¸p vµ ph¸p luËt (c¸c quy ®Þnh cña luËt quèc gia vÒ quyÒn, nghÜa vô cña c«ng d©n). §iÒu nµy dÉn ®Õn thùc tr¹ng lµ nhËn thøc cña mét bé phËn d©n chóng trë nªn phiÕn diÖn, kh«ng ph©n biÖt ®−îc ®©u lµ vÊn ®Ò cã tÝnh chÊt chung, nh©n lo¹i, ®©u lµ vÊn ®Ò cã tÝnh quèc gia, d©n téc. NhËn thøc phiÕn diÖn, kh«ng ®Çy ®ñ nµy cã thÓ dÉn ®Õn ý thøc, hµnh vi xö sù tiªu cùc trong ho¹t ®éng ®¶m b¶o quyÒn con ng−êi ë ViÖt Nam. Tõ nh÷ng vÊn ®Ò trªn, theo chóng t«i, chóng ta cÇn thiÕt ph¶i cã c¬ 98 quan chøc n¨ng nhµ n−íc lµm nhiÖm vô tiÕp nhËn vµ ®iÒu phèi c¸c ho¹t ®éng hç trî cña c¸c tæ chøc quèc tÕ, tæ chøc phi chÝnh phñ vÒ gi¸o dôc quyÒn con ng−êi. Chóng ta còng ®ång thêi ph¶i x¸c ®Þnh nh÷ng vÊn ®Ò cô thÓ cÇn thiÕt ph¶i cã sù hç trî cña c¸c tæ chøc quèc tÕ. Chóng t«i cho r»ng, c¸i chÝnh yÕu hiÖn nay chóng ta thiÕu vµ cÇn cã sù hç trî lµ nguån lùc bao gåm nguån nh©n lùc, tøc lµ ®éi ngò cèt c¸n lµm nhiÖm vô trùc tiÕp gi¸o dôc vµ nguån tµi lùc nh− ph−¬ng tiÖn kü thuËt, tµi chÝnh ®Ó thùc hiÖn c¸c ch−¬ng tr×nh, kÕ ho¹ch quèc gia vÒ gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n. V× thÕ trong thêi gian tíi chóng ta cÇn t¨ng c−êng, më réng quan hÖ víi c¸c tæ chøc quèc tÕ, tæ chøc phi chÝnh phñ trong ho¹t ®éng gi¸o dôc quyÒn con ng−êi vµ t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¸c tæ chøc nµy ho¹t ®éng ë ViÖt Nam nh−ng sù hç trî ph¶i dùa trªn nh÷ng nguyªn t¾c, chuÈn mùc nhÊt ®Þnh, vµ cÇn thiÕt ph¶i tËp trung vµo mét ®Çu mèi thèng nhÊt qu¶n lý, ®iÒu phèi. Vµ còng chØ trªn hai lÜnh vùc lµ ®µo t¹o nguån nh©n lùc cèt c¸n, hç trî tµi chÝnh, ph−¬ng tiÖn kü thuËt lµ chñ yÕu. Thùc hiÖn quan ®iÓm ®èi ngo¹i réng më ®a d¹ng hãa, ®a ph−¬ng hãa cña §¶ng, ViÖt Nam s½n sµng lµ b¹n, lµ ®èi t¸c tin cËy cña c¸c n−íc. Trong nh÷ng n¨m tíi, ViÖt nam chñ ®éng héi nhËp víi c¸c n−íc, c¸c tæ chøc quèc tÕ vÒ c¸c lÜnh vùc ho¹t ®éng nh»m thóc ®Èy quyÒn con ng−êi. §Èy m¹nh h¬n n÷a quan hÖ hîp t¸c víi c¸c tæ chøc nh©n quyÒn quèc tÕ vµ c¬ quan nh©n quyÒn cña c¸c n−íc nhÊt lµ nh÷ng n−íc cã truyÒn thèng vµ kinh nghiÖm trong viÖc thóc ®Èy vµ b¶o vÖ quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n. Kinh nghiÖm cho thÊy, chñ ®éng tham gia quan hÖ quèc vÒ nh©n quyÒn kh«ng chØ cã lîi lµm cho b¹n hiÓu quan ®iÓm, lÞch sö ®Êt n−íc con ng−êi mµ qua ®ã cho hä thÊy ®−îc chÝnh s¸ch nhÊt qu¸n cña §¶ng, Nhµ n−íc ta lµ v× con ng−êi, coi con ng−êi lµ vèn quý nhÊt, b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn quyÒn con ng−êi chÝnh lµ nh©n tè quan träng thóc ®Èy sù æn ®Þnh chÝnh trÞ, x· héi, t¹o nÒn t¶ng cho ph¸t triÓn kinh tÕ ë ViÖt Nam. Còng qua ®Èy m¹nh hîp t¸c quèc tÕ vÒ quyÒn con ng−êi chóng ta häc tËp ®−îc kinh nghiÖm trong viÖc b¶o vÖ nh©n quyÒn mµ hä ®· tÝch lòy ®−îc. 99 3.2.2. C¸c gi¶i ph¸p t¨ng c−êng gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n ë n−íc ta hiÖn nay Gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n lµ cÇn thiÕt ®Ó x©y dùng thµnh c«ng nhµ n−íc ph¸p quyÒn, vµ thùc hiÖn th¾ng lîi nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng theo ®Þnh h−íng x· héi chñ nghÜa ë ViÖt Nam. §Ó t¨ng c−êng ho¹t ®éng gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n vµ ®Ó ho¹t ®éng nµy ®¹t hiÖu qu¶ cao trong thêi gian tíi, chóng t«i xin nªu mét sè gi¶i ph¸p c¬ b¶n, cô thÓ sau: 3.2.2.1. Biªn so¹n gi¸o tr×nh, s¸ch vµ tµi liÖu gi¸o dôc cho tõng nhãm ®èi t−îng gi¸o dôc cô thÓ - HiÖn nay, chóng ta ch−a cã gi¸o tr×nh chung, thèng nhÊt; ch−a cã ®Çy ®ñ tµi liÖu cho viÖc gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n theo tõng nhãm ®èi t−îng. C¸c c¬ quan chøc n¨ng tham gia gi¸o dôc quyÒn phô n÷, quyÒn trÎ em chñ yÕu tù biªn so¹n tµi liÖu gi¸o tr×nh cho m×nh dùa trªn sù hç trî cña tæ chøc quèc tÕ, tæ chøc phi chÝnh phñ ®ang trùc tiÕp hç trî m×nh, nh− tµi liÖu, gi¸o tr×nh gi¸o dôc quyÒn trÎ em thùc hiÖn trong ch−¬ng tr×nh thö nghiÖm "quyÒn vµ bæn phËn trÎ em" lµ do Radda Barnen hç trî thùc hiÖn chØnh lý biªn so¹n trªn c¬ së tµi liÖu, tµi liÖu mµ tæ chøc nµy ®· thùc hiÖn gi¸o dôc trÎ em ë Thôy §iÓn vµ Pªru. V× thÕ, chóng ta cÇn thiÕt ph¶i "ViÖt Nam hãa" c¸c tµi liÖu gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n cho tõng nhãm chñ thÓ gi¸o dôc, tõng nhãm ®èi t−îng gi¸o dôc cô thÓ, trªn c¬ së tÝnh hÖ thèng, tÝnh liªn th«ng cña tµi liÖu vµ ®¶m b¶o g¾n kÕt c¶ néi dung gi¸o dôc quyÒn con ng−êi vµ néi dung gi¸o dôc quyÒn c«ng d©n. Cô thÓ: - HÖ thèng gi¸o tr×nh, tµi liÖu gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n cho trÎ em. - HÖ thèng gi¸o tr×nh, tµi liÖu gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n cho ng−êi lín. - HÖ thèng gi¸o tr×nh, tµi liÖu gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n cho ®èi t−îng lµ häc sinh, sinh viªn trong hÖ thèng gi¸o dôc - ®µo t¹o quèc gia. 100 - HÖ thèng gi¸o tr×nh, tµi liÖu gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n cho c«ng chóng ë thµnh thÞ, ë n«ng th«n, ë vïng s©u vïng xa, d©n téc Ýt ng−êi. - HÖ thèng gi¸o tr×nh, tµi liÖu cho c«ng chóng lµ tÝn ®å c¸c t«n gi¸o. - HÖ thèng gi¸o tr×nh, tµi liÖu cho c¸n bé, c«ng chøc nhµ n−íc nãi chung vµ cho ®èi t−îng chuyªn biÖt nh− c«ng an, luËt s−, thÈm ph¸n, c«ng tè viªn, ph¹m nh©n, ng−êi d©n téc thiÓu sè v.v... 3.2.2.2. §−a ch−¬ng tr×nh gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n vµo hÖ thèng gi¸o dôc nhµ n−íc Theo sè liÖu ®iÒu tra, tû lÖ trÎ em ViÖt Nam d−íi 15 tuæi lµ 33,5% d©n sè, kho¶ng trªn 25 triÖu em vµ nÕu tÝnh ®Õn d−íi 16 tuæi lµ kho¶ng 30 triÖu em, trong ®ã sè trÎ em häc sinh ë c¸c tr−êng phæ th«ng lµ: 19.797.004, trong ®ã tiÓu häc cã 10.063.025 em; häc sinh míi tuyÓn líp 1 cã 1.990.322 em; trung häc c¬ së cã 5.768.843 em; phæ th«ng trung häc cã 1.974.814 em (xem phô lôc 4). NÕu céng thªm vµo ®©y c¶ sè sinh viªn cña c¸c tr−êng s¬ cÊp, trung cÊp, cao ®¼ng vµ ®¹i häc, hÖ thèng c¸c tr−êng chÝnh trÞ, th× sè häc sinh, sinh viªn trong c¸c tr−êng do Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o qu¶n lý lµ rÊt lín cã thÓ lªn ®Õn trªn 50% d©n sè c¶ n−íc. H¬n n÷a, m«i tr−êng gi¸o dôc lµ mét trong c¸c yÕu tè quan träng nhÊt, hiÖu qu¶ nhÊt trong viÖc truyÒn thô kiÕn thøc vµ x©y dùng nh©n c¸ch con ng−êi. V× vËy, viÖc ®−a gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n trë thµnh m«n häc chÝnh thøc trong hÖ thèng gi¸o dôc nhµ n−íc lµ cÇn thiÕt vµ ®¹t hiÖu qu¶ cao. ViÖc nµy võa ®¶m b¶o tÝnh thèng nhÊt, tÝnh liªn th«ng cña ch−¬ng tr×nh, võa thùc hiÖn ®−îc th−êng xuyªn, liªn tôc, réng kh¾p trong c¶ n−íc vµ mang tÝnh chñ ®éng tr¸nh ®−îc nh÷ng phô thuéc vµo c¸c dù ¸n, nguån tµi chÝnh... §¶m b¶o tr¸ch nhiÖm cña c¶ chñ thÓ vµ ®èi t−îng tham gia ho¹t ®éng gi¸o dôc nµy. Khi ®−a d¹ng gi¸o dôc nµy vµo gi¶ng d¹y chÝnh thøc, néi dung cña nã cã thÓ ®−îc lång ghÐp, tÝch hîp vµo néi dung gi¶ng d¹y cña c¸c m«n häc kh¸c cã mèi liªn quan, hç trî nh− gi¸o dôc ®¹o ®øc, gi¸o dôc c«ng d©n, gi¸o dôc chÝnh trÞ t− t−ëng, gi¸o dôc ph¸p luËt... 101 Tr−íc m¾t cÇn tæ chøc l¹i thêi gian vµ néi dung m«n häc Gi¸o dôc c«ng d©n, chuyÓn l¹i thµnh bé m«n Gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n. CÇn tæ chøc m«n häc nµy thµnh ch−¬ng tr×nh chÝnh khãa tõ cÊp tiÓu häc ®Õn cÊp trung häc phæ th«ng; hÖ ®¹i häc, cÇn ®−a m«n häc quyÒn con ng−êi vµo mét sè tr−êng nh− §¹i häc LuËt, §¹i häc an ninh, §¹i häc c¶nh s¸t, tr−êng Cao ®¼ng kiÓm s¸t, tr−êng Lao ®éng TiÒn l−¬ng thuéc Bé Lao ®éng, Th−¬ng binh vµ X· héi; c¸c khoa LuËt thuéc mét sè tr−êng ®¹i häc vµ Tr−êng Trung cÊp s− ph¹m, Cao ®¼ng s− ph¹m, §¹i häc s− ph¹m. §èi víi hÖ ®µo t¹o c¸n bé, qu¶n lý thuéc Häc viÖn ChÝnh trÞ Quèc gia Hå ChÝ Minh, cÇn tæ chøc vµ biªn so¹n l¹i tËp bµi gi¶ng vÒ quyÒn con ng−êi, ®¶m b¶o truyÒn t¶i kh«ng nh÷ng quan ®iÓm cña c¸c nhµ kinh ®iÓn cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin, t− t−ëng Hå ChÝ Minh, quan ®iÓm cña §¶ng, Nhµ n−íc ta vÒ quyÒn con ng−êi mµ cßn cung cÊp ph−¬ng ph¸p luËn; c¸c quan ®iÓm nh©n quyÒn kh¸c nhau trong lÞch sö vµ ®−¬ng ®¹i; ®Æc biÖt mét néi dung kh«ng thÓ thiÕu ®−îc ®ã lµ c¸c chuÈn mùc nh©n quyÒn quèc tÕ cã sù ®èi chiÕu vµ so s¸nh rÊt cô thÓ c¸c quy ®Þnh ph¸p luËt cña Nhµ n−íc ta. Trªn c¬ së ®ã, gióp häc viªn n¾m ®−îc nh÷ng ®iÓm tiÕn bé, sù phï hîp cña ph¸p luËt ViÖt Nam vÒ quyÒn con ng−êi víi ph¸p luËt quèc tÕ. 3.2.2.3. X¸c ®Þnh ®óng ®¾n c¸c h×nh thøc, ph−¬ng ph¸p gi¸o dôc phï hîp víi tõng ®èi t−îng gi¸o dôc - Nh− ë phÇn trªn chóng t«i ®· nªu, c¸c ®èi t−îng gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n ë ViÖt Nam rÊt ®a d¹ng. Mçi ®èi t−îng cã nh÷ng ®iÒu kiÖn, kh¶ n¨ng kh¸c nhau ®Ó tham gia, tiÕp nhËn néi dung cña d¹ng gi¸o dôc nµy. Do ®ã, theo chóng t«i mçi nhãm ®èi t−îng gi¸o dôc cô thÓ chóng ta cÇn thiÕt ph¶i x©y dùng mét h×nh thøc, ph−¬ng ph¸p gi¸o dôc riªng, thÝch hîp víi ®iÒu kiÖn, kh¶ n¨ng cña hä. H×nh thøc, ph−¬ng ph¸p nµy ph¶i ®¶m b¶o truyÒn t¶i néi dung gi¸o dôc ®· ®−îc x©y dùng riªng cho tõng ®èi t−îng, mét c¸ch sinh ®éng, dÔ hiÓu, dÔ nhí, dÔ ¸p dông ngay vµo thùc tiÔn cuéc sèng. Nh− ®èi 102 víi d©n téc thiÓu sè, chóng ta cè g¾ng dÞch néi dung gi¸o dôc sang tiÕng cña hä. D©n téc nµo cã ch÷ viÕt th× thùc hiÖn c¶ dÞch viÕt vµ dÞch nãi, d©n téc nµo kh«ng cã ch÷ viÕt th× diÔn gi¶i néi dung gi¸o dôc b»ng chÝnh ng«n ng÷ cña hä. §éi ngò tuyªn truyÒn, gi¸o dôc cho d©n téc thiÓu sè lµ chÝnh nh÷ng giµ lµng, tr−ëng b¶n, nh÷ng ng−êi d©n téc cã tr×nh ®é häc vÊn ®· ®−îc ®µo t¹o trë thµnh cèt c¸n. H×nh thøc gi¸o dôc cã thÓ th«ng qua c¸c ho¹t ®éng v¨n hãa cña lµng, x·, b»ng tranh ¶nh, pan«, ¸p phÝch, tê r¬i, ®µi truyÒn thanh, ®µi ph¸t thanh truyÒn h×nh, phim vµ c¸c lo¹i h×nh nghÖ thuËt kh¸c. §èi víi ng−êi mï ch÷, thÊt häc, trÎ em lang thang, l¹i cÇn t¨ng c−êng tuyªn truyÒn gi¸o dôc qua c¸c h×nh thøc tranh ¶nh, tê r¬i, ph−¬ng tiÖn ph¸t thanh, truyÒn h×nh... ë c¸c vïng n«ng th«n, vïng s©u, vïng xa ®iÒu kiÖn ®i l¹i khã kh¨n, Ýt cã ®iÒu kiÖn thùc hiÖn ho¹t ®éng tuyªn truyÒn, gi¸o dôc mang tÝnh tËp trung. Chóng ta cã thÓ in Ên tµi liÖu, tranh ¶nh, tê r¬i cã h×nh thøc ®Ñp, dÔ hiÓu vµ giao cho c¸c tæ chøc ®oµn thÓ quÇn chóng, chÝnh quyÒn ®Þa ph−¬ng ph¸t cho tõng hé gia ®×nh ®Ó hä b−íc ®Çu cã ®iÒu kiÖn tiÕp cËn, lµm quen víi néi dung gi¸o dôc. 3.2.2.4. §µo t¹o ®éi ngò cèt c¸n, gi¸o viªn chuyªn tr¸ch - Gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n lµ mét d¹ng gi¸o dôc ®Æc thï, chñ thÓ gi¸o dôc kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i cã tr×nh ®é chuyªn m«n, chuyªn ngµnh cao nh− gi¸o dôc chÝnh trÞ, t− t−ëng; gi¸o dôc ph¸p luËt. Néi dung gi¸o dôc còng cho phÐp thùc hiÖn d−íi nhiÒu h×nh thøc, ph−¬ng ph¸p kh¸c nhau, tõ ®¬n gi¶n nh− tranh ¶nh ®Õn phøc t¹p nh− tuyªn truyÒn, gi¶ng d¹y... vµ cã thÓ thùc hiÖn gi¸o dôc tËp trung hoÆc kh«ng tËp trung. ViÖc chuyÓn t¶i néi dung gi¸o dôc sao cho ®èi t−îng gi¸o dôc hiÓu ®−îc b¶n chÊt cña vÊn ®Ò ®Ó tõ ®ã x©y dùng ý thøc hµnh vi cña m×nh lµ viÖc lµm khã kh¨n, phøc t¹p vµ ®ßi hái ph¶i thùc hiÖn th−êng xuyªn, liªn tôc. H¬n n÷a, ho¹t ®éng nµy l¹i diÔn ra trªn ph¹m vi réng lín, ®èi t−îng gi¸o dôc ®a 103 d¹ng, vµ l¹i ph¶i ®−îc thùc hiÖn th−êng xuyªn liªn tôc. V× vËy, viÖc x©y dùng ®éi ngò cèt c¸n, gi¸o viªn chuyªn tr¸ch lµ rÊt cÇn thiÕt. - §èi víi hÖ thèng gi¸o dôc nhµ n−íc chóng ta cÇn thiÕt ph¶i cã ®éi ngò gi¸o viªn chuyªn tr¸ch. §©y lµ ®iÒu kiÖn b¾t buéc ®Ó thùc hiÖn viÖc ®−a néi dung gi¸o dôc nµy vµo gi¶ng d¹y chÝnh thøc trong hÖ thèng gi¸o dôc. Trong khi ®ã hiÖn nay chóng ta hoµn toµn kh«ng cã gi¸o viªn chuyªn tr¸ch vÒ lÜnh vùc nµy. V× vËy, trong c¸c tr−êng s− ph¹m cÇn thiÕt ph¶i ®µo t¹o chuyªn ngµnh nµy, hoÆc lång ghÐp víi chuyªn ngµnh cã mèi liªn quan mËt thiÕt víi m«n häc nµy. §Ó gi¶i quyÕt yªu cÇu cÊp b¸ch, tr−íc m¾t, chóng ta cÇn thiÕt ph¶i ®µo t¹o ngay gi¸o viªn chuyªn tr¸ch tõ ®éi ngò gi¸o viªn cã s½n ®ang d¹y c¸c m«n cã liªn quan vµ ph¶i coi ®©y lµ gi¸o viªn chuyªn tr¸ch cho c¶ m«n häc nµy chø kh«ng ph¶i chØ mang tÝnh chÊt t¹m thêi, kiªm nhiÖm. §éi ngò gi¸o viªn nµy ph¶i ®−îc ®µo t¹o ë tÊt c¶ c¸c cÊp, c¸c hÖ thèng tr−êng häc trong hÖ thèng gi¸o dôc nhµ n−íc. §©y lµ m«n häc cã mèi quan hÖ mËt thiÕt víi gi¸o dôc chÝnh trÞ t− t−ëng, gi¸o dôc ph¸p luËt, do ®ã vÒ chiÕn l−îc cã thÓ ®µo t¹o ®éi ngò gi¸o viªn chuyªn tr¸ch cho d¹ng gi¸o dôc nµy tõ nguån sinh viªn tèt nghiÖp c¸c tr−êng luËt, chÝnh trÞ ®Ó cã thÓ thùc hiÖn tÝch hîp, lång ghÐp ®ång thêi c¸c d¹ng gi¸o dôc nµy trong qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y. - §èi víi ®éi ngò cèt c¸n: C¸c ho¹t ®éng tuyªn truyÒn, gi¸o dôc quyÒn con ng−êi quyÒn c«ng d©n ngoµi nhµ tr−êng, nhÊt lµ ë c¸c vïng s©u, vïng xa, vïng d©n téc thiÓu sè chóng ta rÊt cÇn cã mét ®éi ngò cèt c¸n kh«ng chØ lµm nhiÖm vô tuyªn truyÒn, gi¸o dôc quÇn chóng nh©n d©n mµ cßn ph¶i vËn ®éng quÇn chóng nh©n d©n tÝch cùc tham gia ho¹t ®éng gi¸o dôc nµy. §éi ngò chuyªn tr¸ch cã thÓ ®−îc x©y dùng tõ c¸c tæ chøc chÝnh trÞ x· héi, ®oµn thÓ quÇn chóng, nh÷ng ng−êi t×nh nguyÖn, c¸c giµ lµng, tr−ëng b¶n, ®éi ngò gi¸o viªn vïng s©u, vïng xa, con em c¸c d©n téc Ýt ng−êi cã tr×nh ®é v¨n hãa nhÊt ®Þnh. Trong ®ã chóng ta ph¶i ®Æc biÖt quan t©m ®Õn x©y dùng ®éi ngò cèt c¸n 104 trong tæ chøc §oµn Thanh niªn céng s¶n Hå ChÝ Minh, ®Ó th«ng qua c¸c ho¹t ®éng cña tæ chøc nµy mµ truyÒn t¶i néi dung gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n mét c¸ch s©u, réng ®Õn mäi tÇng líp nh©n d©n. 3.2.2.5. T¨ng c−êng ho¹t ®éng th«ng tin, tuyªn truyÒn trªn c¸c ph−¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng KÕt qu¶ th¨m dß ý kiÕn cña thanh thiÕu niªn c¸c tØnh phÝa Nam vÒ "Thanh thiÕu niªn vµ quyÒn trÎ em" do ViÖn Nghiªn cøu gi¸o dôc ®µo t¹o phÝa Nam, Héi ®ång §éi Thµnh phè Hå ChÝ Minh, Radda Barnen phèi hîp thùc hiÖn n¨m 1997 cho thÊy, b×nh qu©n cã ®Õn 43,7% trÎ em ®−îc hái cho biÕt ®· nhËn biÕt vÒ quyÒn trÎ em tõ c¸c ph−¬ng tiÖn truyÒn th«ng, trong khi nhËn biÕt tõ cha mÑ chØ chiÕm 13,9%, tõ thÇy c« gi¸o chiÕm 24,2%, tõ b¹n bÌ chiÕm 3,6%, tõ ng−êi th©n chØ chiÕm 4,4% (xem phô lôc). B¸o c¸o tham luËn cña ñy ban B¶o vÖ vµ Ch¨m sãc trÎ em ViÖt Nam t¹i héi th¶o "Thµnh tùu vÒ quyÒn con ng−êi cña ViÖt Nam trong thêi kú ®æi míi", còng ®¸nh gi¸ c«ng t¸c truyÒn th«ng, vËn ®éng x· héi lµ mét trong nh÷ng biÖn ph¸p quan träng ®Ó tuyªn truyÒn, phæ biÕn c«ng −íc vµ luËt quèc gia. Trong khi ®ã, dù ¸n truyÒn th«ng - tuyªn truyÒn ViÖt Nam - UNICEF vÒ quyÒn trÎ em giai ®o¹n 2001 - 2005 (ký ngµy 8/10/2001 víi tæng ng©n s¸ch 3.442.000 USD) míi chØ nh»m ®¶m b¶o cho 80% sè c¸n bé l·nh ®¹o ®Þa ph−¬ng, 40% sè gia ®×nh, 40% sè trÎ em trong c¸c tr−êng häc trªn toµn quèc ®−îc th«ng tin vµ tham gia c¸c ho¹t ®éng thùc hiÖn quyÒn trÎ em vµ 40% sè gia ®×nh vµ trÎ em cña 10 huyÖn ®−îc lùa chän trong sè 66 huyÖn träng ®iÓm ®−îc tham dù c¸c ho¹t ®éng truyÒn th«ng vÒ quyÒn trÎ em t¹i ®Þa ph−¬ng vµ c¸c bé tµi liÖu truyÒn th«ng cung cÊp ®Õn 100% sè x· trong 66 huyÖn träng ®iÓm [46]. V× vËy, chóng t«i cho r»ng, ®Ó hç trî cho c¸c h×nh thøc, ph−¬ng ph¸p gi¸o dôc kh¸c, cÇn ph¶i t¨ng c−êng ®Çu t−, ®Èy m¹nh h¬n n÷a ho¹t ®éng tuyªn truyÒn, th«ng tin vÒ quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n trªn c¸c ph−¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng. Nhµ n−íc cÇn cã chÝnh s¸ch ®Çu t− nguån lùc, kü thuËt 105 thÝch hîp cho c¸c c¬ quan th«ng tin tuyªn truyÒn, ®Æc biÖt c¸c c¬ quan ph¸t thanh truyÒn h×nh, b¸o chÝ ®Ó c¸c c¬ quan nµy cã kh¶ n¨ng, ®iÒu kiÖn thùc hiÖn ho¹t ®éng cña m×nh mµ kh«ng bÞ phô thuéc qu¸ nhiÒu vµo c¸c nguån tµi trî cña c¸c tæ chøc quèc tÕ, tæ chøc phi chÝnh phñ. B¶n th©n c¸c c¬ quan th«ng tin ®¹i chóng ph¶i coi ho¹t ®éng tuyªn truyÒn gi¸o dôc nãi chung vµ gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n nãi riªng lµ tr¸ch nhiÖm, nghÜa vô cña m×nh tõ ®ã x©y dùng c¸c chuyªn môc, ch−¬ng tr×nh th−êng xuyªn, liªn tôc vµ réng kh¾p cho ho¹t ®éng nµy. Nªn dµnh riªng chuyªn môc "nh©n quyÒn cña b¹n" trªn ®µi truyÒn h×nh, ®µi ph¸t thanh vµ c¶ b¸o chÝ víi néi dung phong phó, ®a d¹ng phï hîp víi mäi ®èi t−îng vµ løa tuæi kh¸c nhau. 3.2.2.6. X©y dùng tæ chøc, c¬ quan chuyªn tr¸ch vÒ gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n - HiÖn nay chóng ta míi chØ cã ñy ban b¶o vÖ vµ ch¨m sãc trÎ em ViÖt Nam, ñy ban quèc gia v× sù tiÕn bé cña phô n÷ ViÖt Nam lµ c¸c cã quan chuyªn tr¸ch vÒ quyÒn cña phô n÷ vµ quyÒn cña trÎ em. B¶n th©n hai c¬ quan nµy còng ho¹t ®éng ®éc lËp víi nhau vµ ®a sè c¸n bé cña hai c¬ quan nµy ho¹t ®éng mang tÝnh chÊt kiªm nhiÖm. V× vËy, theo chóng t«i, ®Ó ®¸p øng ®−îc yªu cÇu cña c¸c ho¹t ®éng vÒ quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n nãi chung vµ ho¹t ®éng gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n nãi riªng trong thêi gian tíi, chóng ta cÇn thiÕt ph¶i cã mét c¬ quan chuyªn tr¸ch chung vÒ vÊn ®Ò nµy. C¬ quan nµy ®−îc h×nh thµnh trªn c¬ së hîp nhÊt hai ñy ban nªu trªn vµ trùc thuéc ChÝnh phñ. C¬ quan nµy chÞu tr¸ch nhiÖm tæ chøc c¸c ho¹t ®éng nghiªn cøu, tuyªn truyÒn gi¸o dôc, ®¶m b¶o quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n ë ViÖt Nam, tiÕp nhËn ®iÒu phèi c¸c dù ¸n, c¸c nguån hç trî tµi chÝnh cña c¸c tæ chøc quèc tÕ, tæ chøc phi chÝnh phñ vµ thay mÆt chÝnh phñ thùc hiÖn c¸c quan hÖ ®èi ngo¹i trong lÜnh vùc nµy. Cã nh− vËy míi t¹o ra ®−îc sù tËp trung, thèng nhÊt vµ cã hiÖu qu¶ trong viÖc tuyªn truyÒn gi¸o dôc vµ ®¶m b¶o thùc hiÖn quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n ë ViÖt Nam. Ho¹t ®éng nµy còng phï hîp môc tiªu c¶i c¸ch hµnh chÝnh hiÖn nay cña ViÖt Nam. 106 Quèc héi, ChÝnh phñ cÇn ban hµnh c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt, ph¸p quy, quy ®Þnh râ chøc n¨ng, nhiÖm vô, ho¹t ®éng cña c¬ quan nµy vµ mèi quan hÖ cña c¬ quan nµy c¶ c¸c cÊp, c¸c Bé ngµnh cã liªn quan, víi c¸c tæ chøc quèc tÕ vµ phi chÝnh phñ, nh»m ®¶m b¶o ho¹t ®éng gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n ®−îc thùc hiÖn tËp trung, thèng nhÊt vµ sù râ rµng, minh b¹ch vÒ nhiÖm vô, quyÒn h¹n cña c¸c c¬ quan tham gia ho¹t ®éng nµy. Trong khi ch−a cã c¬ quan chuyªn tr¸ch thùc hiÖn chøc n¨ng nhµ n−íc vÒ b¶o vÖ thóc ®Èy quyÒn con ng−êi, cÇn ®Èy m¹nh h¬n n÷a c¸c ho¹t ®éng tuyªn truyÒn, gi¸o dôc quyÒn con ng−êi cña Trung t©m Nghiªn cøu QuyÒn con ng−êi thuéc Häc viÖn ChÝnh trÞ Quèc gia Hå ChÝ Minh. Ph¹m vi tuyªn truyÒn, gi¶ng d¹y kh«ng chØ bã hÑp trong khu«n khæ Häc viÖn mµ cÇn ph¶i më réng sang c¸c c¬ së gi¸o dôc kh¸c víi quy m« réng lín h¬n cho c¸c ®èi t−îng kh¸c nhau. Tham gia phèi hîp vµ gióp ®ì vÒ chuyªn m«n, nghiÖp vô vÒ nh©n quyÒn víi c¸c c¬ quan nhµ n−íc, tæ chøc x· héi kh¸c ®Ó b¶o ®¶m tÝnh thèng nhÊt vÒ ch−¬ng tr×nh vµ tÝnh chÝnh x¸c vÒ néi dung. 3.2.2.7. B¶o ®¶m c¸c ®iÒu kiÖn kinh phÝ, vËt chÊt phôc vô ho¹t ®éng gi¸o dôc quyÒn con ng−êi quyÒn c«ng d©n Thêi gian qua, ViÖt Nam ®· cã nhiÒu cè g¾ng trong thùc hiÖn gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n. Tuy nhiªn, ho¹t ®éng nµy cßn mang tÝnh thô ®éng, phô thuéc vµ kÕt qu¶ ch−a cao. §iÒu nµy cã thÓ xuÊt ph¸t tõ nhiÒu nguyªn nh©n, nh−ng trong ®ã cã mét nguyªn nh©n quan träng lµ nguån ng©n s¸ch nhµ n−íc dµnh cho ho¹t ®éng nµy cßn rÊt h¹n chÕ. HiÖn nay kinh phÝ phôc vô cho c¸c ho¹t ®éng tuyªn truyÒn gi¸o dôc, héi th¶o khoa häc quyÒn con ng−êi chñ yÕu lµ b»ng tµi trî quèc tÕ. V× vËy, ®Ó t¹o ra ®−îc nguån lùc cÇn thiÕt ®¸p øng ®−îc yªu cÇu, nhiÖm vô cña ho¹t ®éng gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n trong thêi gian tíi, hµng n¨m Nhµ n−íc cÇn cã kÕ ho¹ch ph©n bæ mét kho¶n kinh phÝ thÝch øng cho ho¹t ®éng nµy. 107 KÕt luËn 1. Gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n lµ sù t¸c ®éng cña nh©n tè chñ quan ®−îc ®Þnh h−íng trong toµn bé ho¹t ®éng cña c¸c tæ chøc §¶ng, c¬ quan nhµ n−íc, tæ chøc kinh tÕ, tæ chøc ®oµn thÓ quÇn chóng; c¸c tæ chøc cña Liªn Hîp Quèc, tæ chøc chÝnh phñ, tæ chøc liªn chÝnh phñ, tæ chøc phi chÝnh phñ b»ng nhiÒu h×nh thøc, ph−¬ng ph¸p kh¸c nhau nh»m tõng b−íc ®−a vÊn ®Ò quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n vµo thùc tiÔn cuéc sèng, gãp phÇn n©ng cao d©n trÝ, vµ t¹o lËp nÒn "v¨n hãa nh©n quyÒn" cho c¸n bé, nh©n d©n, vµ cho toµn thÓ x· héi, toµn thÓ nh©n lo¹i. 2. Gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n ë ViÖt Nam ®Õn nay vÉn cßn lµ ho¹t ®éng mang tÝnh míi mÎ vµ nh¹y c¶m nh−ng cã vai trß ®Æc biÖt quan träng, cã ý nghÜa chiÕn l−îc ®èi víi sù nghiÖp gi¸o dôc - ®µo t¹o thÕ hÖ trÎ; ®èi víi sù nghiÖp x©y dùng nhµ n−íc ph¸p quyÒn vµ lµ c¬ së ®Ó quÇn chóng nh©n d©n h×nh thµnh nhËn thøc ®óng ®¾n vÒ quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n, lµ c¬ së ®Ó chèng l¹i ho¹t ®éng lîi dông chiªu bµi "nh©n quyÒn" cña c¸c n−íc ph−¬ng T©y vµ c¸c thÕ lùc thï ®Þch sö dông chèng ph¸ sù nghiÖp x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë ViÖt Nam. Lµ c¬ së ®Ó cñng cè niÒm tin cña quÇn chóng víi §¶ng, Nhµ n−íc. 3. Gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n cÇn thiÕt ph¶i ®−a vµo hÖ thèng gi¸o dôc vµ ®µo t¹o nhµ n−íc vµ lµ ch−¬ng tr×nh ®µo t¹o chÝnh khãa nh− mét m«n khoa häc ®éc lËp thuéc lÜnh vùc khoa häc x· héi. M«n häc nµy cã quan hÖ kh¨ng khÝt vµ cã thÓ lång ghÐp trong néi dung gi¸o dôc chÝnh trÞ, gi¸o dôc ph¸p luËt, gi¸o dôc v¨n hãa... cã cïng môc ®Ých h×nh thµnh nh©n c¸ch vµ ý thøc c«ng d©n cho häc sinh, sinh viªn, c¸c ®èi t−îng gi¸o dôc kh¸c. 4. ViÖc tæ chøc gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n ph¶i xuÊt ph¸t tõ tÝnh ®Æc thï cña nã, ph¶i cã sù kÕt hîp gi÷a ho¹t ®éng gi¸o dôc trong nhµ tr−êng víi ngoµi nhµ tr−êng, kÕt hîp c¸c ho¹t ®éng mang tÝnh quèc gia víi c¸c ho¹t ®éng mang tÝnh quèc tÕ, khu vùc, c¸c tæ chøc phi chÝnh phñ. Ph¶i kÕ thõa kinh nghiÖm cña ViÖt Nam cña n−íc vµ cña tæ chøc Liªn Hîp Quèc 108 trªn c¬ së t¨ng c−êng, më réng quan hÖ cã c¸c tæ chøc nµy. Thùc hiÖn ho¹t ®éng gi¸o dôc nµy theo h−íng kÕt hîp c¶ hai ph−¬ng thøc: Mét lµ, b»ng c¸c gi¶i ph¸p t×nh thÕ ®Ó gi¶i quyÕt v¸c vÊn ®Ò cÊp b¸ch, tr−íc m¾t, t¹o ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cho viÖc gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n trªn c¬ së thùc tr¹ng hiÖn cã. Hai lµ, b»ng c¸c biÖn ph¸p l©u dµi nghiªn cøu khoa häc c¬ b¶n, cã hÖ thèng nh»m hoµn thiÖn môc tiªu, yªu cÇu. Ch−¬ng tr×nh gi¸o dôc, chuÈn hãa c¸c ch−¬ng tr×nh néi dung, gi¸o tr×nh s¸ch, tµi liÖu, Ên phÈm v¨n hãa, ph−¬ng ph¸p h×nh thøc gi¶ng d¹y - gi¸o dôc vµ ®µo t¹o ®éi ngò gi¸o viªn chuyªn tr¸ch trong nhµ tr−êng, ®éi ngò cèt c¸n trong c¸c c¬ quan, tæ chøc x· héi, ®oµn thÓ quÇn chóng... 5. Gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n lµ mét qu¸ tr×nh l©u dµi, liªn tôc. §ßi hái ph¶i cã sù tËp trung chØ ®¹o, tËp trung qu¶n lý, ®iÒu phèi c¸c quan hÖ, ho¹t ®éng. §ßi hái ph¶i tiÕn hµnh tõng b−íc, kh«ng chñ quan, nãng véi, h×nh thøc. Ph¶i thùc hiÖn toµn diÖn c¶ gi¸o dôc quyÒn con ng−êi vµ quyÒn c«ng d©n, ph¶i ®−îc thùc hiÖn cho mäi ®èi t−îng trong ®ã cÇn tËp trung −u tiªn ®èi víi c¸c ®èi t−îng thanh thiÕu niªn, nhi ®ång, phô n÷, d©n téc Ýt ng−êi. Ph¶i nghiªn cøu t×m tßi tæng kÕt rót kinh nghiÖm trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn. KÕt hîp hµi hßa gi÷a môc tiªu æn ®Þnh lau dµi víi c¸c nhiÖm vô cô thÓ tr−íc m¾t, trong ®ã kh«ng lo¹i trõ viÖc thö nghiÖm th«ng qua c¸c "dù ¸n", c¸c "®iÓm chØ ®¹o", vµ qua c¸c ho¹t ®éng héi nghÞ, héi th¶o ngoµi kÕ ho¹ch ®Þnh tr−íc. 6. XuÊt ph¸t tõ vai trß cña gi¸o dôc quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n trong viÖc t¹o lËp nÒn "v¨n hãa nh©n quyÒn quèc gia" vµ nÒn "v¨n hãa nh©n quyÒn toµn cÇu", viÖc thùc hiÖn ho¹t ®éng gi¸o dôc nµy lµ ch−¬ng tr×nh mang tÝnh chÊt quèc gia vµ quèc tÕ, ®¸p øng ®ßi hái kh¸ch quan vµ cÊp b¸ch. Thùc hiÖn ch−¬ng tr×nh nµy lµ tr¸ch nhiÖm cña c¸c chñ thÓ gi¸o dôc mµ tr−íc hÕt lµ nhµ tr−êng, gia ®×nh, x· héi. §ång thêi ph¶i cã sù quan t©m vµ ®Çu t− thÝch øng cña §¶ng, Nhµ n−íc. 7. §©y lµ ho¹t ®éng mang tÝnh réng lín, l©u dµi, phøc t¹p vµ nh¹y c¶m v× vËy cÇn thiÕt ph¶i cã hÖ thèng v¨n b¶n ph¸p luËt quy ®Þnh vÒ tæ chøc thùc hiÖn d¹y gi¸o dôc nµy vµ cÇn cã mét c¬ quan qu¶n lý duy nhÊt nh»m ®¶m b¶o sù chØ ®¹o, qu¶n lý tæ chøc thùc hiÖn, tiÕp nhËn ®iÒu phèi c¸c quan hÖ quèc tÕ tËp trung, thèng nhÊt. 109 Danh môc tµi liÖu tham kh¶o 1. NguyÔn Träng An (2001), B¸o c¸o tham luËn cña ñy ban b¶o vÖ vµ ch¨m sãc trÎ em ViÖt Nam t¹i héi th¶o "Thµnh tùu vÒ quyÒn con ng−êi cña ViÖt Nam trong thêi kú ®æi míi". 2. NguyÔn ThÞ B×nh (2000), "Chóng ta lu«n phÊn ®Êu v× quyÒn con ng−êi", Th«ng tin quyÒn con ng−êi, (1). 3. Barbara B.Bird (1995), "NhiÒu ®iÒu t«i kh«ng thÝch ë n−íc t«i d−êng nh− lµ nh÷ng c¸i th¸i qu¸ cña chÝnh nh÷ng ®iÒu t«i −a chuéng", trong s¸ch Hå s¬ v¨n hãa Mü, Nxb ThÕ giíi, Hµ Néi. 4. B¸o c¸o th¸ng 2 n¨m 2001 cña Trung t©m nghiªn cøu quyÒn con ng−êi vÒ thµnh tÝch vÒ c«ng t¸c gi¸o dôc, tuyªn truyÒn vµ phæ biÕn luËt n¨m 2000. 5. B¸o c¸o n¨m 2001 cña ñy ban b¶o vÖ vµ ch¨m sãc trÎ em ViÖt Nam - UNICEF vÒ kÕt qu¶ ho¹t ®éng dù ¸n trÎ em cÇn sù b¶o vÖ ®Æc biÖt n¨m 2000 vµ1996 - 2000. 6. Bé b¸o c¸o ®¸nh gi¸ c¸c dù ¸n - TËp sè 5 n¨m 1998 cña Radda Barhen ViÖt Nam vÒ ®¸nh gi¸ dù ¸n DiÔn ®µn trÎ em cña T¹p chÝ "ThiÕu niªn tiÒn phong" n¨m 1996 - 1997. 7. B¸o c¸o th¸ng 9/1997 cña Së Gi¸o dôc vµ §µo t¹o thµnh phè Hå ChÝ Minh vÒ ho¹t ®éng gi¸o dôc quyÒn trÎ em n¨m 1997 t¹i Thµnh phè Hå ChÝ Minh. 8. B¸o c¸o ngµy 26/8/1997 cña Së Gi¸o dôc vµ §µo t¹o thµnh phè Hå ChÝ Minh vÒ tæng kÕt c¸c ho¹t ®éng vÒ tuÇn lÔ quyÒn trÎ em (15 - 22/7/1997) vµ c¸c ho¹t ®éng tiÕp theo. 9. B¸o c¸o ngµy 24/8/1998 cña Së Gi¸o dôc vµ §µo t¹o thµnh phè Hå ChÝ Minh vÒ tæng kÕt vÒ ho¹t ®éng gi¸o dôc quyÒn trÎ em n¨m 1998. 110 10. B¸o c¸o sè 947/GD§T ngµy 28/8/1999 cña Së Gi¸o dôc vµ §µo t¹o thµnh phè Hå ChÝ Minh vÒ tæng kÕt dù ¸n "th¸ng gi¸o dôc quyÒn trÎ em" n¨m 1999. 11. B¸o c¸o nhanh cña Së Gi¸o dôc vµ §µo t¹o thµnh phè Hå ChÝ Minh vÒ ho¹t ®éng dù ¸n "Th¸ng gi¸o dôc quyÒn trÎ em" bæ sung n¨m 1999. 12. B¸o c¸o ngµy 12/10/2000 cña Së Gi¸o dôc vµ §µo t¹o thµnh phè Hå ChÝ Minh vÒ tæng kÕt ho¹t ®éng dù ¸n "Th¸ng gi¸o dôc quyÒn trÎ em" dµnh cho trÎ em theo häc c¸c líp linh ho¹t t¹i thµnh phè Hå ChÝ Minh n¨m häc 1999 - 2000, 13. B¸o c¸o ngµy 23/3/2001 cña Së Gi¸o dôc vµ §µo t¹o thµnh phè Hå ChÝ Minh vÒ tæng kÕt ho¹t ®éng dù ¸n "Gi¸o dôc quyÒn trÎ em trong tr−êng tiÓu häc" t¹i thµnh phè Hå ChÝ Minh n¨m häc 2000 -2001. 14. B¸o c¸o sè 141/TH ngµy 7/1/1998 cña Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o vÒ tæng kÕt "tuÇn lÔ gi¸o dôc quyÒn vµ bæn phËn trÎ em" (tõ ngµy 8 ®Õn 13/9/1997). 15. B¸o c¸o ngµy 15/12/1999 cña Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o vÒ tãm t¾t kÕt qu¶ ho¹t ®éng vÒ "Gi¸o dôc quyÒn vµ bæn phËn trÎ em" 1999. 16. B¸o c¸o sè 11797/TH ngµy 15/12/1999 cña Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o vÒ kÕt qu¶ ho¹t ®éng giao l−u vÒ "quyÒn vµ bæn phËn trÎ em" - 1999 cña 7 tØnh, thµnh phè. 17. B¸o c¸o sè 425/TH ngµy 18/1/1999 cña Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o vÒ kÕt qu¶ ho¹t ®éng cña "Th¸ng gi¸o dôc quyÒn vµ bæn phËn trÎ em". 18. B¸o c¸o th¸ng 12/1998 cña Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o vÒ tæng kÕt "Th¸ng gi¸o dôc quyÒn vµ bæn phËn trÎ em n¨m häc 1998 - 1999. 19. B¸o c¸o th¸ng 5/2000 cña Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o vÒ tæng kÕt "Th¸ng gi¸o dôc quyÒn vµ bæn phËn trÎ em" n¨m häc 1999 - 2000. 20. B¸o c¸o quèc gia lÇn thø 2 cña Céng hßa x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam (1999), VÒ t×nh h×nh thùc hiÖn c«ng −íc Liªn Hîp Quèc xãa bá mäi h×nh thøc ph©n biÖt ®èi xö víi phô n÷ (CEDAW), Nxb Phô n÷, Hµ Néi. 111 21. B¸o c¸o quèc gia lÇn thø 3 vµ 4 cña CHXHCN ViÖt Nam (2000), VÒ t×nh h×nh thùc hiÖn c«ng −íc Liªn Hîp Quèc xãa bá mäi h×nh thøc ph©n biÖt ®èi xö víi phô n÷ (CEDAW), Hµ Néi. 22. B¸o c¸o th¸ng 9/1992 cña ñy ban b¶o vÖ vµ ch¨m sãc trÎ em ViÖt Nam vÒ hai n¨m thùc hiÖn c«ng −íc cña Liªn Hîp Quèc vÒ quyÒn trÎ em, 1992. 23. Bé b¸o c¸o ®¸nh gi¸ c¸c dù ¸n sè 7 n¨m 1998 cña Radda Barnen ViÖt Nam vÒ ®¸nh gi¸ ch−¬ng tr×nh ph¸t thanh vÒ quyÒn trÎ em do §µi tiÕng nãi ViÖt Nam thùc hiÖn (1996 - 1998). 24. C«ng −íc cña Liªn Hîp Quèc vÒ quyÒn trÎ em, Häc viÖn ChÝnh trÞ Quèc gia Hå ChÝ Minh. 25. ChØ tiªu trÎ em ViÖt Nam n¨m 1998, (1999), Trung t©m Th«ng tin t− liÖu, UBBV vµ CSTE ViÖt Nam, Hµ Néi. 26. ChØ tiªu trÎ em ViÖt Nam n¨m 1999, (2000), Trung t©m Th«ng tin t− liÖu - UBBV vµ CSTE ViÖt Nam, Hµ Néi. 27. Ch−¬ng tr×nh hµnh ®éng quèc gia v× trÎ em ViÖt Nam giai ®o¹n 2001 - 2010, (2/2001), UBBV vµ CSTE ViÖt Nam, Hµ Néi. 28. Children Rights training package, (1999), UNICEF, Hµ Néi. 29. C¸c v¨n kiÖn quèc tÕ vµ quèc gia vÒ quyÒn con ng−êi (1995), Trung t©m nghiªn cøu quyÒn con ng−êi, Häc viÖn CTQG Hå ChÝ Minh, Hµ Néi. 30. Dù th¶o ch−¬ng tr×nh hµnh ®éng quèc gia vÒ trÎ em n¨m 1991 - 2000, UBBV vµ CSTE ViÖt Nam. 31. NguyÔn B¸ DiÕn (1993), VÒ quyÒn con ng−êi - trong tËp chuyªn kh¶o "quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n", TËp 1, Trung t©m nghiªn cøu quyÒn con ng−êi - Häc viÖn CTQG Hå ChÝ Minh, Hµ Néi, tr. 30 - 56. 32. TrÇn Ngäc §−êng (1999), Lý luËn chung vÒ Nhµ n−íc vµ ph¸p luËt, tËp 1, 2, 3, Nxb CTQG, Hµ Néi. 112 33. §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam (1996), V¨n kiÖn §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VIII, Nxb CTQG, Hµ Néi. 34. §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam (1999), V¨n kiÖn Héi nghÞ lÇn thø 3 BCHTW khãa VIII, Nxb CTQG. 35. §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam (2001), V¨n kiÖn §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IX, Nxb CTQG, Hµ Néi. 36. Vò C«ng Giao (2001), C¬ chÕ cña Liªn Hîp Quèc vÒ nh©n quyÒn, LuËn ¸n th¹c sÜ LuËt häc. 37. Gi¸o ¸n cho c¸c bµi gi¶ng vÒ c«ng t¸c víi trÎ em lµm tr¸i ph¸p luËt, (1999), UBBV vµ CSTE ViÖt Nam Radda Barnen, Hµ Néi. 38. Hoµng V¨n H¶o - Chu HångThanh (10/1995), C¸c ®iÒu kiÖn b¶o ®¶m quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n trong c«ng cuéc ®æi míi ®Êt n−íc, ®Ò tµi KX 07-16, Hµ Néi. 39. Hoµng V¨n H¶o, (19980 ChÝnh s¸ch c¬ b¶n cña §¶ng - Nhµ n−íc ViÖt Nam vÒ quyÒn con ng−êi, quyÒn c«ng d©n.trong tËp bµi gi¶ng lý luËn vÒ quyÒn con ng−êi, TTNCQCN,HVCTQGHCM,Hµ néi. 40. Hoµng V¨n H¶o - Chu Hång Thanh (1997), Mét sè vÊn ®Ò vÒ quyÒn d©n sù vµ chÝnh trÞ, Nxb CTQG, Hµ Néi. 41. HoµngV¨n H¶o - Chu Hång Thanh (1996), Mét sè vÊn ®Ò vÒ quyÒn kinh tÕ, x· héi vµ v¨n hãa, Nxb Lao ®éng, Hµ Néi. 42. §ç Ngäc Hµ (1996), Gia ®×nh vµ kh¶ n¨ng t¸i hßa nhËp cña trÎ em lang thang kiÕm sèng, ViÖn NCTN (YRI), Radda Barnen, Hµ Néi. 43. §Æng Ngäc Hoµng (2000), Thùc tr¹ng vµ ph−¬ng h−íng ®æi míi gi¸o dôc ph¸p luËt hÖ ®µo t¹o trung häc chÝnh trÞ ë n−íc ta hiÖn nay, LuËn v¨n th¹c sÜ LuËt häc, Hµ Néi. 44. HiÕn ph¸p ViÖt Nam n¨m 1946, 1959, 1980 vµ 1992, (1995), Nxb CTQG, Hµ Néi. 113 45. Ho¹t ®éng cña Radda Barnen v× trÎ em lµm tr¸i ph¸p luËt, ch−a thµnh niªn ph¹m ph¸p, Radda Barnen, Hµ Néi, 1999. 46. Hîp t¸c ViÖt Nam - UNICEF vÒ truyÒn th«ng, tuyªn truyÒn quyÒn trÎ em, B¸o Nh©n d©n sè 16885, ngµy 9/10/2001. 47. Ph¹m Khiªm Ých -Hoµng V¨n H¶o (1995), QuyÒn con ng−êi trong thÕ giíi hiÖn ®¹i, ®Ò tµi KX 07-16, ViÖn TTKHXH, TTNCQCN, Hµ Néi. 48. Kû yÕu Héi nghÞ tæng kÕt kÕ ho¹ch hµnh ®éng v× sù tiÕn bé cña phô n÷ ViÖt Nam 1997 - 2000 (2000), X©y dùng chiÕn l−îc 10 n¨m vµ KHH§ 5 n¨m - ñy ban quèc gia v× sù tiÕn bé cña phô n÷ ViÖt Nam, Bé KÕ ho¹ch §Çu t−, Hµ Néi. 49. KÕ ho¹ch hµnh ®éng quèc gia v× sù tiÕn bé cña phô n÷ ViÖt Nam ®Õn n¨m 2000, UBQH v× sù tiÕn bé cña phô n÷ ViÖt Nam. 50. Kofi Annan (4/1999), Th«ng ®iÖp cña Tæng th− ký Liªn Hîp Quèc nh©n ngµy nh©n quyÒn, trong quyÒn trÎ em t¹o lËp mét nÒn v¨n hãa nh©n quyÒn, Häc viÖn CTQG Hå ChÝ Minh, Hµ Néi, tr. 1. 51. Hå ChÝ Minh (1970), "Di chóc", Trong s¸ch Hå ChÝ Minh bµn vÒ c«ng t¸c gi¸o dôc, Nxb Gi¸o dôc, Hµ Néi. 52. Hå ChÝ Minh (1970), "Nãi chuyÖn víi c¸c ch¸u thiÕu nhi ViÖt Nam ®ªm trung thu thø nhÊt n−íc ViÖt Nam DCCH", Trong s¸ch Hå ChÝ Minh bµn vÒ c«ng t¸c gi¸o dôc, Nxb Gi¸o dôc, Hµ Néi. 53. "Hå ChÝ Minh (1970) nãi chuyÖn t¹i buæi lÔ khai m¹c tr−êng §¹i häc nh©n d©n ViÖt Nam", Trong s¸ch Hå ChÝ Minh bµn vÒ c«ng t¸c gi¸o dôc, Nxb Gi¸o dôc, Hµ Néi. 54. Hå ChÝ Minh (1995), Toµn tËp, tËp 4, Nxb ChÝnh trÞ Quèc gia, Hµ Néi. 55. HOFMANNR (1995), B¶o vÖ quyÒn con ng−êi vµ HiÕn ph¸p CHLB §øc trong quyÒn con ng−êi trong thÕ giíi hiÖn ®¹i ®Ò tµi KX 07 - 16, ViÖn TTKHXH - TTNCQCN, Hµ Néi. 114 56. §ç M−êi (1992), Söa ®æi HiÕn ph¸p x©y dùng Nhµ n−íc ph¸p quyÒn ViÖt Nam ®Èy m¹nh sù nghiÖp ®æi míi, Nxb Sù thËt, Hµ Néi. 57. C.M¸c - Ph.¡ngghen (1998), VÒ quyÒn con ng−êi, Nxb CTQG, Hµ Néi. 58. C.M¸c - Ph.¡ngghen (1976), "ChØ thÞ vÒ mét sè vÊn ®Ò göi BCH Trung −¬ng l©m thêi", trong s¸ch C.M¸c - Ph.¡ngghen - Lªnin - Xtalin bµn vÒ gi¸o dôc, Nxb Sù thËt, Hµ Néi. 59. C.M¸c - Ph.¡ngghen (1976), "Phª ph¸n c−¬ng lÜnh Gota", Trong s¸ch C.M¸c - Ph.¡ngghen - Lªnin - Xtalin bµn vÒ gi¸o dôc, Nxb Sù thËt, Hµ Néi. 60. C.M¸c - Ph.¡ngghen (1976), "§iÕu v¨n tr−íc mé M¸c", Trong s¸ch C.M¸c - Ph.¡ngghen - Lªnin -Xtalin bµn vÒ gi¸o dôc, Nxb Sù thËt, Hµ Néi. 61. C.M¸c - Ph.¡ngghen (1976), "Chèng §uy-rinh", trong s¸ch C.M¸c - Ph.¡ngghen - Lªnin - Xtalin bµn vÒ gi¸o dôc, Nxb Sù thËt, Hµ Néi. 62. C.M¸c - Ph.¡ngghen (1976), "Nguån gèc cña gia ®×nh cña chÕ ®é t− b¶n vµ cña Nhµ n−íc", Trong s¸ch C.M¸c - Ph.¡ngghen - Lªnin - Xtalin bµn vÒ gi¸o dôc, Nxb Sù thËt, Hµ Néi. 63. C.M¸c - Ph.¡ngghen (1993), Toµn tËp, TËp 12, Nxb ChÝnh trÞ Quèc gia, Hµ Néi. 64. C.M¸c - Ph.¡ngghen (1986), Toµn tËp, tËp III, Nxb Sù thËt, Hµ Néi. 65. NguyÔn V¨n M¹nh (1995), X©y dùng vµ hoµn thiÖn ®¶m b¶o ph¸p lý thùc hiÖn quyÒn con ng−êi trong ®iÒu kiÖn ®æi míi ë n−íc ta hiÖn nay, LuËn ¸n TiÕn sÜ LuËt häc, Hµ Néi. 66. Mary Robins¬n, Th«ng ®iÖp c¸c ®¹i diÖn cao ñy Liªn Hîp Quèc vÒ nh©n quyÒn nh©n ngµy nh©n quyÒn 1997, trong quyÒn trÎ em t¹o lËp mét nÒn v¨n hãa nh©n quyÒn, Häc viÖn CTQG Hå ChÝ Minh, tr. 3. 67. D−¬ng ThÞ Thanh Mai (1996), Gi¸o dôc ph¸p luËt qua ho¹t ®éng t− ph¸p ë ViÖt Nam, LuËn ¸n TiÕn sÜ LuËt häc, Hµ Néi. 115 68. Jacques Mourgon (1995), QuyÒn con ng−êi, Nxb §¹i häc Ph¸p, Hµ Néi. 69. Lªnin (1976), "Bµn vÒ sù lÉn lén chÝnh trÞ", Trong s¸ch C.M¸c - Ph.¡ngghen - Lªnin - Xtalin bµn vÒ gi¸o dôc, Nxb Sù thËt, Hµ Néi. 70. Lªnin (1976), "NhiÖm vô cña §oµn thanh niªn", Trong s¸ch C.M¸c - Ph.¡ngghen - Xtalin bµn vÒ gi¸o dôc, Nxb Sù thËt, Hµ Néi. 71. Lªnin (1976), "DiÔn v¨n t¹i Héi nghÞ c¸c ban gi¸o dôc chÝnh trÞ toµn Nga" Trong s¸ch C.M¸c - Ph.¡ngghen - Lªnin - Xtalin, Bµn vÒ gi¸o dôc, Nxb Sù thËt, Hµ Néi. 72. Lªnin V.I. (1977), Toµn tËp, tËp 37, Nxb TiÕn bé, Matxc¬va. 73. Lª H÷u NghÜa, B¶o vÖ vµ ph¸t triÓn quyÒn con ng−êi b¶n chÊt cña chÕ ®é ta, Th«ng tin quyÒn vµ bæn phËn cña trÎ em ë ViÖt Nam, ViÖn NCKHGD - UBBV vµ CSTE ViÖt Nam, Radd Barnen tõ 9/10 - 3/11/2000. 74. L−îng gi¸ ch−¬ng tr×nh thö nghiÖm vÒ gi¸o dôc quyÒn vµ bæn phËn cña trÎ em ë ViÖt Nam, ViÖn Nghiªn cøu khoa häc gi¸o dôc, UBBV&CSTE, Radda Barnen tõ 9/10 - 3/11/2000. 75. H÷u Ngäc (1995), Hå s¬ v¨n hãa Mü, Nxb ThÕ giíi, Hµ Néi. 76. NguyÔn H÷u LÖ (1995), Mét sè vÊn ®Ò vÒ nhµ n−íc ph¸p quyÒn, LuËn ¸n chuÈn hãa tr×nh ®é th¹c sÜ, Hµ Néi. 77. LuËt b¶o vÖ ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em, (1998), Nxb CTQG, Hµ Néi. 78. A.R.Lanier (1995), "Hµnh vi Mü", Trong s¸ch Hå s¬ v¨n hãa Mü, Nxb ThÕ giíi, Hµ Néi, tr. 152. 79. Lª Kh¶ Phiªu (2000), "B¶o vÖ vµ ph¸t triÓn quyÒn con ng−êi lý t−ëng phÊn ®Êu cña ng−êi céng s¶n", Th«ng tin quyÒn con ng−êi, (1). Trung t©m Nghiªn cøu quyÒn con ng−êi, Häc viÖn CTQG Hå ChÝ Minh. 80. Ph©n tÝch ®¸nh gi¸ chÝnh s¸ch, ph¸p luËt ch¨m sãc vµ b¶o vÖ trÎ em cã hoµn c¶nh ®Æc biÖt, (2/2000), Bé Lao ®éng - Th−¬ng binh vµ x· héi - UNICEF, Nxb Lao ®éng. 116 81. QuyÒn trÎ em, (6/2000), Häc viÖn CTQG Hå ChÝ Minh, Hµ Néi. 82. QuyÒn con ng−êi vµ sù nghiÖp ®æi míi ë ViÖt Nam, (1991), Häc viÖn NguyÔn ¸i Quèc. 83. QuyÒn con ng−êi, (1995), Trung t©m Nghiªn cøu quyÒn con ng−êi, Hµ Néi. 84. Fean -Facques - Roussrau (1992), Bµn vÒ khÕ −íc x· héi, Nxb thµnh phè Hå ChÝ Minh. 85. Nalin Swaris (2000), §¹o luËt nh©n quyÒn vµ sù t¸i sinh x· héi, Nxb Asian. 86. Chu Hång Thanh (1997), QuyÒn con ng−êi vµ luËt quèc tÕ vÒ quyÒn con ng−êi, Nxb CTQG, Hµ Néi. 87. TrÇn ThÞ Thanh Thanh (2001), Nghiªn cøu c¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn ®Ó x©y dùng vµ triÓn khai thùc hiÖn chiÕn l−îc b¶o vÖ ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em ®Õn n¨m 2010 - UBBV vµ CSTE ViÖt Nam, §Ò tµi khoa häc ®éc lËp cÊp nhµ n−íc, Hµ Néi. 88. §inh Xu©n Th¶o (1996), Gi¸o dôc ph¸p luËt trong c¸c Tr−êng §¹i häc vµ Trung häc chuyªn nghiÖp vµ d¹y nghÒ (kh«ng chuyªn luËt) ë n−íc ta hiÖn nay, LuËn ¸n TiÕn sÜ LuËt häc, Hµ Néi. 89. Tæng luËn ®Ò tµi Khoa häc cÊp bé (1997), C¸c c¬ së ph¸p lý cña quyÒn con ng−êi, TTKHXH vµ NVQG, ViÖn Nghiªn cøu Nhµ n−íc vµ ph¸p luËt, Hµ Néi. 90. Tµi liÖu tham kh¶o néi bé (1998), TËp bµi gi¶ng lý luËn vÒ quyÒn con ng−êi, Häc viÖn CTQG Hå ChÝ Minh, Hµ Néi. 91. Tµi liÖu phôc vô täa ®µm (2000), Mét sè bµi viÕt vÒ quyÒn con ng−êi cña c¸c t¸c gi¶ ViÖt Nam, Häc viÖn CTQG Hå ChÝ Minh, Hµ Néi. 92. TËp chuyªn kh¶o (1990), CNXH vµ quyÒn con ng−êi, §Ò tµi khoa häc "Nh©n quyÒn", Häc viÖn NguyÔn ¸i Quèc, Hµ Néi. 93. "Tuyªn ng«n ®éc lËp Hîp chñng quèc Hoa Kú 1776" (2000), V¨n kiÖn quèc tÕ vÒ quyÒn con ng−êi, Häc viÖn CTQG Hå ChÝ Minh, Hµ Néi. 117 94. "Tuyªn ng«n nh©n quyÒn vµ d©n quyÒn cña Ph¸p 1789" (2000), V¨n kiÖn quèc tÕ vÒ quyÒn con ng−êi, Häc viÖn CTQG Hå ChÝ Minh, Hµ Néi. 95. Tµi liÖu huÊn luyÖn c«ng −íc vÒ quyÒn trÎ em, (1999), Nxb CTQG, Hµ Néi. 96. Tham luËn héi th¶o (2000), HiÕn ph¸p, ph¸p luËt vµ quyÒn con ng−êi, Kinh nghiÖm ViÖt Nam vµ Thôy §iÓn, Häc viÖn CTQG Hå ChÝ Minh, Hµ Néi. 97. T¨ng c−êng l·nh ®¹o c«ng t¸c b¶o vÖ ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em, (8/1998), UBBV vµ CSTE ViÖt Nam, Nha Trang. 98. TrÎ em lang thang, (1997), Nxb CTQG, Hµ Néi. 99. TrÎ em "Trong bãng tèi", (1999), Nxb CTQG, Hµ Néi. 100. T¹p chÝ phô n÷ vµ tiÕn bé, sè 1 (22)/2000. 101. TËp tham luËn Héi th¶o (2000), QuyÒn, lîi Ých cña phô n÷, trÎ em trong quan hÖ h«n nh©n, gia ®×nh, TTNCQCN/Häc viÖn CTQG Hå ChÝ Minh, UNICEF, Hµ Néi. 102. Tuyªn bè viªn vµ ch−¬ng tr×nh hµnh ®éng (1998), Trong c¸c V¨n kiÖn quèc tÕ vÒ quyÒn con ng−êi, Nxb ChÝnh trÞ Quèc gia, Hµ Néi. 103. §inh Ngäc V−îng (1992), ThuyÕt tam quyÒn ph©n lËp vµ bé m¸y Nhµ n−íc t− s¶n hiÖn ®¹i, ViÖn TTKHXH, Hµ Néi. 104. §¹i tõ ®iÓn tiÕng ViÖt (1999), ViÖn ng«n ng÷, Nxb V¨n hãa Th«ng tin, Hµ Néi. 105. Tõ ®iÓn tiÕng ViÖt, Trung t©m tõ ®iÓn ng«n ng÷, Hµ Néi. 106. V¨n kiÖn quèc tÕ vÒ quyÒn con ng−êi, (2000), TTNCQCN VTTKH Häc viÖn CTQG Hå ChÝ Minh, Hµ Néi. 107. Va-lª-ri - Sa-lit-de (1990), Sù −u tiªn cña nh÷ng quyÒn x· héi kinh tÕ quan ®iÓm cña ph−¬ng §«ng vµ ph−¬ng T©y trong tËp chuyªn kh¶o CNXH vµ quyÒn con ng−êi, §Ò tµi Khoa häc "Nh©n quyÒn", Häc viÖn NguyÔn ¸i Quèc, Hµ Néi. 118 Tµi liÖu tiÕng Anh 108. United Nation (1994), Human Rights question and answers New York and Geneva. 109. Human Rights Education in Asian schools (2001), Asia - Pacific Information center - March. 110. Citizenship education and human rights education (2000), Key concepts and debates 1 - The British council . 111. Citizenship education and human rights education (2001), Developments and resources in the UK2 - The British council . 112. Citizenship education and human rights education (2000), An International overview3. The British council . 113. Office of the United Nation High commissioner for human rights - United nations Decade for human Rights Education 1995 - 2004. 114. General Assembly - United nations Decade for human rights Education 1995 - 2004 - Note by the secretary - General - General 7 September 2000. 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 Phô lôc 4 Em cã biÕt quyÒn trÎ em gåm nh÷ng néi dung g× kh«ng? Lo¹i ®Þa ph−¬ng Giíi tÝnh Tuæi Lo¹i ý kiÕn TP. HCM C¸c tØnh phÝa Nam Nam N÷ 11 - 13 14 - 16 17 - 18 B×nh qu©n - Cã 59,6 68,5 66,7 58,4 57,6 57,9 61,3 61,5 - Kh«ng 36,0 28,4 28,6 35,7 37,3 35,8 34,2 33,7 - Kh«ng ý kiÕn 4,4 3,1 4,7 5,9 5,1 6,3 7,5 4,8 - Céng chung 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Tæng sè: 724. Em biÕt vÒ quyÒn trÎ em do tõ ®©u? Lo¹i ®Þa ph−¬ng Giíi tÝnh Tuæi Lo¹i ý kiÕn TP. HCM C¸c tØnh phÝa Nam Nam N÷ 11 - 13 14 - 16 17 - 18 B×nh qu©n - Cha mÑ 14,6 12,2 13,7 12,4 13,3 15,1 15,7 13,9 - ThÇy c« 17,9 25,6 23,1 26,2 24,6 26,3 25,9 24,2 - B¹n bÌ 3,2 3,4 4,6 3,8 2,9 3,7 4,4 3,6 - Ng−êi th©n 5,6 3,7 4,1 4,3 3,6 4,8 5,0 4,4 - Ph−¬ng tiÖn truyÒn th«ng 45,3 43,8 44,2 44,3 42,7 43,5 42,1 43,7 - Tranh cæ ®éng 3,6 3,9 3,1 4,3 2,6 3,3 2,1 3,0 - Nguån kh¸c 1,7 3,1 4,2 2,5 3,1 2,1 2,9 3,2 - Kh«ng tr¶ lêi 8,1 4,3 3,0 2,2 7,2 12 1,9 4,0 - Céng chung 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 C©u hái nµy ®−îc ®Æt ra víi häc sinh ®· tr¶ lêi "cã" ë c©u hái tr−íc. Tæng sè: 442. - Nguån: Th¨m dß ý kiÕn cña thanh thiÕu niªn c¸c tØnh phÝa Nam vÒ "Thanh thiÕu niªn vµ quyÒn trÎ em" do ViÖn Nghiªn cøu gi¸o dôc - ®µo t¹o phÝa Nam - Héi ®ång ®éi - TP Hå ChÝ Minh - Radda Barnen thùc hiÖn, TP Hå ChÝ Minh 1997.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdfGiáo dục quyền con người, quyền công dân ở nước ta hiện nay - thực trạng và giải pháp.pdf
Luận văn liên quan