Hạch toán khấu hao tài sản cố định

Hạch toán khấu hao TSCĐ PHẦN I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KHẤU HAO TSCĐ VÀ HẠCH TOÁN KHẤU HAO TSCĐ I. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TSCĐ 1. Khái niệm và đặc điểm của TSCĐ a) Khái niệm TSCĐ Các doanh nghiệp để tiến hành sản xuất kinh doanh phải có các nguồn lực. Trong đó tài sản là nguồn lực không thể thiếu, là một trong những điều kiện ban đầu để các doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh. Tài sản trong đó được chia làm 2 loại là tài sản cố định và tài sản lưu động. Vậy tài sản cố định là những tài sản có giá trị ban đầu lớn, thời gian sử dụng dài và tài sản được coi là TSCĐ khi nó phải hội đủ 4 tiêu chuẩn sau: - Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản đó. - Nguyên giá tài sản phải được xác định một cách đáng tin cậy. - Thời gian sử dụng ước tính trên 1 năm - Có đủ tiêu chuẩn giá trị theo quy định hiện hành. b) Đặc điểm TSCĐ - Xuất phát là tài sản có giá trị lớn và thời gian sử dụng dài. Vì vậy TSCĐ tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh. Khi tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh TSCĐ bị hao mòn dần và giá trị của nó được chuyển dịch dần dần vào chi phí hoạt động kinh doanh dưới hình thức khấu hao để thu hồi vốn đầu tư . Khác với những đối tượng lao động TSCĐ hầu như giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu cho đến lúc hư hỏng. 2. Phân loại TSCĐ a) Theo hình thái biểu hiện của TSCĐ TSCĐ của doanh nghiệp được chia thành TSCĐ hữu hình và TSCĐ vô hình. - TSCĐ hữu hình: là những TSCĐ có hình thái vật chất và được chia thành các nhóm sau: + Nhà cửa vật kiến trúc: Là TSCĐ của doanh nghiệp được hình thành sau quá trình thi công xây dựng như trụ sở làm việc, nhà kho, hàng rào v.v + Máy móc thiết bị: là toàn bộ các loại máy móc thiết bị dùng trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp như máy móc chuyên dùng, thiết bị công tác v.v + Phương tiện vận tải, thiết bị truyền dẫn: là các phương tiện vận tải đường sắt, đường bộ, đường không, đường ống và các thiết bị truyền dẫn v.v + Thiết bị dụng cụ quản lý: là những thiết bị dụng cụ dùng trong công tác quản lý, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp như máy vi tính phục vụ quản lý, thiết bị điện tử v.v + Vườn cây lâu năm, súc vật làm việc và hoặc cho sản phẩm: là các vườn cây lâu năm như vườn cà phê, vườn chè, vườn cây ăn quả v.v Súc vật làm việc và cho sản phẩm như ngựa, trâu, bò v.v + Các loại TSCĐ khác: là toàn bộ các TSCĐ khác chưa liệt kê vào năm loại trên như tranh ảnh, tác phẩm nghệ thuật v.v - TSCĐ vô hình: là những tài sản không có hình thái vật chất, thể hiện một lượng giá trị đã được đầu tư (đạt tiêu chuẩn giá trị TSCĐ) để đem lại lợi ích kinh tế lâu dài cho doanh nghiệp (trên 1 năm) thuộc về TSCĐ vô hình có. + Quyền sử dụng đất có thời hạn, quyền phát hành, bản quyền, bằng sáng chế, nhãn hiệu hàng hoá, phần mềm máy tính, giấy phép hoặc giấy nhượng quyền, lợi thế thương mại v.v b) Phân loại TSCĐ theo quyền sở hữu Cách phân loại này dựa trên cơ sở quyền định đoạt của DN đối với TSCĐ hiện có. Theo cách này TSCĐ chia làm 2 loại là TSCĐ tự có và TSCĐ thuê ngoài. - TSCĐ tự có của doanh nghiệp : là những TSCĐ được xây dựng mua sắm hoặc chế tạo bằng nguồn vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp hoặc bằng nguồn vốn vay. Đối với những TSCĐ này doanh nghiệp được quyền định đoạt như nhượng bán, thanh lý v.v

doc28 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 01/02/2013 | Lượt xem: 2092 | Lượt tải: 4download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Hạch toán khấu hao tài sản cố định, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
PhÇn I C¬ së lý luËn vÒ khÊu hao TSC§ vµ h¹ch to¸n khÊu hao TSC§ I. Nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ TSC§ 1. Kh¸i niÖm vµ ®Æc ®iÓm cña TSC§ a) Kh¸i niÖm TSC§ C¸c doanh nghiÖp ®Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt kinh doanh ph¶i cã c¸c nguån lùc. Trong ®ã tµi s¶n lµ nguån lùc kh«ng thÓ thiÕu, lµ mét trong nh÷ng ®iÒu kiÖn ban ®Çu ®Ó c¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. Tµi s¶n trong ®ã ®­îc chia lµm 2 lo¹i lµ tµi s¶n cè ®Þnh vµ tµi s¶n l­u ®éng. VËy tµi s¶n cè ®Þnh lµ nh÷ng tµi s¶n cã gi¸ trÞ ban ®Çu lín, thêi gian sö dông dµi vµ tµi s¶n ®­îc coi lµ TSC§ khi nã ph¶i héi ®ñ 4 tiªu chuÈn sau: - Ch¾c ch¾n thu ®­îc lîi Ých kinh tÕ trong t­¬ng lai tõ viÖc sö dông tµi s¶n ®ã. - Nguyªn gi¸ tµi s¶n ph¶i ®­îc x¸c ®Þnh mét c¸ch ®¸ng tin cËy. - Thêi gian sö dông ­íc tÝnh trªn 1 n¨m - Cã ®ñ tiªu chuÈn gi¸ trÞ theo quy ®Þnh hiÖn hµnh. b) §Æc ®iÓm TSC§ - XuÊt ph¸t lµ tµi s¶n cã gi¸ trÞ lín vµ thêi gian sö dông dµi. V× vËy TSC§ tham gia vµo nhiÒu chu kú s¶n xuÊt kinh doanh. Khi tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh TSC§ bÞ hao mßn dÇn vµ gi¸ trÞ cña nã ®­îc chuyÓn dÞch dÇn dÇn vµo chi phÝ ho¹t ®éng kinh doanh d­íi h×nh thøc khÊu hao ®Ó thu håi vèn ®Çu t­. Kh¸c víi nh÷ng ®èi t­îng lao ®éng TSC§ hÇu nh­ gi÷ nguyªn h×nh th¸i vËt chÊt ban ®Çu cho ®Õn lóc h­ háng. 2. Ph©n lo¹i TSC§ a) Theo h×nh th¸i biÓu hiÖn cña TSC§ TSC§ cña doanh nghiÖp ®­îc chia thµnh TSC§ h÷u h×nh vµ TSC§ v« h×nh. - TSC§ h÷u h×nh: lµ nh÷ng TSC§ cã h×nh th¸i vËt chÊt vµ ®­îc chia thµnh c¸c nhãm sau: + Nhµ cöa vËt kiÕn tróc: Lµ TSC§ cña doanh nghiÖp ®­îc h×nh thµnh sau qu¸ tr×nh thi c«ng x©y dùng nh­ trô së lµm viÖc, nhµ kho, hµng rµo v.v.. + M¸y mãc thiÕt bÞ: lµ toµn bé c¸c lo¹i m¸y mãc thiÕt bÞ dïng trong ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp nh­ m¸y mãc chuyªn dïng, thiÕt bÞ c«ng t¸c v.v.. + Ph­¬ng tiÖn vËn t¶i, thiÕt bÞ truyÒn dÉn: lµ c¸c ph­¬ng tiÖn vËn t¶i ®­êng s¾t, ®­êng bé, ®­êng kh«ng, ®­êng èng vµ c¸c thiÕt bÞ truyÒn dÉn v.v.. + ThiÕt bÞ dông cô qu¶n lý: lµ nh÷ng thiÕt bÞ dông cô dïng trong c«ng t¸c qu¶n lý, ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp nh­ m¸y vi tÝnh phôc vô qu¶n lý, thiÕt bÞ ®iÖn tö v.v.. + V­ên c©y l©u n¨m, sóc vËt lµm viÖc vµ hoÆc cho s¶n phÈm: lµ c¸c v­ên c©y l©u n¨m nh­ v­ên cµ phª, v­ên chÌ, v­ên c©y ¨n qu¶ v.v.. Sóc vËt lµm viÖc vµ cho s¶n phÈm nh­ ngùa, tr©u, bß v.v… + C¸c lo¹i TSC§ kh¸c: lµ toµn bé c¸c TSC§ kh¸c ch­a liÖt kª vµo n¨m lo¹i trªn nh­ tranh ¶nh, t¸c phÈm nghÖ thuËt v.v.. - TSC§ v« h×nh: lµ nh÷ng tµi s¶n kh«ng cã h×nh th¸i vËt chÊt, thÓ hiÖn mét l­îng gi¸ trÞ ®· ®­îc ®Çu t­ (®¹t tiªu chuÈn gi¸ trÞ TSC§) ®Ó ®em l¹i lîi Ých kinh tÕ l©u dµi cho doanh nghiÖp (trªn 1 n¨m) thuéc vÒ TSC§ v« h×nh cã. + QuyÒn sö dông ®Êt cã thêi h¹n, quyÒn ph¸t hµnh, b¶n quyÒn, b»ng s¸ng chÕ, nh·n hiÖu hµng ho¸, phÇn mÒm m¸y tÝnh, giÊy phÐp hoÆc giÊy nh­îng quyÒn, lîi thÕ th­¬ng m¹i v.v.. b) Ph©n lo¹i TSC§ theo quyÒn së h÷u C¸ch ph©n lo¹i nµy dùa trªn c¬ së quyÒn ®Þnh ®o¹t cña DN ®èi víi TSC§ hiÖn cã. Theo c¸ch nµy TSC§ chia lµm 2 lo¹i lµ TSC§ tù cã vµ TSC§ thuª ngoµi. - TSC§ tù cã cña doanh nghiÖp: lµ nh÷ng TSC§ ®­îc x©y dùng mua s¾m hoÆc chÕ t¹o b»ng nguån vèn chñ së h÷u cña doanh nghiÖp hoÆc b»ng nguån vèn vay. §èi víi nh÷ng TSC§ nµy doanh nghiÖp ®­îc quyÒn ®Þnh ®o¹t nh­ nh­îng b¸n, thanh lý v.v.. Trªn c¬ së chÊp hµnh ®óng quy ®Þnh, thñ tôc ph¸p luËt cña nhµ n­íc. - TSC§ thuª ngoµi: Lµ nh÷ng TSC§ mµ doanh nghiÖp ®­îc chñ tµi s¶n nh­îng quyÒn sö dông trong mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh ghi trªn hîp ®ång thuª. Theo ph­¬ng thøc thuª, hîp ®ång thuª tµi s¶n ®­îc chia lµm 2 lo¹i: thuª ho¹t ®éng vµ thuª tµi chÝnh. Trong ®ã c¨n cø vµo tiªu chuÈn ghi nhËn TSC§ cña nhµ n­íc th× chØ cã tµi s¶n thuª tµi chÝnh míi cã ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó trë thµnh TSC§. + TSC§ thuª tµi chÝnh: Lµ tµi s¶n mµ bªn cho thuª cã sù chuyÓn giao phÇn lín rñi ro vµ g¾n liÒn víi quyÒn së h÷u tµi s¶n cho bªn thuª. QuyÒn së h÷u tµi s¶n cã thÓ chuyÓn giao vµo cuèi thêi h¹n thuª. c) Ph©n lo¹i theo môc ®Ých vµ t×nh h×nh sö dông Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy, TSC§ trong doanh nghiÖp ®­îc chia thµnh 4 lo¹i: - TSC§ dïng cho kinh doanh: lµ nh÷ng TSC§ h÷u h×nh, v« h×nh ®­îc dïng vµo ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp. - TSC§ hµnh chÝnh sù nghiÖp: lµ nh÷ng TSC§ ®­îc nhµ n­íc hoÆc cÊp trªn hoÆc do doanh nghiÖp mua s¾m, x©y dùng b»ng nguån kinh phÝ sù nghiÖp vµ ®­îc sö dông cho c¸c ho¹t ®éng hµnh chÝnh sù nghiÖp. - TSC§ dïng cho môc ®Ých phóc lîi: lµ nh÷ng TSC§ ®­îc h×nh thµnh tõ quü phóc lîi, do doanh nghiÖp qu¶n lý vµ sö dông cho c¸c môc ®Ých phóc lîi. - TSC§ chê xö lý: lµ nh÷ng TSC§ bÞ h­ háng chê xö lý, thanh lý hoÆc nh÷ng tµi s¶n kh«ng cÇn dïng, tµi s¶n ®ang tranh chÊp v.v.. 3. Kh¸i qu¸t chung vÒ hao mßn vÒ khÊu hao TSC§ a) Hao mßn TSC§ Hao mßn cña TSC§ lµ sù gi¶m dÇn gi¸ trÞ cña TSC§ trong qu¸ tr×nh sö dông do tham gia vµo qu¸ tr×nh kinh doanh bÞ cä s¸t, bÞ ¨n mßn hoÆc do tiÕn bé kü thuËt… Nh­ vËy hao mßn TSC§ ®­îc thÓ hiÖn d­íi 2 d¹ng: + Hao mßn h÷u h×nh: lµ sù hao mßn vËt lý trong qu¸ tr×nh sö dông nh­ do bÞ cä s¸t, bÞ ¨n mßn ho¸ häc, bÞ háng tõng bé phËn v.v.. + Hao mßn v« h×nh: lµ sù gi¶m gi¸ trÞ cña TSC§ do sù tiÕn bé khoa häc c«ng nghÖ nh­ chÊt l­îng cao h¬n, tÝnh n¨ng nhiÒu h¬n, nh­ng chi phÝ thÊp h¬n dÉn tíi gi¸ c¶ thÊp h¬n. §Ó thu håi gi¸ trÞ hao mßn TSC§ th× doanh nghiÖp ph¶i trÝch khÊu hao. b) KhÊu hao TSC§ KhÊu hao TSC§ lµ qu¸ tr×nh tÝnh to¸n vµ ph©n bæ mét c¸ch cã hÖ thèng nguyªn gi¸ cña TSC§ vµo chi phÝ kinh doanh trong tõng thêi kú h¹ch to¸n. Nh­ vËy hao mßn TSC§ lµ mét hiÖn t­îng kh¸ch quan lµm gi¶m gi¸ trÞ vµ gi¸ trÞ sö dông cña TSC§, cßn khÊu hao lµ mét biÖn ph¸p chñ quan trong qu¶n lý nh»m thu håi l¹i gi¸ trÞ ®· bÞ hao mßn. - Môc ®Ých cña viÖc trÝch khÊu hao + Gióp cho doanh nghiÖp tÝnh ®óng tÝnh ®ñ chi phÝ sö dông TSC§ ®Ó thu håi l¹i vèn ®Çu t­ ®· ®Çu t­ vµo TSC§ khi chóng bÞ h­ háng hoÆc thêi gian kiÓm so¸t hÕt hiÖu lùc. + Gióp doanh nghiÖp cã nguån vèn ®Ó t¸i ®Çu t­ mua s¾m khi cÇn thiÕt. + VÒ diÖn kinh tÕ: khÊu hao cho phÐp doanh nghiÖp ph¶n ¸nh ®­îc gi¸ trÞ thùc cña tµi s¶n (gi¸ trÞ cßn l¹i) ®ång thêi lµm gi¶m lîi nhuËn dßng cña doanh nghiÖp. c) Nguyªn gi¸ vµ gi¸ trÞ cßn l¹i cña TSC§ * Nguyªn gi¸ vµ c¸ch x¸c ®Þnh nguyªn gi¸ - Nguyªn gi¸ TSC§: lµ toµn bé c¸c chi phÝ mµ doanh nghiÖp ph¶i bá ra ®Ó cã tµi s¶n cè ®Þnh tÝnh ®Õn thêi ®iÓm ®­a tµi s¶n ®ã vµo tr¹ng th¸i s½n sµng sö dông hoÆc theo dù tÝnh hay nguyªn gi¸ cña TSC§ chÝnh lµ gi¸ thùc tÕ cña TSC§ khi ®­a vµo sö dông t¹i doanh nghiÖp. + Gi¸ thùc tÕ cña TSC§ ph¶i ®­îc x¸c ®Þnh dùa trªn nh÷ng c¨n cø kh¸ch quan cã thÓ kiÓm so¸t ®­îc (ph¶i cã chøng tõ hîp ph¸p hîp lÖ) vµ ph¶i ®­îc x¸c ®Þnh dùa trªn nh÷ng kho¶n chi tiªu hîp lý dån tÝch trong qu¸ tr×nh h×nh thµnh TSC§. + C¸c kho¶n chi tiªu ph¸t sinh sau khi ®­a TSC§ vµo sö dông ®­îc tÝnh vµo nguyªn gi¸ nÕu chóng lµm t¨ng thªm gi¸ trÞ h÷u Ých cña TSC§. - C¸ch x¸c ®Þnh nguyªn gi¸. + TSC§ lo¹i mua s¾m: NG = GT + TP + Pt + LV - TK - Cm - Th Trong ®ã: NG: Nguyªn gi¸ TSC§ Gt : Gi¸ thanh to¸n cho ng­êi b¸n tµi s¶n (tÝnh theo gi¸ thu tiÒn 1 lÇn) TP: ThuÕ, phÝ, lÖ phÝ ph¶i nép cho nhµ n­íc ngoµi gi¸ mua. Pt: PhÝ tæn tr­íc khi dïng nh­: vËn chuyÓn, l¾p ®Æt, ch¹y thö v.v.. Lv: L·i tiÒn vay ph¶i tr¶ tr­íc khi ®­a TSC§ vµo sö dông. TK: ThuÕ trong gi¸ mua hoÆc phÝ tæn ®­îc hoµn l¹i Cm: ChiÕt khÊu th­¬ng m¹i hoÆc gi¶m gi¸ ®­îc h­ëng. Th : Gi¸ trÞ s¶n phÈm, dÞch vô thu ®­îc khi ch¹y thö. + Nguyªn gi¸ TSC§ do ®Çu t­ x©y dùng c¬ b¶n h×nh thµnh theo ph­¬ng thøc giao thÇu:Lµ gi¸ quyÕt to¸n c«ng tr×nh x©y dùng theo quy ®Þnh t¹i quy chÕ qu¶n lý ®¬n vÞ vµ x©y dùng hiÖn hµnh c«ng (+) lÖ phÝ tr­íc b¹ vµ c¸c chi phÝ liªn quan trùc tiÕp kh¸c. + Nguyªn gi¸ TSC§ tù x©y dùng hoÆc tù s¶n xuÊt, tù triÓn khai: lµ gi¸ thµnh thùc tÕ cña TSC§ céng (+) c¸c chi phÝ l¾p ®Æt ch¹y thö, c¸c chi phÝ kh¸c trùc tiÕp liªn quan ph¶i chi ra tÝnh ®Õn thêi ®iÓm ®­a TSC§ vµo tr¹ng th¸i s½n sµng sö dông (trõ c¸c kho¶n l·i néi bé, c¸c chi phÝ kh«ng hîp lý nh­ vËt liÖu l·ng phÝ, lao ®éng hoÆc c¸c kho¶n chi phÝ kh¸c v­ît qu¸ møc quy ®Þnh trong x©y dùng hoÆc tù s¶n xuÊt). + TSC§ lo¹i ®­îc cÊp, ®­îc ®iÒu chuyÓn ®Õn bao gåm gi¸ trÞ cßn l¹i ghi trªn sæ cña ®¬n vÞ cÊp, ®¬n vÞ ®iÒu chuyÓn hoÆc gi¸ trÞ theo ®¸nh gi¸ cña héi ®ång giao nhËn vµ c¸c phÝ tæn trùc tiÕp mµ bªn nhËn tµi s¶n ph¶i chi ra tr­íc khi ®­a TSC§ vµo sö dông. Riªng TSC§ ®iÒu chuyÓn gi÷a c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn h¹ch to¸n phô thuéc trong doanh nghiÖp th× nguyªn gi¸ ®­îc tÝnh b»ng nguyªn gi¸ ghi trªn sæ cña ®¬n vÞ giao. C¸c chi phÝ cã liªn quan ®Õn viÖc ®iÒu chuyÓn nµy ®­îc tÝnh vµo chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh trong kú. + TSC§ lo¹i ®­îc biÕu tÆng, nhËn gãp vèn liªn doanh, nhËn l¹i vèn gãp liªn doanh hoÆc ph¸t hiÖn thõa th× nguyªn gi¸ ®­îc x¸c ®Þnh b»ng gi¸ trÞ thùc tÕ theo gi¸ trÞ cña héi ®ång ®¸nh gi¸ vµ c¸c chi phÝ bªn nhËn ph¶i chi ra tr­íc khi ®­a TSC§ vµo sö dông. + Nguyªn gi¸ cña TSC§ lµ quyÒn sö dông ®Êt (bao gåm sö dông ®Êt cã thêi h¹n vµ quyÒn sö dông ®Êt l©u dµi): lµ tiÒn chi ra ®Ó cã quyÒn sö dông ®Êt hîp ph¸p (+) chi phÝ ®Òn bï gi¶i phãng mÆt b»ng, san lÊp mÆt b»ng, lÖ phÝ tr­íc b¹ … (kh«ng bao gåm c¸c chi phÝ chi ra ®Ó x©y dùng c¸c c«ng tr×nh trªn ®Êt) hoÆc lµ gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt nhËn gãp vèn. + Nguyªn gi¸ TSC§ mua d­íi h×nh thøc trao ®æi víi mét TSC§ kh«ng t­¬ng tù, lµ gi¸ trÞ hîp lý cña TSC§ nhËn vÒ hoÆc gi¸ trÞ hîp lý cña tµi s¶n ®em trao ®æi (sau khi céng thªm c¸c kho¶n ph¶i tr¶ thªm hoÆc trõ ®i c¸c kho¶n phÝ thu vÒ) céng (+) c¸c kho¶n thuÕ (kh«ng bao gåm c¸c kho¶n thuÕ ®­îc hoµn l¹i) c¸c chi phÝ liªn quan ph¶i chi ra tÝnh ®Õn thêi ®iÓm ®­a tµi s¶n vµo sö dông. + Nguyªn gi¸ TSC§ mua d­íi h×nh thøc trao ®æi víi mét tµi s¶n cè ®Þnh t­¬ng tù: lµ gi¸ trÞ cßn l¹i cña TSC§ ®em trao ®æi. + Nguyªn gi¸ cña TSC§ thuª tµi chÝnh: ®­îc tÝnh b»ng gi¸ trÞ hîp lý cña nã vµ c¸c phÝ tæn tr­íc khi dïng nÕu cã. - Gi¸ tri hîp lý: lµ gi¸ trÞ tµi s¶n cã thÓ ®­îc trao ®æi gi÷a c¸c bªn cã ®Çy ®ñ hiÓu biÕt trong sù trao ®æi ngang gi¸. NÕu gi¸ trÞ hîp lý cña tµi s¶n thuª cao h¬n gi¸ trÞ hiÖn t¹i cña kho¶n thanh to¸n tiÒn thuª tèi thiÓu th× ghi theo gi¸ trÞ hiÖn t¹i cña kho¶n thanh to¸n tiÒn thuª tèi thiÓu. - Nguyªn gi¸ TSC§ cã tÝnh æn ®Þnh cao nã chØ thay ®æi trong c¸c tr­êng hîp sau: + §¸nh gi¸ l¹i TSC§ khi cã quyÕt ®Þnh cña c¸c cÊp cã thÈm quyÒn. + Khi n©ng cÊp TSC§, chi phÝ chi ra ®Ó n©ng cÊp TSC§ ®­îc bæ sung vµo nguyªn gi¸ cò ®Ó x¸c ®Þnh l¹i nguyªn gi¸ míi cña nã. + Th¸o dì mét hoÆc mét sè bé phËn cña TSC§ khi ®ã gi¸ trÞ cña bé phËn th¸o ra sÏ ®­îc trõ vµo nguyªn gi¸ cña TSC§. * Gi¸ trÞ cßn l¹i cña TSC§ Gi¸ trÞ cßn l¹i cña TSC§ lµ gi¸ thùc tÕ cña TSC§ t¹i mét thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh. Ng­êi ta chØ x¸c ®Þnh ®­îc chÝnh x¸c gi¸ trÞ cßn l¹i cña TSC§ khi b¸n chóng trªn thÞ tr­êng. VÒ ph­¬ng diÖn kÕ to¸n, gi¸ trÞ cßn l¹i cña TSC§ ®­îc x¸c ®Þnh = - V× vËy: Gi¸ trÞ cßn l¹i trªn sæ kÕ to¸n mang dÊu Ên chñ quan cña c¸c doanh nghiÖp, víi cïng TSC§ nh­ng nÕu gi¶m bít thêi gian khÊu hao sÏ lµm cho tèc ®é gi¶m gi¸ trÞ nhanh h¬n vµ tèc ®é nµy sÏ gi¶m chËm khi kÐo dµi thêi gian khÊu hao. Do ®ã nhiÒu tr­êng hîp ph¶i ®¸nh gi¸ l¹i tµi s¶n khi doanh nghiÖp tham gia gãp vèn, gi¶i thÓ, s¸t nhËp ®Ó x¸c ®Þnh gi¸ trÞ thùc cña tµi s¶n ë thêi ®iÓm hiÖn t¹i. §èi víi nh÷ng TSC§ kh«ng tham gia vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh gi¸ trÞ cßn l¹i ®­îc x¸c ®Þnh. = - Nh­ vËy ngoµi viÖc theo dâi gi¸ trÞ cßn l¹i cña TSC§ trªn sæ s¸ch kÕ to¸n doanh nghiÖp cßn ph¶i theo dâi gi¸ trÞ thùc cña TSC§ ®Ó tõ ®ã cã c¸c quyÕt ®Þnh tÝnh to¸n ¸p dông cho khÊu hao nh»m ®Èy nhanh viÖc thu håi vèn vµ ®æi míi TSC§. 4. Mét sè quy ®Þnh vÒ khÊu hao TSC§ - Mäi TSC§ cña doanh nghiÖp cã liªn quan ®Õn ho¹t ®éng kinh doanh ®Òu ph¶i trÝch khÊu hao. Møc trÝch khÊu hao ®­îc h¹ch to¸n vµo chi phÝ kinh doanh trong kú. + Doanh nghiÖp kh«ng ®­îc tÝnh vµ trÝch khÊu hao ®èi víi nh÷ng TSC§ ®· khÊu hao hÕt nh­ng vÉn sö dông vµo ho¹t ®éng kinh doanh. + §èi víi nh÷ng TSC§ ch­a khÊu hao hÕt ®· háng doanh nghiÖp ph¶i x¸c ®Þnh nguyªn nh©n quy tr¸ch nhiÖm ®Òn bï thiÖt h¹i vµ tÝnh vµo chi phÝ kh¸c. - Nh÷ng TSC§ kh«ng tham gia vµo ho¹t ®éng kinh doanh th× kh«ng trÝch khÊu hao mµ chØ tÝnh hao mßn nh­ phóc lîi, hµnh chÝnh sù nghiÖp v.v.. - Doanh nghiÖp cho thuª TSC§ ho¹t ®éng ph¶i trÝch khÊu hao ®èi víi TSC§ cho thuª. - Doanh nghiÖp ®i thuª TSC§ tµi chÝnh ph¶i trÝch khÊu hao TSC§ thuª tµi chÝnh nh­ TSC§ thuéc së h÷u cña doanh nghiÖp theo quy ®Þnh hiÖn hµnh. - ViÖc trÝch hoÆc th«i trÝch khÊu hao TSC§ ®­îc thùc hiÖn b¾t ®Çu tõ ngµy (theo sè ngµy cña th¸ng) mµ TSC§ t¨ng, gi¶m hoÆc ngõng tham gia vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. Nh­ vËy sè khÊu hao gi÷a c¸c th¸ng chØ kh¸c nhau khi cã biÕn ®éng (t¨ng, gi¶m) vÒ TSC§. Bëi vËy hµng th¸ng kÕ to¸n tiÕn hµnh trÝch khÊu hao theo c«ng thøc sau. C¨n cø vµo n¬i sö dông, bé phËn sö dông TSC§ ®Ó ph©n bæ chi phÝ khÊu hao TSC§. = + - - §èi víi quyÒn sö dông ®Êt l©u dµi lµ TSC§ v« h×nh ®Æc biÖt, doanh nghiÖp ghi nhËn lµ TSC§ v« h×nh theo nguyªn gi¸ nh­ng kh«ng ®­îc tÝnh khÊu hao. II. C¸c ph­¬ng ph¸p trÝch khÊu hao TSC§ 1. Ph­¬ng ph¸p khÊu hao ®­êng th¼ng - Theo ph­¬ng ph¸p nµy viÖc tÝnh khÊu hao TSC§ ®­îc dùa vµo nguyªn gi¸ vµ tû lÖ khÊu hao TSC§ ®ã. Trong ®ã tû lÖ khÊu hao TSC§ l¹i ph¶i dùa vµo sè n¨m sö dông dù kiÕn. c¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ kinh tÕ cao ®­îc khÊu hao nh­ng tèi ®a kh«ng qu¸ 2 lÇn møc khÊu hao x¸c ®Þnh theo ph­¬ng ph¸p ®­êng th¼ng ®Ó nhanh chãng ®æi míi c«ng nghÖ. Møc khÊu hao trung b×nh hµng n¨m (theo ph­¬ng ph¸p ®­êng th¼ng) cña 1 TSC§ khÊu hao (Mkhn) ®­îc tÝnh theo c«ng thøc sau: Mkhn = Nguyªn gi¸ cña TSC§ x Tû lÖ khÊu hao n¨m Tû lÖ khÊu hao n¨m = x 100 - §èi víi nh÷ng TSC§ ®­îc mua s¾m hoÆc ®Çu t­ ®æi míi th× sè n¨m sö dông dù kiÕn ph¶i n»m trong kho¶ng thêi gian sö dông tèi ®a vµ tèi thiÓu do nhµ n­íc quy ®Þnh. Tuy nhiªn ®Ó x¸c ®Þnh sè n¨m sö dông dù kiÕn cho tõng TSC§ cô thÓ hoÆc nh÷ng TSC§ kh¸c kh«ng cã trong danh môc cña Bé Tµi chÝnh th× doanh nghiÖp ph¶i dùa vµo nh÷ng c¨n cø sau ®©y ®Ó tr×nh Bé Tµi chÝnh xem xÐt quyÕt ®Þnh + Tuæi thä kü thuËt cña TSC§ theo thiÕt kÕ + HiÖn tr¹ng TSC§ (thêi gian TSC§ ®· qua sö dông) + ThÕ hÖ TSC§ t×nh tr¹ng thùc tÕ cña TSC§ + Tuæi thä kinh tÕ cña TSC§: ®­îc quyÕt ®Þnh bëi thêi gian kiÓm so¸t TSC§ hoÆc yÕu tè hao mßn v« h×nh do sù tiÕn bé khoa häc kü thuËt. - Trong tr­êng hîp thêi gian sö dông hoÆc nguyªn gi¸ cña TSC§ thay ®æi, th× doanh nghiÖp ph¶i x¸c ®Þnh l¹i møc trÝch khÊu hao trung b×nh cña TSC§ ®ã. = = + Chi phÝ thay ®æi VD: C«ng ty H mua 1 TSC§ (míi 100%) víi nguyªn gi¸ lµ 300 triÖu ®ång. Thêi gian sö dông 10 n¨m, tû lÖ khÊu hao n¨m sÏ lµ 10%. Mkhn = 300 x 10% = 30 triÖu ®ång Mkh(th¸ng) = 30 : 12 = 2,5 triÖu ®ång. - ¦u nh­îc ®iÓm cña ph­¬ng ph¸p: + ¦u ®iÓm: §¬n gi¶n, dÔ tÝnh to¸n vµ khi n©ng cao n¨ng suÊt cña TSC§ sÏ lµm cho chi phÝ khÊu hao trong 1 ®¬n vÞ s¶n phÈm gi¶m ,t¨ng hiÖu qu¶ kinh tÕ. + Nh­îc ®iÓm: Do lµ khÊu hao cè ®Þnh trong n¨m v× vËy kh«ng sö dông TSC§ vÉn ph¶i khÊu hao. ® Trong qu¸ tr×nh sö dông bÞ h­ háng, v× vËy ph¶i ®Çu t­ chi phÝ söa ch÷a céng víi hao mßn v« h×nh cña tµi s¶n nh­ng møc khÊu hao trung b×nh n¨m kh«ng thay ®æi v× vËy cã kh¶ n¨ng lµm chËm qu¸ tr×nh thu håi vèn. 2. Ph­¬ng ph¸p khÊu hao theo sè d­ gi¶m dÇn cã ®iÒu chØnh - §­îc ¸p dông ®èi víi c¸c doanh nghiÖp thuéc lÜnh vùc cã c«ng nghÖ ®ßi hái ph¶i thay ®æi, ph¸t triÓn nhanh vµ TSC§ ph¶i tho¶ m·n ®ång thêi c¸c ®iÒu kiÖn sau: + Lµ TSC§ ®Çu t­ míi (ch­a qua sö dông) + Lµ c¸c lo¹i m¸y mãc, thiÕt bÞ, dông cô lµm viÖc ®o l­êng th× nghiÖm. - Theo ph­¬ng ph¸p nµy th× møc khÊu hao hµng n¨m cña TSC§ ®­îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc sau: Mkhn = x Trong ®ã: = x HÖ sè ®iÒu chØnh x¸c ®Þnh theo thêi gian sö dông cña TSC§ quy ®Þnh t¹i b¶ng d­íi ®©y: Thêi gian sö dông cña TSC§ HÖ sè ®iÒu chØnh (lÇn) §Õn 4 n¨m (t £ 4 n¨m) 1,5 Trªn 4 n¨m ®Õn 6 n¨m (4 n¨m < t £ 6 n¨m) 2,0 Trªn 6 n¨m (t > 6 n¨m) 2,5 Nh÷ng n¨m cuèi, khi møc khÊu hao n¨m x¸c ®Þnh. Theo ph­¬ng ph¸p sè d­ gi¶m dÇn nãi trªn b»ng (hoÆc thÊp h¬n) møc khÊu hao tÝnh b×nh qu©n gi÷a gi¸ trÞ cßn l¹i vµ sè n¨m sö dông cßn l¹i cña TSC§ th× kÓ tõ n¨m ®ã møc khÊu hao ®­îc tÝnh b»ng gi¸ trÞ cßn l¹i cña TSC§ chia cho sè n¨m sö dông cßn l¹i cña TSC§. VD: C«ng ty H mua 1 thiÕt bÞ s¶n xuÊt linh kiÖn ®iÖn tö míi víi nguyªn gi¸ lµ 10 triÖu ®ång. Thêi gian sö dông cña TSC§ nµy lµ 5 n¨m. - Tû lÖ khÊu hao hµng n¨m cña TSC§ theo ph­¬ng ph¸p khÊu hao ®­êng th¼ng lµ 20%. - Tû lÖ khÊu hao nhanh theo ph­¬ng ph¸p sè d­ gi¶m dÇn cã ®iÒu chØnh = 20% x 2 (hÖ sè ®iÒu chØnh) = 40% - Møc trÝch khÊu hao hµng n¨m cña TSC§ trªn ®­îc x¸c ®Þnh cô thÓ theo b¶ng d­íi ®©y: §VT: ®ång N¨m thø Gi¸ trÞ cßn l¹i cña TSC§ C¸ch tÝnh sè khÊu hao TSC§ hµng n¨m Møc khÊu hao hµng n¨m Møc khÊu hao hµng th¸ng KhÊu hao luü kÕ cuèi n¨m 1 10.000.000 10.000.000 x 40% 4.000.000 333.333 4.000.000 2 6.000.000 6.000.000 x 40% 2.400.000 200.000 6.400.000 3 3.600.000 3.600.000 x 40% 1.440.000 120.000 7.840.000 4 2.160.000 2.160.000 : 2 1.080.000 90.000 8.920.000 5 2.160.000 2.160.000 : 2 1.080.000 90.000 10.000.000 Trong ®ã: + Møc khÊu hao TSC§ tõ n¨m thø 1 ®Õn n¨m thø 3 ®­îc tÝnh b»ng gi¸ trÞ cßn l¹i cña TSC§ nh©n víi tû lÖ khÊu hao nhanh (40%). + Tõ n¨m thø 4 trë ®i møc khÊu hao hµng n¨m b»ng gi¸ trÞ cßn l¹i cña TSC§ (®Çu n¨m thø 4) chia cho sè n¨m sö dông cßn l¹i cña TSC§. (2.160.000 : 2 = 1.080.000) (v× t¹i n¨m thø 4 møc khÊu hao theo ph­¬ng ph¸p sè d­ gi¶m dÇn (2.160.000 x 40% = 864.000) thÊp h¬n møc khÊu hao b×nh qu©n gi÷a gi¸ trÞ cßn l¹i vµ sè n¨m sö dông cßn l¹i cña TSC§ lµ 1.080.000). - ¦u, nh­îc ®iÓm: + ¦u ®iÓm: Thu håi vèn nhanh, h¹n chÕ ®­îc sù mÊt gi¸ do hao mßn v« h×nh g©y ra. Do thu håi vèn nhanh v× vËy sÏ lµm gi¶m thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp cho nhµ n­íc. + Nh­îc ®iÓm: - §èi víi nh÷ng s¶n phÈm hoÆc lo¹i h×nh kinh doanh mµ tiªu thô chËm sÏ lµm ¶nh h­ëng ®Õn kÕt qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp. V× vËy TSC§ ho¹t ®éng ph¶i ®¹t n¨ng suÊt cao. 3. Ph­¬ng ph¸p khÊu hao theo sè l­îng, khèi l­îng s¶n phÈm - §­îc ¸p dông ®Ó tÝnh khÊu hao c¸c lo¹i m¸y mãc, thiÕt bÞ tho¶ m·n ®ång thêi c¸c ®iÒu kiÖn sau: + Trùc tiÕp liªn quan ®Õn viÖc s¶n xuÊt s¶n phÈm. + X¸c ®Þnh ®­îc tæng sè l­îng, khèi l­îng s¶n phÈm s¶n xuÊt theo c«ng suÊt thiÕt kÕ cña TSC§. + C«ng suÊt sö dông thùc tÕ b×nh qu©n th¸ng trong n¨m tµi chÝnh kh«ng thÊp h¬n 50% c«ng suÊt thiÕt kÕ. - Tr×nh tù thùc hiÖn ph­¬ng ph¸p khÊu hao TSC§ theo s¶n l­îng nh­ sau: + C¨n cø vµo hå s¬ kinh tÕ kü thuËt cña TSC§, doanh nghiÖp x¸c ®Þnh tæng sè l­îng, khèi l­îng s¶n phÈm s¶n xuÊt theo c«ng suÊt thiÕt kÕ cña TSC§. + C¨n cø vµo t×nh h×nh thùc tÕ s¶n xuÊt, doanh nghiÖp x¸c ®Þnh sè l­îng, khèi l­îng s¶n phÈm thùc tÕ s¶n xuÊt hµng th¸ng, hµng n¨m cña TSC§. + X¸c ®Þnh møc trÝch khÊu hao trong th¸ng cña TSC§ theo c«ng thøc sau: = x Trong ®ã: = - Møc trÝch khÊu hao n¨m cña TSC§ b»ng tæng møc trÝch khÊu hao cña 12 th¸ng trong n¨m hoÆc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc sau: = x Tr­êng hîp c«ng suÊt thiÕt kÕ hoÆc nguyªn gi¸ cña TSC§ thay ®æi, doanh nghiÖp ph¶i x¸c ®Þnh l¹i møc trÝch khÊu hao TSC§. VD: 1 C«ng ty A mua 1 m¸y xóc ®Êt (míi 100%) víi nguyªn gi¸ lµ 250 triÖu ®ßng c«ng suÊt thiÕt kÕ cña m¸y xóc nµy lµ 30m3/giê s¶n l­îng theo c«ng suÊt thiÕt kÕ cña m¸y xóc nµy lµ 2.000.000m3 khèi l­îng s¶n phÈm ®¹t ®­îc trong n¨m thø nhÊt cña m¸y xóc lµ: Th¸ng Khèi l­îng s¶n phÈm hoµn thµnh (m3) Th¸ng Khèi l­îng s¶n phÈm hoµn thµnh (m3) Th¸ng 1 15.000 Th¸ng 7 16.000 Th¸ng 2 15.000 Th¸ng 8 17.000 Th¸ng 3 16.000 Th¸ng 9 16.000 Th¸ng 4 15.000 Th¸ng 10 17.000 Th¸ng5 17.000 Th¸ng 11 18.000 Th¸ng 6 15.000 Th¸ng 12 18.000 + Møc trÝch khÊu hao b×nh qu©n cho 1 m3 ®Êt xóc = 250 triÖu ®ång : 2.000.000 m3 = 125 ®ång/m3 + Møc trÝch khÊu hao cña m¸y xóc ®­îc tÝnh theo b¶ng sau: Th¸ng S¶n l­îng thùc tÕ th¸ng (m3) Møc trÝch khÊu hao th¸ng (®ång) 1 15.000 15.000 x 125 = 1.875.000 2 15.000 15.000 x 125 = 1.875.000 3 16.000 16.000 x 125 = 2.000.000 4 15.000 15.000 x 125 = 1.875.000 5 17.000 17.000 x 125 = 2.125.000 6 15.000 15.000 x 125 = 1.875.000 7 16.000 16.000 x 125 = 2.000.000 8 17.000 17.000 x 125 = 2.125.000 9 16.000 16.000 x 125 = 2.000.000 10 17.000 17.000 x 125 = 2.125.000 11 18.000 18.000 x 125 = 2.250.000 12 18.000 18.000 x 125 = 2.250.000 Tæng céng c¶ n¨m 24.375.000® - ¦u nh­îc ®iÓm: + ¦u ®iÓm: Khi tiÕn hµnh sö dông th× TSC§ míi trÝch khÊu hao. Møc trÝch khÊu hao tû lÖ thuËn víi sè l­îng s¶n phÈm s¶n xuÊt v× vËy cã t¸c dông thóc ®Èy kh¶ n¨ng t¨ng n¨ng suÊt trong s¶n xuÊt. + Nh­îc ®iÓm: ChØ øng dông ®­îc víi nh÷ng TSC§ trùc tiÕp s¶n xuÊt ra s¶n phÈm. III. Néi dung h¹ch to¸n khÊu hao TSC§ 1. Tµi kho¶n sö dông §Ó theo dâi t×nh h×nh hiÖn cã, biÕn ®éng t¨ng, gi¶m gi¸ trÞ hao mßn cña toµn bé TSC§ hiÖn cã t¹i doanh nghiÖp (trõ tµi s¶n cè ®Þnh thuª ho¹t ®éng) kÕ to¸n sö dông tµi kho¶n 214 "hao mßn tµi s¶n cè ®Þnh" tµi kho¶n nµy cã kÕt cÊu vµ néi dung ph¶n ¸nh nh­ sau: Bªn Nî: Ph¶n ¸nh c¸c nghiÖp vô ph¸t sinh lµm gi¶m gi¸ trÞ hao mßn cña tµi s¶n cè ®Þnh (nh­îng b¸n, thanh lý …). Bªn Cã: Ph¶n ¸nh c¸c nghiÖp vô lµm t¨ng gi¸ trÞ hao mßn cña tµi s¶n cè ®Þnh (do trÝch khÊu hao, ®¸nh gi¸ t¨ng hao mßn…) D­ cã: Gi¸ trÞ hao mßn cña tµi s¶n cè ®Þnh hiÖn cã. Tµi kho¶n 214 chi tiÕt thµnh 3 tµi kho¶n cÊp 2: + Tµi kho¶n 2141: Hao mßn TSC§ h÷u h×nh + Tµi kho¶n 2142: Hao mßn TSC§ thuª tµi chÝnh + Tµi kho¶n 2143: Hao mßn TSC§ v« h×nh Bªn c¹nh ®ã, kÕ to¸n cßn sö dông tµi kho¶n 009 "nguån vèn khÊu hao c¬ b¶n" ®Ó theo dâi t×nh h×nh thµnh vµ sö dông sè vèn khÊu hao c¬ b¶n tµi s¶n cè ®Þnh. Tµi kho¶n nµy cã kÕt cÊu vµ néi dung ph¶n ¸nh nh­ sau: Bªn Nî: C¸c nghiÖp vô lµm t¨ng nguån vèn khÊu hao c¬ b¶n (trÝch khÊu hao c¬ b¶n, thu håi vèn khÊu hao c¬ b¶n ®· ®iÒu chuyÓn tr­íc ®©y…) Bªn Cã: C¸c nghiÖp vô lµm gi¶m nguån vèn khÊu hao (®Çu t­ mua s¾m TSC§, tr¶ nî vay, ®iÒu chuyÓn vèn khÊu hao, cho vay …) D­ Nî: Nguån vèn khÊu hao c¬ b¶n hiÖn cßn. 2. Ph­¬ng ph¸p h¹ch to¸n: - §Þnh kú (th¸ng, quý…) trÝch khÊu hao TSC§ vµ ph©n bæ vµo chi phÝ kinh doanh: Nî TK 627 (6274: Chi tiÕt theo tõng ph©n x­ëng):KhÊu hao TSC§ dïng cho c¸c ph©n x­ëng s¶n xuÊt, chÕ t¹o s¶n phÈm. Nî TK 641 (6414): KhÊu hao TSC§ sö dông cho tiªu thô hµng ho¸ dÞch vô. Nî TK 642 (6424): KhÊu hao TSC§ dïng chung cho toµn doanh nghiÖp Cã TK 214 (chi tiÕt theo tõng tiÓu kho¶n): Tæng sè khÊu hao ph¶i trÝch trong kú. §ång thêi, ghi sè khÊu hao ®· trÝch trong kú:Nî TK 009. - Tr­êng hîp vµo cuèi n¨m tµi chÝnh, khi doanh nghiÖp xem xÐt l¹i. Thêi gian trÝch khÊu hao vµ ph­¬ng ph¸p khÊu hao (chñ yÕu ®èi víi TSC§ v« h×nh), nÕu cã møc chªnh lÖch víi sè khÊu hao trong n¨m cÇn tiÕn hµnh ®iÒu chØnh. NÕu møc kh©u hao míi cao h¬n møc khÊu hao ®· trÝch, sè chªnh lÖch t¨ng ®­îc ghi bæ xung vµo chi phÝ kinh doanh nh­ khi trÝch khÊu hao b×nh th­êng. Ng­îc l¹i, nÕu møc khÊu hao ph¶i trÝch nhá h¬n sè ®· trÝch kho¶n chªnh lÖch gi¶m ®­îc ghi gi¶m, chi phÝ kinh doanh nh­ sau: Nî TK 214: Sè chªnh lÖch gi¶m Cã c¸c TK liªn quan (627,641, 642…) - Tr­êng hîp t¨ng gi¸ trÞ hao mßn do ®¸nh gi¸ l¹i: BT1: Nî TK 412: Ghi gi¶m chªnh lÖch gi¸ Cã TK 214: Ghi t¨ng gi¸ trÞ hao mßn - Tr­êng hîp ®­îc cÊp, chuyÓn ®Õn + §èi víi ®¬n vÞ phô thuéc Nî TK 211, 213 (chi tiÕt tiÓu kho¶n): Nguyªn gi¸ TSC§ Cã TK 411: T¨ng nguån vèn kinh doanh theo gi¸ trÞ cßn l¹i. Cã TK 214: Gi¸ trÞ hao mßn (nÕu cã) - Tr­êng hîp nh­îng b¸n, thanh lý TSC§. BT1: Xo¸ sæ TSC§ nh­îng b¸n, thanh lý Nî TK 214: Gi¸ trÞ hao mßn luü kÕ Nî TK 811: Gi¸ trÞ cßn l¹i Cã TK 211, 213 (chi tiÕt tiÓu kho¶n): Nguyªn gi¸ TSC§. BT2: Ph¶n ¸nh sè thu vÒ nh­îng b¸n TSC§ vµ sè thu håi vÒ thanh lý TSC§. Nî TK 111, 112: Thu b»ng tiÒn Nî TK 152, 153: Sè thu håi vËt liÖu dông cô nhËp kho Nî TK 131, 138: Ph¶i thu ë ng­êi mua Cã TK 711: Gi¸ b¸n TSC§ hoÆc thu nhËp vÒ thanh lý. Cã TK 3331 (333311): ThuÕ GTGT ph¶i nép (nÕu cã). BT3: TËp hîp chi phÝ nh­îng, b¸n thanh lý TSC§ Nî TK 811: TËp hîp chi phÝ nh­îng b¸n, thanh lý Nî TK 13 (1331): ThuÕ GTGT ®­îc khÊu trõ (nÕu cã) Cã TK liªn quan (111, 112, 331, 334…) - Tr­êng hîp khÊu hao hÕt ®èi víi TSC§ h÷u h×nh vµ v« h×nh Nî TK 214 (2141, 2143): Hao mßn TSC§ Cã TK 211, 213: Nguyªn gi¸ TSC§ - Tr­êng hîp gi¶m do chuyÓn thµnh c«ng cô dông cô nhá. NÕu gi¸ trÞ cßn l¹i nhá, kÕ to¸n sÏ ph©n bæ hÕt vµo chi phÝ kinh doanh 1 lÇn, cßn gi¸ trÞ cßn l¹i lín sÏ ®­a vµo chi phÝ ®Ó ph©n bæ dÇn vµo chi phÝ kinh doanh. Nî TK 214: Gi¸ trÞ hao mßn luü kÕ Nî TK 627 (6273): TÝnh vµo chi phÝ s¶n xuÊt chung Nî TK 641 (6413): TÝnh vµo chi phÝ b¸n hµng Nî TK 642 (6423): TÝnh vµo chi phÝ QL§N Nî TK 242: Gi¸ trÞ cßn l¹i (nÕu gi¸ trÞ cßn l¹i lín) Cã TK 211, 213, Nguyªn gi¸ TSC§. - Tr­êng hîp do gãp vèn liªn doanh b»ng TSC§ Nh÷ng TSC§ göi ®i tham gia liªn doanh do kh«ng thuéc quyÒn sö dông vµ qu¶n lý cña doanh nghiÖp n÷a nªn ®­îc coi nh­ khÊu hao hÕt gi¸ trÞ 1 lÇn phÇn chªnh lÖch gi÷a gi¸ trÞ vèn gãp víi gi¸ trÞ cßn l¹i cña TSC§ gãp vèn (do khi gãp vèn ph¶i ®¸nh gi¸ l¹i TSC§) ®­îc ghi vµo tµi kho¶n 412' "chªnh lÖch ®¸nh gi¸ l¹i tµi s¶n". Nî TK214: Gi¸ trÞ hao mßn luü kÕ Nî TK 222: Gi¸ trÞ vèn gãp liªn doanh dµi h¹n Nî TK 128: Gi¸ trÞ vèn gãp liªn doanh ng¾n h¹n Nî (hoÆc Cã) TK 412: PhÇn chªnh lÖch gi÷a gi¸ trÞ cßn l¹i vµ gi¸ trÞ vèn gãp. Cã TK 211, 213: Nguyªn gi¸ TSC§ vèn gãp. - Tr­êng hîp tr¶ l¹i vèn gãp cho c¸c bªn tham gia liªn doanh. BT1: Xo¸ sæ TSC§ Nî TK 411 (chi tiÕt vèn liªn doanh): Gi¸ trÞ cßn l¹i theo tho¶ thuËn Nî TK 214: Gi¸ trÞ hao mßn luü kÕ Nî (hoÆc cã) TK 412: PhÇn chªnh lÖch nÕu cã Cã TK 211, 213: Nguyªn gi¸ TSC§ trao tr¶ - Tr­êng hîp ph¸t hiÖn TSC§ thiÕu vµ ch­a râ nguyªn nh©n Nî TK 214: Gi¸ trÞ hao mßn luü kÕ Nî TK 138 (1381): Gi¸ trÞ thiÕu chê xö lý Cã TK 211: Nguyªn gi¸ TSC§ Khi cã quyÕt ®Þnh xö lý. Nî TK 111, 1388, 334…: C¸ nh©n ph¶i båi th­êng, hoÆc trõ l­¬ng Nî TK liªn quan (411, 415, 811, …): QuyÕt ®Þnh ghi t¨ng chi phÝ kh¸c hay gi¶m nguån vèn . Cã TK 138 (1381): Gi¸ trÞ hiÖn nay ®· xö lý - Tr­êng hîp trao ®æi TSC§ t­¬ng tù Doanh nghiÖp dïng TSC§ cña m×nh ®Ó trao ®æi TSC§ t­¬ng tù cña ®¬n vÞ kh¸c (vÒ c«ng dông vµ gi¸ c¶). Nî TK 211, 213 :Nguyªn gi¸ TSC§ nhËn vÒ Nî TK 214 :Gi¸ trÞ hao mßn TSC§ ®em trao ®æi Cã TK 211, 213: Nguyªn gi¸ TSC§ ®em trao ®æi - Tr­êng hîp trao ®æi TSC§ kh«ng t­¬ng tù. + Xo¸ sæ TSC§ ®em trao ®æi Nî TK 811: Gi¸ trÞ cßn l¹i Nî TK 214: Gi¸ trÞ hao mßn Cã TK 211, 213: Nguyªn gi¸ TSC§ + Gi¸ hîp lý cña TSC§ ®em trao ®æi (do tho¶ thuËn) Nî TK 131: Gi¸ hîp lý TSC§ ®em trao ®æi Cã TK 711: T¨ng thu nhËp kh¸c Cã TK3331: ThuÕ GTGT ph¶i nép + Gi¸ hîp lý cña TSC§ nhËn vÒ Nî TK 211, 213 - Nguyªn gi¸ Nî TK 133: ThuÕ GTGT ®­îc khÊu trõ Cã TK 131: Gi¸ hîp lý cña tµi s¶n nhËn vÒ NÕu gi¸ hîp lý cña TSC§ ®em trao ®æi lín h¬n gi¸ hîp lý cña TSC§ nhËn vÒ ghi: Nî TK 111, 112 Cã TK 131 Vµ ng­îc l¹i. - Tr­êng hîp tr¶ TSC§ thuª tµi chÝnh + Trong qu¸ tr×nh sö dông TSC§ thuª tµi chÝnh kÕ to¸n ph¶i tiÕn hµnh khÊu hao TSC§ thuª vµo chi phÝ kinh doanh tõng kú h¹ch to¸n. Nî TK 627, 641, 642 Cã TK 214 (2142) :KhÊu hao TSC§ thuª tµi chÝnh. + Cuèi niªn ®é kÕ to¸n x¸c ®Þnh sè ph¶i tr¶ vÒ nî gèc cho thuª tµi chÝnh Nî TK 342: Ghi gi¶m sè nî dµi h¹n vÒ thuª tµi chÝnh Cã TK 315: Ghi t¨ng nî dµi h¹n ®Õn h¹n tr¶. + Khi thanh to¸n gèc vµ l·i vay cho c«ng ty tµi chÝnh Nî TK 315 :Thanh to¸n gèc ®Õn h¹n tr¶ Nî TK 635 :L·i thuª tµi chÝnh Nî TK 133:ThuÕ GTGT ®­îc khÊu trõ kh«ng n»m trong nî gèc. Cã TK 111, 112 + Khi tr¶ TSC§ thuª tµi chÝnh gi¶ dô cßn l¹i ch­a khÊu hao hÕt (nÕu cã) ®­a vµo chi phÝ ph©n bæ Nî TK 242: KÕt chuyÓn gi¸ trÞ cßn l¹i ch­a nh©n hao hÕt (nÕu cã) Nî TK 214 (2142): Gi¸ trÞ hao mßn luü kÕ Cã 212: Nguyªn gi¸ TSC§ ®i thuª + NÕu bªn ®i thuª ®­îc quyÒn së h÷u hoµn toµn tµi s¶n thuª BT1 Nî TK 211, 213: Ghi t¨ng nguyªn gi¸ TSC§ tù cã Cã TK 212: Ghi gi¶m nguyªn gi¸ TSC§ thuª tµi chÝnh BT2 kÕt chuyªn gi¸ trÞ hao mßn Nî 214 (2142): Gi¶m gi¸ trÞ hao mßn TSC§ thuª tµi chÝnh Cã 214 (2141, 2143): Ghi t¨ng gi¸ trÞ hao mßn TSC§ nÕu cã cña doanh nghiÖp - §èi víi TSC§ ®Çu t­ b»ng nguån kinh phÝ sù nghiÖp kinh phÝ dù ¸n + Khi nh­îng b¸n Nî TK 466: Gi¸ trÞ cßn l¹i Nî TK 214: Hao mßn TSC§ Cã TK 211, 213… Nguyªn gi¸ TSC§ 3. Kh¸i qu¸t vÒ c¸c h×nh thøc tæ chøc h¹ch to¸n khÊu hao TSC§ * Sæ s¸ch kÕ to¸n - ThÎ TSC§ vµ sæ chi tiÕt tµi s¶n + ThÎ TSC§: ®­îc lËp ®Ó theo dâi chi tiÕt tõng TSC§ cña ®¬n vÞ, t×nh h×nh thay ®æi nguyªn gi¸ vµ gi¸ trÞ hao mßn ®· trÝch hµng quý, hµng n¨m cña tõng TSC§. ThÎ TSC§ do kÕ to¸n TSC§ lËp, kÕ to¸n tr­ëng ký x¸c nhËn. ThÎ ®­îc l­u ë phßng kÕ to¸n suèt qu¸ tr×nh sö dông TSC§. + Sæ chi tiÕt TSC§: cã thÓ më ®Ó theo dâi cho mét lo¹i TSC§ hoÆc më cho mét bé phËn (ph©n x­ëng, phßng ban) cña doanh nghiÖp. Sau khi ph©n lo¹i TSC§ theo tiªu thøc do doanh nghiÖp lùa chän x¸c ®Þnh ®óng ®èi t­îng ghi TSC§ lµ TSC§ riªng lÎ hay hÖ thèng TSC§; ghi mµ sæ cho TSC§, sau ®ã kÕ to¸n ghi vµo thÎ TSC§, mçi lo¹i TSC§ ghi mét thÎ vµ vµo sæ chi tiÕt TSC§, mçi tµi s¶n ghi mét dßng - Sæ tæng hîp + H×nh thøc "NhËt ký chung" H×nh thøc nhËt ký chung gåm cã 2 sæ tæng hîp lµ nhËt ký chung vµ sæ c¸i TK 214 Chøng tõ gèc NhËt ký chung Chøng tõ gèc Chøng tõ gèc Sæ c¸i TK 214 Sæ, thÎ TSC§ B¶ng tæng hîp chi tiÕt B¶ng c©n ®èi sè ph¸t sinh B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n ghi hµng ngµy ghi cuèi th¸ng hoÆc cuèi quý ®èi chiÕu vµo cuèi kú Hµng ngµy hoÆc ®Þnh kú, c¨n cø vµo chøng tõ gèc, kÕ to¸n ®Þnh kho¶n, ghi vµo sæ nhËt ký chung, ®ång thêi ghi vµo thÎ, sæ chi tiÕt TSC§. Trªn c¬ së cña sæ nhËt ký chung chuyÓn sang sæ c¸i TK 214 Cuèi kú, kÕ to¸n lËp b¶ng tæng hîp chi tiÕt, tÝnh ra sæ ph¸t sinh nî, cã vµ sè d­ cuèi kú cña TK 214 trªn sæ c¸i. §èi chiÕu sæ c¸i TK 214 víi b¶ng tæng hîp chi tiÕt nÕu cã chªnh lÖch ph¶i t×m nguyªn nh©n vµ ®iÒu chØnh. Trªn c¬ së sè liÖu ë sæ TK 214, ghi vµo b¶ng c©n ®èi sæ ph¸t sinh cho tµi kho¶n ®ã. C¨n cø vµo sè liÖu trªn b¶ng c©n ®èi sè ph¸t sinh vµ b¶ng tæng hîp chi tiÕt ®Ó ghi vµo môc"Hao mßn luü kÕ TSC§" trªn b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n. + H×nh thøc "NhËt ký - sæ c¸i" H×nh thøc sæ kÕ to¸n "NhËt ký - sæ c¸i" ChØ cã mét sæ tæng hîp lµ nhËt ký - sæ c¸i. Chøng tõ gèc Sæ, thÎ TSC§ NhËt ký - sæ c¸i B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n B¶ng tæng hîp chi tiÕt Hµng ngµy, tõ chøng tõ gèc, kÕ to¸n ®Þnh kho¶n vµ ghi vµo nhËt ký - sæ c¸i, mçi chøng tõ ghi mét dßng. Sau khi vµo nhËt ký - sæ c¸i, ®ång thêi ghi vµo thÎ, sæ chi tiÕt TSC§. Cuèi th¸ng, tÝnh ra sè ph¸t sinh nî, cã vµ sè d­ cuèi kú cña TK 214. Tõ sè liÖu cña sæ chi tiÕt TSC§, lËp b¶ng tæng hîp chi tiÕt, ®Ó ®èi chiÕu sè liÖu cña tµi kho¶n 214 trªn sæ nhËt ký - sæ c¸i, nÕu cã chªnh lÖch ph¶i t×m nguyªn nh©n vµ ®iÒu chØnh. C¨n cø vµo sè d­ cuèi kú cña tµi kho¶n 214 vµ b¶ng tæng hîp chi tiÕt ®Ó x¸c ®Þnh gi¸ trÞ ghi vµo môc "Hao mßn luü kÕ TSC§" trªn b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n. + H×nh thøc "Chøng tõ ghi sæ" H×nh thøc "Chøng tõ ghi sæ" gåm cã 2 sæ tæng hîp lµ sæ ®¨ng ký chøng tõ ghi sæ, sæ c¸i TK 214 Chøng tõ gèc Chøng tõ gèc Sæ c¸i TK 214 Chøng tõ ghi sæ B¶ng c©n ®èi sè ph¸t sinh B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n Sæ, thÎ TSC§ B¶ng tæng hîp chi tiÕt Sæ ®¨ng ký chøng tõ ghi sæ Hµng ngµy hoÆc ®Þnh kú, c¨n cø vµo chøng tõ gèc, kÕ to¸n lËp chøng tõ ghi sæ. Chøng tõ ghi sæ sÏ ®­îc vµo sæ ®¨ng ký chøng tõ ghi sæ sau ®ã ®­îc dïng ®Ó ghi vµo sæ c¸i TK 214. C¸c chøng tõ gèc sau khi ®­îc dïng lµm c¨n cø lËp chøng tõ ghi sæ ®­îc dïng ®Ó ghi vµo c¸c thÎ, sæ chi tiÕt TSC§. Cuèi kú, kÕ to¸n lËp b¶ng tæng hîp chi tiÕt, tÝnh ra sè ph¸t sinh nî, cã vµ sè d­ cuèi kú TK 214 trªn sæ c¸i. §èi chiÕu sæ c¸i TK 214 víi b¶ng tæng hîp chi tiÕt, nÕu cã chªnh lÖch ph¶i t×m nguyªn nh©n vµ ®iÒu chØnh. Trªn c¬ së sè liÖu cña sæ c¸i TK 214 ghi vµo b¶ng c©n ®èi sè ph¸t sinh cho tµi kho¶n ®ã. C¨n cø vµo b¶ng c©n ®èi sè ph¸t sinh vµ b¶ng tæng hîp chi tiÕt ®Ó ghi vµo môc "Hao mßn luü kÕ TSC§" Trªn b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n. + H×nh thøc "NhËt ký chøng tõ" Chøng tõ gèc vµ b¶ng ph©n bæ B¶ng kª sè 4 NhËt ký chøng tõ sè 7 Sæ, thÎ TSC§ Sæ c¸i TK 214 B¶ng kª sè 5 B¶ng tæng hîp chi tiÕt B¶ng c©n ®èi sè ph¸t sinh B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n Hµng ngµy, c¨n cø vµo chøng tõ gèc, vµ b¶ng ph©n bæ khÊu hao ®Ó vµo b¶ng kª sè 4 vµ sè 5, ®ång thêi vµo thÎ, sæ chi tiÕt TSC§. Cuèi kú, tõ b¶ng kª sè 4 vµ sè 5 vµo nhËt ký chøng tõ sè 7. NhËt ký chøng tõ sè 7 lµ c¨n cø ®Ó vµo sæ c¸i TK 214. KÕ to¸n tÝnh to¸n ra sè ph¸t sinh nî, cã vµ d­ cuèi kú TK 214. Tõ sæ, thÎ TSC§ lËp b¶ng tæng hîp chi tiÕt ®èi chiÕu víi sæ c¸i TK 214, nÕu cã chªnh lÖch t×m nguyªn nh©n vµ ®iÒu chØnh. Tõ sè liÖu cña sæ c¸i TK 214 vµ b¶ng tæng hîp chi tiÕt kÕ to¸n ghi vµo môc "Hao mßn lòy kÕ TSC§" trªn b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n. PhÇn II Mét sè ý kiÕn ®¸nh gi¸ kiÕn nghÞ vÒ h¹ch to¸n khÊu hao TSC§ theo chÕ ®é tµi chÝnh hiÖn nay 1. §¸nh gi¸ vµ nhËn xÐt vÒ khÊu hao vµ c¸c ph­¬ng ph¸p trÝch khÊu hao TSC§ hiÖn nay XuÊt ph¸t tõ nh÷ng yªu cÇu cña c«ng t¸c qu¶n lý, còng nh­ sù ®ßi hái m¹nh mÏ ph¶i héi nhËp cña nÒn kinh tÕ víi khu vùc vµ quèc tÕ, còng ®Ó ngµy cµng phï hîp víi th«ng lÖ kÕ to¸n quèc tÕ th× nhµ n­íc ®· ngµy cµng cã nh÷ng v¨n b¶n ®iÒu chØnh c¸c quy ®Þnh trong c«ng t¸c kÕ to¸n tµi chÝnh. ViÖc ban hµnh 10 chuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam theo quyÕt ®Þnh sè 149/2001/Q§-BTC ngµy 31/12/2001 cña Bé tr­ëng Bé Tµi chÝnh. Trong ®ã cã chuÈn mùc sè 03, 04 lµ c¸c chuÈn mùc vÒ TSC§ h÷u h×nh vµ v« h×nh, ®· lµm cho c«ng t¸c kÕ to¸n vÒ TSC§ ngµy cµng ®­îc hoµn thiÖn thªm, ®Æc biÖt cã c¸c vÊn ®Ò kh¸ phøc t¹p vµ nh¹y c¶m trong ®Çu t­ qu¶n lý sö dông vµ thu håi vèn ®èi víi TSC§ còng nh­ ¶nh h­ëng cña nã tíi x¸c ®Þnh thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp. Sau ®ã lµ viÖc ban hµnh th«ng t­ h­íng dÉn sè 89/2002/TT - BTC ngµy 31/12/2002; Trong ®ã cã h­íng dÉn néi dung hai chuÈn mùc nµy. ViÖc ban hµnh quyÕt ®Þnh sè 149 trong ®ã cã 2 chuÈn mùc 03, 04, c¸c chuÈn mùc nµy ®· cã nhiÒu ®iÓm phï hîp víi c¸c chuÈn mùc vµ th«ng lÖ quèc tÕ nhÊt lµ víi hÖ thèng chuÈn mùc kÕ to¸n cña c¸c n­íc T©y ¢u vµ ngµy cµng phï hîp h¬n víi ®Æc ®iÓm cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng theo ®Þnh h­íng XHCN ë ViÖt Nam. ViÖc quy ®Þnh thêi gian sö dông h÷u Ých vµ ph­¬ng ph¸p khÊu hao (Tuy ph¶i thùc hiÖn nhÊt qu¸n trong nhiÒu kú) nh­ng ®· cho phÐp xem xÐt l¹i ®Þnh kú, th­êng lµ cuèi n¨m tµi chÝnh nÕu thêi gian h÷u Ých kh«ng cßn phï hîp hoÆc cã sù thay ®æi ®¸ng kÓ trong c¸ch thøc sö dông tµi s¶n th× ®­îc ®iÒu chØnh thêi gian sö dông h÷u Ých, tû lÖ khÊu hao vµ thay ®æi ph­¬ng ph¸p khÊu hao cho n¨m hiÖn hµnh vµ nh÷ng n¨m tiÕp theo. ViÖc ban hµnh quyÕt ®Þnh sè 206/2003/Q§-BTC ngµy 12/12/2003. Thay thÕ quyÕt ®Þnh sè 166/1999/Q§-BTC ngµy 30/12/1999 cña Bé Tµi chÝnh, vÒ chÕ ®é qu¶n lý sö dông, trÝch khÊu hao TSC§ ®· n©ng gi¸ trÞ vÒ tiªu chuÈn TSC§ tõ 5 triÖu ®ång lªn 10 triÖu ®ång viÖc ®ã ®· t¹o ®iÒu kiÖn h¬n cho doanh nghiÖp ®Èy nhanh viÖc thu håi vèn ®Çu t­ ®èi víi nh÷ng tµi s¶n cña doanh nghiÖp. Cïng víi viÖc më réng h¬n c¸c ph­¬ng ph¸p khÊu hao còng ®· gãp phÇn t¹o ®iÒu kiÖn cho doanh nghiÖp ¸p dông cho phï hîp víi nh÷ng ®Æc ®iÓm cña TSC§ vµ ®Æc ®iÓm cña doanh nghiÖp. Tuy nhiªn ®Ó nh»m lµm cho c¸c néi dung cña kÕ to¸n kh©u hao ngµy cµng phï hîp h¬n víi ®Æc ®iÓm cña nÒn kinh tÕ vµ kÕ to¸n ë ViÖt Nam còng nh­ t¹o thuËn lîi cho c«ng t¸c qu¶n lý kÕ to¸n ngµy mét tèt h¬n em xin ®ãng gãp mét sè ý kiÕn sau 2. KiÕn nghÞ - Ta nhËn thÊy r»ng trong doanh nghiÖp cã rÊt nhiÒu lo¹i TSC§ víi tÝnh chÊt, c«ng dông vµ c¸ch thøc sö dông kh¸c nhau, møc ®é suy gi¶m vÒ gi¸ trÞ, gi¸ trÞ sö dông kh¸c nhau vµ còng ®Ó phï hîp h¬n víi t×nh h×nh thùc tÕ nhµ n­íc nªn ®a d¹ng ho¸ c¸c ph­¬ng ph¸p khÊu hao h¬n n÷a trong kÕ to¸n tµi chÝnh. Nh­ vËy sÏ gãp phÇn gióp cho viÖc ¸p dông phï hîp víi ®Æc ®iÓm cña c¸c lo¹i tµi s¶n còng nh­ ®Æc ®iÓm cña doanh nghiÖp. Trong qu¸ tr×nh sö dông tµi s¶n thu ®­îc lîi Ých tõ qu¸ tr×nh sö dông ®ã. - Còng chÝnh do TSC§ cã nh÷ng ®Æc ®iÓm vÒ c«ng dông , tÝnh chÊt vµ kh¶ n¨ng s¶n xuÊt kh¸c nhau. Do ®ã cã sù kh¸c nhau vÒ møc ®é hao mßn h÷u h×nh vµ v« h×nh. Do vËy ®Ó phï hîp víi c¸c nguyªn t¾c h¹ch to¸n vµ ®Æc ®iÓm tÝnh chÊt cña tõng lo¹i TSC§, ®Ó tèt h¬n cho c«ng t¸c qu¶n lý vµ t¹o ®iÒu kiÖn cho c«ng t¸c thu håi vèn, th× ta nªn quy ®Þnh ph©n nhãm ®èi víi nh÷ng TSC§ khi ¸p dông ph­¬ng ph¸p khÊu hao nh­: + Nhãm c¸c TSC§ h÷u h×nh: Nhµ cöa, vËt kiÕn tróc… th× nªn ¸p dông ph­¬ng ph¸p khÊu hao ®­êng th¼ng. Cßn nh­ m¸y mãc thiÕt bÞ … nªn ¸p dông ph­¬ng ph¸p khèi l­îng sè l­îng s¶n phÈm hoÆc ph­¬ng ph¸p sè d­ gi¶m dÇn cã ®iÒu chØnh (¸p dông ph­¬ng ph¸p sè d­ gi¶m dÇn nhÊt lµ ®èi víi nh÷ng lo¹i m¸y mãc thiÕt bÞ cã ¶nh h­ëng nhiÒu cña hao mßn v« h×nh) + Nhãm TSC§ v« h×nh: nh­ quyÒn sö dông ®Êt cã thêi h¹n, ®Æc quyÒn… nªn ¸p dông ph­¬ng ph¸p khÊu hao ®­êng th¼ng vµ ph­¬ng ph¸p sè d­ gi¶m dÇn cã ®iÒu chØnh. + ViÖc ph©n lo¹i TSC§ ®Ó ¸p dông ph­¬ng ph¸p khÊu hao cho tõng lo¹i cã c¸c t¸c dông sau: §Ó nh»m n©ng cao n¨ng xuÊt, hiÖu qu¶ sö dông TSC§, sö dông tèi ®a n¨ng lùc cã thÓ cña TSC§ (nh­ m¸y mãc s¶n xuÊt khi sö dông ph­¬ng ph¸p khÊu hao theo khèi l­îng sè l­îng s¶n phÈm). Tõ ®ã gãp phÇn ®Èy nhanh c«ng t¸c thu håi vèn còng nh­ ®Ó lµm gi¶m chi phÝ khÊu hao trªn mét ®¬n vÞ s¶n phÈm (nhÊt lµ nh÷ng TSC§ cã gi¸ trÞ lín vµ bÞ ¶nh h­ëng nhiÒu cña hao mßn v« h×nh) XuÊt ph¸t tõ ®Æc ®iÓm cña c¸c doanh nghiÖp ë ViÖt Nam ®ã lµ doanh nghiÖp mµ vèn chñ së h÷u lµ cña nhµ n­íc (lµ doanh nghiÖp nhµ n­íc) vµ doanh nghiÖp cã vèn chñ së h÷u lµ c¸c c¸ nh©n ®ãng gãp. Ta thÊy r»ng tõ 2 lo¹i h×nh së h÷u vèn nµy cã xuÊt hiÖn mét khuynh h­íng ®èi víi qu¶n lý c«ng t¸c khÊu hao nh­ sau. HÇu hÕt ®èi víi nh÷ng doanh nghiÖp vèn lµ cña c¸c c¸ nh©n ®ãng gãp. Tuy r»ng còng nh­ c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp kh¸c ®Òu cã môc tiªu lµ tèi ®a ho¸ lîi nhuËn. Nh­ng c«ng t¸c thu håi vèn trong ®ã cã thu håi vèn ®èi víi ®Çu t­ vµo TSC§ ®­îc hä quan t©m ®Æc biÖt. Hä t×m mäi biÖn ph¸p ®Ó ®Èy nhanh c«ng t¸c thu håi vèn ®èi víi nh÷ng TSC§ ®· ®Çu t­ nµy (nh»m b¶o toµn vèn còng nh­ gi¶m sù t¸c ®éng cña thuÕ thu nhËp). Cßn ®èi víi lo¹i h×nh doanh nghiÖp nhµ n­íc do vèn chñ së h÷u lµ cña nhµ n­íc. V× vËy trong c«ng t¸c qu¶n lý vµ kÕ to¸n hä t×m c¸c biÖn ph¸p ®Ó kÐo dµi thêi gian khÊu hao hoÆc kÐo dµi thêi gian thu håi vèn khÊu hao, chØ cèt sao cuèi cïng duy tr× thu håi ®­îc sè vèn ®Çu t­ ban ®Çu. Hä Ýt quan t©m ®Õn sù tr­ît gi¸ trÞ thÞ tr­êng ®èi víi nh÷ng tµi s¶n, nh»m môc ®Ých ®Ó t¨ng lîi nhuËn, lËp quü ph©n phèi theo chÝnh s¸ch cña nhµ n­íc còng nh­ ®Ó b¸o c¸o c¸c thµnh tÝch cña doanh nghiÖp. Do ®ã sÏ lµm chËm c«ng t¸c thu håi vèn ®Çu t­ ban ®Çu. ViÖc ph©n lo¹i TSC§ vµ ¸p dông phï hîp víi c¸c ph­¬ng ph¸p khÊu hao sÏ h¹n chÕ ®­îc c¸c vÊn ®Ò trªn - Theo c¸c c«ng thøc x¸c ®Þnh møc khÊu hao hiÖn nay ®ang sö dông ta thÊy kh«ng cã yÕu tè gi¸ trÞ thu håi ­íc tÝnh. ViÖc lo¹i bá gi¸ trÞ thu håi ­íc tÝnh ®· lµm cho c«ng t¸c tÝnh to¸n ®¬n gi¶n h¬n vµ phï hîp víi TSC§ v« h×nh. Tuy nhiªn ®èi víi TSC§ h÷u h×nh, th­êng hÕt niªn ®é sö dông vÉn chøa ®ùng mét l­îng gi¸ trÞ cã thÓ thu håi ®­îc. VÝ dô nh­ «t«, m¸y mãc vv. V× vËy ®èi víi TSC§ h÷u h×nh, ta nªn ®­a phÇn gi¸ trÞ thu håi nµy vµo c«ng thøc x¸c ®Þnh møc khÊu hao. ViÖc sö dông gi¸ trÞ thu håi sÏ khèng chÕ tæng møc khÊu hao luü kÕ cña TSC§ h÷u h×nh, tøc lµ TSC§ h÷u h×nh kh«ng ®­îc khÊu hao hÕt nguyªn gi¸. §iÒu ®ã còng cã thÓ lµm cho c¸c doanh nghiÖp t¨ng c­êng tr¸ch nhiÖm h¬n trong viÖc qu¶n lý vµ sö dông TSC§ h÷u h×nh. Tuy nhiªn viÖc ®­a vµo lµ mét vÊn ®Ò phøc t¹p v× xem xÐt ­íc tÝnh gi¸ trÞ thu håi nh­ thÕ nµo ®èi víi tõng lo¹i TSC§ còng nh­ tõng TSC§ h÷u h×nh lµ mét vÊn ®Ò cÇn ph¶i nghiªn cøu vµ c©n nh¾c cña c¸c c¬ quan nhµ n­íc = Lêi c¶m ¬n §Ó hoµn thµnh ®­îc ®Ò ¸n nµy em ®· ®­îc sù gióp ®ì chØ b¶o nhiÖt t×nh cña c« gi¸o Ph¹m ThÞ Thuû gi¸o viªn gi¶ng d¹y khoa kÕ to¸n Tr­êng §¹i häc Kinh tÕ Quèc d©n Hµ Néi. VËy em xin ch©n thµnh c¶m ¬n c« gi¸o Ph¹m ThÞ Thuû ®· gióp em hoµn thµnh ®Ò ¸n nµy. Sinh viªn NguyÔn Quèc Trung

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docHạch toán khấu hao TSCĐ.doc
Luận văn liên quan