Khóa luận Xu hướng liên kết kinh tế quốc tế của các nước Đông và Đông nam á

Lời nói đầu Trong những năm trở lại đây, xu thế toàn cầu hoá, khu vực hoá và liên kết kinh tế quốc tế diễn ra hết sức sôi động và với tốc độ như vũ bão. Các nền kinh tế xâm nhập lẫn nhau, liên kết với nhau đưa nền kinh tế thế giới ngày một tiến lên và ước mơ về một thị trường chung cho toàn thế giới cũng đang có những cơ sở để trở thành hiện thực. Để có thể bước đi cùng thời đại, góp mặt vào tiến trình chung của thế giới, các nước Đông và Đông Nam á cần phải nhận thức được những khó khăn cũng như những cơ hội mà xu hướng lịch sử mới này đưa lại. Hơn thế nữa, với khu vực mà đa số các quốc gia còn đang trong giai đoạn chập chững bước vào một cơ chế kinh tế mới là cơ chế thị trường ( Việt Nam, Lào, Cămpuchia, . ), thì việc làm thế nào để có thể đứng vững được trước những khốc liệt của quy luật cạnh tranh, đào thải đã vô cùng khó mà việc vươn lên chiếm lấy một vị thế, để có thể chứng tỏ bản lĩnh của mình trên trường quốc tế là việc mà trước đây chúng ta không dám nghĩ đến. Nhưng ngày nay, nắm bắt được xu thế thời đại, vận dụng kinh nghiệm “ bó đũa”, các quốc gia Đông và Đông nam á đã biết dựa vào tinh thần đoàn kết truyền thống của khu vực để tạo nên một sức mạnh mới đó là liên kết kinh tế quốc tế. Hiệp hội các quốc gia Đông nam á gọi tắt là ASEAN ra đời ngày 8/8/1967, gồm có 10 thành viên( Thái Lan, Singapore, Philippins, Indonesia, Brunei, Malaisia, Myanma, Việt Nam, Lào ,Cămpuchia), ngày nay được coi là một tổ chức có tiềm năng to lớn để hợp tác về mọi mặt, đặc biệt trong lĩnh vực hợp tác và đầu tư với các nước, các tổ chức trên thé giới. Việt Nam gia nhập ASEAN ngày 28/7/1995, đó là một sự kiện quan trọng và là bước đầu tiên của Việt Nam trong quá trình hoà nhập vào xu hướng liên kết kinh tế quốc tế của khu vực và thế giới. Song để có thể tìm được cho mình một con đường đúng đắn đi tới thành công trong việc khẳng định vị thế của mình trước hết là trong khu vực, Việt Nam cần nhận thức một cách toàn diện về xu hướng liên kết kinh tế quốc tế của khu vực cũng như nhìn thấy những thách thức cũng như những cơ hội của đất nước trong điều kiện hiện nay. Trong khuôn khổ một khoá luận tốt nghiệp, tôi xin đóng góp một nghiên cứu tuy chưa đầy đủ nhưng hy vọng đưa ra những nhận thức cần thiết về xu hướng liên kết kinh tế quốc tế của khu vực. Tên đề tài là: Xu hướng liên kết kinh tế quốc tế của các nước Đông và Đông nam á. Đề tài ngoài lời mở đầu, kết luận, mục lục và phần tài liệu tham khảo, gồm có ba chương: Chương một: Những nội dung cơ bản của liên kết kinh tế quốc tế và xu hướng vận động của liên kết kinh tế quốc tế . Chương hai: Liên kết kinh tế quốc tế trong nội bộ các nước Đông và Đông nam á và xu hướng vận động của liên kết kinh tế quốc tế tại khu vực này. Chương ba: Việt Nam trước bối cảnh của xu hướng liên kết kinh tế quốc tế và các giải pháp.

doc95 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 09/05/2013 | Lượt xem: 1589 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Khóa luận Xu hướng liên kết kinh tế quốc tế của các nước Đông và Đông nam á, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
cña m×nh trªn tr­êng quèc tÕ vµ tranh thñ ®­îc sù ñng hé cña c¸c n­íc thµnh viªn ASEAN còng nh­ c¸c quèc gia kh¸c trªn thÕ giíi. C¸c cuéc häp trong khu«n khæ hîp t¸c gi÷a c¸c n­íc thµnh viªn ASEAN th­êng ®­a vÊn ®Ò vÒ vßng ®µm ph¸n míi cña WTO còng nh­ viÖc gia nhËp cña c¸c n­íc thµnh viªn míi vµo ch­¬ng tr×nh lµm viÖc cña m×nh. C¸c n­íc thµnh viªn ASEAN sÏ lµ nh©n tè t¸c ®éng ®Õn c¸c thµnh viªn cßn l¹i cña WTO vÒ vÊn ®Ò gia nhËp tæ chøc nµy cña ViÖt nam. Trong c¸c cuéc ®µm ph¸n ®a ph­¬ng vÒ viÖc gia nhËp WTO, ViÖt nam cã thÓ dïng søc m¹nh tËp thÓ cña c¸c n­íc thµnh viªn ®Ó t¨ng kh¶ n¨ng vµ thÕ lùc th­¬ng l­îng, b¶o vÖ tèt h¬n quyÒn lîi cña m×nh. 2. Nh÷ng th¸ch thøc ®èi víi nÒn kinh tÕ 2.1. N¨ng lùc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ thÊp, nguy c¬ tôt hËu xa h¬n vÒ kinh tÕ trong qu¸ tr×nh héi nhËp Nh÷ng khã kh¨n phøc t¹p ®èi víi ViÖt nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp ®Òu b¾t nguån tõ kho¶ng c¸ch ph¸t triÓn kh¸ xa vÒ kinh tÕ, quy m« GDP cña ViÖt nam cßn qu¸ nhá bÐ so víi c¸c n­íc ASEAN, GDP ®Çu ng­êi vµo lo¹i thÊp nhÊt trong khu vùc chØ h¬n Lµo, Campuchia vµ Myanma. GDP b×nh qu©n ®Çu ng­êi cña ViÖt nam n¨m 2001 chØ ®¹t 420 USD, kÐm xa c¸c n­íc dÉn ®Çu: Singapore (20.847 USD), Brunei (12.245 USD); Malaysia (3.696 USD), Th¸i Lan (1.822 USD). Víi quy m« GDP nh­ trªn, tÝch luü tõ néi bé nÒn kinh tÕ rÊt thÊp so víi nhÞp ®é ph¸t triÓn vµ yªu cÇu cña qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc. Nhµ n­íc thiÕu vèn ®Ó ®Çu t­ x©y dùng vµ c¶i thiÖn hÖ thèng c¬ së h¹ tÇng vµ th«ng tin liªn l¹c, ®Èy chi phÝ ®Çu vµo cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh lªn cao. C¸c dÞch vô cung cÊp ®iÖn, n­íc, th«ng tin liªn l¹c, giao th«ng vËn t¶i,... ë n­íc ta võa thiÕu, võa yÕu h¬n vÒ chÊt l­îng, võa ®¾t ®á h¬n vÒ gi¸ c¶ so víi c¸c n­íc ASEAN. Thùc tr¹ng nµy tÊt yÕu dÉn ®Õn sù kh¸c biÖt vµ bÊt lîi vÒ phÝa ViÖt nam trong c¹nh tranh th­¬ng m¹i víi c¸c n­íc ASEAN. Héi nhËp khu vùc lµ mét tÊt yÕu kh¸ch quan, ViÖt nam kh«ng thÓ ®øng ngoµi xu thÕ nµy nh­ng víi mét tiÒm lùc kinh tÕ nh­ hiÖn nay còng nh­ n¨ng lùc c¹nh tranh thÊp, ViÖt nam sÏ bÞ thua thiÖt dÔ dÉn ®Õn nguy c¬ tôt hËu xa h¬n vÒ kinh tÕ trong qu¸ tr×nh héi nhËp. 2.2. Sù bÊt cËp cña hÖ thèng chÝnh s¸ch cÇn ph¶i ®iÒu chØnh 2.2.1. ChÝnh s¸ch th­¬ng m¹i ch­a th«ng tho¸ng, ch­a hoµn chØnh Qu¸ tr×nh thùc hiÖn AFTA ®ßi hái hÖ thèng chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i cña ViÖt nam, nhÊt lµ c¬ chÕ qu¶n lý xuÊt nhËp khÈu ph¶i ®­îc cëi më, th«ng tho¸ng h¬n n÷a. HiÖn nay, ViÖt nam vÉn cßn ¸p dông c¸c biÖn ph¸p phi thuÕ quan ®Ó kiÓm so¸t hµng xuÊt, nhËp khÈu mét c¸ch kh¸ phæ biÕn bao gåm: - HÖ thèng giÊy phÐp nhËp khÈu: + GiÊy phÐp do Bé th­¬ng m¹i cÊp (vÝ dô: xi m¨ng porland, dÇu thùc vËt) + GiÊy phÐp cña Bé qu¶n lý chuyªn ngµnh cÊp - C¸c biÖn ph¸p h¹n chÕ sè l­îng: + H¹n ng¹ch + C©n ®èi lín dùa trªn c©n ®èi lín cña c¸c Bé, ngµnh (Thñ t­íng ChÝnh phñ phª duyÖt), Bé th­¬ng m¹i quyÕt ®Þnh viÖc ph©n giao vµ ®iÒu hµnh h¹n møc nhËp khÈu (vÝ dô: x¨ng dÇu) - Phô thu - C¸c biÖn ph¸p kü thuËt: kiÓm tra chÊt l­îng, kiÓm tra vÖ sinh dÞch tÔ, quy ®Þnh vÒ tiªu chuÈn kü thuËt. - C¸c biÖn ph¸p qu¶n lý hµnh chÝnh vÒ c«ng t¸c xuÊt nhËp khÈu: chØ ®Þnh doanh nghiÖp ®­îc phÐp xuÊt, nhËp khÈu,... HÖ thèng giÊy phÐp xuÊt nhËp khÈu vµ h¹n chÕ ®Þnh l­îng ®· kÝch thÝch khuynh h­íng s¶n xuÊt thay thÕ nhËp khÈu kh«ng cã hiÖu qu¶ vµ dÉn ®Õn t¨ng chi phÝ cña nÒn kinh tÕ, vµ ®iÒu nµy lµm gi¶m xuÊt khÈu do gi¶m sót tÝnh c¹nh tranh cña hµng ho¸ ViÖt nam. ViÖc t¹m thêi cÊm nhËp khÈu mét sè mÆt hµng g©y ra t×nh tr¹ng bÊt æn ®Þnh ®èi víi nÒn kinh tÕ nãi chung vµ ho¹t ®éng nhËp khÈu nãi riªng. Ngoµi ra, hÖ thèng cÊp phÐp t¹o ra nh÷ng kho¶n chi phÝ hµnh chÝnh lín, g©y tèn kÐm cho Nhµ n­íc vµ c¸c doanh nghiÖp. §ång thêi, c¸c hµng rµo phi thuÕ quan nµy lµ ®èi t­îng bÞ lo¹i bá trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn CEPT/AFTA. H¬n n÷a, nh÷ng biÖn ph¸p, chÝnh s¸ch t¹o lîi thÕ cho th­¬ng m¹i ®­îc c¸c n­íc thõa nhËn nh­ng l¹i ch­a ®­îc quy ®Þnh vµ ¸p dông ë ViÖt nam cô thÓ lµ c¸c biÖn ph¸p phßng vÖ trong th­¬ng m¹i hµng hãa víi n­íc ngoµi nh­ h¹n ng¹ch thuÕ quan, thuÕ tuyÖt ®èi, thuÕ chèng ph¸ gi¸, thuÕ chèng trî cÊp, phÝ m«i tr­êng vµ c¸c biÖn ph¸p chèng chuyÓn gi¸ ®èi víi mét sè lo¹i hµng ho¸ nhËp khÈu. 2.2.2. TÝnh minh b¹ch vµ æn ®Þnh cña hÖ thèng thuÕ cßn kÐm HÖ thèng thuÕ cña ViÖt nam hiÖn nay cßn nhiÒu quy ®Þnh ch­a râ rµng, t¹o khe hë cho c¸c doanh nghiÖp lîi dông trèn thuÕ hoÆc t¹o g¸nh nÆng vÒ thuÕ cho doanh nghiÖp. BiÓu thuÕ xuÊt nhËp khÈu cña n­íc ta cßn qu¸ nhiÒu møc thuÕ: 13 møc thuÕ suÊt chñ yÕu vµ 6 møc thuÕ suÊt phô. §iÒu nµy tuy cã ­u ®iÓm lµ b¶o hé ®Õn tõng doanh nghiÖp vµ tõng nhãm doanh nghiÖp s¶n xuÊt nh­ng l¹i lµm cho biÓu thuÕ phøc t¹p, g©y khã kh¨n trong qu¶n lý. BiÓu thuÕ cã 3 cét: thuÕ suÊt th«ng th­êng, thuÕ suÊt ­u ®·i (®èi víi c¸c n­íc cã HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i víi ViÖt nam) vµ ®Æc biÖt ­u ®·i (®èi víi c¸c n­íc trong khèi AFTA). Chªnh lÖch gi÷a møc thuÕ suÊt th«ng th­êng vµ ­u ®·i lµ 50%, trong khi chªnh lÖch gi÷a møc thuÕ suÊt ­u ®·i vµ ®Æc biÖt ­u ®·i cßn lín h¬n n÷a. Thêi gian ©n h¹n nép thuÕ kh«ng khíp víi thêi gian xÐt miÔn gi¶m thuÕ. Theo quy ®Þnh hiÖn hµnh thêi gian ©n h¹n lµ 30 ngµy, trong khi ®ã quy tr×nh xÐt miÔn gi¶m thuÕ kÐo dµi vµi th¸ng. §iÒu nµy dÉn ®Õn t×nh tr¹ng c¬ quan H¶i quan cã thÓ ra th«ng b¸o c­ìng chÕ thuÕ trong khi doanh nghiÖp ®­îc miÔn thuÕ, lµm thiÖt h¹i ®Õn tµi chÝnh vµ uy tÝn cña doanh nghiÖp. Ngoµi ra, viÖc thùc hiÖn c¸c v¨n b¶n h­íng dÉn kh«ng ®­îc thèng nhÊt trong c¶ n­íc. ChÝnh s¸ch thuÕ kh«ng ph©n biÖt gi÷a doanh nghiÖp t­ nh©n vµ DNNN nh­ng do nh÷ng quy ®Þnh vÒ tµi chÝnh doanh nghiÖp dÉn ®Õn mét thùc tÕ møc nép cña c¸c doanh nghiÖp thuéc hai khu vùc kh¸c nhau. Cã nh÷ng quy ®Þnh chØ ¸p dông cho DNNN cßn khu vùc t­ nh©n ch­a ®­îc h­íng dÉn nh­ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh, dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho, dù phßng ph¶i thu khã ®ßi, hoa hång m«i giíi,... TÝnh kh«ng minh b¹ch vµ bÊt æn ®Þnh cña hÖ thèng thuÕ ®· g©y nhiÒu khã kh¨n cho c¸c doanh nghiÖp ViÖt nam còng nh­ c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo lµm ¨n t¹i ViÖt nam. 2.2.3. ChÝnh s¸ch ®Çu t­ n­íc ngoµi ch­a hÊp dÉn c¸c nhµ ®Çu t­ MÆc dï mét sè söa ®æi ®· ®­îc thùc hiÖn nh­ng LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi ë ViÖt nam vÉn kh«ng cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh so víi c¸c luËt ®Çu t­ kh¸c trong khu vùc. C¸c kÕ ho¹ch s¸p nhËp vµ mua s¾m cña c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi vÉn hÕt søc bÞ h¹n chÕ, mét nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi chØ cã quyÒn mua tèi ®a lµ 30% cæ phÇn cña doanh nghiÖp Nhµ n­íc ®· ®­îc cæ phÇn hãa. D­êng nh­ h¹n chÕ nµy ®­îc xem lµ th¸i qu¸ trong khi lµn sãng s¸p nhËp vµ mua b¸n ®ang diÔn ra s«i ®éng trong khu vùc. Thñ tôc cÊp phÐp ®Çu t­ mÆc dï ®· ®­îc ®¬n gi¶n ho¸ h¬n tr­íc nh­ng vÉn cßn bÊt cËp, ®Æc biÖt lµ viÖc thµnh lËp liªn doanh víi c«ng ty t­ nh©n trong n­íc yªu cÇu thñ tôc cÊp phÐp ®Æc biÖt, tiªu tèn nhiÒu thêi gian vµ khã kh¨n. H×nh thøc c«ng ty ®­îc phÐp ho¹t ®éng mét c¸ch hîp ph¸p c¨n cø vµo LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi cho ®Õn nay lµ c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, dù ¸n thÝ ®iÓm vÒ cæ phÇn hãa c¸c doanh nghiÖp liªn doanh cÇn ph¶i ®­îc th«ng qua vµ thùc hiÖn. HÖ thèng hai gi¸ vÒ c¸c lo¹i dÞch vô gi÷a nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ doanh nghiÖp ViÖt nam vÉn cßn tån t¹i, ch­a ®­îc xo¸ bá hoµn toµn. 3. T×nh tr¹ng thÊt nghiÖp gia t¨ng vµ vÊn ®Ò gi¶i quyÕt viÖc lµm Tuy hiÖn nay ViÖt nam ®ang cã lîi thÕ tù nhiªn nhÊt ®Þnh vÒ n«ng nghiÖp (®Êt ®ai, khÝ hËu, lao ®éng) song lîi thÕ nµy sÏ nhanh chãng mÊt ®i trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn AFTA bëi sù l¹c hËu, n¨ng suÊt lao ®éng thÊp vµ tÝnh kÐm hiÖu qu¶ cña ngµnh s¶n xuÊt nµy. §iÒu ®ã sÏ kÐo theo nh÷ng hÖ qu¶ x· héi, trong ®ã cã vÊn ®Ò thÊt nghiÖp. N­íc ta hiÖn cã tíi gÇn 80% d©n sè sèng ë n«ng th«n vµ dùa vµo n«ng nghiÖp (n¨m 2001, tæng d©n sè lµ 78,69 triÖu ng­êi, trong ®ã d©n c­ n«ng th«n lµ 59,2 triÖu chiÕm 75,24%). Sù suy gi¶m cña s¶n xuÊt n«ng nghiÖp còng cã nghÜa lµ mét sè l­îng lín n«ng d©n sÏ trë thµnh thÊt nghiÖp. Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn AFTA chóng ta ph¶i tiÕn hµnh ®iÒu chØnh c¬ cÊu nÒn kinh tÕ theo h­íng c«ng nghiÖp ho¸ nÕu nh­ chóng ta kh«ng muèn bÞ thua thiÖt. C¸c doanh nghiÖp còng ph¶i ®æi míi m¸y mãc thiÕt bÞ c«ng nghÖ cña m×nh ®Ó chuyÓn h­íng s¶n xuÊt ra nh÷ng s¶n phÈm hµm l­îng c«ng nghÖ cao, n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng ®Ó tån t¹i trong cuéc c¹nh tranh khèc liÖt víi c¸c doanh nghiÖp lín cña c¸c n­íc. §iÒu nµy dÉn ®Õn mét l­îng lao ®éng sÏ d­ thõa trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ. Tr­íc ®©y, ViÖt nam cã lîi thÕ vÒ gi¸ lao ®éng rÎ nh­ng theo sè liÖu míi c«ng bè cña v¨n phßng JETRO t¹i ViÖt nam, gi¸ lao ®éng (c«ng nh©n, kü s­, nhµ qu¶n lý) t¹i thÞ tr­êng ViÖt nam n¨m 2001 ®· t¨ng h¬n 25% so víi n¨m 2000. Trong khi ®ã, gi¸ lao ®éng cña c¸c n­íc ASEAN kh«ng t¨ng, thËm chÝ mét vµi quèc gia cßn gi¶m. Còng theo ®iÒu tra nµy, l­¬ng trung b×nh cña mét c«ng nh©n t¹i thµnh phè Hå ChÝ Minh trong n¨m qua lµ 120USD/th¸ng (so víi 95USD/th¸ng n¨m 2000, gåm c¶ tiÒn th­ëng, trî cÊp, thuÕ bæ sung,...) vµ t¹i Hµ Néi lµ 95USD/th¸ng (so víi 93 USD n¨m 2000). Nh­ vËy, kh¶ n¨ng gia t¨ng thÊt nghiÖp do tÝnh c¹nh tranh ngµy cµng khèc liÖt trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn AFTA thùc sù lµ mét th¸ch thøc lín ®èi víi ViÖt nam trong ®iÒu kiÖn n­íc ta cßn rÊt nhiÒu khã kh¨n. Nh÷ng hËu qu¶ vÒ mÆt x· héi cña t×nh tr¹ng thÊt nghiÖp cµng lµm t¨ng thªm g¸nh nÆng cho nÒn kinh tÕ ViÖt nam. II. Mét sè gi¶i ph¸p cña ViÖt nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp tr­íc bèi c¶nh cña liªn kÕt khu vùc 1. Nhãm gi¶i ph¸p vÒ ®iÒu chØnh chÝnh s¸ch kinh tÕ, th­¬ng m¹i 1.1. §iÒu chØnh vµ hoµn thiÖn chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i Trong phÇn tr­íc ®· tr×nh bµy, chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i cña ViÖt nam hiÖn nay cßn nhiÒu ®iÓm bÊt cËp, kh«ng phï hîp víi th«ng lÖ quèc tÕ vµ cßn thiÕu nhiÒu quy ®Þnh ®­îc c¸c n­íc thõa nhËn vµ sö dông réng r·i. §Ó qu¸ tr×nh tham gia AFTA cña ViÖt nam thu ®­îc lîi Ých lín nhÊt, h¹n chÕ nh÷ng t¸c ®éng tiªu cùc cña tù do ho¸ th­¬ng m¹i khu vùc, viÖc ®iÒu chØnh vµ hoµn thiÖn chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i cÇn ph¶i theo h­íng th«ng tho¸ng, cã tÝnh æn ®Þnh vµ phï hîp víi th«ng lÖ trong bu«n b¸n khu vùc vµ quèc tÕ ®ång thêi t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho tÊt c¶ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña m×nh. ViÖc ®iÒu chØnh chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i tu©n theo nh÷ng nguyªn t¾c sau: - §iÒu chØnh chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i ph¶i ®¶m b¶o hiÖu qu¶ kinh tÕ x· héi, nghÜa lµ phï hîp víi ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña ViÖt nam, phôc vô cho qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ kh«ng g©y nªn nh÷ng bÊt æn, biÕn ®éng m¹nh, ¶nh h­ëng ®Õn ®êi sèng cña nh©n d©n. - Tu©n thñ c¸c quy ®Þnh kh«ng nh÷ng cña HiÖp ®Þnh CEPT mµ c¶ c¸c HiÖp ®Þnh vµ Tho¶ thuËn quèc tÕ mµ ViÖt nam ®· ký kÕt vµ h­íng tíi nh÷ng quy ®Þnh cña WTO. §iÒu chØnh vµ hoµn thiÖn chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i cña ViÖt nam cÇn tËp trung vµo c¸c vÊn ®Ò lín sau: Thø nhÊt, chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i cÇn chó träng h¬n tíi môc tiªu n©ng cao chÊt l­îng, hiÖu qu¶ vµ søc c¹nh tranh, hay nãi c¸ch kh¸c lµ bªn c¹nh tèc ®é t¨ng tr­ëng cÇn chó ý h¬n tíi chÊt l­îng t¨ng tr­ëng. Thø hai, chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i mét mÆt cÇn thóc ®Èy viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ cña c¸c doanh nghiÖp quèc doanh, mÆt kh¸c cÇn khuyÕn khÝch sù ph¸t triÓn cña c¸c thµnh phÇn kh¸c trong lÜnh vùc xuÊt nhËp khÈu, trong ®ã ®Æc biÖt chó träng tíi c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh ®Ó tËn dông triÖt ®Ó tiÒm n¨ng vµ kh¶ n¨ng thÝch øng nhanh cña hä. Thø ba, chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i còng cÇn h­íng tíi mét sù thay ®æi c¨n b¶n vÒ ®èi t­îng vµ ph­¬ng thøc qu¶n lý nhËp khÈu. Tr­íc hÕt, chóng ta nªn b¾t ®Çu b»ng c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý hµnh chÝnh, tiÕp ®Õn lµ c¸c biÖn ph¸p phi thuÕ quan phæ th«ng nh­ giÊy phÐp, h¹n ng¹ch. §èi víi nh÷ng mÆt hµng vÉn cÇn duy tr× giÊy phÐp, Bé Th­¬ng m¹i t¨ng c­êng phèi hîp víi c¸c Bé, ngµnh chøc n¨ng c¶i tiÕn c¸c thñ tôc cÊp giÊy phÐp, b·i bá c¬ chÕ "xin - cho", t¹o mäi ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¸c doanh nghiÖp ViÖt nam xuÊt nhËp khÈu. ViÖt nam cÇn tù do ho¸ hoµn toµn quyÒn kinh doanh xuÊt nhËp khÈu ®Ó tÊt c¶ c¸c mÆt hµng kh«ng ph¶i chÞu h¹n chÕ ®Þnh l­îng (trõ c¸c mÆt hµng v× lý do søc khoÎ, an ninh, m«i tr­êng) vµ ®­îc nhËp khÈu tù do víi møc thuÕ suÊt thÝch hîp. §èi víi nh÷ng mÆt hµng cÇn ®­îc b¶o hé ®Ó duy tr× sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña c¸c ngµnh s¶n xuÊt trong n­íc còng cÇn lo¹i bá dÇn c¸c quy ®Þnh vÒ giÊy phÐp nhËp khÈu vµ h¹n ng¹ch, chuyÓn sang b¶o hé b»ng thuÕ quan cao trong thêi gian ®Çu sau ®ã, c¾t gi¶m dÇn thuÕ quan ®Ó tr¸nh t­ t­ëng tr«ng chê vµo b¶o hé cña c¸c doanh nghiÖp vµ thùc hiÖn c¸c cam kÕt theo CEPT. §ång thêi trong khu«n khæ AFTA, ViÖt nam cïng víi c¸c n­íc ASEAN sÏ ký c¸c HiÖp ®Þnh thõa nhËn c¸c tiªu chuÈn kü thuËt, vÖ sinh, an toµn, chÊt l­îng cña nhau, xo¸ bá nh÷ng rµo c¶n kü thuËt trong th­¬ng m¹i néi bé khèi. §ång thêi, ViÖt nam cÇn bæ sung, hoµn thiÖn chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i b»ng c¸c c«ng cô qu¶n lý xuÊt nhËp khÈu tiªn tiÕn nh­ h¹n ng¹ch thuÕ quan, thuÕ tuyÖt ®èi, thuÕ chèng ph¸ gi¸, thuÕ chèng trî cÊp, phÝ m«i tr­êng vµ c¸c biÖn ph¸p chèng chuyÓn gi¸ ®èi víi mét sè lo¹i hµng ho¸ nhËp khÈu ®Ó b¶o hé s¶n xuÊt trong n­íc, b¶o ®¶m th­¬ng m¹i c«ng b»ng vµ b¶o vÖ m«i tr­êng. §©y lµ c«ng cô ®­îc c¸c n­íc dïng phæ biÕn vµ kh«ng bÞ lo¹i bá trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn CEPT/AFTA. Nh­ vËy, chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i cña ViÖt nam cÇn ph¶i lo¹i bá c¸c quy ®Þnh kh«ng phï hîp víi th«ng lÖ quèc tÕ ®ång thêi bæ sung nh÷ng c«ng cô qu¶n lý tiªn tiÕn ®­îc c¸c n­íc thõa nhËn vµ ¸p dông. 1.2. Söa ®æi vµ hoµn thiÖn hÖ thèng thuÕ Trong thêi gian qua, chÝnh s¸ch thuÕ, víi vai trß lµ c«ng cô qu¶n lý vÜ m« trong nÒn kinh tÕ ®· thÓ hiÖn rÊt râ sù ­u ®·i, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¸c doanh nghiÖp gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt, kinh doanh hµng xuÊt khÈu, t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña hµng ho¸ ViÖt nam trªn thÞ tr­êng quèc tÕ, khuyÕn khÝch ®Çu t­ vèn vµo s¶n xuÊt chÕ biÕn hµng xuÊt khÈu, b­íc ®Çu thóc ®Èy chuyÓn dÞch c¬ cÊu xuÊt khÈu theo h­íng: gi¶m xuÊt khÈu hµng nguyªn liÖu th«, t¨ng xuÊt khÈu hµng ho¸ ®· qua chÕ biÕn cã gi¸ trÞ gia t¨ng cao, tËn dông nguyªn liÖu vµ lao ®éng trong n­íc. Tuy nhiªn, nh÷ng thµnh tùu nãi trªn vÉn cßn thÊp so víi tiÒm n¨ng vµ kh¶ n¨ng ph¸t triÓn cña n­íc ta. §Ó tiÕp tôc khuyÕn khÝch ®Çu t­ s¶n xuÊt trong n­íc, khuyÕn khÝch xuÊt khÈu, ®ãn tr­íc qu¸ tr×nh héi nhËp vµ h¹n chÕ tèi ®a c¸c bÊt lîi cho s¶n xuÊt trong n­íc khi trë thµnh thµnh viªn AFTA còng nh­ WTO, trong thêi gian tíi chÝnh s¸ch thuÕ nªn ®iÒu chØnh theo h­íng sau: - TiÕp tôc më réng nh÷ng ­u ®·i vÒ thuÕ gi¸n thu (cô thÓ lµ ¸p dông thuÕ suÊt 0% thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng, kh«ng thu thuÕ xuÊt khÈu vµ thuÕ tiªu thô ®Æc biÖt víi hÇu hÕt hµng xuÊt khÈu, kh«ng thu thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng, xö lý hoµn thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng, thuÕ nhËp khÈu, thuÕ tiªu thô ®Æc biÖt ®èi víi nguyªn liÖu vµ m¸y mãc, thiÕt bÞ nhËp khÈu dïng ®Ó gia c«ng, s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu,...) t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c doanh nghiÖp gi¶m gi¸ thµnh cña hµng ho¸ xuÊt khÈu, t¨ng søc c¹nh tranh vÒ gi¸ cña hµng ho¸ ViÖt nam so víi c¸c n­íc kh¸c trong khu vùc. Theo ®ã, sÏ thu hÑp mÆt hµng chÞu thuÕ xuÊt khÈu, tiÕn tíi chØ thu thuÕ xuÊt khÈu ®èi víi dÇu th«, ®¸ quý, kim lo¹i vµ phÕ liÖu kim lo¹i, da tr©u bß sèng, mét sè s¶n phÈm gç s¬ chÕ. §èi nh÷ng mÆt hµng cßn tiÕp tôc thu thuÕ xuÊt khÈu sÏ tiÕp tôc ®­îc nghiªn cøu xö lý theo h­íng gi¶m bít møc thuÕ suÊt thuÕ xuÊt khÈu. TiÕp tôc ¸p dông thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng 0% vµ hoµn thuÕ nhËp khÈu nguyªn liÖu ®Çu vµo cña nh÷ng hµng ho¸ vµ dÞch vô xuÊt khÈu vµo c¸c Khu chÕ xuÊt, thóc ®Èy viÖc xuÊt khÈu s¶n phÈm néi ®Þa vµo Khu chÕ xuÊt. - Duy tr× vµ t¨ng møc ­u ®·i vÒ thuÕ trùc thu ®èi víi c¸c nhµ ®Çu t­ s¶n xuÊt, chÕ biÕn hµng xuÊt khÈu, ®Æc biÖt lµ ®èi víi nh÷ng ngµnh ViÖt nam cã lîi thÕ vÒ nguån nguyªn liÖu vµ lao ®éng. Thùc hiÖn b¶o hé cã chän läc, cã hiÖu qu¶ ®Ó thóc ®Èy chuyÓn dÞch c¬ cÊu ®Çu t­ theo h­íng hiÖu qu¶ nh»m tËn dông lîi thÕ so s¸nh, n©ng cao søc c¹nh tranh cña c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt trong n­íc ®Ó tiÕn tíi më réng xuÊt khÈu s¶n phÈm ra thÞ tr­êng n­íc ngoµi. - BiÓu thuÕ nhËp khÈu cÇn ®­îc ®¬n gi¶n ho¸ c¸c møc thuÕ tøc lµ gi¶m dÇn sè l­îng c¸c møc thuÕ suÊt kh¸c nhau. ViÖc nµy sÏ t¹o ®iÒu kiÖn qu¶n lý tèt h¬n, tr¸nh thÊt thu thuÕ. §ång thêi, gi¶m møc chªnh lÖch gi÷a biÓu thuÕ ­u ®·i vµ ®Æc biÖt ­u ®·i ®Ó h¹n chÕ sù lÖch l¹c vÒ nguån nhËp khÈu tõ nh÷ng n­íc ®­îc h­ëng ­u ®·i thuÇn tuý vÒ thuÕ nhËp khÈu mµ Ýt dùa trªn chÊt l­îng vµ tÝnh n¨ng sö dông cña hµng hãa. H¬n n÷a, cÇn cã chÝnh s¸ch miÔn gi¶m thuÕ hîp lý víi nh÷ng môc tiªu cÇn ­u tiªn, hç trî, Nhµ n­íc nªn trî cÊp qua ng©n s¸ch, kh«ng nªn sö dông c«ng cô thuÕ ®Ó trî gi¸. - XuÊt ph¸t tõ tÝnh bÊt æn ®Þnh hay thay ®æi cña hÖ thèng thuÕ, trong thêi gian tíi c¸c nhµ ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch cña ViÖt nam cÇn nghiªn cøu kü l­ìng vµ khoa häc h¬n tr­íc khi ban hµnh c¸c luËt thuÕ vµ v¨n b¶n h­íng dÉn míi. §èi víi viÖc ®iÒu chØnh biÓu thuÕ xuÊt nhËp khÈu, cÇn ph¶i xem xÐt mét c¸ch toµn diÖn kim ng¹ch nhËp khÈu, kh¶ n¨ng s¶n xuÊt mÆt hµng ®ã trong hiÖn t¹i, t­¬ng lai vµ ¶nh h­ëng tíi nguån thu ng©n s¸ch. 1.3. §iÒu chØnh chÝnh s¸ch ®Çu t­ n­íc ngoµi - Môc tiªu cña ViÖt nam tõ nay ®Õn n¨m 2005 thu hót kho¶ng 11 tû USD vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi (vèn thùc hiÖn), chÝnh s¸ch ®Çu t­ cña ViÖt nam trong thêi gian tíi ph¶i ®iÒu chØnh theo h­íng: - Më réng, ®a d¹ng ho¸ c¸c lÜnh vùc thu hót ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi, më thªm kªnh thu hót vèn (bao gåm c¶ viÖc më dÇn thÞ tr­êng chøng kho¸n) phï hîp víi nh÷ng cam kÕt trong qu¸ tr×nh héi nhËp. Trong ®ã, khuyÕn khÝch m¹nh ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ®Çu t­ vµo c¸c ngµnh c«ng nghiÖp s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu, chÕ biÕn, c«ng nghiÖp phôc vô ph¸t triÓn n«ng nghiÖp vµ kinh tÕ n«ng th«n, c¸c dù ¸n øng dông c«ng nghÖ th«ng tin, c«ng nghÖ sinh häc, dÇu khÝ, ®iÖn tö, vËt liÖu míi, viÔn th«ng, ph¸t triÓn h¹ tÇng... - ThiÕt lËp mét mÆt b»ng ph¸p lý chung ®Ó t¹o dùng m«i tr­êng kinh doanh æn ®Þnh, b×nh ®¼ng gi÷a c¸c lo¹i h×nh ®Çu t­, tiÕp tôc thùc hiÖn lé tr×nh gi¶m chi phÝ ®Çu t­, tiÕn tíi ¸p dông mét gi¸ thèng nhÊt cho c¶ h×nh thøc ®Çu t­ trong n­íc vµ ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi, c¶i c¸ch hÖ thèng thuÕ theo h­íng ®¬n gi¶n ho¸... Bªn c¹nh ®ã, cÇn lo¹i bá dÇn vµ cam kÕt kh«ng ®Æt ra bÊt kú h¹n chÕ nµo kh¸c ®èi víi viÖc thµnh lËp vµ ho¹t ®éng cña c¸c dù ¸n ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi (vÒ h×nh thøc ®Çu t­, ph­¬ng thøc gãp vèn, thÞ tr­êng tiªu thô, chÝnh s¸ch ngo¹i hèi, tû lÖ néi ®Þa ho¸, tû lÖ xuÊt khÈu, c«ng nghÖ, lao ®éng...). Nguyªn t¾c §èi xö quèc gia vµ quy chÕ Tèi huÖ quèc trong ®Çu t­ ph¶i ®­îc thùc hiÖn ®Çy ®ñ. - §¬n gi¶n ho¸ thñ tôc ®Çu t­, më réng diÖn c¸c dù ¸n ®Çu t­ ®­îc ®¨ng ký cÊp phÐp, b·i bá c¸c giÊy phÐp kh«ng cÇn thiÕt g©y c¶n trë, ¸ch t¾c ®èi víi ho¹t ®éng ®Çu t­ vµ c«ng khai ho¸ c¸c chÝnh s¸ch, quy ®Þnh ®èi víi ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi, ®¶m b¶o nhÊt qu¸n vÒ chÝnh s¸ch ®Çu t­ tõ Trung ­¬ng ®Õn c¸c ®Þa ph­¬ng. - Thñ tôc sau khi cÊp phÐp, ®Æc biÖt trong vÊn ®Ò gi¶i phãng mÆt b»ng, thu ®æi ngo¹i tÖ ph¶i ®­îc ®¬n gi¶n ho¸ râ rÖt. - Cung cÊp th«ng tin kinh doanh còng nh­ nhanh chãng hoµn thiÖn c«ng t¸c hµnh chÝnh, ®¶m b¶o c¸c yÕu tè trong s¹ch, tr¸ch nhiÖm, gi¶i thÝch râ rµng vµ kh¶ n¨ng cã thÓ dù ®o¸n tr­íc. ViÖt nam ph¶i ph¸t triÓn hÖ thèng khuyÕn khÝch ®Çu t­, cung cÊp th«ng tin ra c¸c n­íc vÒ c¬ héi vµ m«i tr­êng ®Çu t­ ë ViÖt nam. Cho ®Õn nay, c¸c nhµ ®Çu t­ vÉn ch­a cã ®ñ th«ng tin th«ng qua Internet hoÆc c¸c websites. - VÒ vÊn ®Ò chuyÓn giao c«ng nghÖ, ChÝnh phñ xem xÐt b·i bá c¸c quy ®Þnh h¹n chÕ viÖc chuyÓn giao c«ng nghÖ cña nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo ViÖt nam, ch¼ng h¹n nh­ quy ®Þnh trong kho¶n 2, §iÒu 81 cña NghÞ ®Þnh 24/2000/N§- CP h­íng dÉn thi hµnh LuËt söa ®æi, bæ sung mét sè ®iÒu cña LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt nam n¨m 2000 liªn quan ®Õn giíi h¹n gãp vèn b»ng c«ng nghÖ. Theo ®ã, ChÝnh phñ nªn b·i bá quy ®Þnh khèng chÕ gi¸ trÞ c«ng nghÖ chuyÓn giao dïng ®Ó gãp vèn kh«ng ®­îc v­ît qu¸ 20% vèn ph¸p ®Þnh. ViÖc b·i bá giíi h¹n vÒ tû lÖ gãp vèn b»ng gi¸ trÞ c«ng nghÖ sÏ t¨ng c­êng thu hót ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo ViÖt nam, ®ång thêi thóc ®Èy viÖc chuyÓn giao c«ng nghÖ hiÖn ®¹i tõ n­íc ngoµi vµo trong n­íc. 1.4. §iÒu chØnh chÝnh s¸ch tµi chÝnh - tiÒn tÖ ChÝnh s¸ch tµi chÝnh - tiÒn tÖ, ®Æc biÖt lµ chÝnh s¸ch tû gi¸ hèi ®o¸i cã vÞ trÝ quan träng hµng ®Çu trong c¸c chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i. Theo ý kiÕn cña nhiÒu chuyªn gia kinh tÕ, ®Ó tho¸t khái t×nh tr¹ng hiÖn nay, tù do ho¸ kinh tÕ nhanh vµ quyÕt liÖt h¬n kÕt hîp víi ph¸ gi¸ võa ph¶i tû gi¸ danh nghÜa lµ gi¶i ph¸p phï hîp nhÊt. Tuy nhiªn, viÖc ph¸ gi¸ tiÒn tÖ lµ mét trong nh÷ng quyÕt ®Þnh hÕt søc khã kh¨n vµ nh¹y c¶m v× nã liªn quan ®Õn rÊt nhiÒu khÝa c¹nh cña ho¹t ®éng kinh tÕ, x· héi vµ ®êi sèng cña d©n chóng. Do ®ã, cÇn ph¶i nghiªn cøu thËn träng tr­íc khi quyÕt ®Þnh cã ph¸ gi¸ néi tÖ hay kh«ng. Trong n¨m 2001, tû gi¸ danh nghÜa cña ®ång tiÒn ViÖt nam ®· ®­îc cho xuèng gi¸ tõ tõ kho¶ng 4%. Trong hiÖn tr¹ng nÒn kinh tÕ ViÖt nam hiÖn nay cã thÓ thùc hiÖn ph¸ gi¸ thªm 15-20% v× ph¸ gi¸ trong bèi c¶nh hiÖn nay sÏ cho phÐp gi¶i quyÕt mét lo¹t c¸c vÊn ®Ò nan gi¶i trong nÒn kinh tÕ vµ x· héi: n©ng cao søc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ, chuyÓn nÒn kinh tÕ sang ph¸t triÓn h­íng ngo¹i, c¶i thiÖn t×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña khu vùc doanh nghiÖp, cñng cè hÖ thèng ng©n hµng, t¨ng thu nhËp cho n«ng d©n, t¹o ra thªm nhiÒu viÖc lµm, gi¶m tû lÖ ®« thÞ ho¸ vµ c¸c tÖ n¹n trong x· héi. Ngoµi ra, ph¸ gi¸ tiÒn tÖ trong bèi c¶nh thÆng d­ ngo¹i tÖ hiÖn nay ®i kÌm víi chÝnh s¸ch tµi chÝnh - tiÒn tÖ chÆt sÏ kh«ng kÐo theo t©m lý ®Çu c¬ ngo¹i tÖ, kh«ng lµm tû lÖ l¹m ph¸t t¨ng ngoµi tÇm chÊp nhËn ®­îc. Tuy vËy, ph¸ gi¸ néi tÖ sÏ cã nh÷ng ¶nh h­ëng tiªu cùc ®Õn c¸c kho¶n nî ChÝnh phñ b»ng ngo¹i tÖ, ®Õn thu nhËp cè ®Þnh cña ng­êi lao ®éng vµ sù æn ®Þnh x· héi. §©y lµ nh÷ng yÕu tè ViÖt nam cÇn xem xÐt khi quyÕt ®Þnh ph¸ gi¸ trong giai ®o¹n hiÖn nay. Nh×n mét c¸ch tæng thÓ, chóng ta sÏ ®­îc lîi nhiÒu h¬n khi ph¸ gi¸ thªm ®ång tiÒn ViÖt nam kÕt hîp víi toµn bé c¸c chÝnh s¸ch kÓ trªn. Trong ®iÒu kiÖn ViÖt nam tham gia AFTA, vÊn ®Ò chóng ta quan t©m nhÊt lµ ph¸ gi¸ tiÒn tÖ lµm n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ. Lý thuyÕt vµ kinh nghiÖm quèc tÕ ®Òu kh¼ng ®Þnh ph¸ gi¸ tiÒn tÖ chñ ®éng, ®ñ tÇm trong bèi c¶nh ch­a ph¸t sinh nh÷ng mÊt c©n b»ng kinh tÕ trÇm träng sÏ cã t¸c dông rÊt lín tíi t¨ng c­êng søc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ, t¨ng xuÊt khÈu vµ h¹n chÕ nhËp khÈu v× ph¸ gi¸ tiÒn tÖ lµm cho chi phÝ s¶n xuÊt trong n­íc thÊp h¬n gi¸ c¶ quèc tÕ. Tr­íc hÕt, ph¸ gi¸ tiÒn tÖ lµ nh©n tè thóc ®Èy t¨ng tr­ëng xuÊt khÈu. Kinh nghiÖm ë ViÖt nam tõ khi ®æi míi còng cho thÊy ¶nh h­ëng tÝch cùc cña c¸c cuéc ph¸ gi¸ (n¨m 1987-1988, n¨m 1991 vµ tõ n¨m 1997 ®Õn nay) tíi t¨ng tr­ëng xuÊt khÈu. Tuy nhiªn, cÇn ph¶i nhÊn m¹nh r»ng mÆc dï ph¸ gi¸ tiÒn tÖ lµ gi¶i ph¸p quan träng trong giai ®o¹n hiÖn nay, nh­ng tiÕp tôc x©y dùng vµ thùc hiÖn nh÷ng gi¶i ph¸p kh¸c ®Ó ®éng viªn xuÊt khÈu vÉn lµ nhiÖm vô cÇn thiÕt vµ cÊp b¸ch v× nh­ ®· nãi ë trªn, ph¸ gi¸ tiÒn tÖ ph¶i ®i kÌm víi tù do ho¸ toµn diÖn th× míi ph¸t huy hÕt hiÖu qu¶ cña nã. Ph¸ gi¸ tiÒn tÖ lµm t¨ng søc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ, cho phÐp gi¶m hµng rµo b¶o hé mËu dÞch vµ ®Çu t­, tiÕn tíi chñ ®éng héi nhËp kinh tÕ khu vùc vµ quèc tÕ. Søc c¹nh tranh cña mét nÒn kinh tÕ th­êng ®­îc ®o b»ng tû lÖ gi÷a chi phÝ s¶n xuÊt trong n­íc vµ gi¸ c¶ quèc tÕ. Khi ®ång tiÒn bÞ ®¸nh gi¸ cao vµ kÐo dµi, chi phÝ s¶n xuÊt trong n­íc sÏ cao h¬n gi¸ c¶ quèc tÕ, tøc lµ nÒn kinh tÕ mÊt søc c¹nh tranh. Trong nhiÒu n¨m, viÖc ®¸nh gi¸ cao néi tÖ ë ViÖt nam ®ßi hái ph¶i t¨ng thªm b¶o hé s¶n xuÊt néi ®Þa, trong khi ®ã, b¶o hé s¶n xuÊt néi ®Þa l¹i bãp mÐo vµ k×m h·m c¸c ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu ®ång thêi sÏ khuyÕn khÝch ®¸nh gi¸ cao néi tÖ ë møc cao h¬n. §©y lµ vßng xo¸y rÊt nguy hiÓm cÇn ph¶i tho¸t ra. V× vËy, ®Ó t¨ng søc c¹nh tranh vµ ®¶o ng­îc xu h­íng b¶o hé mËu dÞch vµ ®Çu t­ hiÖn nay, ph¸ gi¸ tiÒn tÖ lµ con ®­êng c¬ b¶n nhÊt. Ph¸ gi¸ tiÒn tÖ lµm t¨ng nhanh søc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ, gi¶m ®­îc c¸c søc Ðp ph¶i ­u ®·i vµ b¶o hé s¶n xuÊt néi ®Þa, tõ ®ã cho phÐp gi¶m dÇn c¸c hµng rµo b¶o hé vµ ®Çu t­, tiÕn tíi tho¶ m·n tõng b­íc nh÷ng ®iÒu kiÖn héi nhËp AFTA. 2. Nhãm gi¶i ph¸p n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh 2.1. N©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ 2.1.1 Hoµn thiÖn c¬ chÕ thÞ tr­êng vµ æn ®Þnh c¸c ®iÒu kiÖn kinh tÕ vÜ m« Nh­ ®· tr×nh bµy ë ch­¬ng tr­íc, viÖc tham gia CEPT/AFTA cña ViÖt nam ®· t¸c ®éng tÝch cùc ®Õn viÖc h×nh thµnh vµ hoµn thiÖn c¬ chÕ thÞ tr­êng ë ViÖt nam. Tuy vËy, ®Õn nay ViÖt nam c¬ chÕ thÞ tr­êng cña ViÖt nam vÉn cßn s¬ khai, nÒn kinh tÕ ch­a ®­îc vËn hµnh hoµn toµn theo c¬ chÕ thÞ tr­êng. L·i suÊt vµ tû gi¸ hèi ®o¸i ch­a hoµn toµn ®­îc h×nh thµnh theo c¬ chÕ thÞ tr­êng, vÉn cã sù kiÓm so¸t cña Nhµ n­íc. C¸c thñ tôc hµnh chÝnh vÉn cßn qu¸ r­êm rµ, c¬ chÕ “xin-cho” ®· ®­îc kh¾c phôc nh­ng vÉn cßn tån t¹i, tÖ tham nhòng, cöa quyÒn,... Nh×n chung, ViÖt nam vÉn cßn nhiÒu kh¸c biÖt vµ bÊt cËp so víi c¸c n­íc kh¸c vÒ c¬ chÕ, chÝnh s¸ch, hÖ thèng luËt ph¸p còng nh­ thùc tiÔn ho¹t ®éng kinh tÕ. Do vËy, yªu cÇu ®Æt ra ®èi víi ViÖt nam trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn CEPT/AFTA lµ tiÕp tôc ®Èy m¹nh viÖc ®æi míi c¬ chÕ vµ hoµn thiÖn c¬ chÕ thÞ tr­êng mét c¸ch ®ång bé, hoµn chØnh, phï hîp víi th«ng lÖ quèc tÕ, phï hîp víi tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ cña ViÖt nam. Chóng ta cÇn ph¶i xem xÐt l¹i mét c¸ch toµn diÖn thÓ chÕ kinh tÕ hiÖn hµnh ®Ó söa ®æi nh÷ng ®iÒu kh«ng phï hîp, bæ sung nh÷ng luËt lÖ, chÝnh s¸ch míi ®Ó ®¶m b¶o sù nhÊt qu¸n, hoµn chØnh cña chÝnh s¸ch kinh tÕ. Ngoµi ra, cÇn t¹o lËp ®ång bé c¸c yÕu tè thÞ tr­êng nh­ thÞ tr­êng vèn, thÞ tr­êng lao ®éng, thÞ tr­êng c«ng nghÖ, lo¹i bá c¬ chÕ “xin-cho” vµ nh÷ng ph­¬ng thøc ®iÒu hµnh kinh tÕ cña thêi kú bao cÊp ®Ó l¹i. Trong mét c¬ chÕ thÞ tr­êng nh­ trªn, æn ®Þnh kinh tÕ vÜ m« lµ ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ. ChÝnh s¸ch tµi chÝnh-tiÒn tÖ ®­îc thùc hiÖn nh»m ®¶m b¶o qu¶n lý tèt th©m hôt ng©n s¸ch, duy tr× møc l¹m ph¸t thÊp, qu¶n lý ®­îc nî n­íc ngoµi vµ duy tr× tû gi¸ hèi ®o¸i c¹nh tranh. C¸c yÕu tè nh­: tèc ®é t¨ng tr­ëng, tèc ®é gia t¨ng xuÊt khÈu, møc l¹m ph¸t, c¸n c©n th­¬ng m¹i,... cÇn gi÷ æn ®Þnh ë mét con sè hîp lý nhÊt, tuú tõng chØ tiªu. NÕu ®¶m b¶o ®­îc møc th©m hôt ng©n s¸ch Nhµ n­íc ë møc 5% GDP vµ ë møc l¹m ph¸t hµng n¨m ë mét con sè cã thÓ coi nh­ ®¶m b¶o gi÷ v÷ng æn ®Þnh vÒ kinh tÕ. Cïng víi sù æn ®Þnh vÒ chÝnh trÞ vµ x· héi, æn ®Þnh kinh tÕ sÏ lµ mét trong nh÷ng lîi thÕ cña ViÖt nam trong viÖc n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ, thu hót nguån vèn ®Çu t­ trùc tiÕp vµo ViÖt nam trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn AFTA. 2.1.2. §Èy m¹nh qu¸ tr×nh chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, mÆc dï c¬ cÊu kinh tÕ cña ViÖt nam ®· cã sù chuyÓn dÞch tÝch cùc mét phÇn do t¸c ®éng cña qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ khu vùc, tuy vËy, trong c¬ cÊu kinh tÕ nµy n«ng nghiÖp vÉn chiÕm mét tû lÖ cao so víi c¸c n­íc trong khu vùc. Víi mét c¬ cÊu kinh tÕ nh­ vËy, ViÖt nam sÏ gÆp nhiÒu bÊt lîi trong quan hÖ th­¬ng m¹i víi c¸c n­íc trong khu vùc. V× vËy, chóng ta cÇn ph¶i tËn dông nh÷ng t¸c ®éng tÝch cùc cña viÖc tham gia AFTA ®Ó ®Èy m¹nh qu¸ tr×nh chuyÓn dÞch kinh tÕ h¬n n÷a. Chóng ta ®ang h­íng tíi mét nÒn kinh tÕ víi c¬ cÊu hiÖn ®¹i trong ®ã c¸c ngµnh c«ng nghiÖp vµ dÞch vô chiÕm tû lÖ cao víi môc tiªu n¨m 2020 vÒ c¬ b¶n ®­a ViÖt nam trë thµnh mét n­íc c«ng nghiÖp. §Ó viÖc chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ cña ViÖt nam trong ®iÒu kiÖn tham gia AFTA nãi riªng vµ héi nhËp kinh tÕ thÕ giíi nãi chung ®¸p øng ®­îc yªu cÇu ph¸t triÓn l©u dµi cña ®Êt n­íc theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa cÇn qu¸n triÖt nh÷ng nguyªn t¾c c¬ b¶n sau: - Mét lµ, chuyÓn dÞch c¬ cÊu trong ®iÒu kiÖn héi nhËp ph¶i theo h­íng khai th¸c triÖt ®Ó lîi thÕ tuyÖt ®èi vµ lîi thÕ so s¸nh cña nÒn kinh tÕ n­íc ra nh»m tham gia cã hiÖu qu¶ vµo trao ®æi mËu dÞch khu vùc. Lîi thÕ cña nÒn kinh tÕ n­íc ta ph¶i xem xÐt trªn quan ®iÓm ®éng ®Ó lùa chän ®­îc nh÷ng ngµnh, lÜnh vùc, s¶n phÈm cã tÝnh bÒn v÷ng t­¬ng ®èi vµ phï hîp víi sù n¨ng ®éng cña thÞ tr­êng khu vùc. - Hai lµ, viÖc chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ trong ®iÒu kiÖn héi nhËp ph¶i ®­îc tiÕn hµnh trªn c¬ së cña chiÕn l­îc héi nhËp AFTA víi sù tÝnh to¸n chu ®¸o vµ toµn diÖn c¸c môc tiªu chiÕn l­îc, víi b­íc ®i phï hîp trªn c¬ së ®¸nh gi¸ ®óng thùc tr¹ng vµ c¸c nguån lùc ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ. - Ba lµ, chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ trong ®iÒu kiÖn héi nhËp AFTA ph¶i tÝnh ®Õn c¸c yªu cÇu ph¸t triÓn bÒn v÷ng, l©u dµi, yªu cÇu gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò x· héi vµ b¶o vÖ m«i tr­êng sinh th¸i cña ®Êt n­íc, b¶o vÖ an ninh vµ quèc phßng. - Bèn lµ, viÖc chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ trong ®iÒu kiÖn héi nhËp ph¶i nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ vµ x· héi cña c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ ®èi néi vµ ®èi ngo¹i cña n­íc ta, phÊn ®Êu kh«ng ngõng n©ng cao ®êi sèng vËt chÊt vµ tinh thÇn cña nh©n d©n ta. Trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay chóng ta cÇn tËn dông c¸c ­u thÕ vÒ lao ®éng vµ tµi nguyªn ®Ó ph¸t triÓn c¸c ngµnh hµng chñ lùc cña ViÖt nam. §ã lµ: - S¶n phÈm dÖt may - N«ng l©m thuû s¶n chÕ biÕn - ChÕ biÕn l­¬ng thùc - S¶n phÈm da giÇy, ®å gi¶ da - S¶n phÈm thñ c«ng mü nghÖ - DÇu khÝ vµ c¸c s¶n phÈm ho¸ dÇu H¬n n÷a, ph¶i ®Èy m¹nh s¶n xuÊt trong n­íc, ph¸t triÓn c«ng nghÖ chÕ biÕn ®Ó n©ng cao tû träng ngµnh hµng c«ng nghiÖp. Con ®­êng c¬ b¶n ®èi víi ViÖt nam lµ ph¶i tiÕp cËn c«ng nghÖ, hîp t¸c víi c¸c n­íc trong khu vùc vµ quèc tÕ ®Ó s¶n xuÊt nh÷ng s¶n phÈm mµ truíc m¾t ViÖt nam ch­a s¶n xuÊt ®­îc. Trong ®ã, cÇn ®Æc biÖt chó träng c¸c ngµnh: ®iÖn tö, ®iÖn l¹nh gia dông, c¬ khÝ nhá phôc vô n«ng nghiÖp, « t«, thiÕt bÞ ®iÖn, s¾t thÐp vµ vËt liÖu x©y dùng cao cÊp,... C¸c ngµnh dÞch vô nh­ dÞch vô phÇn mÒm, du lÞch, vËn t¶i, qu¸ c¶nh, b¶o hiÓm, tµi chÝnh, ng©n hµng còng cÇn ®­îc chó träng ph¸t triÓn. 2.1.3. C¶i thiÖn hÖ thèng kÕt cÊu h¹ tÇng ViÖc c¶i thiÖn vµ hoµn thiÖn hÖ thèng kÕt cÊu h¹ tÇng sÏ gióp ViÖt nam n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ v× kÕt cÊu h¹ tÇng lµ nÒn t¶ng cho c¸c ngµnh kinh tÕ ph¸t triÓn, t¹o ra søc hót ®èi víi ®èi víi c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi. Tuy vËy, viÖc ®Çu t­ vµo c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng ®ßi hái vèn lín, thêi gian hoµn vèn dµi, trong khi ®ã nguån vèn ng©n s¸ch Nhµ n­íc cã h¹n, c¸c doanh nghiÖp trong n­íc còng kh«ng cã kh¶ n¨ng ®Çu t­. V× vËy, Nhµ n­íc ph¶i cã chÝnh s¸ch thu hót vèn tõ nhiÒu nguån kh¸c nhau ®Ó ®Çu t­ vµo c¬ së h¹ tÇng: - TiÕp tôc tranh thñ sù gióp ®ì viÖn trî cña c¸c quèc gia (nguån vèn ODA) vµ c¸c tæ chøc tµi chÝnh vµ kinh tÕ quèc tÕ nh­ Ng©n hµng thÕ giíi (WB), Ng©n hµng ph¸t triÓn Ch©u ¸ (ADB), Quü tiÒn tÖ quèc tÕ (IMF),... - §Ò ra nh÷ng chÝnh s¸ch cô thÓ nh»m khuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp vµ ng­êi d©n ®Çu t­ trùc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp vµo c¸c dù ¸n h¹ tÇng, th«ng qua c¸c h×nh thøc BOT, BT, BTO, hîp t¸c kinh doanh, liªn doanh hoÆc tr¸i phiÕu c«ng tr×nh. §Æc biÖt, cÇn khuyÕn khÝch sù ®ãng gãp cña nh©n d©n, c¶ vÒ vèn vµ c«ng søc trong viÖc c¶i thiÖn c¬ së h¹ tÇng n«ng th«n. ChÝnh phñ tiÕp tôc cã chÝnh s¸ch thu hót vèn tõ c¸c doanh nghiÖp b»ng c¸ch ®­a ra nh÷ng chÝnh s¸ch ­u ®·i h¬n n÷a vÒ thuÕ, gi¸ thuª ®Êt cho phÐp c¸c doanh nghiÖp vay tÝn dông ®Ó n©ng cÊp, c¶i t¹o ®­êng cò vµ thu phÝ giao th«ng ®Ó hoµn vèn, doanh nghiÖp øng tiÒn ra lµm ®­êng tr­íc ChÝnh phñ dïng ng©n s¸ch thanh to¸n sau. Trong khi nguån vèn ng©n s¸ch ®Ó ®Çu t­ cho c¬ së h¹ tÇng ë c¸c ®Þa ph­¬ng v« cïng h¹n hÑp th× c¬ chÕ ®æi ®Êt lÊy c¬ së h¹ tÇng më ra mét h­íng ®i míi: Võa huy ®éng ®­îc nguån néi lùc to lín, võa ph¸t triÓn ®­îc c¬ së h¹ tÇng theo nh÷ng qui ho¹ch tæng thÓ ®ång bé vµ hiÖn ®¹i. §©y lµ mét m« h×nh hay cÇn ®­îc ®Èy m¹nh triÓn khai ë c¸c ®Þa ph­¬ng. - §èi víi c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi, Nhµ n­íc ph¶i ®iÒu chØnh mét sè chÝnh s¸ch vÒ tµi chÝnh ®Ó c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi yªn t©m ®Çu t­ vµo ViÖt nam. ViÖc huy ®éng c¸c nguån vèn ®Çu t­ cho c¬ së h¹ tÇng ®· khã kh¨n nh­ng vÊn ®Ò quan träng h¬n viÖc ph©n bæ ®Çu t­ vµ qu¶n lý nguån vèn sao cho ®ång vèn ®­îc ®Çu t­ cã hiÖu qu¶ nhÊt. Muèn vËy, cÇn cã sù phèi hîp h¬n n÷a gi÷a c¸c Bé, ngµnh liªn quan trong viÖc x¸c ®Þnh môc tiªu vµ danh môc ®Çu t­, n©ng cao chÊt l­îng thÈm ®Þnh c¸c c«ng tr×nh. Trong qu¸ tr×nh x©y dùng c«ng tr×nh, c¸c c¬ quan chøc n¨ng ph¶i t¨ng c­êng gi¸m s¸t, ®¶m b¶o chÊt l­îng vµ kh«ng lµm ph¸t sinh thªm vèn. Bªn c¹nh viÖc c¶i thiÖn, n©ng cÊp hÖ thèng c¬ së h¹ tÇng bao gåm hÖ thèng giao th«ng, hÖ thèng cÊp tho¸t n­íc, ®iÖn, bÖnh viÖn, tr­êng häc,... trong qu¸ tr×nh héi nhËp hiÖn nay ViÖt nam cÇn x©y dùng c¬ së h¹ tÇng th«ng tin quèc gia. ViÖc t¹o lËp mét m¹ng l­íi th«ng tin quèc gia sÏ cung cÊp kÞp thêi, ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c c¸c th«ng tin trªn nhiÒu lÜnh vùc kh¸c nhau gióp ChÝnh phñ vµ c¸c doanh nghiÖp ®­a ra ®­îc c¸c quyÕt ®Þnh nhanh vµ hiÖu qu¶. §Æc biÖt lµ nh÷ng th«ng tin vÒ kinh tÕ nh­: th«ng tin c«ng nghÖ, th«ng tin hµng ho¸, th«ng tin gi¸ c¶ hµng hãa trong vµ ngoµi n­íc, c¸c thÓ chÕ, chÝnh s¸ch cña c¸c n­íc thµnh viªn ASEAN còng nh­ lé tr×nh héi nhËp cña ViÖt nam vµ c¸c n­íc nh»m gióp c¸c doanh nghiÖp ViÖt nam chñ ®éng trong viÖc th©m nhËp thÞ tr­êng, n©ng cao søc c¹nh tranh. 3. Nhãm gi¶i ph¸p vÒ chÝnh s¸ch x· héi nh»m h¹n chÕ vµ gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò tiªu cùc cña héi nhËp 3.1. Ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi t¹o viÖc lµm ®Ó gi¶i quyÕt thÊt nghiÖp Ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi t¹o më viÖc lµm lµ gi¶i ph¸p c¬ b¶n nhÊt, quan träng nhÊt, quyÕt ®Þnh viÖc t¨ng, gi¶m chç lµm viÖc. Do vËy, ph¶i thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng nh»m gi¶i quyÕt hîp lý mèi quan hÖ gi÷a t¨ng tr­ëng kinh tÕ vµ t¹o më viÖc lµm nh»m ®¹t môc tiªu æn ®Þnh viÖc lµm cho ng­êi ®· cã viÖc lµm vµ t¹o 5 - 5,5 triÖu chç lµm viÖc míi trong 5 n¨m. Nhµ n­íc cÇn tËp trung mét sè ch­¬ng tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ träng ®iÓm t¹o viÖc lµm, thu hót nhiÒu lao ®éng bao gåm: Thø nhÊt, c¸c ch­¬ng tr×nh ph¸t triÓn n«ng nghiÖp vµ n«ng th«n - TËp trung th©m canh h¬n 8 triÖu ha ®Êt n«ng nghiÖp, chuyÓn ®æi c¬ cÊu c©y trång vËt nu«i, ®Æc biÖt lµ nh÷ng vïng träng ®iÓm s¶n xuÊt n«ng nghiÖp hµng ho¸, chó träng ®Çu t­ ph¸t triÓn kinh tÕ trang tr¹i. - §Çu t­, khai th¸c tiÒm n¨ng cña c¸c tØnh ®ång b»ng ®Ó ph¸t triÓn nu«i trång thuû s¶n, khai th¸c tiÒm n¨ng biÓn, më réng nghÒ ®¸nh b¾t ngoµi kh¬i, t¹o viÖc lµm vµ t¨ng kim ng¹ch xuÊt khÈu. - §Çu t­ x©y dùng c¬ së h¹ tÇng n«ng th«n nh­ thuû lîi, kiªn cè ho¸ kªnh m­¬ng, giao th«ng n«ng th«n, c¸c c«ng tr×nh phóc lîi nh»m t¨ng thêi gian sö dông lao ®éng. Thø hai, c¸c ch­¬ng tr×nh ph¸t triÓn c«ng nghiÖp vµ dÞch vô Ph¸t triÓn c«ng nghiÖp vµ dÞch vô ®ãng vai trß quyÕt ®Þnh ®Õn chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ, c¬ cÊu lao ®éng, n©ng cao chÊt l­îng lao ®éng vµ n¨ng lùc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ. Theo ®Þnh h­íng kÕ ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi n¨m 2001-2005, trong lÜnh vùc viÖc lµm cÇn chó träng c¸c ch­¬ng tr×nh: - Ch­¬ng tr×nh x©y dùng vµ ph¸t triÓn c¸c khu c«ng nghÖ cao, chñ yÕu ë c¸c vïng kinh tÕ ®éng lùc, c¸c ®« thÞ lín, thu hót lao ®éng cã tr×nh ®é cao ®Ó t¨ng søc c¹nh tranh. - Ch­¬ng tr×nh x©y dùng vµ ph¸t triÓn c¸c trung t©m v¨n ho¸, thÓ thao, c¸c khu du lÞch. - C¸c c«ng tr×nh kinh tÕ - x· héi träng ®iÓm cña Nhµ n­íc: ®­êng Hå ChÝ Minh, thuû ®iÖn S¬n La, ho¸ dÇu Dung QuÊt, s©n bay, bÕn c¶ng,... thu hót nhiÒu lao ®éng. Thø ba, c¸c ch­¬ng tr×nh më réng, ph¸t triÓn lµng nghÒ, x· nghÒ, phè nghÒ, c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá t¹o viÖc lµm míi vµ viÖc lµm thªm cho ng­êi lao ®éng, tõng b­íc rót dÇn lao ®éng n«ng th«n ra khái khu vùc n«ng nghiÖp. 3.2. §Èy m¹nh ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng gi¶i quyÕt viÖc lµm Trong t×nh h×nh n­íc ta hiÖn nay, xuÊt khÈu lao ®éng lµ mét gi¶i ph¸p mang l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ - x· héi. Nh÷ng n¨m gÇn ®©y, mçi n¨m ViÖt nam xuÊt khÈu ®­îc h¬n 30.000 lao ®éng, gãp phÇn gi¶i quyÕt t×nh tr¹ng thÊt nghiÖp. §èi víi ng­êi lao ®éng, viÖc ®i xuÊt khÈu lao ®éng gióp hä cã nguån thu nhËp cao, tÝch luü vèn ®Ó c¶i thiÖn ®êi sèng vµ ®iÒu kiÖn lµm viÖc. §èi víi Nhµ n­íc, xuÊt khÈu lao ®éng trong thêi gian qua ®· gi¶m ®­îc kho¶n ®Çu t­ trong n­íc cho viÖc ®µo t¹o nghÒ vµ t¹o viÖc lµm, ®ång thêi nguån ngo¹i tÖ quèc gia còng ®­îc bæ sung h¬n 1 tû USD mçi n¨m do ng­êi lao ®éng chuyÓn vÒ n­íc. Tuy vËy, ho¹t ®éng xuÊt khÈu n­íc ta ®ang gÆp nhiÒu khã kh¨n. VÒ mÆt kh¸ch quan, sù c¹nh tranh gi÷a c¸c quèc gia t¹i c¸c thÞ tr­êng tiÕp nhËn lao ®éng ngµy cµng gay g¾t. VÒ mÆt chñ quan, ho¹t ®éng nµy cña ViÖt nam cßn nhiÒu h¹n chÕ vÒ chÊt l­îng lao ®éng, c¬ chÕ, chÝnh s¸ch, sù kiÓm tra, gi¸m s¸t cña c¸c c¬ quan chøc n¨ng ®èi víi c¸c doanh nghiÖp lµm c«ng t¸c xuÊt khÈu lao ®éng,...V× vËy, ®Ó ®Èy m¹nh ho¹t ®éng xuÊt khÈu trong thêi gian tíi, mét sè gi¶i ph¸p ®­a ra lµ: Thø nhÊt, hoµn thiÖn c¬ chÕ chÝnh s¸ch vÒ xuÊt khÈu lao ®éng Hoµn thiÖn hÖ thèng v¨n b¶n vÒ xuÊt khÈu lao ®éng, ban hµnh söa ®æi, bæ sung nh÷ng c¬ chÕ chÝnh s¸ch cho phï hîp víi sù vËn ®éng cña thÞ tr­êng, ®ã lµ chÝnh s¸ch ®Çu t­ ph¸t triÓn thÞ tr­êng cÇn cã c¸c quy ®Þnh vÒ t¸i ®Çu t­ cho c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng tõ nguån thuÕ doanh nghiÖp ph¶i nép tõ ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng trong 5 n¨m. Hç trî cho doanh nghiÖp tõ Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn thÞ tr­êng cña Bé, ngµnh, ®Þa ph­¬ng. Thªm vµo ®ã, Nhµ n­íc cÇn tiÕp tôc bæ sung, hoµn thiÖn c¬ chÕ, chÝnh s¸ch nhÊt lµ c¬ chÕ vÒ tµi chÝnh ®Ó n©ng cao kh¶ n¨ng ho¹t ®éng vµ t¹o sù chñ ®éng cho doanh nghiÖp xuÊt khÈu, vÝ dô cho phÐp c¸c doanh nghiÖp ¸p dông phÝ m«i giíi theo th«ng lÖ quèc tÕ tuú t×nh h×nh thÞ tr­êng. Ngoµi ra chóng ta nªn: + Ban hµnh chÝnh s¸ch tÝn dông cho ng­êi lao ®éng ®i xuÊt khÈu lao ®éng + X©y dùng Quü hç trî xuÊt khÈu lao ®éng + Söa ®æi chÝnh s¸ch b¶o hiÓm x· héi theo h­íng nh÷ng ng­êi ®· tham gia th× tiÕp tôc ®ãng b¶o hiÓm x· héi, ®èi t­îng cßn l¹i tham gia b¶o hiÓm x· héi tù nguyÖn. + C¬ chÕ sö dông lao ®éng xuÊt khÈu khi hoµn thµnh hîp ®ång vÒ n­íc. Thø hai, s¾p xÕp, tæ chøc l¹i c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng ViÖc s¾p xÕp vµ tæ chøc l¹i c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng dùa trªn c¬ së ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp (c¸c tiªu chÝ vÒ chÊt l­îng tuyÓn chän, ®µo t¹o, gi¸o dôc ®Þnh h­íng cho lao ®éng vµ c¸c bé qu¶n lý lao ®éng ë n­íc ngoµi, chÊp hµnh chÕ ®é tµi chÝnh, chÕ ®é ®¨ng ký hîp ®ång, chÕ ®é b¸o c¸o, quy m« lao ®éng ®i tõng thÞ tr­êng,..). TiÕn hµnh thanh tra kiÓm tra, kiÓm tra ®Þnh kú ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng. C¸c Bé, ngµnh, ®Þa ph­¬ng chñ qu¶n cÇn lùa chän s¾p xÕp l¹i doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng ®¶m b¶o sè l­îng phï hîp nh­ng chÊt l­îng cao. Thø ba, t¨ng c­êng ho¹t ®éng qu¶n lý vµ gi¸m s¸t ®èi víi c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng T¨ng c­êng tr¸ch nhiÖm cña c¸c Bé, ngµnh, ®Þa ph­¬ng trong x©y dùng, qu¶n lý, chØ ®¹o ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng. §Çu t­ vÒ c¬ së vËt chÊt vµ c¸n bé, ®¸p øng nhiÖm vô më cöa thÞ tr­êng vµ qu¶n lý ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng. Qu¶n lý, kiÓm tra, kiÓm so¸t ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng. ChØ ®¹o, xö lý c¸c v­íng m¾c, vi ph¹m cña doanh nghiÖp, phßng ngõa, ng¨n chÆn vµ xö lý c¸c hiÖn t­îng tiªu cùc. Bé lao ®éng th­¬ng binh vµ x· héi nªn giao cho c¸c Së lao ®éng th­¬ng binh vµ x· héi ®Þa ph­¬ng ®­îc quyÒn xem xÐt, chän c¸c trung t©m, chi nh¸nh dÞch vô lao ®éng nµo ®­îc lµm vÖ tinh cho c¸c c«ng ty xuÊt khÈu lao ®éng. Khi tuyÓn lao ®éng, c¸c chi nh¸nh ph¶i b¸o c¸o víi Së, nÕu kh«ng b¸o c¸o coi nh­ tuyÓn dông bÊt hîp ph¸p ®Ó t¨ng c­êng sù kiÓm tra gi¸m s¸t ®èi víi ho¹t ®éng tuyÓn chän lao ®éng. ChÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng nªn quan t©m ®Õn ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng, lµm cÇu nèi gi÷a c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng víi ng­êi d©n, cung cÊp nh÷ng th«ng tin cÇn thiÕt ®i ®«i víi viÖc hç trî kinh phÝ cho ng­êi lao ®éng. Thø t­, n©ng cao chÊt l­îng lùc l­îng xuÊt khÈu lao ®éng C¸c doanh nghiÖp cÇn ph¶i c¨n cø vµo nhu cÇu thÞ tr­êng lao ®éng vµ kh¶ n¨ng ký kÕt hîp ®ång ®Ó lËp kÕ ho¹ch xuÊt khÈu lao ®éng hµng n¨m vµ dµi h¹n, phèi hîp víi c¸c ®Þa ph­¬ng ®Ó chuÈn bÞ nguån lao ®éng ®­a vµo ®µo t¹o chuyªn m«n, ngo¹i ng÷ phï hîp víi yªu cÇu cña thÞ tr­êng. C¸c doanh nghiÖp ph¶i thµnh lËp c¬ së ®µo t¹o víi kh¶ n¨ng ®µo t¹o tõ 100 lao ®éng trë lªn. Song song víi c«ng t¸c ®µo t¹o t¹i c¸c c¬ së ®µo t¹o riªng, c¸c doanh nghiÖp cÇn liªn kÕt víi c¸c tr­êng d¹y nghÒ ®Ó ®µo t¹o nguån lao ®éng theo c¬ chÕ thÞ tr­êng cung cÊp lao ®éng cã chÊt l­îng cho doanh nghiÖp vµ doanh nghiÖp t¹o ®Çu ra cho tr­êng. Bªn c¹nh viÖc ®µo tµo nghÒ vµ ngo¹i ng÷ cho ng­êi lao ®éng th× néi dung ®µo t¹o vÒ gi¸o dôc ®Þnh h­íng trong ®ã cã phÇn n©ng cao hiÓu biÕt vÒ phong tôc, tËp qu¸n, quan hÖ chñ thî, ®iÒu kiÖn lµm viÖc vµ ý thøc chÊp hµnh ph¸p luËt, kû luËt lao ®éng cho hä tr­íc khi ®i ra n­íc ngoµi còng rÊt quan träng. H¬n n÷a, néi dung ch­¬ng tr×nh ®µo t¹o vµ gi¸o dôc ®Þnh h­íng ph¶i ®­îc th­êng xuyªn ®iÒu chØnh vµ cËp nhËt sao cho néi dung ®µo t¹o ph¶i s¸t thùc vµ ®¸p øng yªu cÇu thùc tÕ h¬n. Sù nghiÖp ®µo t¹o lµ tr¸ch nhiÖm cña mçi doanh nghiÖp nh­ng Nhµ n­íc ph¶i cã chÝnh s¸ch hç trî vÒ ch­¬ng tr×nh ®µo t¹o, c¬ së vËt chÊt vµ trang thiÕt bÞ cÇn thiÕt cho viÖc häc tËp vµ thùc hµnh. §èi víi c¸c doanh nghiÖp lµm ¨n cã hiÖu qu¶ vµ uy tÝn, ng©n s¸ch Nhµ n­íc cÇn ®Çu t­ th«ng qua h×nh thøc cÊp ph¸t vèn, vay ­u ®·i, cho ®Ó l¹i c¸c kho¶n nép,... ®ång thêi ¸p dông chÕ ®é thu häc phÝ ®Ó t¹o nguån vèn ®µo t¹o nguån nh©n lùc cho c¸c doanh nghiÖp. Nhµ n­íc nªn cã chÕ ®é trî gióp hoÆc cho vay ­u ®·i nh÷ng ng­êi ®i xuÊt khÈu lao ®éng lµ con em gia ®×nh th­¬ng binh, liÖt sÜ, gia ®×nh cã c«ng víi c¸ch m¹ng, kinh tÕ khã kh¨n...®Ó hä cã ®ñ ®iÒu kiÖn ®i lµm viÖc ë n­íc ngoµi. 3.3. T¨ng c­êng c¸c ho¹t ®éng hç trî cho ng­êi thÊt nghiÖp vµ c¸c ®èi t­îng yÕu thÕ trong thÞ tr­êng lao ®éng Thø nhÊt, tæ chøc cho vay vèn theo c¸c dù ¸n nhá gi¶i quyÕt viÖc lµm th«ng qua Quü quèc gia hç trî viÖc lµm - Cung cÊp c¸c mãn vay ­u ®·i víi l·i suÊt thÊp cho ng­êi thÊt nghiÖp, ng­êi thiÕu viÖc lµm ®Ó tù t¹o viÖc lµm míi hoÆc t¹o thªm viÖc lµm cã hiÖu qu¶ h¬n, g¾n víi chuyÓn giao c«ng nghÖ, h­íng dÉn c¸ch lµm ¨n cho n«ng d©n vµ ph¸t triÓn ngµnh nghÒ. - Tæ chøc cho c¸c c¬ së sö dông lao ®éng vay vèn ®Ó bè trÝ viÖc lµm æn ®Þnh trªn 1 n¨m cho ng­êi thÊt nghiÖp, ng­êi ch­a cã viÖc lµm, g¾n víi ph¸t triÓn trang tr¹i, doanh nghiÖp võa vµ nhá, doanh nghiÖp chÕ biÕn hµng n«ng s¶n, hµng xuÊt khÈu vµ viÖc ¸p dông phï hîp c«ng nghÖ sö dông lao ®éng. - Tæ chøc cho c¸c doanh nghiÖp sö dông nhiÒu lao ®éng n÷ cã khã kh¨n vay vèn ®Ó ®¶m b¶o viÖc lµm cho lao ®éng n÷, tr¸nh nguy c¬ mÊt viÖc lµm. - Tæ chøc cho c¸c c¬ së s¶n xuÊt kinh doanh, c¬ së d¹y nghÒ dµnh riªng cho ng­êi tµn tËt vµo häc nghÒ, c¸c doanh nghiÖp nhËn sè lao ®éng lµ ng­êi tµn tËt vµo lµm viÖc cao h¬n tû lÖ Nhµ n­íc quy ®Þnh vay vèn ®Ó d¹y nghÒ vµ t¹o viÖc lµm viÖc lµm cho ng­êi tµn tËt. Thø hai. n©ng cao n¨ng lùc vµ hiÖn ®¹i ho¸ c¸c Trung t©m dÞch vô viÖc lµm - Kh¶o s¸t, ®¸nh gi¸ nhu cÇu x©y dùng vµ n©ng cÊp c¬ së vËt chÊt Trung t©m dÞch vô viÖc lµm cña c¸c tØnh ®Ó ®Çu t­ x©y dùng. - N©ng cao n¨ng lùc vµ hiÖn ®¹i ho¸ c¸c Trung t©m dÞch vô viÖc lµm. Quy ho¹ch ®æi míi vµ ¸p dông c¸c c«ng nghÖ tiªn tiÕn, ®Æc biÖt lµ c«ng nghÖ th«ng tin trong ho¹t ®éng cña c¸c Trung t©m. - Tæ chøc c¸c dÞch vô viÖc lµm theo h­íng sau: + Cung cÊp c¸c dÞch vô viÖc lµm miÔn phÝ ®èi víi ng­êi thÊt nghiÖp, ng­êi thiÕu viÖc lµm ®¨ng ký t×m viÖc lµm, bao gåm t­ vÊn lùa chän viÖc lµm, n¬i lµm viÖc, lôa chän häc nghÒ, h×nh thøc häc vµ n¬i häc, t­ vÊn lËp dù ¸n t¹o viÖc lµm hoÆc t¹o thªm viÖc lµm, ph¸p luËt liªn quan ®Õn viÖc lµm, giíi thiÖu viÖc lµm,... + Tæ chøc cung øng c¸c dÞch vô viÖc lµm cho ng­êi sö dông lao ®éng theo hîp ®ång bao gåm: cung øng lao ®éng, gióp tuyÓn lao ®éng, t­ vÊn ph¸p luËt vÒ lao ®éng viÖc lµm, cung cÊp th«ng tin vÒ thÞ tr­êng lao ®éng,... + Tæ chøc c¸c héi chî viÖc lµm ®Ó cho ng­êi lao ®éng vµ ng­êi sö dông lao ®éng, c¸c trung t©m dÞch vô viÖc lµm vµ c¬ së ®µo t¹o gÆp gì trùc tiÕp, n¾m b¾t th«ng tin, nhu cÇu vÒ lao ®éng, viÖc lµm, tuyÓn dông trùc tiÕp. - Tæ chøc d¹y nghÒ g¾n víi viÖc lµm: + Tæ chøc d¹y nghÒ theo hîp ®ång häc nghÒ g¾n liÒn víi viÖc lµm cho ng­êi thÊt nghiÖp ®· ®¨ng ký t×m viÖc t¹i c¸c c¬ së d¹y nghÒ cña Trung t©m dÞch vô viÖc lµm hoÆc c¸c c¬ së d¹y nghÒ kh¸c do Trung t©m giíi thiÖu. + §Çu t­ n©ng cÊp trang thiÕt bÞ, ph­¬ng tiÖn d¹y nghÒ cho c¸c c¬ së d¹y nghÒ thuéc Trung t©m dÞch vô viÖc lµm vµ c¸c c¬ së d¹y nghÒ dµnh riªng cho ng­êi tµn tËt. Thø ba, ®iÒu tra, thèng kª thÞ tr­êng lao ®éng vµ x©y dùng hÖ thèng th«ng tin vÒ thÞ tr­êng lao ®éng X©y dùng vµ tõng b­íc hoµn thiÖn, hiÖn ®¹i ho¸ hÖ thèng th«ng tin thÞ tr­êng lao ®éng, ®¶m b¶o cung cÊp th«ng tin ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c, kÞp thêi th«ng qua nh÷ng diÔn biÕn cña thÞ tr­êng lao ®éng, lµm c¬ së cho viÖc ho¹ch ®Þnh vµ ®iÒu chØnh kÕ ho¹ch, chÝnh s¸ch viÖc lµm vµ thÞ tr­êng lao ®éng. Thø t­, ®µo t¹o vµ båi d­ìng c¸n bé qu¶n lý viÖc lµm N©ng cao kiÕn thøc vµ kü n¨ng x©y dùng, qu¶n lý ®iÒu hµnh vµ triÓn khai ch­¬ng tr×nh viÖc lµm cho c¸n bé qu¶n lý viÖc lµm thuéc c¸c Bé, ngµnh, Tæng côc, c¸c Khu c«ng nghiÖp, Khu chÕ xuÊt, c¸c ®oµn thÓ quÇn chóng vµ c¸c Trung t©m dÞch vô viÖc lµm, b»ng c¸ch tæ chøc c¸c kho¸ huÊn luyÖn vµ tæ chøc c¸c ®oµn tham quan häc hái kinh nghiÖm cña c¸c n­íc trong lÜnh vùc gi¶i quyÕt viÖc lµm vµ dÞch vô viÖc lµm. Thø n¨m, xóc tiÕn viÖc thµnh lËp quü b¶o hiÓm thÊt nghiÖp cho ng­êi lao ®éng Bé lao ®éng th­¬ng binh vµ x· héi ®ang x©y dùng kÕ ho¹ch h×nh thµnh Quü b¶o hiÓm thÊt nghiÖp. ChÝnh phñ nªn xóc tiÕn viÖc h×nh thµnh Quü nµy v× ®©y lµ mét gi¶i ph¸p h÷u Ých vµ l©u dµi nh»m gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò x· héi do thÊt nghiÖp. ChÝnh s¸ch b¶o hiÓm thÊt nghiÖp nh»m b¶o ®¶m cho ng­êi lao ®éng ë c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ®­îc tham gia b¶o hiÓm thÊt nghiÖp ®Ó khi mÊt viÖc lµm ®­îc h­ëng trî cÊp thÊt nghiÖp, gióp hä cã ®iÒu kiÖn æn ®Þnh ®êi sèng vËt chÊt cho b¶n th©n vµ gia ®×nh khi ch­a t×m ®­îc viÖc lµm. Nhµ n­íc më réng chÕ ®é b¶o hiÓm thÊt nghiÖp cho ng­êi lao ®éng thuéc mäi thµnh phÇn kinh tÕ, Nhµ n­íc sÏ ban hµnh chÝnh s¸ch, chÕ ®é vµ quy ®Þnh tæ chøc qu¶n lý sù nghiÖp b¶o hiÓm thÊt nghiÖp cho toµn x· héi. Tuy nhiªn, Nhµ n­íc kh«ng bao cÊp, kh«ng lÊy ng©n s¸ch ®Ó chi tr¶ cho chÝnh s¸ch nµy, mµ ng­êi lao ®éng vµ ng­êi sö dông lao ®éng cã tr¸ch nhiÖm tham gia b¶o hiÓm thÊt nghiÖp, xem ®©y lµ mét néi dung trong hîp ®ång lao ®éng mµ hai bªn ký kÕt, ®¶m b¶o quyÒn lîi cho ng­êi lao ®éng nh­ chÝnh s¸ch b¶o hiÓm x· héi vµ c¸c chÝnh s¸ch kh¸c. Tuy nhiªn, b¶o hiÓm thÊt nghiÖp lµ mét bé phËn cña chÝnh s¸ch b¶o hiÓm x· héi, nh­ng lo¹i h×nh nµy cã mét sè ®Æc thï riªng, rÊt khã qu¶n lý v× vËy trong qu¸ tr×nh h×nh thµnh Quü nµy, ChÝnh phñ vµ Bé lao ®éng th­¬ng binh x· héi cÇn ph¶i c©n nh¾c ®Ó cã gi¶i ph¸p xö lý nh÷ng vÊn ®Ò sau: Thø nhÊt, ®èi t­îng cña b¶o hiÓm thÊt nghiÖp kh«ng thÓ tÝnh to¸n ®­îc, còng kh«ng thÓ dù to¸n chÝnh x¸c ®­îc nh­ c¸c lo¹i b¶o hiÓm x· héi kh¸c (v× mét ng­êi lao ®éng cã thÓ h«m nay cã viÖc lµm, nh­ng ngµy mai bÞ thÊt nghiÖp do thay ®æi c¬ cÊu s¶n xuÊt, thay ®æi c«ng nghÖ) Thø hai, lao ®éng lµm viÖc trong c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c nhau, viÖc qu¶n lý quyÒn lîi cña ng­êi tham gia b¶o hiÓm thÊt nghiÖp rÊt khã kh¨n, v× thùc tÕ sÏ cã nhiÒu ng­êi lao ®éng t×m ®­îc viÖc lµm, cã thu nhËp, nh­ng vÉn ®­îc nhËn trî cÊp thÊt nghiÖp. Thø ba, b¶o hiÓm thÊt nghiÖp cã liªn quan chÆt chÏ víi c¬ quan xóc tiÕn viÖc lµm, trong lóc c¬ quan nµy l¹i ho¹t ®éng ch­a thùc sù cã hiÖu qu¶. ViÖc thµnh lËp Quü b¶o hiÓm thÊt nghiÖp lµ cÇn thiÕt vµ ®· ®­îc ¸p dông hiÖu qu¶ ë nhiÒu n­íc trªn thÕ giíi. ChÝnh phñ cÇn khÈn tr­¬ng xem xÐt vµ xö lý c¸c vÊn ®Ò cßn tån t¹i ®Ó chÝnh s¸ch nµy ®Õn víi ng­êi lao ®éng./. KÕt luËn Liªn kÕt kinh tÕ quèc tÕ ®· trë thµnh xu h­íng mang tÝnh toµn cÇu næi lªn trong mÊy thËp niªn gÇn ®©y. Liªn kÕt kinh tÕ quèc tÕ chÝnh lµ qu¸ tr×nh kh¸ch quan, lµ kÕt qu¶ cña ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ d­íi ¶nh h­ëng cña c¸ch m¹ng khoa häc kü thuËt. Tham gia vµo liªn kÕt kinh tÕ quèc tÕ t¹o ®éng lùc ph¸t triÓn cho quèc gia tuy nhiªn còng ®Ó l¹i nh÷ng th¸ch thøc kh«ng nhá. §Æc biÖt ®èi víi c¸c quèc gia §«ng vµ §«ng Nam ¸, n¬i mµ nÒn kinh tÕ cßn nhiÒu khã kh¨n, nay ph¶i ®èi mÆt víi nh÷ng c¹nh tranh khèc liÖt cña xu h­íng liªn kÕt kinh tÕ quèc tÕ vµ toµn cÇu ho¸ th­¬ng m¹i ®ang diÔn ra nh­ vò b·o, l¹i lµ nh÷ng th¸ch thøc mang tÝnh chÊt sèng cßn. §iÒu ®ã ®ßi hái mçi mét quèc gia thµnh viªn trong khu vùc ph¶i cã c¸c ®èi s¸ch thÝch hîp, ®ång thêi n©ng cao tinh thÇn hîp t¸c, ®oµn kÕt khu vùc t¹o thµnh mét søc m¹nh tæng hîp ®Ó cã thÓ hoµ nhËp, s¸nh vai cïng c¸c khu vùc kinh tÕ kh¸c trªn thÕ giíi vµ thóc ®Èy nhanh h¬n n÷a qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸ th­¬ng m¹i trong t­¬ng lai. Nghiªn cøu vÒ xu h­íng liªn kÕt kinh tÕ quèc tÕ cña c¸c quèc gia §«ng vµ §«ng Nam ¸, thÊy ®­îc nh÷ng nç lùc còng nh­ tinh thÇn hîp t¸c gióp ®ì lÉn nhau cïng v­ît qua c¸c th¸ch thøc, chøng kiÕn c¸c thµnh tùu mµ c¸c quèc gia nµy ®¹t ®­îc, chóng ta cã thÓ thÊy l¹c quan, tin t­ëng h¬n vÒ mét t­¬ng lai s¸ng l¹ng cña nÒn kinh tÕ sÏ cßn b­íc nh÷ng b­íc dµi vÒ phÝa tr­íc. danh môc tµi liÖu tham kh¶o Tµi liÖu tiÕng viÖt - Tù do hãa th­¬ng m¹i quèc tÕ: Nh÷ng xu h­íng vµ chÝnh s¸ch, ViÖn kinh tÕ thÕ giíi. - C¸c c«ng ty xuyªn quèc gia tr­íc ng­ìng cöa thÕ kû 21, nhµ xuÊt b¶n thèng kª. - Toµn cÇu ho¸ vµ khu vùc ho¸ - c¬ héi vµ th¸ch thøc ®èi víi c¸c quèc gia ®ang ph¸t triÓn, ViÖn th«ng tin khoa häc x· héi 2000. - Toµn cÇu ho¸ vµ héi nhËp kinh tÕ cña ViÖt nam, ViÖn th«ng tin khoa häc x· héi 1999. - Vai trß vµ ¶nh h­ëng cña c¸c c«ng ty xuyªn quèc gia trong c¸c b­íc chuyÓn dÞch toµn cÇu ë cuèi thÕ kû 20 - Tµi liÖu phôc vô nghiªn cøu sè 22-30. - ChuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ trong ®iÒu kiÖn héi nhËp víi khu vùc vµ thÕ giíi, Tr­êng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n1999 ViÖt nam vµ c¸c tæ chøc kinh tÕ quèc tÕ - Uû ban quèc gia vÒ hîp t¸c kinh tÕ quèc tÕ, Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia, 2002. - §¸nh thøc con rång ngñ quªn, kinh tÕ ViÖt nam ®i vµo thÕ kû 21, Trung t©m kinh tÕ Ch©u ¸ - Th¸i b×nh D­¬ng, Thêi b¸o kinh tÕ Sµi Gßn, 2002. - Quan hÖ th­¬ng m¹i ViÖt nam- ASEAN vµ chÝnh s¸ch xuÊt nhËp khÈu cña ViÖt nam, Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia, 1999. - Trung Quèc gia nhËp WTO vµ t¸c ®éng ®èi víi §«ng Nam ¸, Nhµ xuÊt b¶n khoa häc x· héi, 2002. - Hîp t¸c kinh tÕ NhËt B¶n - ASEAN h­íng tíi t­¬ng lai, PGS., TS Lª V¨n Sang- Phã tæng gi¸m ®èc Trung t©m kinh tÕ Ch©u ¸ - Th¸i B×nh D­¬ng (VAPEC). - §«ng Nam ¸ - ChÆng ®­êng dµi phÝa tr­íc, Lim Chong Yah, Gi¸o s­ kinh tÕ häc, §¹i häc c«ng nghÖ Nanyang, Singapore, Nhµ xuÊt b¶n ThÕ giíi, 2002. - Kinh tÕ cÊc n­íc §«ng Nam ¸ , thùc tr¹nh vµ triÓn väng, ViÖn nghiªn cøu §«ng Nam ¸, 2002. - C¸c v¨n b¶n ph¸p luËt cã liªn quan. - T¹p chÝ nghiªn cøu Ch©u ¸ - Th¸i B×nh D­¬ng 1999, 2000, 2001, 2002. - B¸o c¸o cña Chñ tÞch héi nghÞ c¸c quan chøc cao cÊp kinh tÕ ASEAN lªn héi nghÞ Héi §ång AFTA ngµy 11/9/2002 t¹i Brunei. - T¹p chÝ Kinh tÕ - KÕ ho¹ch, 2002. Tµi liÖu b»ng tiÕng Anh - World Economic Outlook, IMF, May 2000. - Far Eastern Economic Review, 1999. - Economic Review, 2000.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docXu hướng liên kết kinh tế quốc tế của các nước Đông và Đông nam á.DOC
Luận văn liên quan