Luận văn Ứng dụng hệ thông tin địa lý trong thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất

Đặt vấn đề Quản lý nhà nước đối với đất đai là một hoạt động không thể thiếu được đối với mỗi quốc gia. Cùng với sự phát triển của kinh tế xã hội, đất đai được sử dụng vào các mục đích khác nhau như: sản xuất kinh doanh, an ninh quốc phòng, sản xuất nông, lâm nghiệp, làm nhà ở . Việc gia tăng dân số, tốc độ đô thị hoá nhanh làm cho quỹ đất quốc gia bị biến động. Vậy, làm thế nào để quản lý đất đai hiệu quả và chặt chẽ nhất nhằm bảo vệ quyền sở hữu của nhà nước đối với đất đai?. Đây là câu hỏi đặt ra cho các cấp chính quyền mà trực tiếp là các nhà quản lý đất đai. Trong những năm trước đây, công tác quản lý đất đai của nước ta chưa được coi trọng, gần như bị lãng quên, gây ra nhiều tiêu cực xã hội ảnh hưởng lớn đến đời sống nhân dân. Mặt khác, trong cơ chế thị trường, mấy năm gần đây sự tồn tại khách quan của nhiều thành phần kinh tế kéo theo sự đa dạng của các mối quan hệ trong quản lý và sử dụng đất. Để có sự quản lý chặt chẽ, sử dụng hợp lý tiết kiệm nguồn tài nguyên vô giá này, việc đổi mới công tác quản lý đất đai là rất cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước với mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng văn minh. Ngày nay, với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, đòi hỏi các thông tin phải chính xác, nhanh chóng và kịp thời nên việc ứng dụng các phương pháp làm bản đồ truyền thống không còn phù hợp và một bộ công cụ làm bản đồ mới ra đời, đáp ứng được các nhu cầu trên. Đó là hệ thống thông tin địa lý (Geographic Information Systems), viết tắt là GIS. Hệ thống này có các chức năng cơ bản là tự động tìm kiếm, thu thập và quản lý thông tin theo ý muốn, đặc biệt có khả năng chuẩn hoá và biểu thị các số liệu không gian từ thế giới thực tại phục vụ cho các mục đích khác nhau trong sản xuất và trong nghiên cứu khoa học [15], [25]. Sự ra đời của Hệ thống thông tin địa lý (GIS) là một bước tiến hết sức to lớn trên con đường đưa các ý tưởng và kết quả nghiên cứu địa lý, cách tiếp cận hệ thống theo quan điểm địa lý học hiện đại vào cuộc sống. Ngày nay, GIS được ứng dụng ở rất nhiều lĩnh vực khác nhau có liên quan đến địa lý như: thành lập bản đồ, phân tích dữ liệu không gian đánh giá tài nguyên đất, xây dựng, quy hoạch đô thị và nông thôn . GIS được sử dụng trong rất nhiều ngành kỹ thuật trong đó có ngành địa chính. Khoa học công nghệ của ngành địa chính tập trung chủ yếu vào ba lĩnh vực là: công nghệ thu thập thông tin, công nghệ xử lý thông tin và quản lý thông tin. Với tình trạng biến động đất đai như hiện nay, việc quản lý đất đai bằng sổ sách và bằng bản đồ giấy không thể đáp ứng được nhu cầu cập nhật những thông tin về biến động đất đai một cách kịp thời. Công tác xây dựng và chỉnh lý bản đồ hiện trạng sử dụng đất là một hoạt động lớn của ngành địa chính. Nó đòi hỏi có sự phối hợp đồng bộ và nỗ lực to lớn của tất cả các cấp quản lý cũng như nghiệp vụ kỹ thuật trong toàn ngành. Để đưa hoạt động chỉnh lý và xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất ở tất cả các cấp theo định kỳ hàng năm và 5 năm vào nề nếp, việc đưa công nghệ thông tin vào trong công tác xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất là điều cần thiết, nó đáp ứng được tính cấp thiết và độ chính xác mà trong công tác quản lý đất đai đòi hỏi. Để giải quyết yêu cầu của thực tiễn nói trên chúng tôi tiến hành đề tài "ứng dụng hệ thông tin địa lý trong thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất", nhằm đáp ứng được phần nào nhu cầu của công tác quản lý nhà nước về đất đai. Bản đồ hiện trạng sử dụng đất được lập ra nhằm mục đích thể hiện kết quả thống kê, kiểm kê đất đai lên bản vẽ, xây dựng tài liệu cơ bản phục vụ quản lý lãnh thổ, quản lý đất đai, đồng thời là tài liệu phục vụ xây dựng, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và kiểm tra việc thực hiện quy hoạch đất đã được phê duyệt của các địa phương và các ngành kinh tế. Điều đặc biệt và cần thiết hơn nữa đó là bản đồ hiện trạng sử dụng đất được lập ra ở dạng số nên việc thay đổi các thông số trong bản đồ không còn khó khăn và tốn kém thời gian, hay nói cách khác đó là việc cập nhật thông tin một cách dễ dàng, nhanh chóng và chính xác, đáp ứng kịp thời những yêu cầu của các nhà quản lý đất đai./.

pdf78 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 05/06/2013 | Lượt xem: 1662 | Lượt tải: 3download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Luận văn Ứng dụng hệ thông tin địa lý trong thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
heo nhiÒu hÖ thèng to¹ ®é kh¸c nhau, kh¶ n¨ng thiÕt kÕ ®å ho¹ m¹nh víi c¸c chøc n¨ng ®a d¹ng cho phÐp thao t¸c nhanh víi c¸c d¹ng d÷ liÖu ®å ho¹ kh«ng gian. Ngoµi lµm m«i tr−êng ®Ó ch¹y c¸c phÇn mÒm h÷u Ých trong thµnh lËp b¶n ®å nh− : IRASB, IRASC, MGE, GEOVEC, Microsrtation cßn cã mét giao diÖn ®å ho¹ bao gåm nhiÒu cöa sæ, thùc ®¬n, b¶ng c«ng cô vµ nhiÒu chøc n¨ng kh¸c rÊt tiÖn lîi cho ng−êi sö dông. C¸c c«ng cô cña Microstation ®−îc sö dông ®Ó sè ho¸ c¸c ®èi t−îng trªn nÒn ¶nh (raster), söa ch÷a b¶n ®å. Microstation cßn cung cÊp c«ng cô nhËp, xuÊt (import, export) d÷ liÖu ®å ho¹ tõ c¸c phÇn mÒm kh¸c. - IRASB: lµ phÇn mÒm hiÓn thÞ vµ biªn tËp d÷ liÖu raster d−íi d¹ng c¸c ¶nh ®en tr¾ng vµ ®−îc ch¹y trªn nÒn cña Microstation. MÆc dï d÷ liÖu cña IrasB vµ Microstation ®−îc hiÓn thÞ trªn cïng mét mµn h×nh nh−ng nã hoµn toµn ®éc lËp víi nhau. NghÜa lµ viÖc thay ®æi d÷ liÖu phÇn nµy kh«ng ¶nh h−ëng ®Õn d÷ liÖu cña phÇn kia. Ngoµi viÖc sö dông IrasB ®Ó hiÓn thÞ c¸c file ¶nh b¶n ®å phôc vô cho qu¸ tr×nh sè ho¸ trªn ¶nh, c«ng cô Warp cña IrasB ®−îc sö dông ®Ó n¾n c¸c file ¶nh Raster tõ to¹ ®é hµng cét cña c¸c pixel vÒ to¹ ®é thùc cña b¶n ®å. Download» 42 - GEOVEC: lµ phÇn mÒm ch¹y trªn nÒn Microstation cung cÊp c¸c c«ng cô sè ho¸ b¸n tù ®éng c¸c ®èi t−îng trªn nÒn ¶nh víi ®Þnh d¹ng cña Intergraph. Mçi mét ®èi t−îng sè ho¸ b»ng Geovec ph¶i ®−îc ®Þnh nghÜa tr−íc c¸c th«ng sè vÒ ®å ho¹ vÒ mµu s¾c, líp th«ng tin, khi ®ã ®èi t−îng nµy ®−îc gäi lµ mét Feature. Mçi Feature cã mét tªn gäi vµ m· sè riªng. Trong qu¸ tr×nh sè ho¸ c¸c ®èi t−îng b¶n ®å, Geovec ®−îc dïng nhiÒu trong sè ho¸ c¸c ®èi t−îng d¹ng ®−êng. - MGE: lµ tËp hîp mét sè modul ch−¬ng tr×nh dïng ®Ó chuyÓn ®æi c¸c b¶n ®å ®· ®−îc biªn tËp tõ hÖ to¹ ®é Gauss sang UTM hoÆc ng−îc l¹i. Trong cïng mét hÖ to¹ ®é cã thÓ chuyÓn tõ mói nµy sang mói kh¸c. Ngoµi ra cßn cã thÓ t¹o l−íi to¹ ®é. 4.2.2. Thùc ®¬n vµ c¸c chøc n¨ng c¬ b¶n cña Microstation * Thùc ®¬n trong Mirostation + New: T¹o file míi, dïng ®Ó më mét file míi + Open: Më file lµm viÖc, chän ®−êng dÉn ®Õn file cÇn më + Save: Ghi file vµo chÝnh file ®ang më + Save as: Ghi file ®ang më vµo ®Üa tõ vµ lÊy mét tªn kh¸c + Close: §ãng file ®ang lµm viÖc + Import: NhËp d÷ liÖu ®å ho¹ vµo trong Microstation cã phÇn ®u«i DXF. + Export: XuÊt mét file ®å ho¹ *.dgn chuyÓn sang file *.dxf ®Ó tiÖn giao diÖn víi c¸c phÇn mÒm kh¸c. * B¶ng c«ng cô trong Microstation - LINE- §−êng: + Place Line: Dïng ®Ó vÏ c¸c ®o¹n th¼ng. + Place Line String: Dïng ®Ó vÏ ®−êng gåm nhiÒu ®o¹n th¼ng liªn tiÕp. - POLYGON- Vïng khÐp kÝn: + Place Block: Dïng ®Ó vÏ c¸c h×nh ch÷ nhËt + Place Shape: VÏ mét vïng khÐp kÝn cã h×nh d¹ng bÊt kú. + Place Orthognal Shape: VÏ ®−êng khÐp kÝn cã hai c¹nh kÒ nhau vu«ng gãc víi nhau. Download» 43 - H×nh trßn vµ ELLIP: + Place Circle: VÏ h×nh trßn (b»ng 3 c¸ch: x¸c ®Þnh 3 ®iÓm, hai ®Çu b¸n kÝnh, t©m vµ mét ®iÓm trªn ®−êng trßn). + Place Ellipse: VÏ h×nh Ellip b»ng c¸ch x¸c ®Þnh 3 ®iÓm trªn Ellip. - TEXT- Ch÷: + Place Text: Dïng ®Ó vÏ ch÷ lªn b¶n vÏ. + Place Note: §Æt c¸c ch÷ hay kÝch th−íc ghi chó. + Copy And Increment Text: Cho phÐp copy, ®ång thêi t¨ng gi¸ trÞ cña mét sè l−îng b»ng gi¸ trÞ x¸c ®Þnh trong Tag Increment. + Match Text Attributes: §Æt c¸c thuéc tÝnh cña Active cña ch÷ gièng víi thuéc tÝnh cña ch÷ ®−îc chän. + Change Text To Active Attributes: Thay ®æi c¸c thuéc tÝnh cña ch÷ ®−îc chän theo c¸c thuéc tÝnh cÇn hiÖn hµnh. + Display Text Attributes: HiÓn thÞ c¸c thuéc tÝnh cña ch÷ ®−îc chän trªn cöa sæ lÖnh Command Window. + Edit Text: Cho phÐp söa ®æi ch÷ ®−îc chän. - MODIFY ELEMENT: Cho phÐp thay ®æi h×nh d¹ng hay kÝch th−íc cña mçi yÕu tè b»ng c¸ch thay ®æi vÞ trÝ c¸c ®Ønh. §Ó di chuyÓn mét ®Ønh nµo ®ã ta thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng sau: + Delete Part Of Element: Cho phÐp c¾t bá mét phÇn yÕu tè. + Extend Line: Cho phÐp kÐo dµi hay thu ng¾n mét ®o¹n th¼ng + Extend Two Element To Intersecsion: Cho phÐp kÐo dµi hay thu ng¾n hai yÕu tè ®Õn ®iÓm giao nhau cña chóng. + Extend Element To Intersecsion: Cho phÐp kÐo dµi hay thu ng¾n hai yÕu tè ®Õn ®iÓm giao nhau víi mét yÕu tè kh¸c. +Insert Verter: Cho phÐp chÌn thªm ®Ønh vµo ®o¹n th¼ng. + Delete Verter: Xo¸ ®Ønh trªn ®−êng th¼ng. + Trim Element: Cho phÐp c¾t hµng lo¹t c¸c yÕu tè t¹i chç giao nhau bëi mét yÕu tè kh¸c Download» 44 - VIEW CONTROL: cöa sæ quan s¸t. + Update: Cho phÐp cËp nhËt l¹i mµn h×nh quan s¸t + Window Area: Cho phÐp phãng to mét vïng mµn h×nh b»ng c¸ch x¸c ®Þnh mét h×nh ch÷ nhËt ë vÞ trÝ cÇn phãng. + Window Center: Cho phÐp x¸c ®Þnh mét vïng nh×n míi. + Zoom In: Chøc n¨ng nµy cho phÐp phãng to h×nh ¶nh cña c¸c yÕu tè. + Zoom Out: Cho phÐp thu nhá c¸c yÕu tè. + Fit Active Design: Cho phÐp thÊy h×nh ¶nh cña tÊt c¶ c¸c yÕu tè ®−îc hiÓn thÞ cña file trªn cöa sæ. - SNAP MODE: Cho phÐp truy b¾t ®èi t−îng: + Nearest: B¾t vµo mét ®iÓm trªn yÕu tè mµ so víi vÞ trÝ hiÖn t¹i cña con trá lµ gÇn nhÊt. + Key Point: B¾t vµo ®iÓm cuèi gÇn nhÊt cña yÕu tè. + Mid Point: B¾t vµo ®iÓm gi÷a cña ®o¹n th¼ng gÇn nhÊt. + Center: B¾t vµo t©m cña c¸c yÕu tè cã t©m. + Origine: B¾t vµo ®iÓm khëi ®Çu cña ®−êng. + Bisector: B¾t vµo mét ®iÓm gi÷a cña mét ®−êng gÇn nhÊt. + Intersecsion: B¾t vµo chç giao nhau cña hai yÕu tè. + Tangent From: Cho phÐp vÏ ®o¹n th¼ng theo ph−¬ng tiÕp tuyÕn. + Perpendicular: Cho phÐp vÏ ®o¹n th¼ng theo ph−¬ng vu«ng gãc víi mét yÕu tè nµo ®ã. - FENCE: Lµ mét h×nh khÐp kÝn do ng−êi sö dông tù x¸c ®Þnh ®Ó lµm viÖc víi c¸c yÕu tè hiÓn thÞ trªn b¶n vÏ. + Place Fence Block: Dïng ®Ó vÏ Fence h×nh ch÷ nhËt. + Place Fence Shape: Dïng ®Ó vÏ Fence h×nh ®a gi¸c bÊt kú. + Modify Fence Verter: Dïng ®Ó thay ®æi vÞ trÝ c¸c ®Ønh cña Fence ®ang hiÓn thÞ. + Modify Fence Block/Shape: Dïng ®Ó di chuyÓn Fence sang vÞ trÝ kh¸c. + Delete Fence Contents: Dïng ®Ó sè ho¸ c¸c yÕu tè ®−îc x¸c ®Þnh theo Fence vµ chÕ ®é lµm viÖc Fence ®ang hiÓn thÞ. Download» 45 4.3. PhÇn mÒm ®å ho¹ MAPINFO vμ kh¶ n¨ng øng dông vμo c«ng t¸c thμnh lËp b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt MAPINFO lµ hÖ phÇn mÒm GIS chuyªn vÒ qu¶n lý d÷ liÖu b¶n ®å, tr×nh bµy trang trÝ cho in Ên vµ lµ mét phÇn mÒm kh¸ m¹nh trong hÖ thèng th«ng tin ®Þa lý (GIS). Nã cã kh¶ n¨ng rÊt tèt ®Ó liªn kÕt hai d¹ng d÷ liÖu th«ng tin lµ d÷ liÖu kh«ng gian vµ d÷ liÖu thuéc tÝnh, do ®ã ®©y lµ mét c«ng cô kh¸ h÷u hiÖu ®Ó t¹o ra vµ qu¶n lý mét c¬ së d÷ liÖu ®Þa lý võa vµ nhá nh»m x©y dùng mét hÖ thèng th«ng tin ®Þa lý phôc vô cho nh÷ng môc ®Ých cô thÓ. Cho ®Õn nay, theo nhiÒu chuyªn gia b¶n ®å ®· sö dông Mapinfo ®Òu ®¸nh gi¸ r»ng ch−a cã hÖ GIS nµo l¹i dÔ sö dông vµ in Ên b¶n ®å ®Ñp nh− Mapinfo [22]. 4.3.1. Tæ chøc th«ng tin b¶n ®å trong MAPINFO • Tæ chøc theo c¸c tËp tin C¸c th«ng tin trong Mapinfo ®−îc tæ chøc theo tõng b¶ng (table), mçi b¶ng lµ mét tËp hîp c¸c file vÒ th«ng tin ®å häa hoÆc phi ®å ho¹ chøa c¸c b¶n ghi d÷ liÖu mµ hÖ thèng t¹o ra. Mçi b¶ng chøa c¸c ®èi t−îng ®Þa lý ®−îc tæ chøc theo c¸c tËp tin sau: - Filename.tab: chøa c¸c th«ng tin m« t¶ cÊu tróc d÷ liÖu, ®ã lµ file ë d¹ng v¨n b¶n m« t¶ khu«n d¹ng file l−u tr÷ th«ng tin, hay nãi mét c¸ch kh¸c, nh÷ng file cã phÇn më réng. Tab lµ c¸c file m« t¶ cÊu tróc cña b¶ng sè. - Filename.dat: Chøa sè liÖu d−íi d¹ng b¶ng sè ( bao gåm hµng hay cßn gäi lµ b¶n ghi vµ cét hay cßn gäi lµ tr−êng). - Filename.map: Bao gåm c¸c th«ng tin m« t¶ c¸c ®èi t−îng ®Þa lý. - Filename.id: m« t¶ sù liªn kÕt gi÷a sè liÖu vµ c¸c ®èi t−îng ®Þa lý. - Filename.ind: Chøa c¸c th«ng tin vÒ chØ sè ®èi t−îng, phôc vô viÖc t×m kiÕm c¸c ®èi t−îng trªn b¶n ®å. Lo¹i file nµy ®−îc sinh ra khi c¸c ®èi t−îng ®−îc index. • Tæ chøc th«ng tin theo líp (Layer) ®èi t−îng Download» 46 C¸c th«ng tin b¶n ®å trong c¸c phÇn mÒm GIS th−êng ®−îc tæ chøc, qu¶n lý theo tõng líp ®èi t−îng v× trong m¸y tÝnh, b¶n ®å lµ sù chång xÕp c¸c líp th«ng tin lªn nhau. Mçi mét líp th«ng tin chØ thÓ hiÖn mét khÝa c¹nh cña m¶nh b¶n ®å vµ qu¶n lý ®èi t−îng ®Þa lý kh«ng gian theo mét chñ ®Ò cô thÓ, phôc vô cho mét môc ®Ých nhÊt ®Þnh trong hÖ thèng. Trong MAPINFO cã thÓ coi mçi mét b¶ng (table) lµ mét líp ®èi t−îng (layer). Víi c¸ch tæ chøc th«ng tin theo tõng líp nh− vËy ®· gióp cho phÇn mÒm Mapinfo x©y dùng thµnh c¸c khèi th«ng tin ®éc lËp cho c¸c m¶nh b¶n ®å m¸y tÝnh. §iÒu nµy sÏ gióp ta thµnh lËp c¸c b¶n ®å m¸y tÝnh linh ho¹t h¬n theo c¸c c¸ch tËp hîp líp th«ng tin kh¸c nhau trong hÖ thèng, dÔ dµng thªm vµo m¶nh b¶n ®å ®· cã c¸c líp th«ng tin míi hoÆc xo¸ ®i c¸c ®èi t−îng khi kh«ng cÇn thiÕt. C¸c ®èi t−îng ®Þa lý trong Mapinfo trong thÕ giíi thùc ®−îc thÓ hiÖn thµnh c¸c lo¹i ®èi t−îng b¶n ®å kh¸c nhau: - C¸c ®èi t−îng vïng (Region): thÓ hiÖn c¸c ®èi t−îng khÐp kÝn h×nh häc vµ bao phñ mét vïng diÖn tÝch nhÊt ®Þnh. - §èi t−îng ®iÓm (Point): ThÓ hiÖn vÞ trÝ cô thÓ cña c¸c ®èi t−îng ®Þa lý. - §èi t−îng ®−êng (Line): ThÓ hiÖn c¸c ®èi t−îng kh«ng khÐp kÝn h×nh häc vµ ch¹y dµi theo mét kho¶ng c¸ch nhÊt ®Þnh. - §èi t−îng ch÷ (Text): ThÓ hiÖn c¸c ®èi t−îng kh«ng ph¶i lµ ®Þa lý cña b¶n ®å nh−: nh·n, tiªu ®Ò, ghi chó... • Sù liªn kÕt th«ng tin thuéc tÝnh víi c¸c ®èi t−îng b¶n ®å Mét ®Æc ®iÓm kh¸c biÖt cña hÖ th«ng tin trong GIS so víi c¸c th«ng tin trong hÖ ®å ho¹ m¸y tÝnh kh¸c lµ sù liªn kÕt chÆt chÏ, kh«ng thÓ t¸ch rêi gi÷a c¸c th«ng tin thuéc tÝnh víi c¸c ®èi t−îng b¶n ®å. Trong c¬ cÊu tæ chøc vµ qu¶n lý cña c¬ së d÷ liÖu, Mapinfo ®−îc chia lµm hai thµnh phÇn c¬ b¶n: C¬ së d÷ liÖu thuéc tÝnh vµ c¬ së d÷ liÖu b¶n ®å. C¸c b¶n ghi trong c¸c c¬ së d÷ liÖu nµy ®−îc qu¶n lý ®éc lËp víi nhau nh−ng l¹i ®−îc liªn kÕt víi nhau th«ng qua mét chØ sè ID ®−îc l−u tr÷ vµ qu¶n lý chung cho c¶ hai lo¹i b¶n ghi nãi trªn. Download» 47 4.3.2. Thùc ®¬n vµ c¸c chøc n¨ng c¬ b¶n cña MAPINFO * Thùc ®¬n chÝnh cña ch−¬ng tr×nh bao gåm: + Thùc ®¬n FILE: - New Table: Cho phÐp t¹o mét líp th«ng tinh míi. - Open Table: Më mét líp th«ng tin ®· cã. - Open Worspace: Më mét trang lµm viÖc ®· cã. - Close Table: §ãng mét líp th«ng tin ®ang më. Ngoµi ra cßn cã mét sè chøc n¨ng phô kh¸c nh− Save, Print, Exit... + Thùc ®¬n EDIT: Dïng ®Ó thao t¸c trªn c¸c ®èi t−îng: - Undo: Lo¹i bá t¸c dông cña c©u lÖnh nµo ®ã. - Cut: C¾t bá c¸c ®èi t−îng ®· chän. - Copy: Sao chÐp c¸c ®èi t−îng ®· chän. - Paste: D¸n c¸c ®èi t−îng. - New Row: Thªm mét b¶n ghi míi vµo líp th«ng tin biªn tËp. - Get Info: HiÓn thÞ hép th«ng tin ®Þa lý vÒ ®èi t−îng ®· chän. + Thùc ®¬n OBJECTS: - Set Target: ®Æt c¸c ®èi t−îng ®· chän thµnh ®èi t−îng môc tiªu. - Combine: Tæng hîp c¸c ®èi t−îng ®· chän thµnh mét ®èi t−îng míi. - Split: Ph©n t¸ch c¸c ®èi t−îng ®· chän thµnh c¸c ®èi t−îng míi. - Buffer: T¹o ra c¸c ®èi t−îng vµnh ®ai cña c¸c ®èi t−îng cho tr−íc. - Smoth: Lµm tr¬n c¸c ®èi t−îng ®· chän. - Convert To Region: ChuyÓn ®èi t−îng ®−êng thµnh ®èi t−îng vïng. - Convert To Polylines: ChuyÓn ®èi t−îng vïng thµnh ®èi t−îng ®−êng. + Thùc ®¬n QUERY: Gi¶i quyÕt c¸c th¾c m¾c - Select: Cho phÐp chän c¸c ®¬i t−îng th«ng qua c¸c chØ tiªu cho tr−íc. - SQL Select: Cho phÐp chän c¸c ®èi t−îng th«ng qua c¸c chØ tiªu cho tr−íc vµ thùc hiÖn ®ång thêi viÖc tæng hîp c¸c d÷ liÖu thuéc tÝnh cho c¸c d÷ liÖu ®−îc chän. Download» 48 - Find: T×m c¸c ®èi t−îng theo mét chØ tiªu cho tr−íc. - Calculate Statistics: HiÓn thÞ cöa sæ th«ng tin tÝnh to¸n thèng kª. + Thùc ®¬n TABLE: Dïng ®Ó thao t¸c vÒ b¶ng - Update Column: Thay ®æi gi¸ trÞ cña c¸c tr−êng d÷ liÖu b¶ng. Thùc hiÖn liªn kÕt c¸c ®èi t−îng trong c¸c b¶ng theo tõng d÷ liÖu thuéc tÝnh chung vµ theo ph©n bè ®Þa lý. - Append Rows To Table: GhÐp nèi c¸c b¶n ghi cña hai b¶ng cã cïng cÊu tróc d÷ liÖu thµnh mét b¶ng míi. - Geo Code: Thùc hiÖn ®Þa m· ho¸ c¸c ®èi t−îng trong b¶ng. - Import: NhËp c¸c d÷ liÖu ®Þa lý trong c¸c khu«n d¹ng (format) trao ®æi ®å ho¹ vµo hÖ thèng. - Export: XuÊt c¸c d÷ liÖu ®Þa lý trong mét líp ra c¸c khu«n d¹ng trao ®æi ®å ho¹ víi c¸c hÖ thèng kh¸c. + Thùc ®¬n OPTIONS: dïng ®Ó lùa chon, hiÓn thÞ hoÆc thay ®æi c¸c thuéc tÝnh cña ®èi t−îng. + Thùc ®¬n WINDOW: Dïng ®Ó hiÓn thÞ c¸c b¶ng th«ng tin qua cöa sæ. + Thùc ®¬n MAP: Dïng ®Ó thao t¸c víi b¶n ®å ®−îc më. - Layer Control: Gäi hép tho¹i x¸c ®Þnh c¸c tham sè ®iÒu khiÓn c¸c líp trong hÖ thèng. - Creat Thematic map: T¹o ra c¸c b¶n ®å chuyªn ®Ò. - Change View: Thay ®æi tÇm nh×n cöa sæ th«ng tin. - Option: x¸c ®Þnh c¸c tham sè ®iÒu khiÓn cöa sæ b¶n ®å. +Thùc ®¬n HELP: Dïng ®Ó gäi th«ng tin trî gióp trong qu¸ tr×nh sè ho¸. Ngoµi ra MAPINFO cßn cã mét sè thùc ®¬n phô khi thao t¸c trªn c¸c ®èi t−îng b¶n ®å nh−: Browser, Graph, Redistrict, Layout, Tool... Ngoµi c¸c thùc ®¬n trªn MAPINFO cßn cã hai hép c«ng cô ®−îc hiÖn thÞ ®ång thêi víi mµn h×nh thùc ®¬n: Hép c«ng cô Main dïng ®Ó hiÓn thÞ thay ®æi c¸c ®èi t−îng b¶n ®å, cßn hép c«ng cô Drawing dïng ®Ó x¸c ®Þnh vµ t¹o ra c¸c ®èi t−îng ®å ho¹. Download» 49 Download» 50 Ch−¬ng 5 KÕt qu¶ øng dông c«ng nghÖ sè trong x©y dùng b¶n ®å HiÖn tr¹ng sö dông ®Êt cÊp x∙ 5.1. §Æc ®iÓm ®iÒu kiÖn tù nhiªn, kinh tÕ x· héi x· Hoμ S¬n Nh− chóng ta ®· biÕt, ®Æc ®iÓm cña b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt ®−îc lËp theo ranh giíi hµnh chÝnh c¸c cÊp: x·, huyÖn, tØnh vµ toµn quèc. Trong ®Ò tµi, chóng t«i chän cÊp x· lµ ®èi t−îng ®Ó x©y dùng b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt. Khu vùc nghiªn cøu ®−îc chän lµ x· Hoµ S¬n, huyÖn L−¬ng S¬n, tØnh Hoµ B×nh. §©y lµ khu vùc cã ®iÒu kiÖn tù nhiªn vµ kinh tÕ x· héi mang tÝnh ®Æc thï cña vïng trung du miÒn nói. §iÒu kiÖn tù nhiªn, kinh tÕ x· héi cã t¸c ®éng m¹nh mÏ ®Õn hiÖn tr¹ng vµ sù biÕn ®éng ®Êt ®ai qua c¸c n¨m. 5.1.1. §iÒu kiÖn tù nhiªn • VÞ trÝ ®Þa lý X· Hoµ S¬n n»m ë phÝa §«ng B¾c cña huyÖn L−¬ng S¬n. - PhÝa B¾c vµ phÝa §«ng gi¸p huyÖn Ch−¬ng Mü, tØnh Hµ T©y. - PhÝa Nam vµ phÝa T©y gi¸p x· Hïng S¬n, huyÖn L−¬ng S¬n, tØnh Hoµ B×nh. X· Hoµ S¬n c¸ch trung t©m huyÖn L−¬ng S¬n 3 km vµ c¸ch thÞ x· Hoµ B×nh 40km theo quèc lé 6, c¸c tuyÕn liªn x· vµ liªn th«n rÊt phong phó do ®ã viÖc giao l−u vµ vËn chuyÓn gi÷a x· víi c¸c vïng trong khu vùc kh¸ thuËn lîi. Ngoµi ra x· cßn n»m ë vÞ trÝ gÇn trung t©m cña huyÖn L−¬ng S¬n vµ n»m kh¸ gÇn thñ ®« Hµ Néi. Víi c¸c ®Æc ®iÓm nµy x· Hßa S¬n cã ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi toµn diÖn phï hîp víi kinh tÕ thÞ tr−êng trong giai ®o¹n míi. §©y lµ mét trong c¸c yÕu tè lµm cho hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt cña x· Hoµ S¬n biÕn ®æi nhanh chãng. • §Þa h×nh §Þa h×nh cña x· Hoµ S¬n chia thµnh 2 vïng râ rÖt. Vïng ®ång b»ng vµ vïng nói thÊp. Vïng ®ång b»ng ph©n bè ë phÝa §«ng vµ phÝa Nam x·. Vïng ®åi nói thÊp l−în sãng, ph©n bè ë phÝa t©y vµ phÝa b¾c x·. §Æc biÖt ®èi víi x· Hoµ S¬n phÇn lín Download» 51 diÖn tÝch ®Êt ®åi nói ®Òu cã ®é dèc thÊp, tÇng ®Êt canh t¸c dµy rÊt thÝch hîp cho c¸c lo¹i c©y dµi ngµy ph¸t triÓn. • Thæ nh−ìng Theo tµi liÖu thæ nh−ìng cña tØnh Hoµ B×nh, c¸c lo¹i ®Êt cña x· cã c¸c lo¹i ®Êt nh−: §Êt phï sa ngßi suèi diÖn tÝch 24,23ha, ®Êt ®á vµng biÕn ®æi do trång lóa chiÕm diÖn tÝch 760ha, ®Êt n©u vµng trªn phï sa cæ cã diÖn tÝch lµ 154,2ha, ®Êt vµng nh¹t trªn ®¸ c¸t diÖn tÝch lµ 620,51ha, ®Êt ®á vµng trªn ®¸ sÐt chiÕm diÖn tÝch 700ha, S«ng suèi cã diÖn tÝch 50,49ha. • KhÝ hËu, thuû v¨n X· Hoµ S¬n n»m trong vïng khÝ hËu nhiÖt ®íi giã mïa, nãng vµ Èm, cã mïa ®«ng kh« l¹nh vµ m−a Ýt. Mïa hÌ nãng vµ m−a nhiÒu. TÝnh chÊt nhiÖt thÓ hiÖn râ rµng. Theo sè liÖu cña tr¹m khÝ t−îng thuû v¨n 1 cña Hoµ B×nh nhiÖt ®é b×nh qu©n hµng n¨m dao ®éng tõ 21,8oC - 24,70C. Trong n¨m, nhiÖt ®é trung b×nh th¸ng nãng nhÊt vµo th¸ng 6 tõ 27-290C, th¸ng cã nhiÖt ®é trung b×nh thÊp nhÊt lµ th¸ng 1 tõ 15,5-16,50C. NhiÖt ®é cao tuyÖt ®èi lµ 400C vµ thÊp nhÊt tuyÖt ®èi lµ 2-30C. L−îng m−a trung b×nh hµng n¨m kh¸ cao, tõ 1800 - 2200mm. Do ¶nh h−ëng cña giã mïa §«ng B¾c, tõ th¸ng 12, 1, 2 l−îng m−a gi¶m râ rÖt b×nh qu©n trong nhiÒu n¨m chØ cã 12,3mm. VÒ mïa hÌ sè ngµy m−a vµ l−îng m−a cao tõ th¸ng 5 ®Õn th¸ng 10, tËp trung m−a lín nhÊt vµo c¸c th¸ng 6,7,8,9 chiÕm 80% l−îng m−a c¶ n¨m. Sè ngµy m−a b×nh qu©n c¶ n¨m dao ®éng tõ 110-120 ngµy. Trªn ®Þa bµn x· Hoµ S¬n, nguån cung cÊp n−íc cho sinh ho¹t vµ s¶n xuÊt chñ yÕu lÊy tõ nguån n−íc mÆt th«ng qua hÖ thèng n−íc trêi, s«ng suèi vµ nguån n−íc ngÇm tõ c¸c giÕng khoan. C¸c nguån n−íc nµy tuy kh«ng dåi dµo nh−ng chÊt l−îng n−íc kh¸ tèt • C¸c nguån tµi nguyªn - Tµi nguyªn ®Êt: : Tæng diÖn tÝch tù nhiªn cña x· lµ 2345,08ha, trong ®ã diÖn tÝch ®Êt canh t¸c n«ng nghiÖp 350,14 ha, chiÕm 14,93%, ®Êt L©m nghiÖp 1161,86 ha, Download» 52 49,54chiÕm %, c¸c lo¹i ®Êt kh¸c 833,08 ha, chiÕm 35,52%. Nh×n chung x· Hoµ S¬n cã tiÒm n¨ng ®Êt ®ai phong phó, thuËn lîi cho viÖc ph¸t triÓn vµ chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ, c¬ cÊu c©y trång vËt nu«i. - Tµi nguyªn rõng: Toµn x· cã 486,47ha rõng chñ yÕu lµ rõng trång chiÕm 20,66% tæng diÖn tÝch tù nhiªn cña x·. Tuy nhiªn, tr÷ l−îng cßn thÊp do ch−a ®−îc ®Çu t− ®óng møc, v× vËy trong nh÷ng n¨m tíi cÇn tËp trung h¬n n÷a trong viÖc trång vµ b¶o vÖ rõng ®Ó gãp phÇn t¨ng gi¸ trÞ rõng trong x· Hoµ S¬n. - Tµi nguyªn kho¸ng s¶n: Theo kÕt qu¶ ®iÒu tra th¨m dß th× x· Hoµ S¬n kh«ng cã kho¸ng s¶n g× ®Æc biÖt chØ cã mét má sÐt ®Ó s¶n xuÊt vËt liÖu x©y dùng. - Tµi nguyªn nh©n v¨n: D©n sè x· Hoµ S¬n hiÖn cã kho¶ng 5160 ng−êi, trong ®ã chñ yÕu lµ d©n téc M−êng, ngoµi ra cßn cã d©n téc Kinh ... Tr×nh ®é d©n trÝ cña x· t−¬ng ®èi cao so víi c¸c ®Þa ph−¬ng kh¸c trong huyÖn. Ngoµi ra ng−êi d©n ë ®©y cã tËp qu¸n vµ kinh nghiÖm s¶n xuÊt n«ng nghiÖp tõ l©u ®êi do ®ã, ®êi sèng vµ nÒn kinh tÕ cña x· t−¬ng ®èi kh¸. 5.1.2. §iÒu kiÖn kinh tÕ x· héi • Thùc tr¹ng ph¸t triÓn kinh tÕ x∙ héi Hoµ S¬n lµ mét x· cã nÒn kinh tÕ t−¬ng ®èi ph¸t triÓn ®Æc biÖt lµ s¶n xuÊt n«ng nghiÖp trong ®ã thu nhËp tõ c©y ¨n qu¶ chiÕm tû träng lín trong tæng thu nhËp n«ng nghiÖp. Ngoµi ra, mét sè ngµnh kinh tÕ kh¸c còng ph¸t triÓn nh− tiÓu thñ c«ng nghiÖp vµ th−¬ng nghiÖp dÞch vô. Tæng thu nhËp chung cho toµn x· hµng n¨m ®¹t trªn 15 tû ®ång víi b×nh qu©n ®Çu ng−êi ®¹t trªn 3 triÖu ®ång/n¨m. VÒ n«ng nghiÖp diÖn tÝch gieo trång ®¹t trªn 400ha. Trong ®ã diÖn tÝch gieo trång lóa ®¹t trªn 300 ha víi n¨ng suÊt b×nh qu©n tõ 40 ®Õn 42 t¹/ha/vô. Ngoµi ra trong n«ng nghiÖp cßn cã mét nguån thu kh¸ lín tõ c©y ¨n qu¶ hµng n¨m ®¹t trªn 6 tû ®ång. Tæng s¶n l−îng b×nh qu©n quy thãc ®¹t 1600tÊn víi b×nh qu©n l−¬ng thùc ®Çu ng−êi ®¹t trªn 300kg/n¨m. Download» 53 VÒ ch¨n nu«i x· cã ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn ch¨n nu«i bß, lîn vµ ch¨n nu«i gia cÇm ®Ó ®¸p øng cho nhu cÇu tiªu thô thùc phÈm cña mét x· vïng ven khu kinh tÕ tËp trung, trong ®ã ph¸t triÓn ch¨n nu«i bß s÷a ®ang ®−îc quan t©m vµ ®Çu t− cã hiÖu qu¶. - VÒ L©m nghiÖp: Hµng n¨m x· tiÕn hµnh tu bæ vµ ch¨m sãc b¶o vÖ trªn 390ha rõng hiÖn cã. Ngoµi ra cßn tiÕn hµnh trång míi tõ 30-40ha rõng theo c¸c ch−¬ng tr×nh dù ¸n. - VÒ c«ng nghiÖp vµ tiÓu thñ c«ng nghiÖp chñ yÕu lµ s¶n xuÊt vËt liÖu x©y dùng, chÕ biÕn n«ng s¶n thùc phÈm, chÕ biÕn thøc ¨n gia sóc vµ mét sè ngµnh nghÒ phô kh¸c. Thu nhËp tõ nguån nµy hµng n¨m ®¹t trªn 2 tû ®ång gãp phÇn t¹o thªm viÖc lµm cho c¸c lao ®éng trong x·. Ngoµi ra x· cßn ph¸t triÓn thªm ngµnh th−¬ng nghiÖp dÞch vô gãp phÇn thóc ®Èy sù tiªu thô c¸c s¶n phÈm hµng ho¸ cña x·, ®Æc biÖt lµ c¸c s¶n phÈm n«ng nghiÖp. • D©n sè, lao ®éng vµ viÖc lµm D©n sè x· Hoµ S¬n lµ 5160 ng−êi, tû lÖ t¨ng d©n sè tù nhiªn lµ 1,2%/n¨m. Sè ng−êi trong ®é tuæi lao ®éng lµ trªn hai ngh×n ng−êi, chiÕm kho¶ng gÇn 45% tæng sè d©n trong x·, ®©y lµ nguån lao ®éng chÝnh cña x·. PhÇn lín lao ®éng trong x· tham gia vµo s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, s¶n phÈm chÝnh lµ lóa, ng«, khoai, s¾n, ®Ëu t−¬ng v.v, ch¨n nu«i gia sóc, gia cÇm. Ngoµi ra mét sè hé gia ®×nh cßn tham gia trång vµ ch¨m sãc v−ên rõng. Bªn c¹nh ®ã trong x· cßn cã mét sè nghÒ phô M©y tre ®an, ®ãng g¹ch, bu«n b¸n nhá..., ng−êi d©n n¬i ®©y th−êng lµm c¸c c«ng viÖc nµy vµo nh÷ng lóc n«ng nhµn ®Ó t¨ng thªm thu nhËp, tuy nhiªn nh÷ng c«ng viÖc nµy th−êng kh«ng æn ®Þnh v× thiÕu ®Çu ra. • T×nh h×nh c¬ së h¹ tÇng - HÖ thèng thuû lîi C¸c c«ng tr×nh thuû lîi cña x· chñ yÕu lµ hÖ thèng hå ®Ëp vµ c¸c tuyÕn kªnh m−¬ng. Nh×n chung c¸c c«ng tr×nh nµy ®· ®¸p øng ®−îc nhu cÇu t−íi tiªu cña x·. Tuy vËy, trong nh÷ng n¨m tíi cÇn ®Çu t− n©ng cÊp vµ c¶i t¹o hÖ thèng thuû lîi hiÖn cã vµ lµm míi mét sè c«ng tr×nh kh¸c míi ®¸p øng ®−îc sù ph¸t triÓn s¶n xuÊt. Download» 54 - HÖ thèng giao th«ng X· Hoµ S¬n cã tuyÕn giao th«ng quan träng cña tØnh vµ huyÖn ch¹y qua ®ã lµ quèc lé 6 víi chiÒu dµi kho¶ng 2,5km. Ngoµi ra cßn tuyÕn liªn x· vµ liªn th«n t¹o thµnh m¹ng l−íi giao th«ng t−¬ng ®èi phong phó, ®¸p øng ®−îc nhu cÇu ®i l¹i vµ vËn chuyÓn hµng ho¸ cña ng−êi d©n trong x·. Tuy nhiªn chÊt l−îng ®−êng cßn xÊu ¶nh h−ëng ®Õn viÖc ®i l¹i, nhÊt lµ vµo mïa m−a. - HÖ thèng ®iÖn vµ th«ng tin liªn l¹c HiÖn nay, trªn ®Þa bµn x· ®iÖn ®−îc cung cÊp ®Çy ®ñ tíi c¸c th«n xãm, x· xã 1 tr¹m b−u ®iÖn ®Ó phôc vô nh©n d©n. Trong toµn x· cã 56 hé gia ®×nh cã ®iÖn tho¹i 5.1.3. T×nh h×nh qu¶n lý ®Êt ®ai - N¨m 1995 thùc hiÖn chØ thÞ 364/CP cña chÝnh phñ, x· ®−îc tØnh, huyÖn x¸c ®Þnh ranh giíi vµ ®o vÏ b¶n ®å gi¶i thöa cña x· tû lÖ: 1/5000 ®Ó qu¶n lý ®Êt ®ai theo ®Þa giíi hµnh chÝnh. - N¨m 2000 thùc hiÖn kiÓm kª ®Êt ®ai, UBND huyÖn L−¬ng S¬n giao cho phßng ®Þa chÝnh phèi hîp cïng xÝ nghiÖp ®o ®¹c cña Bé n«ng nghiÖp tiÕn hµnh ®o ®¹c, kiÓm kª rµ so¸t toµn bé quü ®Êt cña x· Hoµ S¬n, ngoµi ra cßn tiÕn hµnh lËp b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt n¨m 2000 ®· ®−îc phª duyÖt. §©y lµ mét tµi liÖu quan träng gióp x· Hoµ S¬n qu¶n lý vµ sö dông tèt h¬n quü ®Êt cña m×nh. - X· Hoµ S¬n ®· cÊp giÊy quyÒn sö dông ®Êt cho c¸c tæ chøc, hé gia ®×nh ®−îc trªn 95% sè hé trong x·. - T×nh h×nh tranh chÊp, khiÕu kiÖn ®Êt ®ai vÉn x¶y ra, c¸c vô tranh chÊp ®−îc x· gi¶i quyÕt chñ yÕu b»ng biÖn ph¸p hoµ gi¶i. - X· Hoµ S¬n cã mét c¸n bé ®Þa chÝnh chuyªn tr¸ch, gióp UBND x· qu¶n lý ®Êt ®ai, theo dâi, thèng kª quü ®Êt cña x· Hoµ S¬n. 5.2.T− liÖu vμ thiÕt bÞ sö dông Khi x©y dùng b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt cho mét khu vùc nµo ®ã th× líp th«ng tin chñ yÕu ë ®©y lµ c¸c líp th«ng tin vÒ ranh giíi c¸c lo¹i ®Êt, ranh giíi hµnh Download» 55 chÝnh, hÖ thèng s«ng suèi, m¹ng l−íi giao th«ng... §Ó cã nguån th«ng tin nµy, c¸c d÷ liÖu ®Çu vµo cña GIS cã thÓ lµ sè liÖu ®o ®¹c ngo¹i nghiÖp hoÆc c¸c b¶n ®å ®Þa chÝnh, b¶n ®å gi¶i thöa, b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt cò ... ë ®©y, ®Ò tµi sö dông d÷ liÖu ®Çu vµo lµ b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt n¨m 2000 tû lÖ 1/10000, c¸c b¶n ®å ®Þa chÝnh tû lÖ 1/2000, 1/5000 vµ c¸c sè liÖu ®o ®¹c bæ sung t¹i khu vùc x· Hoµ S¬n huyÖn L−¬ng S¬n, tØnh Hoµ B×nh. B»ng c¸c phÇn mÒm ®å ho¹ nh− Microstation, Mapinfo vµ ch−¬ng tr×nh xö lý sè liÖu ngo¹i nghiÖp trªn Excell, tiÕn hµnh sè ho¸ c¸c líp th«ng tin cÇn thiÕt vµ qu¶n lý c¬ së d÷ liÖu b¶n ®å. Nh− vËy, toµn bé qóa tr×nh x©y dùng b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt ®· sö dông mét hÖ thèng bao gåm m¸y vi tÝnh vµ c¸c ch−¬ng tr×nh phÇn mÒm øng dông c¬ b¶n ®ã lµ: • Excell: Ch−¬ng tr×nh xö lý sè liÖu ngo¹i nghiÖp • Microstation: Dïng ®Ó sè ho¸ b¶n ®å • Mapinfo: Sö dông ®Ó qu¶n lý c¬ së d÷ liÖu b¶n ®å §©y lµ c¸c ch−¬ng tr×nh phÇn mÒm cã thÓ sao chÐp di chuyÓn dÔ dµng, thuËn tiÖn cho ng−êi sö dông. 5.3. KÕt qu¶ thu thËp sè liÖu Thu thËp d÷ liÖu lµ b−íc quan träng trong quy tr×nh thµnh lËp b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt. D÷ liÖu kh«ng gian ®−îc thu thËp tõ hai nguån c¬ b¶n lµ: B¶n ®å giÊy ®· cã vµ kÕt qu¶ ®o trùc tiÕp ë thùc ®Þa. Mçi nguån t− liÖu nµy cÇn cã mét quy tr×nh vµ thiÕt bÞ riªng ®Ó thu thËp vµ sè ho¸. 5.3.1. Thu thËp d÷ liÖu ®o ®¹c thùc ®Þa. Sè liÖu ®o thùc ®Þa ®−îc ghi l¹i d−íi d¹ng sæ ®o. Sè liÖu ghi trªn sæ s¸ch ®−îc ®−a vµo m¸y tÝnh qua bµn phÝm, t¹o ra file d÷ liÖu cã khu«n d¹ng phï hîp víi khu«n d¹ng d÷ liÖu cña phÇn mÒm xö lý. Download» 56 Trong nghiªn cøu nµy chóng t«i thu thËp sè liÖu ®o ®¹c ngo¹i nghiÖp chØ nh»m bæ sung b¶n ®å ®Þa chÝnh cña x· ë tû lÖ 1/2000 cho mét sè hé gia ®×nh cã chuyÓn ®æi môc ®Ých sö dông hoÆc chuyÓn ®æi chñ sö dông ®Ó gãp mét phÇn nhá cho x· hoµn thiÖn thªm b¶n ®å ®Þa chÝnh tõ n¨m 2000 thµnh b¶n ®å ®Þa chÝnh n¨m 2003. 5.3.2. KÕt qu¶ thu thËp b¶n ®å, tµi liÖu ®· cã trªn khu vùc nghiªn cøu. Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®Ò tµi, chóng t«i ®· ®−îc sù gióp ®ì nhiÖt t×nh cña UBNN x· Hoµ S¬n vµ bé phËn qu¶n lý ®Þa chÝnh cña x· vÒ nhiÒu mÆt mµ tr−íc hÕt cô thÓ lµ: - B¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt n¨m 2000 tû lÖ 1/10000 (H×nh 5.1). - B¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ 1/25000 (H×nh 5.2) - Bé b¶n ®å ®Þa chÝnh tû lÖ 1/2000 (trÝch dÉn), (H×nh 5.3). - Tµi liÖu thèng kª diÖn tÝch ®Êt ®ai theo ®Þa giíi hµnh chÝnh tÝnh ®Õn ngµy 01/01/2003. - B¸o c¸o quy ho¹ch sö dông ®Êt ®ai x· Hoµ S¬n thêi kú 2001 ®Õn 2010. Gåm c¸c tµi liÖu c¬ b¶n sau ®©y: + HiÖn tr¹ng sö dông ®Êt ®ai theo thµnh phÇn kinh tÕ n¨m 2000. + HiÖn tr¹ng sö dông theo 6 lo¹i ®Êt vµ theo thµnh phÇn kinh tÕ. + HiÖn tr¹ng sö dông ®Êt n«ng nghiÖp theo thµnh phÇn kinh tÕ n¨m 2000. + HiÖn tr¹ng sö dông ®Êt khu d©n c− n«ng th«n n¨m 2000. + T×nh h×nh sö dông vµ biÕn ®éng ®Êt ®ai tõ n¨m 1995-2000. - B¶n ®å ®Þa chÝnh n¨m 2003 cña khu vùc cã biÕn ®éng lín vÒ ®Êt ®ai, trong kho¶ng thêi gian tõ n¨m 2000 ®Õn n¨m 2003 (H×nh 5.3). Download» 57 H×nh 5.1: B¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt n¨m 2000 X· Hoμ S¬n, huyÖn L−¬ng S¬n, tØnh Hoμ B×nh. H×nh 5.2: B¶n ®å ®Þa h×nh khu vùc nghiªn cøu X· Hoμ S¬n, huyÖn L−¬ng S¬n, tØnh Hoμ B×nh. Download» 58 H×nh 5.3: B¶n ®å trÝch ®o ®Þa chÝnh khu vùc c¸c c¬ së s¶n xuÊt HuyÖn L−¬ng S¬n - TØnh Hoµ B×nh 5.4. KÕt qu¶ xö lý sè liÖu 5.4.1. Ph©n tÝch ®¸nh gi¸ chÊt l−îng tµi liÖu. B¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt ®−îc x©y dùng trªn nÒn cña c¸c lo¹i b¶n ®å kh¸c nhau nh−: b¶n ®å gi¶i thöa, b¶n ®å ®Þa h×nh, ¶nh hµng kh«ng... Trong phÇn thùc nghiÖm nµy ®Ò tµi x©y dùng c¸c d÷ liÖu b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt tõ b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt cò l−u trªn giÊy kÕt hîp víi b¶n ®å ®Þa chÝnh vµ sè liÖu ®o vÏ bæ sung ngoµi thùc ®Þa. C¸c tµi liÖu ®−îc ph©n tÝch ®¸nh gi¸ s¬ bé nh− sau: B¶n ®å nÒn ®Ó x©y dùng b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt cÊp x· n¨m 2003 chÝnh lµ b¶n ®å ®Þa h×nh vµ b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt n¨m 2000 kÕt hîp víi b¶n ®å ®Þa chÝnh ®· ®−îc bæ sung. Trong ®ã: - B¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ 1/25000 do Côc b¶n ®å-Bé tæng tham m−u x©y dùng vµ t¸i b¶n n¨m 2000, v× vËy b¶o ®¶m ®é chÝnh x¸c vÒ c¸c yÕu tè ®Þa lý trªn khu vùc vµ cã thÓ sö dông ®Ó x¸c ®Þnh mét sè ®iÓm ®Þa vËt cè ®Þnh phôc vô n¾n Download» 59 chØnh h×nh häc ®èi víi c¸c b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt vµ b¶n ®å ®Þa chÝnh trªn khu vùc nghiªn cøu. - B¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt n¨m 2000 ®−îc x©y dùng bëi ViÖn Quy ho¹ch vµ thiÕt kÕ n«ng nghiÖp vµ in t¹i XÝ nghiÖp in b¶n ®å - Côc ®o ®¹c b¶n ®å nhµ n−íc, nªn b¶o ®¶m ®é tin cËy phôc vô c«ng t¸c nghiªn cøu. - Bé b¶n ®å ®Þa chÝnh cña x· tû lÖ 1/2000 liªn tôc ®−îc cËp nhËt bæ sung hµng n¨m nªn chóng t«i kh¼ng ®Þnh ®©y lµ tµi liÖu ®ñ ®é tin cËy vµ cã thÓ sö dông cho nghiªn cøu. - Cßn c¸c sè liÖu ngo¹i nghiÖp do bé phËn ®Þa chÝnh cña x· vµ Bé m«n Tr¾c ®Þa - B¶n ®å cña tr−êng §¹i häc L©m nghiÖp cung cÊp. 5.4.2. QuÐt b¶n ®å. Môc ®Ých cña qu¸ tr×nh quÐt b¶n ®å lµ chuyÓn d÷ liÖu ®å ho¹ l−u trªn giÊy thµnh d¹ng file d÷ liÖu sè l−u d−íi d¹ng raster sau ®ã c¸c file nµy ®−îc chuyÓn ®æi vÒ ®Þnh d¹ng cña Intergrahp (*.rle) ®Ó tiÕp tôc xö lý b»ng phÇn mÒm I/RAS B. Tuú theo tõng lo¹i b¶n ®å thµnh lËp khi quÐt phô thuéc vµo chÊt l−îng cña tµi liÖu gèc vµ môc ®Ých sö dông. Th«ng th−êng, ®é ph©n gi¶i cµng cao sÏ cho chÊt l−îng d÷ liÖu raster tèt h¬n cho qu¸ tr×nh sè ho¸ sau nµy, nh−ng ®ång thêi nã còng lµm cho ®é lín cña file t¨ng lªn. Víi b¶n ®å ®Þa h×nh, b¶n ®å chuyªn ®Ò mµ cô thÓ trong nghiªn cøu nµy lµ b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt vµ b¶n ®å ®Þa chÝnh th−êng ®−îc quÐt víi ®é ph©n gi¶i lµ 300dpi. 5.4.3. N¾n ¶nh b¶n ®å Môc ®Ých cña viÖc n¾n ¶nh lµ chuyÓn ®æi c¸c ¶nh quÐt ®ang ë to¹ ®é hµng cét cña c¸c pixel vÒ to¹ ®é tr¾c ®Þa (to¹ ®é thùc - hÖ to¹ ®é ®Þa lý hoÆc to¹ ®é ph¼ng). §©y lµ mét b−íc quan träng nhÊt trong quy tr×nh c«ng nghÖ v× nã ¶nh h−ëng tíi toµn bé ®é chÝnh x¸c cña b¶n ®å sau khi ®−îc sè ho¸ dùa trªn nÒn ¶nh. Trong c¬ së d÷ liÖu, ®Ó hiÓn thÞ mét b¶n ®å ¶nh quÐt hoÆc sö dông lµm ¶nh nÒn ®Ó sè ho¸ t¹o d÷ liÖu vector, ®ßi hái ng−êi sö dông ph¶i thùc hiÖn c¸c phÐp chuyÓn ®æi kh«ng gian tõ d÷ liÖu raster (cã to¹ ®é hµng cét), Ên ®Þnh sang mét hÖ Download» 60 thèng to¹ ®é phæ biÕn kh¸c nh− to¹ ®é ®Þa lý (Longtitude/Latitude). hÖ to¹ ®é ph¼ng (Projection). Trong c¸c b−íc lµm viÖc víi I/RAS B th−êng ®−îc b¾t ®Çu b»ng viÖc g¾n ¶nh vµo hÖ thèng to¹ ®é cña file ®å ho¹ (mµ ®©y lµ file DGN cña Microstation). Qu¸ tr×nh nµy ®−îc gäi lµ n¾n ¶nh (Warping Image). N¾n ¶nh trong ch−¬ng tr×nh IrasB lµ qu¸ tr×nh xö lý mµ th«ng qua ®ã ta g¾n ¶nh quÐt vµo file vector. Thùc chÊt cña viÖc g¾n kÕt nµy lµ Ên ®Þnh hÖ thèng to¹ ®é cña file vector vµo to¹ ®é hµng cét cña ¶nh quÐt. Qu¸ tr×nh xö lý khi n¾n ¶nh cã sö dông c¸c ®iÓm khèng chÕ ®Ó chuyÓn ®æi tõ to¹ ®é b¶n ®å sang hÖ thèng to¹ ®é cña file DGN trong m«i tr−êng Mirostation. Qu¸ tr×nh n¾n ¶nh ®−îc thÓ hiÖn nh− sau: S¬ ®å 5.1: C¸c b−íc trong qu¸ tr×nh n¾n ¶nh Download» 61 • Më file DGN vµ hiÓn thÞ ¶nh File DGN ®−îc më trong m«i tr−êng Microstation vµ IRAS B ®−îc dïng ®Ó n¾n ¶nh. Trªn mµn h×nh sÏ cã song song hai cöa sæ lÖnh: - Cöa sæ lÖnh Microstation. - Cöa sæ lÖnh I/RAS B. • G¾n c¸c ®iÓm khèng chÕ trªn file DGN vµo c¸c ®iÓm t−¬ng øng trªn file ¶nh B−íc nµy ®ãng mét vai trß quan träng, ¶nh h−ëng ®Õn ®é chÝnh x¸c cña file ¶nh sau khi n¾n. V× vËy, ®ßi hái c¸c ®iÓm khèng chÕ ®−îc chän ph¶i râ rµng, chÝnh x¸c trªn c¶ file DGN vµ file ¶nh raster. Trong qu¸ tr×nh g¾n ®iÓm, chóng t«i sö dông c¸c lÖnh ®iÒu khiÓn hiÓn thÞ (View Control) trong Microstation ®Ó thu phãng cho viÖc x¸c ®Þnh ®iÓm khèng chÕ mét c¸ch chÝnh x¸c h¬n. Sö dông c«ng cô Place active Point (t¹o ®iÓm) cña Microstation ®Ó nhËp vµo file DGN c¸c ®iÓm khèng chÕ ®· biÕt to¹ ®é. Qu¸ tr×nh nhËp ®iÓm khèng chÕ ®−îc tiÕn hµnh nh− sau: - Trong cöa sæ Micrstation chän Element ®Ó x¸c ®Þnh mµu (color) vµ lùc nÐt (weight) cho ®iÓm khèng chÕ sÏ nhËp. - Chän c«ng cô Place active Point trªn thanh c«ng cô chÝnh (Main) cña Microstation. - Trªn cöa sæ lÖnh Microstation xuÊt hiÖn dßng nh¾c, ta nhËp to¹ ®é vµo c¸c ®iÓm khèng chÕ. Trªn dßng lÖnh nhËp gi¸ trÞ to¹ ®é ®iÓm khèng chÕ theo ®¬n vÞ, ®Þnh d¹ng to¹ ®é ®iÓm nh− ®· khai b¸o cã thÓ lµ: X,Y= gi¸ trÞ x, gi¸ trÞ y Ên Enter ®Ó x¸c ®Þnh ®iÓm võa nhËp to¹ ®é vµo file DGN. LÇn l−ît tiÕn hµnh c¸c b−íc trªn víi c¸c ®iÓm khèng chÕ cßn l¹i. Trong nghiªn cøu nµy chóng t«i ®· chän 5 ®iÓm cè ®Þnh trªn b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt n¨m 2000, t−¬ng øng víi c¸c ®iÓm trªn b¶n ®å ®Þa h×nh. C¸c ®iÓm ®−îc ®Ò tµi lùa chän cã thÓ nhËn biÕt dÔ dµng trªn b¶n ®å ®Þa h×nh hoÆc ngoµi thùc ®Þa ®Ó x¸c ®Þnh to¹ ®é phôc vô n¾n ¶nh. To¹ ®é c¸c ®iÓm lùa chän thÓ hiÖn ë (B¶ng 5.1). Download» 62 B¶ng 5.1: To¹ ®é c¸c ®iÓm sö dông trong n¾n ¶nh §iÓm To¹ ®é X To¹ ®é Y M« t¶ vÞ trÝ c¸c ®iÓm 1 560 000 2313 540 §iÓm 1n»m t¹i vÞ trÝ giao nhau gi÷a Quèc lé 21A vµ con suèi ch¶y qua khu ruéng Rång vµ §ång Vá trong. 2 588 440 2312 240 §iÓm 2 n¨m t¹i ®−êng gÉy cña con suèi ch¶y qua th«n Bïi tr¸m, c¸ch ®iÓm c¾t nhau gi÷a suèi vµ ®−êng liªn th«n 100m. 3 558 590 2309 220 §iÓm 3 n»m t¹i vÞ trÝ giao nhau gi÷a Quèc lé 6 vµ con suèi ch¶y qua nh÷ng thöa ruéng c¹nh tiÓu khu 5 Tu. 4 557 590 2310 490 §iÓm 4 n»m t¹i vÞ trÝ ®Ëp ch¾n n−íc thuéc khu vùc ®Êt ®åi nói ch−a sö dông. 5 558 990 2309 230 §iÓm 5 n»m t¹i vÞ trÝ giao nhau gi÷a con suèi ch¶y qua tiÓu khu 5 Tu vµ ranh giíi huyÖn, c¸ch ®−êng Quèc lé 6 100m. • Chän ng−ìng sai sè cho phÐp n¾n chØnh. Trong qu¸ tr×nh nhËp c¸c ®iÓm khèng chÕ, I/RAS B sÏ tù ®éng tÝnh to¸n vµ x¸c ®Þnh c¸c sai sè xuÊt hiÖn ( c¸c th«ng tin nµy xuÊt hiÖn trªn hép tho¹i). Ta chØ cÇn quan t©m ®Õn: Sai sè tæng b×nh ph−¬ng SSE (Sum Squared Error) lµ kho¶ng c¸ch thËt gi÷a ®iÓm chuyÓn ®æi vµ chän c¸c ®iÓm khèng chÕ sao cho sai sè SSE ph¶i nhá h¬n hoÆc b»ng sai sè cho phÐp, th«ng th−êng trong quy ph¹m quy ®Þnh ®èi víi b¶n ®å chuyªn ®Ò th× sai sè nµy lµ 0,2 mm trªn b¶n ®å. NÕu kh«ng ®¹t ng−ìng sai sè trªn, qu¸ tr×nh n¾n ¶nh ph¶i thùc hiÖn l¹i. Trong nghiªn cøu nµy ®Ò tµi sö dông 5 ®iÓm khèng chÕ n¾n ¶nh vµ ®¹t ®−îc ®é chÝnh x¸c cho phÐp. 5.4.4. Sè ho¸ b¶n ®å • T¹o b¶ng ®èi t−îng Tr−íc khi tiÕn hµnh sè ho¸, ng−êi sö dông buéc ph¶i cã mét b¶ng chøa c¸c ®èi t−îng. Môc ®Ých cña b¶ng ®èi t−îng lµ ph©n chia vµ qu¶n lý c¸c líp th«ng tin trong qu¸ tr×nh sè ho¸ c¸c ®èi t−îng trªn ¶nh quÐt. C¸c ®èi t−îng (Feature) cã cïng tÝnh chÊt ®−îc gép trong mét nhãm (Category). C¸c ®èi t−îng ®−îc t¹o ra vµ ®−îc qu¶n lý trong MSFC. MSFC lµ mét phÇn mÒm c«ng cô phôc vô cho viÖc qu¶n lý c¸c líp th«ng tin trong qu¸ tr×nh sè ho¸. MSFC qu¶n lý c¸c ®èi t−îng th«ng qua mét b¶ng ®èi t−îng (Feature table) tån t¹i d−íi d¹ng mét file HT.tbl. MSFC t¹o vµ qu¶n lý 3 ®èi t−îng c¬ b¶n lµ: Vïng, ®−êng vµ ®iÓm. Trong ®ã: Download» 63 - §èi t−îng vïng (Area Feature): lµ c¸c ®èi t−îng ®−îc t¹o bëi c¸c vïng kÐp kÝn nh− hå, ao, kho¶nh ®Êt ... - §èi t−îng ®−êng (Linear Feature): Lµ c¸c ®èi t−îng ®−îc t¹o thµnh bëi c¸c ®−êng nh− ®−êng giao th«ng, kªnh, m−¬ng ... - §èi t−îng ®iÓm (Point Feature): Lµ c¸c ®èi t−îng ®−îc t¹o thµnh bëi c¸c ®iÓm, ký hiÖu, cell... B¶ng ®èi t−îng (Feature table) lµ mét file l−u tr÷ mét tËp hîp cã tr×nh tù c¸c ®èi t−îng trªn b¶n ®å, c¸c ®Æc tÝnh ®å ho¹ vµ c¸c ®Æc ®iÓm chØ ®Þnh g¾n cho c¸c ®èi t−îng. §Ó lµm viÖc víi b¶ng ®èi t−îng ng−êi sö dông sÏ dïng bé so¹n th¶o b¶ng ®èi t−îng (Feature table Editor). Héi tho¹i Feature table Editor t¹o giao diÖn gi÷a ng−êi sö dông vµ b¶ng ®èi t−îng, cho phÐp ®Þnh nghÜa c¸c ®Æc tÝnh h×nh häc ( líp, mµu, ®é réng, kÝch th−íc, ph«ng) cña c¸c ®èi t−îng ®å ho¹ mµ MSFC sÏ t¹o trong file DGN. Sö dông Feature table Editor, ng−êi dïng cã thÓ tuú biÕn b¶ng ®èi t−îng theo nhu cÇu sö dông. Cöa sæ lÖnh Feature table Editor (Feature table Editor Command Window) lµ hép tho¹i chÝnh cho phÐp truy cËp vµo c¸c lÖnh, söa ch÷a c¸c ®èi t−îng trong b¶ng. Cöa sæ nµy còng hiÓn thÞ c¸c dßng nh¾c, c¸c lÖnh, th«ng b¸o lçi. C¸c lÖnh söa ch÷a n»m trong thùc ®¬n Edit, c¸c tuú chän n»m trong thùc ®¬n file trong cöa sæ lÖnh Feature table Editor. • Sè ho¸ Môc ®Ých cña qu¸ tr×nh sè ho¸ lµ biÕn ®æi d÷ liÖu raster thµnh d÷ liÖu vector. Sau khi cã file ¶nh raster ®· n¾n lµm nÒn b»ng I/RAS B vµ file b¶ng ®èi t−îng HT.tbl ®−îc t¹o trong MSFC víi ®Çy ®ñ c¸c líp th«ng tin cÇn sè ho¸ lµm nÒn cho b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt. Ng−êi thùc hiÖn s½n sµng sè ho¸ trªn ¶nh ®Ó t¹o d÷ liÖu vector trong file DGN. Trong m«i tr−êng Microstation ®−îc cµi ®Æt ch−¬ng tr×nh GEOVEC lµ ch−¬ng tr×nh sè ho¸ b¶n ®å b¸n tù ®éng rÊt hiÖu qu¶. B¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt ®−îc thµnh lËp trªn nÒn b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt cò vµ b¶n ®å ®Þa chÝnh ë nh÷ng khu vùc cã biÕn ®éng lín vÒ ®Êt ®ai, khi sè ho¸ cÇn chän c¸c líp th«ng tin cÇn sè ho¸ qua MSFC. Sau khi chän ®èi t−îng sè ho¸ MSFC tù ®éng thay ®æi c¸c th«ng sè vÒ ®Æc tÝnh ®å ho¹ cña ®èi t−îng. T¹i mçi Download» 64 ®iÓm MSFC chØ cho phÐp lµm viÖc víi mét ®èi t−îng cã trong b¶ng. §èi t−îng ®ang lµm viÖc ®−îc gäi lµ ®èi t−îng hiÖn thêi (Active Feature). §Ó chän ®èi t−îng lµm ®èi t−îng hiÖn thêi trong MSFC ta tiÕn hµnh theo hai ph−¬ng ph¸p: - Tõ danh s¸ch c¸c ®èi t−îng, sö dông lÖnh chän ®èi t−îng Select Feature. - Tõ bµn phÝm b»ng c¸ch nhËp m· cña ®èi t−îng Keyin Feature sau ®ã ng−êi sö dông ®¸nh m· sè ®èi t−îng vµo cöa sæ lÖnh. C¸c líp th«ng tin chÝnh cña b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt bao gåm: + Ranh giíi x· + Ranh giíi kho¶nh ®Êt + §Þa h×nh + HÖ thèng thuû v¨n + HÖ thèng giao th«ng + §Þa giíi, ®Þa danh C¸c líp th«ng tin ®−îc sè ho¸ theo tr×nh tù tõ trªn xuèng d−íi. Chän c¸c lÖnh vÏ c¸c ®èi t−îng trong Microstation ®Ó sè ho¸ c¸c ®èi t−îng trong b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt. C¸c ®èi t−îng c¬ b¶n cña b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt lµ: + §o¹n th¼ng (Line) + §−êng gÊp khóc (Line String) + §iÓm (Poin, cell) + Vïng (Shape, Complex Shape) + Ghi chó, chó thÝch (Text) Khi sè ho¸ b¶n ®å trong ch−¬ng tr×nh Microstation, kiÓu c¸c ®èi t−îng ®−îc chän th«ng qua líp th«ng tin nµo ®ang ®−îc sè ho¸. VÝ dô nh−: + Ranh giíi thöa vÏ b»ng Line String + HÖ thèng thuû v¨n vÏ b»ng Line String, Shape Download» 65 + HÖ thèng giao th«ng, ®Þa giíi vÏ b»ng Line String + §Þa danh vÏ b»ng Text Thao t¸c chän: cã hai c¸ch chän c«ng cô sè ho¸: + Chän qua b¶ng c«ng cô (Tool box) cña Microstation + Vµo b»ng lÖnh (Keyin) Cã 3 nguyªn t¾c cÇn tu©n theo khi sè ho¸ c¸c ®èi t−îng trªn b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt: + Chän ®óng lo¹i ®èi t−îng cÇn sè ho¸. + Sè ho¸ ®óng thø tù trong tr−êng hîp ®−êng cÇn sè ho¸ tham gia vµo nhiÒu ®èi t−îng. + Sè ho¸ b¶n ®å ®óng víi c¸c chØ tiªu kü thuËt mµ quy ph¹m ®· quy ®Þnh. Trong ®Ò tµi nµy, chóng t«i ®· tiÕn hµnh sè ho¸ trªn mµn h×nh b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt ë tû lÖ 1/10000 vµ b¶n ®å ®Þa chÝnh tû lÖ 1/2000 th«ng qua m¸y quÐt ¶nh Scanner. PhÇn mÒm ®−îc sö dông lµ Geovec ch¹y trªn nÒn cña IrasB vµ Microstation ®· ®−îc giíi thiÖu ë ch−¬ng 4. Trªn b¶n ®å gèc, chóng t«i tiÕn hµnh t¸ch líp th«ng tin (c¸c Layer) vµ sè ho¸ riªng tõng líp mét. Trong ®ã cã: • Líp th«ng tin ranh giíi x· (H×nh: 5.4) • Líp th«ng tin ranh giíi kho¶nh ®Êt (H×nh: 5.5) • Líp th«ng tin hÖ thèng thuû v¨n (H×nh5.6) • Líp th«ng tin hÖ thèng giao th«ng (H×nh:5.7) • Líp th«ng tin ®Þa h×nh (H×nh5.8) • Líp th«ng tin ®Þa giíi, ®Þa danh (H×nh5.9) Download» 66 67 5.4.5. Hoµn thiÖn vµ chuÈn ho¸ d÷ liÖu Sau khi sè ho¸, sè liÖu nhËn ®−îc ch−a ph¶i ®· hoµn thiÖn vµ sö dông ®−îc. C¸c d÷ liÖu nµy ®−îc gäi lµ d÷ liÖu th«, cÇn ph¶i qua mét sè qu¸ tr×nh kiÓm tra, chØnh söa vµ hîp lý c¸c d÷ liÖu. • Söa c¸c lçi th−êng gÆp ®èi víi d÷ liÖu d¹ng ®−êng D÷ liÖu d¹ng ®−êng th−êng gÆp c¸c lçi nh−: §−êng ch−a mÒm, thõa ®iÓm, C¾t nhau, ®−êng trïng nhau, c¸c ®iÓm cuèi tù do nh− c¸c ®−êng b¾t qu¸ (Over Shoot) vµ b¾t ch−a tíi (Under Shoot). §Ó läc bít c¸c ®iÓm thõa cña ®−êng dïng c«ng cô Modify Element. Bá (xo¸) c¸c ®−êng trïng nhau b»ng c«ng cô Delete Element cña Microstation. Söa c¸c ®iÓm cuèi tù do vµ t¹o c¸c ®iÓm giao nhau b»ng c¸c c«ng cô trong Modify cña Microstation. + Modify Element: dÞch chuyÓn mét ®iÓm n»m trªn ®−êng. + Delete Part of Element: xo¸ mét ®o¹n cña ®−êng (dïng cho c¸c ®iÓm v−ît qu¸) + Extend Two Element to Intersection: dïng ®Ó kÐo dµi hay c¾t ng¾n hai ®èi t−îng d¹ng ®−êng ®Õn ®iÓm c¾t nhau cña chóng. + Extend Element to Intersection: dïng ®Ó kÐo dai hay c¾t ng¾n mét ®èi t−îng d¹ng ®−êng ®Õn ®iÓm c¾t nhau víi mét ®èi t−îng kh¸c. Lµm tr¬n ®−êng (lµm mÒm ®−êng) b»ng c«ng cô Insert vertex n»m trong Modify Element cña Microstation. • Söa c¸c lçi ®èi víi d÷ liÖu d¹ng Cell C¸c lçi chÝnh th−êng gÆp ®èi víi d÷ liÖu d¹ng Cell lµ: c¸c Cell ®Æt kh«ng ®óng Level, kh«ng ®óng kÝch th−íc. + Víi c¸c Cell ®Æt kh«ng ®óng Level, trong tr−êng hîp Cell sai Level kh«ng nhiÒu ta cã thÓ ®æi l¹i Level cña tõng Cell b»ng c«ng cô Change element trong Microstation ®Ó ®æi Level. NÕu sè l−îng Level nµy nhiÒu ta nªn chän tÊt c¶ c¸c Cell theo tªn Cell b»ng c«ng cô Select by attribute trong Microstation, sau ®ã dïng Change element ®Ó ®æi tÊt c¶ c¸c Cell cã tªn ®· chän vÒ Level ®· quy ®Þnh. + Víi c¸c Cell ®Æt kh«ng ®óng kÝch th−íc ta cã thÓ thay ®æi c¸c Cell nµy b»ng c«ng cô Replace Cell trong Microstation. 68 • Söa c¸c lçi ®èi víi d÷ liÖu d¹ng Text C¸c lçi th−êng gÆp ®èi víi d÷ liÖu d¹ng Text ®ã lµ sai Font ch÷, kÝch th−íc ch÷, sai Level. C¸ch söa lçi nµy gÇn gièng nh− víi Cell, dïng Change element ®Ó ®æi c¸c Text ®Æt kh«ng ®óng Level vÒ Level ®· quy ®Þnh, dïng Change text attribute ®Ó ®æi ph«ng ch÷ vµ kÝch th−íc ch÷. • KiÓm tra tÝnh ®Çy ®ñ vµ chÝnh x¸c c¸c ®èi t−îng dùa trªn file Vector KiÓm tra tÝnh ®Çy ®ñ cña ®èi t−îng vµ ®é chÝnh x¸c cña d÷ liÖu sau khi sè ho¸ lµ mét b−íc quan träng vµ b¾t buéc ph¶i thùc hiÖn, bëi nã ¶nh h−ëng ®Õn ®é chÝnh x¸c còng nh− chÊt l−îng cña b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt thµnh lËp sau nµy. KiÓm tra ®é chÝnh x¸c cña d÷ liÖu nghÜa lµ kiÓm tra møc ®é sai sè gi÷a d÷ liÖu vector vµ d÷ liÖu raster (®é sai lÖch gi÷a d¹ng ®−êng vector vµ t©m ®−êng raster cµng nhá th× ®é chÝnh x¸c cµng cao). B−íc kiÓm tra nµy ®−îc tiÕn hµnh dùa trªn b¶n raster. KiÓm tra ®é ®Çy ®ñ ®èi t−îng, nghÜa lµ kiÓm tra vµ bæ sung ®Çy ®ñ c¸c ®èi t−îng cÇn thu nhËn theo yªu cÇu ®Ò ra ®èi víi b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt. Thùc hiÖn c«ng t¸c nµy ph¶i n¾m ®−îc toµn bé c¸c th«ng sè ®å ho¹ quy ®Þnh cho tõng ®èi t−îng (®èi t−îng ®−îc ®Æt ë Level nµo, kiÓu ký hiÖu, kiÓu ®−êng, font ch÷ vµ kÝch th−íc ch÷). Khi b¾t gÆp c¸c lçi ph¶i tiÕn hµnh xö lý lçi ngay. C«ng viÖc nµy ®−îc thùc hiÖn trùc tiÕp trªn file ¶nh nÒn raster vµ file ®· sè ho¸. 5.5. KÕt qu¶ x©y dùng b¶n ®å sè hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt x· Hoμ S¬n C¸c líp th«ng tin cña b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt sau khi ®−îc sè ho¸, chØnh söa c¸c lçi b»ng Microstation, ®−îc chuyÓn toµn bé sang Mapinfo ®Ó biªn tËp vµ in Ên. Tr−íc tiªn ph¶i chuyÓn file chøa c¸c ®èi t−îng sè ho¸ trong Microstation (*. DGN) sang file t−¬ng øng ë Mapinfo cã ®Þnh d¹ng lµ *.TAB. Cô thÓ trong qu¸ tr×nh lµm chóng t«i ®· sö dông c¸c lÖnh chuyÓn nh− sau: Më Mapinfo: Tool\Universal Translator\Universal Translator..., khi ®ã xuÊt hiÖn hép tho¹i Universal Translator. C¸c th«ng tin cÇn chän trong hép tho¹i ®−îc thÓ hiÖn nh− (H×nh 5.10). TiÕp tôc ph¶i chän hÖ quy chiÕu cho líp ®èi t−îng b»ng viÖc thùc hiÖn lÖnh Projection xuÊt hiÖn hép tho¹i nh− (H×nh 5.11): 69 H×nh 5.10:ChuyÓn th«ng tin tõ Microstation sang Mapinfo H×nh 5.11:Chän hÖ quy chiÕu cho líp ®èi t−îng trong Mapinfo 70 Trong Microstation, tÊt c¶ c¸c líp ®èi t−îng cña mét khu vùc nghiªn cøu ®Òu cho phÐp ®Æt trong mét file víi ®iÒu kiÖn, sè líp ®èi t−îng ph¶i nhá h¬n hoÆc b»ng 63. Nh−ng khi chuyÓn sang Mapinfo th× mçi líi ®èi t−îng l¹i ®−îc t¸ch thµnh file riªng ®Ó thuËn tiÖn cho viÖc qu¶n lý. Trong nghiªn cøu nµy chóng t«i ®· t¹o ra ®−îc mét sè líp ®èi t−îng trong Microstation vµ t¸ch riªng chóng ra thµnh tõng file, mçi file chøa mét líp ®èi t−îng råi chuyÓn sang Mapinfo thµnh c¸c líp th«ng tin t−¬ng øng nh− ®· tr×nh bµy ë (môc 5.4.1). Khi chuyÓn c¸c líp ®èi t−îng, ta chØ cÇn lùa chän c¸c th«ng sè trong hép tho¹i Universal Translator cho file chuyÓn ®Çu tiªn, c¸c file tiÕp theo khi chuyÓn chØ cÇn lùa chän l¹i tªn file trong Microstation ë môc “File (s)" cña hép tho¹i . 5.5.1. KÕt qu¶ tæ hîp c¸c líp th«ng tin b¶n ®å HTSD ®Êt d¹ng sè KÕt qu¶ sè ho¸ c¸c líp th«ng tin trªn b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt n¨m 2000 nh− ®· ®−îc giíi thiÖu ë c¸c h×nh: (H×nh 5.4), (H×nh 5.5), (H×nh 5.6), (H×nh 5.7), (H×nh 5.8), (H×nh 5.9). §Ò tµi tiÕn hµnh tæ hîp, chång xÕp c¸c líp th«ng tin t¹o thµnh mét líp th«ng tin hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt n¨m 2000 nh− (H×nh5.12) vµ c¬ së d÷ liÖu t−¬ng øng cña líp th«ng tin hiÖn tr¹ng ë (B¶ng 5.2) Sau khi tæ hîp, chång xÕp c¸c líp th«ng tin, t¹o ra ®−îc b¶n ®å HTSD ®Êt n¨m 2000 nh− ®· ®−îc giíi thiÖu trªn (h×nh 5.12) cïng víi c¸c c¬ së d÷ liÖu t−¬ng øng cña nã. §Ó ngµy cµng hoµn thiÖn b¶n ®å HTSD ®Êt th× nhiÖm vô cËp nhËt c¸c th«ng tin trªn b¶n ®å ph¶i ®−îc lµm th−êng xuyªn. Trong nghiªn cøu nµy chóng t«i kh«ng cã ®iÒu kiÖn bæ sung tÊt c¶ c¸c ®èi t−îng, mµ chØ bæ sung ®−îc nh÷ng khu vùc cã biÕn ®éng lín vÒ môc ®Ých sö dông. Cô thÓ, t¹i vïng ®Êt cña x· gi¸p víi Quèc lé 6 c¸c cÊp cã thÈm quyÒn ®· ra quyÕt ®Þnh thµnh lËp khu c«ng nghiÖp nh− ®· giíi thiÖu ë môc 5.3.2. (H×nh 5.3). Khu c«ng nghiÖp nµy, còng ®−îc ®Þnh vÞ trong hÖ to¹ ®é VN 2000 cïng víi b¶n ®å HTSD ®Êt vµ sè ho¸ ranh giíi khu c«ng nghiÖp ®· ®−îc ho¹ch ®Þnh ®Ó x©y dùng thµnh b¶n ®å HTSD ®Êt n¨m 2003 nh− (h×nh 5.13) vµ trÝch dÉn c¬ së d÷ liÖu t−¬ng øng cña nã (b¶ng 5.3) 71 H×nh 5.12: Líp th«ng tin HTSD ®Êt x· Hoµ S¬n n¨m 2000 B¶ng 5.2: TrÝch dÉn c¬ së d÷ liÖu líp th«ng tin HTSD ®Êt x∙ Hoµ S¬n trong Mapinfo. 72 H×nh 5.13: Líp th«ng tin HTSD ®Êt x· Hoµ S¬n n¨m 2003 73 5.5.2. KÕt qu¶ thèng kª diÖn tÝch c¸c lo¹i ®Êt ®ai Sau khi ®−a ra ®−îc b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt n¨m 2000 vµ n¨m 2003 cïng víi c¬ së d÷ liÖu t−¬ng øng, tiÕn hµnh thèng kª diÖn tÝch cña tõng lo¹i ®Êt ®ai theo hÖ thèng ph©n lo¹i, kÕt qu¶ ®−îc thÓ hiÖn ë c¸c b¶ng sau: Tõ kÕt qu¶ trong hai b¶ng c¬ së d÷ liÖu trªn, ®Ò tµi tÝnh ®−îc biÕn ®éng ®Êt ®ai theo lo¹i h×nh sö dông ®Êt cña n¨m 2003 so víi n¨m 2000 nh− (B¶ng5.6): 74 B¶ng 5.6: Thèng kª sè liÖu biÕn ®éng diÖn tÝch c¸c lo¹i h×nh sö dông ®Êt gi÷a hai thêi ®iÓm n¨m 2000 vµ n¨m 2003. TT Lo¹i h×nh sö dông ®Êt DT2000 (ha) DT (%)_2000 DT2003 (ha) DT (%)_2003 B§_Dtich (ha) B§_Dt (%) 1 §Êt ®åi nói ch−a sö dông 677.39 28.89 677.39 28.89 0 0.00 2 Rõng s¶n xuÊt (rõng trång) 482.13 20.56 482.13 20.56 0 0.00 3 §Êt x©y dùng 15.55 0.66 73.03 3.11 57.48 2.45 4 Tr−êng häc 2.14 0.09 2.14 0.09 0 0.00 5 §Êt nghÜa ®Þa 5.42 0.23 5.42 0.23 0 0.00 6 §Êt khu d©n c− 581.23 24.79 570.32 24.32 -10.91 -0.47 7 §Êt mµu vµ c©y CN hµng n¨m 26.66 1.14 26.66 1.14 0 0.00 8 Ruéng 2 vô 217.71 9.28 208.03 8.87 -9.68 -0.41 9 §Êt b»ng ch−a sö dông 7.21 0.31 7.21 0.31 0 0.00 10 §Êt an ninh quèc phßng 133.22 5.68 133.22 5.68 0 0.00 11 Ruéng 1 vô 72.4 3.09 72.4 3.09 0 0.00 12 §Êt trång c©y l©u n¨m 76.95 3.28 40.06 1.71 -36.89 -1.57 13 S©n vËn ®éng 0.67 0.03 0.67 0.03 0 0.00 14 §Êt khai th¸c kho¸ng s¶n 2.28 0.10 2.28 0.10 0 0.00 15 §Êt cã mÆt n−íc nu«i trång thuû s¶n 2.99 0.13 2.99 0.13 0 0.00 16 §Êt chuyªn m¹ 3.03 0.13 3.03 0.13 0 0.00 17 Rõng s¶n xuÊt (R.TN) 2.34 0.10 2.34 0.10 0 0.00 18 §Êt thuû lîi 35.76 1.52 35.76 1.52 0 0.00 Tæng 2345.08 2345.08 0.00 0.00 75 Th«ng qua b¶ng thèng kª diÖn tÝch cho c¸c lo¹i h×nh sö dông ®Êt t¹i hai thêi ®iÓm 2000 vµ 2003, chóng t«i cã thÓ s¬ bé kÕt luËn: T¹i x· Hoµ S¬n, diÖn tÝch ®Êt x©y dùng t¨ng 57,47 ha chiÕm 2,45% tæng diÖn tÝch cña x·. §©y lµ con sè kh«ng nhá, xuÊt ph¸t tõ nhu cÇu ph¸t triÓn kinh tÕ x¸ héi cña ®Þa ph−¬ng, do ®ã tõ mét phÇn ®Êt khu d©n c−, ®Êt trång c©y l©u n¨m vµ ®Êt ruéng lóa hai vô ®· ®−îc chuyÓn ho¸ thµnh ®Êt x©y dùng, phôc vô cho viÖc x©y dùng c¸c c¬ së s¶n xuÊt. §iÒu nµy cã thÓ thÊy r»ng nÒn kinh tÕ cña x· ngµy cµng ®−îc ph¸t triÓn theo xu h−íng c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸. Tuy r»ng, ®©y lµ khu c«ng nghiÖp cña tØnh Hoµ B×nh, nh−ng còng ®· cã t¸c ®éng kh«ng nhá ®Õn nÒn kinh tÕ cña x·. Sù chyÓn ®æi môc ®Ých sö dông theo h−íng cã lîi nµy lµ ®éng lùc ®Ó x· cã kÕ ho¹ch sö dông vµ qu¶n lý ®Êt ®ai cã hiÖu qu¶ trong nh÷ng n¨m tíi. 76 Ch−¬ng 6 KÕt luËn, tån t¹i vμ kiÕn nghÞ 6.1. KÕt luËn Th«ng qua kÕt qu¶ nghiªn cøu, ®Ò tµi ®i ®Õn mét sè kÕt luËn nh− sau: ¾ Néi dung thùc hiÖn vµ kÕt qu¶ ®¹t ®−îc hoµn toµn phï hîp víi môc tiªu ®· ®Æt ra cña ®Ò tµi. ¾ KÕt qu¶ nghiªn cøu cña ®Ò tµi mang tÝnh thùc tiÔn, v× nã kh«ng nh÷ng cÊp cho ®Þa ph−¬ng mét bé b¶n ®å sè mµ cßn gióp ®Þa ph−¬ng mét ph−¬ng thøc cËp nhËt th«ng tin b¶n ®å rÊt hiÖu qu¶. ¾ §Ò tµi ®· ®¹t ®−îc mét sè kÕt qu¶ chÝnh sau ®©y: 1. ChuyÓn b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt cña x· Hoµ S¬n tõ b¶n ®å truyÒn thèng sang b¶n ®å sè vµ ®−a vÒ hÖ quy chiÕu VN_2000 lµm t− liÖu gèc cho ®Þa ph−¬ng. 2. §· t¹o ®−îc mét líp th«ng tin vÒ biÕn ®éng c¸c lo¹i h×nh sö dông ®Êt ®Ó chång xÕp lªn b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt n¨m 2000 lµm c¬ së x©y dùng b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt n¨m 2003. 3. X©y dùng thµnh c«ng b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt x· Hoµ S¬n n¨m 2003 b»ng kü thuËt sè cïng víi c¸c c¬ së d÷ liÖu t−¬ng øng cña nã. 4. §· thèng kª ®−îc diÖn tÝch cña tÊt c¶ c¸c lo¹i h×nh sö dông ®Êt theo môc ®Ých sö dông cña x· t¹i hai thêi ®iÓm n¨m 2000 vµ n¨m 2003. 5. §· ®−a ra ®−îc con sè biÕn ®éng vÒ diÖn tÝch cña mét sè lo¹i h×nh sö dông ®Êt, gióp cho ®Þa ph−¬ng thuËn tiÖn trong viÖc chØnh lý, bæ sung sù biÕn ®éng c¸c th«ng tin ®Êt trong qu¸ tr×nh qu¶n lý sö dông vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng nguån tµi nguyªn v« gi¸ nµy. 6. KÕt qu¶ nghiªn cøu ®· gãp phÇn kh¼ng ®Þnh : viÖc sö dông kÕt hîp gi÷a hai phÇn mÒm MICROSTATION vµ MAPINFO trong viÖc sè ho¸ vµ x©y dùng c¬ së d÷ liÖu b¶n ®å lµ hîp lý vµ rÊt hiÖu qu¶. 77 7. KÕt qu¶ nghiªn cøu ®· kh¼ng ®Þnh h¬n n÷a, tÝnh −u viÖt cña ph−¬ng ph¸p lµm b¶n ®å hiÖn ®¹i so víi ph−¬ng ph¸p truyÒn thèng mµ tr−íc hÕt lµ viÖc øng dông hÖ th«ng tin ®Þa lý trong c«ng t¸c x©y dùng, qu¶n lý vµ khai th¸c th«ng tin b¶n ®å nãi chung vµ b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt nãi riªng. 6.2. Tån t¹i KÕt qu¶ nghiªn cøu cña ®Ò tµi hÇu nh− sö dông sè liÖu vµ tµi liÖu ®· cã cña ®Þa ph−¬ng cßn sè liÖu chØnh lý ®o ®¹c ngoµi thùc ®Þa lµ rÊt Ýt, v× vËy sù cËp nhËt th«ng tin cña ®Þa ph−¬ng vµo b¶n ®å ch−a kÞp thêi. ë ®©y chóng t«i míi chØ ra sù chuyÓn ®æi môc ®Ých sö dông cho mét sè ®èi t−îng cã sù biÕn ®éng lín cßn nh÷ng ®èi t−îng cã biÕn ®éng nhá ch−a cã ®iÒu kiÖn cËp nhËt v× vËy b¶n ®å kÕt qu¶ vÒ hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt n¨m 2003 lµ ch−a hoµn toµn mang tÝnh thêi sù cao.. KÕt qu¶ nghiªn cøu míi chØ thùc hiÖn cho mét khu vùc cÊp x· nªn ch−a thÓ kh¼ng ®Þnh vµ ®Ò xuÊt mét quy tr×nh x©y dùng b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt theo c¸c b−íc mµ ®Ò tµi ®· thùc hiÖn. 6.3. KiÕn nghÞ §Ó cã thÓ kh¼ng ®Þnh h¬n n÷a vÒ viÖc thùc hiÖn c¸c b−íc x©y d−ng b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt mµ ®Ò tµi ®· thùc hiÖn lµ hoµn toµn hîp lý vµ cã thÓ ®−a ra øng dông ngoµi thùc tÕ th× cÇn ph¶i cã nh÷ng nghiªn cøu tiÕp theo trªn nhiÒu khu vùc vµ ë c¸c quy m« kh¸c nhau. B¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt cña x· Hoµ S¬n cÇn ph¶i cËp nhËt th−êng xuyªn vÒ sù biÕn ®éng vµ chuyÓn ®æi môc ®Ých sö dông ®Êt. §ång thêi cÇn ph¶i bæ sung nh÷ng c¬ së d÷ liÖu cÇn thiÕt cho b¶n ®å sè, ®Ó thuËn lîi cho viÖc sö dông vµ khai th¸c th«ng tin phôc vô c«ng t¸c qu¶n lý ®Êt ®¹i cña ®Þa ph−¬ng ®¹t hiÖu qu¶ cao.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdfỨng dụng hệ thông tin địa lý trong thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất.pdf
Luận văn liên quan