Mối quan hệ giữa công nhận và quyền năng chủ thế luật quốc tế của quốc gia được công nhận

Trong khoa học pháp lý, mối quan hệ giữa công nhận và quyền năng chủ thế của quốc gia được công nhận là một vấn đề phức tạp, được giải quyết theo nhiều chiều hướng khác nhau .Có thể nhận định rằng, công nhận một quốc gia là xác nhận sự tồn tại của quốc gia đó với tư cách là một chủ thể của luật quốc tế, bình đẳng với các quốc gia chứ không tạo ra một quốc gia mới. Công nhận là một bộ phận của chính sách đối ngoại của các quốc gia có chủ quyền. Trước khi công nhận một đối tượng nào đó, các nước đều cân nhắc kỹ lưỡng lợi ích của mình.

doc4 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 27/02/2013 | Lượt xem: 1799 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Mối quan hệ giữa công nhận và quyền năng chủ thế luật quốc tế của quốc gia được công nhận, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Bµi lµm Trong khoa häc ph¸p lý, mèi quan hÖ gi÷a c«ng nhËn vµ quyÒn n¨ng chñ thÓ luËt quèc tÕ cña quèc gia ®­îc c«ng nhËn lµ mät vÊn ®Ò phøc t¹p, ®­îc gi¶i quyÕt theo nhiÒu chiÒu h­íng kh¸c nhau. Tr­íc khi t×m hiÓu vÒ vÊn ®Ò nµy, chóng ta cÇn hiÓu thÕ nµo lµ c«ng nhËn quèc tÕ. C«ng nhËn quèc tÕ cã thÓ ®­îc quan niÖm lµ hµnh vi chÝnh trÞ - ph¸p lý cña quèc gia c«ng nhËn dùa trªn nÒn t¶ng c¸c ®éng c¬ nhÊt ®Þnh ( mµ chñ yÕu lµ ®éng c¬ chÝnh trÞ, kinh tÕ, quèc phßng) nh»m x¸c nhËn sù tån t¹i cña thµnh viªn míi trong céng ®ång quèc tÕ, kh¼ng ®Þnh quan hÖ cña quèc gia c«ng nhËn ®èi víi chÝnh s¸ch, chÕ ®é chÝnh trÞ, kinh tÕ…cña thµnh viªn míi vµ thÓ hiÖn ý ®Þnh muèn ®­îc thiÕt lËp c¸c quan hÖ b×nh th­êng, æn ®Þnh víi thµnh viªn míi cña céng ®ång quèc tÕ trong nhiÒu lÜnh vùc kh¸c nhau cña ®êi sèng quèc tÕ.Trong thùc tiÔn quan hÖ quèc tÕ cã nh÷ng thÓ lo¹i kh¸c nhau nh­ c«ng nhËn c¸c d©n téc ®ang ®Êu tranh, c«ng nhËn c¸c “chÝnh phñ l­u vong”, c«ng nhËn c¸c bªn tham chiÕn,….Song, c«ng nhËn quèc gia vµ chÝnh phñ míi thµnh lËp lµ nh÷ng thÓ lo¹i c¬ b¶n cña c«ng nhËn quèc tÕ. VËy cßn quyÒn n¨ng chñ thÓ luËt quèc tÕ lµ g× ? QuyÒn n¨ng chñ thÓ luËt quèc tÕ lµ kh¶ n¨ng cña chñ thÓ luËt quèc tÕ tham gia vµo quan hÖ quèc tÕ, thùc hiÖn c¸c quyÒn vµ g¸nh v¸c c¸c nghÜa vô quèc tÕ trong khu«n khæ vµ trªn c¬ së luËt quèc tÕ. VÝ dô, trªn c¬ së quyÒn n¨ng chñ thÓ luËt quèc tÕ, quèc gia cã thÓ thùc hiÖn c¸c quyÒn nh­ ký kÕt ®iÒu ­íc quèc tÕ, tham gia víi t­ c¸ch lµ thµnh viªn cña tæ chøc quèc tÕ, thiÕt lËp quan hÖ ngo¹i giao víi c¸c quèc gia kh¸c,… Nh­ ®· ®Ò cËp ngay tõ ®Çu, vÊn ®Ò mèi quan hÖ gi÷a c«ng nhËn vµ quyÒn n¨ng chñ thÓ luËt quèc tÕ cña quèc gia ®­îc c«ng nhËn lµ vÊn ®Ò ®­îc gi¶i quyÕt theo c¸c chiÒu h­íng kh¸c nhau. Trong khoa häc luËt quèc tÕ, cã nhiÒu quan ®iÓm, tr­êng ph¸i vµ häc thuyÕt kh¸c nhau vÒ vÊn ®Ò nµy, tuy nhiªn chñ yÕu vÉn lµ hai thuyÕt cÊu thµnh vµ tuyªn bè ®­îc ®Ò cËp th­êng xuyªn h¬n c¶. ThuyÕt cÊu thµnh ( hay cßn gäi lµ thuyÕt s¸ng lËp ra chñ thÓ luËt quèc tÕ) xuÊt hiÖn vµo ®Çu thÕ kû XIX. Nh÷ng ng­êi theo thuyÕt cÊu thµnh cho r»ng sù c«ng nhËn lµ cÇn thiÕt ®Ó mét thùc thÓ cã t­ c¸ch lµ chñ thÓ luËt quèc tÕ. §©y lµ quan ®iÓm ®­îc h×nh thµnh vµo thêi k× ngù trÞ cña chñ nghÜa thùc d©n kiÓu cò. Nh÷ng ng­êi ®­a ra quan ®iÓm nµy nh»m ñng hé viÖc duy tr× chñ nghÜa thùc d©n kiÓu cò. Bëi theo quan ®iÓm cña hä c¸c d©n téc ®øng lªn thµnh lËp quèc gia th«ng qua con ®­êng ®Êu tranh gi¶i phãng d©n téc sÏ kh«ng ®­îc thõa nhËn. Trªn c¬ së ®ã c¸c quèc gia thùc d©n cã quyÒn ®Ì bÑp c¸c phong trµo ®ã hoÆc c¸c quèc gia ®ã, b»ng bÊt cø gi¸ nµo kh«ng cÇn ph¶i chó ý tíi c¸c quyÒn cña chñ thÓ luËt quèc tÕ mµ hä ®¸ng d­îc h­ëng nh­ c¸c quèc gia kh¸c. Nh­ vËy, theo quan ®iÓm cña thuyÕt cÊu thµnh th× sù c«ng nhËn cña c¸c quèc gia kh¸c cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh, lµ c¬ së h×nh thµnh nªn quyÒn n¨ng chñ thÓ luËt quèc tÕ cña quèc gia. Quèc gia míi chØ cã thÓ thùc hiÖn c¸c quyÒn vµ nghÜa vô quèc tÕ nh­ ®Æt quan hÖ ngoai giao, l·nh sù víi c¸c quèc gia kh¸c; ®­a tranh chÊp cña n­íc m×nh víi mét chñ thÓ luËt quèc tÕ kh¸c ra gi¶i quyÕt t¹i toµ ¸n quèc tÕ…khi cã sù c«ng nhËn cña c¸c chñ thÓ luËt quèc tÕ kh¸c. Sù tån t¹i hiÖn h÷u trong thùc tÕ cña mét quèc gia sÏ chØ lµ v« nghÜa cho dï nã ®¶m b¶o ®Çy ®ñ c¸c yÕu tè cÊu thµnh quèc gia theo luËt quèc tÕ. Quèc gia míi nµy do kh«ng ®­îc c«ng nhËn sÏ bÞ c« lËp, bÞ t¸ch ra khái céng ®ång quèc tÕ. Xem xÐt tõ céi nguån ph¸t sinh cho ®Õn néi dung cña thuyÕt nµy, chóng ta cã thÓ thÊy ®©y lµ mét thuyÕt chÝnh trÞ ph¶n ®éng vµ lµ thuyÕt m©u thuÉn víi luËt quèc tÕ hiÖn ®¹i. ThuyÕt thø hai ®­îc ®Ò cËp th­êng xuyªn bªn c¹nh thuyÕt cÊu thµnh khi nãi vÒ mèi quan hÖ gi÷a c«ng nhËn vµ quyÒn n¨ng chñ thÓ luËt quèc tÕ cña quèc gia ®­îc c«ng nhËn,®ã lµ, thuyÕt tuyªn bè. ThuyÕt tuyªn bè lµ häc thuyÕt cña c¸c luËt gia quèc tÕ t­ s¶n ®­îc h×nh thµnh nh­ lµ trµo l­u chèng l¹i thuyÕt cÊu thµnh. Ng­îc l¹i víi thuyÕt cÊu thµnh, nh÷ng ng­êi theo thuyÕt tuyªn bè kh¼ng ®Þnh r»ng quèc gia ®­îc thµnh lËp víi ®Çy ®ñ dÊu hiÖu cña nã lµ chñ thÓ cña luËt quèc tÕ, kh«ng phô thuéc vµo sù c«ng nhËn. ViÖc c«ng nhËn quèc gia míi thµnh lËp kh«ng thÓ t¹o ra chñ thÓ míi cña luËt quèc tÕ mµ chØ ®ãng gãp vai trß tuyªn nhËn sù tån t¹i trªn thÕ giíi cña mét quèc gia. Mét thùc thÓ khi héi tô ®ñ bèn yÕu tè c¬ b¶n lµ cã d©n c­ th­êng xuyªn, cã l·nh thæ x¸c ®Þnh, cã chÝnh phñ, cã n¨ng lùc tham gia vµo c¸c quan hÖ víi c¸c chñ thÓ luËt quèc tÕ kh¸c th× sÏ ®­îc coi lµ quèc gia theo ph¸p luËt quèc tÕ. Quèc gia míi nµy tån t¹i trong thùc tÕ, cã kh¶ n¨ng tham gia c¸c quan hÖ víi c¸c chñ thÓ luËt quèc tÕ nªn viÖc cã c«ng nhËn hay kh«ng kh«ng lµ c¬ së h×nh thµnh nªn quyÒn n¨ng chñ thÓ luËt quèc tÕ. ThuyÕt tuyªn bè ra ®êi trong cuéc ®Êu tranh cña c¸c quèc gia d©n téc t­ s¶n trÎ chèng l¹i c¸c quèc gia phong kiÕn qu©n chñ chuyªn chÕ nªn ë mét møc ®é nµo ®ã lµ thuyÕt tiÕn bé. Thùc tÕ lÞch sö chøng minh r»ng c«ng nhËn ®ãng vai trß quan träng trong ®êi sèng quèc tÕ. XuÊt ph¸t tõ quan ®iÓm chung trªn thÕ giíi hiÖn nay, sù c«ng nhËn quèc tÕ kh«ng lµ c¬ së ®Ó thùc thÓ trë thµnh chñ thÓ luËt quèc tÕ, song nã cã vai trß to lín trong viÖc thóc ®Èy c¸c quan hÖ gi÷a quèc gia ®­îc c«ng nhËn vµ thùc thÓ ( ë ®©y lµ quèc gia ) ®­îc c«ng nhËn. ViÖc c«ng nhËn quèc tÕ gi÷a mét quèc gia víi mét quèc gia míi sÏ t¹o ra vµ ®¶m b¶o nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó thiÕt lËp vµ ph¸t triÓn nh÷ng quan hÖ b×nh th­êng gi÷a c¸c quèc gia nµy; t¹o tiÒn ®Ò ®Ó thiÕt lËp nh÷ng quan hÖ nhiÒu mÆt ë nh÷ng møc ®é kh¸c nhau, nh­ thiÕt lËp quan hÖ ngo¹i giao hay quan hÖ l·nh sù trong lÜnh vùc ngo¹i giao. Ngoµi ra sù c«ng nhËn quèc tÕ cßn lµm ph¸t sinh c¸c hÖ qu¶ ph¸p lý kh¸c; ch¼ng h¹n, sù c«ng nhËn quèc tÕ t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho quèc gia míi ®­îc c«ng nhËn cã kh¶ n¨ng thùc tÕ ®Ó b¶o vÖ quyÒn miÔn trõ quèc gia vµ miÔn trõ t­ ph¸p ®èi víi tµi s¶n cña quèc gia m×nh t¹i l·nh thæ cña quèc gia c«ng nhËn, t¹o c¬ së ph¸p lý ®Ó chøng minh hiÖu lùc chøng cø cña c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt do quèc gia míi ban hµnh. VÒ nguyªn t¾c, mäi quèc gia ®Òu cã quyÒn ®­îc tham gia vµo c¸c héi nghÞ vµ tæ chøc quèc tÕ phæ cËp. QuyÒn nµy cña c¸c quèc gia kh«ng phô thuéc vµo sù c«ng nhËn cña c¸c quèc gia kh¸c. Song, viÖc c«ng nhËn chÝnh thøc còng cã vai trß thóc ®Èy viÖc thùc hiÖn c¸c quyÒn ®ã cña quèc gia vµ ng­îc l¹i, chÝnh viÖc tiÕn hµnh chÝnh s¸ch kh«ng c«ng nhËn quèc tÕ ®«i khi l¹i g©y khã kh¨n cho quèc gia kh«ng ®­îc c«ng nhËn muèn thùc hiÖn quyÒn tham gia tæ chøc quèc tÕ cña m×nh. §iÒu nµy cã thÓ thÊy râ th«ng qua thùc tiÔn ho¹t ®éng cña Liªn hîp quèc. Cã thÓ nhËn ®Þnh r»ng, c«ng nhËn mét quèc gia míi xuÊt hiÖn lµ x¸c nhËn sù tån t¹i cña quèc gia ®ã víi t­ c¸ch lµ chñ thÓ luËt quèc tÕ b×nh ®¼ng víi c¸c quèc gia chø kh«ng t¹o ra mét quèc gia míi. C«ng nhËn lµ mét bé phËn cña chÝnh s¸ch ®èi ngo¹i cña c¸c quèc gia cã chñ quyÒn. Tr­íc khi tiÕn hµnh c«ng nhËn mét ®èi t­îng nµo ®ã, c¸c n­íc ®Òu c©n nh¾c kü l­ìng lîi Ých cña n­íc m×nh. Tµi liÖu tham kh¶o Tr­êng ®¹i häc luËt Hµ Néi, Gi¸o tr×nh LuËt quèc tÕ, Nxb C«ng an nh©n d©n, Hµ Néi, 2004. NguyÔn Trung TÝn ( chñ biªn ), T×m hiÓu luËt quèc tÕ, Nxb §ång Nai, 1997. LG.NguyÔn TiÕn Trung, LG.NguyÔn Xu©n Linh; Nh÷ng néi dung c¬ b¶n cña c«ng ph¸p vµ t­ ph¸p quèc tÕ; Nxb Thèng kª; 1998.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docMối quan hệ giữa công nhận và quyền năng chủ thế luật quốc tế của quốc gia được công nhận.DOC
Luận văn liên quan