Môi trường pháp luật của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở Việt Nam hiện nay: Thực trạng và một số kiến nghi

Lời mở đầu Khu vực doanh nghiệp ngoài quốc doanh là một bộ phận cấu thành thống nhất của nền kinh tế quốc dân. Sự nhận thức lại của Đảng và Nhà nước ta về vị trí và vai trò của khu vực này trong nền kinh tế nước ta đã có tác dụng to lớn thúc đẩy sự phát triển của khu vực doanh nghiệp ngoài quốc doanh nói riêng và nền kinh tế nước ta nói chung. Từ đổi mới về nhận thức và tư tưởng, Đảng và Nhà nước ta đã đưa ra nhiều chính sách mới. sửa đổi và bổ xung một số chính sách cũ nhằm tạo ra một môi trường thuận lợi cho hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Tuy nhiên, cho đến nay vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế cản trở quá trình hoạt động và phát triển của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Các doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn do các thủ tục hành chính phức tạp, sự đối xử bất bình đẳng trong một số chính sách như chính sách tín dụng, chính sách đất đai Xuất phát từ thực tế trên đồng thời đứng trước những thách thức của quá trình hội nhập khu vực và thế giới đòi hỏi các doanh nghiệp phải mạnh để có thể đủ sức cạnh tranh và phát triển. Từ nhận thức trên, em đã mạnh dạn chọn đề tài : “Môi trường pháp luật của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở Việt Nam hiện nay. Thực trạng và một số kiến nghi” 1. Mục đích và ý nghĩa của đề tài Đề tài đề cập đến một vấn đề có ý nghĩa lớn về lý luận cũng như thực tiễn trong quá trình nền kinh tế nước ta chuyển sang cơ chế thị trường và mở cửa để hội nhập với khu vực và thế giới hiện nay. Nội dung nghiên cứu của đề tài nhằm làm sáng tỏ những vấn đề sau: - Đặc điểm, vị trí và vai trò của khu vực doanh nghiệp ngoài quốc doanh trong nền kinh tế nước ta. - Thực trạng môi trường pháp luật và những ảnh hưởng của nó tới quá trình hoạt động và phát triển của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Việc lý giải những vấn đề trên tạo điều kiện tìm ra những giải pháp nhằm hoàn thiện môi trường pháp luật để thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh nói riêng và của cả nền kinh tế nước ta nói chung. 2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đề tài tập trung nghiên cứu những ảnh hưởng của môi trường pháp luật tới quá trình chuẩn bị thành lập và hoạt động của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Do trình độ và thời gian nghiên cứu có hạn nên khu vực doanh nghiệp ngoài quốc doanh mà em đề cập trong đề tài này chỉ là các doanh nghiệp đang hoạt động theo Luật Doanh nghiệp do Quốc hội thông qua ngày 12-6-1999 và có hiệu lực từ ngày 1-1-2000. 3. Phương pháp nghiên cứu Trong quá trình nghiên cứu, hoàn thành đề tài em có sử dụng một số phương pháp như phương pháp phân tích hệ thống, phương pháp ngiên cứu tài liệu và một số phương pháp khác. 4. Kết cấu của đề án ã Lời mở đầu. ã Phần I: Cơ sở lý luận về pháp luật và doanh nghiệp ngoài quốc doanh. ã Phần II: Thực trạng môi trường pháp luật của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở nước ta hiện nay. ã Phần III: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện môi trường pháp luật của doanh nghiệp ngoài quốc doanh. ã Kết luận. Mục lục Mở đầu 1 Phần I: Cơ sở lý luận về pháp luật và doanh nghiệp ngoài quốc doanh. 3 1. Lý luận chung về pháp luật. 3 11 Khái niệm và bản chất của pháp luật. 3 12 Vai trò của pháp luật. 4 2. Doanh nghiệp ngoài quốc doanh và vị trí của nó trong nền kinh tế nước ta. 5 21 Doanh nghiệp ngoài quốc doanh. 5 22 Các hình thức của doanh nghiệp ngoài quốc doanh. 6 23 Vị trí và vai trò của doanh nghiệp ngoài quốc doanh trong nền kinh tế nước ta. 9 Phần II: Thực trạng môi trường pháp luật của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở nước ta hiện nay. 12 1. Quá trình đăng ký kinh doanh và các thủ tục trước khi đi vào hoạt động của doanh nghiệp. 13 2. Quá trình hoạt động của doanh nghiệp sau khi thành lập. 16 21 Huy động vốn. 16 22 Đất đai và giấy phép xây dựng. 18 23 Thuế 21 24 Một số vấn đề tồn tại khác 24 3. Nhận xét 25 Phần III: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện môi trường pháp luật của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở nước ta hiện nay. 26 1. Về hệ thống pháp luật. 26 11 Hoàn thiện và ổn định hệ thống pháp luật. 26 12 Nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật. 27 13 Xây dựng hành lang pháp lý về cạnh tranh và độc quyền. 28 2. Về một số chính sách chủ yếu. 29 21 Chính sách tín dụng. 29 22 Chính sách đất đai. 30 23 Chính sách thuế. 32 Kết luận 34

doc36 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 23/04/2013 | Lượt xem: 1468 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Môi trường pháp luật của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở Việt Nam hiện nay: Thực trạng và một số kiến nghi, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
hÖ ®Ó c¹nh tranh víi c¸c doanh ngiÖp trong n­íc, ®ång thêi c¹nh tranh víi c¸c n­íc trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi vÒ mÆt hµng, mÉu m·, gi¸ c¶ nghÜa lµ n©ng cao chÊt l­îng hµng ho¸ s¶n xuÊt ra. §ã chÝnh lµ sù gãp phÇn vµo qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc. PhÇn II Thùc tr¹ng m«i tr­êng ph¸p luËt cña c¸c doanh nghiÖp ngoai quèc doanh ë n­íc ta hiÖn nay. C¸c doanh nghiÖp ngoai quèc doanh còng gièng nh­ tÊt c¶ c¸c doanh nghiÖp kh¸c ®Òu n»m trong mét m«i tr­êng vÜ m« nhÊt ®Þnh vµ chÞu sù t¸c ®éng cña c¸c yÕu tè thuéc m«i tr­êng nµy. Mèi quan hÖ gi÷a c¸c doanh nghiÖp ngoai quèc doanh víi m«i tr­êng vÜ m« cã thÓ ®­îc thÓ hiÖn theo s¬ ®å sau: M«i tr­êng M«i tr­êng ph¸p luËt VH-XH M«i tr­êng M«i tr­êng KH-CN kinh tÕ Kh¸ch hµng Nhµ ph©n phèi Nhµ cung §èi thñ cÊp c¹nh tranh Doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh H×nh 2. S¬ ®å mèi quan hÖ gi÷a DNNQD víi m«i tr­êng vÜ m« M«i tr­êng ph¸p luËt lµ mét trong nh÷ng yÕu tè thuéc m«i tr­êng vÜ m«, nã lµ ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt cho sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp. Mét m«i tr­êng ph¸p luËt æn ®Þnh, thuËn lîi vµ b×nh ®¼ng sÏ ®¶m b¶o cho c¸c doanh nghiÖp yªn t©m ®Çu t­ vµo s¶n xuÊt-kinh doanh. 1. Qu¸ tr×nh ®¨ng ký kinh doanh vµ c¸c thñ tôc hµnh chÝnh tr­íc khi ®i vµo ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp. Trong nhiÒu n¨m qua, nhiÒu v¨n b¶n ph¸p luËt nãi chung vµ ph¸p luËt vÒ kinh tÕ nãi riªng ®· ®­îc ban hµnh nh»m thÓ chÕ ho¸ ®­êng lèi ®æi míi kinh tÕ cña §¶ng, t¹o c¬ së ph¸p lý v÷ng ch¾c cho sù ph¸t triÓn cña c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp, ®Æc biÖt lµ khu vùc doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh. N¨m 1990, LuËt C«ng ty vµ LuËt doanh nghiÖp t­ nh©n ®­îc ban hµnh. C¸c luËt nµy ®· cñng cè tÝnh an toµn vÒ mÆt ph¸p lý cña c¸c doanh nghiÖp vµ c¸c tæ chøc mµ chóng cã quan hÖ kinh doanh nhê vËy ®· t¸c ®éng tÝch cùc tíi sù ph¸t triÓn cña khu vùc doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh. Theo thèng kª, ®Õn n¨m 1998 ®· cã gÇn 40.000 doanh nghiÖp ®­îc thµnh lËp víi tæng sè vèn ®¨ng ký kinh doanh lªn tíi 21.000 tû ®ång. Tuy nhiªn c¸c thñ tôc ®Ó thµnh lËp doanh nghiÖp theo 2 luËt nµy lµ rÊt phøc t¹p. §Ó cã thÓ thµnh lËp th× c¸c doanh nghiÖp ph¶i cã: - §¬n §¨ng ký kinh doanh - §iÒu lÖ c«ng ty - Danh s¸ch thµnh viªn(c«ng ty TNHH), danh s¸ch cæ ®«ng(c«ng ty cæ phÇn). Ngoµi ra c¸c doanh nghiÖp cßn ph¶i cã x¸c nhËn vÒ vèn cña ng©n hµng, hîp ®ång thuª v¨n phßng, vèn ph¸p ®Þnh tèi thiÓu…lµ nh÷ng giÊy tê mµ doanh nghiÖp th­êng khã ®¸p øng vµo lóc thµnh lËp. V× vËy mµ luËt ®· lµm gi¶m ®i tÝnh linh ho¹t, nhiÖt t×nh cña c¸c nhµ ®Çu t­, ch­a t¹o ®iÒu kiÖn ph¸t huy tèi ®a c¸c nguån néi lùc cho ph¸t triÓn kinh tÕ cña ®Êt n­íc. §Ó kh¾c phôc nh÷ng h¹n chÕ cña hai luËt kÓ trªn th× LuËt Doanh nghiÖp ®· ra ®êi. §­îc Quèc héi th«ng qua ngµy 12-6-1999 vµ cã hiÖu lùc tõ ngµy 1-1-2000, luËt míi ®· ®¸nh dÊu mét b­íc tiÕn dµi vÒ chÊt tõ chç quy ®Þnh ng­êi kinh ®oanh ph¶i xin phÐp chuyÓn sang mét c¸ch tiÕp cËn míi cho phÐp mäi ng­êi ®­îc lµm nh÷ng g× mµ ph¸p luËt kh«ng cÊm. LuËt ®· quy ®Þnh râ rµng, cô thÓ mét sè thñ tôc liªn quan ®Õn qu¸ tr×nh thµnh lËp vµ ®¨ng ký kinh doanh, b·i bá mét sè ®ßi hái mµ doanh nghiÖp th­êng khã ®¸p øng vµo lóc thµnh lËp, ®ång thêi ®Æt ra mét sè ®ßi hái ®èi víi c¸c c¬ quan cã thÈm quyÒn liªn quan ®Õn viÖc ®¨ng ký kinh doanh. Nhê vËy thñ tôc thµnh lËp doanh nghiÖp ®· trë nªn thuËn tiÖn vµ ®¬n gi¶n h¬n rÊt nhiÒu. Sau h¬n 2 n¨m thi hµnh LuËt Doanh nghiÖp (tÝnh ®Õn 1-5-2002) ®· cã 42576 doanh nghiÖp míi ®¨ng ký thµnh lËp víi sè vèn míi ®¨ng ký xÊp xØ 50.000 tû ®ång, ®ång thêi t¹o ra kho¶ng 700.000 chç lµm viÖc míi. C¸c doanh nghiÖp còng t¨ng thªm ®Çu t­, më réng thªm qui m« vµ ®Þa bµn kinh doanh d­íi nhiÒu h×nh thøc nh­ më thªm chi nh¸nh, v¨n phßng ®¹i diÖn, bæ xung thªm vèn ®Çu t­...(c¶ n­íc ®· cã kho¶ng 9200 chi nh¸nh vµ 900 v¨n phßng ®¹i diÖn ®¨ng ký thµnh lËp). Bªn c¹nh sù gia t¨ng nhanh chãng vÒ sè l­îng doanh nghiÖp th× c¸c ngµnh nghÒ kinh doanh ®­îc ®¨ng ký còng ®a d¹ng vµ phong phó h¬n cò rÊt nhiÒu. §a sè doanh nghiÖp ®· nhËn thøc ®­îc sù thay ®æi vÒ quyÒn kinh doanh vµ nhanh chãng ph¸t huy s¸ng kiÕn, tËn dông c¸c c¬ héi kinh doanh trªn nguyªn t¾c ®­îc kinh doanh tÊt c¶ nh÷ng g× mµ ph¸p luËt kh«ng cÊm. C¸i ®­îc lín nhÊt cña LuËt doanh nghiÖp lµ ®· t¹o b­íc ®ét ph¸ trong viÖc c¶i c¸ch thñ tôc hµnh chÝnh trong qu¶n lý Nhµ n­íc ®èi víi doanh nghiÖp ë n­íc ta. Trong 2 n¨m qua, c¸c c¬ quan Nhµ n­íc ®· b·i bá 175 lo¹i giÊy phÐp kh¸c nhau (tøc kho¶ng 44% tæng sè giÊy phÐp kinh doanh ®· tån t¹i trong nÒn kinh tÕ), thÓ hiÖn sù thay ®æi c¨n b¶n vÒ t­ duy vµ ph­¬ng thøc qu¶n lý nhµ n­íc theo h­íng chuyÓn tõ tiÒn kiÓm sang hËu kiÓm, t¸ch b¹ch râ quyÒn SX-KD cña doanh nghiÖp víi ho¹t ®éng qu¶n lý cña Nhµ n­íc. Tuy nhiªn theo c¸c doanh nghiÖp, vÉn cßn nhiÒu trë ng¹i trong qu¸ tr×nh thµnh lËp doanh nghiÖp cÇn ph¶i gi¶i quyÕt. §ã lµ: - HiÖn vÉn cßn thiÕu c¸c th«ng tin cÇn thiÕt vÇ h­íng dÉn râ rµng vÒ thñ tôc ®¨ng ký kinh doanh. Thªm vµo ®ã, vÉn ch­a cã mét v¨n b¶n chi tiÕt ho¸ nh÷ng nghµnh nghÒ vµ lÜnh vùc ®ßi hái vèn ph¸p ®Þnh. NhiÒu doanh nghiÖp gÆp khã kh¨n trong viÖc t×m kiÕm nh÷ng v¨n b¶n ph¸p luËt liªn quan ®Õn ho¹t ®éng kinh doanh ph¶i cã giÊy phÐp kinh doanh chuyªn ngµnh, mét sè kh¸c th× ph¶i mÊt thªm thêi gian ®Õn së kÕ ho¹ch vµ ®Çu t­ ®Ó tra cøu tªn doanh nghiÖp ®· thµnh lËp tr­íc ®ã nh»m tr¸nh sù trïng lÆp. - C¸c doanh nghiÖp cho biÕt vÉn cßn Ýt nhÊt hai vÊn ®Ò cÇn ®­îc bæ xung trong c¸c qui ®Þnh ®¨ng ký kinh doanh hiÖn hµnh lµ: kh«ng cã h­íng dÉn ®¨ng ký kinh doanh cho mét sè doanh nghiÖp thµnh lËp tõ hé kinh doanh hay doanh nghiÖp t­ nh©n vµ quy ®Þnh vÒ nh÷ng giÊy tê cÇn tr×nh khi mét ®¹i diÖn nép hay nhËn ®¬n ®¨ng ký kinh doanh. - Mét sè c¸n bé lµm thñ tôc ë Së KÕ ho¹ch vµ §Çu t­ cßn qu¸ phô thuéc vµo b¶n “®iÒu lÖ mÉu” do Së cung cÊp vµ kh«ng dÔ dµng chÊp nhËn c¸c b¶n ®iÒu lÖ do ng­êi nép ®¬n ®¨ng ký kinh doanh so¹n th¶o mµ kh«ng gièng ®iÒu lÖ mÉu. Ngoµi ra, mét sè doanh nghiÖp phµn nµn r»ng thay v× th«ng b¸o b»ng v¨n b¶n cho ng­êi nép ®¬n vÒ nh÷ng sai sãt trong ®¬n ®¨ng ký kinh doanh nh­ quy ®Þnh, c¸n bé Së KÕ ho¹ch vµ §Çu t­ th­êng chØ xem qua ®¬n vµ yªu cÇu doanh nghiÖp ®em vÒ söa mét vµi lçi nhá. - Thêi gian chê ®îi ®Ó doanh nghiÖp hoµn thµnh thñ tôc kh¾c dÊu vµ cã ®­îc con dÊu lµ l©u. Theo mét cuéc ®iÒu tra th× kho¶ng thêi gian ®Ó nhËn ®­îc con dÊu dao ®éng tõ 1 ®Õn 50 ngµy, trung b×nh lµ 12 ngµy. §iÒu hiÓn nhiªn lµ c¸c c¬ së kh¾c dÊu nµy rÊt nhiÒu viÖc vµ do vËy th­êng lì hÑn trong viÖc giao dÊu. Ngoµi ra, ®Ó cã thÓ nhËn ®­îc con dÊu sím h¬n c¸c doanh nghiÖp ph¶i bá ra thªm mét kho¶n lµ” chi phÝ lµm thªm giê”. Trong mét sè tr­êng hîp , kho¶n chi phÝ nµy cao gÊp 2-3 lÇn so víi kho¶n chi phÝ kh¾c dÊu thùc sù. - Thñ tôc ®¨ng ký m· sè thuÕ vµ mua ho¸ ®¬n thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng lµ rÊt phiÒn to¸i ®èi víi c¸c doanh nghiÖp. HiÖn kh«ng cã nh÷ng h­íng dÉn hay chØ dÉn thèng nhÊt, râ rµng cho thñ tôc ®¨ng ký m· sè thuÕ. Mçi c¬ quan, nh©n viªn thuÕ ®i¹ ph­¬ng cã nh÷ng yªu cÇu vµ c¸ch gi¶i thÝch riªng vÒ tÝnh cÇn thiÕt cña mét loaÞ giÊy tê nµo ®ã. ThËm chÝ mét vµi doanh nghiÖp ph¶i tr×nh bµy nh÷ng giÊy tê bæ xung quyÕt ®Þnh “bæ nhiÖm gi¸m ®èc” hay tho¶ thuËn thuª v¨n phßng ®Ó cã thÓ mua ®­îc ho¸ ®¬n thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng Bªn c¹nh ®ã, nhËn thøc vµ chØ ®¹o LuËt Doanh nghiÖp trong kh«ng Ýt c¬ quan thuéc hÖ thèng c¬ quan nhµ n­íc, nhÊt lµ ë cÊp chÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng cßn thô ®éng, ch­a ®Çy ®ñ vµ kÐm nhiÖt t×nh, thËm chÝ cã n¬i cßn tr× ho·n, lµm tr¸i. Cho ®Õn nay vÉn cßn mét sè v¨n b¶n quan träng liªn quan ®Õn triÓn khai LuËt doanh nghiÖp ch­a ®­îc ban hµnh. Mét sè n¬i ®ang lµm tr¸i víi qui ®Þnh cña LuËt doanh nghiÖp b»ng c¸ch ra lÖnh t¹m ngõng hoÆc kh«ng cÊp ®¨ng ký kinh doanh ®èi víi mét sè ngµnh nghÒ kh«ng thuéc ®èi t­îng cÊm kinh doanh, ®Æt thªm c¸c thñ tôc hoÆc yªu cÇu nép thªm hå s¬ giÊy tê tr¸i qui ®Þnh cña LuËt, kh«ng cÊp hoÆc yªu cÇu rót giÊy chøng nhËn ®¨ng ký kinh doanh ®èi víi doanh nghiÖp ®ang c¹nh tranh víi doanh nghiÖp nhµ n­íc t¹o ra sù bÊt b×nh ®¼ng vÒ c¬ héi kinh doanh, lµm mÊt ®i c¬ héi kinh doanh cña nhiÒu doanh nghiÖp. C¸c c¬ quan Nhµ n­íc còng ch­a thiÕt lËp ®­îc hÖ thèng lý lÞch t­ ph¸p phôc vô cho viÖc qu¶n lý Nhµ n­íc, trong ®ã cã x¸c minh nh©n th©n ng­êi thµnh lËp doanh nghiÖp ®Ó thùc hiÖn qui ®Þnh vÒ nh÷ng ®èi t­îng kh«ng ®­îc quyÒn thµnh lËp doanh nghiÖp (§iÒu 9- LuËt doanh nghiÖp) dÉn ®Õn cã mét sè ®èi t­îng bÞ cÊm thµnh lËp doanh nghiÖp nh­ng vÉn thµnh lËp, mét sè doanh nghiÖp ®¨ng ký mµ kh«ng ho¹t ®éng hoÆc ho¹t ®éng t¹i ®Þa ®iÓm kh¸c n¬i ®¨ng ký kinh doanh. Nh­ vËy, bªn c¹nh nh÷ng thay ®æi theo h­íng thuËn lîi, ®¬n gi¶n h¬n th× qu¸ tr×nh ®¨ng ký kinh doanh vµ c¸c thñ tôc hµnh chÝnh tr­íc khi ®i vµo ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp vÉn cßn nhiÒu bÊt cËp, g©y khã kh¨n cho c¸c nhµ ®Çu t­ ®ßi hái cÇn nhanh chãng gi¶i quyÕt ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi h¬n cho c¸c doanh nghiÖp. 2. Qu¸ tr×nh ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp sau khi thµnh lËp. Sau khi ®­îc thµnh lËp, doanh nghiÖp b¾t ®Çu ®i vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt-kinh doanh. Trong giai ®o¹n nµy, c¸c yÕu tè ®Çu vµo nh­ vèn, ®Êt ®ai, th«ng tin …lµ rÊt quan träng ®èi víi doanh nghiÖp. Tuy nhiªn, ®©y còng lµ c¸c lÜnh vùc mµ cßn nhiÒu bÊt cËp, h¹n chÕ sù ph¸t triÓn cña c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh hiÖn nay. 2.1. Huy ®éng vèn Vèn lµ mét yÕu tè s¶n xuÊt rÊt quan träng cña doanh nghiÖp. §èi víi c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh th× nguån vèn cña b¶n th©n doanh nghiÖp lµ rÊt h¹n chÕ, chñ yÕu lµ c¸c nguån huy ®éng tõ bªn ngoµi trong dã vèn tõ ng©n hµng vµ c¸c tæ chøc tÝn dông lµ nguån mµ c¸c doanh nghiÖp tr«ng ®îi nhÊt. MÆc dï trong nh÷ng n¨m qua, chÝnh s¸ch tÝn dông ®· cã nhiÒu thay ®æi theo h­íng t¹o ®iÒu kiÖn h¬n cho c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh trong viÖc tiÕp cËn c¸c nguån vèn cña ng©n hµng song qua c¸c cuéc ®iÒu tra gÇn ®©y cho thÊy vèn vÉn lµ khã kh¨n c¬ b¶n ®èi víi c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh. Nh÷ng khã kh¨n nµy bao gåm: C¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc ®­îc ­u ®·i h¬n c¸c doanh nghiÖp t­ nh©n trong viÖc vay vèn ng©n hµng, ®Æc biÖt lµ trong c¸c c¸c quy ®Þnh vÒ thÕ chÊp. Doanh nghiÖp nhµ n­íc víi sù b¶o l·nh tõ c¬ quan chñ qu¶n cã thÓ vay mµ kh«ng cÇn cÇm cè hay thÕ chÊp mét c¸ch dÔ dµng. H¬n n÷a do chÝnh s¸ch tÝn dông cßn nhiÒu bÊt cËp, hÖ thèng tµi chÝnh trung gian ch­a ph¸t triÓn, c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc lËp ra lµ tøc kh¾c ®­îc quyÒn ®ßi cÊp vèn, ng©n hµng cho vay, nî ®Õn h¹n ch­a tr¶ th× ®­îc khoanh nî, gi·n nî. §èi t­îng N¨m 2000 6 th¸ng ®Çu n¨m 2001 Doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh 10.78% 4.5% Doanh nghiÖp nhµ n­íc 52% 47% §èi t­îng kh¸c 37.22% 48.5% Nguån: T¹p chÝ Kinh tÕ ph¸t triÓn7/2001 H×nh 3: Tû lÖ tÝn dông cña c¸c ng©n hµng dµnh cho c¸c doanh nghiÖp §iÒu kiÖn ®Ó ®­îc vay vèn tõ ng©n hµng mµ kh«ng cÇn thÕ chÊp lµ rÊt phøc t¹p ®èi víi c¸c doanh nghiÖp. NÕu ®óng theo c¸c quy ®Þnh ®ã th× c¸c doanh nghiÖp míi thµnh lËp, c¸c doanh nghiÖp ch­a tõng vay vèn ng©n hµng sÏ bÞ lo¹i ra khái ®èi t­îng ®­îc vay vèn kh«ng cÇn thÕ chÊp. Nãi c¸ch kh¸c, chÝnh c¸c doanh nghiÖp rÊt cÇn vay vèn, cÇn sù hç trî tõ phÝa ng©n hµng l¹i bÞ g¹t ra ngoµi. ViÖc vay m­în l¹i phô thuéc vµo tµi s¶n thÕ chÊp, ®©y lµ khã kh¨n chñ yÕu ®èi víi c¸c doanh nghiÖp trong viÖc tiÕp cËn nguån vèn tõ ng©n hµng. V× kh«ng cã c¬ quan, tæ chøc nµo chÞu tr¸ch nhiÖm ®Ó ®¸nh gi¸ tµi s¶n thÕ chÊp nªn nh÷ng ho¹t ®éng nµy ®­îc thùc hiÖnchÝnh bëi ng©n hµng. §iÒu nµy dÉn ®Õn vÊn ®Ò lµ ng©n hµng cã xu h­íng muèn ®¸nh gi¸ thÊp tµi s¶n cña doanh nghiÖp, kh«ng s¸t víi gi¸ trÞ thùc cña tµi s¶n theo gi¸ thÞ tr­êng do ®ã t¹o ra sù thua thiÖt cho c¸c doanh nghiÖp. H¬n thÕ n÷a, trang thiÕt bÞ vµ hµng tån kho cña doanh nghiÖp còng kh«ng ®­îc ng©n hµng chÊp nhËn thÕ chÊp. Nh÷ng khã kh¨n trªn ®· buéc nhiÒu doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh ph¶i vay tõ thÞ tr­êng tµi chÝnh kh«ng chÝnh thøc, n¬i cã tû lÖ l·i suÊt cao vµ thêi h¹n vay ng¾n. §iÒu nµy lµm cho chi phÝ s¶n xuÊt t¨ng, c¸c doanh nghiÖp khã cã thÓ ®æi míi trang thiÕt bÞ, c«ng nghÖ dÉn tíi søc c¹nh tranh cña doanh nghiÖp lµ rÊt thÊp. 2.2. §Êt ®ai vµ giÊy phÐp x©y dùng §Êt ®ai lµ mét yÕu tè s¶n xuÊt kh«ng thÓ thiÕu cña mçi doanh nghiÖp. §Ó ®Çu t­ s¶n xuÊt tr­íc hÕt c¸c doanh nghiÖp ph¶i cã mét quü ®Êt nhÊt ®Þnh. Nãi chung quü ®Êt dïng cho s¶n xuÊt - kinh doanh lµ kh«ng nhá. Trªn m¶nh ®Êt cña m×nh c¸c doanh nghiÖp sÏ tiÕn hµnh x©y dùng nhµ x­ëng, ®Çu t­ m¸y mãc trang thiÕt bÞ vµ ®i vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt - kinh doanh. Do ®ã, nÕu quü ®Êt cña mçi doanh nghiÖp lµ æn ®Þnh th× qu¸ tr×nh s¶n xuÊt - kinh doanh sÏ nhanh chãng ®­îc tiÕn hµnh vµ ph¸t huy hiÖu qu¶. Trªn thùc tÕ, kh«ng ph¶i doanh nghiÖp nµo còng may m¾n cã ®­îc quü ®Êt ®¸p øng ®­îc nhu cÇu vµ æn ®Þnh trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng, ®Æc biÖt lµ c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh a.VÒ thñ tôc xin giao ®Êt hoÆc cho thuª ®Êt ®èi víi doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh Theo ®iÒu 13 cña nghÞ ®Þnh 12/2000/N§-CP ngµy 5-5-2000 cña ChÝnh phñ vÒ viÖc söa ®æi, bæ xung mét sè ®iÒu vÒ qui chÕ qu¶n lý ®Çu t­ vµ x©y dùng ban kÌm theo nghÞ ®Þnh sè 52/1999/N§-CP ngµy 8-7-1999 cña ChÝnh phñ ®èi víi c¸c dù ¸n s¶n xuÊt - kinh doanh cña t­ nh©n, tæ chøc kinh tÕ kh«ng ph¶i lµ DNNN cã yªu cÇu giao ®Êt hoÆc thuª ®Êt th× chñ ®Çu t­ ph¶i cã ®¬n ®Ò nghÞ kÌm theo dù ¸n s¶n xuÊt - kinh doanh ®· ®­îc chÊp thuËn vÒ ®Þa ®iÓm, diÖn tÝch ®Êt cÇn cã cña dù ¸n vµ lµm thñ tôc giao ®Êt hoÆc thuª ®Êt theo qui ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai hiÖn hµnh. Trªn thùc tÕ, viÖc thuª ®Êt l¹i lµ mét qu¸ tr×nh hÕt søc phøc t¹p, ®Æc biÖt lµ ë c¸c thµnh phè lín nh­ Hµ Néi, Thµnh phè Hå ChÝ Minh... Khã kh¨n ®Çu tiªn khi c¸c doanh nghiÖp quèc doanh ®i thuª ®Êt lµ c¸c thñ tôc qu¸ phiÒn hµ vµ r¾c rèi. HiÖn kh«ng cã mét c¬ quan chuyªn tr¸ch nµo qu¶n lý c¸c vÊn ®Ò liªn quan ®Õn ®Êt ®ai. Do vËy, doanh nghiÖp ph¶i chê phª duyÖt cña rÊt nhiÒu c¬ quan qu¶n lý ®Þa ph­¬ng. Theo sè liÖu tõ mét chuyªn ®Ò nghiªn cøu t­ nh©n, ®Ó thuª ®­îc ®Êt, doanh nghiÖp ph¶i chê tõ 3 ®Õn 8 th¸ng. Mét sè doanh nghiÖp nãi r»ng hä ph¶i chê lÊy “dÊu ®á” cña h¬n 20 bé phËn kh¸c nhau. TÊt nhiªn ®i kÌm víi nã sÏ cã nhiÒu kho¶n chi phÝ kh«ng chÝnh thøc t­¬ng øng víi mçi con dÊu. Mét minh chøng cho viÖc r­êm rµ, phøc t¹p cña c¸c thñ tôc liªn quan ®Õn ®Êt ®ai lµ: LuËt ®Êt ®ai quy ®Þnh ®iÒu kiÖn ®Ó ®­îc Nhµ n­íc giao ®Êt, cho thuª ®Êt lµ dù ¸n ®· ®­îc cÊp cã thÈm quyÒn “phª duyÖt”. Trong khi Qui chÕ qu¶n lý ®Çu t­ vµ x©y dùng ban hµnh kÌm theo nghÞ ®Þnh 52/1999/N§-CP ngµy 08-7-1999 cña chÝnh phñ quy ®Þnh dù ¸n cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ngoµi quèc doanh do chñ ®Çu t­ tù quyÕt ®Þnh. Ngay c¶ nghÞ ®Þnh 12/2000/N§-CP cña ChÝnh phñ vÒ viÖc söa ®æi bæ xung mét sè ®iÒu cña qui chÕ qu¶n lý ®Çu t­ vµ x©y dùng ban hµnh kÌm theo nghÞ ®Þnh 52 ®· nªu trªn míi qui ®Þnh râ vÒ viÖc UBND cÊp cã thÈm quyÒn cña ®Þa ph­¬ng “chÊp thuËn” vÒ ®Þa ®iÓm ®Êt cña dù ¸n ®Ó lµm thñ tôc th× míi cã c¬ së ph¸p lý ®Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò nµy. Tuy nhiªn, nghÞ ®Þnh nµy l¹i qui ®Þnh thªm mét ®iÒu kiÖn phi thùc tÕ lµ dù ¸n ®Çu t­ s¶n xuÊt - kinh doanh ®· ®­îc chÊp nhËn trong giÊy chøng nhËn ®¨ng ký kinh doanh trong khi tõ th¸ng 1/2000 luËt doanh nghiÖp cã hiÖu lùc thi hµnh ®· b·i bá thñ tôc nép dù ¸n, ph­¬ng ¸n ®Çu t­ ban ®Çu trong hå s¬ ®¨ng ký kinh doanh. TÊt c¶ nh÷ng sù chång chÐo kh«ng hîp lý nµy ®· c¶n trë sù n¨ng ®éng cña c¸c doanh nghiÖp quèc doanh. Kh«ng thuª ®­îc ®Êt, kh«ng quü ®Êt, kh«ng cã ®Êt c¸c doanh nghiÖp ph¶i chê ®îi qu¸ l©u ®Ó cã thÓ tiÕn hµnh ho¹t ®éng s¶n xuÊt - kinh doanh cña m×nh. §iÒu nµy ®· lµm gi¶m kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña c¸c doanh nghiÖp quèc doanh. Lo¹i Doanh nghiÖp 1999 2000 Doanh nghiÖp nhµ n­íc 62% 46.3% Doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi 22% 27.5% Doanh nghiÖp t­ nh©n 18% 26.2% Nguån : T¹p chÝ Doanh nghiÖp th­¬ng m¹i sè 8/2001 H×nh 4: Tû lÖ quü ®Êt dµnh cho c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp. b. VÒ c«ng t¸c qu¶n lý ®Êt ®ai cña c¸c cÊp chÝnh quyÒn: VÒ qui ho¹ch sö dông ®Êt, ®iÒu 6 nghÞ ®Þnh 51 cã qui ®Þnh “UBND tØnh, TP trùc thuéc trung ­¬ng ®Þnh kú hµng n¨m c«ng bè qui ho¹ch sö dông ®Êt ®· ®­îc c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn xÐt duyÖt, c«ng bè quü ®Êt ch­a sñ dông, quü ®Êt ®ang cã nhu cÇu cho thuª ®Ó c¸c nhµ ®Çu t­, c¸c doanh nghiÖp cã nhu cÇu ®¨ng ký nhËn thuª”. Song cho ®Õn nay, nhiÒu ®Þa ph­¬ng vÉn ch­a lµm ®­îc viÖc nµy, ®iÒu ®ã dÉn ®Õn t×nh tr¹ng quÜ ®Êt cã nh­ng c¸c doanh nghiÖp th× vÉn kh«ng thÓ thuª ®­îc ®Êt ®Ó ho¹t ®éng. T×nh tr¹ng chÝnh quyÒn tØnh, thµnh phè cho phÐp c¸c doanh nghiÖp nhËn tr­íc quyÒn sö dông ®Êt cña d©n kÓ c¶ ®Êt n«ng nghiÖp ®Ó x©y dùng c«ng tr×nh råi míi lµm thñ tôc giao ®Êt cho thuª ®Êt sau còng x¶y ra ë nhiÒu n¬i. §iÒu nµy khiÕn cho chÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng kh«ng kiÓm so¸t ®­îc ®Êt ®ai, kh«ng hiÕm tr­êng hîp chuyÓn nh­îng ®Êt ®· l©u nh­ng vÉn kh«ng lµm thñ tôc giao ®Êt, cho thuª ®Êt. ViÖc thu håi ®Êt bá hoang, ®Êt cña c¸c DNNN kh«ng sö dông ®Ó chuyÓn quyÒn sö dông cho c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh còng ®ang gÆp nhiÒu khã kh¨n. Nh­ ë Hµ Néi, trong n¨m 2002, thµnh phè Hµ Néi ®Ò ra chØ tiªu thu håi ®Êt bá hoang, kh«ng sö dông cña 45 tr­êng hîp. Nh­ng trong qu¸ tr×nh tiÕn hµnh thu håi ®Êt ®· gÆp rÊt nhiÒu sù chèng ®èi. §Æc biÖt mét sè c«ng ty ®Ó tr¸nh bÞ thu håi ®Êt ®· t×m c¸ch “l¸ch luËt”- hîp thøc ho¸ c¸c vi ph¹m cña m×nh. C«ng ty khi nghe tin bÞ thu håi ®· nhanh ch¸ng lËp mét dù ¸n s¶n xuÊt - kinh doanh tr×nh lªn c¬ quan chñ qu¶n phª duyÖt vµ chÝnh c¬ quan chñ qu¶n ®· ®Ò nghÞ ho·n quyÕt ®Þnh thu håi ®Êt. §iÒu ®¸ng l­u ý ë ®©y lµ mét khi vµi doanh nghiÖp ®· l¸ch luËt thµnh c«ng th× nã sÏ trë thµnh mét tiÒn lÖ xÊu g©y c¶n trë cho viÖc xö lý c¸c tr­êng hîp vi ph¹m ®Êt ®ai kh¸c. Vµ cuèi cïng vÉn cã doanh nghiÖp gi÷ ®Êt mµ kh«ng lµm g× c¶ cßn c¸c doanh nghiÖp kh¸c kh«ng t×m ®©u ra ®Êt ®Ó sö dông, t×nh tr¹ng “kÎ ¨n kh«ng hÕt, ng­êi lÇn ch¼ng ra” sÏ vÉn cßn tån t¹i nÕu ta kh«ng cã biÖn ph¸p h÷u hiÖu nµo ®Ó qu¶n lý chÆt chÏ h¬n viÖc sö dông ®Êt ®ai. Sù bÊt b×nh ®¼ng trong sö dông ®Êt. Trong lóc c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh ph¶i chê ®îi hoÆc kh«ng thÓ thuª ®­îc ®Êt th× nhiÒu DNNN hiÖn nay ®ang ®­îc h­ëng nh÷ng lîi thÕ kh«ng c«ng b»ng vÒ ®Êt ®ai. NhiÒu DNNN hiÖn ®ang n¾m gi÷ nh÷ng diÖn tÝch ®Êt lín bá kh«ng hoÆc sö dông sai môc ®Ých ë nh÷ng vÞ trÝ trung t©m thuËn tiÖn t¹i c¸c thµnh phè lín nh­ Hµ Néi, Thµnh phè Hå ChÝ Minh...trong khi hÇu hÕt nh÷ng doanh nghiÖp võa vµ nhá míi ®¨ng ký kh«ng thÓ kiÕm ®­îc mét m¶nh ®Êt trèng phï hîp ®Ó thuª hoÆc mua l¹i. ChÝnh t×nh h×nh nµy ®· lµm n¶y sinh quan hÖ cung cÇu vÒ ®Êt ®ai, nh÷ng giao dÞch ngÇm tr¸i víi chñ tr­¬ng chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc vµ cã khi lµ tr¸i ph¸p luËt. Gi¶i ph¸p mµ hiÖn nay mét sè doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh lùa chän lµ thuª l¹i ®Êt tõ c¸c DNNN - nh÷ng DNNN lµm ¨n bi bÐt nh­ng l¹i n¾m gi÷ nh÷ng miÕng ®Êt thuËn lîi. Kh¶o s¸t thùc tÕ ë mét sè tØnh thµnh vÒ t×nh tr¹ng thuª l¹i ®Êt cho thÊy nhiÒu doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh ph¶i thuª l¹i ®Êt cña c¸c DNNN ®Ó s¶n xuÊt, nh­ t¹i Hµ Néi vµ Thµnh phè Hå ChÝ Minh chØ cã 51% doanh nghiÖp sö dông ®Êt tù cã ®Ó s¶n xuÊt - kinh doanh, sè cßn l¹i ®i thuª cña t­ nh©n hoÆc thuª l¹i cña c¸c DNNN hoÆc cña c¸c tæ chøc kh¸c. Ngoµi thiÖt thßi ph¶i tr¶ chi phÝ cao (tiÒn thuª ®Êt, tiÒn ®Òn bï...), c¸c tr­êng hîp thuª l¹i kh«ng ®­îc ¸p dông bÊt kú biÖn ph¸p ­u ®·i nµo vÒ miÔn gi¶m tiÒn thuª ®Êt (v× luËt KK§TTN kh«ng cã qui ®Þnh nµo vÒ tr­êng hîp thuª l¹i ®Êt). Mét bÊt b×nh ®¼ng n÷a lµ trong quÜ ®Êt dµnh cho c¸c doanh nghiÖp thuª th× DNNN ®­îc thuª tíi 86% diÖn tÝch ®Êt, cßn l¹i 14% lµ dµnh cho c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh. Sau khi ®i thuª ®Êt, viÖc chuyÓn môc ®Ých sö dông ®Êt lµ mét trong nh÷ng kh©u khã kh¨n nhÊt. NhiÒu doanh nghiÖp gÆp khã kh¨n, thiÖt thßi trong trong viÖc chuyÓn môc ®Ých sö dông ®Êt. Ch¼ng h¹n, doanh nghiÖp ph¶i nép thuÕ chuyÓn môc ®Ých sö dông ®Êt vµ tiÒn thuª ®Êt cho chÝnh m¶nh ®Êt mµ m×nh ®· sö dông tr­íc ®ã. §©y lµ nh÷ng kho¶n tiÒn kh«ng nhá ®èi víi hä. HoÆc nhiÒu doanh nghiÖp t­ nh©n ®· bá vèn ra mua ®Êt cña d©n råi nh­ng do chÝnh s¸ch qu¶n lý ®Êt ®ai thay ®æi l¹i ph¶i lµm thñ tôc thuª ®Êt cña Nhµ n­íc. Nh­ng gi¶i ph¸p thuª l¹i ®Êt cña DNNN còng chØ t¹m thêi vµ kh«ng ®­îc b¶o ®¶m, thêi h¹n thuª th­êng rÊt bÊp bªnh. PhÇn lín c¸c tr­êng hîp lµ thuª kh«ng cã hîp ®ång, th­êng chØ cã nh÷ng tho¶ thuËn miÖng, cã thÓ gia h¹n theo tõng n¨m vµ cã thÓ bÞ huû bá bÊt kú lóc nµo. §iÒu nµy lµm cho c¸c doanh nghiÖp kh«ng yªn t©m ®Çu t­ n©ng cÊp nhµ x­ëng, c¬ së h¹ tÇng. Do ®ã ®· k×m h·m sù ph¸t triÓn cña c«ng ty, lµm gi¶m kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh. 2.3. ThuÕ Trong nh÷ng n¨m qua, n­íc ta ®· kh«ng ngõng c¶i c¸ch, söa ®æi vµ hoµn thiÖn hÖ thèng thuÕ ®Ó chóng phï hîp víi thùc tÕ ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ ®Êt n­ícvµ qu¸ tr×nh héi nhËp cña n­íc ta. §iÒu nµy thÓ hiÖn ë viÖc LuËt thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng vµ thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp ®­îc ban hµnh. ViÖc thùc hiÖn hai luËt thuÕ míi nµy ®· t¸c ®éng tíi c¸c doanh nghiÖp theo hai h­íng: a. T¸c ®éng tÝch cùc - Thø nhÊt, thuÕ GTGT ®· kh¾c phôc ®­îc nh­îc ®iÓm cña thuÕ doanh thu lµ kh«ng thu trïng l¾p thuÕ nªn ®· t¸c ®éng tÝch cùc ®èi víi s¶n xuÊt, dÞch vô. Trong giai ®o¹n ®Çu ¸p dông luËt thuÕ míi Uû ban Th­êng vô Quèc héi vµ ChÝnh phñ ®· kÞp thêi ban hµnh c¸c v¨n b¶n ph¸p quy th¸o gì khã kh¨n v­íng m¾c cho c¸c doanh nghiÖp. - Thø hai, thuÕ GTGT vµ c¸c luËt thuÕ míi ®· khuyÕn khÝch ®Çu t­ trong n­íc më réng quy m« ®æi míi c«ng nghÖ cña c¸c doanh nghiÖp nãi chung vµ doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh nãi riªng. ThuÕ GTGT kh«ng ®¸nh vµo ho¹t ®éng ®Çu t­ tµi s¶n cè ®Þnh, toµn bé sè thuÕ GTGT ph¶i tr¶ khi mua s¾m tµi s¶n cè ®Þnh sÏ ®­îc Nhµ n­íc cho khÊu trõ hoÆc hoµn l¹i cho doanh nghiÖp tõ ®ã khuyÕn khÝch c¸c tæ chøc c¸ nh©n bá vèn ra ®Çu t­ ph¸t triÓn s¶n xuÊt - kinh doanh ph¸t huy néi lùc. - Thø ba, thuÕ GTGT ®· gãp phÇn khuyÕn khÝch xuÊt khÈu, më réng thÞ tr­êng tiªu thô s¶n phÈm, kÝch thÝch ph¸t triÓn s¶n xuÊt - kinh doanh hµng ho¸. LuËt thuÕ GTGT quy ®Þnh mét sè lo¹i hµng ho¸ xuÊt khÈu ®­îc h­ëng thuÕ suÊt 0% vµ ®­îc hoµn thuÕ GTGT ®Çu vµo nªn ®· khuyÕn khÝch xuÊt khÈu vµ t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó hµng ho¸ ViÖt Nam cã thÓ c¹nh tranh ®­îc vÒ gi¸ víi hµng ho¸ t­¬ng tù cña c¸c n­íc trªn thÞ tr­êng quèc tÕ. ThuÕ thu nhËp doanh nghiÖp ®­îc thay cho thuÕ lîi tøc c«ng ty ®· më réng ®èi t­îng chÞu thuÕ víi chÕ ®é ®èi xö thèng nhÊt cho c¶ nhµ ®Çu t­ trong n­íc vµ n­íc ngoµi. Xo¸ bá chÕ ®é lîi tøc ­u ®·i víi c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi tõ ®ã ®¶m b¶o sù c¹nh tranh b×nh ®¼ng gi÷a ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ ®Çu t­ trong n­íc. Nh÷ng tån t¹i trong qu¸ tr×nh thùc thi cÇn ®­îc th¸o gì Bªn c¹nh nh÷ng t¸c ®éng tÝch cùc, c¸c luËt thuÕ trªn ®Æc biÖt lµ LuËt thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng ®©y cã mét sè tån t¹i g©y khã kh¨n cho doanh ngiÖp ®Æc biÖt lµ c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh. Tr­íc hÕt lµ sù ph©n biÖt ®èi xö gi÷a doanh nghiÖp Nhµ n­íc vµ doanh nghiÖp t­ nh©n. §iÒu nµy thÓ hiÖn qua sù kh«ng nhÊt qu¸n trong viÖc x¸c ®Þnh chi phÝ hîp lý vµ chi phÝ thùc tÕ ®Ó tiÕn hµnh khÊu trõ tõ lîi nhuËn chÞu thuÕ vµ lîi nhuËn bæ sung g©y nhiÒu khã kh¨n cho c¸c doanh nghiÖp t­ nh©n. Ch¼n h¹n ®èi víi mét DNNN mét qui ®Þnh míi ®­îc ¸p dông víi hä lµ mçi khi chi phÝ ®Çu vµo mua b»ng ngo¹i tÖ t¨ng lªn th× hµng tån kho sÏ ®­îc tÝnh l¹i ®Ó duy tr× nguån vèn nh­ng qui ®Þnh nµy kh«ng ®­îc ¸p dông ®èi víi doanh nghiÖp t­ nh©n nªn hä ph¶i dïng nguån vèn cña chÝnh m×nh ®Ó nép thuÕ bÊt kÓ lµm ¨n cã l·i hay kh«ng. Nh­ vËy v« h×nh chung vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp ®· khan hiÕm nay cµng bÞ Ýt h¬n. Thø hai lµ vÒ møc thuÕ suÊt. Trong c¸c cuéc gÆp gì gi÷a thñ t­íng chÝnh phñ víi c¸c doanh nghiÖp th× còng ®· kh«ng Ýt doanh nghiÖp kªu ca phµn nµn vÒ møc thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp 32% so víi thùc tr¹ng ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp nh­ hiÖn nay lµ cao. §ång thêi x¶y ra t×nh tr¹ng mét sè doanh nghiÖp t­ nh©n tr­íc khi thay ®æi luËt thuÕ chÞu thuÕ suÊt thÊp nay l¹i ph¶i chÞu møc thuÕ suÊt cao h¬n, ®iÒu nµy ®· g©y khã kh¨n cho doanh nghiÖp trong s¶n xuÊt - kinh doanh. Thø ba lµ c¸c qui ®Þnh trong hÖ thèng thuÕ vÉn cßn phøc t¹p, r­êm rµ thiÕu tÝnh chÆt chÏ vµ mang tÝnh ch¾p v¸. Ch¼ng h¹n riªng trong vÊn ®Ò thùc thi thuÕ GTGT còng ®· n¶y sinh ra bao vÊn ®Ò cÇn th¸o gì: - ViÖc khÊu thuÕ GTGT vµ xÐt gi¶m thuÕ. C¸ch tÝnh thuÕ ®Çu vµo ®­îc khÊu trõ trong tr­êng hîp kinh doanh hµng ho¸ chÞu thuÕ vµ kh«ng chÞu thuÕ GTGT cßn nhiÒu phøc t¹p. Nh÷ng quy ®Þnh khÊu trõ khèng vµ xÐt gi¶m thuÕ GTGT cßn thiÕu chÆt chÏ, r­êm rµ, mang tÝnh ch¾p v¸ thiÕu tÝnh ®ång bé. - VÒ ph­¬ng ph¸p tÝnh thuÕ vµ hai lo¹i ho¸ ®¬n trong nÒn kinh tÕ n­íc ta hiÖn nay lµ cÇn thiÕt song trªn thùc tÕ l¹i n¶y sinh nh÷ng ®iÒu bÊt cËp, g©y trë ng¹i cho c¸c doanh nghiÖp vµ c¸c hé kinh doanh. C¸c doanh nghiÖp thùc hiÖn theo ph­¬ng ph¸p khÊu trõ thuÕ kh«ng ®­îc khÊu trõ thuÕ ®Çu vµo khi mua hµng ho¸, dÞch vô cña c¸c ®¬n vÞ tÝnh thuÕ theo ph­¬ng ph¸p trùc tiÕp; g©y mÊt c«ng b»ng trong c¸c thµnh phÇn kinh tÕ hoÆc x¶y ra t×nh tr¹ng thuÕ chång thuÕ. - VÒ xö lý thuÕ GTGT ®èi víi hµng nhËp khÈu. ThuÕ suÊt hµng nhËp khÈu, nhÊt lµ ®èi víi nguyªn nhiªn vËt liÖu cßn qu¸ cao. ViÖc ¸p dông m· thuÕ thiÕu chÝnh x¸c, thêi gian nép thuÕ qu¸ ng¾n. VÊn ®Ò hoµn thuÕ cßn chËm vµ phøc t¹p trong kiÓm tra ho¸ ®¬n. Do vËy, nhiÒu doanh nghiÖp ph¶i chÞu thªm l·i suÊt ng©n hµng tõ sè tiÒn vay nép thuÕ tr­íc nh­ng chËm ®­îc tr¶ l¹i. Song mÆt kh¸c, chÝnh nhiÒu doanh nghiÖp còng ch­a nghiªm tóc kª khai vµ hoµn thµnh thñ tôc cÇn thiÕt, dÉn ®Õn t×nh tr¹ng chËm chÔ trong viÖc hoµn thuÕ. Thø t­, gi÷a c¸c c¬ quan thuÕ cßn thiÕu sù thèng nhÊt, c¸n bé thuÕ thiÕu tr¸ch nhiÖm trong viÖc hç trî doanh nghiÖp thùc hiÖn c¸c quy ®Þnh vÒ thuÕ mÆc dï trªn thùc tÕ ®©y chÝnh lµ nhiÖm vô cña hä. 2.4. Mét vµi vÊn ®Ò tån t¹i kh¸c. Mét vÊn ®Ò g©y thiÖt h¹i nhiÒu cho c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh lµ cã kh«ng Ýt cã kh«ng Ýt c¸n bé c«ng chøc, nhÊt lµ c¸n bé t­ ph¸p c¸n bé ®iÒu tra, kh«ng ph©n biÖt ®­îc ranh giíi ph¸p lý gi÷a tµi s¶n c«ng ty lµ ph¸p nh©n víi tµi s¶n cña thµnh viªn vµ cæ ®«ng, kh«ng ph©n biÖt ®­îc sù vi ph¹m ph¸p luËt do thµnh viªn, cæ ®«ng hay gi¸m ®èc víi vi ph¹m cña c«ng ty. V× vËy, khi thÊy cæ ®«ng, gi¸m ®èc hay chñ tÞch Héi ®ång qu¶n trÞ cã dÊu hiÖu vi ph¹m ph¸p luËt hoÆc bÞ khëi tè ®iÒu tra liÒn phong to¶ niªm phong hay tÞch thu tµi s¶n cña c«ng ty khiÕn ho¹t ®éng cña c«ng ty ®ã bÞ ng­ng trÖ. KÕt côc khã tr¸nh khái lµ doanh nghiÖp ®ã bÞ gi¶i thÓ hoÆc ph¸ s¶n. C¸ch xö lý nh­ trªn lµ kh«ng t«n träng nguyªn t¾c ®éc lËp vÒ tµi s¶n cña ph¸p nh©n vµ thµnh viªn, vi ph¹m nghiªm träng ®èi víi quyÒn së h÷u tµi s¶n cña ph¸p nh©n ®· ®­îc qui ®Þnh t¹i Bé luËt h×nh sù. Ngoµi ra do hÖ thèng ph¸p luËt n­íc ta cßn ch­a hoµn thiÖn, viÖc thùc thi ph¸p luËt cßn kÐm nªn ®· dÉn tíi mét sè tÖ n¹n nh­ bu«n lËu vµ lµm hµng gi¶ ph¸t triÓn. Hµng bu«n lËu do trèn ®­îc thuÕ nªn gi¸ rÎ lµm cho hµng trong n­íc kh«ng thÓ c¹nh tranh næi. Hµng gi¶ cã gi¸ b¸n thÊp nh­ng chÊt l­îng l¹i kh«ng ®¶m b¶o, ¶nh h­ëng tíi uy tÝn cña c¸c doanh nghiÖp. Hai tÖ n¹n nµy ®· lµm cho kh¸ nhiÒu doanh nghiÖp bÞ ®iªu ®øng do kh«ng b¸n ®­îc hµng. Bªn c¹nh c¸c tÖ n¹n trªn th× n¹n l¹m quyÒn vµ tham nhòng còng ®ang lµ vÊn ®Ò ¶nh h­ëng nghiªm träng tíi c¸c doanh nghiÖp ®Æc biÖt lµ c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh. Theo mét ®iÒu tra th× 20%-50% chi phÝ cña c¸c doanh ngiÖp ngoµi quèc doanh lµ do tham nhòng, s¸ch nhiÔu g©y ra. Còng qua ®iÒu tra 100 doanh nghiÖp ë Hµ Néi vµ Thµnh phè Hå ChÝ Minh cho thÊy 77% c¸c doanh nghiÖp ë Thµnh phè Hå ChÝ Minh vµ 60% c¸c doanh nghiÖp ë Hµ Néi nãi lµ th­êng xuyªn ph¶i nép c¸c kho¶n ngoµi nghÜa vô quy ®Þnh. T×nh tr¹ng nµy ®· lµm xãi mßn lßng tin vµo Nhµ n­íc cña c¶ c¸c nhµ ®Çu t­ trong vµ ngoµi n­íc vµ t¹o ra m«i tr­êng ®Çu t­, s¶n xuÊt - kinh doanh ®Çy rñi ro. 3. NhËn xÐt Qua thùc tr¹ng m«i tr­êng kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh ë n­íc ta, cã thÓ thÊy mÆc dï ®· cã sù thay ®æi lín trong nhËn thøc vÒ vÞ trÝ vµ vai trß cña c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh, m«i tr­êng kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp ®· th«ng tho¸ng h¬n ®Æc biÖt lµ sau khi LuËt Doanh nghiÖp ®­îc ban hµnh, song m«i tr­êng nµy cßn nhiÒu h¹n chÕ, ch­a mang tÝnh khuyÕn khÝch. C¸c doanh nghiÖp vÉn gÆp nhiÒu khã kh¨n trong qu¸ tr×nh thµnh lËp doanh nghiÖp, vay vèn tÝn dông, thuª ®Êt... C¸c khã kh¨n nµy lµ rµo c¶n ®èi víi sù ph¸t triÓn cña c¸c doanh nghiÖp, lµm gi¶m kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña c¸c doanh nghiÖp còng nh­ cña c¶ nÒn kinh tÕ n­íc ta. §Ó n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh nãi riªng vµ cña c¶ nÒn kinh tÕ nãi chung ph¸t huy nguån néi lùc cña ®Êt n­íc cho sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸-hiÖn ®¹i ho¸ th× cÇn ph¶i gi¶i quyÕt khã kh¨n cho c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh, t¹o ra mét m«i tr­êng kinh doanh thuËn lîi, b×nh ®¼ng vµ mang tÝnh khuyÕn khÝch ë n­íc ta. PhÇn III Mét sè kiÕn nghÞ nh»m hoµn thiÖn m«i tr­êng ph¸p luËt cña c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh ë n­íc ta hiÖn nay. 1.VÒ hÖ thèng ph¸p luËt. 1.1. Hoµn thiÖn vµ æn ®Þnh hÖ thèng ph¸p luËt. Trong nh÷ng n¨m qua, hÖ thèng ph¸p luËt n­íc ta ®· kh«ng ngõng ®­îc x©y dùng vµ hoµn thiÖn. Sù ph¸t triÓn nµy ®· t¸c ®éng tÝch cùc tíi nhiÒu mÆt vµ lÜnh vùc cña nÒn kinh tÕ, trong ®ã næi bËt lµ thóc ®Èy m¹nh mÏ sù ph¸t triÓn cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ. Tuy nhiªn, qua thùc tÕ cã thÓ thÊy luËt ph¸p n­íc ta ch­a mang tÝnh hÖ thèng, ch­a b¶o ®¶m tÝnh nhÊt qu¸n theo yªu cÇu cña qu¶n lý nhµ n­íc trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. Mét sè luËt liªn quan trùc tiÕp ®Õn ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp kh«ng râ rµng vµ th­êng xuyªn thay ®æi, còng nh­ t×nh tr¹ng quan liªu nÆng nÒ vµ thñ tôc hµnh chÝnh r­êm rµ ®· lµm t¨ng thªm sù rñi ro vµ chi phÝ kinh doanh cho c¸c doanh nghiÖp, ®ång thêi t¹o ra mét m«i tr­êng kinh doanh kh«ng thuËn lîi. §Ó gi¶i quyÕt thùc tr¹ng trªn, ®ßi hái n­íc ta cÇn sím hoµn thiÖn vµ æn ®Þnh khu«n khæ ph¸p luËt cho sù ph¸t triÓn cña kinh tÕ t­ nh©n nãi riªng vµ cña nÒn kinh tÕ nãi chung. C¸c biÖn ph¸p cô thÓ cÇn thiÕt gåm: TiÕn hµnh rµ so¸t, kiÓm tra hÖ thèng c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt hiÖn hµnh ®Ó b·i bá, söa ®æi l¹i c¸c v¨n b¶n, quy ®Þnh tr¸i víi nhau vµ kh«ng phï hîp víi thùc tÕ ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ. HiÖn nay, luËt §Çu t­ trong n­íc vµ luËt Doanh nghiÖp lµ nÒn t¶ng ph¸p lý c¬ b¶n cho “s©n ch¬i” b×nh ®¼ng cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ. Do ®ã cÇn nhanh chãng ban hµnh ®ñ c¸c v¨n b¶n thi hµnh hai luËt nµy. ThÈm ®Þnh vÒ tÝnh phï hîp víi hai luËt cña tÊt c¶ c¸c v¨n b¶n liªn quan, söa ®æi l¹i c¸c v¨n b¶n quy ®Þnh tr¸i víi hai luËt nµy. KÓ tõ khi luËt Doanh nghiÖp ban hµnh, hiÖn t­îng mét sè v¨n b¶n cña c¸c Bé, nghµnh, ®Þa ph­¬ng c¶n trë c¸c quy ®Þnh th«ng tho¸ng cña luËt Doanh nghiÖp cã xu h­íng gia t¨ng. VÊn ®Ò nµy ®· v­ît ra khái tÇm kiÓm so¸t cña Tæ c«ng t¸c thi hµnh LuËt Doanh nghiÖp cña ChÝnh phñ. Do ®ã, viÖc cÇn thùc hiÖn ngay lµ ph¶i cã mét c¬ quan ®ñ thÈm quyÒn ®Ó thÈm ®Þnh c¸c v¨n b¶n cña c¸c Bé, ngµnh, ®Þa ph­¬ng lµm sao ®Ó c¸c v¨n b¶n ph¸p quy cña ChÝnh phñ tr­íc khi ban hµnh ®­îc c¬ quan nµy xem xÐt, c¸c dù th¶o v¨n b¶n ®­îc ®­a ra lÊy ý kiÕn cña c¸c bªn liªn quan. C¸c tr×nh tù lµm luËt vµ c¸c thÓ chÕ cÇn ®­îc phèi hîp vµ t¨ng c­êng. C¸c ho¹t ®éng cÇn ®­îc ­u tiªn gåm: ThÓ chÓ ho¸ c¬ chÕ vµ c¸c kú tham kh¶o ý kiÕn; c¶i tiÕn c¸c thñ tôc so¹n th¶o vµ ®¸nh gi¸ luËt; hÖ thèng ho¸ nh÷ng thay ®æi trong mét cuèn s¸ch h­íng dÉn; yªu cÇu tÊt c¶ c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt míi ph¶i tham kh¶o ®Çy ®ñ c¸c v¨n b¶n hiÖn hµnh. §µo t¹o vµ n©ng cao tr×nh ®é cho c¸c nhµ lµm luËt, ®Æc biÖt lµ c¸c nhµ lËp ph¸p Quèc héi vÒ c¸c v¨n b¶n luËt quèc tÕ. 1.2. N©ng cao hiÖu lùc thùc thi ph¸p luËt Trong thêi gian qua, ph¸p luËt nãi chung vµ ph¸p luËt vÒ doanh nghiÖp nãi riªng ë n­íc ta ch­a ph¸t huy hÕt t¸c dông vµ ®i vµo cuéc sèng, mét phÇn lµ do hÖ thèng ph¸p luËt ch­a hoµn thiÖn, mét phÇn quan träng n÷a lµ hiÖu lùc thùc thi ph¸p luËt ë n­íc ta cßn kÐm. §Ó n©ng cao hiÖu lùc thùc thi ph¸p luËt ë n­íc ta trong thêi gian tíi cÇn: B¶o ®¶m sù ®éc lËp tuyÖt ®èi cña c¸c toµ ¸n vµ luËt s­ hµnh nghÒ, n©ng cao thÈm quyÒn vµ uy tÝn cña toµ ¸n vµ luËt s­, c¶i thiÖn thñ tôc träng tµi vµ xÐt xö. Gi¸o dôc, ®µo t¹o vµ ®µo t¹o l¹i chuyªn m«n ph¸p luËt. Mét yªu cÇu v« cïng quan träng lµ cÇn cã mét ®éi ngò c¸c thÈm ph¸n, kiÓm so¸t viªn, nh©n viªn thi hµnh ¸n, c¸n bé nghµnh c«ng an ®­îc ®µo t¹o tèt. C¸c ho¹t ®éng bao gåm: Söa ®æi c¸c ch­¬ng tr×nh vµ ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y luËt c¬ b¶n, lµm cho nã phï hîp víi nh÷ng th¸ch thøc míi trong qu¸ tr×nh héi nhËp khu vùc vµ quèc tÕ. X©y dùng c¸c c¬ së ®µo t¹o vµ ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y phï hîp cho tÊt c¶ c¸c nh©n viªn ho¹t ®éng trong lÜnh vùc ph¸p luËt. Thùc tÕ sau hai n¨m thi hµnh LuËt Doanh nghiÖp cho thÊy, viÖc thùc hiÖn LuËt phô thuéc rÊt lín vµo sù nhËn thøc, sù quan t©m, chØ ®¹o thùc hiÖn cña c¸c Bé, ngµnh, ®Þa ph­¬ng. V× vËy chóng ta cÇn kh¼ng ®Þnh viÖc tiÕp tôc thùc hiÖn ®Çy ®ñ néi dung cña LuËt Doanh nghiÖp, còng nh­ LuËt §Çu t­ trong n­íc lµ mét trong c¸c nhiÖm vô träng t©m cña ChÝnh phñ, c¸c Bé, ngµnh, ®Þa ph­¬ng. C¸c c¸n bé chñ chèt ë tõ cÊp quËn (huyÖn) trë lªn ®Òu ph¶i tham gia tËp huÊn, nghiªn cøu, hiÓu ®Çy ®ñ vµ ®óng néi dung cña c¸c LuËt. C¸c ®Þa ph­¬ng cÇn x©y dùng ch­¬ng tr×nh hç trî c¸c doanh nghiÖp trªn ®Þa ph­¬ng m×nh, nghiªn cøu vµ ph¸t hiÖn nh÷ng rµo c¶n ®èi víi ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp, gi¶i quyÕt mét c¸ch kÞp thêi vµ trong thêi h¹n nhanh nhÊt c¸c v­íng m¾c cña doanh nghiÖp. Xö lý kû luËt nghiªm ®èi víi c¸n bé vi ph¹m LuËt hoÆc g©y khã kh¨n phiÒn hµ, kh«ng gi¶i quyÕt v­íng m¾c kÞp thêi cho doanh nghiÖp. §ång thêi xö lý nghiªm minh c¸c doanh nghiÖp cè ý lµm tr¸i hay kh«ng thùc hiÖn ®óng quy ®Þnh cña ph¸p luËt. CÇn tæ chøc thªm c¸c ho¹t ®éng tuyªn truyÒn, phæ biÕn réng r·i LuËt ®Õn c¸c nhµ ®Çu t­ tiÒm n¨ng, c¸c doanh nghiÖp vµ mäi ng­êi d©n. 1.3. X©y dùng hµnh lang ph¸p lý vÒ c¹nh tranh vµ chèng ®éc quyÒn MÆc dï cã nhiÒu nç lùc trong viÖc ®­a ra mét khung ph¸p lý b¶o vÖ sù c¹nh tranh b×nh ®¼ng gi÷a c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, song c¬ chÕ c¹nh tranh gÆp ph¶i rÊt nhiÒu khã kh¨n trong qu¸ tr×nh vËn hµnh ë n­íc ta hiÖn nay. Do nh÷ng quy ®Þnh ph¸p luËt ®iÒu chØnh c¸c quan hÖ liªn quan ®Õn c¹nh tranh ch­a hoµn chØnh, ý thøc chÊp hµnh luËt ph¸p ch­a cao nªn cßn tån t¹i nhiÒu hµnh vi c¹nh tranh kh«ng lµnh m¹nh gi÷a c¸c doanh nghiÖp. T­ t­ëng kh«ng ñng hé kinh tÕ t­ nh©n dÉn tíi hµnh vi ph©n biÖt ®èi xö kh«ng chØ tån t¹i ë nh÷ng hµnh vi thùc tÕ mµ cßn n»m ngay trong qu¸ tr×nh ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch, trong néi dung nh÷ng quy ®Þnh ph¸p lý trªn nhiÒu lÜnh vùc nh­ viÖc gia nhËp vµ rót khái thÞ tr­êng, tiÕp cËn nguån vèn, ®Êt ®ai, thuÕ, xuÊt nhËp khÈu... Vai trß chñ ®¹o cña kinh tÕ Nhµ n­íc bÞ nhÇm lÉn víi ®éc quyÒn kinh doanh cña mét sè DNNN, nhiÒu DNNN ®­îc thiªn vÞ vµ duy tr× b»ng nh÷ng chÝnh s¸ch b¶o hé, t¹o ra sù bÊt b×nh ®¼ng trong c¹nh tr¹nh gi÷a c¸c doanh nghiÖp. §Ó gi¶i quyÕt t×nh tr¹ng trªn, trong thêi gian tíi cÇn tËp trung vµo nh÷ng biÖn ph¸p sau: - Thèng nhÊt quan ®iÓm, ®¸nh gi¸ vÒ vai trß cña c¹nh tranh trong nÒn kinh tÕ, xo¸ bá t­ t­ëng ph©n biÖt trong qu¶n lý kinh doanh. - ChÝnh phñ sím ra nghÞ quyÕt vÒ khuyÕn khÝch c¹nh tranh lµnh m¹nh vµ kiÓm so¸t ®éc quyÒn trong kinh doanh t¹o c¬ së cho viÖc nghiªn cøu, x©y dùng chÝnh s¸ch c¹nh tranh nãi chung vµ LuËt C¹nh tranh nãi riªng trong thêi gian tíi. - X¸c ®Þnh râ rµng vai trß chñ ®¹o cña DNNN, trªn c¬ së ®ã h¹n chÕ bít sè l­îng c¸c lÜnh vùc DNNN ®éc quyÒn kinh doanh vµ ®Èy nhanh qóa tr×nh cæ phÇn ho¸ c¸c DNNN. - TiÕn hµnh tuyªn truyÒn, nhËn thøc ®óng ®¾n vÒ c¹nh tranh trªn c¸c ph­¬ng tiÖn th«ng tin nh»m thóc ®Èy tinh thÇn c¹nh tranh lµnh m¹nh. 2. VÒ mét sè chÝnh s¸ch chñ yÕu. 2.1. ChÝnh s¸ch tÝn dông. a. VÒ phÝa ng©n hµng - C¸c ng©n hµng cÇn ph¶i thay ®æi quan niÖm khi coi thÕ chÊp lµ ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt ®Ó cÊp tÝn dông. Yªu cÇu 30% vèn ph¸p ®Þnh lµ ®iÒu kiÖn cÇn ®­îc lo¹i bá cïng víi sù kiÓm so¸t chÆt chÏ tØ lÖ nî qu¸ h¹n ®èi víi c¸c doanh nghiÖp. §iÒu kiÖn quan träng nhÊt ®Ó cÊp tÝn dông ph¶i lµ dù ¸n mang tÝnh kh¶ thi vµ cã kh¶ n¨ng sinh lîi cao. Thùc tÕ cho thÊy r»ng chÝnh v× c¸c ng©n hµng coi thÕ chÊp lµ ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt nªn hµng ngh×n tû ®ång bÞ ø ®äng trong hÖ thèng c¸c ng©n hµng. §©y lµ sù l·ng phÝ rÊt lín ®èi víi ®Êt n­íc, thiÖt h¹i lín ®èi víi c¶ ng©n hµng vµ doanh nghiÖp. - C¶i tæ triÖt ®Ó thñ tôc ho¹t ®éng cña ng©n hµng, gi¶m bít c¸c kh©u, c¸c thñ tôc hµnh chÝnh r­êm rµ nhÊt lµ thñ tôc cho vay, khuyÕn khÝch doanh nghiÖp t×m ®Õn víi ng©n hµng nh­ lµ kªnh huy ®éng vèn tiÖn lîi vµ cã hiÖu qu¶ nhÊt. - Mét biÖn ph¸p n÷a còng cÇn ®­îc ¸p dông ®ã lµ thiÕt lËp kh¶ n¨ng vèn tÝn dông chÝnh thøc cho c¸c ng©n hµng ®Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò nî khã ®ßi. C¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i cÇn thiÕt lËp c«ng ty kinh doanh phô tr¸ch vÒ sè tµi s¶n bÞ tÞch biªn do nî qu¸ h¹n kh«ng cã kh¶ n¨ng thanh to¸n. Bªn c¹nh ®ã còng cÇn ph¶i thiÕt lËp mèi quan hÖ liªn ng©n hµng gi÷a c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i víi vai trß lµ ng­êi cung cÊp tµi chÝnh vµ c¸c c«ng cô phi tµi chÝnh kh¸c ®Ó n©ng cao n¨ng lùc cña doanh nghiÖp. b. VÒ phÝa Nhµ n­íc - Nhµ n­íc nªn thµnh lËp mét c¬ quan chÞu th¸ch nhiÖm vÒ viÖc xem xÐt, ®¸nh gi¸ l¹i tÊt c¶ c¸c v¨n b¶n luËt liªn quan ®Õn lÜnh vùc ng©n hµng ®ang ®­îc ¸p dông ®Ó t×m ra nh÷ng m©u thuÉn, xung ®ét gi÷a chóng. Quèc héi trªn c¬ së nh÷ng v­íng m¾c cßn tån t¹i mµ sau ®ã söa ®æi hoÆc bæ xung hÖ thèng v¨n b¶n ph¸p luËt hiÖn hµnh. Cã nh­ vËy sÏ tr¸nh ®­îc t×nh tr¹ng cïng mét chñ thÓ, mét tr­êng hîp l¹i bÞ ®iÒu chØnh bëi nhiÒu luËt. - KhÈn tr­¬ng hoµn thiÖn c¬ chÕ chÝnh s¸ch vµ hÖ thèng c¸c v¨n b¶n h­íng dÉn thi hµnh ®Ó cã khu«n khæ ph¸p lý cÇn thiÕt cho viÖc thùc hiÖn tèt luËt ng©n hµng vµ luËt tæ chøc tÝn dông b¶o ®¶m cho hÖ thèng ng©n hµng ho¹t ®éng hiÖu qu¶, n¨ng ®éng, an toµn. ViÖc ban hµnh hÖ thèng v¨n b¶n ph¸p luËt ph¶i t¹o ra mét hµnh lang ph¸p lý th«ng tho¸ng, ®ång bé vµ linh ho¹t, ®¸p øng yªu cÇu ngµy cµng cao cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. 2.2. ChÝnh s¸ch ®Êt ®ai. a. TiÕp tôc hoµn thiÖn h¬n n÷a hÖ thèng ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai. HÖ thèng ph¸p luÖt vÒ ®Êt ®ai hiÖn nay cßn thiªn vÒ xö lý nh÷ng quan hÖ ban ®Çu cã tÝnh chÊt hµnh chÝnh, ch­a tiÕp cËn kÞp thêi víi nh÷ng biÕn ®éng cã tÝnh chÊt thÞ tr­êng. T×nh h×nh ®ã dÉn ®Õn nh÷ng biÕn ®éng vÒ quan hÖ ®Êt ®ai, vÒ c¬ cÊu sö dông ®Êt vµ c¬ chÕ qu¶n lý ®Êt ®ai. V× vËy vÊn ®Ò ph¶i tiÕp tôc hoµn thiÖn hÖ thèng chÝnh s¸ch ph¸p luËt ®Êt ®ai ®Ó t¹o hµnh lang qu¶n lý lµ rÊt cÇn thiÕt vµ cÊp b¸ch. - ViÖc x©y dùng hÖ thèng luËt nµy ph¶i phï hîp víi HiÕn ph¸p vµ c¸c bé luËt kh¸c. CÇn tr¸nh sù chång chÐo, vi ph¹m gi÷a c¸c lo¹i luËt. C¸c quy ®Þnh ®­a ra ph¶i râ rµng rµnh m¹ch thèng nhÊt. C¸c v¨n b¶n vÒ ®Êt ®ai ®­a ra ph¶i ®¶m b¶o ®­îc thùc hiÖn mét c¸ch nghiªm minh, chÆt chÏ. Tr¸nh t×nh tr¹ng c¸c v¨n b¶n luËt cø ®­a ra nh­ng kh«ng ®­îc thùc hiÖn, hay cè t×nh lµm sai ®i nh­ t×nh tr¹ng ë khu c«ng nghiÖp An Kh¸nh-Hµ T©y. - HiÖn nay ta míi cã LuËt ®Êt ®ai, ch­a cã luËt bÊt ®éng s¶n ,v× vËy tr­íc m¾t mét mÆt Nhµ n­íc cÇn x©y dùng ph¸p luËt vÒ ®¨ng ký bÊt ®éng s¶n, ®Èy nhanh tiÕn ®é cÊp giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt. MÆt kh¸c Nhµ n­íc cÇn lµm tèt c¸c kh©u kiÓm tra c¬ b¶n, n¾m ch¾c quü ®Êt ®ai vµ ®èi t­îng sö dông ®Êt. b. Qu¶n lý thèng nhÊt vÒ ®Êt ®ai tõ trung ­¬ng ®Õn ®Þa ph­¬ng. - §Ó thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô nh»m t¨ng c­êng qu¶n lý nhµ n­íc vÒ ®Êt ®ai vµ bÊt ®éng s¶n ph¶i ®æi míi hÖ thèng tæ chøc qu¶n lý ®Êt ®ai tõ trung ­¬ng ®Õn ®Þa ph­¬ng. C¸c ®Þa ph­¬ng cÇn n¾m b¾t vµ qu¶n lý chÆt chÏ h¬n n÷a nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan ®Õn ®Êt ®ai. C¸c ®Þa ph­¬ng ph¶i n¾m v÷ng quü ®Êt cña m×nh. Hµng n¨m tiÕn hµnh c«ng bè quy ho¹ch sö dông ®Êt, quü ®Êt ch­a sö dông, quü ®Êt ®ang cã nhu cÇu cho thuª ®Ó c¸c nhµ ®Çu t­, c¸c doanh nghiÖp dùa vµo ®ã lµm c¬ së cho kÕ ho¹ch sö dông ®Êt cña m×nh. - Thêi gian tíi cÇn nhanh chãng kh¾c phôc sù m©u thuÉn gi÷a c¸c quy ®Þnh cña LuËt ®Êt ®ai n¨m 1993 víi c¸c v¨n b¶n h­íng dÉn thi hµnh LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam vÒ thÈm quyÒn giao ®Êt, cho thuª ®Êt cña UBND tØnh, thµnh phè trùc thuéc trung ­¬ng. Gi¶i ph¸p ®­a ra ®Ó kh¾c phôc sù m©u thuÉn nµy lµ söa ®æi c¸c quy ®Þnh cña luËt ®Êt ®ai n¨m 1993 vÒ thÈm quyÒn giao ®Êt, cho thuª ®Êt cña UBND tØnh, thµnh phè trùc thuéc trung ­¬ng sao cho phï hîp víi LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam vµ c¸c v¨n b¶n h­íng dÉn thi hµnh nh»m gi¶m c¸c thñ tôc hµnh chÝnh vµ rót ng¾n thêi gian trong viÖc xÐt duyÖt hå s¬ xin thuª ®Êt cña c¸c doanh nghiÖp, c¸c dù ¸n ®Çu t­. - CÇn chÊm døt ngay t×nh tr¹ng c¸c chÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng chØ thùc hiÖn giao ®Êt cho thuª ®Êt råi bá ®Êy, kh«ng tiÕn hµnh kiÓm tra thùc tr¹ng sö dông ®Êt cña c¸c tæ chøc, c¸c doanh nghiÖp. §iÒu nµy sÏ dÉn ®Õn t×nh tr¹ng nhiÒu doanh nghiÖp, tæ chøc sö dông ®Êt sai môc ®Ých. NhiÒu doanh nghiÖp gi÷ nh÷ng m¶nh ®Êt lín trong tay nh­ng kh«ng sö dông, hoÆc t×m c¸ch cho doanh nghiÖp kh¸c thuª. - CÇn tiÕn hµnh thu håi ngay nh÷ng m¶nh ®Êt bá hoang, chÊm døt t×nh tr¹ng l¸ch luËt, t×nh tr¹ng “om” ®Êt...Vµ t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c doanh nghiÖp nãi chung vµ ®Æc biÖt lµ c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh cã c¬ héi cã ®­îc mét m¶nh ®Êt phôc vô cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt - kinh doanh cña m×nh. c. VÒ thñ tôc thuª ®Êt vµ xin cÊp ®Êt HiÖn nay, khi ®i thuª ®Êt, c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh gÆp ph¶i nhiÒu thñ tôc r¾c rèi phiÒn hµ. doanh nghiÖp ph¶i chê phª duyÖt cña rÊt nhiÒu c¬ quan ®Þa ph­¬ng g©y mÊt thêi gian vµ tiªu cùc n¶y sinh khi c¸c doanh nghiÖp ph¶i ®i “cöa sau”. Tõ khã kh¨n nµy mét gi¶i ph¸p cÇn ph¶i thùc hiÖn ngay lµ ®¬n gi¶n ho¸ thñ tôc hµnh chÝnh liªn quan tíi viÖc thuª ®Êt, chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt: - Quy ®Þnh râ rµng vµ chi tiÕt c¸c thñ tôc ®Ó doanh nghiÖp cã thÓ xin ®­îc quyÒn sö dông ®Êt hîp ph¸p l©u dµi vµ xin ®­îc giÊy phÐp x©y dùng. Mét khi c¸c thñ tôc ®· trë nªn th«ng tho¸ng vµ c¸c doanh nghiÖp dÔ dµng t×m ®­îc m¶nh ®Êt m×nh cÇn, yªn t©m ®i vµo s¶n xuÊt, ®iÒu nµy sÏ n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh so víi c¸c DNNN vµ c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi. 2.3. ChÝnh s¸ch thuÕ. a. VÒ c¸c qui ®Þnh vµ th¸i ®é cña ngµnh thuÕ: - §Ó cã thÓ gi¶m møc thuÕ suÊt ®èi víi c¸c doanh nghiÖp mµ kh«ng lµm thÊt thu ng©n s¸ch Nhµ n­íc th× cÇn ph¶i c¶i c¸ch thuÕ suÊt theo xu h­íng h¹ møc thuÕ suÊt vµ më réng diÖn thu. - CÇn h¹n chÕ sù ph©n biÖt c¸c møc thuÕ suÊt kh¸c nhau ®èi víi c¸c ngµnh nghÒ kh¸c nhau g©y phøc t¹p trong viÖc nép thuÕ vµ bÊt b×nh ®¼ng gi÷a c¸c ngµnh nghÒ. - C¸c c¬ quan thuÕ ph¶i cã tr¸ch nhiÖm tuyªn truyÒn phæ biÕn réng r·i c¸c qui ®Þnh, thñ tôc thuÕ tíi c¸c ®èi t­îng chÞu thuÕ mét c¸ch râ rµng. Ngoµi ra cã thÓ cho phÐp thµnh lËp c¸c c«ng ty t­ vÊn vÒ thuÕ ®Ó c¸c ®èi t­îng chÞu thuÕ nãi chung vµ c¸c doanh nghiÖp nãi riªng ý thøc ®­îc tr¸ch nhiÖm nép thuÕ vµ ph­¬ng thøc thùc hiÖn mét c¸ch nhanh gän nhÊt. - Th¸i ®é còng nh­ c¸c qui ®Þnh cña c¸c c¬ quan ngµnh thuÕ ®èi víi c¸c doanh nghiÖp t­ nh©n ph¶i ®­îc ®iÒu chØnh ngay, tr¸nh t×nh tr¹ng ph©n biÖt ®èi xö g©y bÊt b×nh ®¼ng trong c¹nh tranh lµm cho m«i tr­êng c¹nh tranh kh«ng lµnh m¹nh. b. VÒ viÖc thùc thi luËt thuÕ ®Æc biÖt lµ thuÕ GTGT. §èi víi doanh nghiÖp do nép thuÕ GTGT cao h¬n so víi thuÕ doanh thu tr­íc ®©y, ch­a ph¸t sinh lç nh­ng bÞ gi¶m l·i qu¸ nhiÒu th× Nhµ n­íc còng nªn xem xÐt vµ gi¶m mét phÇn thuÕ GTGT cho doanh nghiÖp. Ng­îc l¹i, ®èi víi c¸c doanh nghiÖp do nép thuÕ GTGT thÊp h¬n thuÕ doanh thu tr­íc ®©y mµ l·i t¨ng, nh­ng t¨ng ch­a ®Õn giíi h¹n ph¶i nép thuÕ thu nhËp bæ sung th× Nhµ n­íc còng cÇn ph¶i xem xÐt vµ ®iÒu chØnh t¨ng møc thuÕ GTGT. Trong nh÷ng n¨m ®Çu ¸p dông luËt thuÕ GTGT, viÕc tiÕp tôc ®iÒu chØnh møc thu vµ mét sè néi dung kh¸c lµ khã tr¸nh khái. Tuy nhiªn, kh«ng nªn chØ chó ý ®iÒu chØnh gi¶m thuÕ nh­ thêi gian qua, mµ còng cÇn ®iÒu chØnh t¨ng thuÕ ®èi víi nh÷ng tr­êng hîp cÇn thiÕt. VÒ thùc hiÖn hoµn thuÕ ®èi víi c¸c doanh nghiÖp: - Nhµ n­íc nªn xem xÐt vµ thùc hiÖn hoµn thuÕ ®èi víi nh÷ng s¶n phÈm thuéc ®èi t­îng hµng chÞu thuÕ GTGT mµ doanh nghiÖp mua vµo, cã ho¸ ®¬n th«ng th­êng, ®Ó s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu hoÆc mua ®Ó xuÊt khÈu. Møc thuÕ hoµn tr¶ cho doanh nghiÖp xuÊt khÈu còng tÝnh b»ng 3% so víi gi¸ trÞ hµng mua vµo theo ho¸ ®¬n th«ng th­êng gièng nh­ møc khÊu trõ cho doanh nghiÖp s¶n xuÊt hµng ®Ó b¸n trªn thÞ tr­êng trong n­íc. ViÖc hoµn thuÕ víi tr­êng hîp nµy sÏ cã t¸c dông gi¶m bít khã kh¨n cho doanh nghiÖp xuÊt khÈu, khuyÕn khÝch s¶n xuÊt vµ xuÊt khÈu hµng ho¸, ®ång thêi ®¶m b¶o sù b×nh ®¼ng gi÷a c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu víi doanh nghiÖp s¶n xuÊt vµ tiªu thô trong n­íc. - L©u nay viÖc hoµn thuÕ cho c¸c doanh nghiÖp bÞ chËm ch¹p chñ yÕt do kh©u kiÓm tra chøng tõ ®Ó xÐt hoµn thuÕ. §Ó gi¶m bít khã kh¨n cho c¸c doanh nghiÖp lµm ¨n nghiªm tóc, ngµnh thuÕ cÇn thùc hiÖn nh÷ng biÖn ph¸p nh»m rót ng¾n thêi gian xÐt hoµn thuÕ, nh­ng vÉn ®¶m b¶o sao cho sè thuÕ ®­îc hoµn l¹i chÝnh x¸c, kh¾c phôc t×nh tr¹ng doanh nghiÖp lîi dông viÖc hoµn thuÕ ®Ó trèn lËu thuÕ hoÆc moi tiÒn cña Nhµ n­íc. - Ngµnh thuÕ nªn thiÕt kÕ mÉu tê khai hoµn thuÕ víi ®Çy ®ñ th«ng tin cÇn kiÓm tra, ®Æc biÖt cã thÓ ®­a lªn m¹ng vi tÝnh nh÷ng d÷ liÖu cÇn thiÕt ®Ó ®¬n gi¶n ho¸ vµ rót ng¾n thêi gian kiÓm tra. §ång thêi, khi ®· hÕt thêi h¹n qui ®Þnh xÐt hoµn thuÕ (theo qui ®Þnh cña Nhµ n­íc) mµ c¬ quan thuÕ vÉn ch­a kiÓm tra xong hå s¬ xin hoµn thuÕ cña doanh nghiÖp th× cø tiÕn hµnh hoµn thuÕ theo kª khai cña doanh nghiÖp råi sÏ kiÓm tra sau. Doanh nghiÖp ph¶i tù chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ c¸c chøng tõ hä göi ®Õn xin hoµn thuÕ. Trong qu¸ tr×nh kiÓm tra, nÕu ph¸t hiÖn ra sù gian lËn trong c¸c ho¸ ®¬n, chøng tõ do doanh nghiÖp göi ®Õn, ngoµi viÖc bÞ thu håi sè thuÕ ®· ®­îc hoµn tr¶, doanh nghiÖp sÏ cßn bÞ ph¹t rÊt nÆng. - §Ó h¹n chÕ t×nh tr¹ng vi ph¹m trong lÜnh vùc thuÕ, cÇn t¨ng møc ph¹t ®èi víi c¸c tr­êng hîp vi ph¹m lªn cao so víi møc qui ®Þnh hiÖn nay. Sè tiÒn bÞ ph¹t cã thÓ gÊp nhiÒu lÇn sè tiÒn mµ doanh nghiÖp gian lËn. Nh÷ng doanh nghiÖp bÞ xö lý ph¶i ®­îc th«ng b¸o réng r·i trªn c¸c ph­¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng ®Ó c¶nh b¸o cho nh÷ng ®¬n vÞ, c¸ nh©n cã t­ t­ëng gian lËn trong lÜnh vùc nµy. - Ngoµi ra, cÇn t¨ng c­êng sù phèi hîp ®ång bé cña c¸c c¬ quan chøc n¨ng (nh­ C«ng an, ViÖn kiÓm s¸t, Toµ ¸n vµ chÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng c¸c cÊp) víi ngµnh thuÕ trong viÖc kiÓm tra, gi¸m s¸t (®èi víi ng­êi nép thuÕ vµ c¶ ®èi víi c¸n bé thuÕ), nh»m ph¸t hiÖn vµ xö lý kÞp thêi, c«ng khai, nghiªm tóc, ®óng luËt ®èi víi c¸c tËp thÓ vµ c¸ nh©n sai ph¹m. KÕt luËn Qua h¬n 10 n¨m thùc hiÖn chÝnh s¸ch ®æi míi cña §¶ng, chóng ta ®· gÆt h¸i ®­îc nhiÒu thµnh tùu trong ph¸t triÓn kimh tÕ-x· héi. KÕt qu¶ ®ã cã sù ®ãng gãp kh«ng nhá cña c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh. C¸c doanh nghiÖp ®· ®­îc thõa nhËn nh­ lµ mét bé phËn cÊu thµnh cña nÒn kinh tÕ vµ ®· ®­îc t¹o nhiÒu ®iÒu kiÖn thuËn lîi trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt-kinh doanh, m«i tr­êng kinh doanh ®· ®­îc th«ng tho¸ng h¬n ®Æc biÖt lµ sau khi LuËt Doanh nghiÖp ®­îc ban hµnh. Tuy nhiªn trong thùc tÕ, m«i tr­êng nµy cßn nhiÒu h¹n chÕ, ch­a mang tÝnh khuyÕn khÝch. C¸c doanh nghiÖp vÉn gÆp nhiÒu khã kh¨n trong qu¸ tr×nh thµnh lËp doanh nghiÖp, vay vèn vµ thuª ®Êt. C¸c khã kh¨n nµy lµ rµo c¶n ®èi víi sù ph¸t triÓn cña c¸c doanh nghiÖp, lµm gi¶m sù ph¸t triÓn cña c¸c doanh nghiÖp còng nh­ cña nÒn kinh tÕ. §Ó thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña c¸c doanh nghiÖp nãi riªng vµ cña c¶ nÒn kinh tÕ nãi chung, ph¸t huy nguån néi lùc cña ®Êt n­íc th× chóng ta cÇn ph¶i gi¶i quyÕt khã kh¨n cho c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh, t¹o ra mét m«i tr­êng kinh doanh thuËn lîi, b×nh ®¼ng vµ mang tÝnh khuyÕn khÝch ë n­íc ta. VÊn ®Ò nµy kh«ng ph¶i dÔ thùc hiÖn nhÊt lµ ®èi víi mét ®Êt n­íc mµ hÖ thèng ph¸p luËt ch­a hoµn thiÖn, c¸c chÝnh s¸ch cßn nhiÒu bÊt cËp nh­ ë n­íc ta. Trong ph¹m vi ®Ò tµi nµy, em ®· nªu ra ®­îc nh÷ng tån ®äng bøc xóc nhÊt ®èi víi sù ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh vµ mét sè gi¶i ph¸p nh»m th¸o gì nh÷ng tån ®äng ®ã. Tuy nhiªn, ®©y lµ vÊn ®Ò cã ph¹m vi réng ®ßi hái ph¶i ngiªn cøu cã chiÒu s©u. Do tr×nh ®é vµ thêi gian nghiªn cøu cã h¹n nªn ®Ò tµi vÉn cßn nhiÒu thiÕu sãt. RÊt mong ®­îc sù ®ãng gãp vµ chØ b¶o cña c¸c thÇy c« vµ c¸c b¹n. Danh môc tµi liÖu tham kh¶o 1. §¶ng céng s¶n ViÖt Nam: NghÞ quyÕt TW5 Ban chÊp hµnh TW kho¸ IX, NXB chÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi 2001. 2. §¶ng céng s¶n ViÖt Nam: V¨n kiÖn §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IX, NXB ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi 2001. 3. Gi¸o tr×nh Khoa häc qu¶n lý – Khoa Khoa häc qu¶n lý – Tr­êng §HKTQD 4. Gi¸o tr×nh Qu¶n lý häc KTQD - Khoa Khoa häc qu¶n lý - Tr­êng §HKTQD. 5. Gi¸o tr×nh LuËt kinh tÕ – Bé m«n LuËt – Tr­êng §HKTQD. 6. Lª ViÖt Th¸i: C¬ së khoa häc vµ thùc tiÔn cho viÖc x©y dùng chÝnh s¸ch c¹nh tranh ë ViÖt Nam. NXB lao ®éng, Hµ Néi th¸ng 5-2000. 7. H¶i YÕn: " Th©n cß lÆn léi ". . . xin ­u ®·i. T¹p chÝ ThÕ giíi th­¬ng m¹i 12/2001 8. L­¬ng TÊn LuËn: §Ó t¹o ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn kinh tÕ t­ nh©n c¬ chÕ tµi chÝnh cÇn ®i tr­íc mét b­íc. T¹p chÝ thuÕ Nhµ N­íc 8/2002. 9. Ngäc Tr©m: TiÕp tôc c¶i c¸ch ®Ó c¹nh tranh. Thêi b¸o kinh tÕ ViÖt Nam 28/6/2002. 10. Nghiªn cøu lËp ph¸p. Sè 5-5/2001. 11. NghÞ ®Þnh sè:04/200/N§-CP: VÒ thi hµnh luËt söa ®æi bæ sung mét sè ®iÒu cña luËt ®Êt ®ai. 12. NguyÔn §×nh Tµi: LuËt khuyÕn khÝch ®Çu t­ trong n­íc. KÕt qu¶ vµ t¸c dông. T¹p chÝ Kinh tÕ vµ dù b¸o 7/2001. 13. NguyÔn §×nh: Doanh nghiÖp t­ nh©n cã bÞ ph©n biÖt ®èi xö. T¹p chÝ Doanh nghiÖp th­¬ng m¹i 4/2002. 14. Nhµ N­íc vµ ph¸p luËt. Sè 2/2001. 15. Ph­¬ng Lan: Thi hµnh luËt doanh nghiÖp cßn nhiÒu ®iÓm v­íng. T¹p chÝ Doanh nghiÖp th­¬ng m¹i 5/2002. 16. Quý Hµo: Hoµn thiÖn ph¸p luËt cho ph¸t triÓn. Thêi b¸o kinh tÕ ViÖt Nam 8/5/2002. 17. Thêi b¸o kinh tÕ Sµi Gßn.Sè 85/2002. 18. Vâ Ph­íc TÊn vµ §ç Hång HiÖp: Kinh tÕ t­ nh©n ViÖt Nam. Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p. T¹p chÝ Ph¸t triÓn kinh tÕ 5/2002. Môc lôc Më ®Çu 1 PhÇn I: C¬ së lý luËn vÒ ph¸p luËt vµ doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh. 3 1. Lý luËn chung vÒ ph¸p luËt. 3 1.1. Kh¸i niÖm vµ b¶n chÊt cña ph¸p luËt. 3 1.2. Vai trß cña ph¸p luËt. 4 2. Doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh vµ vÞ trÝ cña nã trong nÒn kinh tÕ n­íc ta. 5 2.1. Doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh. 5 2.2. C¸c h×nh thøc cña doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh. 6 2.3. VÞ trÝ vµ vai trß cña doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh trong nÒn kinh tÕ n­íc ta. 9 PhÇn II: Thùc tr¹ng m«i tr­êng ph¸p luËt cña c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh ë n­íc ta hiÖn nay. 12 1. Qu¸ tr×nh ®¨ng ký kinh doanh vµ c¸c thñ tôc tr­íc khi ®i vµo ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp. 13 2. Qu¸ tr×nh ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp sau khi thµnh lËp. 16 2.1. Huy ®éng vèn. 16 2.2. §Êt ®ai vµ giÊy phÐp x©y dùng. 18 2.3. ThuÕ 21 2.4. Mét sè vÊn ®Ò tån t¹i kh¸c 24 3. NhËn xÐt 25 PhÇn III: Mét sè kiÕn nghÞ nh»m hoµn thiÖn m«i tr­êng ph¸p luËt cña c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh ë n­íc ta hiÖn nay. 26 1. VÒ hÖ thèng ph¸p luËt. 26 1.1. Hoµn thiÖn vµ æn ®Þnh hÖ thèng ph¸p luËt. 26 1.2. N©ng cao hiÖu lùc thùc thi ph¸p luËt. 27 1.3. X©y dùng hµnh lang ph¸p lý vÒ c¹nh tranh vµ ®éc quyÒn. 28 2. VÒ mét sè chÝnh s¸ch chñ yÕu. 29 2.1. ChÝnh s¸ch tÝn dông. 29 2.2. ChÝnh s¸ch ®Êt ®ai. 30 2.3. ChÝnh s¸ch thuÕ. 32 KÕt luËn 34

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docMôi trường pháp luật của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở Việt Nam hiện nay Thực trạng và một số kiến nghi.DOC
Luận văn liên quan