Một số biện pháp để dạy trẻ trong môn học cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học

Mục Lục Phần I: Phần mở đầu II: Chọn đề tài III: Lịch sử vấn đề IV: Mục đích nghiên cứu V: Khách thể và đối tượng nghiên cứu IV: Giả thuyết khoa học VII: Phương pháp nghiên cứu VIII : Giới hạn phạm vi nghiên cứu Phần II : Nội dung nghiên cứu ChươngI : Cơ sở lý luận của đề tài I : Đặc điểm tâm lý trẻ mẫu giáo liên quan đến việc tiếp nhận thần thoại và khả năng kể lại chuyện sáng tạo ở trẻ II : Cơ sở giáo dục học mẫu giáo III : Cơ sở ngữ văn ( Truyện thần thoại) Chương II : Thực trạng dạy trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi kể lại truyện ở trường Mầm non Hạ Long. I : Khái quát về quá trình điều tra thực trạng dạy trẻ kể lại chuyện ở lớp mẫu giáo lớn II : Phân tích kết quả điều tra III : Kết quả điều tra Chương III: Một số biện pháp dạy trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi kể lại chuyện thần thoại 1 cách sáng tạo. I : Quan niệm về hoạt động sáng tạo và kể lại truyện thần thoại một cách sáng tạo II : Một số biện pháp dạy trẻ kể lại truyện thần thoại dân gian có sáng tạo Chương IV : Thực nghiệm và phân tích kết quả thực nghiệm I : Thực nghiệm II : Phân tích kết quả thực nghiệm PhầnIII : Kết luận Tài liệu tham khảo LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành bài tập - công trình nghiên cứu khoa học đầu tay này, tôi nhận được sự giúp đỡ tận tình của thầy giáo Đinh Hồng Thái cùng toàn thể các thầy, cô giáo trong khoa giáo dục mầm non Trường đại học sư phạm Hà Nội. Sự giúp đỡ của các cô giáo trường mầm non Hạ Long tác phẩm Hạ Long- Quảng Ninh đã giúp tôi trong quá trình nghiên cứu, điều tra, thực nghiệm . Tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới các thầy, cô giáo khoa giáo dục mầm non . Đặc biệt là thầy Đinh Hồng Thái đã trực tiếp hướng dẫn giúp đỡ tôi hoàn thành đề tài nghiên cứu này Xin chân thành cảm ơn các cô giáo và các cháu mẫu giáo trường mầm non Hạ Long PHẦN I : PHẦN MỞ ĐẦU I / Lý do chọn đề tài: 1. Cơ sở lý luận: Văn học là một môn nghệ thuật không thể thiếu được đối với trẻ em, nhất là trong chương trình giáo dục mầm non . Trong công tác giáo dục việc sử dụng phương tiện văn học ngày càng được coi trọng. Vì nó đem đến cho trẻ những hiểu biết đầu tiên về cuộc sống xung quanh, các tác phẩm văn học nó đem lại và mở ra cho trẻ thế giới tình cảm của con người, kích thích sự chú ý đến con người, nó nuôi dưỡng và phát triển trí tưởng tượng sán tạo nghệ thuật và làm cho vốn ngôn ngữ của trẻ được chau chuốt có cấu trúc ngữ pháp đúng. Do vậy trong hoạt động dạy phải xác định được mục đích cụ thể của tiết học để có phương pháp , biện pháp dạy cho hợp lý, phát triển tư duy sáng tạo, tính tích cực cá nhân, tính độc lập sáng tạo của trẻ. Hình tượng văn học nghệ thuật có tác dụng tích cực đến việc giáo dục đạo đức, nhân phẩm của trẻ ngay tư tuổi ấu thơ và tạo tiền đề cho việc hònh thành nhân cách con người, nhất là trong thời đại mới. Để góp phần thực hiệnyêu cầu về việc dạy trẻ kể lại truyện thần thoại một cách sáng tạo là một trong những nhiệm vụ của trường mầm non. Nó không những giúp trẻ kỹ năng kể chuyện mà còn kích thích ở trẻ hứng thú “ đọc” truyện và nguyện vọng độc lập sáng tạo trong tiếp nhận văn học. Nó gợi lên trong lòng trẻ những rung cảm lành mạnh, từ đó hình thành ở trẻ tình cảm đạo đức, tình cảm thẩm mỹ. Việc dạy trẻ kể lại truyện thần thoại có sáng tạo sẽ gây thái độ sáng tạo ngôn ngữ ở trẻ. Trên cơ sở đó trẻ say mê sáng tạo trong lĩnh vực nghệ thuật. 2: Cơ sở thực tiễn Trong những năm tháng dạy trẻ và luôn được dạy lớp mẫu giáo 5-6 tuổi. Nhưng phạm vi tiếp xúc của trẻ còn hạn chế do một số trẻ chưa qua lớp 3-4 tuổi, dẫn đến sự hiểu biết của trẻ còn nghèo nàn, cuộc sống của trẻ còn nhiều điều mới lạ mà việc giúp cho trẻ kể lại chuyện giúp cung cấp cho trẻ những nội dung kiến thức đơn giản trong trường mầm non việc dạy trẻ kể lại chuyện đã được thực hiện nhưng chưa sâu sắc. Vì trẻ mới kể lại như thuộc một câu truyện mà chưa có sự sáng tạp trong khi kể. Vậy nó đòi hỏi sự nỗ lực hoạt động sáng tạo của cô giáo. Trước hết cô phải là người kể sáng tạo dựa trên những cơ sở khoa học, những biện pháp cụ thể đẻ dạy trẻ kể lại truyện một cách sáng tạo. Vậy để nâng caochất lượng giáo dục trong việc dạy trẻ kể lại truyện một cách sáng tạo. Tôi muốn đưa ra một số biện pháp để dạy trẻ trong môn học “Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học” đạt kết quả. II/: Lịch sử vấn đề: vấn đề dạy khi trẻ kể lại truyện đã được các nhà nghiên cứu nhiều nước quan tâm. Nhưng đối với Việt Nam vấn đề này chưa được quan tâm sâu sắc. Trong quá trình tìm hiểu chúng tôi mới được tiếp xúc với một số công trình như : 1. “ Đọc và kể truyện văn học ở vườn trẻ” Tác giả M-KBOGOLIUPKAIA SEPTSENKÔ: Lê Đức Mẫn dịch NXBGD năm 1976. 2. “ Giáo dục trẻ mẫu giáo qua truyện và thơ” của Nguyễn Thu Thủy năm1986 3. “ Tiếng Việt Văn học và phương pháp giáo dục “ của Lương Kim Nga-Nguyễn Thị Thuận- Nguyễn Thu Thủy năm 1988. 4. “ Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học “ của Hà Nguyễn Kim Giang” năm 2002. 5. “ Phương pháp kể sáng tạo truyện cổ tích thần kỳ” của Hà Nguyễn Kim Giang năm 2002. Các công trình này đã đề cập đến những vấn đề vị trí văn học trong việc giáo dục,các phương pháp đọc thơ kể truyện, các tác phẩm chọn làm mẫu trong đó có những cuốn sách nói về phương pháp , biện pháp , thủ thuật dạy trẻ kể lại chuyện. Trong các công trình nói trên các tác giả đã thấy được vai trò của văn học đối với việc giáo dục trẻ mẫu giáo và đã quan tâm đến việc phát triển trí tuệ, tới khả năng kể chuyện sáng tạo của trẻ nhưng chỉ là thể loại truyện cổ tích . Với vấn đề này trên cơ sở tiếp thunhững thành tựu, ý kiến của công trình nói trên. Tôi không có tham vọng gì lớn mà chỉ là bước đầu hệ thống hóa và đưa ra một số biện pháp dạy trẻ kể lại chuyện thần thoại có sáng tạo dựu trên những phương pháp chung cơ bản cho

doc33 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 05/02/2013 | Lượt xem: 5709 | Lượt tải: 24download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Một số biện pháp để dạy trẻ trong môn học cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
t s¸ng t¹o t¸c phÈm. Muèn vËy ph¶i tæ chøc cho trÎ ho¹t ®éng “ chuyÓn vµo bªn trong” ®Ó t¸c phÈm trùc tiÕp t¸c ®éng ®Õn nh©n c¸ch trÎ, biÕn thµnh néi dung nh©n c¸ch bÒn v÷ng. * §¶m b¶o nguyªn t¾c võa søc: võa søc kh«ng ph¶i lµ phï hîp víi “kh¶ n¨ng hiÖn cã” cña trÎ mµ h­íng tíi kh¶ n¨ng cã thÓ ®¹t ®­îc b»ng nç lùc ®¸nh thøc tiÒm n¨ng cña trÎ. Nhê c¸c ph­¬ng ph¸p, biÖn ph¸p tÝch cùc trong d¹y v¨n häc. Thùc hiÖn nguyªn t¾c võa søc ph¶i chó ý: §¶m b¶o tÝnh s­ ph¹m trong kÕ ho¹ch ®µo t¹o cã hÖ thèng: tõ ®¬n giÈn ®Õn phøc t¹p nh÷ng g× cÇn thiÕt cho sù ph¸t triÓn ®óng ®¾n n¨ng lùc cña trÎ. Gi¸o dôc ®óng ®¾n chÝnh lµ thøc tØnh trong trÎ nh÷ng g× vèn cã. Gióp trÎ ph¸t triÓn theo ®Þnh h­íng s­ ph¹m, ph¶i ch¨ng cÇn ph¶i ph¸t triÓn theo ®Þnh h­íng s­ ph¹m, ph¶i ch¨ng cµng ph¸t triÓn ë trÎ trùc c¶m v¨n häc th«ng qua viÖc h×nh thµnh ngµy cµng nhiÒu vµ cã chÊt l­îng h¬n nh÷ng biÓu t­îng vµ mèi liªn hÖ gi÷a c¸c biÓu t­îng ®ã. TrÎ cµng ph¸t triÓn th× cµng cã kh¶ n¨ng kÕt hîp cã m¹ch l¹c, hÖ thèng h¬n nh÷ng biÓu t­îng vµ ý niÖm trong mét chØnh thÓ t¸c phÈm . 4. VÒ vÊn ®Ò ho¹t ®éng nghÖ thuËt cña trÎ: NghÖ thuËt lµ h×nh th¸i ý thøc x· héi ®Æc biÖt, dïng nh÷ng h×nh t­îng sinh ®éng, cô thÓ gîi c¶m ®Ó ph¶n ¸nh hiÖn thùc vµ truyÒn ®¹t t­ t­ëng t×nh c¶m. Bëi vËy gi¸o dôc nghÖ thuËt cho trÎ lµ mét qu¸ tr×nh khã kh¨n phøc t¹p . Tuy nhiªn trÎ mÉu gi¸o ®· cã thÓ tham gia vµo mét sè h×nh thøc nghÖ thuËt : ®Æt mét c©u chuyÖn, thÝch tù m×nh kÓ l¹i chuyÖn, suy nghÜ mét bµi th¬, bµi h¸t vÏ vµ nÆn. TrÎ tham gia vµo c¸c h×nh thøc nghÖ thuËt nµy mét c¸ch hån nhiªn vµ ch©n thùc. Trªn c¬ së Êy ®øa trÎ ®· h×nh thµnh n¨ng lùc s¸ng t¹o nghÖ thuËt . BiÓu hiÖn lµ trÎ biÕt phèi hîp c¸c tri thøc, Ên t­îng cña m×nh ®Ó t¹o ra mét s¶n phÈm mang tÝnh chÊt nghÖ thuËt , nh÷ng tri thøc, nh÷ng Ên t­îng Êy ®· ®­îc tÝch lòy dÇn trong cuéc sèng cña trÎ trong c©u chuyÖn, nh÷ng cuén phim… Trªn c¬ së ph¸t triÓn n¨ng lùc s¸ng t¹o nghÖ thuËt ë trÎ sÏ gãp phÇn kÝch thÝch kh¶ n¨ng trÎ tù tham gia vµo ho¹t ®éng nghÖ thuËt. S¸ng t¹o cña trÎ ®­îc thÓ hiÖn ë chç trÎ th­êng kÕt hîp cã ý thøc c¸c chñ ®Ò kh¸c nhau. TrÎ lÊy t­ liÖu tõ truyÖn thÇn tho¹i, trong c¸c chuyÖn kÓ, trong cuéc sèng. VÒ kh¶ n¨ng tù ho¹t ®éng cña trÎ th× nhµ v¨n M.Gooski nãi: “ B¶n th©n con ng­êi ®· lµm nghÖ sü” trÎ tiÕp xóc víi t¸c phÈm nghÖ thuËt vµ béc lé nh÷ng xóc c¶m ®ã lµ biÓu hiÖn cña ho¹t ®éng nghÖ thuËt . Trong tiÕp xóc víi nghÖ thuËt , lµm theo s¸ng kiÕn chñ ®éng, chñ quan cña m×nh tøc lµ trÎ ®· t×m ®­îc ra ph­¬ng thøc ®Ó tháa m·n nh÷ng nhu cÇu tù thÓ hiÖn m×nh tr­íc t¸c phÈm nghÖ thuËt vµ cã thÓ nãi lµ cã thÓ nãi lµ ®Ó cã ®­îc nh÷ng t¸c phÈm ®ã trÎ ph¶i tr¶i qua mét qu¸ tr×nh tÝch lòy nhiÒu vèn v¨n hãa nghÖ thuËt nhÊt ®Þnh: TrÎ ®· nhiÒu lÇn ®­îc nghe kÓ chuyÖn, nghe ®äc th¬, xem tranh, h¸t, móa … Trong khi chøng minh n¨ng lùc tù ho¹t ®éng nghÖ thuËt . Cã thÓ nãi trÎ rÊt cã kh¶ n¨ng trong lÜnh vùc nµy. Nh­ vËy v¨n häc lµ mét lo¹i h×nh nghÖ thuËt , tiÕp xóc víi v¨n häc trÎ n¶y sinh ho¹t ®éng v¨n häc nghÖ thuËt. TÊt c¶ c¸c ®Æc ®iÓm trªn cho chóng ta thÊy trÎ cã kh¶ n¨ng kÓ s¸ng t¹o truyÖn thÇn tho¹i. Tõ viÖc nghe c« kÓ chuyÖn th× chÝnh b¶n th©n trÎ n¶y sinh ra chñ ®Þnh mong muèn thÓ hiÖn c¸c h×nh t­îng do m×nh nghÜ ra b»ng c¸ch x©y dùng l¾p ghÐp c¸c Ên t­îng trÝ tuÖ thµnh mét c©u chuyÖn vµ trÎ thÓ hiÖn nã (tù kÓ) song ®Ó ph¸t triÓn trÝ s¸ng t¹o Êy cÇn ph¶i cã qu¸ tr×nh d¹y cña c«, th«ng qua ®ã trÎ biÕt diÔn ®¹t c¸c h×nh t­îng vµ m« t¶ sù vËt khi kÓ. Bëi kh¶ n¨ng ho¹t ®éng s¸ng t¹o nghÖ thuËt lµ kÕt qu¶ cña sù tæ chøc ho¹t ®éng s¸ng t¹o cho trÎ. Ngoµi ra cßn ®­a trÎ vµo tù ho¹t ®éng v¨n häc nghÖ thuËt chÝnh lµ ®­a trÎ vµo ho¹t ®éng, ph¸t triÓn tÝnh tÝch cùc c¸ nh©n, tÝnh ®éc lËp s¸ng t¹o … h×nh thµnh nh©n c¸ch trÎ. III/ C¬ së ng÷ v¨n ( truyÖn thÇn tho¹i) 1.Kh¸i niÖm truyÖn thÇn tho¹i d©n gian:Lµ truyÖn kÓ vÒ sù tÝch c¸c thÇn, nh÷ng c©u chuyÖn nµy vèn do ng­êi thêi cæ t­ëng t­îng ra, ®Î gi¶i thÝch nguån gèc ý nghÜa cña hiÖn t­îng tù nhiªn vµ x· héi ®­îc coi lµ cã quan hÖ mËt thiÕt ®Õn sù sèng cßn cña tËp thÓ thÞ téc, bé l¹c nh­: trêi ®Êt, m­a giã, s«ng nói, h¹n h¸n, lò lôt… 2. §Æc tr­ng c¬ b¶n cña thÇn tho¹i d©n gian: ra ®êi tõ sím ®ã lµ tõ thêi Hïng V­¬ng nh­ng l¹i lµm mÊt m¸t ®i rÊt nhiÒu vµ nã cã kÕt cÊu phÇn lín ®Òu ng¾n, kÕt côc th× ®¬n gi¶n, Ýt chÆt chÏ vµ ta cã thÓ ph©n thµnh c¸c nhãm: Nhãm thÇn tho¹i vÒ nguån gèc c¸c lo¹i ®éng thùc vËt nh­ “Sù tÝch lóa thÇn” Lo¹i thÇn tho¹i vÒ nguån gèc con ng­êi: lµ c¸c d©n téc ë ViÖt Nam nh­ : truyÖn “ Ngäc Hoµng nÆn ng­êi” “ Sù tÝch tr¨m trøng” Lo¹i thÇn tho¹i vÒ c¸c anh hïng thêi quyÕt sö, c¸c anh hïng v¨n hãa, tæ s­ cña c¸c nghÒ nh­: “L÷ thÇn ng­êi méc” “Sù tÝch b¸nh ch­ng, b¸nh dÇy” TruyÖn thÇn tho¹i nã còng ®­îc lan truyÒn tõ ng­êi nµy sang ng­êi kh¸c vµ tõ ®êi nµy qua ®êi kh¸c b»ng c¸ch truyÒn miÖng. Mçi ng­êi ®­îc nghe nã, khi kÓ l¹i cã thÓ thªm bít ®Ó kÓ l¹i cho ng­êi nghe kh¸c. Qua nghe truyÖn thÇn tho¹i gióp cho con ng­êi ta cã nh÷ng ­íc m¬ muèn v­¬n lªn lµm chñ thiªn nhiªn, c¶i tiÕn c«ng cô, kÐo dµi tuæi thä vµ t¨ng h¹nh phóc… cho con ng­êi vµ tõ m¬ ­íc ngµy x­a dã nay ®· trë thµnh hiÖn thùc. 3. §Æc ®iÓm thi ph¸p cña truyÖn thÇn tho¹i d©n gian: lµ truyÖn cã më ®Çu cã kÕt thóc nã gi¶i thÝch ­íc m¬ ban ®Çu cña tæ tiªn chóng ta. Ngoµi ra nã cßn ph¶n ¸nh ­íc m¬ t¸i taä cña con ng­êi. Trong tõng thêi th¬ Êu còng gièng h­ thêi cæ x­a cña loµi ng­êi. ®ã lµ lóc con ng­êi cßn nhiÒu tÝnh hån nhiªn, chÊt ph¸t th¬ ng©y. Trong ®iÒu kiÖn hiÓu biÕt rÊt Ýt ái nh­ng lai cÇn t×m hiÓu thiªn nhiªn, x· héi ®Ó lao ®éng, ®¸u tranh cho sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña m×nh, con ng­êi ph¶i bæ xung vµo chç ch­a hiÓu biÕt b»ng t­ëng t­îng . Do ®ã mµ truyÖn thÇn tho¹i hÊp dÉn ®èi víi trÎ. Khi t­ duy cña trÎ ch­a ph¸t triÓn th× t­ëng t­îng ®­îc coi lµ ph­¬ng thøc rÊt quan träng ®Ó nhËn thøc thÕ giíi qua c¸c c©u truyÖn thÇn tho¹i. C¸c nh©n vËt trong chuyÖn ®­îc coi lµ thÇn th¸nh vµ bao giê còng giµnh ®­îc sù chiÕn th¾ng. V× vËy truyÖn thÇn tho¹i nã gióp trÎ thÝch thó vµ khi kÓ nã cã thÓ kÓ b»ng sù s¸ng t¹o cña m×nh. TruyÖn thÇn tho¹i lµ sù l·ng m¹n sù m¬ ­íc, sù kh¸t väng cña con ng­êi ®· ®¸nh thøc con ng­êi cã tinh thÇn c¸ch m¹ng víi thùc tÕ vµ ®Êu tranh chinh phôc ®Ó th¾ng thiÖn tai. Kh¸i qu¸t hãa nh÷ng thµnh c«ng cña con ng­êi. Hµnh ®éng trong thÇn tho¹i: LÊy nh©n vËt lµm trung t©m, nh÷ng hµnh ®éng cña sù vËt ®­îc miªu t¶ qua diÕn biÕn cña thµnh c«ng vµ chiÕn th¾ng. Thêi gian thÇn tho¹i nã ®i tõ ®êi nµy qua ®êi kh¸c vµ cã yÕu tè hiÖn thùc, lµ sù kh¸i qu¸t hãa nh÷ng thµnh c«ng cña con ng­êi. V× vËy khi kÓ c« gi¸o ph¶i ®Æc biÖt chó ý ®Õn yÕu tè nµy ®Ó s¸ng t¹o trong khi kÓ g©y sù chó ý cho trÎ. C« cã thÓ kÐo dµi hoÆc rót ng¾n thêi gian cña truyÖn b»ng sù s¸ng t¹o riªng cña m×nh, ®Ó trÎ hiÓu vµ cã thÓ khi kÓ trÎ biÕt kÓ theo c¸ch s¸ng t¹o riªng cña m×nh. Kh«ng gian trong chuyÖn thÇn tho¹i cã sù tù nhiªn vµ cã nh©n c¸ch h¸o tù nhiªn, nhiÒu truyÖn cã tÝnh chÊt thÇn tho¹i suy nguyªn. V× vËy khi kÓ ph¶i thÓ hiÖn ®­îc giäng ®iÖu ®Ó kÓ mét c¸ch s¸ng t¹o . §¨c ®iÓm tiªu biÓu cña truyÖn thÇn tho¹i rÊt nhiÒu nh÷ng hiÖn t­îng kú vÜ mü lÖ vµ nh÷ng chi tiÕt sèng ®éng, hÊp dÉn, nh÷ng c¶m nghÜ ®éc ®¸o vµ nh÷ng ph­¬ng ph¸p , biÖn ph¸p , nghÖ thuËt cã gi¸ trÞ trong nghÖ thuËt . Qua nh÷ng ®Æc ®iÓm nµy gióp cho trÝ t­ëng t­îng cña trÎ phong phó, ®a d¹ng h¬n vµ nã cßn kÝch thÝch sù tÝch tham gia vµo c¸c ho¹t ®éng v¨n häc nghÖ thuËt , ®Ó rÎ biÕt kÓ l¹i truyÖn thÇn tho¹i cã sù s¸ng t¹o Ch­¬ng II : Thùc tr¹ng d¹y trÎ mÉu gi¸o 5-6 tuæi kÓ l¹i truyÖn ë tr­êng mÇm non H¹ Long §Ó x©y dùng c¬ së thùc tiÔn cho viÖc ®Ò xuÊt c¸c biÖn ph¸p d¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn… mét c¸ch s¸ng t¹o ë líp mÉu gi¸o lín, t«i ®É tiÕn hµnh ®iÒu tra kh¶o s¸t thùc tr¹ng viÖc d¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn ë c¸c líp mÉu gi¸o t¹i tr­êng mÇm non H¹ Long- thµnh phè H¹ Long- tØnh Qu¶ng Ninh. I/ Kh¸i qu¸t vÒ qu¸ tr×nh ®iÒu tra thùc tr¹ng d¹y trÎ kÓ: 1. Môc ®Ých ®iÒu tra: Khi tiÕn hµnh ®iÒu tra nh»m ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng t×nh h×nh chung cña viÖc d¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn ë c¸c líp mÉu gi¸o lín ®Ó lµm c¬ së nghiªn cøu c¸c biÖn ph¸p tæ chøc cho trÎ kÓ l¹i truyÖn thÇn tho¹i mét c¸ch s¸ng t¹o. 2. C¸c líp ®­îc ®iÒu tra ë tr­êng mÇm non H¹ Long- TP H¹ Long - Líp mÉu gi¸o 5-6 tuæi A - Líp mÉu gi¸o 5-6 tuæi B - Líp mÉu gi¸o 5-6 tuæi C - Líp mÉu gi¸o 5-6 tuæi D; mÉu gi¸o 5-6 tuæi E,G. 3. Thêi gian ®iÒu tra Tõ ngµy 20/3/2005 ®Õn 20/4/2005. 4. Néi dung ®iÒu tra : Gåm: - ViÖc so¹n gi¸o ¸n cña gi¸o viªn - TiÕt kÓ l¹i chuyÖn cña trÎ. 5. Ph­¬ng ph¸p ®iÒu tra ; T«i sö dông ph­¬ng ph¸p quan s¸t ®Ó ®iÒu tra, ®Õn tõng líp quan s¸t vµ dù giê d¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn ®Ó xem c¸ch thøc cña gi¸o viªn ra sao. II/ Ph©n tÝch kÕt qu¶ ®iÒu tra; 1. ViÖc so¹n gi¸o ¸n cña gi¸o viªn : Qua ®iÒu tra t«i thÊy môc ®Ýc yªu cÇn ®Æt ra trong c¸c gi¸o ¸n cßn rÊt chung chung.Chñ yÕu c¸c gi¸o viªn x¸c ®Þnh 3 môc ®Ých yªu cÇu sau: TrÎ hiÓu néi dung c©u chuyÖn TrÎ hiÓu ®­îc tÝnh c¸ch vµ ng÷ ®iÖu kh¸c nhau cña tõng nh©n vËt TrÎ kÓ l¹i ®­îc truyÖn theo tr×nh tù néi dung truyÖn trong 6 gi¸o ¸n th× cã 2 gi¸o ¸n x¸c ®Þnh môc ®Ých yªu cÇu sau: *Gi¸o ¸n 1: D¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn “ S¬n Tinh- Thñy Tinh” + TrÎ hiÓu néi dung truyÖn. + TrÎ ph©n biÖt ®­îc giäng ®iÖu kh¸c nhau cña c¸c nh©n vËt + TrÎ l¹i truyÖn theo tõng ®o¹n. + RÌn luyÖn kh¶ n¨ng kÓ diÔn c¶m vµ ph¸t triÓn ng«n ng÷ cho trÎ. ( NguyÔn ThÞ Loan- Líp mÉu gi¸o 5-6 tuæi A) * Gi¸o ¸n 2: D¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn “ Sù tÝch b¸nh ch­ng b¸nh dµy” + TrÎ hiÓu néi dung c©u chuyÖn + TrÎ kÓ l¹i toµn bé néi dung truyÖn + Ph¸t triÓn ng«n ng÷ cho trÎ vµ gi¸o dôc ®¹o ®øc. ( TrÇn ThÞ Thu Cóc líp mÉu gi¸o 5-6 tuæi D0 Trong tÊt c¶ 6 gi¸o ¸n th× ch­a cã gi¸o ¸n nµo nh¾c tíi viÖc sö dông ph­¬ng ph¸p , biÖn ph¸p g× trong tiÕt d¹y vµ ch­a cã gi¸o ¸n nµo ®Ò cËp ®Õn viÖc gi¸o dôc nghÖ thuËt , gi¸o dôc thÈm mü cho trÎ. Trong 4 gi¸o ¸n ch­a cã gi¸o ¸n nµo ®Ò cËp vµ ®Æt ra yªu cÇn d¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn s¸ng t¹o . 2. §iÒu tra mét sè tiÕt d¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn ( T«i ®· dù giê ghi chÐp l¹i) ë tr­êng mÇm non H¹ Long thµnh phè H¹ Long- Qu¶ng Ninh: - TiÕt 1: D¹y trÎ kÓ lai truyÖn “ S¬n Tinh- Thñy Tinh”ë líp mÉu gi¸o lín A do c« gi¸o NguyÔn ThÞ Loan d¹y. - TiÕt 2: D¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn “S¬n Tinh- Thñy Tinh” ë líp mÉu gi¸o 5tuæi B do c« gi¸o §µo Thu Th¶o d¹y. Thùc tr¹ng kÓ l¹i truyÖn cña trÎ ë 2 líp nµy; ®©y lµ tiÕt d¹y “ d¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn” Nh­ng thùc tÕ th× rÊt Ýt trÎ biÕt kÓ l¹i, cô thÓ ë hai líp míi chØ cã ®­îc 10 ch¸u biÕt kÓ l¹i cßn nh÷ng trÎ kh¸c th× kh«ng thÓ kÓ ®­îc theo yªu cÇu, cßn trÎ biÕt kÓ l¹i th× chØ kÓ ®­îc ë møc thuéc truyÖn chø ch­a thÓ hiÖn ®­îc giäng ®iÖu vµ tÝnh c¸ch cña tõng nh©n vËt. V× vËy giê häc ch­a thu hót ®­îc sù chó ý cña trÎ. Qua 2 tiÕt d¹y trÎ kÓ l¹i chuyÖn “ S¬n Tinh –Thñy Tinh”ë 2 líp nµy c« gi¸o tiÕn hµnh cong h×nh thøc, c¸ch tiÕn hµnh ch­a g©y ®­îc høng thó víi trÎ vµ trong tiÕt häc c¸c c« ch­a sö dông ph­¬ng ph¸p , biÖn ph¸p nµo. C« cø lÇn l­ît cho trÎ kÓ l¹i, trÎ nµo kÓ ®­îc th× vÒ chç vµ c« mêi b¹n kh¸c lªn kÓ. C« chØ bao qu¸t líp vµ nh¾c trÎ chó ý nghe b¹n kÓ chuyÖn. Cô thÓ: c« gi¸o §µo Thu Th¶o- líp 5 tuæi B ®· tiÕn hµnh nh­ sau: Vµo tiÕt häc c« nh¾c trÎ trËt tù vµ c« gäi ch¸u NguyÔn Minh An lªn kÓ l¹i chuyÖn “S¬n Tinh -Thñy Tinh” cho c¶ líp nghe. Khi ch¸u kÓ ®Õn do¹n Thñy Tinh ®Õn sau vµ ®· bÞ S¬n Tinh r­íc c«ng chóa ®i råi vµ ch¸u kh«ng kÓ tiÕp n÷a. C« cho ch¸u An vÒ chç vµ gäi chua Thôc Anh lªn kÓ l¹i tõ ®Çu mµ c« kh«ng cã biÖn ph¸p nµo ®Ó khuyÕn khÝch trÎ tham gia vµo häat ®éng “kÓ” c« tæ chøc tiÕt häc qu¸ ®¬n ®iÖu dÉn ®Õn t×nh tr¹ng trÎ kh«ng chó ý trong tiÕt häc. Mét sè trÎ kÓ ®­îc l¹i truyÖn nh­ng chØ ë møc ®é thuéc truyÖn, chø ch­a cã sù s¸ng t¹o trong ng«n ng÷ vµ trong hµnh ®éng cña tõng nh©n vËt… Khi tiÕt häc kÕt thóc c« ®Òu chØ nh¾c trÎ kÓ l¹i truyÖn cho «ng, bµ, bè, mÑ nghe. Nh×n chung 2 tiÕt d¹y trªn. c¸c c« míi chó ý ®Õn mét sè trÎ biÕt kÓ l¹i truyÖn mµ ch­a chó ý ®Õn nh÷ng trÎ nhót nh¸t, trÎ ch­a kÓ l¹i ®­îc c« ch­a chó ý ®Õn viÖc ph¸t triÓn ng«n ng÷ cho trÎ vµ c¸ch thøc tæ chøc tiÕt häc cña m×nh. TiÕt thø 3; D¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn” Chµng Rïa” ë líp mÉu gi¸o 5 tuæi C So víi 2 líp trªn th× líp nµy cã høng thó trong giê häc h¬n. V× vµo bµi c« ®· g©y ®­îc sù chó ý cña trÎ qua lêi dÉn d¾t hÊp dÉn cña c« nh­ : C©u chuyÖn h«m nay nãi vÒ mét cËu bÐ Rïa bÐ tÝ tÑo nh­ “ c¸i b¸t” mµ l¹i gióp ®­îc bè mÑ lµm mäi viÖc…®ã lµ néi dïn c©u chuyÖn g×? “ Chµng Rïa” VËy b¹n nµo h·y kÓ l¹i cho c« vµ c¸c b¹n cïng nghe. Tuy phÇn giíi thiÖu ®· cã sù hÊp dÉn vµ thu hót ®­îc sù chó ý cña trÎ nh­ng trÎ vÉn kÓ ë giäng ®Ìu ®Òu, ch­a thÓ hiÖn ®­îc c¶m xóc cña m×nh víi nh©n vËt trong t¸c phÈm vµ cã trÎ kÓ ®­îc mét ®o¹n th× Êp óng nh­ng c« ch­a cã sù gîi ý ®Ó trÎ nhí tiÕp nh÷ng ®o¹n sau vµ c« ch­a quan t©m ®Õn sù s¸ng t¹o trong khi kÓ cña trÎ. Do ®ã tiÕt häc ch­a g©y ®­îc høng thó. Qua 3 tiÕt häc trªnë 3 líp: A, B, C tr­êng mÇm non H¹ Long t«i thÊy sè trÎ kÓ ®­îc l¹i truyÖn cßn rÊt Ýt chØ kho¶ng (20/120) ch¸u vµ phÇn ®«ng lµ ch¸u kÓ l¹i theo kiÓu thuéc truyÖn chø ch­a cã sù s¸ng t¹o vµ c¸ch tæ chøc c¸c tiÕt häc cßn buån tÎ víi c¸c giäng kÓ ®Òu ®Òu dÉn ®Õn kh«ng g©y ®­îc høng thó cho trÎ vµ kh«ng cã kh¶ n¨ng ph¸t huy tÝnh s¸ng t¹o cña trÎ. TiÕp theo t«i dù 3 líp mÉu gi¸o C, D, E cïng tr­êng mÇm non H¹ Long (3 tiÕt) TiÕt thø nhÊt: D¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn: “S¬n Tinh –Thñy Tinh”ë líp mÉu gi¸o 5-6 tuæi C do c« gi¸o : Vò Mü H¹nh. Qua giê d¹y t«i ®· thÊy c« sö dông biÖn ph¸p trnh minh häa vøi biÖn ph¸p ®µm tho¹i trong tiÕt häc. Trªn thùc tÕ trÎ ®· kÓ l¹i ®­îc néi dung cèt truyÖn “ S¬n Tinh- Thñy Tinh” vµ lêi dÉn d¾t vµo bµi cña c« ®· g©y ®­îc sù chó ý cho trÎ cô thÓ lµ : Trong c©u chuyÖn nãi vÒ hai chµng trai ®Òu rÊt tµi ba ng­êi th× cã tµi d©ng n­íc lªn cao, cßn ng­êi l¹i cã tµi dÇn nÝu lªn cao. Trong hai ng­êi nµy ®· cã mét ng­êi ®­îc Vua g¶ c«ng chóa cho. §ã lµ néi dung cña c©u chuyÖn g×? B¹n nµo ®· thuéc kÓ l¹i cho c« vµ c¶ líp cïng nghe. C« mêi ch¸u Anh Dòng cã n¨ng khiÕu kÓ l¹i. Sau ®ã cho ch¸u vÒ chç ngåi vµ c« cho c¶ líp xem tranh minh häa. Cho trÎ xem tíi ®©u, c« ®Æt c©u hái ®µm tho¹i tíi ®ã, ®Ó trÎ nhí l¹i tr×nh tù néi dung cèt truyÖn. Sau ®ã mêi ch¸u kh¸c kÓ l¹i. TiÕt häc nµy trÎ ®· cã høng thó khi ®­îc kªt l¹i toµn bé c©u chuyÖn. TiÕt thø hai: D¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn “Sù tÝch b¸nh Ch­ng b¸nh dÇy” ë líp mÉu gi¸o 5-6 tuæi D do c« gi¸o: TrÇn Thu Cóc. Trong tiÕt häc c« sö dông biÖn ph¸p ®µm tho¹i. Cô thÓ c« hái trÎ. H«m tr­íc c« ®· kÓ cho c¶ líp m×nh nghe truyÖn g×? Ai lµ ng­êi ®· nghÜ rac¸ch lµm 2 thø b¸nh “ B¸nh ch­ng- b¸nh dÇy”? Hai thø b¸nh ®ã ®­îc tÕ trêi ®Êt vµo ngµy nµo hµng n¨m? (Ngµy héi ®Çu n¨m, ngµy tÕt) Lang Liªu ®· ®­îc nhµ vua cho lµm g×? Ai lªn kÓ l¹i cho c« vµ c¶ líp cïng nghe. ë tiÕt nµy trÎ ®· kÓ ®­îc l¹i truyÖn “ Sù tÝch b¸nh ch­ng- b¸nh dÇy” theo tr×nh tù néi dung cèt truyÖn. Tuy nhiªn vÉn ch­a cã sù s¸ng t¹o . Nh­ng cã ch¸u ®· biÕt tãm t¾t: VÝ dô: Ngµy x­a ë n­íc ta, vua Hïng thø 6 cã mét ng­êi con trai tªn lµ Lang liªu, cßn c¸c hoµng tö kia ®Òu v¨n hay vâ giái nh­ng l¹i kh«ng thÝch lao ®éng. ChØ cã Lang Liªu lµ ch¨m chØ hiÒn lµnh. Chµng ®em vî con vÒ quª cuèc n­¬ng lµm rÉy… Do ®ã mµ lêi kÓ cña trÎ ®· thu hót ®­îc sù chó ý cña c¸c b¹n. TrÎ kÓ xong c« cho c¸c b¹n nhËn xÐt vµ nh¾c trÎ vÒ nhµ kÓ l¹i cho «ng bµ, bè mÑ nghe. TiÕt thø 3: D¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn: “ Sù tÝch b¸nh ch­ng- b¸nh dÇy” do c« gi¸o Ph¹m ThÞ Quyªn d¹y líp mÉu gi¸o 5-6 tuæi G. Trong tiÕt häcc« ®· sö dông biÖn ph¸p thi ®ua, biÖn ph¸p dïng tranh minh häa kÕt hîp víp ®µm tho¹i. Trªn thùc tÕ trÎ ë líp nµy khi kÓ ®· cã sù s¸ng t¹o víi thñ thuËt cña c« ®Ó cuèn hót trÎ. Cô thÓ: C« hái trÎ: B¹n nµo cho c« vµ c¸c b¹n cïng biÕt. Trong ngµy tÕt mäi nhµ ®Òu gãi b¸nh g× ®Ó th¾p h­¬ng? ( b¸nh ch­ng) cã nhµ cßn lµm c¶ b¸nh g× n÷a?( b¸nh dÇy). B¸nh nµy ¨n cã ngon kh«ng? ch¸u cã biÕt ai lµ ng­êi nghÜ ra c¸ch lµm hai thø b¸nh nµy kh«ng? . B©y giê phong tôc cña nh©n d©n ta ®Õn tÕt gãi b¸nh g×? ( lµm b¸nh g×?) Lµm b¸nh ch­ng thÕ nµo? Lµm b¸nh dÇy thÕ nµo? Mêi 1 b¹n lªn kÓ cho c« vµ c¸c b¹n cïng nghe chuyÖn “ Sù tÝch b¸nh ch­ng- b¸nh dÇy” C« mêi ch¸u Hµ Ph­¬ng lªn kÓ tíi ®o¹n… “ ®Õn ngµy héi lín ®Çu n¨m. Ai t×m ®­îc cña ngon vËt l¹ nhÊt ®em ®Õn ®Ó tÕ trêi ®Êt th× sÏ ®­îc nh­êng ng«i. Khi Hµ Ph­¬ng kÓ xong c« ®éng viªn vµ khuyÕn khÝch ®Ó trÎ cè g¾ng kÓ lÇn sau hay h¬n. vÝ dô B¹n Hµ Ph­¬ng kÓ rÊt hay nh­ng nÕu b¹n thÓ hiÖn giäng ®iÖu phï hîp tõng nh©n vËt th× c©u chuyÖn cßn hay h¬n, hÊp dÉn h¬n n÷a ®Êy. C« kÓ mÉu mét c©u sau ®ã gîi ý vµmêi trÎ kh¸c lªn kÓ l¹i truyÖn. C« cho trÎ xem tranh minh häa vµ ®Æt c©u hái ®µm tho¹i víi trÎ ®Ó gióp trÎ nhí l¹i vµ tù tin h¬n khi kÓ. VÝ dô; cho trÎ xem bøc tranh vÏ c¶nh ngµy tÕt cã b¸nh ch­ng- b¸nh dÇy vµ hái trÎ: ®©y lµ b¸n g×? do ai nghÜ ra? Lµm nh­ thÕ nµo ®Ó ®­îc b¸nh ch­ng? Sau ®ã c« mêi trÎ kh¸c kÓ tiÕp theo tranh cho ®Õn hÕt c©u chuyÖn. Nh×n chung trÎ líp nµy sè ®«ng c¸c ch¸u høng thó víi tiÕt häc vµ mét vµi trÎ ®· kÓ cã 1 chót s¸ng t¹o trong ng«n ng÷. Tuy nhiªn trÎ ch­a h×nh t­îngÓ hiÖn ®­îc giong ®iÖu râ rµng cña tõng nh©n vËt trong chuyÖn. C« gi¸o ®· cã sù ®éng viªn khuyÕn khÝch trÎ kÞp thêo. V× vËy mµ trÎ ®· tù tin h¬n trong tiÕt häc vµ tham gia tÝch cùc trong ho¹t ®éng “kÓ” III/ KÕt qu¶ ®iÒu tra : 1. ¦u ®iÓm: - VÒ phÝa c«: C¸c c« ®· chó ý ®Õn viÖc so¹n gi¸o ¸n cho tiÕt d¹y, mét vµi c« ®· chó ý ®Õn kh¶ n¨ng kÓ chuyÖn cña trÎ vµ ph¸t triÓn ng«n ng÷ cho trÎ vµ mét vµi c« ®· cã thñ thuËt cuèn hót trÎ vµo tiÕt häc. - VÒ phÝa trÎ: Mét sè trÎ ®· biÕt thùc hiÖn nhiÖm vô häc tËp cña m×nh, biÕt chó ý nghe c«, nghe b¹n kÓ l¹i truyÖn vµ cã mét vµi trÎ kÓ chuyÖn cã sù s¸ng t¹o trong ng«n ng÷ . 2. Nh­îc ®iÓm: - VÒ phÝa c«: C¸c c« so¹n gi¸o ¸n cßn rÊt chung chung, chñ yÕu lµ so¹n dùa vµo cuèn “ Ch­¬ng tr×nh ch¨m sãc gi¸o dôc vµ h­íng dÉn thùc hiÖn.” §©y lµ cuèn s¸ch mang tÝnh chÊt lµ ph­¬ng h­íng chØ ®¹o chung. Môc ®Ých yªu cÇu ®Æt ra cho tiÕt häc còng rÊt chung chung. V× vËy ®ßi hái m«ic gi¸o viªn khi so¹n gi¸o ¸n cÇn ph¶i cã s¸ng kiÕn cña m×nh. C¸c c« míi chó ý ®Õn viÖc æn ®Þnh tæ chøc líp vµ chó ý ®Õn nh÷ng trÎ m¹nh d¹n biÕt kÓ l¹i chuyÖn mµ ch­a quan t©m chó ý tíi ch¸u cßn nhót nh¸t vµ kh¶ n¨ng tiÕp thu kÐm. Trong tiÕt häc c¸c c« ch­a x¸c ®Þnh ®­îc víi tiÕt nµy th× cÇn sö dông ph­¬ng ph¸p , biÖn ph¸p nµo cho phï hîp ®Ó gióp trÎ nhËn thøc tèt. Khi c« sö dông biÖn ph¸p ®µm tho¹i th× nh÷ng c©u hái mµ c« dÆt ra cong rÊt ®¬n gi¶n, ch­a khai th¸c ®­îc kh¶ n¨ng s¸ng t¹o cña trÎ.VÝ dô: truyÖn “ S¬n Tinh- Thñy Tinh” C« hái? Bçng nhiªn cã mÊy ng­êi cïng mét lóc ®Õn xin thi tµi ? ®ã lµ ai?... Nh­ng còng víi c©u hái vÒ ý ®å ®ã th× cã c« l¹ihái c¸ch kh¸c, ®Ó g©y kÝch thÝch trÝ t­ëng t­îng cña trÎ vµ kh¶ n¨ng t¸i täa truyÖn cña trÎ b»ng ng«n ng÷ cña chÝnh b¶n th©n trÎ. VÝ dô : Cïng mét lóc cã mÊy chµng trai ®Õn xin thi tµi? chµng trai ®ã cã tªn lµ g×? vµ hä ®· træ tµi ra sao?... Nh×n chung c¸c c©u hái mµ c« ®Æt ra ch­a thÓ hiÖn ®­îc sù gîi më ®Ó trÎ cã thÓ dÏ h×nh dung, t­ëng t­îng vµ sèng víi t¸c phÈm , víi c©u chuyÖn thÇn tho¹i mµ m×nh ®­îc nghe. Do vËy khi trÎ kÓ l¹i truyeenj trÎ còng ch­a cã sù s¸ng t¹o, thËm chÝ nÕu trÎ cã thÓ kÓ kh¸c ®i mét chót nh­ng néi dung truyÖn vÉn kh«ng thay ®æi th× c« gi¸o l¹i uèn n¾n ®Ó trÎ kÓ l¹i gièng nh­ trong s¸ch. PhÇn ®«ng c¸c c« ch­a ®Æt ra ®­îc biÖn ph¸p kÝch thÝch mäi trÎ ®Òu ®­îc tham gia vµo ho¹t ®éng häc tËp. Do ®ã mµ tiÕt häc trë nªn nhµm ch¸n vµ buån tÎ kh«ng g©y ®­îc høng thó cho trÎ. - VÒ phÝa trÎ: PhÇn ®«ng trÎ ch­a chó ý vµo tiÕt häc, kh¶ n¨ng kÓ l¹i truyÖn cña trÎ cßn kÐm ( chñ yÕu lµ kÓ theo kiÓu thuéc truyÖn) 3. Nguyªn nh©n ®Én ®Õn thùc tr¹ng ®iÒu tra trªn. Trong qu¸ tr×nh ®iÒu tra thùc tr¹ng kÓ lai truyÖn cña trÎ. T«i cã dù c¸c tiÕt häc cña c« gi¸o trong giê kÓ chuyÖn cho trÎ nghe. Qua c¸c tiÕt nµy t«i nhËn thÊy c¸c c« ®Òu r¬i vµo t×nh tr¹ng kÓ nh­ thuéc truyÖn, kÓ víi giäng ®Òu ®Òu vµ kÓ lÇn 1, lÇn 2, lÇn 3 ®Òu nh­ nhau. Khi kÓ cö chØ ®iÖu bé cña c« ch­a thÓ hiÖn ®­îc, ng÷ ®iÖu cña c« ch­a phï hîp diÔn biÕn c©u chuyÖn, ch­a thÓ hiÖn râ giäng ®iÖu cña tõng nh©n vËt trong chuyÖn, c« kÓ ch­a cã sù s¸ng t¹o vµ ch­a ®­îc diÔn c¶m . Khi cho trÎ kÓ l¹i truyÖn c« cã sö dông biÖn ph¸p ®µm tho¹i, nh÷ng c©u hái ®Æt ra ch­a phong phó. Nh×n chung c¸c c« ch­a nh×n thÊy tÇm quan träng, vÞ trÝ vai trß cña ho¹t ®éng v¨n häc nghÖ thuËt. Trong c«ng t¸c ch¨m sãc gi¸o dôc trÎ. Do vËy mµ ch­a xem trÎ kh«ng chØ lµ mét chñ thÓ tiÕp thu mµ cßn lµ mét chñ thÓ s¸ng t¹o. Gi¸o viªn ch­a n¾m v÷ng ®­îc ph­¬ng ph¸p ,biÖn ph¸p d¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn. Do ®ã mµ khi tæ chøc cho trÎ ho¹t ®éng cßn lóng tóng vµ cøng nh¾c. C¸c c« ch­a hiÓu râ vai trß cña truyÖn thÇn tho¹i ®èi víi kh¶ n¨ng s¸ng t¹o cña trÎ. Cho nªn ch­a t¹o ®iÒu kiÖn vµ cã ®­îc nh÷ng biÖn ph¸p n©ng cao kh¶ n¨ng lµm viÖc ®éc lËp s¸ng t¹o cña trÎ, gióp trÎ høng thó trong tiÕt häc. Tr­¬ng mÉu gi¸o lµ m«i tr­êng thuËn lîi t¹o ®iÒu kiÖn cho trÎ ph¸t triÓn toµn diÖn. V× trÎ cã kh¶ n¨ng tù ho¹t ®éng nghÖ thuËt s¸ng t¹o. C¸ch thøc tæ chøc tiÕt häc ë tr­êng mÉu gi¸o còng cã vai trß rÊt lín trong qu¸ tr×nh gi¸o dôc trÎ. Tæ chøc lµm sao ®Ó phat huy ®­îc ë trÎ tÝch cùc ®éc lËp s¸ng t¹o trong mäi ho¹t ®éng, nhÊt lµ ho¹t ®éng v¨n häc nghÖ thuËt . Qua viÖc ®iÒu tra s­ bé thùc tr¹ng trong viÖc tæ chøc cho trÎ kÓ l¹i truyÖn thÇn tho¹i ë mét tr­êng mÇm non, kÕt hîp víi kh¶ n¨ng ph¸t triÓn cña trÎ. T«i thÊy r»ng cÇn thiÕt ph¶i cã c¸c biÖn ph¸p ®Ó gi¸o viªn sö dông linh ho¹t trong viÖc tæ chøc cho trÎ kÓ l¹i truyÖn. KÝch thÝch trÎ kÓ s¸ng t¹o vµ ph¸t huy tÝnh tÝch cùc cña t­ duy vµ kh¶ n¨ng tù ho¹t ®éng nghÖ thuËt cña trÎ. Ch­¬ng III: Mét sè biÖn ph¸p d¹y trÎ mÉu gi¸o 5-6 tuæi kÓ l¹i truyÖn thÇn tho¹i mét c¸ch s¸ng t¹o. I/ Quan niÖm vÒ ho¹t ®éng s¸ng t¹o: lµ bÊt cø ho¹t ®éng nµo cña con ng­êi, t¹o ra mét c¸i g× míi kh«ng kÓ r»ng c¸i ®­îc t¹o ra Êy lµ mét vËt nµo ®ã cña thÕ giíi bªn ngoµi hay mét cÊu t¹o nµo ®ã cña trÝ tuÖ hoÆc t×nh c¶m, chØ sèng vµ biÓu lé trong b¶n th©n con ng­êi. Bé n·o kh«ng chØ lµ mét c¬ quan gi÷ l¹i vµ t¸i hiÖn kinh nghiÖmcò cña chóng ta. Nã cßn lµ c¬ quan phèi hîp chØnh lý mét c¸ch s¸ng t¹o vµ x©y dùng lªn nh÷ng t×nh thÕ míi vµ hµnh vi míi b»ng nh÷ng yÕu tè cña kinh nghiÖm cò ®ã. NÕu nh­ ho¹t ®éng cña con ng­êi chØ h¹n chÕ ë viÖc t¸i hiÖn c¸i cò th× con ng­êi chØ lµ mét sinh vËt chØ h­íng vÒ qu¸ khø vµ chØ biÕt thÝch øng víi t­¬ng lai trong chõng mùc mµ c¸i t­¬ng lai ®ã t¸i hiÖn c¸i qu¸ khø nµy. ChÝnh ho¹t ®éng s¸ng t¹o cña con ng­êi ®· lµm cho con ng­êi trë thµnh mét sinh vËt h­íng vÒ t­¬ng lai cña m×nh. Ho¹t ®éng s¸ng t¹o dùa trªn n¨ng lùc phèi hîp cña bé n¸o chóng ta d­îc khoa häc t©m lý gäi lµ t­ëng t­îng. Th­êng th­êng nãi ®Õn t­ëng t­îng hoÆc huyÒn t­ëng ta kh«ng hoµn toµn hiÓu ®óng tõ nh÷ng tõ ®ãnh­ chóng ta ®É hiÓu ®­îc trong khoa häc. Theo thãi quen sö dông hµng ngµy ta th­êng gäi t­ëng t­îng hay huyÒn t­ëng lµ tÊt c¶ nh÷ng g× kh«ng cã thùc, kh«ng phï hîp víi hiÖn thùc. Do ®ã kh«ng thÓ cã mét ý nghÜa thùc tÕ nghiªm chØnh nµo. Nh­ng thùc ra trÝ t­ëng t­îng lµ c¬ së cña bÊt cø ho¹t ®éng s¸ng t¹o nµo biÓu hiÖn hoµn toµn nh­ nhau trong mäi ph­¬ng diÖn cña ®êi sèng v¨n hãa. Nã lµm cho mét s¸ng t¹o nghÖ thuËt khoa häc vµ kü thuËt cã kh¶ n¨ng thùc hiÖn. Theo quan ®iÓm th«ng th­êng th× s¸ng t¹o lµ lÜnh vùc cña mét sè Ýt ng­êi, nh÷ng thiªn tµi, nh÷ng tµi n¨ng ®· s¸ng t¸c ra nh÷ng t¸c phÈm vÜ ®¹i. T×m ra nh÷ng ph¸t minh khoa häc lín hoÆc nghÜ ra mét c¶i tiÕn nµo ®ã trong kü thuËt ë ®©y t«i nhÊt trÝ víi quan ®iÓm cña V­g«txki “ S¸ng t¹o thùc ra kh«ng chØ cã ë nh÷ng n¬i t¹o ra s¶n phÈm lÞch sö vÜ ®¹i mµ ë kh¾p n¬i nµo dï cã con ng­êi t­ëng t­îng ,phèi hîp, biÕn ®æi ra mét c¸i g× míi, dï nhá bÐ ®Õn ®©u ch¨ng n÷a so víi s¸ng t¹o cña nh÷ng bËc thiªn tµi”. “TuyÖt ®¹i ®a sè nh÷ng ph¸t minh lµ do nh÷ng ng­êi v« danh lµm ra. Nh­ thÕ mét quan ®iÓm khoa häc vÒ vÊn ®Ò nµy buéc ta ph¶i xem xÐt sù s¸ng t¹o lµ mét qui luËt h¬n lµ mét ngo¹i lÖ”. TÊt nhiªn nh÷ng biÓu hiÖn cao nhÊt cña s¸ng t¹o cho ®Õn nay vÉn lµ mét sè Ýt thiªn tµi chän läc trong nh©n lo¹i, nh­ng trong ®êi sèng hµng ngµy xung quanh ta s¸ng t¹o lµ mét ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cña sù tån t¹i vµ tÊt c¶ nh÷ng g× v­ît qua ngoµi khu«n khæ cò dï chØ mét nÐt cña c¸i míi th× nguån gèc ph¸t minh cña nã ®Òu do qu¸ tr×nh s¸ng t¹o cña con ng­êi. §èi víi trÎ mÉu gi¸o ho¹t ®éng s¸ng t¹o ®­îc thÓ hiÖn trong mäi ho¹t ®éng: ho¹t ®éng vui ch¬i, ho¹t ®éng häc tËp… Trong ho¹t ®éng häc tËp, sù s¸ng t¹o ®­îc thÓ hiÖn ngay trong qu¸ tr×nh häc mµ chóng ta cã thÓ quan s¸t ®­îc qua ho¹t ®éng, qua diÔn ®¹t ng«n ng÷ cña trÎ, §Æc biÖt nã ®­îc thÓ hÞªn râ nhÊt th«ng qua ho¹t ®éng v¨n häc nghÖ thuËt ë trÎ nh­ : ®äc , th¬, kÓ chuyÖn, ®ãng kÞch… 2. KÓ l¹i truyÖn thÇn tho¹i mét c¸ch s¸ng t¹o cã thÓ ®­îc quan niÖm nh­ sau: VÉn gi÷ nguyªn néi dung cèt truyÖn, lµm phong phó cèt chuyÖn hay nãi c¸ch kh¸c kÓ chuyÖn s¸ng t¹o kh«ng lµm biÕn d¹ng thÇn tho¹i. S¸ng t¹o kh«ng cã nghÜa lµ s¸ng t¹o ra mét v¨n b¶n thÇn tho¹i míi mµ c¨n cø vµo nh÷ng yÕu tè ®éng, BiÕn ®æi cña truyÖn ®Ó s¸ng t¹o trong kÓ. S¸ng t¹o trong diÔn ®¹t ng«n ng÷ kÓ lµm c©u chuyÖn thªm sinh ®éng, hÊp dÉn h¬n nh÷ng néi dïn cèt chuyÖn th× kh«ng thay ®æi. Nh­ vËy ë ®Ì tµi nµy t«i nh»m hÖ thèng hãa nh÷ng biÖn ph¸p vµ x©y dùng mét sè biÖn ph¸p míi dùa trªn c¸c ph­¬ng ph¸p chung c¬ b¶n cho trÎ lµm quen víi t¸c phÈm v¨n häc : Trao ®æi, gîi më, sö dông c¸c ph­¬ng tiÖn ®å dïng trùc quan…gióp trÎ s¸ng t¹o truyÖn thÇn tho¹i d©n gian lµm cho c©u chuyÖn thªm phong phó vÒ h×nh thøc, s©u s¾c vÒ néi dung vµ n©ng cao hiÖu qu¶ gi¸o dôc , s¸ng t¹o g¾n víi ho¹t ®éng kÓ. Do ®ã s¸ng t¹o ®­îc giíi h¹n trong ho¹t ®éng cña chñ thÓ vµ ®­îc thÓ hiÖn trong qu¸ tr×nh vËn ®éng nh÷ng ®Æc tr­ng thi ph¸p cña thÇn tho¹i d©n gian. Møc ®é s¸ng t¹o ®­îc thÓ hiÖn ë chç: lµm biÕn ®æi, lµm kh¸c, lµm míi Ýt nhiÒu b¶n kÓ. II/ Mét sè biÖn ph¸p d¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn thÇn tho¹i d©n gian cã s¸ng t¹o . Mét trong nh÷ng vÊn ®Ò quan träng nhÊt cña gi¸o dôc häc mÉu gi¸o còng nh­ t©m lý häc mÉu gi¸o lµ vÊn ®Ò s¸ng t¹o ë trÎ. Sù ph¸t triÓn n¨ng lùc s¸ng t¹o vµ ý nghÜa cña c«ng viÖc s¸ng t¹o ®æi míi, sù ph¸t triÓn chung vµ sù tr­ëng thµnh cña trÎ. ®Î thùc hiÖn ®­îc vÊn ®Ò quan träng cña gi¸o dôc häc mÉu gi¸o chóng ta cÇn hoµn thiÖn c¸ch thøc tæ chøc tiÕt häc vµ vËn dông c¸c biÖn ph¸p thÝch hîp ®Ó kÝch thÝch tÝnh tÝch cùc t­ duy, t­ëng t­îng nghÖ thuËt vµ kh¶ n¨ng s¸ng t¹o trong tiÕt häc “ D¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn thÇn tho¹i” ë líp mÉu gi¸o lín. Theo tõ ®iÓn tiÕng ViÖt “ BiÖn ph¸p lµ c¸ch lµm, c¸ch gi¶i quyÕt mét vÊn ®Ò cô thÓ” nh­: Môc ®Ých ®Ò tµi ®Æt ra.ë ®Ò tµi nµy t«i hÖ thèng hãa vµ ®­a ra mét sè biÖn ph¸p míi dùa trªn nh÷ng c¬ së khoa häc liªn ngµnh, c¸c ph­¬ng ph¸p chung c¬ b¶n cho trÎ lµm quen víi t¸c phÈm v¨n häc ®Ó gióp trÎ kÓ l¹i truyÖn s¸ng t¹o . Cã nhiÒu ph­¬ng ph¸p , biÖn ph¸p cã thÓ sö dông trong tiÕt häc “ D¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn” ë ®©y t«i chñ yÕu dùa trªn 2 ph­¬ng ph¸p c¬ b¶n: ph­¬ng ph¸p trao ®æi gîi më, vµ ph­¬ng ph¸p sö dông c¸c h×nh t­îng trùc quan. Trao ®æi gîi më víi trÎ vÒ mét vÊn ®Ò trong t¸c phÈm v¨n häc, ph­¬ng ph¸p nµy nh»m kÝch thÝch ho¹t ®éng nhËn thøc cña trÎ. Nã ®ßi hái ph¶i l«i cuèn trÎ tham gia trao ®æi, béc lé suy nghÜ c¶m nhËn riªng cña m×nh. Nãi c¸ch kh¸c ®i lµ khªu gîi ®Ó trÎ béc lé c¶m thô cña c¸ nh©n tù do, hån nhiªn. Dùa vµo ph­¬ng ph¸p trao ®æi, gîi më chóng t«i x©y dùng mét sè biÖn ph¸p sau: 1. BiÖn ph¸p trao ®æi gîi më b»ng hÖ thèng c©u hái dùa vµo c¸c mèc, sù kiÖn, t×nh tiÕt chÝnh cña chuyÖn. Môc ®Ých cña biÖn ph¸p nµy lµ gióp trÎ nhí l¹i tr×nh tù c«t truyÖn vµ kÓ b»ng ng«n ng÷, trÝ t­ëng t­îng s¸ng t¹o cña m×nh. VÝ dô: TruyÖn “ S¬n Tinh- Thñy Tinh” ta cã thÓ trao ®æi víi trÎ nh­ : Cã mét nµng c«ng chóa mµ biÕt bao nhiªu chµng trai muèn ®­îc cÇu h«n… B»ng nh÷ng c©u hái kh¸i qu¸t gîi më dÇn dÇn trÎ nhí vµo mét sè mèc, sù kiÖn t×nh tiÕt ®Ó kÝch thÝch kh¶ n¨ng t¸i hiÖn vµ s¸ng t¹o ë trÎ nh­: TruyÖn kÓ vÒ vua Hïng thø 18 cã mét ng­êi con g¸i xinh ®Ñp? Vua ®· më héi kÕn rÓ ra sao? Cuéc thi tµi cña S¬n Tinh vµ Thñy Tinh diÔn ra nh­ thÕ nµo? Ai lµ ng­êi ®ãn ®­îc c«ng chóa ®i ? Thñy Tinh ®· tøc giËn nh­ thÕ nµo? Hai ng­êi ®· tranh ®Êu ra sao ? Ai lµ ng­êi th¾ng cuéc ? B©y giê th¸ng b¶y th¸ng t¸m hµng n¨m thiªn nhiªn cã hiÖn t­îng g×? 2. BiÖn ph¸p sö dông c©u hái trao ®æi víi trÎ theo hµnh ®éng nh©n vËt trung t©m. Ho¹t ®éng nh©n vËt trong truyÖn lµ néi dung cèt truyÖn. C« gi¸o cã thÓ trao ®æi víi trÎ theo ho¹t ®éng cña nh©n vËt chÝnh diÖn hoÆc ho¹t ®éng cña nh©n vËt mµ ®Ó trÎ tù kÓ l¹i nh÷ng chuçi hµnh ®éng cña nh©n vËt mµ ®Ó trÎ tù kÓ. VÝ dô: TruyÖn “ Sù tÝch b¸nh ch­ng- b¸nh dÇy” c« gi¸o cã thÓ trao ®æi víi trÎ theo ho¹t ®éng nh©n vËt nh­ nh©n vËt Lang Liªu c« gi¸o cã thÓ hái: Lang Liªu lµ ng­êi nh­ thÕ nµo? Lang Liªu ®· lµm lÔ vËt g× ®Ó ®Ó d©ng vua cha tÕ trêi ®Êt nh©n ngµy ®Çu n¨m?... 3. Trao ®æi víi trÎ theo nh÷ng m« tÝp gióp trÎ nhí l¹i néi dung cèt truyÖn vµ kÝch thÝch trÎ kÓ l¹i truyÖn cã s¸ng t¹o. VÝ dô: TruyÖn “S¬n Tinh –Thñy Tinh” c« gi¸o cã thÓ trao ®æi theo mét m« tÝp nh­: M« tÝp: thö tµi M« tÝp: træ tµi Mçi m« tÝp c« gi¸o cã thÓ trao ®æi víi trÎ theo nh÷ng c©uhái kh¸c nhau. M« tÝp thö tµi: Thñy Tinh ra oai nh­ thÕ nµo? S¬n Tinh ra oai lµm phÐp g×?... 4. Trao ®æi víi trÎ theo hÖ thèng c¸c c©u hái h­íng vµo c¸c yÕu tè thÇn kú. Tïy ®èi t­îng trÎ mµ ta ®Æat c©u hái sao cho phï hîp. Tuy nhiªn c©u hái ph¶i lu«n kÝch thÝch sù s¸ng t¹o trong diÔn ®¹t ng«n ng÷ vµ ho¹t ®éng kÓ cña trÎ. VÝ dô : TruyÖn “ S¬n Tinh- Thñy Tinh” YÕu tè thÇn kú lµ phÐp l¹ cu¶ Thñy Tinh. Víi trÎ kÐm c« gi¸o cã thÓ hái: Thñy Tinh ra oai nh­ thÕ nµo?... Trªn ®ay lµ mét sè biÖn ph¸p dùa vµo ph­¬ng ph¸p trao ®æi gîi më ®Ó d¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn. Tuy nhiªn tïy tõng tiÕt häc vµ ®èi t­îng trÎ mµ c« gi¸o sö dông cho phï hîp ®Ó lu«n g©y høng thó ®èi víi trÎ. KÝch thÝch kh¶ n¨ng kÓ l¹i truyÖn cã s¸ng t¹o vµ ph¸t triÓn ng«n ng÷ m¹ch l¹c, trÝ t­ëng t­îng phong phó ë trÎ. H×nh t­îng trùc quan rÊt quan träng ®èi víi trÎ. Bëi t­ duy cña trÎ chñ yÕu lµ trùc quan h×nh t­îng , b¶n th©n néi dung cèt truyÖn lµ nh÷ng yÕu tè g©y høng thó hÊp dÉn vµ l«i cuèn trÎ, g©y cho trÎ høng thó vµ thÝch ®­îc tù m×nh kÓ chuyÖn . Khi cã ®å dïng trùc quan ®Ó minh häa cho c©u chuyÖn mµ trÎ kÓ th× nã kh«ng chØ gióp trÎ nhí truyÖn, kÓ l¹i truyÖn, mµ nã cßn gióp trÎ kÓ l¹i truyÖn cã s¸ng t¹o. 5. Tranh ®­îc s¾p sÕp theo tr×nh tù cèt truyÖn: C« gi¸o cã thÓ tiÕn hµnh cho trÎ xem lÇn l­ît nh÷ng bøc tranh ®Ó trÎ nhí l¹i vµ kÓ l¹i truyÖn theo tr×nh tù 6. Sö dông tranh kh«ng theo tr×nh tù cèt truyÖn C« gi¸o cã thÓ s¾p sÕp c¸c bøc tranh xen phÇn kÕt, phÇn gi÷a, phÇn ®Çu truyÖn… Nh­ truyÖn” Sù tÝch b¸nh ch­ng b¸nh dÇy” Lang Liªu d©ng lÔ vËt lªn vua cha. Lang Liªu cïng vî con lµm b¸nh. Lang liªu cïng bµ con g¾t lóa. 7. Sö dông mét hoÆc mét sè bøc tranh tiªu biÓu ®Ó thÓ hiÖn néi dung chÝnh cña t¸c phÈm . 8. Sö dông sa bµn: VÝ dô: truyÖn “ S¬n Tinh Thñy Tinh” C« gi¸o cã thÓ hiÖn sa bµn ®Ó gióp trÎ nhí l¹i truyÖn vµ trÎ tù kÓ l¹i truyÖn nh­ : Cã mét d·y nói, mét khu biÓn, méttßa l©u ®µi vµ mét sè con vËt nh­ voi, gµ… Ngoµi ra ta cßn cã thÓ sö dông 1 sè biÖn ph¸p kh¸c ®Ó ®­a trÎ vµo tù ho¹t ®éng v¨n häc nghÖ thuËt cô thÓ lµ: trÎ tù kÓ truyÖn vµ tù kÓ cã sù s¸ng t¹o . C« kÓ 1 ®o¹n diÔn c¶m , kÝch thÝch trÎ nhí l¹i truyÖn ®Ó trÎ kÓ tiÕp. Cho trÎ nhËn xÐt b¹n kÓ, khÝch lÖ trÎ thi ®ua kÓ hay h¬n b»ng hÖ thèng ng«n ng÷ cña m×nh. Khi trÎ kÓ c« gi¸o lu«n chó ý, khªu gîi híng thó vµ kh¶ n¨ng tÝch cùc t­ duy s¸ng t¹o cña trÎ. b¹n kÓ ®· hay ch­a? V× sao? B¹n kÓ hay nhÊt ®o¹n nµo? Ch¸u cã thÝch ®o¹n b¹n võa kÓ kh«ng? t¹i sao? TÊt c¶ c¸c biÖn ph¸p c« gi¸o ®Òu lu«n lu«n ph¶i h­íng trÎ thi ®ua ®Ó trÎ kÓ hay h¬n, b»ng c¸ch cho trÎ h­íng vµo ng«n ng÷ trong kÓ chuyÖn s¸ng t¹o vµo nh÷ng ®Æc ®iÓm thi ph¸p cña truyÖn thÇn tho¹i, s¸ng t¹o trong ho¹t ®éng kÓ( cö chØ, ®iÖu bé trªn nÐt mÆt, ¸nh m¾t, sù giao tiÕp víi ng­êi nghe ®Ó béc lé th¸i ®é t×nh c¶m víi ng­êi kÓ) S¸ng t¹o trong diÔn c¶m lêi kÓ cho phï hîp víi néi dung. §Æc biÖt lµ chó ý h­íng trÎ s¸ng t¹o c¸c chi tiÕt lµm phong phó truyÖn. VËy viÖc d¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn thÇn tho¹i cã s¸ng t¹o cã thÓ sö dông kÕt hîp hµi hßa, hîp lý c¸c biÖn ph¸p trªn. Tuy nhiªn kh«ng ph¶i tiÕt nµo c« còng sö dông hÕt c¸c biÖn ph¸p ®ã mµ c« ph¶i sö dông linh ho¹t vµ thay ®æi biÖn ph¸p trong c¸c tiÕt häc cho phï hîp víi kh¶ n¨ng cña trÎ. Ch­¬ng IV Thùc nghiÖm vµ ph©n tÝch kÕt qu¶ thùc nghiÖm I/ Thùc nghiÖm : 1. §Þa bµn thùc nghiÖm : Tr­êng mÇm non H¹ Long- Thµnh phè H¹ Long- tØnh Qu¶ng Ninh. N¬i mµ ®Þa bµn chñ yÕu phÇn ®«ng lµ c«ng nh©n vµ néi trî bu«n b¸n. 2. Yªu cÇu ®èi víi thùc nghiÖm . - Chia 2 nhãm ®èi t­îng. + Nhãm ®èi chøng (20ch¸u) + Nhãm thùc nghiÖm (20 ch¸u) TrÎ ë hai nhãm nµy cã cïng tr×nh ®é. Néi dung bµi d¹y nh­ nhau BiÖn ph¸p sö dông kh¸c nhau. C¸c yÕu tè t©m lý t­¬ng ®­¬ng. 3. Tiªu chÝ ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ thùc nghiÖm: Gåm 4 møc ®é - Møc ®é 1: TrÎ cã thÓ t¸i t¹o l¹i truyÖn hoµn toµn b»ng trÝ nhí, ng«n ng÷ vµ trÝ t­ëng t­îng cña trÎ. - Møc ®é 2 : TrÎ b­íc ®Çu biÕt s¸ng t¹o ë mçi sè c¸c chi tiÕt hoÆc s¸ng t¹o ë hµnh ®éng nh©n vËt, ë ng«n ng÷ kÓ truyÖn… cho phong phó g©y ra sù håi häp ®èi víi ng­êi nghe. - Møc ®é 3 : TrÎ nhí tr×nh tù néi dïn truyÖn, thuéc truyÖn. - Møc ®é 4 : TrÎ kh«ng nhí ®­îc truyÖn 4. TiÕn hµnh thùc nghiÖm : 4.1 Môc ®Ých thùc nghiÖm Sö dông mét sè biÖn ph¸p tæ chøc cho trÎ kÓ l¹i truyÖn cã s¸ng t¹o ë líp mÉu gi¸o lín ®Ó xem kÕt qu¶ biÓu hiÖn nh­ thÕ nµo? 4.2. Néi dung thùc nghiÖm : §Ó gi¶i quyÕt nhiÖm vô cña ®Ò tµi t«i tiÕn hµnh hai thùc nghiÖm sau: Thùc nghiÖm 1: D¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn : “ S¬n Tinh Thñy Tinh” Thùc nghiÖm 2: D¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn: “ Sù tÝch b¸nh ch­ng b¸nh dÇy” 4.2.1 Nh÷ng ®iÒu cÇn chó ý tr­íc khi tæ chøc cho trÎ kÓ l¹i truyÖn. - X¸c ®Þnh môc ®Ých yªu cÇu, nhiÖm vô gi¸o dôc cÇn ®¹t trong tiÕt häc. - §Ò ra mét sè biÖn ph¸p tæ chøc. - Theo dâi møc ®é kªt l¹i chuyÖn s¸ng t¹o cña trÎ qua 2 thùc nghiÖm Môc ®Ých yªu cÇu chung. TrÎ kÓ ®­îc chuyÖn “ S¬n Tinh Thñy Tinh” “ Sù TÝch b¸nh ch­ng b¸nh dÇy” TrÎ høng thó tù nguyÖn, tÝch cùc cã nhiÒu s¸ng t¹o trong khi kÓ. Gi¸o dôc trÎ t×nh c¶m thÈm mü , t×nh c¶m ®¹o ®øc, tÝnh kiªn tr×, sù nç lùc cña b¶n th©n ®Ó hoµn thµnh nhiÖm vô häc tËp cña m×nh. RÌn luyÖn kü n¨ng kÓ diÔn c¶m vµ kh¶ n¨ng ghi nhø coa chñ ®Þnh ë trÎ. Ph¸t triÓn ë trÎ tÝnh tÝch cùc t­ duy, tÝnh ®éc lËp s¸ng t¹o , trÝ t­ëng t­îng , ng«n ng÷ m¹ch l¹c vµ kh¶ n¨ng tù ho¹t ®éng nghÖ thuËt . 4.2.2. Mét sè biÖn ph¸p trong hai thùc nghiÖm : nh­ ®¸ tr×nh bµy ë ( ch­¬ngIII) t«i tiÕn hµnh thùc nghiÖm víi nh÷ng biÖn ph¸p sau: BiÖn ph¸p 1 : Sö dông c©u hái trao ®æi víi trÎ b»ng hÖ thèng c©u hái dùa vµo c¸c mèc, sù kiÖn, t×nh tiÕt cña truyÖn BiÖn ph¸p 2: Sö dông c©u hái trao ®æi víi trÎ theo hµnh ®éng nh©n vËt trung t©m. BiÖn ph¸p 3 : Trao ®æi b»ng hÖ thèng c©u hái h­íng vµo yÕu tè thÇn kú. BiÖn ph¸p 4 : Sö dông mét hoÆc mét sè bøc tranh tiªu biÓu thÓ hiÖn néi dïn chÝnh cña t¸c phÈm . biÖn ph¸p 5 : C« kÓ mét ®o¹n diÔn c¶m , kÝch thÝch trÎ nhí l¹i truyÖn ®Ó trÎ kÓ tiÕp. BiÖn ph¸p 6 : Sö dông sa bµn. biÖn ph¸p 7 : Cho trÎ nhËn xÐt b¹n kÓ, khÝch lÖ trÎ thi dua kÓ hay h¬n b»ng hÖ thèng ng«n ng÷ cña m×nh. Trªn ®ay lµ mét sè biÖn ph¸p mµ t«i sö dông trong thùc nghiÖm . Tuy nhiªn kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i sö dông ®Çy ®ñ c¸c biÖn ph¸p mµ tïy vµo tõng thùc nghiÖm, tïy kh¶ n¨ng cña trÎ mµ c« sö dông biÖn ph¸p nµo cho phï hîp ®Ó lu«n kÝch thÝch trÎ kÓ l¹i truyÖn cã s¸ng t¹o . 4.2.3. M« t¶ thùc nghiÖm . - Gi¸o ¸n: Thùc nghiÖm 1: “S¬n Tinh Thñy Tinh” * Môc ®Ých yªu cÇu. TrÎ tù kÓ l¹i b»ng trÝ nhí, b»ng ng«n ng÷ vµ trÝ t­ëng t­îng cña trÎ TrÎ say s­a tÝch cùc cã nhiÒu s¸ng t¹o trong khi kÓ. Gi¸o dôc trÎ. * biÖn ph¸p sö dông trong thùc nghiÖm . - Trao ®æi gîi më víi trÎ b»ng hÖ thèng c©u hái dùa vµo c¸c t×nh tiÕt cña truyÖn. - Sö dông mét sè bøc tranh tiªu biÓu thÓ hiÖn néi dung chÝnh cña t¸c phÈm . - C« kÓ diªn c¶m mét ®o¹n, kÝch thÝch trÎ nhí l¹i truyÖn vµ trÎ kÓ tiÕp. * §å dïng: mét sè bøc tranh - Tranh: Tßa l©u ®µi vµ nhµ vua cïng c¸c c« g¸i Nhµ vua cïng hai chµng trai. Tranh S¬n Tinh ®em lÔ vËt vµ r­íc c«ng chóa ®i Tranh Thñy Tinh næi giËn g©y sãng giã… * TiÕn hµnh: - æn ®Þnh tæ chøc C« kÓ diÔn c¶m 1 ®o¹n kÝch thÝch trÎ nhí l¹i truyÖn ®Ó kÓ tiÕp. “ Thña x­a vua Hïng V­¬ng th­ 18 cã mét ng­êi con g¸i rÊt xinh ®Ñp. Vua muèn con g¸i cña m×nh vua muèn con g¸i cña m×nh lÊy 1 chµng rÓ ph¶i hiÖn lµnh vµ tµi giái. Do ®ã vua truyÒn lÖnh më héi kÐn rÓ cho con g¸i, nghe thÕ c¸c chµng trai kh¾p n¬i n« nøc kÐo vÒ kinh ®o thi tµi, biÕt bao chµng trai tuÊn tó v« nghÖ tµi ba lÇn l­ît xin ra træ tµi, nh­ng m·i vua vÉn ch­a ­ng chän ai. ¤ng thÊt väng qu¸ thÕ råi bçng nhiªn cã hai chµng trai cïng mét lóc tiÕn vµo xin thi tµi” B¹n nµo cho c« biÕt c« võa kÓ mét ®o¹n trong c©u chuyÖn g×? BËn nµo giái lªn kÓ tiÕp chuyÖn nµy cho c« vµ c¸c b¹n cïng nghe. RÊt nhiÒu trÎ h÷ng thó gi¬ tay lªn kÓ tiÕp. Nh­ng do trÎ cßn rÊt lóng tóng c¸ch diÕn ®¹t ng«n ng÷ vµ hµnh ®éng ( cö chi­, ®iÖu bé, nÐt mÆt…) nªn t«i tiÕp tôc sö dông c©u hái gîi më víi trÎ b»ng c¸c hÖ thèng c©u hái dùa vµo c¸c t×nh tiÕt cña truyÖn. + Hai chµng trai cã tªn lµ g×? + Thñy tinh ®· ra oai nh­ thÕ nµo? ( g©y sÊm sÐt ®ïng ®ïng, m©y tu«n giã næi, bèn bÒ n­íc ®æ, trêi ®Êt tèi t¨m…) + S¬n Tinh khoan thai lµm g×? ( VÉy tay hãa phÐp, dêi nói, ®æ c©y, ph¸ rõng vung ®Êt chèng l¹i trËn n­íc d©ng lªn cña Thñy Tinh… S¬n Tinh gi¬ gËy thÇn chØ bèn ph­¬ng lËp tøc c¶nh vËt trë l¹i b×nh th­êng, trêi trong, s«ng lÆng. C©y cá xanh t­¬i) + Hai ng­êi ®Òu tµi giái vua ®· ra ®iÒu kiÖn g×? “ R¹ng s¸ng mai, ai ®em cña l¹ vËt quÝ ®Õn tr­íc ta sÏ g¶ con g¸i cho ng­êi Êy” + Ai lµ ng­êi ®Õn tr­íc? (S¬n Tinh) + Thñy Tinh ®· tøc giËn ra sao? ( D©ng n­íc lªn bao v©y nói, suèt ngµy ®ªm, ®Êt trêi ®en tèi, m­a giã mÞt mïng…) + S¬n Tinh nh­ thÕ nµo? ( B×nh tÜnh chèng l¹i Thñy Tinh) + Cuèi cïng nh­ thÕ nµo? ( Thñy Tinh Thua cuéc rót qu©n vÒ…) + Vµ hµng n¨m cø kho¶ng th¸nh 7, th¸ng 8 th× sao? ( Thñy Tinh l¹i d©ng n­íc ®¸nh S¬n Tinh…) B¹n nµo lªn kÓ l¹i truyÖn cho c¶ líp cïng nghe? ( Cã rÊt nhiÒu trÎ gi¬ tay- t«i gäi trÎ lªn kÓ). Cã trÎ d· biÕt kÓ s¸ng t¹o vµ sau khi b¹n kÓ xong t«i cho trÎ nhËn xÐt b¹n kÓ. + B¹n kÓ ®· hay ch­a? V× sao? Ch¸u thÝch ®o¹n nµo trong truyÖn? Ch¸u kÓ ®än ®ã cho c« vµ c¸c b¹n cïng nghe. Ch¸u cè g¾ng kÓ kh¸c vµ hay h¬n b¹n. C« thÊy c¸c b¹n kÓ hay råi nh­ng giäng ®iÖu cña b¹n cßn ch­a ®óng. LÇn sau c¸c con kÓ ®o¹n nµy cè g¾ng thÓ hiÖn ®óng giäng cña nh©n vËt nh­ giäng cña Thñy Tinh thÝ bùc tøc, giËn d÷… C¸c b¹n ®· kÓ ha¶nåi nh÷ng c« thÊy líp m×nh cßn nhiÒu b¹n cã thÓ kÓ hay h¬n n÷a. B©y giê ai kÓ l¹i nµo? Lóc nµy t«i gäi trÎ gi­ tay lªn kÓ. Khi gäi ch¸u lªn chØ kÓ ®­îc mét ®o¹n dÇu ( tõ ®Çu ®Õn…®ã lµ S¬n Tinh- Thñy Tinh) . T«i ®· sö dông biÖn ph¸p : dïng c©u hái gîi më. + C¸c b¹n võa kÓ l¹i truyÖn g×? ( S¬n Tinh- Thñy Tinh) + Trong truyÖn cã nh÷ng nh©n vËt nµo? ( Vua Hïng V­¬ng, c«ng chóa, S¬n Tinh, Thñy Tinh…) + Nhµ vua tæ chøc më héi g×? + Ai lµ ng­êi ®­îc Vua Hïng chän thi tµi? + Hä thi tµi ba nh­ thÕ nµo? ( Thñy Tinh ra oai g©y sÊm sÐt, giã næi… S¬n Tinh Khoan thai chèng tr¶ l¹i b»ng c¸ch hãa phÐp, rêi nói…) TrÎ tù kÓ l¹i T«i ®· chó ý kÕt hîp c¸c biÖn ph¸p ®Ó kÝch thÝch mçi trÎ ®Òu tham gia vµo ho¹t ®éng kÓ. Sau ®ãt«i sö dông biÖn ph¸p dïng tranh tiªu biÓu ®Ó cho trÎ nhí l¹i truyÖn vµ tù kÓ. Trªn ®©y cã 1 bøc tranh líp m×nh xem ®ã lµ tranh g×? Tõ nh÷ng bøc tranh trªn ®©y b¹n nµo cã thÓ kÓ l¹i truyÖn theo néi dung cña bøc tranh cho c« vµ c¶ líp cïng nghe. ( Mét trÎ lªn kÓ: trÎ kÓ say x­a, hµo høng, trÝ t­ëng t­îng cña trÎ th¶ søc bay bæng. Cã trÎ ®· t¸i t¹o l¹i chuyÖn hoµn toµn b»ng ng«n ng÷ vµ trÝ nhí cña m×nh) NhËn xÐt: TrÎ häc rÊt s«i næi, hµo høng, cã nhiÒu s¸ng t¹o trong khi kÓ. Nh÷ng trÎ nhót nh¸t, trÎ häc yÕu th× m¹nh d¹n h¬n vµ trÎ còng ®· tù kÓ l¹i ®­îc mét ®o¹n cña truyÖn. Khi kÓ trÎ ®· kÓ s¸ng t¹o dùa vµo thi ph¸p, thêi gian kh«ng gian, c«ng thøc nghÖ thuËt … vµ s¸ng t¹o trong ho¹t ®éng kÓ. Cã ch¸u ®· s¸ng t¹o ë tri tiÕt cuèi cña truyÖn kÓ lµm phong phó truyÖn. Thùc nghiÖm 2: TruyÖn: “ Sù tÝch b¸nh ch­ng b¸nh dÇy” * Môc ®Ých yªu cÇu: - TrÎ nhí ®­îc c¸c t×nh tiÕt truyÖn trong cèt truyÖn víi nh÷ng sù kiÖn hµnh ®éng, t×nh h­íng, m« tÝp, c¸c nh©n vËt trong truyÖn. - TrÎ kÓ l¹i truyÖn mét c¸ch diÔn c¶m , s¸ng t¹o m¹ch l¹c, ®éc lËp, tù tin d­íi sù tæ chøc, h­íng dÊn cña c« gi¸o trªn tiÕt häc. - Gi¸o dôc trÎ hiÓu ®­îc phong tuch tËp qu¸n cña d©n téc * BiÖn ph¸p sö dông trong thùc nghiÖm . - Sö dông c©u hái trao ®æi víi trÎ theo hµnh ®éng nh©n vËt trung t©m - Sö dông mét sè bøc tranh tiªu biÓu theo cèt truyÖn. Ngoµi ra tïy ®èi t­îng trÎ mµ c« cã thÓ sö dông them nh÷ng biÖn ph¸p kh¸c hç trî ®Ó lµm sao kÝch thÝch trÎ tÝch cùc vµ kÓ s¸ng t¹o , kÝch thÝch ®­îc nhiÒu trÎ tham gia ho¹t ®éng kÓ. * §å dïng: mét sè bøc tranh Tranh ngµy tÕt cã b¸nh ch­ng b¸nh dÇy, tranh vua Hïng V­¬ng cïng d©n lµng, tranh Lang Liªu gÆt lóa ngoµi ®ång, tranh cïng vî con gi· bét lµm b¸nh, tranh Lang Liªu ®em b¸nh ®Õn d©ng vua. * TiÕn hµnh: æn ®Þnh líp. C« cho trÎ xem tranh vµ trß chuyÖn víi trÎ, ngµy tÕt mçi nhµ ®Òu gãi b¸nh ch­ng, cã nhµ cßn gi· c¶ b¸nh dÇy n÷a. VËy ai lµ ng­êi ®Çu tiªn nghÜ ra hai lo¹i b¸nh nµy? ( hoµng tö Lang Liªu) truyÖn nµy cã tªn lµ g×? ( Sù tÝch b¸nh ch­ng, b¸nh dÇy). B¹n nµo lªn kÓ l¹i truyÖn cho c« vµ c¸c b¹n cïng nghe. C« cho trÎ nhËn xÐt b¹n kÓ vµ khÝch lÖ trÎ kÓ hay h¬n. ( b¹n kÓ ®· hay ch­a?) Cho trÎ kÓ tõng ®o¹n sau ®ã míi cho mét trÎ lªn kÓ l¹i toµn bé c©u chuyÖn. RÊt nhiÒu trÎ gi¬ tay vµ trÎ rÊt hµo høng, t«i gäi 1 ch¸u gi¬ tay lªn kÓ sau ®ã l¹i mêi ch¸u tiÕp theo lªn kÓ l¹i vµ kÕt hîp sö dông biÖn ph¸p c©u hái trao ®æi víi trÎ. + Ai lµ ng­êi nghÜ ra c¸ch lµm b¸nh ch­ng b¸nh dÇy? + Hoµng tö Lang Liªu lµ ng­êi nh­ thÕ nµo? + Phong tôc cña nh©n d©n ta , tÕt ®Õn lµm g×? Cø nh­ vËy gîi cho trÎ nhí dÇn vµ trÎ tù kÓ l¹i. Khi trÎ ®· kÓ xong c« nhËn xÐt. Sau ®ã gäi trÎ kh¸c lªn kÓ vµ khÝch lÖ trÎ b»ng viÖc sö dông biÖn ph¸p : Sö dông tranh kh«ng theo tr×nh tù cèt truyÖn, kÕt hîp c©u hái trao ®æi víi trÎ vµ cho trÎ s¾p xÕp l¹i c¸c bøc tranh theo tr×nh tù néi dung cèt truyÖn. TrÎ võa kÓ võa chØ vµo tranh. Khi sö dông biÖn ph¸p nµy trÎ rÊt say s­a, hµo høng vµ kÓ rÊt s¸ng t¹o . VÝ dô: ë ®o¹n ®Çu cã thÓ kÓ “ Ngµy xöa ngµy x­a c¸c con cña vua Hïng V­¬ng thø s¸u. Trong ®ã cã mét ng­êi tªn lµ Lang Liªu. Cßn c¸c chµng trai nµy ai còng v¨n hay vµ vâ giái. Nh­ng c¸c chµng trai l¹i kh«ng thÝch lao ®éng, ChØ cã Lang Liªu lµ ch¨m chØ hiÒn lµnh , anh ®· ®em vù con vÒ quª ®Ó lµm viÖc ®ång ¸ng cïng víi c¸c c« c¸c b¸c n«ng d©n, rÊt vÊt v¶ ®Ó nu«i m×nh vµ vî con. Mét h«m vµo dÞp cuèi n¨m nhµ Vua mêi ®«ng ®ñ bµ con ®Õn b¶o. ®Õn ngµy héi lín ®Çu n¨m, ai t×m ®­îc cña ngon vËt l¹ nhÊt ®em vÒ tÕ trêi ®Êt th× sÏ ®­îc ta nh­êng ng«i cho. ®Õn ®o¹n ®ã c« cho trÎ xem tranh cã nhµ vua cïng mäi ng­êi vµ hái trÎ: + Bøc tranh vÏ c¶nh g×? ( Mäi ng­êi ®Õn nghe nhµ Vua truyÖn tin) TiÕp tôc tíi ngµy héi lín mäi ng­êi mäi ng­êi ®em cña ngon vËt l¹i c¸c n¬i ®Õn ®«ng ®ñ… Hai thø b¸nh cña Lang Liªu tuy ®¬n gi¶n nh­ng ®· ®­îc nhµ Vua cho mäi ng­êi nÕm thö vµ ai còng khen b¸nh cã vÞ ngon, h­¬ng l¹ mµ l¹i cã ý nghÜa s©u xa vµ nã ®óng lµ thø qói nhÊt vµ cuèi cïng Lang Liªu d· ®­îc nhµ Vua truyÒn ng«i cho «ng ®Æt tªn cho hai th­ b¸nh ®ã lµ b¸nh ch­ng – b¸nh dÇy. NhËn xÐt: Khi ®­a c¸c biÖn ph¸p trªn vµo tiÕt häc t«i thÊy trÎ rÊt thÝch thó khi ®­îc lªn kÓ truyÖn. Kh«ng khÝ líp häc s«i næi, kh«ng gß bã trÎ vµ khi kÓ th× b»ng t­ëng t­îng cña m×nh mµ trÎ kÓ truyÖn nµy cã sù s¸ng t¹o . II/ Ph©n tÝch kÕt qu¶ thùc nghiÖm : Sau khi ®­a mét sè biÖn ph¸p vµo hai thùc nghiÖm ta ®· thu ®­îc kÕt qu¶ sau: STT Møc ®étiªu biÓu Nhãm thùc nghiÖm Nhãm ®èi chøng 1 Møc ®é 1 20% % 2 Møc ®é 2 60% 5% 3 Møc ®é 3 15% 65% 4 Møc ®é 4 5% 30% Møc ®é 1: Nh×n vµo b¶ng ta thÊy trÎ 5-6 tuæi hoµn toµn cã kh¶ n¨ng kÓ l¹i truyÖn thÇn tho¹i cã s¸ng t¹o. NÕu c« gi¸o cã biÖn ph¸p d¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn mét c¸ch s¸ng t¹o. Qua 2 thùc nghiÖm t«i thÊy nhãm thùc nghiÖm kÓ l¹i truyÖn ®¹t ®­îc ë møc ®é 1 ®· t¨ng lªn nhiÒu so víi trÎ nhãm ®èi chøng. Khi ®­îc kÓ trÎ tÝch cùc, say x­a, trÎ kÓ b»ng ng«n ng÷ vµ trÝ t­ëng t­îng cña trÎ chø kh«ng phô thuéc vµo ng«n ng÷ v¨n b¶n truyÖn. TrÎ ®· th©m nhËp vµo t¸c phÈm vµ khi kÓ trÎ ®· h­íng vµo s¸ng t¹o ë kh«ng gian, thêi gian, c«ng thøc nghÖ thuËt , t×nh huèng ®Ó nh©n vËt thÇn kú xuÊt hiÖn… vµ ®Æc biÖt cã trÎ biÕt kÓ thªm chi tiÕt lµm c©u chuyÖn thªm phong phó. Møc ®é 2 : So víi nhãm ®èi chøng th× nhãm trÎ thùc nghiÖm kÓ l¹i truyÖn ®¹t møc ®é nµy rÊt nhiÒu. Tuy trÎ ch­a t¸i t¹o truyÖn b»ng ng«n ng÷ vµ trÝ nhí cña trÎ mét c¸ch s¸ng t¹o ë c¸c chi tiÕt lµm phong phó truyÖn. Thùc nghiÖm 1: Cã ch¸u kÓ 2 chµng trai thÓ hiÖn tµi ba cña m×nh nh­ “Thñy Tinh ra oai g©y sÊm sÐt m­a giã cßn S¬n Tinh th× khoµn thai vÉy tay hãa phÐp rêi nói, ®æ c©y…” Cã ch¸u kÓ ®­îc ®o¹n Thñy Tinh kh«ng lÊy ®­îc c«ng chóa ®· næi giËn d©ng n­íc lªn ®Ó ®¸nh S¬n Tinh…” Thùc nghiÖm 2: Cã ch¸u kÓ ®­îc ®o¹n ®Çu “ Ngµy xöa ngµy x­a c¸c con cña Vua Hïng V­¬ng thø 6. Trong ®ã cã mét ng­êi tªn lµ Lang Liªu… Ai ®em ®­îc …ta sÏ nh­êng ngéi cho …®o¹n cuèi hai thø b¸nh cña Lang Liªu ®· ®­îc nhµ Vua cho dïng ®Ó tÕ trêi ®Êt nh©n ngµy ®Çu n¨m vµ ®­îc truyÒn ng«i… Møc ®é3 : ë nhãm ®èi chøng biÖn ph¸p sö dông ( nh­ thùc tr¹ng ®· nªu ). Do ®ã rÊt nhiÒu trÎ kÓ ë møc ®é nµy. Cong nhãm thùc nghiÖm th× do cã biÖn ph¸p mµ t«i ®­a vµo kÕt hîp víi kh¶ n¨ng cña trÎ. TrÎ kh«ng phô thuéc vµo ng«n ng÷ v¨n b¶n cña truyÖn. Møc ®é 4: b»ng biÖn ph¸p mµ t«i ®· khuyÕn khÝch trÎ cïng tham gia kÓ truyÖn vµ kÕt qu¶ chØ cßn 1 trÎ lµ kh«ng nhí truyÖn so víi nhãm ®èi chøng lµ 6 trÎ, KÕt luËn kÕt qu¶ thùc nghiÖm : Qua ph©n tÝch vµ ®èi chiÕu kÕt qu¶ thùc nghiÖm t«i thÊy trÎ ë nhãm thùc nghiÖm ®· kÓ l¹i truyÖn thÇn tho¹i cã nhiÒu s¸ng t¹o. TrÎ tÝch cùc tham gia vµo ho¹t ®éng kÓ vµ høng thó khi ®­îc kÓ truyÖn. Nhãm ®èi chøng th× trÎ cßn rÊt lóng tóng trong diÕn ®¹t ng«n ng÷ vµ trÎ chñ yÕu míi kÓ ®­îc ë møc ®é thuéc truyÖn. Tãm l¹i: Khi ®­a ra mét sè biÖn ph¸p thùc nghiÖm t«i ®· thu ®­îc kÕt qu¶ tèt ®Ñp. PhÇn lín trÎ ®· biÕt kÓ s¸ng t¹o. VËy ®iÒu ®ã chøng tæ nh÷ng biÖn ph¸p t«i x©y dùng lµ phï hîp víi kh¶ n¨ng cña trÎ. Tuy nhiªn ®Ó ®¹t ®­îc kÕt qu¶ ®ã th× qu¸ tr×nh kÓ chuyÖn cho trÎ nghe c« gi¸o ®· ph¶i tiÕn hµnh kÓ s¸ng t¹o. Trªn c¬ së cho trÎ nghe c« kÓ nhiÒu lÇn cã s¸ng t¹o kÕt hîp víi kh¶ n¨ng vµ biÖn ph¸p cña c« tæ chøc cho trÎ kÓ s¸ng t¹o. Khi tæ chøc cho trΔ KÓ l¹i truyÖn mét c¸ch s¸ng t¹o “ T«i ®· chó ý h­íng trÎ vµo ng«n ng÷ vµ kÝch thÝch tÝnh tÝch cùc t­ duy cña trÎ vµ tÝnh ®éc lËp s¸ng t¹o ng«n ng÷ m¹ch l¹c vµ kh¶ n¨ng tù ho¹t ®éng nghÖ thuËt cña trÎ. PhÇn III : KÕt luËn. Nh÷ng biÖn ph¸p ®Ó d¹y trÎ kÓ l¹i truyÖn mét c¸ch s¸ng t¹o ®­îc x©y dùng trªn c¬ së c¸c khoa häc liªn ngµnh. Tuy nhiªn viÖc sö dông nh÷ng biÖn ph¸p nµy tïy tõng ®èi t­îng vµ tïy tõng néi dung bµi d¹y mµ ®ßi hái gi¸o viªn ph¶i biÕt kÕt hîp cho linh ho¹t, hîp lý. Tøc lµ tÊt c¶ nh÷ng biÖn ph¸p Êy kh«ng bao giê dõng l¹i ë tr¹ng th¸i tÜnh mµ lu«n lu«n vËn ®éng, biÕn ®æi vµ ph¸t triÓn kh«ng ngõng. Qua viÖc t×m kiÕm x©y dùng t«i thÊy ®Ò tµi ®· thu ®­îc nh÷ng kÕt qu¶ nhÊt ®Þnh. Nh÷ng vÊn ®Ò thuéc lý luËn chung vÒ ®Æc ®iÓm t©m lý cña trÎ gióp ta thÊy râ kh¶ n¨ng, n¨ng lùc cña trÎ. Dùa trªn c¸c ®Æ ®iÓm Êy ta h­íng t¸c ®éng phï hîp lµm cho qu¸ tr×nh t©m lý cña trÎ ngµy cµng ph¸t triÓn vµ hoµn thiÖn h¬n. Qua viÖc nghiªn cøu “ mét sè biÖn ph¸p d¹y trÎ 5-6 tuæi kÓ l¹i truyÖn thÇn tho¹i d©n gian mét c¸ch s¸ng t¹o trª ®ay. T«i nhËn thÊy r»ng: TrÓ 5-6 tuæi hoµn toµn coa kh¶ n¨ng kÓ l¹i truyÖn s¸ng t¹o . tuy nhiªn, ®Ó tiÕt häc ®¹t kÕt qu¶ cao ®ßi hái c« gi¸o : Ph¶i cã nh÷ng hiÓu biÕt lý luËn vÒ khoa häc liªn ngµnh ®Ó cã thÓ vËn dông biÖn ph¸p ,vµ ®Ò ra nh÷ng biÖn ph¸p phï hîp víi ®èi t­îng trÎ, ph¸t huy tÝnh ®éc lËp s¸ng t¹o ë trÎ. XuÊt ph¸t tõ kh¶ n¨ng cña trÎ c« gi¸o khuyÕn khÝch trÎ thùc hiÖn nhiÖm vô häc tËp, kh«ng ¸p ®Æt gß bã ®èi víi trÎ. Khi rÌn luyÖn kü n¨ng kÎ l¹i truyÖn cho trÎ c« gi¸o cÇn chu ý ®Õn c¸ch diÔn ®¹t ng«n ng÷ , c¸ch thÓ hiÖn cö chØ, ®iÖu bä… cho phï hîp. C« gi¸o ph¶i lµ ng­êi s¸ng t¹o trong ho¹t ®éng kÓ truyÖn ®Ó kÝch thÝch trÎ kÓ l¹i truyÖn mét c¸ch s¸ng t¹o TiÕt häc c« gi¸o ph¶i tæ chøc sao cho tÊt c¶ mäi trÎ ®Òu ®­îc tham gia ho¹t ®éng kÓ l¹i truyÖn. C« gi¸o ph¶i cã lßng nhiÖt t×nh, t×nh th­¬ng yªu trÎ, gîi ý ®éng viªn ®Ó trÎ ph¸t huy kh¶ n¨ng s¸ng t¹o cña m×nh. NÕu lµm tèt nh÷ng viÖc trªn, t«i tin r»ng n¨ng lùc t­ëng t­îng s¸ng t¹o th«ng qua tiÕt häc d¹y “ trÎ kÓ l¹i truyÖn” vµ kh¶ n¨ng tù tham gia vµo h¹ot ®éng v¨n häc nghÖ thuËt , th¸i ®é s¸ng t¹o ng«n ng÷ ë trÎ sÏ ®­îc n¨ng lªn mét b­íc míi. TrÎ mÉu gi¸o sÏ ngµy mét th«ng minh h¬n, häc tËp sau nµy sÏ tèt h¬n. Nh­ vËy ta ®· gãp phÇn kh«ng nhá vµo viÖc gi¸o dôc thÕ hÖ trÎ th¬ ngay tõ thuë Êu th¬. V× ®iÒu kiÖn thêi gian cã h¹n, còng nh­ n¨ng lùc cña t¸c gi¶ cßn nhiÒu h¹n chÕ nªn ®Ò tµi kh«ng tr¸nh khái nh÷ng ®iÒu thiÕu sãt nhÊt ®Þnh. Mong r»ng c¸c thÇy c« vµ c¸c b¹n ®ång nghiÖp gãp ý x©y dùng ®Ò tµi hoµn thiÖn h¬n T«i xin ch©n thµnh ch©n thµnh c¶m ¬n. Tµi liÖu tham kh¶o 1. §Æc ®iÓm ng«n ng÷ kÓ chuyÖn trÎ mÉu gi¸o 5-6 tuæi. Kû yÕu héi th¶o quèc gia. T§HSPHN I- Khoa mÉu gi¸o 2-1992 T¸c gi¶: Lª ThÞ Kim Anh 2. Gi¸o dôc mÇm non tËp II. T§HSPHN I T¸c gi¶ : §µo Thanh ¢m (chñ biªn) TrÞnh D©n NguyÔn ThÞ Hßa 3. §äc vµ kÓ truyÖn v¨n häc ë v­ên trÎ- Gi¸o dôc Hµ Néi 1976 T¸c gi¶: BoGoLiupxKaIa.M.K 4. Ch­¬ng tr×nh ch¨m sãc gi¸o dôcmg (bÐ, nhì, lín) n¨m1995. 5. Ph­¬ng ph¸p kÓ s¸ng t¹o truyÖn cæ tÝch thÇn kú cho trÎ mÉu gi¸o T¸c gi¶: Hµ NguyÔn Kim Giang 6. C¸c ph­¬ng ph¸p c¬ b¶n cho trÎ mÉu gi¸o tiÕp xóc víi t¸c phÈm v¨n häc. §HSPHN I- Th«ng b¸o khoa häc. Th¸ng 6- 1992 T¸c gi¶: Hµ NguyÔn Kim Giang. 7. T©m lý häc trÎ em løa tuæi mÇm non ( tõ lät lßng ®Õn 6 tuæi) §HSPHN I 1994 T¸c gi¶: NguyÕn ¸nh TuyÕt. NguyÔn Nh­ Mai §inh Kim Thoa 8. Ph­¬ng ph¸p d¹y v¨n häc .NXB§H Quèc gia Hµ Néi 1996 T¸c gi¶: Ph¹m Träng LuËn Tr­¬ng DÜnh NguyÔn Thanh Hïng TrÇn ThÕ PhiÖt 9. Gi¸o dôc trÎ mÉu gi¸o qua truyÖn vµ th¬. Gi¸o dôc Hµ néi 1996. T¸c gi¶: NguyÔn Thu Thñy 10. TrÝ t­ëng t­îng vµ s¸ng t¹o ë tuæi thiÕu nhi. NXB phô n÷ 1995. T¸c gi¶ :V­gotxki. 11. Thi ph¸p häc vµ viÖc nghiªn cøu thi ph¸p v¨n häc nghÖ thuËt d©n gian. T¹p chÝ v¨n hãa d©n gian. Sè 3.1991. T¸c gi¶: NguyÔn Xu©n KÝnh. Mét Sè biÖn ph¸p d¹y trÎ mÉu gi¸o 5-6 tuæi kÓ l¹i chuyÖn thÇn tho¹i mét c¸ch s¸ng t¹o Ng­êi thùc hiÖn: Ng« ThÞ G¸i- Qu¶ng Ninh

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • doctieu luan 10.doc