Một số Giải pháp thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoaì vào các khu công nghiệp

Một số Giải pháp thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoaì vào các khu công nghiệp Lời mở đầu Trong công cuộc CNH - HĐH đất nước hiện nay, Nhà nước ta khẳng định phải dựa vào nội lực là chính, tuy nhiên xuất phát từ điều kiện của nước ta là một nước có nền kinh tế yếu kém, điểm xuất phát thấp cơ sở hạ tầng lạc hậu, thu nhập quốc dân và thu nhập dân cư thấp. Vì vậy nguồn vốn để CNH-HĐH trước mắt phụ thuộc nhiều từ nước ngoài mà chủ yếu là đầu tư trực tiếp nước ngoài. Để thu hút đầu tư nước ngoài cho công cuộc phát triển của quốc gia, khu công nghiệp (KCN), khu chế xuất (KCX) được đánh giá là một nhân tố quan trọng. Vì ở đó các công trình hạ tầng cơ sở được tập trung, đầu tư nhanh với chất lượng cao, hình thành các dịch vụ cần thiết và các thủ tục đơn giản đáp ứng yêu cầu của các nhà đầu tư. Nhiều nước đã thành công trong công cuộc CNH-HĐH như xây dựng những KCN, KCX như vậy. ở Việt Nam hiện nay KCN, KCX đã trở thành những thực thể kinh tế - xã hội không thể thiếu trong nền kinh tế. KCN, KCX đã góp phần tăng sản lượng công nghiệp, tăng xuất khẩu, giảm thất nghiệp, tăng thu nhập người dân hình thành cơ cấu kinh tế hợp lý hơn, . có được sự thành công này là do chính sách rộng mở của Nhà nước ta nhằm thu hút FDI cho phát triển KCN, KCX. Và trên thực tế lượng vốn FDI chiếm tỷ lệ rất cao trong KCN, KCX. Như vậy, để tiếp tục phát triển KCN, KCX ở Việt Nam chúng ta cần thu hút nhiều hơn nữa các nguồn vốn vào KCN, KCX đặc biệt là FDI. Và trong khuôn khổ đề tài này sẽ tập trung nghiên cứu về : “Một số giải pháp thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoaì vào các khu công nghiệp, khu chế xuất của Việt Nam”. Nội dung đề tài gồm 3 phần: Chương I: Lý luận chung về đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các KCN, KCX Chương II: Thực trạng đầu tư nước ngoài trong các khu công nghiệp, khu chế xuất ở Việt Nam thời gian qua Chương III: Quan điểm và một số giải pháp nhằm tăng cường thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào phát triển các KCN, KCX ở Việt nam Đây là vấn đề rất phức tạp và bức xúc, mang tầm vĩ mô. Vì vậy không thể tránh khỏi những thiếu sót mong được sự góp ý của các độc giả.

doc28 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 30/01/2013 | Lượt xem: 1803 | Lượt tải: 3download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Một số Giải pháp thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoaì vào các khu công nghiệp, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Lêi më ®Çu Trong c«ng cuéc CNH - H§H ®Êt n­íc hiÖn nay, Nhµ n­íc ta kh¼ng ®Þnh ph¶i dùa vµo néi lùc lµ chÝnh, tuy nhiªn xuÊt ph¸t tõ ®iÒu kiÖn cña n­íc ta lµ mét n­íc cã nÒn kinh tÕ yÕu kÐm, ®iÓm xuÊt ph¸t thÊp c¬ së h¹ tÇng l¹c hËu, thu nhËp quèc d©n vµ thu nhËp d©n c­ thÊp. V× vËy nguån vèn ®Ó CNH-H§H tr­íc m¾t phô thuéc nhiÒu tõ n­íc ngoµi mµ chñ yÕu lµ ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi. §Ó thu hót ®Çu t­ n­íc ngoµi cho c«ng cuéc ph¸t triÓn cña quèc gia, khu c«ng nghiÖp (KCN), khu chÕ xuÊt (KCX) ®­îc ®¸nh gi¸ lµ mét nh©n tè quan träng. V× ë ®ã c¸c c«ng tr×nh h¹ tÇng c¬ së ®­îc tËp trung, ®Çu t­ nhanh víi chÊt l­îng cao, h×nh thµnh c¸c dÞch vô cÇn thiÕt vµ c¸c thñ tôc ®¬n gi¶n ®¸p øng yªu cÇu cña c¸c nhµ ®Çu t­. NhiÒu n­íc ®· thµnh c«ng trong c«ng cuéc CNH-H§H nh­ x©y dùng nh÷ng KCN, KCX nh­ vËy. ë ViÖt Nam hiÖn nay KCN, KCX ®· trë thµnh nh÷ng thùc thÓ kinh tÕ - x· héi kh«ng thÓ thiÕu trong nÒn kinh tÕ. KCN, KCX ®· gãp phÇn t¨ng s¶n l­îng c«ng nghiÖp, t¨ng xuÊt khÈu, gi¶m thÊt nghiÖp, t¨ng thu nhËp ng­êi d©n h×nh thµnh c¬ cÊu kinh tÕ hîp lý h¬n, ... cã ®­îc sù thµnh c«ng nµy lµ do chÝnh s¸ch réng më cña Nhµ n­íc ta nh»m thu hót FDI cho ph¸t triÓn KCN, KCX. Vµ trªn thùc tÕ l­îng vèn FDI chiÕm tû lÖ rÊt cao trong KCN, KCX. Nh­ vËy, ®Ó tiÕp tôc ph¸t triÓn KCN, KCX ë ViÖt Nam chóng ta cÇn thu hót nhiÒu h¬n n÷a c¸c nguån vèn vµo KCN, KCX ®Æc biÖt lµ FDI. Vµ trong khu«n khæ ®Ò tµi nµy sÏ tËp trung nghiªn cøu vÒ : “Mét sè gi¶i ph¸p thu hót ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoa× vµo c¸c khu c«ng nghiÖp, khu chÕ xuÊt cña ViÖt Nam”. Néi dung ®Ò tµi gåm 3 phÇn: Ch­¬ng I: Lý luËn chung vÒ ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi vµo c¸c KCN, KCX Ch­¬ng II: Thùc tr¹ng ®Çu t­ n­íc ngoµi trong c¸c khu c«ng nghiÖp, khu chÕ xuÊt ë ViÖt Nam thêi gian qua Ch­¬ng III: Quan ®iÓm vµ mét sè gi¶i ph¸p nh»m t¨ng c­êng thu hót vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi vµo ph¸t triÓn c¸c KCN, KCX ë ViÖt nam §©y lµ vÊn ®Ò rÊt phøc t¹p vµ bøc xóc, mang tÇm vÜ m«. V× vËy kh«ng thÓ tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt mong ®­îc sù gãp ý cña c¸c ®éc gi¶. Ch­¬ng I: Lý luËn chung vÒ ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi vµ KCN, KCX 1. tæng quan vÒ ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi: 1.1. Kh¸i niÖm ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi : Trong xu thÕ toµn cÇu ho¸, khu vùc ho¸ víi qui m« vµ tèc ®é nµy cµng lín, t¹o ra mét nÒn kinh tÕ s«i ®éng mµ ë ®ã tÝnh phô thuéc gi÷a c¸c n­íc c¸c quèc gia ngµy cµng t¨ng. Cïng víi sù ph¸t triÓn nhanh chãng cña khoa häc c«ng nghÖ vµ c¸ch m¹ng th«ng tin ®· thóc ®Èy m¹nh mÏ qu¸ tr×nh ®æi míi c¬ cÊu kinh tÕ t¹o nªn sù dÞch chuyÓn vèn gi÷a c¸c quèc gia. §Æc biÖt lµ nhu cÇu vèn ®Çu t­ ®Çu t­ ph¸t triÓn ®Ó c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ cña c¸c n­íc ph¸t triÓn rÊt lín. MÆt kh¸c c¸c n­íc ph¸t triÓn dåi dµo vèn vµ c«ng nghÖmuèn t×m kiÕm nh÷ng n¬i thuËn lîi, chi phÝ thÊp ®Ó h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm vµ chiÕm lÜnh thÞ tr­êng tiªu thô. ChÝnh v× vËy t¹o nªn mét sù thu hót m¹nh mÏ vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ ®Æc biÖt phæ biÕn nhÊt vÉn lµ h×nh thøc ®Çu t­ trùc tiÕp. §Çu t­ trùc tiÕp lµ h×nh thøc ®Çu t­ quèc tÕ chñ yÕu mµ nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®Çu t­ toµn bé hay phÇn lín vèn ®Çu t­ cña c¸c dù ¸n nh»m giµnh quyÒn ®Òu hµnh hoÆc tham gia ®iÒu hµnh c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt hoÆc kinh doanh dÞch vô. §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi cã c¸c ®Æc ®iÓm sau: -§©y lµ h×nh thøc ®Çu t­ b»ng vèn cu¶ c¸c nhµ ®Çu t­ hä tù quyÕt ®inh ®Çu t­ tù quyÕt ®Þnh s¶n xuÊt kinh doanh vµ tù chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ lç l·i. H×nh thøc nµy mang tÝnh kh¶ thi vµ hiÖu qu¶ cao -Chñ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®iÒu hµnh toµn bé mäi ho¹t ®éng ®Çu t­ nÕu lµ doanh nghiÖp 100% vèn n­íc ngoµi hoÆc tham gia ®iÒu hµnh doanh nghiÖp ho¹t ®éng tuú theo tû lÖ gãp vèn cña m×nh -Th«ng qua ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi n­íc chñ nhµ cã thÓ tiÕp nhËn ®­îc c«ng nghÖ tiªn tiÕn, häc hái kinh nghiÖm tæ chøc qu¶n lý lµ c¸c môc tiªu mµ c¸c h×nh thøc kh¸c kh«ng gi¶i quyÕt ®­îc. -Nguån vèn hµy kh«ng chØ bao gåm vèn ®Çu t­ ban ®Çu cña chñ ®Çu t­ d­íi h×nh thøc vèn ph¸p ®Þnh vµ trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng, nã cßn bao gåm c¶ vèn vay cña doanh nghiÖp ®Ó triÓn khai hoÆc më réng dù ¸n còng nh­ ®Çu t­ tõ lîi nhuËn thu ®­îc. 1.2. Vai trß cña ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi: H¬n 10 n¨m kÓ tõ khi ban hµnh luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi ë ViÖt Nam, ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ®· trë thnµh mét bé phËn kh«ng thÓ thiÕu ®­îc cã tèc ®é ph¸t triÓn nhanh nhÊt trong c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ ®èi ngo¹i cña n­íc ta ®ãng gãp tÝch cùc vµ ngµy cµng lín vµo sù ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña ®Êt n­íc, lµ mét nh©n tè gãp phÇn vµo thµnh c«ng cña c«ng cuéc ®æi m­ãi kinh tÕ Ho¹t ®éng ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi mang ph¹m vi quèc tÕ. Nã mang l¹i lîi Ých cho c¶ hai bªn vµ ®ång vèn ®Çu t­ bá ra rÊt hiÖu qu¶. §Æc biÖt lµ ë c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn nã gi¶i quyÕt ®­îc c¸c vÊn ®Ò : -FDI t¨ng c­êng vèn ®Çu t­ bï ®¾p sù thiÕu hôt vÒ ngo¹i tÖ gãp phÇn t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh vµ t¨ng xuÊt khÈu, bï ®¾p c¸n c©n thanh to¸n -FDI gãp phÇn gi¶i quyÕt viÖc lµm, t¨ng thu nhËp cho ng­êi lao ®éng t¹o ®iÒu kiÖn tÝch luü trong n­íc -FDI sÏ chuyÓn giao c«ng nghÖ kÜ thuËt hiÖn ®¹i, kÜ x¶o chuyªn m«n, tr×nh ®é qu¶n lý tiªn tiÕn cho n­íc nhËn ®Çu t­. XÐt vÒ l©u dµi diÒu nµy sÏ gãp phÇn t¨ng n¨ng suÊt cña c¸c yÕu tè s¶n xuÊt, thóc ®Èy c¸c ngµnh nghÒ míi ®ßi hái hµm l­îng c«ng nghÖ cao nh­ ®iÖn tö tin häc... ChÝnh v× vËy nã cã t¸c dông lín ®èi víi qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ t¨ng tr­ëng nhanh cña n­íc nhËn ®Çu t­. Tõ sù chuyÓn giao nµy còng gióp cho c¸c n­íc chñ nhµ cã ®­îc kÜ thuËt tiªn tiÕn, kinh nghiÖm trong qu¶n lý, ®éi ngò c¸n bé lao ®éng ®­îc båi d­ìng ®µo t¹o nhiÒu mÆt. -FDI gióp c¸c n­íc nhËn ®Çu t­ trùc tiÕp tiÕp cËn ®­îc víi thÞ tr­êng thÕ giíi, më réng quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ trong xu h­íng khu vùc ho¸ toµn cÇu ho¸. Ngµy nay ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi trë thµnh mét tÊt yÕu kh¸ch quan trong ®iÒu kiÖn quèc tÕ h¸o nªn s¶n xuÊt l­u th«ng. C¸c quèc gia trªn thÕ giíi dï cã thÓ chÕ chÝnh trÞ kh¸c nhau ®Òu cÇn ®Õn vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ coi ®ã lµ mét nguån lùc cÇn khai th¸c. Bªn c¹nh ®ã, ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi còng cã mét sè Ýt h¹n chÕ cµn ®­îc kh¾c phôc nh­ :viÖc qu¶n lý vèn do chñ ®Çu t­ cã kinh nghiÖm vÒ tranh sù qu¶n lý cña n­íc chñ nhµ. Cßn n­íc chñ nhµ nh­a cã nhiÒu kinh nghiÖm, cßn s¬ hë trong qu¶n lý ho¹t ®éng c¸c c¬ së cã vèn n­íc ngoµi. T×nh tr¹ng gian lËn thuÕ, bu«n lËu, « nhiÔm m«i tr­êng vÉn x¶y ra. §Ó nh»m kh¾c phôc nh÷ng h¹n chÕ ph¸t huy tÝnh tÝch cùc Nhµ n­íc ta ®· ®­a ra nhiÒu c¸c chÝnh s¸ch nh»m x¸c ®Þnh c¸c ®Þa bµn dù ¸n lÜnh vùc ­u tiªn khuyÕn khÝch ®Çu t­ giµnh l¹i ch÷ "tÝn " cña céng ®ång ®Çu t­ n­íc ngoµi nh»m thu hót nhiÒu h¬n n÷a FDI vµo ViÖt nam . 1.3. C¸c h×nh thøc FDI trong thùc tiÔn: Trong thùc tiÔn FDI cã nhiÒu h×nh thøc th­êng ®­îc ¸p dông lµ: *Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh theo qui ®Þnh ®iÕu 7 nghÞ ®Þnh 12/CP'Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh lµ v¨n b¶n kÝ kÕt qu¶ hai bªn hay nhiÒu bªn qui ®Þnh tr¸ch nhiÖm vµ ph©n chia kÕt qu¶ kinh doanh cho mçi bªn ®Ó tiÕn hµnh ®Çu t­ kinh doanh ë ViÖt nam mµ kh«ng cÇn thµnh lËp ph¸p nh©n. H×nh thøc nµy cã ®Æc ®iÓm: -Kh«ng ra ®êi mét ph¸p nh©n míi -C¬ së cña h×nh thøc nµy lµ hîp ®ång hpîp t¸c kinh doanh. Trong hîp ®ång néi dung chÝnh ph¶n ¸nh tr¸ch nhiÖm quyÒn lîi gi÷a c¸c bªn víi nhau (kh«ng cÇn ®Ò cËp ®Õn viÖc gãp vèn). -Thêi h¹n cÇn thiÕt cña hîp ®ång do c¸c bªn tho¶ thuËn phï hîp víi tÝnh chÊt môc tiªu kinh doanh vµ ®­îc c¸c c¬ quan cÊp giÊy phÐp kinh doanh chuÈn y. -Hîp ®ång ph¶i do ®¹i diÖn cã thÈm quyÒn cña c¸c bªn kÝ. Trong qu¸ tr×nh hîp t¸c kinh doanh c¸c bªn gi÷ nguyªn t­ c¸ch ph¸p nh©n cña m×nh. *Doanh nghiÖp liªn doanh: Theo kho¶n 2 diÒu 2 luËt ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi t¹i ViÖt nam qui ®Þnh "Doanh nghiÖp liªn doanh lµ doanh nghiÖp do hai hay nhiÒu bªn hîp t¸c thµnh lËp t¹i VN trªn c¬ së hîp ®ång liªn doanh hoÆc hiÖp ®Þnh kÝ gi÷a ChÝnh phñ n­íc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt nam vµ chÝnh phñ n­íc ngoµi hoÆc doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi hîp t¸c víi doanh nghiÖp ViÖt nam hoÆc do doanh nghiÖp liªn doanh hîp t¸c víi nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi trªn c¬ së hîp ®ång liªn doanh. H×nh thøc nµy cã ®Æc ®iÓm: -Thµnh lËp ph¸p nh©n míi ho¹t ®éng trªn nguyªn t¾c h¹ch to¸n ®éc lËp d­íi h×nh thøc c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n. C¸c bªn chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ phÇn vèn cña m×nh . -PhÇn gãp vèn cña bªn hoÆc c¸c bªn n­íc ngoµi kh«ng h¹n chÕ møc tèi ®a nh­ng tèi thiÓu kh«ng ®­îc d­íi 30% vèn ph¸p ®Þnh vµ trong qóa tr×nh ho¹t ®éng kh«ng gi¶m vèn ph¸p ®Þnh. -C¬ quan l·nh ®¹o cao nhÊt cña doanh nghiÖp liªn doanh lµ héi ®ång qu¶n trÞ mµ thµnh viªn cña nã do mçi bªn chØ ®Þnh t­¬ng øng víi tû lÖ gãp vèn cña c¸c bªn nh­ng Ýt nhÊt ph¶i lµ 2 ng­êi, Héi ®ång qu¶n trÞ cã quyÒn quyÕt ®Þnh nh÷ng vÊn ®Ò quan träng trong ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp theo nguyªn t¾c nhÊt trÝ. -C¸c bªn tham gia liªn doanh ph©n chia lîi nhuËn vµ ph©n chia rñi ro theo tû lÖ gãp vèn cña mçi bªn trong vèn ph¸p ®Þnh hoÆc theo tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn. -Thêi h¹n ho¹t ®éng kh«ng qu¸ 50 n¨m trong tr­êng hîp ®Æc biÖt ®­îc kÐo dµi thªm nh­ng kh«ng qu¸ 20 n¨m. *Doanh nghiÖp 100% vèn n­íc ngoµi : Theo ®iÒu 26 nghÞ ®Þnh 12/CP qui ®Þnh :"Doanh nghiÖp 100% vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi lµ doanh nghiÖp thuéc së h÷u cña nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi thµnh lËp t¹i ViÖt nam tù qu¶n lý vµ tù chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh "Doanh nghiÖp 100% vèn n­íc ngoµi ®­îc thµnh lËp theo h×nh thøc c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n cã t­ c¸ch ph¸p nh©n theo ph¸p luËt ViÖt nam. Thêi h¹n ho¹t ®éng kh«ng qu¸ 50 n¨m kÓ tõ ngµy ®­îc cÊp giÊy phÐp. Ngoµi 3 h×nh thøc chñ yÕu trªn cßn cã c¸c h×nh thøc: *Hîp ®ång x©y dùng -kinh doanh- chuyÓn giao(BOT): Theo ®iÒu 12 kho¶n 2 luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt nam :"Hîp ®ång x©y dùng -kinh doanh- chuyÓn giao lµ v¨n b¶n kÝ gi÷a c¬ quan cã thÈm quyÒn cña ViÖt nam vµ nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®Ò x©y dùng kinh doanh c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng trong thêi h¹n nhÊt ®Þnh, hÕt thêi h¹n nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi chuyÓn giao kh«ng båi hoµn c«ng tr×nh ®ã cho Nhµ n­íc ViÖt nam" *Hîp ®ång x©y dùng -chuyÓn giao -kinh doanh lµ v¨n b¶n kÝ kÕt gi÷a c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn cña ViÖt nam vµ nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi x©y dùng c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng. Sau khi x©y dùng xong nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi chuyÓn giao c«ng tr×nh ®ã cho Nhµ n­íc ViÖt nam. ChÝnh phñ ViÖt nam dµnh cho nhµ ®Çu t­ kinh doanh trong mét thêi h¹n nhÊt ®Þnh ®Ó thu håi vèn ®Çu t­ vµ lîi nhuËn hîp lý . *Hîp ®ång x©y dùng -chuyÓn giao(BT): Theo kho¶n 13 ®iÒu 2 luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt nam "Hîp ®ång x©y dùng chuyÓn giao lµ hîp ®ång kÝ kÕt gi÷a c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn cña ViÖt nam vµ nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®Ó x©y dùng kÕt cÊu h¹ tÇng. Sau khi x©y xong nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi chuyÓn giao c«ng tr×nh ®ã cho nhµ n­íc ViÖt nam. ChÝnh phñ ViÖt nam t¹o ®iÒu kiÖn cho nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi thùc hiÖn c¸c dù ¸n kh¸c ®Ó thu håi vèn ®Çu t­ vµ lîi nhuËn hîp lý". 2. KCN - KCX vµ vai trß cña nã ®èi víi thu hót fdi. 2.1. Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm KCN, KCX: a. Khu chÕ xuÊt: Theo ®iÒu 2 kho¶n 2 qui chÕ KCN, KCX"Khu chÕ xuÊt lµ khu tËp trung c¸c doanh nghiÖp chÕ xuÊt chuyªn s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu, thùc hiÖn c¸c dÞch vô cho s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu vµ ho¹t ®éng xuÊt khÈu cã ranh giíi ®Þa lý x¸c ®Þnh kh«ng cã d©n c­ sinh sèng ®­îc chÝnh phñ hoÆc thñ t­íng chÝnh phñ quyÕt ®Þnh thµnh lËp". MÆc dï qui chÕ KCX ë tõng n­íc lµ kh¸c nhau nh­ng ®Æc tr­ng sau ®©y ®­îc coi lµ ®Æc ®iÓm cña mét khu chÒ xuÊt ®iÓn h×nh : -NhËp khÈu miÔn thuÕ nguyªn vËt liÖu vµ thñ tôc ®¬n gi¶n... MCX kh«ng ph¶i nép thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng, thuÕ xuÊt khÈu s¶n phÈm. Tuy nhiªn nh÷ng hµng ho¸ s¶n xuÊt trong khu chÕ xuÊt còng cã thÓ b¸n trong thÞ tr­êng néi ®Þa nÕu thÞ tr­êng néi ®Þa cã nhu cÇu. -Nh÷ng doanh nghiÖp trong khu chÕ xuÊt ®­îc h­ëng møc thuÕ lîi tøc lµ 10% lµ møc thuÕ thÊp nhÊt vµ ®­îc miÔn thuÕ thu nhËp c«ng ty trong 4 n¨m kÒ tõ khi kinh doanh cã l·i vµ gi¶m tiÕp 50% trong 4 n¨m tiÕp theo. -Nh÷ng doanh nghiÖp trong KCX th­êng ®­îc cung cÊp thñ tôc h¶i quan nhanh chãng cho viÖc nhËp khÈu vËt liÖu vµ xuÊt khÈu hµng ho¸ . -Nh÷ng doanh nghiÖp trong KCX ®­îc sö dông c¬ së h¹ tµng tèt nh­ ®­êng x¸, ®iÖn tho¹i, ®iÖn tÝn... b. Khu c«ng nghiÖp Theo kho¶n 1 ®iÒu 2 qui ®Þnh "KCN lµ khu tËp trung c¸c doanh nghiÖp c«ng nghiÖp chuyªn s¶n xuÊt hµng c«ng nghiÖp vµ thùc hiÖn c¸c dÞch vô cho s¶n xuÊt c«ng nghiÖp cã ranh giíi ®Þa lý x¸c ®Þnh, kh«ng cã d©n c­ sinh sèng, do chÝnh phñ hoÆc thñ t­íng chÝnh phñ quyÕt ®Þnh. Trong KCN cã thÓ cã doanh nghiÖp chÕ xuÊt. Trong KCN cã c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, doanh nghiÖp dÞch vô khu c«ng nghiÖp. C¸c doanh nghiÖp trong khu c«ng nghiÖp ®­îc h­ëng mét sè ­u ®·i theo qui ®Þnh cho tõng lo¹i doanh nghiÖp. c. Sù kh¸c nhau gi÷a KCN vµ KCX -KCX ®­îc x©y dùng ®Ó thu hót c¸c ®¬n vÞ s¶n xuÊt s¶n phÈm xuÊt khÈu, cßn KCN ®­îc më ra cho tÊt c¶ c¸c ngµnh c«ng nghiÖp. KCN, KCX kÓ c¶ s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu vµ tiªu thô trong n­íc do vËy KCN cã thÓ bao gåm KCX . -C¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh trong khu c«ng nghiÖp sÏ ®­îc h­ëng mét sè ­u ®·i nhÊt ®Þnh trong ®ã ®Æc biÖt ­u ®·i vìi nh÷ng h·ng s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu do ®ã nh÷ng h·ng nµy mµ n»m trong khu c«ng nghiÖp sÏ ®­îc h­ëng nh÷ng ­u ®·i nh­ trong khu chÕ xuÊt vµ còng ®­îc h­ëng nh÷ng ­u ®·i nh­ trong KCN. ViÖc lùa chän vÞ trÝ ®Ò x©y dùng khu c«ng nghiÖp, khu chÕ xuÊt lµ rÊt quan träng®ßi hái ph¸t huy ®­îc thÕ m¹nh tiÒm n¨ng kinh tÕ cña tõng vïng. 2.2.Vai trß cña KCN -KCX ®èi víi thu hót FDI Tõ ®Çu nh÷ng n¨m 90 ®Õn nay sau khi xuÊt hiÖn nh÷ng khu c«ng nghiÖp vµ khu chÕ xuÊt ë ViÖt nam vµ kiÓm nghiÖm l¹i kinh nghiÖm cña mét sè n­íc ®ang ph¸t triÓn ®i tr­íc chóng ta kh¼ng ®Þnh ®­îc vai trß quan träng cña KCN, KCX. ViÖc tËp trung c¸c doanh nghiÖp chÕ biÕn nh»m thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ vèn ®Çu t­ trong n­íc ®­a nhanh kÜ thuËt míi vµo s¶n xuÊt thóc ®Èy tiÕn bé khoa häc c«ng nghÖ x©y dùng c¸c ngµnh mòi nhän n©ng cao vÞ trÝ chñ ®¹o cña c«ng nghiÖp trong nÒn kinh tÕ ®¶m b¶o tèc ®é t¨ng tr­ëng kinh tÕ bÒn v÷ng, ph¸t triÓn c«ng nghiÖp chÕ biÕn n«ng l©m h¶i s¶n hç trî c¸c ngµnh nµy vµ phôc vô xuÊt khÈu ph©n bè l¹i c¸c khu vùc s¶n xuÊt vµ sinh ho¹t thùc hiÖn ®« thÞ ho¸ n«ng th«n chuyÓn dêi c¸c c¬ së s¶n xuÊt tõ néi ®« ra ngo¹i vi, c¶i t¹o m«i tr­êng sèng cho d©n c­ ®« thÞ, t¹o thªm nhiÒu viÖc lµm cho lao ®éng thµnh phè vµ n«ng th«n. ViÖc thµnh lËp khu chÕ xuÊt, khu c«ng nghiÖp lµ t¹o ra c¸c khu vùc thuËn lîi h¬n cho viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ thu hót ®Çu t­. ChÝnh v× vai trß to lín cña KCN, KCX rÊt cÇn thiÕt ë n­íc ta. ChØ cã KCX, KCN míi t¹o ra ®­îc b­íc nhÈy vät, t¹o ra nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn bÒn v÷ng. Chän ®­îc ®Þa ®iÓm vÞ trÝ vµ qui ho¹ch KCN, KCX cïng c¸c ®èi t¸c hîp lý sÏ t¹o ra cho n­íc ta mét bé mÆt míi. 3. Kinh nghiÖm cña mét sè n­íc trong viÖc ph¸t triÓn KCN- KCX KCN ®Çu tiªn cña thÕ giíi thµnh lËp ë Anh vµo n¨m1896. Ng­êi ta sím nhËn ra ­u ®iÓm cña h×nh thøc tæ chøc nµy do ®ã sè l­îng cña khu c«ng nghiÖp ®­îc x©y ngµy cµng t¨ng trªn kh¾p thÕ giíi . ViÖt nam lµ n­íc ®i sau ®Ó thùc hiÖn ®­îc môc tiªu "®i t¾t ®ãn ®Çu"trong ph¸t triÓn kinh tÕ ®ßi hái chóng ta ph¶i häc hái kinh nghiÖm cña c¸c n­íc ®i tr­íc ®Ó tiÕn hµnh ph¸t triÓn KCN, KCX cho phï hîp víi ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn cña ViÖt nam . 3.1. Kinh nghiÖm cña Th¸i lan Vµo nh÷ng n¨m 60 , luËt KCN ®­îc ban hµnh tõ ®ã cho ®Õn nay cã 40 khu c«ng nghiÖp ho¹t ®éng. Nhµ n­íc Th¸i lan qui ho¹ch ph¸t triÓn KCN dùa trªn qui ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña ®Êt n­íc. Nh÷ng KCN do nhµ n­íc b¶o trî tuy bÞ lç nh­ng vÉn x©y dùng ®Ó ®¶m b¶o cho ph¸t triÓn nh­ khu c«ng nghiÖp B¾c Th¸i Lan, cã kho¶ng 11 KCN ®­îc x©y dùng t¹i nh÷ng vïng kh«ng n»m trong khu qui ho¹ch miÔn lµ hä cã thÞ tr­êng . DiÖn tÝch KCN, mÆt b»ng KCN cã thÓ ®­îc më réng h¬n so víi diÖn tÝch ®­îc duyÖt nÕu ®­îc tho¶ thuËn cña ng­êi cã ®Êt mµ m×nh ®­îc dïng. VÒ qu¶n lý do côc qu¶n lý KCN Th¸i lan , ngoµi ra Côc Qu¶n lý KCN cßn cã chøc n¨ng kinh doanh. VÒ chÝnh s¸ch ®èi víi x©y dùng vµ kinh doanh c¬ së h¹ tÇng, Nhµ n­íc kh«ng ­u ®·i cho vay vèn, tuy nhiªn Nhµ n­íc ®øng ra b¶o l·nh cho c¸c c«ng ty nhµ n­íc vay mµ kh«ng ph¶i thÕ chÊp. Mäi ­u tiªn ®Òu dµnh hÕt cho c¸c khu c«ng nghiÖp trong n­íc. Mäi kh¸ch hµng muèn ®Çu t­ vµo khu c«ng nghiÖp hä sÏ ®­îc t¹o ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt ®Ó biÕt vÒ KCN, m¹ng l­íi KCN . 3.2. Kinh nghiÖm cña §µi loan §µi loan lµ mét trong nh÷ng quèc gia thµnh c«ng trong viÖc ph¸t triÓn KCN, KCX. Tõ cuèi nh÷ng thËp kû 50, §µi loan ®· nhËn ®Þnh ®­îc vÞ thÕ kinh tÕ cña m×nh lµ lo¹i h×nh kinh tÕ h¶i ®¶o cã ®Æc tÝnh ®Êt chËt ng­êi ®«ng, tµi nguyªn nghÌo nµn kinh tÕ phô thuéc rÊt lín vµo thÞ tr­êng n­íc ngoµi v× vËy §µi loan chØ ph¸t triÓn nh÷ng ngµnh c«ng nghiÖp nhá sö dông nhiÒu lao ®éng. C¸c xÝ nghiÖp võa vµ nhá xuÊt hiÖn rÊt nhiÒu trong KCN, KCX vµ c¸c doanh nghiÖp nµy ®­îc h­ëng c¬ së h¹ tÇng thuËn lîi cïng mét sè ­u ®·i kh¸c. HiÖn nay §µi loan cã 3KCX, 30KCN, 2KCNC. Trung ­¬ng qu¶n lý12 KCN cã tÇm quan träng nhÊt n»m trong qui ho¹ch ®­îc chÝch quyÒn t­ phª duyÖt. C¸c khu c«ng nghiÖp cßn l¹i do ®Þa ph­¬ng hoÆc t­ nh©n qu¶n lý . C¸c KCN ë §µi loan ph©n bè kh¾p n­íc hÇu nh­ huyÖn nµo còng cã khu c«ng nghiÖp, mçi khu c«ng nghiÖp lµ mét h¹t nh©n ®Ó ph¸t triÓn vïng . §©y lµ nh÷ng kinh nghiÖm quÝ b¸u ®Ó cho nhµ n­íc ViÖt nam ®¸nh gi¸ l¹i tiÒm n¨ng, n¨ng lùc ®Þnh vÞ l¹i vÞ thÕ cña m×nh ®Ó ph¸t triÓn khu c«ng nghiÖp mét c¸ch hîp lý . ch­¬ng II Thùc tr¹ng ®Çu t­ n­íc ngoµi trong c¸c KCN, KCX ë ViÖt nam thêi gian qua . 1. Giíi thiÖu vµi nÐt vÒ c¸c KCN-KCX Trong qu¸ tr×nh ®æi míi héi nhËp kinh tÕ cïng thÕ giíi Nhµ n­íc ViÖt Nam ®· sím nhËn biÕt ®­îc tÇm quan träng cña KCN, KCX ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ còng nh­ thu hót ®Çu t­ n­íc ngoµi. V× vËy tõ nh÷ng n¨m 80 Nhµ n­íc ®· cã chñ tr­¬ng cho phÐp thµnh lËp KCN, KCX. Më ®Çu cho sù ph¸t triÓn khu kinh tÕ ë ViÖt Nam lµ sù ra ®êi cña khu c«ng nghiÖp, khu chÕ xuÊt T©n ThuËn t¹i thµnh phè Hå ChÝ Minh liªn doanh víi §µi loan vµo th¸ng 11/1990. Cho ®Õn nay sè l­îng KCN, KCX ®· t¨ng kh¸ nhanh chãng trªn ph¹m vi c¶ n­íc. TÝnh ®Õn n¨m 2000 c¶ n­íc cã 67 KCN vµ 3 KCX BiÓu: Thêi ®iÓm thµnh lËp KCN, KCX tõ 1991 ®Õn 9 th¸ng ®Çu n¨m 2000. N¨m 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 Sè KCN, KCX 1 2 1 4 5 16 20 14 3 4 Nh­ vËy tõ n¨m 1991 ®Õn 9 th¸ng ®Çu n¨m 2000 tèc ®é ph¸t triÓn cña c¸c KCN, KCX t¨ng ®Æc biÖt nhanh vµo c¸c n¨m 1996, 1997, 1998. C¸c KCN n»m hÇu hÕt ë phÝa Nam víi 41 khu, miÒn B¾c 15 khu miÒn Trung 13 khu. VÒ lo¹i h×nh khu c«ng nghiÖp cã 17 KCN thuéc lo¹i khu c«ng nghiÖp ®­îc thµnh lËp trªn c¬ së cã mét sè doanh nghiÖp c«ng nghiÖp ®ang ho¹t ®éng. 11 khu c«ng nghiÖp phôc vô di dêi c¸c khu c«ng nghiÖp tõ mäi ®é lín, 22 khu c«ng nghiÖp cã qui m« nhá ë c¸c tØnh ®ång b»ng b¾c bé, duyªn h¶i miÒn trung vµ ®ång b»ng s«ng Cöu long phôc vô chÕ biÕn n«ng l©m thuû s¶n. Cã 10 khu c«ng nghiÖp míi, hiÖn ®¹i trong ®ã cã 13 khu c«ng nghiÖp hîp t¸c víi n­íc ngoµi ®Ó ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi. DiÖn tÝch chiÕm ®Êt cña 70 KCN trªn 1 v¹n ha (kh«ng kÓ KCN Dung QuÊt) b×nh qu©n 1 khu lµ 160 ha. Cã 1/3 sè khu c«ng nghiÖp lµ cã diÖn tÝch 100 ha. VÒ ngµnh nghÒ KCN gåm c«ng nghiÖp nhÑ, ho¸ chÊt ®iÖn tö, chÕ biÕn thùc phÈm n«ng s¶n thuû s¶n phôc vô s¶n xuÊt n«ng nghiÖp phôc vô xuÊt khÈu c«ng nghiÖp nÆng g¾n víi c¶ng n­íc s©u ë c¸c vïng kinh tÕ träng ®iÓm (tam gi¸c ph¸t triÓn vïng phÝa B¾c, phÝa Nam vµ miÒn Trung cã khu Dung QuÊt §µ N½ng víi c«ng nghiÖp ho¸ chÊt c«ng nghÖ chÕ biÕn cã khu Bµ RÞa Vòng Tµu). C¬ cÊu ngµnh nghÒ ®­îc g¾n víi lîi thÕ cña tõng vïng tr¸nh triÖt tiªu lÉn nhau. Nh­ vËy c¸c khu c«ng nghiÖp ViÖt nam rÊt ®a d¹ng vÒ lo¹i h×nh, diÖn tÝch ®Êt ngµnh nghÒ ®èi t­îng thu hót ®Çu t­, kh«ng gian ho¹t ®éng vµ thêi gian thµnh lËp. Nã quyÕt ®Þnh chÊt l­îng, kÕt qu¶ ho¹t ®éng cña khu c«ng nghiÖp trong thêi gian qua. Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn khu c«ng nghiÖp ®· "H×nh thµnh m¹ng l­íi khu c«ng nghiÖp, ph©n bè réng kh¾p trªn c¸c vïng cña ®Êt n­íc phï hîp víi nhÞp ®é ph¸t triÓn kinh tÕ trªn c¸c vïng cña ®Êt n­íc". 2. T×nh h×nh thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi trong c¸c KCN, KCX ë ViÖt Nam Sè doanh nghiÖp Vèn ®¨ng ký Doanh nghiÖp trong n­íc 307 1, 38 Tû USD Doanh nghiÖp ngoµi n­íc 543 6, 1 Tû USD Tæng 850 7, 48 Tû USD Nguån: Ban qu¶n lý KCN ViÖt Nam tÝnh ®Õn th¸ng 9 n¨m 2000. TÝnh ®Õn th¸ng 9 n¨m 2000 ®· cã 850 doanh nghiÖp ®­îc cÊp giÊy phÐp ho¹t ®éng trong c¸c khu c«ng nghiÖp víi tæng sè vèn ®¨ng kÝ 7, 48 tû USD trong ®ã cã 543 doanh nghiÖp n­íc ngoµi vèn ®¨ng kÝ 6, 7 tû USD vµ 307 doanh nghiÖp trong n­íc vèn ®¨ng kÝ 16, 998 tû ®ång. Vèn ®· thùc hiÖn kho¶ng 40% tæng vèn ®¨ng kÝ. §· cã 24 n­íc, vïng l·nh thæ cã dù ¸n ®Çu t­ vµo khu c«ng nghiÖp. PhÇn lín c¸c ®èi t¸c n­íc ngoµi ®Çu t­ vµo khu c«ng nghiÖp thuéc c¸c n­íc §«ng ¸ vµ §«ng Nam Ch©u ¸. C¸c c«ng ty cña NhËt b¶n ®· thùc hiÖn c¸c dù ¸n ®Çu t­ cã c«ng nghÖ tiªn tiÕn vµ gi¸ trÞ xuÊt khÈu lín nh­ dù ¸n s¶n xuÊt c¸c thiÕt bÞ vi ®iÖn tö nh­ c«ng ty FUJILTSU, ®éng c¬ nhá MABUCHI, ng­êi m¸y rorzerobotech... C¸c c«ng ty cña §µi loan, Hµn quèc quan t©m ®Õn c«ng nghiÖp ®iÖn tö, giÇy da, dÖt, chÕ biÕn n«ng s¶n phôc vô s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. C¸c ®èi t¸c ch©u ©u vµ Mü cã c¸c dù ¸n ®Çu t­ g¾n liÒn víi c«ng nghiÖp chÕ biÕn dÇu khÝ vµ c«ng nghiÖp ho¸ chÊt. C¸c KCN phÝa nam thùc hiÖn ®a d¹ng ho¸ c¸c dù ¸n ®Çu t­ trong khi c¸c khu c«ng nghiÖp ë Hµ néi vµ H¶i phßng tËp trung vµo hai ®èi t¸c lµ NhËt b¶n vµ Hµn Quèc. NÕu nh­ nh÷ng n¨m tr­íc ®©y, ®Çu t­ n­íc ngoµi chiÕm tû lÖ cao trong khu c«ng nghiÖp (chiÕm kho¶ng 50% vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn h¹ tÇng, gÇn 90% sè dù ¸n ®Çu t­ vµ 93% vèn ®Çu t­ cña doanh nghiÖp ho¹t ®éng trong khu c«ng nghiÖp) th× tõ n¨m 1998 ®Õn nay h×nh thøc ®Çu t­ trong n­íc nhÝch dÇn. §©y lµ mét biÓu hiÖn tèt, riªng 9 th¸ng ®Çu n¨m 2000 c¸c KCN ®· thu hót ®­îc 183 dù ¸n, t¨ng 55% so víi n¨m 1998. Víi tæng vèn ®¨ng kÝ lµ 632 triÖu USD, t¨ng 54% so víi n¨m 1998, trong ®ã cã 75 dù ¸n ®Çu t­ n­íc ngoµi vèn ®¨ng kÝ lµ 425 triÖu USD. §Çu t­ trong n­íc cã 108 dù ¸n, vèn ®¨ng kÝ 2. 887 tû ®ång ViÖt Nam, t¨ng 4 lÇn so víi n¨m 1998. Nh­ vËy t×nh h×nh thu hót vèn ®Çu t­ FDI vµo c¸c KCN, KCX cña ViÖt Nam mÆc dï chÞu t¸c ®éng cña cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh tiÒn tÖ ch©u ¸ nh­ng vÉn cã c¸c dÊu hiÖu kh¶ quan. 3. Nh÷ng thµnh qu¶ vµ tån t¹i trong KCN, KCX ë ViÖt Nam. 3.1. Nh÷ng thµnh qu¶. Ho¹t ®éng KCN ®¹t ®­îc kÕt qu¶ t¨ng nhanh h¬n so víi nÒn kinh tÕ nãi chung, ngµnh c«ng nghiÖp vµ KCN nãi riªng. KÕt qu¶ ®¹t ®­îc trong KCN, KCX( TriÖu USD ). N¨m ChØ Tiªu Gi¸ trÞ s¶n l­îng §ãng gãp xuÊt khÈu 1997 1. 155 848 1998 1. 871 1. 300 1999 1. 700 1. 170 2000 1.751 1.230 N¨m 1997 ®¹t gi¸ trÞ s¶n l­îng 1. 155 triÖu USD, chiÕm 12% gi¸ trÞ s¶n xuÊt CN. §ãng gãp cho xuÊt khÈu 848 triÖu USD, gÇn b»ng 7% gi¸ trÞ xuÊt khÈu cña c¶ n­íc, 47% gi¸ trÞ xuÊt khÈu cña c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi, t¨ng 2 lÇn so víi n¨m 1996. N¨m 1998 c¸c KCN ®¹t gi¸ trÞ s¶n l­îng 1. 871 TriÖu USD chiÕm gÇn 16% gi¸ trÞ s¶n xuÊt CN, ®ãng gãp cho xuÊt khÈu 1. 300 triÖu USD, b»ng 12% gi¸ trÞ xuÊt khÈu c¶ n­íc, 65% gi¸ trÞ xuÊt khÈu cña c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi, t¨ng 50% so víi n¨m 1997. Trong 9 th¸ng n¨m 1999 c¸c KCN cã gi¸ trÞ s¶n l­îng 1,5 tû USD chiÕm 17% gi¸ trÞ s¶n l­îng CN cña c¶ n­íc, trong ®ã xuÊt khÈu ®¹t 1,17 tû USD chiÕm 13% gi¸ trÞ xuÊt khÈu cña c¶ n­íc. C¶ 2 chØ tiªu nµy t¨ng 30% so víi cïng k× n¨m 1998. Trong n¨m 2000, c¸c KCN cã gi¸ trÞ s¶n l­îng 1,7tû USD chiÕm 18% gi¸ trÞ s¶n l­îng c«ng nghiÖp cña c¶ n­íc. C¸c KCN ®· thu hót 13, 7 v¹n lao ®éng, t¹o ra søc mua cho x· héi kho¶ng 1000 tû ®ång/n¨m. Ngoµi sè lao ®éng trùc tiÕp lµm viÖc trong KCN, KCX, ®· t¹o viÖc lµm cho hµng v¹n lao ®éng lµm viÖc trong ngµnh dÞch vô, x©y dùng c¬ b¶n phôc vô cho c¸c KCN. Tay nghÒ c«ng nh©n, tr×nh ®é c¸n bé qu¶n lý ®­îc n©ng lªn. Møc l­¬ng vµ thu nhËp cña ng­êi d©n cao h¬n. NhiÒu KCN ®· tr¶ l­¬ng ng­êi lao ®éng víi møc 1 triÖu ®ång/th¸ng. C«ng nh©n lµm viÖc trong KCN t¹i B×nh D­¬ng cã møc l­¬ng trung b×nh lµ 680. 000 ®ång/th¸ng. KCN t¸c ®éng ®Õn ph¸t triÓn c¸c c¬ së nguyªn liÖu, dÞch vô cho n«ng nghiÖp, n©ng cao gi¸ trÞ n«ng s¶n, më réng thÞ tr­êng, h×nh thµnh c¸c ®« thÞ vÖ tinh. Thu hÑp kho¶ng c¸ch ph¸t triÓn gi÷a c¸c vïng vµ gãp phÇn xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, ph¸t triÓn kinh tÕ g¾n víi v¨n minh tiÕn bé vµ c«ng b»ng x· héi. §Çu t­ n­íc ngoµi gãp phÇn quan träng trong viÖc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn KCN, ng­îc l¹i KCN lµ ®Þa bµn thuËn lîi ®Ó thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi. Nh÷ng n¨m gÇn ®©y sè dù ¸n vµ sè vèn ®¨ng kÝ t¨ng nhanh. NhiÒu dù ¸n ®Çu t­ ®i vµo ho¹t ®éng æn ®Þnh gãp phÇn t¹o ra nhiÒu s¶n phÈm c«ng nghiÖp víi sè l­îng lín, chÊt l­îng cao ®ñ søc c¹nh tranh trªn thÞ tr­êng trong n­íc vµ xuÊt khÈu. ChÝnh yÕu tè nµy ®· t¹o nªn tèc ®é æn ®Þnh vÒ gi¸ trÞ xuÊt khÈu cña c¶ n­íc trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y. NhÊt lµ n¨m 1999 tèc ®é t¨ng tr­ëng 23% gÊp 3 lÇn kÕ ho¹ch. C¸c doanh nghiÖp kh«ng nh÷ng thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn víi nhÞp ®é cao vµ t­¬ng ®èi æn ®Þnh mµ cßn t¹o tiÒn ®Ò vµ ®iÒu kiÖn ®Ó chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo h­íng CNH-H§H. 3.2. Nh÷ng tån t¹i. + Ch­a thèng nhÊt trong nhËn thøc vµ vËn dông ph¸t triÓn KCN. Sau h¬n 9 n¨m ho¹t ®éng, vai trß cña KCN, KCX ®èi víi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ lµ kh«ng thÓ phñ nhËn. Nh­ng trong chØ ®¹o vµ tæ chøc thùc hiÖn vÉn tån t¹i nhËn thøc cho r»ng KCN chØ lµ “mét tói ®ùng c¸c doanh nghiÖp c«ng nghiÖp” nªn vÉn cßn tr­êng hîp thùc thi chÝnh s¸ch, tæ chøc qu¶n lý KCN nh­ c¸c doanh nghiÖp riªng rÏ. Nãi c¸ch kh¸c trong t­ duy vÉn ch­a coi KCN lµ thùc thÓ kinh tÕ- x· héi, tõ ®ã xuÊt hiÖn nh÷ng biÓu hiÖn bµng quan ®øng ngoµi, thËm chÝ cã t­ t­ëng phñ ®Þnh vai trß cña KCN cho r»ng ph¸t triÓn KCN trong thêi gian qua lµ theo phong trµo, thay v× ph¶i cïng hîp lùc ®Ó ph¸t huy vai trß, hiÖu qu¶ cña nã v× lîi Ých cña ngµnh, cña ®Þa ph­¬ng vµ cña nÒn kinh tÕ. Cã ®Þa ph­¬ng cho r»ng: KCN lµ cña trung ­¬ng vµ kho¸n tr¾ng cho ban qu¶n lý KCN vµ c«ng ty ph¸t triÓn h¹ tÇng. + LuËt ph¸p ch­a ®ång bé, ch­a ®¸p øng nhu cÇu ph¸t triÓn. VÉn cßn sù kh¸c biÖt gi÷a doanh nghiÖp trong n­íc vµ doanh nghiÖp n­íc ngoµi trong ho¹t ®éng KCN. Do vÉn cßn duy tr× chÝnh s¸ch b¶o hé doanh nghiÖp trong n­íc nªn ®Õn nay vÉn ch­a t¹o ®­îc mét s©n ch¬i b×nh ®¼ng gi÷a c¸c doanh nghiÖp, t¹o sù c¹nh tranh trong mét m«i tr­êng ph¸p lý c«ng b»ng vµ minh b¹ch. C«ng t¸c quy ho¹ch vµ ph¸t triÓn KCN dùa trªn c¬ së c¸c ®Ò nghÞ cña UBND tØnh, ch­a thùc sù g¾n quy ho¹ch ngµnh nghÒ kÕt hîp víi l·nh thæ trªn c¬ së quy ho¹ch tæng thÓ. Danh môc c¸c KCN míi nªu tªn, ®Þa ®iÓm vµ diÖn tÝch ®Êt, ch­a cã néi dung kinh tÕ-kü thuËt, nªn khi xem xÐt kh«ng ®ñ th«ng tin, c¨n cø ®Ó ra quyÕt ®Þnh chÝnh x¸c KCN nµo lµm tr­íc, KCN nµo cho phÐp triÓn khai sau. §èi víi c¸c doanh nghiÖp trong n­íc ch­a cã quy ®Þnh khuyÕn khÝch nhiÒu cho c¸c doanh nghiÖp trong KCN nªn c¸c doanh nghiÖp trong n­íc vÉn cßn thùc hiÖn ®Çu t­ ngoµi KCN, ch­a mÆn mµ ®Çu t­ vµo KCN dÉn ®Õn khã kh¨n khi thùc hiÖn quy ho¹ch ph¸t triÓn. ChËm thùc hiÖn chÝnh s¸ch ®µo t¹o nguån nh©n lùc, nªn viÖc cung cÊp lao ®éng cho KCN ®ang xuÊt hiÖn nghÞch lý: thõa lao ®éng gi¶n ®¬n nh­ng thiÕu lao ®éng kü thuËt. Trong sè 12 v¹n lao ®éng ®ang lµm viÖc t¹i KCN cã kh«ng Ýt lao ®éng tuyÓn tõ ngoµi tØnh, trong khi ®ã tØnh vÉn cßn hµng v¹n lao ®éng vÉn cßn chê viÖc lµm. Nguyªn nh©n chñ yÕu lµ do lao ®éng ®Þa ph­¬ng ch­a ®¸p øng ®­îc yªu cÇu cña c«ng viÖc nh­ ch­a cã tay nghÒ cao hoÆc ch­a cã ®ñ ®iÒu kiÖn vÒ tr×nh ®é häc vÊn ®Ó häc nghÒ. ViÖc ®Òn bï gi¶i quyÕt phãng mÆt b»ng ®ang lµ mét vÊn ®Ò næi cém, lµm chËm qu¸ tr×nh ph¸t triÓn KCN g©y nhiÒu khã kh¨n cho c¸c nhµ ®Çu t­ trong vµ ngoµi n­íc trong x©y dùng h¹ tÇng, thµnh lËp c¸c doanh nghiÖp trong KCN. C«ng t¸c gi¶i phãng mÆt b»ng nhanh còng ph¶i mÊt c¶ n¨m, ë c¸c tØnh miÒn B¾c cßn dµi h¬n. Thñ tôc hµnh chÝnh vÒ ®Êt rÊt phøc t¹p, qua nhiÒu cöa, kÐo dµi thêi gian thùc hiÖn, chñ ®Çu t­ thiÕu vèn ®Ó ®Òn bï, ë c¸c tØnh miÒn Nam ®Ó cã ®Êt lµm c¸c chñ ®Çu t­ ph¶i bá tiÒn ra mua ®Êt cña n«ng d©n, sau ®ã ph¶i tr¶ tiÒn thuª ®Êt cho Nhµ n­íc. NÕu kh«ng cã sù chØ ®¹o th­êng xuyªn cña c¸c c¬ quan chÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng trong vËn ®éng gi¶i thÝch, thuyÕt phôc di dêi ®Ó lÊy ®Êt lµm KCN th× viÖc ®Òn bï gi¶i phãng mÆt b»ng vÉn lµ khã kh¨n lín nhÊt ®èi víi c«ng ty ph¸t triÓn h¹ tÇng KCN trong giai ®o¹n ®Çu ph¸t triÓn KCN. VÊn ®Ò m«i tr­êng chóng ta ch­a cã mét chiÕn l­îc chung vÒ b¶o vÖ m«i tr­êng phï hîp víi ®èi t­îng lµ c¸c KCN. Sù phèi hîp gi÷a Bé, Ngµnh, Trung ­¬ng, c¸c Së vµ Ban qu¶n lý KCN ch­a chÆt chÏ. T×nh tr¹ng nh÷ng dßng kªnh vÉn tiÕp tôc høng chÞu c¸c lo¹i chÊt th¶i kh«ng ®­îc xö lý, còng nh­ nhiÒu c­ d©n ®« thÞ vÉn tiÕp tôc høng chÞu khãi, bôi, tiÕng ån tõ c¸c c¬ së s¶n xuÊt g©y « nhiÔm. KÕ ho¹ch di dêi c¸c c¬ së g©y « nhiÔm ch­a cô thÓ. Trªn chØ ®¹o xuèng d­íi, d­íi ch­a cã ®ñ c¬ së kü thuËt ®Ó lËp “b¶n ®å hiÖn tr¹ng”. Sèng chung víi « nhiÔm lµ sù tr¶ gi¸ cho sù ph¸t triÓn kh«ng ®ång bé. VÊn ®Ò tæ chøc cßn nhiÒu v­íng m¾c: ë Trung ­¬ng vÉn ch­a thùc hiÖn c¬ chÕ mét ®Çu mèi gi¶i quyÕt vÊn ®Ò liªn quan ®Õn KCN, nªn t×nh tr¹ng ®ïn ®Èy, sî tr¸ch nhiÖm kÐo dµi thêi gian xö lý hoÆc r¬i vµo im lÆng. NhiÒu khi cÇn ý kiÕn cña c¬ quan chñ qu¶n th× kh«ng biÕt ai lµ c¬ quan chñ qu¶n. C¸c ban qu¶n lý cÊp tØnh ho¹t ®éng cßn lóng tóng, thiÕu kinh nghiÖm, quan hÖ gi÷a mét sè ban qu¶n lý KCN cÊp tØnh víi mét sè ban ngµnh cßn v­íng m¾c. VÊn ®Ò gi¸ c¸c dÞch vô ë n­íc ta hiÖn nay tuy ®· cã chñ tr­¬ng nh­ng viÖc thùc hiÖn c¬ chÕ mét gi¸ ®èi víi c¸c nhµ ®Çu t­ trong vµ ngoµi n­íc vÉn cßn t×nh tr¹ng thu Ðp gi¸ ®èi víi ng­êi n­íc ngoµi. Gi¸ thuª ®Êt ë n­íc ta cßn cao h¬n c¸c n­íc trong khu vùc, ®iÒu ®ã lµm gi¶m møc thu hót c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi. ChÝnh s¸ch thuÕ ë n­íc ta ch­a ®ång bé, vÉn cßn t×nh tr¹ng chång chÐo vµ gian lËn trong th­¬ng m¹i nh­: trèn thuÕ, hµng gi¶, hµng lËu... Trong mÊy n¨m gÇn ®©y ë ViÖt Nam xuÊt hiÖn t×nh tr¹ng chuyÓn gi¸. §©y lµ h×nh thøc c¸c tËp ®oµn lín lîi dông c¸c liªn doanh ë c¸c n­íc së t¹i trong ®ã cã ViÖt Nam ®Ó chuyÓn gi¸, lîi nhuËn vµ c¸c kho¶n tµi chÝnh kh¸c nh»m môc ®Ých trèn thuÕ. V× thÕ c¸c liªn doanh trë thµnh con bµi giao dÞch cña c¸c tËp ®oµn kinh tÕ lín. C¸c liªn doanh chØ viÖc lµm theo kÕ ho¹ch cña c¸c tËp ®oµn chø kh«ng quan t©m ®Õn viÖc lµm ¨n lç l·i t¹i n­íc së t¹i. §iÒu nµy rÊt tai h¹i cho chiÕn l­îc ph¸t triÓn cña c¸c n­íc së t¹i trong ®ã cã ViÖt Nam. VÊn ®Ò “Mét cöa t¹i chç” tuy ®· cã nªu ra nh­ng viÖc thùc thi ch­a cã hiÖu qu¶, vÉn cßn t×nh tr¹ng thñ tôc hµnh chÝnh r­êm rµ, qua nhiÒu cöa nhiÒu cÊp rÊt phøc t¹p g©y nhiÒu khã kh¨n phiÒn hµ cho c¸c nhµ ®Çu t­. Nh­ vËy sau 10 n¨m ®i vµo ho¹t ®éng, KCN Viªt Nam ®· trë thµnh mét ®éng lùc kinh tÕ kh«ng thÓ thiÕu ®­îc ë n­íc ta. Nh×n l¹i ta thÊy ®­îc nhiÒu thµnh qu¶, bªn c¹nh ®ã vÉn tån t¹i nh÷ng v­íng m¾c. §iÒu ®ã buéc Nhµ n­íc ViÖt Nam ph¶i nhanh chãng ph¸t huy nh÷ng kÕt qu¶ ®¹t ®­îc vµ kh¾c phôc tån t¹i ®Ó ph¸t triÓn h¬n n÷a c¸c KCN, KCX ë ViÖt Nam Ch­¬ng III Quan ®iÓm vµ mét sè gi¶i ph¸p t¨ng c­êng thu hót vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi vµo ph¸t triÓn c¸c kcn, kcx ë viÖt nam 1. quan ®iÓm thu hót fdi vµo c¸c Kcn-kcx. Chóng ta cÇn kh¼ng ®Þnh l¹i chñ tr­¬ng ph¸t triÓn KCN, KCX ë n­íc ta lµ ®óng ®¾n, cÇn thiÕt. CNH-H§H ë mét n­íc ®Êt chËt ng­êi ®«ng, ®i ®«i víi ph¸t triÓn ®¶m b¶o c«ng b»ng x· héi, m«i tr­êng sinh th¸i, kh«ng thÓ kh«ng cã KCN nhÊt lµ khi nÒn hµnh chÝnh cßn nhiÒu r¾c rèi. Ph¸t triÓn KCN kh«ng cßn lµ viÖc riªng cña tõng ngµnh mµ lµ sù nhiÖp cña toµn §¶ng, toµn d©n. Trong nghÞ quyÕt ®¹i héi §¶ng lÇn thø VIII ®· ®Ò ra ph­¬ng h­íng cho ph¸t triÓn KCN lµ: "c¶i t¹o c¸c khu c«ng nghiÖp hiÖn cã vÒ kÕt cÊu h¹ tÇng vµ c«ng nghÖ s¶n xuÊt. X©y dùng míi mét sè KCN ph©n bè réng trªn c¸c vïng". Tõ sù chØ ®¹o cña v¨n kiÖn ®¹i héi §¶ng VIII chóng ta x¸c ®Þnh ph¸t triÓn KCN, KCX theo c¸c h­íng sau: X©y dùng KCN trë thµnh lùc l­îng c«ng nghiÖp m¹nh, cã hiÖu qu¶ vµ søc c¹nh tranh, ph¸t triÓn theo h­íng ngo¹i, n©ng cao tay nghÒ c«ng nh©n, n¾m b¾t vµ vËn dông ®­îc nhiÒu thµnh tùu míi nhÊt cña khoa häc vµ c«ng nghÖ, thùc hiÖn b¶o vÖ m«i tr­êng, ph¸t huy h¬n n÷a vai trß lan to¶, dÉn d¾t cña KCN ®èi s¶n xuÊt, kinh doanh thÞ tr­êng ngoµi KCN. Tõ nay ®Õn n¨m 2020, phÊn ®Êu ®­a khu c«ng nghiÖp kho¶ng mét nöa tæng gi¸ trÞ s¶n l­îng c«ng nghiÖp c¶ n­íc ®¶m b¶o tèc ®é b×nh qu©n hµng n¨m tõ 15% ®Õn 18%. ChuyÓn dÇn tõ c«ng nghiÖp gia c«ng sang c«ng nghiÖp chÕ biÕn c¸c nguyªn liÖu trong n­íc cã s½n vµ c«ng nghiÖp chÕ t¹o nh»m n©ng cao gi¸ trÞ hµm l­îng quèc gia cña s¶n phÈm, h¹n chÕ thua thiÖt nh­ héi nhËp thÞ tr­êng quèc tÕ vµ thÞ tr­êng khu vùc. §Õn n¨m 2010, t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c dÞa ph­¬ng cã kÕ ho¹ch tõng b­íc ph¸t triÓn KCN, cã tÝnh ®Õn kh¶ n¨ng cña nÒn kinh tÕ theo kÞp ®­îc tiÕn tr×nh CNH-H§H ®Êt n­íc. Theo ®ã cã thÓ tÊt c¶ 61 tØnh thµnh trong c¶ n­íc sÏ cã KCN, ph¸t triÓn KCN theo chiÒu s©u vµ n©ng cao chÊt l­îng hiÖu qu¶ cu¶ nã theo h­íng: LÊp ®Çy diÖn tÝch ®Êt c«ng nghiÖp, chuyÓn dÞch c¬ cÊu bªn trong th«ng qua chuyÓn giao c«ng nghÖ, n©ng cao chÊt l­îng s¶n phÈm vµ cuèi cïng lµ ph¸t triÓn c«ng nghÖ cao thuéc c¸c lÜnh vùc th«ng tin, c¬ ®iÖn, ®iÖn tö, vËt liÖu míi vµ c«ng nghÖ sinh häc. C¸c doanh nghiÖp c«ng nghiÖp thµnh lËp hay di dêi theo h­íng: Tõ nh÷ng dù ¸n ®ßi hái gÇn nguån nguyªn liÖu, cÇn diÖn tÝch ®Êt lín vµi tr¨m hecta, c¸c dù ¸n ®Çu t­ theo chiÒu s©u kh«ng thuéc diÖn di dêi vµ phï hîp víi quy ho¹ch. C¸c dù ¸n cßn l¹i kiªn quyÕt h­íng c¸c nhµ ®Çu t­ vµo KCN. C¶i t¹o lµng nghÒ truyÒn thèng vµ c¬ së s¶n xuÊt tiÓu thñ c«ng nghiÖp hiÖn cã vÒ kÕt cÊu h¹ tÇng vµ c«ng nghÖ s¶n xuÊt. H×nh thµnh vµ ph¸t triÓn KCN nhá t¹i c¸c vïng n«ng th«n. C¸c KCN ®· thµnh lËp ph¶i cè g¾ng tiÕp tôc ®Çu t­ ®Ó lÊp ®Çy c¸c kho¶ng trèng trong KCN. Theo c¸c h­íng nh­ vËy Nhµ n­íc ta ®· dù b¸o nhu cÇu vèn ®Çu t­ cho ph¸t triÓn KCN, KCX ë ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m tíi lµ: BiÓu nhu cÇu vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn KCN, KCX ViÖt Nam n¨m 2000-2010 TT ChØ Tiªu §¬n VÞ 1998 2000 2010 2000/1998 2010/1998 1 Sè KCN, KCX Khu 62 70-80 100 2 Tæng diÖn tÝch Hecta 24. 109 26. 000 31. 000 3 Vèn ph¸t triÓn h¹ tÇng. Trong ®ã: + FDI: +Vèn trong n­íc: TriÖu USD 1. 583 707, 7 875, 6 3. 600 1. 620 1. 986 5. 100 25. 000 2. 600 2, 27 2, 30 2, 26 3, 22 3, 50 3, 00 4 Tû träng FDI trong tæng vèn % 44, 6 45 49 5 Vèn ®Çu t­ cho h¹ tÇng b×nh qu©n mçi khu TriÖu USD 25, 5 48 51 Dù b¸o ®Õn n¨m 2010 c¶ n­íc ®Þnh h×nh kho¶ng trªn d­íi 100 KCN, KCX. Thu hót mét lùc l­îng vèn ®Çu t­ rÊt lín kho¶ng 5. 100 triÖu USD trong ®ã FDI lµ 2. 500 triÖu USD chiÕm kho¶ng 48%, gÊp 3, 3 lÇn so víi n¨m 1998. 2. C¸c gi¶i ph¸p t¨ng c­êng thu hót vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ph¸t triÓn KCN, KCX ë ViÖt Nam trong thêi gian tíi. 2.1. §ång bé ho¸ hÖ thèng ph¸p luËt, t¹o m«i tr­êng th«ng tho¸ng ®Ó thu hót vèn ®Çu t­. HÖ thèng ph¸p luËt lµ mét trong nh÷ng ®iÒu kiÖn rµng buéc liªn quan ®Õn c«ng viÖc lµm ¨n cña c¸c nhµ ®Çu t­. V× vËy ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc thu hót ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ph¸t triÓn KCN, KCX th× Nhµ n­íc ViÖt Nam ph¶i ban hµnh nh÷ng c¬ chÕ chÝnh s¸ch cßn thiÕu, söa ®æi, bæ sung nh÷ng chÝnh s¸ch kh«ng phï hîp ®Ó t¹o ra m«i tr­êng ph¸p lý ®ång bé, “LuËt ch¬i hoµn chØnh” cho ho¹t ®éng cña KCN, KCX. LuËt ph¸p ®­îc x©y dùng vµ söa ®æi ph¶i dùa vµo ®Þa ®iÓm, phong tôc, tËp qu¸n cña ®Êt n­íc vµ th«ng lÖ quèc tÕ. T¹o ra m«i tr­êng æn ®Þnh, th«ng tho¸ng, c«ng b»ng cho c¸c nhµ ®Çu t­. Nghiªn cøu kinh nghiÖm cña c¸c n­íc ®ång thêi s¸ng t¹o, ®­a ra c¸c s¸ng kiÕn míi ®Ó cô thÓ ho¸ luËt ph¸p. C¸c chÝnh s¸ch vÒ luËt tr­íc lóc ban hµnh ph¶i lµm thÝ ®iÓm ë vµi KCN, KCX ®Ó ®¸nh gi¸ ®­îc c¸c t¸c ®éng cña nã. Söa ®æi trong æn ®Þnh c¸c chÝnh s¸ch lín cã ¶nh h­ëng trùc tiÕp tíi lîi Ých cña c¸c nhµ ®Çu t­. §ång thêi ph¶i linh ho¹t, uyÓn chuyÓn trong c¸c tr­êng hîp cô thÓ (Tøc giao nhiÒu quyÒn tù quyÕt, tù qu¶n cho KCN, KCX). C¸c vÊn ®Ò ®Þa ®iÓm KCN, KCX cÇn ®­îc luËt ho¸. VÊn ®Ò gi¶i phãng mÆt b»ng KCN, KCX vµ ph¸t triÓn më réng KCN, KCX nªn giao cho c¸c chñ ®Çu t­ hay giao cho chÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng cÇn quy ®Þnh râ. Ngoµi ra, Nhµ n­íc cÇn ph¶i hoµn thiÖn c¸c chÝnh s¸ch liªn quan ®Õn ng­êi n­íc ngoµi, XNK, quy chÕ ®Êu thÇu, LuËt th­¬ng m¹i, tµi chÝnh... ®Ó ®¶m b¶o cho ng­êi n­íc ngoµi yªn t©m ®Çu t­. 2.2. T¹o ra quy ho¹ch KCN, KCX hîp lý. VÊn ®Ò thu hót vèn ®· khã kh¨n nh­ng vÊn ®Ò sö dông vèn l¹i cµng khã kh¨n h¬n. Víi sè vèn cã thÓ cã lµm sao ®Ó sö dông vèn ®ã cã hiÖu qu¶ ®Ó t¹o lßng tin cho c¸c nhµ ®Çu t­ míi lµ quan träng. ChÝnh v× vËy mµ viÖc ph¸t triÓn KCN, KCX cÇn ®­îc quy ho¹ch mét c¸ch hîp lý. Tr­íc hÕt c«ng t¸c quy ho¹ch cÇn ph¶i c¨n cø vµo ®iÒu kiÖn, tiÒm n¨ng, ®Æc ®iÓm tù nhiªn, khÝ hËu, phong tôc tËp qu¸n... cña tõng vïng, ®Þa ph­¬ng. C¸c KCN tr­íc ®©y quy ho¹ch ch­a hîp lý, ho¹t ®éng kh«ng hiÖu qu¶, kh«ng khai th¸c ®­îc tiÒm n¨ng cña vïng, ®Þa ph­¬ng cÇn xö lý mét c¸ch døt ®iÓm. Mçi tØnh, thµnh phè nªn nghiªn cøu thÕ m¹nh lín nhÊt cña m×nh ®Ó thµnh lËp KCN, KCX. Xem ®©y lµ trung t©m ®Ó ph¸t triÓn vïng vµ ®Þa ph­¬ng ®ã. Do ®iÒu kiÖn, ®Æc ®iÓm cña ®Êt n­íc cÇn ph¸t triÓn c¸c KCN võa vµ nhá. §ång thêi cÇn thµnh lËp c¸c KCN, KCX lín cã tÇm cì Quèc tÕ ®Ó tham gia tèt tiÕn tr×nh héi nhËp. TÊt nhiªn viÖc thµnh lËp KCN ë c¸c tØnh, thµnh phè còng ph¶i tÝnh to¸n hîp lý tr¸nh t×nh tr¹ng ®ua nhau thµnh lËp, c¸c KCN, KCX mäc lªn trµn lan mµ kh«ng chó ý tíi chÊt l­îng. TÝnh ®Õn th¸ng 9 n¨m 1999 ë ViÖt nam cã 66 KCN ph©n bè ë hÇu hÕt c¸c tØnh, thµnh phè. Víi sè l­îng nh­ vËy chóng ta cÇn ®Çu t­ vµo viÖc lÊp ®Çy c¸c kho¶ng trèng trong KCN t¹o cho c¸c KCN nµy ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶. HiÖn nay ë ViÖt Nam, n«ng nghiÖp vÉn ®­îc chó träng ph¸t triÓn v× vËy c¸c KCN thµnh lËp cÊn cã c¸c ®Ò ¸n ®Ó sö dông hîp lý c¸c s¶n phÈm n«ng nghiÖp (kÓ c¶ thµnh phÈm, c¶ phÕ phÈm) t¹o ra sù liªn kÕt chÆt chÏ gi÷a c«ng nghiÖp-n«ng nghiÖp-dÞch vô. 2.3. Ph¸t huy d©n chñ trong ho¹t ®éng kinh tÕ. T¹o mèi quan hÖ hîp lý gi÷a Nhµ n­íc vµ KCN, KCX. VÊn ®Ò t¹o ra mèi quan hÖ hîp lý gi÷a Nhµ n­íc vµ KCN, KCX lµ vÊn ®Ò phøc t¹p. Nhµ n­íc víi vai trß qu¶n lý vÜ m« cña m×nh nªn qu¶n lý vµ kiÓm so¸t c¸c KCN ë tÇm vÜ m«, ®Þnh h­íng ph¸t triÓn cho KCN, KCX. Cßn c¸c chÝnh s¸ch cô thÓ nªn ®Ó cho c¸c KCN, KCX tù linh ho¹t, tù xö lý. Hay nãi c¸ch kh¸c lµ Nhµ n­íc nªn giao quyÒn tù quyÕt, tù qu¶n cho c¸c KCN, KCX miÔn lµ kÕt qu¶ kh«ng tr¸i víi ®Þnh h­íng, víi môc tiªu ph¸t triÓn kinh tÕ-x· héi cña ®Êt n­íc. Nhµ n­íc nªn t¹o ®iÒu kiÖn cho doanh nghiÖp, c¸c nhµ ®Çu t­ ®­îc giao dÞch mét c¸ch trùc tiÕp víi c¬ quan cã thÈm quyÒn cña Nhµ n­íc ®Ó ®­îc th¸o gì nh÷ng v­íng m¾c, khã kh¨n. CÇn ph¸t huy d©n chñ trong ho¹t ®éng kinh tÕ. Khi x©y dùng c¸c thÓ chÕ kinh tÕ Nhµ n­íc cÇn lÊy ý kiÕn cña c¸c ®èi t­îng thi hµnh, ®Æc biÖt lµ c¸c doanh nghiÖp, c¸c nhµ ®Çu t­. B¶o ®¶m cho mäi quy ®Þnh ®­îc phï hîp víi thùc tÕ, kÕt hîp hµi hoµ lîi Ých doanh nghiÖp víi lîi Ých Nhµ n­íc. Trong mèi quan hÖ gi÷a c¸c doanh nghiÖp trong vµ ngoµi n­íc, Nhµ n­íc cÇn ph¶i t¹o ra sù c«ng b»ng, v« t­ cho c¸c doanh nghiÖp. Nhµ n­íc cÇn ph¶i cã mét c¬ chÕ thµnh lËp ban chñ qu¶n ®Ó gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò liªn quan ®Õn KCN, KCX. §ång thêi chÝnh phñ cÇn cã biÖn ph¸p yªu cÇu c¸c doanh nghiÖp tu©n thñ ph¸p luËt, hîp lùc víi Nhµ n­íc x©y dùng m«i tr­êng kinh doanh lµnh m¹nh, ®Êu tranh chèng c¸c hµnh vi gian lËn th­¬ng m¹i, vi ph¹m ph¸p luËt. §iÒu ®ã ®¸p øng yªu cÇu vµ lîi Ých cña c¸c doanh nghiÖp muèn lµm ¨n chÝnh ®¸ng vµ c¹nh tranh lµnh m¹nh. 2.4. C¶i thiÖn chÝnh s¸ch thuÕ, gi¶m thuÕ cho thuª ®Êt. Møc thuÕ suÊt hîp lý còng sÏ lµ mét lîi thÕ ®Ó thu hót c¸c nhµ ®Çu tue. MÆc dï KCN, KCX ë ViÖt nam ®· cã mét sè ­u ®·i vÒ thuÕ nh­ng so víi c¸c n­íc trong khu vùc th× vÉn ch­a cã ­u thÕ, cô thÓ nh­ thuÕ XNK, thuÕ VAT... chÝnh s¸ch thuÕ nhiÒu khi cßn chång chÐo lªn nhau. ChÝnh v× vËy Nhµ n­íc cÇn ®­a ra c¸c chÝnh s¸ch hîp lÝ ®Ó qu¶n lý thuÕ, cÇn ph¶i cô thÓ chÆt chÏ tr¸nh t×nh tr¹ng gian lËn, trèn thuÕ lµm lòng ®o¹n thÞ tr­êng. Ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch thuÕ ph¶i phï hîp víi xu thÕ héi nhËp cña thÕ giíi, víi ®Þnh h­íng tham gia vµo c¸c tæ chøc th­¬ng m¹i khu vùc vµ quèc tÕ. cÇn thÝ ®iÓm cho mét vµi KCN, KCX ®Ó thùc hiÖn chÝnh s¸ch gi¶m thuÕ nh»m thÊy ®­îc c¸c t¸c ®éng cô thÓ cña nã ®Ó kh¾c phôc. Trong vÊn ®Ò chi phÝ trong khu chÕ xuÊt, mét ®iÓm cßn næi bËt lªn lµ vÊn ®Ò gi¸ cho thuª ®Êt. HiÖn nay, møc gi¸ cho thuª ®Êt ë n­íc ta vÉn cßn cao, viÖc nµy ¶nh h­ëng ®Õn viÖc ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng trong KCN, KCX. V× vËy, Nhµ n­íc cÇn cho thuª ®Êt víi gi¸ ­u ®·i nhÊt, thËm chÝ chØ thu t­îng tr­ng ®Ó ph¸t triÓn h¹ tÇng KCN vµ nªn coi ®Êt ph¸t triÓn KCN kh¸c h¼n víi ®Êt dµnh cho ph¸t triÓn ®« thÞ vµ kinh doanh c¸c bÊt ®éng s¶n kh¸c th× míi ®Èy nhanh tiÕn tr×nh thu hót ®Çu t­, ®Æc biÖt lµ thu hót FDI vµo KCN, KCX. Nhµ n­íc còng cÇn ®iÒu chØnh gi¸ thuª ®Êt ë miÒn B¾c, miÒn Trung vµ miÒn Nam cho hîp lý tr¸nh t×nh tr¹ng chªnh lÖch nhau kh¸ lín. 2.5. Hoµn thiÖn c¬ së h¹ tÇng trong KCN, KCX. §©y lµ c«ng viÖc t¹o ®­îc sù thuËn lîi, mét t©m lý hµi lßng cña chñ ®Çu t­ khi ®Çu t­ vµo KCN. §iÒu nµy lµ c¸ch ®Ó gi÷ ®­îc ch©n c¸c nhµ ®Çu t­ ë l¹i tiÕp tôc ®Çu t­ vµo KCN. ChÝnh v× vËy mµ Nhµ N­íc ngoµi nguån vèn ng©n s¸ch cÇn huy ®éng tèi ®a tÊt c¶ c¸c nguån vèn cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c ®Ó ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng. Cho phÐp x©y dùng c¸c ng©n hµng hay më c¸c chi nh¸nh ng©n hµng, b­u ®iÖn, s©n bay, h¶i c¶ng... trong KCN, KCX. Nhµ n­íc cã thÓ ban hµnh nhiÒu chÝnh s¸ch nh­: Cho vay ­u ®·i ( cã thÓ kh«ng cã l·i suÊt ®Ó x©y dùng c¬ së h¹ tÇng trong KCN). Kh«ng thu thuÕ ®Êt cña c¸c doanh nghiÖp x©y dùng c¬ së h¹ tÇng KCN vµ nhiÒu chÝnh s¸ch gi¶m thuÕ, ­u ®·i kh¸c ®èi víi c¸c doanh nghiÖp x©y dùng c¬ së h¹ tÇng KCN. 2.6. X©y dùng, hoµn thiÖn m« h×nh tæ chøc qu¶n lý, thùc hiÖn nguyªn t¾c mét cöa, t¹i chç. HiÖn nay, tuy ®· cã söa ®æi nh­ng vÊn ®Ò tæ chøc qu¶n lý c¸c doanh nghiÖp trong KCN vÉn ch­a ®ång bé. NhiÒu thñ tôc cßn r­êm rµ g©y nhiÒu khã kh¨n, phiÒn hµ cho chñ ®Çu t­. V× vËy c¸c c¬ quan nhµ n­íc ph¶i gÊp rót nghiªn cøu ®Ó x©y dùng mét m« h×nh tæ chøc qu¶n lý phï hîp ®Ó thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña KCN, KCX. Ph¶i x©y dùng mét c¬ chÕ qu¶n lý “ Mét cöa t¹i chç” tõ trung ­¬ng ®Õn ®Þa ph­¬ng ph¶i lµm cho c¬ chÕ nµy thùc sù cã hiÖu qu¶. CÇn cã mét ®Çu mèi t¹i Trung ­¬ng lo cho c¸c KCN. Tuy nhiªn thùc tÕ cho thÊy vÊn ®Ò “ Mét cña t¹i chç” ch­a ¸p dông ®­îc thµnh c«ng lµ do vÊn ®Ò bæng léc, quyÒn lîi, chung nhiÒu cña c¸n bé trong ®ã cã c¶ tr¶ l­¬ng kh«ng ®óng v× thÕ Nhµ n­íc ph¶i ®­a ra chÝnh s¸ch chÕ ®é tiÒn l­¬ng häp lý ®ång thêi gi¸o huÊn ®èi víi ®éi ngò c¸n bé. T¨ng c­êng hiÖu lùc cho ban qu¶n lý KCN cña Trung ­¬ng, ban nµy cÇn ph¶i trë thµnh ban chñ qu¶n cÊp trªn. §ång thêi c¸c tØnh uû quyÒn thªm sè ban qu¶n lý KCN ®Ó c¸c ban qu¶n lý KCN cã nhiÒu quyÒn tù quyÕt, chñ ®éng h¬n trong c«ng viÖc lµm ¨n. TÊt nhiªn còng cÇn x¸c ®Þnh râ ban qu¶n lý KCN cÊp tØnh lµ cña ®Þa ph­¬ng. Cßn ban qu¶n lý cÊp trung ­¬ng chØ lµ ®Çu mèi thùc hiÖn, gióp mäi viÖc cho ®Þa ph­¬ng. CÊp trung ­¬ng nªn tËp trung vµo viÖc th¸o gì vÒ c¬ chÕ, chÝnh s¸ch. ViÖc n÷a lµ c¸c KCN cÇn bá dÇn c¬ chÕ xin cho ®Ó chñ ®éng huy ®éng vèn vµ lµm ¨n cã tr¸ch nhiÖm h¬n. Cã c¬ chÕ tµi chÝnh phï hîp cho ho¹t ®éng cña ban qu¶n lý nh­ m¹nh d¹n cho phÐp ban qu¶n lý ®Ó l¹i mét tû lÖ tho¶ ®¸ng c¸c nguån thu ®Ó ban tù trang tr¶i cho mäi ho¹t ®éng cña m×nh. 2.7. Chñ ®éng vËn ®éng ®Çu t­ vµ tiÕp thÞ vµo KCN, KCX. Víi chÝnh s¸ch ®a ph­¬ng ho¸, ®a d¹ng ho¸ chÝnh s¸ch ®èi ngo¹i lµ mét ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc thu hót vèn ®Çu t­. VÊn ®Ò ë ®©y lµ ë c¸c doanh nghiÖp KCN. C¸c doanh nghiÖp ph¶i biÕt tù vËn ®éng, ph¶i chñ ®éng hoµ nhËp m×nh vµo c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ quèc tÕ, ph¶i x©y dùng hÖ thèng th«ng tin tiÕp thÞ võa tiÕp thÞ trùc tiÕp thÞ tõ xa. Ph¶i cö ng­êi ra n­íc ngoµi ®Ó th­¬ng thuyÕt, vËn ®éng nhiÒu tËp ®oµn, nhiÒu doanh nghiÖp ®Çu t­ vµo ViÖt Nam. Ph¶i giíi thiÖu ®Ó hä biÕt vÒ doanh nghiÖp, vÒ tiÒm n¨ng cña doanh nghiÖp, tiÒm n¨ng cña KCN vµ tõ ®ã hä thÊy lîi Ých mµ hä sÏ thu ®­îc khi ®Çu t­ vµo ViÖt Nam. Chóng ta cÇn më réng h¬n n÷a c¸c diÖn ®èi t¸c ë c¸c n­íc cã tiÒm n¨ng. Trong ®ã cÇn chó träng c¶ néi dung lÉn h×nh thøc tiÕp thÞ víi nhiÒu h×nh thøc giíi thiÖu c¸c KCN, KCX ViÖt Nam ra thÞ tr­êng thÕ giíi. Trong ph¹m vi thÈm quyÒn cho phÐp, Ban qu¶n lý hoÆc c«ng ty ph¸t triÓn h¹ tÇng vÒ viÖc giao dÞch víi c¸c tæ chøc vµ c¸ nh©n n­íc ngoµi tham quan, kh¶o s¸t thÞ tr­êng c¸c n­íc tæ chøc héi th¶o, t×m hiÓu vµ häc hái nh÷ng kinh nghiÖm ho¹t ®éng KCN ë c¸c tØnh b¹n hoÆc liªn kÕt víi c¸c tØnh b¹n trong quan hÖ më réng thÞ tr­êng ®Çu t­ thÕ giíi. Trong c«ng t¸c tiÕp thÞ nªn cung cÊp ®Çy ®ñ th«ng tin cÇn thiÕt cho c¸c ®èi t¸c nh­ kh¶ n¨ng cung cÇu cña s¶n phÈm sÏ ®­îc s¶n xuÊt, tiÕn ®é thùc hiÖn c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng trong KCN, c¸c chÝnh s¸ch ­u ®·i, khuyÕn khÝch ®Çu t­ ®­îc ¸p dông víi tõng KCN, KCX còng nh­ kÕt qu¶ thùc hiÖn nh÷ng c¶i c¸ch thñ tôc hµnh chÝnh t¹i ®Þa bµn tØnh. TÝnh hÊp dÉn cña m«i tr­êng ®Çu t­ phô thuéc vµo nhiÒu yÕu tè trong ®ã vÞ trÝ ®Þa lý KCN cïng hÖ thèng kÕt cÊu h¹ tÇng kü thuËt, h¹ tÇng x· héi thuËn lîi cã ý nghÜa hµng ®Çu ®èi víi c¸c nhµ ®Çu t­ vµ chÝnh ®©y lµ c¬ së thiÕt thùc ®Ó lµm tèt c«ng t¸c tiÕp thÞ ®Çu t­ vµo c¸c KCN, KCX ë ViÖt Nam. KÕt luËn Tr¶i qua mét qu¸ tr×nh lÞch sö l©u dµi vµ b»ng nh÷ng kinh nghiÖm rót ra tõ nhiÒu n­íc trªn thÕ giíi, chóng ta cã thÓ kh¼ng ®Þnh ®­îc r»ng nh÷ng t¸c ®éng kinh tÕ qua ho¹t ®éng thu hót FDI vµo c¸c khu c«ng nghiÖp vµ khu chÕ xuÊt lµ rÊt to lín, nã ®· vµ ®ang lµ nh©n tè cÊu thµnh vµ quy ®Þnh xu h­íng ph¸t triÓn c¸c quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ. MÆt kh¸c nã lµ nh©n tè c¬ b¶n thóc ®Èy nhanh qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ. HiÖn nay, ë n­íc ta ®· h×nh thµnh m« h×nh KCN, KCX. TÝnh ®Õn n¨m 2000 lµ 67 KCN (trong ®ã cã 3 KCX). C¸c KCN, KCX. Tuy nhiªn bªn c¹nh ®ã cßn cã nhiÒu KCN ch­a ph¸t huy ®­îc t¸c dông cña m×nh. ChÝnh v× vËy mµ Nhµ n­íc ta ph¶i cã c¸c gi¶i ph¸p, c¸c chÝnh s¸ch ­u ®·i ®Ó thu hót ®­îc nhiÒu h¬n n÷a c¸c nguån vèn ®Çu t­ ®Æc biÖt lµ vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi (FDI). ViÖc ®­a ra c¸c gi¶i ph¸p vµ chÝnh s¸ch hîp lý sÏ kh«ng nh÷ng t¹o ra m«i tr­êng ®Çu t­ vµ hµnh ph¸p lý thuËn lîi cho FDI mµ cßn t¹o ®iÒu kiÖn thóc ®Èy cho c¸c khu c«ng nghiÖp vµ khu chÕ xuÊt ph¸t triÓn, tõ ®ã gãp phÇn ®Èy nhanh qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc, ®­a nÒn kinh tÕ n­íc ta tõng b­íc hoµ nhËp víi nÒn kinh tÕ cña c¸c n­íc trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi./. Tµi liÖu tham kh¶o 1 Gi¸o tr×nh kinh doanh quèc tÕ - §HKTQD 2 Gi¸o tr×nh lËp dù ¸n - §HKTQD 3 C¸c b¶n tæng kÕt cña Ban qu¶n lý KCN, KCX. 4 T¹p chÝ Céng s¶n, sè 12, 14, 17 n¨m 2000. 5 Vâ §¹i L­îc : Nh÷ng ®iÒu khiÖn x©y dùng kinh tÕ më ë n­íc ta T¹p chÝ KTTG sè 2 (th¸ng 4/ 2001) 6 NguyÔn Träng Xu©n : ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam thêi kú n¨m 1998 –1999 T¹p chÝ KTTG sè 2 (th¸ng 4 /2000) 7 NguyÔn Xu©n Dung : Mét sè vÊn ®Ò trong viÖ x©y dùng KCN-KCX ë ViÖt Nam T¹p chÝ KTTG sè 5 (10/1999) 8 NguyÔn Sinh Cóc : Thùc tr¹ng cña c¸c KCN- KCX hiÖn nay T¹p chÝ PTKT sè 105 (7/1999) . môc lôc Tµi liÖu tham kh¶o Gi¸o tr×nh kinh doanh quèc tÕ Gi¸o tr×nh lËp dù ¸n -§HKTQD C¸c b¶n tæng kÕt cña ban qu¶n lý KCN-KCX T¹p chÝ céng s¶n sè 12,14,17 n¨m 2000 Vâ §¹i L­îc - Thùc tr¹ng chuyÓn dÞch c¬ cÊu xuÊt khÈu 15 n¨m qua cña viÖt nam ( T¹p chÝ KTTG sè 4 - 8/2001 ) TrÞnh ThÞ Hoa Mai - VÊn ®Ò ph¸t triÓn bÒn v÷ng trong tiÕn tr×nh ph¸t triÓn KCN-KCX ë viÖt nam ( TCKTTG sè 1- 2/2001 ) NguyÔn Xu©n Dung - Mét sè vÊn ®Ò trong viÖc x©y dùng KCN-KCX ë viÖt nam (TCKTTG sè 5-10/99 ) Vâ §¹i L­îc -Nh÷ng vÊn dÒ ®Æt ra cho qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ cña viÖt nam ( TCKTTG sè 2-4/99 ) NguyÔn Sinh Cóc -Thùc tr¹ng cña nh÷ng KCN-KCX cña viÖt nam hiÖn nay ( t¹p chÝ ph¸t triÓn kinh tÕ 7/99 ) Vâ Ph­íc TÊn -Gi¶i ph¸p chiÕn l­îc thu hót FDI t¹i viÖt nam giai ®o¹n 2001-2005 (TCPTKT 8/2001 )

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docMột số Giải pháp thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoaì vào các khu công nghiệp.doc