Một số vấn đề cấp dưỡng trong trường hợp li hôn

LỜI MỞ ĐẦU Gia đình là tế bào của xã hội. Muốn cho xã hội tốt thì trước tiên và cốt yếu là phải xác lập được một quan hệ vợ chồng hạnh phúc, vì đó là hạt nhân quan trọng tạo nên tế bào đó. Song nếu như kết hôn là một hiện tượng xã hội bình thường nhằm xác lập nên tế bào của xã hội, thì li hôn có thể coi là hiện tượng bất bình thường nhưng không thể thiếu được khi quan hệ hôn nhân thực sự tan vỡ. Vấn đề cấp dưỡng khi li hôn có từ lâu trong lịch sử loài người. Đây là một chế định pháp lý quan trọng trong pháp luật về hôn nhân và gia đình ở nước ta và vấn đề này ngày càng được sự chú ý của cộng đồng và người dân. Bởi lẽ việc cấp dưỡng nhằm đảm bảo cho người được cấp dưỡng được hưởng sự quan tâm, chăm sóc về vật chất và tinh thần, đảm bảo cho người cấp dưỡng có đủ điều kiện tồn tại và phát triển. Ở Việt Nam, trong những năm gần đây tình trạng li hôn diễn ra ngày càng phức tạp. Khi quan hệ hôn nhân chấm dứt theo nguyên tắc quan hệ nhân thân giữa vợ chồng cũng chấm dứt theo nhưng quan hệ tài sản trong đó có quan hệ cấp dưỡng giữa vợ và chồng không hẳn đã chấm dứt. Khi một bên vợ hoặc chồng gặp khó khăn, túng thiếu có yêu cầu cấp dưỡng mà có lí do chính đáng thì người chồng hoặc vợ cũ có nghĩa vụ cấp dưỡng theo khả năng của họ. Điều đó hoàn toàn phù hợp với truyền thống của người Việt Nam “Vợ chồng một ngày nên nghĩa”. Bên cạnh đó, khi vợ chồng li hôn người phải gánh chịu nhiều thiệt thòi nhất không ai khác là các con. Vì hoàn cảnh, vì những bất đồng quan điểm sống của cha mẹ mà những người con không thể cùng một lúc nhận được sự quan tâm, chăm sóc, nuôi dưỡng của cả cha và mẹ. Mặt khác, trong điều kiện kinh tế thị trường ngày nay, khi đạo đức xã hội ở một bộ phận cộng đồng đang bị xuống dốc, đã ảnh hưởng trực tiếp đến truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam. Trên thực tế, ở nước ta hiện nay, đã xảy ra không ít trường hợp vợ hoặc chồng bỏ mặc không quan tâm, không cấp dưỡng cho chồng hoặc vợ cũ khi người chồng hoặc vợ cũ rơi vào hoàn cảnh khó khăn, túng thiếu. Hay trường hợp, vợ chồng sau khi li hôn không quan tâm đến cuộc sống của con cái, bỏ mặc, không thực hiện trách nhiệm cấp dưỡng của họ đối với con. Trong khi đó các quy định của pháp luật hiện hành về cấp dưỡng nói chung và cấp dưỡng trong trường hợp vợ chồng li hôn nói riêng, có những vấn đề chưa được quy định hoặc quy định chưa đủ, điều đó đã ảnh hưởng đến quyền lợi của người được cấp dưỡng cũng như quyền lợi của người phải cấp dưỡng. Do đó, việc đảm bảo quyền và lợi ích của các bên trong quan hệ cấp dưỡng là rất quan trọng và có ý nghĩa thiết thực. Vì vậy việc hoàn thiện pháp luật về cấp dưỡng nói chung và cấp dưỡng trong trường hợp vợ chồng li hôn nói riêng là đòi hỏi tất yếu. Vấn đề cấp dưỡng được nhiều người nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau, trong khuôn khổ khoá luận với khả năng còn hạn chế tôi không đề cập một cách cụ thể tất cả vấn đề liên quan đến cấp dưỡng mà chỉ trình bày một số vấn đề cấp dưỡng trong trường hợp vợ chồng li hôn. Qua đó đưa ra các phân tích, đánh giá nhằm góp phần xây dựng đề tài khoa học và hoàn thiện pháp luật cấp dưỡng. Từ ý nghĩa lý luận và thực tiễn tôi đã chọn đề tài: “ Một số vấn đề cấp dưỡng trong trường hợp li hôn”. Bố cục của khoá luận gồm ba chương: Chương 1: Một số vấn đề lý luận về cấp dưỡng Chương 2: Cấp dưỡng trong trường hợp li hôn theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000. Chương 3: Thực tiễn giải quyết cấp dưỡng trong trường hợp li hôn và một số kiến nghị.

doc50 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 27/02/2013 | Lượt xem: 1944 | Lượt tải: 5download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Một số vấn đề cấp dưỡng trong trường hợp li hôn, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
trong tr­êng hîp ng­êi cã nghÜa vô cÊp d­ìng l©m vµo t×nh tr¹ng khã kh¨n vÒ kinh tÕ mµ kh«ng cã kh¶ n¨ng thùc hiÖn nghÜa vô cÊp d­ìng, nÕu kh«ng tho¶ thuËn ®­îc th× yªu cÇu Toµ ¸n gi¶i quyÕt”. Quy ®Þnh nµy nh»m ®¶m b¶o tÝnh kh¶ thi cña viÖc cÊp d­ìng. ViÖc tho¶ thuËn cÊp d­ìng cã thÓ b»ng miÖng hoÆc b»ng v¨n b¶n nªu râ ngµy ng­êi cã nghÜa vô cÊp d­ìng b¾t ®Çu thùc hiÖn nghÜa vô, møc vµ ph­¬ng thøc thùc hiÖn nghÜa vô cÊp d­ìng, c¸c tho¶ thuËn kh¸c vÒ sù thay ®æi møc hoÆc ph­¬ng thøc cÊp d­ìng. 2.3. ChÊm døt quan hÖ cÊp d­ìng. Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 61 LuËt HN&G§ n¨m 2000 nghÜa vô cÊp d­ìng chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau: - Ng­êi ®­îc cÊp d­ìng ®· thµnh niªn vµ cã kh¶ n¨ng lao ®éng - Ng­êi ®­îc cÊp d­ìng cã thu nhËp hoÆc tµi s¶n ®Ó tù nu«i m×nh - Ng­êi ®­îc cÊp d­ìng ®­îc nhËn lµm con nu«i - Ng­êi cÊp d­ìng ®· trùc tiÕp nu«i d­ìng ng­êi ®­îc cÊp d­ìng - Ng­êi cÊp d­ìng vµ ng­êi ®­îc cÊp d­ìng chÕt - Bªn ®­îc cÊp d­ìng sau khi li h«n ®· kÕt h«n víi ng­êi kh¸c - C¸c tr­êng hîp kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. NghÜa vô cÊp d­ìng lµ nghÜa vô nh©n th©n cã tÝnh tµi s¶n vµ thuéc lo¹i nghÜa vô cã ®iÒu kiÖn. NghÜa vô cÊp d­ìng chØ ph¸t sinh khi tho¶ m·n ®ång thêi c¸c ®iÒu kiÖn sau: Ng­êi cÊp d­ìng vµ ng­êi ®­îc cÊp kh«ng sèng chung víi nhau; gi÷a ng­êi cÊp d­ìng vµ ng­êi ®­îc cÊp d­ìng cã quan hÖ h«n nh©n, huyÕt thèng, nu«i d­ìng; ng­êi cÊp d­ìng lµ ng­êi ch­a thµnh niªn hoÆc ®· thµnh niªn nh­ng kh«ng cã kh¶ n¨ng lao ®éng vµ kh«ng cã tµi s¶n ®Ó tù nu«i m×nh lµ ng­êi tóng thiÕu khã kh¨n, ®ång thêi ng­êi ph¶i cÊp d­ìng ph¶i lµ ng­êi cã kh¶ n¨ng cÊp d­ìng. Gi¶ sö ng­êi ®­îc cÊp d­ìng vµ ng­êi ph¶i cÊp d­ìng quay lai sèng chung nh­ tr­íc, trong tr­êng hîp nµy quan hÖ cÊp d­ìng chuyÓn thµnh quan hÖ nu«i d­ìng. Ng­êi ph¶i cÊp d­ìng ®· tù m×nh ch¨m sãc, nu«i nÊng ng­êi ®­îc cÊp d­ìng ®­¬ng nhiªn quan hÖ cÊp d­ìng kh«ng cßn n÷a. Hay nh­ tr­êng hîp khi ng­êi ®­îc cÊp d­ìng ®· thµnh niªn vµ cã kh¶ n¨ng b»ng lao ®éng cña m×nh ®Ó t¹o ra thu nhËp ®Ó nu«i b¶n, th× viÖc cÊp d­ìng lµ kh«ng cÇn thiÕt n÷a, v× thÕ mµ quan hÖ cÊp d­ìng còng chÊm døt. Quy ®Þnh nµy nh»m b¶o vÖ quyÒn vµ lîi Ých cña ng­êi cÊp d­ìng còng nh­ ng­êi ®­îc cÊp d­ìng. V× vËy nghÜa vô cÊp d­ìng gi÷a ng­êi cÊp d­ìng víi ng­êi ®­îc cÊp d­ìng kh«ng tån t¹i m·i. Nã sÏ chÊm døt khi r¬i vµo mét trong c¸c tr­êng hîp trªn. Ch­¬ng 3 Thùc tiÔn gi¶i quyÕt cÊp d­ìng trong tr­êng hîp li h«n vµ mét sè kiÕn nghÞ 3.1. NhËn xÐt chung ë ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y khi t×nh h×nh kinh tÕ – x· héi cã nh÷ng chuyÓn biÕn m¹nh mÏ th× t×nh tr¹ng li h«n diÔn ra ngµy cµng phæ biÕn. Nh×n chung, tû lÖ li h«n trong n­íc cã chiÒu h­íng ngµy cµng t¨ng vµ tËp trung ë nh÷ng tØnh cã ng­êi ®i xuÊt khÈu lao ®éng nhiÒu. VÝ dô: TØnh Th¸i B×nh n¨m 2005 cã 960 vô li h«n, gi¶i quyÕt ®­îc 890 vô ®¹t 92,7%; n¨m 2006 cã 1012 vô li h«n trong ®ã gi¶i quyÕt ®­îc 932 vô, ®¹t 92%. Trong khi ®ã TØnh Hµ Nam n¨m 2005 cã 334 vô gi¶i quyÕt ®­îc 304 vô ®¹t 91%; n¨m 2006 còng cã 334 vô gi¶i quyÕt 308 vô ®¹t 92,2%. XÐt vÒ mÆt x· héi, li h«n ¶nh h­ëng s©u s¾c ®Õn lîi Ých cña vî chång, cña gia ®×nh vµ x· héi. Tõ gãc ®é ph¸p luËt, viÖc Toµ ¸n gi¶i quyÕt cho vî chång li h«n dÉn ®Õn nh÷ng hËu qu¶ ph¸p lÝ nhÊt ®Þnh: chÊm døt quan hÖ vî chång, ®ång thêi Toµ ¸n cÇn gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò vÒ chia tµi s¶n gi÷a vî chång, quyÕt ®Þnh cÊp d­ìng vî hoÆc ng­êi chång trong tr­êng hîp gÆp khã kh¨n, tóng thiÕu sau khi li h«n vµ vÊn ®Ò cÊp d­ìng nu«i con.Khi vî chång li h«n th­êng kÌm theo c¸c yªu cÇu mµ phÇn lín lµ c¸c yªu cÇu vÒ chia tµi s¶n chung, vÒ con c¸i…yªu cÇu vÒ cÊp d­ìng cã nh­ng kh«ng nhiÒu. VÝ dô: HuyÖn Tõ S¬n - B¾c Ninh N¨m 2005 cã 4/48 vô chiÕm 4,93%. Trong ®ã sè vô cÊp d­ìng gi÷a vî vµ chång cã 1 vô, cha mÑ cÊp d­ìng nu«i con cã 3 vô. N¨m 2006 cã 9/95 vô chiÕm 2,1%. Trong ®ã 9 vô ®Òu lµ cÊp d­ìng cña cha mÑ cho con. HuyÖn Thä S¬n - Thanh Ho¸ N¨m 2005 cã 1/36 vô chiÕm 2,77%. §©y lµ tr­êng hîp cha mÑ cÊp d­ìng nu«i con. N¨m 2006 kh«ng cã vô nµo vÒ cÊp d­ìng T¹i Toµ ¸n TØnh Thanh Ho¸ n¨m 2006 cã 3/42 vô chiÕm 7,14%. Trong ®ã cã 1 vô lµ con cÊp d­ìng cho cha mÑ, 2 vô cßn l¹i lµ cha mÑ cÊp d­ìng cho con. Yªu cÇu vÒ cÊp d­ìng nu«i con kh«ng nhiÒu cã thÓ v× nguyªn nh©n sau: Thø nhÊt: Khi li h«n ®èi víi ng­êi mÑ hay cha ph¶i thùc hiÖn tr¸ch nhiÖm vµ nghÜa vô nu«i con trong ©m thÇm chÞu ®ùng, kh«ng ®ßi hái cÊp d­ìng v× quan niÖm r»ng mét khi t×nh c¶m, ®iÒu thiªng liªng nhÊt trong h«n nh©n, môc tiªu vµ nÒn t¶ng cña h¹nh phóc gia ®×nh kh«ng cßn n÷a th× vËt chÊt cã nghÜa lÝ g×, t­ t­ëng tù ¸i cho r»ng dï kh«ng cÇn sù trî cÊp hä vÉn cã thÓ nu«i d¹y con c¸i tèt vµ vÉn cã thÓ lo ®­îc cho cuéc sèng cña b¶n th©n. MÆc kh¸c hä còng kh«ng muèn g©y x¸o trén ®êi sèng míicña ng­êi chång hay vî cò. Thø hai: Trong quan niÖm cña ng­êi chång hay vî cã tr¸ch nhiÖm cÊp d­ìng l¹i nghÜ r»ng: Dï quan hÖ vî chång ®· chÊm døt nh­ng quan hÖ cña hä vµ c¸c con kh«ng thÓ v× lÝ do ®ã mµ chÊm døt theo. V× nh÷ng lÝ do nhÊt ®Þnh hä kh«ng cã ®iÒu kiÖn trùc tiÕp ch¨m sãc con c¸i. Do vËy mµ hä tù nguyÖn ®ãng gãp mét phÇn nµo ®Êy ®Ó bï ®¾p mÊt m¸t cña con c¸i hä. V× nh÷ng nguyªn nh©n ®ã mµ yªu cÇu vÒ cÊp d­ìng khi vî chång li h«n Ýt x¶y ra h¬n so víi c¸c yªu cÇu kh¸c. MÆc dï Ýt x¶y ra nh­ng vÉn cã vµ qua xem xÐt t×nh h×nh cÊp d­ìng khi vî chång li h«n trong n­íc hiÖn nay, ta thÊy vÊn ®Ò nµy vÉn cßn tån t¹i mét sè v­íng m¾c trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt h«n nh©n vµ gia ®×nh vÒ cÊp d­ìng. 3.2. Thùc tiÔn gi¶i quyÕt c¸c tr­êng hîp cÊp d­ìng khi li h«n XÐt tõ gãc ®é ph¸p lÝ, mèi quan hÖ gi÷a c¸c thµnh viªn trong gia ®×nh ®­îc thÓ hiÖn mét c¸ch tËp trung vµ cô thÓ nhÊt trong c¸c quy ®Þnh cña LuËt vÒ nghÜa vô cÊp d­ìng lÉn nhau gi÷a c¸c thµnh viªn trong gia ®×nh, gãp phÇn n©ng cao tr¸ch nhiÖm ®ïm bäc, t­¬ng trî lÉn nhau gi÷a nh÷ng ng­êi th©n thÝch trong gia ®×nh, ph¸p huy truyÒn thèng ®¹o ®øc tèt ®Ñp “t­¬ng th©n, t­¬ng ¸i” gi÷a c¸c thµnh viªn trong gia ®×nh ViÖt Nam. LuËt HN&G§ n¨m 2000 ®· quy ®Þnh toµn diÖn, cô thÓ tr¸ch nhiÖm ®èi víi nhau gi÷a c¸c thµnh viªn trong gia ®×nh, ®Æc biÖt lµ nghÜa vô cÊp d­ìng lÉn nhau gi÷a c¸c thµnh viªn trong gia ®×nh. Tuy nhiªn, viÖc nhËn thøc c¸c nguyªn t¾c cïng víi c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ cÊp d­ìng trong LuËt HN&G§ n¨m 2000 vµ c¸c v¨n b¶n h­íng dÉn ch­a cô thÓ, dÉn tíi khi xÐt xö Toµ ¸n cßn lóng tóng ch­a ®­a ra c¸c quyÕt ®Þnh phï hîp, thËm chÝ ch­a ®óng vµ còng xuÊt hiÖn nh÷ng v­íng m¾c trong qu¸ tr×nh gi¶i quyÕt cÊp d­ìng trong tr­êng hîp li h«n. §iÒu ®ã ¶nh h­ëng ®Õn quyÒn lîi cña c¸c bªn trong quan hÖ cÊp d­ìng ®Æc biÖt lµ quyÒn lîi cña con c¸i 3.2.1.V­íng m¾c vÒ vÊn ®Ò thêi ®iÓm thùc hiÖn nghÜa vô cÊp d­ìng §iÒu 56 LuËt HN&G§ 2000 quy ®Þnh: “Khi li h«n, cha hoÆc mÑ kh«ng trùc tiÕp nu«i con ch­a thµnh niªn hoÆc con ®· thµnh niªn bÞ tµn tËt, mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, kh«ng cã kh¶ n¨ng lao ®éng vµ kh«ng cã tµi s¶n ®Ó tù nu«i m×nh cã nghÜa vô cÊp d­ìng nu«i con Møc cÊp d­ìng cho con do cha mÑ tho¶ thuËn; nÕu kh«ng tho¶ thuËn ®­îc th× yªu cÇu Toµ ¸n gi¶i quyÕt”. VÊn ®Ò ®Æt ra lµ khi vî chång li h«n, cha hoÆc mÑ kh«ng trùc tiÕp nu«i con theo quy ®Þnh t¹i ®iÒu luËt nµy, mµ møc cÊp d­ìng cho con còng nh­ thêi gian cÊp d­ìng nu«i con nÕu cha mÑ kh«ng tho¶ thuËn ®­îc th× Toµ ¸n sÏ gi¶i quyÕt nh­ thÕ nµo vÒ thêi ®iÓm b¾t ®Çu cÊp d­ìng nu«i con. HiÖn nay, ch­a cã v¨n b¶n ph¸p luËt nµo quy ®Þnh hoÆc h­íng dÉn vÒ vÊn ®Ò nµy. §iÒu nµy ®· dÉn ®Õn viÖc Toµ ¸n khi gi¶i quyÕt vÊn ®Ò cÊp d­ìng nu«i con ch­a cã sù thèng nhÊt vµ ch­a phï hîp, kh«ng ®¶m b¶o quyÒn lîi cña con trong rÊt nhiÒu tr­êng hîp. Thùc tiÔn xÐt xö cã Toµ cho r»ng, thêi ®iÓm b¾t ®Çu cÊp d­ìng nu«i con lµ ngµy tuyªn ¸n, cã Toµ l¹i tuyªn thêi ®iÓm b¾t ®Çu cÊp d­ìng nu«i con lµ ngµy ¸n cã hiÖu lùc ph¸p luËt, hoÆc kh«ng tuyªn lµ thêi ®iÓm nµo th× ng­êi cã nghÜa vô cÊp d­ìng nu«i con ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô ®ã. VÝ dô: TAND huyÖn Thuû Nguyªn, thµnh phè H¶i Phßng ®· xÐt xö s¬ thÈm vô ¸n li h«n gi÷a chÞ NguyÔn Ngäc T©n vµ anh NguyÔn TiÕn §iÖp. Néi dung: ChÞ T©n vµ anh §iÖp kÕt h«n n¨m 2002. Qu¸ tr×nh chung sèng vî chång hoµ thuËn h¹nh phóc vµ sinh ®­îc mét ®øa con chung lµ ch¸u NguyÔn Xu©n T©m hiÖn nay 28 th¸ng tuæi. Th¸ng 4/2005 ph¸t sinh m©u thuÉn do tÝnh t×nh kh«ng hîp. ChÞ T©n lµm ®¬n xin li h«n vµ yªu cÇu ®­îc nu«i con vµ yªu cÇu anh §iÖp phô cÊp nu«i con chung mçi th¸ng 100.000 ®ång. Anh §iÖp ®ång ý li h«n vµ còng muèn nu«i con, kh«ng yªu cÇu chÞ T©n cÊp d­ìng nu«i con. T¹i b¶n ¸n sè 51/2006/HNG§ ngµy 3/3/2006. TAND HuyÖn Thuû nguyªn, thµnh phè H¶i Phßng ®· ra quyÕt ®Þnh: ¸p dông §iÒu 27, §iÒu 13 Bé LuËt tè tông d©n sù vµ §iÒu 89, §iÒu 91, 94 LuËt HN&G§ n¨m 2000. Xö : ChÞ NguyÔn Ngäc T©n vµ anh NguyÔn TiÕn §iÖp ®­îc li h«n. VÒ con chung: Giao cho chÞ NguyÔn Ngäc T©n nu«i con tªn lµ: NguyÔn §øc Xu©n T©m sinh ngµy 08/11/2003. Anh §iÖp cÊp d­ìng nu«i con chung cïng chÞ T©n mçi th¸ng 100.000 ®ång kÓ tõ th¸ng 03/2006 ®Õn khi con tr­ëng thµnh. Trong tr­êng hîp trªn c¶ hai anh chÞ T©n vµ §iÖp ®Òu muèn nu«i con, Toµ ¸n huyÖn Thñy Nguyªn ®· xö cho chÞ T©n nu«i con lµ ®óng v× theo quy ®Þnh LuËt HN&G§ n¨m 2000 kho¶n §iÒu 92 th× “ con d­íi ba m­¬i s¸u th¸ng tuæi ph¶i ®­îc ng­êi mÑ ch¨m sãc, nÕu hai bªn kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c” , Toµ ¸n huyÖn Thuû Nguyªn ®· ®­a ra quyÕt ®Þnh nh­ vËy lµ nh»m b¶o vÖ quyÒn lîi cña ch¸u NguyÔn §øc Xu©n T©m.Trong tr­êng hîp nµy th× thêi ®iÓm anh §iÖp cÊp d­ìng nu«i con b¾t ®Çu tõ th¸ng 3/2006. Nh­ng trong tr­êng hîp Toµ ¸n c«ng nhËn sù tho¶ thuËn cña c¸c bªn khi li h«n, ®a phÇn thêi gian b¾t ®Çu cÊp d­ìng nu«i lµ ngµy Toµ ¸n ®­a ra quyÕt ®Þnh c«ng nhËn sù thuËn t×nh li h«n. VÝ dô: Trong quyÕt ®Þnh c«ng nhËn sù tho¶ thuËn cña c¸c ®­¬ng sù cña TAND thµnh phè H¹ Long ngµy 28/4/2006, b¶n ¸n sè 56/2006/DS - ST, gi÷a chÞ Hoµng ThÞ Thuý Hµ vµ anh TrÇn V¨n Nam. Toµ ¸n ra quyÕt ®Þnh c«ng nhËn sù tho¶ thuËn vÒ viÖc nu«i con vµ ®ãng phÝ tæn nu«i con chung nh­ sau: Giao ch¸u TrÇn NhËt Phong vµ ch¸u TrÇn Hoµng Tïng cho chÞ Hoµng ThÞ Thuý Hµ trùc tiÕp nu«i d¹y ®Õn tuæi tr­ëng thµnh, anh Nam cã nghÜa vô cÊp d­ìng mçi th¸ng 500.000 ®ång (n¨m tr¨m ngh×n ®ång) ®Ó chÞ Hµ nu«i d¹y con chung. Anh Nam ®­îc quyÒn ®i l¹i th¨m nom con chung kh«ng ai cã quyÒn c¶n trë. . …QuyÕt ®Þnh nµy cã hiÖu lùc kÓ tõ ngµy ra quyÕt ®Þnh. Theo nh­ quyÕt ®Þnh trªn cña Toµ ¸n th× anh Nam ph¶i cÊp d­ìng nu«i con lµ ngµy quyÕt ®Þnh nµy cã hiÖu lùc ngµy 28/4/2006. Cã nhiÒu ý kiÕn cho r»ng viÖc quy ®Þnh thêi ®iÓm b¾t ®Çu cÊp d­ìng nu«i con lµ kh«ng cÇn thiÕt bëi cÊp d­ìng lµ yÕu tè xuÊt ph¸t tõ t×nh c¶m, cha mÑ lu«n muèn con m×nh cã cuéc sèng ®Çy ®ñ v× vËy mµ hä nghÜ kh«ng cÇn cã quy ®Þnh th× hä còng tù nguyÖn, tù gi¸c thùc hiÖn tr¸ch nhiÖm cña m×nh. Nh­ng thùc tÕ, mÊy n¨m gÇn ®©y ®· chøng minh ®iÒu ng­îc l¹i. Sau khi li h«n, ng­êi cha hoÆc mÑ ®· kh«ng tù nguyÖn thùc hiÖn nghÜa vô cÊp d­ìng cña m×nh ph¶i ®Õn khi c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù ra quyÕt ®Þnh c­ìng chÕ, buéc hä ph¶i thùc hiÖn tr¸ch nhiÖm cña m×nh lóc Êy viÖc cÊp d­ìng míi ®­îc thùc hiÖn, thËm chÝ nhiÒu tr­êng hîp vÉn trèn tr¸nh. ViÖc cha hoÆc mÑ kh«ng thùc hiÖn tr¸ch nhiÖm cÊp d­ìng nu«i con cña m×nh cã thÓ do mét sè nguyªn nh©n chñ quan vµ kh¸ch quan sau: Thø nhÊt: Tuy cha hoÆc mÑ ph¶i cÊp d­ìng cã ®Þa chØ râ rµng, cã viÖc vµ cã thu nhËp æn ®Þnh, cã ®iÒu kiÖn kinh tÕ, cã kh¶ n¨ng tµi chÝnh nh­ng kh«ng chÞu cÊp d­ìng nu«i con v× nguån thu nhËp cña hä bÞ ng­êi vî hoÆc chång míi qu¶n lý chÆt chÏ, kh«ng cho hä sö dông ®Ó lo viÖc cÊp d­ìng nu«i con riªng cña hä sau khi ®· li h«n. Cã lÏ v× quan niÖm r»ng sù rµng buéc nµy duy tr× l©u sÏ bÊt lîi cho hä, còng cã thÓ n¶y sinh sù ghen tu«ng, ganh ghÐt, ®Æt hä vµo c¸c mèi nghi ngê “ t×nh cò kh«ng rñ còng tíi”. Thø hai: Còng cã tr­êng hîp, cha hoÆc mÑ ph¶i cÊp d­ìng cho con sau khi li h«n do lµm ¨n thua lç, ph¸ s¶n, do ®ã mµ kh«ng cã tiÒn cÊp d­ìng nu«i con, tuy l­¬ng t©m hä kh«ng cã ý ®Þnh lÈn tr¸nh tr¸ch nhiÖm. Nh­ vËy, trªn thùc tÕ chØ cã nh÷ng ®øa trÎ v« téi sau khi cha mÑ li h«n ph¶i chÞu nhiÒu thiÖt thßi nhiÒu nhÊt. Sè tiÒn trî cÊp tõ cha hoÆc mÑ c¸c ch¸u kh«ng chØ cã ý nghÜa b¶o ®¶m cuéc sèng hµng ngµy trong viÖc ¨n häc vµ c¸c chi phÝ sinh hoÆt mµ cßn lµ t×nh c¶m tõ cha hoÆc mÑ sau khi hä ®· li h«n. ThiÕu sù trî cÊp chÝnh ®¸ng nµy, c¸c ch¸u sÏ bÞ tæn th­¬ng vµ cã thÓ xuÊt hiÖn t©m lý o¸n tr¸ch c¸c bËc sinh thµnh, tñi th©n vµ dÔ t¹o cho c¸c ch¸u yÕu tè t©m lý dÉn vµo con ®­êng h­ háng vµ kh«ng Ýt tr­êng hîp trÎ em ph¹m ph¸p tõ c¸c nguyªn nh©n nµy. LuËt HN&G§ cïng c¸c v¨n b¶n h­íng dÉn cÇn ®­a ra c¸c quy ®Þnh cô thÓ h¬n vÒ thêi ®iÓm b¾t ®Çu cÊp d­ìng ®Ó c¸c Toµ ¸n trong qu¸ tr×nh xÐt xö sÏ ®­a ra c¸c ph¸n quyÕt chÝnh x¸c vÒ thêi ®iÓm b¾t ®Çu cÊp d­ìng nu«i con nh»m b¶o vÖ quyÒn lîi cña con nhÊt lµ trong tr­êng hîp cha hoÆc mÑ kh«ng tù nguyÖn thùc hiÖn nghÜa vô cÊp d­ìng nu«i con, lóc ®ã c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù míi cã c¬ së, c¨n cø x¸c ®Þnh ®Ó buéc ng­êi ph¶i cÊp d­ìng thi hµnh nghÜa vô cña m×nh. 3.2.2. V­íng m¾c trong viÖc thùc hiÖn thêi ®iÓm kÕt thóc cÊp d­ìng nu«i con. Theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 ®iÒu 61 LuËt HN&G§ vÒ chÊm døt nghÜa vô cÊp d­ìng nu«i con: “ 1. Ng­êi ®­îc cÊp d­ìng ®· thµnh niªn vµ cã kh¶ n¨ng lao ®éng…”. Quy ®Þnh t¹i Kho¶n 1 nµy ®· buéc ng­êi ¸p dông luËt ph¶i ®èi chiÕu víi §iÒu 18 cña Bé luËt d©n sù n¨m 2005 (Sau ®©y gäi lµ BLDS n¨m 2000) ®Ó x¸c ®Þnh thÕ nµo lµ ng­êi ®· thµnh niªn ®Ó cã c¬ së chÊm døt nghÜa vô cÊp d­ìng nu«i con theo ®óng quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Theo §iÒu 18 BLDS n¨m 2005 th× “ Ng­êi tõ ®ñ m­êi t¸m tuæi trë lªn lµ ng­êi ®· thµnh niªn, ng­êi ch­a ®ñ m­êi t¸m tuæi lµ ng­êi ch­a thµnh niªn”. C¨n cø vµo hai §iÒu luËt nµy chóng ta thÊy nghÜa vô cÊp d­ìng nu«i con ch­a thµnh niªn cña ng­êi cã nghÜa vô cÊp d­ìng chÊm døt vµo thêi ®iÓm ng­êi ®­îc cÊp d­ìng ®· thµnh niªn vµ cã kh¶ n¨ng lao ®éng tøc lµ thêi ®iÓm ng­êi ®­îc cÊp d­ìng ®ñ m­êi t¸m tuæi vµ cã kh¶ n¨ng lao ®éng. Quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 16 LuËt HN&G§ n¨m 2000 ®· lµm cho nhiÒu Toµ ¸n khi gi¶i quyÕt viÖc cÊp d­ìng nu«i con ch­a thµnh niªn ®· x¸c ®Þnh ch­a ®óng thêi ®iÓm kÕt thóc nghÜa vô cÊp d­ìng nu«i con, cßn cã nhiÒu c¸ch hiÓu vµ thùc hiÖn viÖc tuyªn ¸n hoÆc quyÕt ®Þnh ch­a thèng nhÊt. C¸ch tuyªn chung chung, kh«ng râ rµng trong c¸c b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh phæ biÕn lµ “…cho ®Õn khi ch¸u tr­ëng thµnh lao ®éng tù tóc ®­îc” hoÆc tuyªn “Anh L cã nghÜa vô cÊp d­ìng nu«i con mçi th¸ng 100.000 ®ång cho ®Õn khi N tr­ëng thµnh, tù lËp sèng ®­îc”. Cã nhiÒu c¸ch hiÓu vµ ¸p dông kho¶n 1 §iÒu 61 LuËt HN&G§ ch­a thèng nhÊt, nªn cã nh÷ng khã kh¨n nhÊt ®Þnh trong viÖc Toµ ¸n ®­a ra ph¸n quyÕt chÊm døt nghÜa vô cÊp d­ìng nu«i con. §iÒu ®ã ¶nh h­ëng ®Õn quyÒn lîi cña ng­êi ®­îc cÊp d­ìng. Theo nh­ §iÒu 56 LuËt HN&G§ n¨m 2000 quy ®Þnh: “Khi li h«n, cha hoÆc mÑ kh«ng trùc tiÕp nu«i con ch­a thµnh niªn hoÆc con ®· thµnh niªn bÞ tµn tËt mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, kh«ng cã kh¶ n¨ng lao ®éng vµ kh«ng cã tµi s¶n ®Ó tù nu«i m×nh cã nghÜa vô cÊp d­ìng nu«i con…” vµ §iÒu 61 kho¶n 1 quy ®Þnh nghÜa vô cÊp d­ìng chÊm døt trong tr­êng hîp: “ ng­êi ®­îc cÊp d­ìng ®· thµnh niªn vµ cã kh¶ n¨ng lao ®éng”. VËy theo nh­ hai quy ®Þnh trªn th× khi cha mÑ li h«n, con ch­a thµnh niªn lu«n nhËn ®­îc sù cÊp d­ìng tõ cha hoÆc mÑ, cã ph¶i ®iÒu ®ã ®Òu ®óng trong mäi tr­êng hîp kh«ng? VÝ dô: T¹i b¶n sè 02/2007/HNG§ ngµy 10/10/2007 cña TAND huyÖn Mü Hµo TØnh H­ng Yªn ®· xÐt xö s¬ thÈm vô ¸n li h«n gi÷a anh NguyÔn Träng Thµnh vµ chÞ NguyÔn ThÞ YÕn. Anh chÞ kÕt h«n n¨m 1988 vµ cã hai ng­êi con lµ ch¸u NguyÔn Träng C«ng sinh n¨m 1989 vµ ch¸u NguyÔn ThÞ Kim Oanh sinh n¨m 1993. Trong ®ã ch¸u NguyÔn Träng C«ng ®i häc nghÒ vµ ®ang ®i lµm thuª cã thu nhËp 800.000 ®ång/th¸ng. TAND huyÖn Mü Hµo, TØnh H­ng Yªn ®· ra quyÕt: Giao hai ch¸u cho chÞ NguyÔn ThÞ YÕn nu«i d­ìng vµ ch¨m sãc. Anh Thµnh cã tr¸ch nhiÖm cÊp d­ìng cho ch¸u NguyÔn Thi Kim Oanh víi møc 250.000 ®ång/th¸ng, cßn ch¸u NguyÔn Träng C«ng (do ®· ®i lµm vµ cã thu nhËp æn ®Þnh cã thÓ tù lo cho cuéc sèng cña m×nh) do vËy anh Thµnh kh«ng ph¶i cÊp d­¬ng nu«i ch¸u. NÕu c¨n cø vµo §iÒu 56 vµ §iÒu 61 cña LuËt HN&G§ th× TAND huyÖn Mü Hµo TØnh H­ng yªn ®· xÐt xö kh«ng ®óng v× ch¸u C«ng ch­a ®Õn tuæi tr­ëng thµnh, ch­a ®ñ 18 tuæi, tøc lµ ch¸u vÉn cã quyÒn nhËn sù cÊp d­ìng tõ phÝa ng­êi bè lµ anh NguyÔn Träng Thµnh. Trong tr­êng hîp nµy cã thÓ thÊy TAND huyÖn Mü Hµo TØnh H­ng Yªn ®· ¸p dông linh ho¹t c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt h«n nh©n. MÆc dï ch¸u C«ng ch­a ®Õn tuæi tr­ëng thµnh nh­ng C«ng ®· cã kh¶ n¨ng lao ®éng vµ ®· cã thu nhËp æn ®Þnh víi møc l­¬ng 800.000 ®ång/th¸ng. Theo nh­ quy ®Þnh cña Bé LuËt lao ®éng th× møc l­¬ng tèi thiÓu ph¶i tr¶ cho ng­êi lao ®éng lµ 450.000 ®ång/th¸ng - ®©y lµ møc l­¬ng ®¶m b¶o cuéc sèng tèi thiÓu cho mét ng­êi. Nh­ vËy, ch¸u C«ng ®· cã kh¶ n¨ng ®Ó lo cho cuéc sèng cña m×nh, dï kh«ng cã sù trî cÊp tõ phÝa anh Thµnh th× cuéc sèng cña ch¸u kh«ng v× thÕ mµ r¬i vµo hoµn c¶nh khã kh¨n. MÆt kh¸c anh Thµnh vÒ mÆt kinh tÕ còng kh«ng d­ d¶ l¾m. V× vËy, ph¸n quyÕt cña To¸ ¸n huyÖn Mü Hµo TØnh H­ng Yªn ®­a ra lµ ®óng, nã phï hîp víi ®iÕu kiÖn thùc tÕ cña c¶ hai phÝa vµ kh«ng g©y ¶nh h­ëng khã kh¨n hay trë ng¹i cho ch¸u C«ng còng nh­ anh Thµnh. VÒ nguyªn t¾c nghÜa vô cÊp d­ìng chØ ®Æt ra khi ng­êi con lµ ng­êi ch­a thµnh niªn hoÆc ng­êi ®· thµnh niªn nh­ng kh«ng cã kh¶ n¨ng lao ®éng vµ kh«ng cã tµi s¶n nu«i m×nh. VËy khi con ®· thµnh niªn vµ cã kh¶ n¨ng lao ®éng th× cha hoÆc mÑ - ng­êi kh«ng trùc tiÕp nu«i con sÏ kh«ng ph¶i cÊp d­ìng nu«i con n÷a. Trªn thùc tÕ, cho thÊy kh«ng ph¶i ng­êi ®· thµnh niªn nµo còng cã kh¶ n¨ng lao ®éng ®Ó tù nu«i b¶n th©n. VÝ dô: ChÞ NguyÔn Xu©n H, khëi kiÖn yªu cÇu anh TrÇn V¨n N - chång cò, cÊp d­ìng nu«i con chung lµ ch¸u TrÇn V¨n M (n¨m nay 19 tuæi hiÖn ch¸u ®ang häc ®¹i häc) ®¬n ®­îc göi ®Õn Toµ ¸n huyÖn T TØnh L. Néi dung nh­ sau: ChÞ NguyÔn Xu©n H vµ anh TrÇn V¨n N li h«n n¨m 2005 vµ cã con chung lµ ch¸u TrÇn V¨n M lóc ®ã M 17 tuæi. Khi li h«n theo quyÕt ®Þnh cña Toµ anh N ®· cÊp d­ìng cho ch¸u M mçi th¸ng 300.000 ®ång ®Õn khi M tr­ëng thµnh (trßn 18 tuæi) nh­ng lóc ®ã c¸c nhu cÇu vÒ ¨n, mÆc, ë kh«ng tèn kÐm. Khi M 18 tuæi vµ b¾t ®Çu ®i häc ®¹i häc c¸c nhu cÇu ¨n, mÆc, ë ngµy cµng lín vµ chÞ H kh«ng cã ®ñ kh¶ n¨ng chu cÊp cho con, chÞ H ®· nhiÒu lÇn ®Ò nghÞ anh N ®ãng gãp thªm tiÒn nu«i con nh­ng ®Òu bÞ tõ chèi v× anh cho r»ng anh ®· thùc hiÖn hÕt nghÜa vô cña anh vµ anh kh«ng hÒ cã bÊt cø vi ph¹m nµo, do vËy anh N c­¬ng quyÕt tõ chèi ®Ò nghÞ cña chÞ H. Trong b¶n ¸n sè 50 ngµy 18 th¸ng 6 n¨m 2007 TAND huyÖn T TØnh L c¨n cø vµo §iÒu 61 kho¶n 1 ®· ra quyÕt ®Þnh: Anh N kh«ng ph¶i thùc hiÖn tr¸ch nghÜa vô cÊp d­ìng nu«i M v× M ®· ®Õn tuæi tr­ëng thµnh vµ cã thÓ ®i lµm ®Ó nu«i b¶n th©n. Dùa trªn c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ h«n nh©n, th× Toµ ¸n huyÖn T TØnh L ®· xÐt xö ®óng. M ®· 19 tuæi, mÆc dï ®ang lµ sinh viªn nh­ng vÉn cã thÓ ®i lµm ®Ó nu«i b¶n th©n. Thùc tÕ cho thÊy cã nhiÒu tr­êng hîp l­¬ng cña sinh viªn cßn nhiÒu h¬n l­¬ng cña c¸c bËc lµm cha lµm mÑ, nh­ng kh«ng ph¶i bÊt cø sinh viªn nµo còng cã thÓ lµm thªm vµ kiÕm ®­îc nhiÒu tiÒn ®Ó tù lo cho cuéc sèng cña m×nh. VÝ dô: thêi gian häc kh«ng cho phÐp lµm thªm; kh«ng xin ®­îc viÖc lµm thªm. V× thÕ mµ hä vÉn cÇn sù trî gióp tõ phÝa cha mÑ. Trong tr­êng hîp nµy th× Toµ ¸n huyÖn T TØnh L ®· xÐt xö ®óng vÒ mÆt ph¸p luËt nh­ng vÒ mÆt t×nh c¶m th× ch­a ®­îc tho¶ ®¸ng. Toµ ¸n nªn khuyªn vµ gi¶i thÝch cho anh N r»ng: Anh nªn cÊp d­ìng, ®ãng gãp cho M, mÆc dï nghÜa vô cÊp d­ìng cho M cña anh ®· chÊm døt khi M trßn 18 tuæi ®iÒu ®ã lµ ®óng theo ®óng quy ®Þnh cña ph¸p luËt nh­ng cßn vÒ mÆt t×nh c¶m kh«ng ph¶i lóc nµo còng tu©n theo mét nguyªn t¾c nhÊt ®Þnh nµo ®ã. §· lµm cha lµm mÑ kh«ng nªn thê ¬ tr­íc nh÷ng khã kh¨n cña con c¸i, khi anh vµ chÞ li h«n, ch¸u M ®· bÞ thiÖt thßi h¬n so víi nh÷ng ®øa trÎ kh¸c nh­ng kh«ng v× thÕ mµ ch¸u ch¸n n¶n suy sôp, M ®· cè g¾ng ®Ó ®­îc häc ®¹i häc - ®ã lµ ®iÒu kh«ng ph¶i ai còng cã thÓ lµm ®­îc, cho nªn anh N nªn gióp ®ì vµ t¹o ®iÒu kiÖn cho M tiÕp tôc ph¸p triÓn, mÆc kh¸c anh còng lµ ng­êi cã ®iÒu kiÖn vÒ kinh tÕ do ®ã anh kh«ng nªn tõ chèi yªu cÇu cña chÞ H, chÞ còng v× quyÒn lîi cña con nªn míi cÇn sù gióp ®ì tõ anh. Cã lÏ khi nghe nh÷ng lêi khuyªn nhñ, gi¶i thÝch ®ã th× anh N còng sÏ thay ®æi ý kiÕn ban ®Çu cña m×nh. Th«ng th­êng mét ng­êi m¾c bÖnh t©m thÇn kh«ng thÓ x¸c ®Þnh ®­îc lóc nµo ng­êi Êy khái bÖnh vµ nh­ vËy khã cã thÓ biÕt ®­îc thêi ®iÓm nµo nghÜa vô cÊp d­ìng chÊm døt. Tr­êng nµy trong c¸c b¶n ¸n hay quyÕt ®Þnh cña Toµ ¸n kh«ng nªn tuyªn h¹n chÊm døt nghÜa vô cÊp d­ìng. VÝ dô: Trong b¶n ¸n sè 58/2006/HNG§ ngµy 23/10/2006 cña TAND huyÖn Q TØnh T ®· xÐt xö s¬ thÈm vô ¸n li h«n gi÷a anh Ph¹m Ngäc T vµ chÞ NguyÔn KiÒu C. Anh chÞ kÕt h«n n¨m 1997 vµ cã mét ng­êi con chung lµ ch¸u Ph¹m V¨n M sinh n¨m 1997, ch¸u M hiÖn ®ang m¾c bÖnh t©m thÇn (Cã giÊy chøng nhËn cña bÖnh viÖn) TAND huyÖn Q TØnh T ®· ra quyÕt ®Þnh: Xö li h«n gi÷a anh Ph¹m Ngäc T vµ chÞ NguyÔn KiÒu C. VÒ con chung: Giao chÞ NguyÔn KiÒu C trùc tiÕp nu«i ch¸u Ph¹m V¨n M. Anh Ph¹m Ngäc T cã tr¸ch nhiÖm cÊp d­ìng nu«i ch¸u Ph¹m V¨n M mçi th¸ng 300.000 ®ång/th¸ng kÓ tõ th¸ng 10/2006 ®Õn khi ch¸u Ph¹m V¨n M trßn 18 tuæi. Trong tr­êng hîp nµy TAND huyÖn Q TØnh T tuyªn thêi ®iÓm chÊm døt nghÜa vô cÊp d­ìng nu«i con cña anh Ph¹m Ngäc T lµ sai. C¨n cø vµo §iÒu 56 LuËt HN&G§ n¨m 2000 th× dï ch¸u Ph¹m Ngäc M ®· thµnh niªn (trßn 18 tuæi) mµ M vÉn m¾c bÖnh t©m thÇn th× cã quyÒn nhËn sù cÊp d­ìng tõ phÝa anh Ph¹m Ngäc T. Tr¸ch nhiÖm cÊp d­ìng cho ch¸u M cña anh chØ chÊm døt khi ch¸u trßn 18 tuæi vµ ®iÒu quan träng lµ M ph¶i khái bÖnh. TAND huyÖn Q TØnh T nªn gi¶i thÝch thªm nghÜa vô cÊp d­ìng nu«i con cho anh T hiÓu ngay c¶ khi ch¸u M ®· ®ñ 18 tuæi nh­ng kh«ng cã kh¶ n¨ng lao ®éng vµ kh«ng cã tµi s¶n ®Ó nu«i m×nh. §ång thêi cÇn cã gi¶i thÝch vÒ quyÒn xin thay ®æi cÊp d­ìng nu«i con cña anh T khi ch¸u M khái bÖnh. Nh­ vËy quyÒn lîi cña ch¸u M còng nh­ quyÒn lîi cña anh T sÏ ®­îc ®¶m b¶o. Tõ nh÷ng ph©n tÝch trªn, cã thÓ nhËn thÊy, khi xem xÐt, gi¶i quyÕt sù viÖc Toµ ¸n nªn c¨n cø vµo t×nh h×nh thùc tÕ cña c¸c bªn ®Æc biÖt quan t©m ®Õn quyÒn lîi cña con c¸i ®Ó ®­a ra c¸c ph¸n quyÕt “ thÊu t×nh ®¹t lÝ h¬n”. BiÕt r»ng mäi ph¸n quyÕt ®Òu ph¶i dùa trªn c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt, lµm ®óng theo ph¸p luËt nh­ng trong mét sè tr­êng hîp cã thÓ ¸p dông linh ho¹t c¸c quy ®Þnh ®ã, “biÕn ho¸” c¸c quy ®Þnh ®ã ®Ó xet xö hîp t×nh hîp lÝ h¬n, thuyÕt phôc ®­îc c¸c bªn qua ®ã ®Ò cao truyÒn thèng tèt ®Ñp cña gia ®×nh ViÖt Nam. 3.2.3. V­íng m¾c trong vÊn ®Ò t¹m ngõng cÊp d­ìng T¹i §iÒu 54 LuËt HN&G§ 2000 quy ®Þnh “…c¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn thay ®æi ph­¬ng thøc cÊp d­ìng, t¹m ngõng cÊp d­ìng trong tr­êng hîp ng­êi cã nghÜa vô cÊp d­ìng l©m vµo t×nh tr¹ng khã kh¨n vÒ kinh tÕ mµ kh«ng cã kh¶ n¨ng thùc hiÖn nghi· vô cÊp d­ìng, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn ®­îc th× yªu cÇu Toµ ¸n gi¶i quyÕt” . Theo nh­ quy ®Þnh trªn th× khi vî hoÆc chång nÕu gÆp khã kh¨n vÒ kinh tÕ th× cã thÓ tho¶ thuËn víi nhau, hoÆc nhê Toµ ¸n gi¶i quyÕt t¹m ngõng cÊp d­ìng. Quy ®Þnh nµy cña ph¸p luËt h«n nh©n vµ gia ®×nh víi môc ®Ých nh»m ®¶m b¶o cho nghÜa vô cÊp d­ìng cña cha mÑ cho con cã tÝnh kh¶ thi h¬n. Cuéc sèng th­êng kh«ng nh­ mong muèn cña con ng­êi, kh«ng ai cã thÓ nãi tr­íc vµ ch¾c ch¾n r»ng hä sÏ kh«ng bao giê gÆp bÊt cø khã kh¨n nµo trong cuéc sèng. Khã kh¨n mµ hä gÆp ph¶i cã thÓ do b¶n th©n hä t¹o ra hoÆc còng cã thÓ do yÕu tè kh¸ch quan ®em l¹i. VÝ dô: anh V ®ang lµm ¨n ph¸t ®¹t th× kh«ng may cã b·o to lµm h­ háng c¸c c¬ së vËt chÊt khiÕn anh kh«ng thÓ giao hµng kÞp thêi dÉn ®Õn viÖc anh l©m vµo hoµn c¶nh khã kkh¨n vÒ kinh tÕ. Nh­ng viÖc t¹m ngõng cÊp d­ìng l¹i ¶nh h­ëng trùc tiÕp ®Õn quyÒn lîi cña ng­êi ®­îc cÊp d­ìng, v× nh­ thÕ cã nghÜa lµ trong mét thêi gian s¾p tíi ng­êi ®­îc cÊp d­ìng sÏ kh«ng nhËn ®­îc sù trî cÊp tõ phÝa ng­êi ®­îc nghÜa vô cÊp d­ìng ®Ó ®¶m b¶o cuéc sèng cho m×nh. Trªn thùc tÕ ®· cã rÊt nhiÒu tr­êng hîp xin t¹m ngõng cÊp d­ìng víi lÝ do “khã kh¨n vÒ kinh tÕ” qu¶ thùc cã tr­êng hîp khã kh¨n thËt sù nh­ng còng cã tr­êng hîp trèn tr¸nh viÖc thùc hiÖn nghÜa vô cÊp d­ìng, ®ïn ®Èy viÖc thùc hiÖn nghÜa vô ®ã cho ng­êi kh¸c, cßn b¶n th©n hä th× cã thêi gian vµ tiÒn cña ®Ó lµm nh÷ng viÖc riªng mang l¹i lîi Ých cho hä, v« t©m tr­íc cuéc sèng cña ng­êi ®­îc cÊp d­ìng. LuËt HN&G§ n¨m 2000 tuy cã quy ®Þnh vÒ viÖc “t¹m ngõng cÊp d­ìng trong tr­êng hîp ng­êi cã nghÜa vô l©m vµo hoµn c¶nh khã kh¨n” nh­ng l¹i kh«ng ®­a ra c¸c quy ®Þnh cô thÓ thÕ nµo lµ “khã kh¨n vÒ kinh tÕ” vµ còng kh«ng quy ®Þnh khi nµo th× thêi gian b¾t ®Çu t¹m ngõng cÊp d­ìng còng nh­ thêi gian t¹m ngõng cÊp d­ìng chÊm døt, ®iÒu ®ã khiÕn cho Toµ ¸n lóng tóng khi gi¶i quyÕt yªu cÇu t¹m ngõng cÊp d­ìng. VÝ dô: ChÞ Lª ThÞ H vµ anh Bïi V¨n T ®· li h«n n¨m 2004. Trong quyÕt ®Þnh li h«n chÞ H ®­îc t¹m ho·n cÊp d­ìng nu«i con v× chÞ hiÖn ®ang khã kh¨n vÒ kinh tÕ (do chÞ lµm ruéng). Vµ trong quyÕt ®Þnh lóc Êy kh«ng nãi râ thêi gian b¾t ®Çu còng nh­ thêi gian chÊm døt viÖc t¹m ho·n cÊp d­ìng. Sau 2 n¨m tøc lµ n¨m 2006 anh T nhiÒu lÇn ®Ò nghÞ chÞ H cÊp d­ìng nu«i con, v× anh cho r»ng chÞ H kh«ng cßn khã kh¨n vÒ kinh tÕ n÷a biÓu hiÖn: chÞ H cã xe m¸y ®i, trong nhµ l¹i cã rÊt nhiÒu ®å dïng míi nh­ ti vi, tñ l¹nh… nh­ng chÞ H mét mùc nãi r»ng chÞ hiÖn vÉn ®ang khã kh¨n vÒ kinh tÕ, tÊt c¶ nh÷ng tµi s¶n anh T nh×n thÊy ®Òu do ng­êi bµ con xa cña chÞ göi vÒ tÆng cho khi thÊy chÞ gÆp c¶nh khã kh¨n, tóng thiÕu. Toµ ¸n huyÖn T TØnh T sau khi ®iÒu tra x¸c nhËn ®óng lµ sè tµi s¶n hiÖn cã cña chÞ H do ng­êi bµ con xa göi vÒ tÆng cho cßn b¶n th©n chÞ H víi nghÒ lµm ruéng thu nhËp ch­a æn ®Þnh kinh tÕ vÉn ch­a tho¸t khái c¶nh khã kh¨n v× vËy Toµ ®· ra quyÕt ®Þnh cho chÞ H t¹m ngõng cÊp d­ìng nu«i con Theo Kho¶n1 §iÒu 16 NghÞ ®Þnh sè 70/2001/N§ - CP ngµy 30/10/2001 quy ®Þnh chi tiÕt thi hµnh LuËt HN&G§ n¨m 2000 ®· quy ®Þnh : “ Ng­êi cã kh¶ n¨ng thùc tÕ ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô cÊp d­ìng ®­îc quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu 51, 52, 53 LuËt HN&G§ lµ ng­êi cã thu nhËp th­êng xuyªn hoÆc tuy kh«ng cã thu nhËp th­êng xuyªn nh­ng cßn tµi s¶n sau khi ®· trõ ®i chi phÝ th«ng th­êng cÇn thiÕt cho cuéc sèng cña ng­êi ®ã”. C¨n cø vµo quy ®Þnh trªn, Toµ ¸n huyÖn T TØnh T ®· sai lÇm trong viÖc ®­a ra quyÕt ®Þnh cho chÞ H tiÕp tôc t¹m ho·n nghÜa vô cÊp d­ìng nu«i con.MÆc dï víi nghÒ lµm ruéng chÞ H cã khã kh¨n vÒ kinh tÕ ®iÒu Êy lµ cã thËt, nh­ng trong vßng 2 n¨m, chÞ H ®· nhËn ®­îc nh÷ng mãn quµ gi¸ trÞ tõ phÝa ng­êi bµ con xa göi tÆng cho. Nh÷ng mãn quµ cã gi¸ trÞ ®ã ®­îc coi lµ tµi s¶n cña chÞ H vµ ®­îc tÝnh lµ kho¶n “ thu nhËp kh«ng th­êng xuyªn”. NghÒ lµm ruéng cïng víi khèi l­îng tµi s¶n cã gi¸ trÞ ®ã chÞ H kh«ng ®­îc coi lµ ng­êi “ kh«ng cã kh¶ n¨ng thùc tÕ ” ®Ó ®­îc “ t¹m ho·n” cÊp d­ìng nu«i con. Trong tr­êng hîp nµy chÞ H ph¶i thùc hiÖn tr¸ch nhiÖm cÊp d­ìng nu«i con, thêi gian “ t¹m ho·n ” cÊp d­ìng nu«i con chÊm døt. §ång thêi tù b¶n th©n chÞ H còng ph¶i thÊy r»ng chÞ nªn thùc hiÖn tr¸ch nhiÖm cÊp d­ìng nu«i con cïng anh T, kh«ng cÇn anh T yªu cÇu, bëi lÏ khi li h«n biÕt chÞ H gÆp khã kh¨n anh T ®· ®ång ý cho chÞ H t¹m ho·n cÊp d­ìng nu«i con, v× thÕ mµ khi cã ®iÒu kiÖn chÞ H nªn tù ®éng thùc hiÖn tr¸ch nhiÖm ®· bÞ “ t¹m ho·n” cña m×nh cïng víi anh T trî cÊp nu«i con, nh­ thÕ sÏ hîp víi ®¹o lÝ tr¸ch nh÷ng ®iÒu lµm tæn th­¬ng con trÎ. LuËt HN&G§ n¨m 2000 cïng v¨n b¶n h­íng dÉn kh«ng quy ®Þnh râ thÕ nµo lµ khã kh¨n vÒ kinh tÕ ®Ó ®­îc xin t¹m ho·n cÊp d­ìng ®ång thêi kh«ng quy ®Þnh thêi gian b¾t ®Çu, kÕt thóc t¹m ho·n cÊp d­ìng ®iÒu ®ã g©y ra nh÷ng bÊt lîi cho ng­êi ®­îc cÊp d­ìng còng nh­ ng­êi trùc tiÕp nu«i ng­êi ®­îc cÊp d­ìng, mµ trong tr­êng hîp vî chång li h«n ng­êi con sÏ lµ ng­êi chÞu thiÖt thßi nhiÒu h¬n c¶. Ph¶i cã mét mèc thêi gian nhÊt ®Þnh ®Ó ng­êi ®ang khã kh¨n vÒ kinh tÕ ph¶i tù thóc giôc b¶n th©n “ cè g¾ng” tho¸t khái khã kh¨n ®Ó thùc hiÖn tr¸ch nhiÖm cña m×nh, ®ång thêi nh»m tr¸ch nh÷ng bÊt lîi kh«ng ®¸ng cã cho ng­êi ®­îc cÊp d­ìng. 3.2.4. V­íng m¾c trong tr­êng hîp cÊp d­ìng cña bè d­îng, mÑ kÕ cho con riªng cña vî hoÆc con riªng cña chång khi li h«n Bè d­îng, mÑ kÕ lµ nh÷ng ng­êi chång hay vî míi cña cha hoÆc mÑ cña con. Mèi quan hÖ gi÷a bè d­îng hay mÑ kÕ víi con riªng cña vî hay chång kh«ng ph¶i lµ mèi quan hÖ huyÕt thèng. Sau khi vî chång li h«n, ng­êi vî hay chång tiÕp tôc t×m vµ x©y dùng h¹nh phóc víi ng­êi ®µn «ng hay ®µn bµ kh¸c ®Ó t¹o dùng 1 gia ®×nh míi. Gia ®×nh míi nµy còng tån t¹i nh÷ng mèi quan hÖ cha mÑ vµ con, trong ®ã con riªng còng nhËn ®­îc sù ch¨m sãc, quan t©m vµ yªu th­¬ng tõ phÝa bè d­îng hay mÑ kÕ. HiÖn nay, trong c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt ch­a cã quy ®Þnh cô thÓ ®Çy ®ñ vÒ c¸c tr­êng hîp cÊp d­ìng cña bè d­îng mÑ kÕ cho con riªng cña vî hoÆc con riªng cña chång khi li h«n kh«ng sèng chung víi nhau n÷a. Mµ míi quy ®Þnh t¹i §iÒu 38 LuËt HN&G§ n¨m 2000 vÒ nghÜa vô vµ quyÒn cña bè d­îng, mÑ kÕ víi con riªng cña vî hoÆc chång. Trªn thùc tÕ, trong qu¸ tr×nh xÐt xö vô ¸n li h«n cã yªu cÇu cÊp d­ìng cña bè d­îng, mÑ kÕ cho con riªng cña vî hay con riªng cña chång Toµ ¸n kh«ng t×m ®­îc quy ®Þnh ph¸p luËt cô thÓ ®Ó ®­a ra ph¸n quyÕt chÝnh x¸c. VÝ dô: ChÞ Ph¹m ThÞ M vµ anh Vò V¨n § chung sèng víi nhau cã ®¨ng kÝ kÕt h«n n¨m 1996 t¹i Uû ban nh©n d©n ph­êng HH – HL. Tr­íc khi kÕt h«n anh Vò V¨n § ®· cã vî vµ ®· li h«n. ChÞ Ph¹m ThÞ M còng cã chång nh­ng ®· chÕt, ®ång thêi chÞ còng cã mét ng­êi con ®­îc 3 tuæi tªn lµ TrÇn ThÞ H (con cña chång tr­íc). Cuéc sèng vî chång gi÷a anh § vµ chÞ M hoµ thuËn, h¹nh phóc vµ trong thêi gian nµy anh chÞ ®· cã mét ng­êi con chung tªn lµ Vò V¨n Q. §Õn n¨m 2005 th× m©u thuÉn trÇm träng. ChÞ Ph¹m ThÞ M viÕt ®¬n xin li h«n. Trong ®¬n chÞ yªu cÇu nu«i hai con lµ ch¸u: TrÇn ThÞ H vµ ch¸u Ph¹m V¨n Q. ChÞ cã yªu cÇu anh Ph¹m V¨n § cÊp d­ìng nu«i 2 ch¸u mçi th¸ng 500.000 ®ång. Anh Vò V¨n § chÊp nhËn yªu cÇu cÊp d­ìng nu«i con chung lµ ch¸u Vò V¨n Q nh­ng kh«ng chÊp nhËn cÊp d­ìng nu«i ch¸u TrÇn ThÞ H v× anh cho r»ng ch¸u H kh«ng ph¶i lµ con ruét cña anh nªn anh kh«ng cã nghÜa vô cÊp d­ìng nu«i ch¸u H. Trong qu¸ tr×nh xÐt xö vô ¸n li h«n nµy, TAND thµnh phè H TØnh Q cã gi¶i thÝch víi anh § viÖc cÊp d­ìng nu«i con riªng lµ ch¸u TrÇn ThÞ H nh­ sau: Theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt t¹i §iÒu 38 th× gi÷a bè d­îng vµ con riªng cã quyÒn vµ nghÜa vô nh­ gi÷a bè víi con ®Î do vËy mµ khi anh chÞ li h«n anh § nªn cÊp d­ìng nu«i ch¸u H. Nh­ng anh § kh«ng chÊp nhËn yªu cÇu cÊp d­ìng nu«i ch¸u H. Anh cho r»ng yªu cÇu ®ã hÕt søc v« lÝ vµ nÕu buéc ph¶i cÊp d­ìng nu«i H, anh xin nhËn nu«i ch¸u Vò V¨n Q vµ kh«ng yªu cÇu chÞ M cÊp d­ìng nu«i con. ChÞ M kh«ng ®ång ý ®Ó anh § nu«i con vµ theo nguyÖn väng cña ch¸u Vò V¨n Q ch¸u muèn ë víi mÑ. Trong b¶n ¸n sè 57/2006/ HNG§ cña TAND thµnh phè H TØnh Q ngµy 30/10/2006 ®· ra quyÕt ®Þnh: Xö cho chÞ Ph¹m ThÞ M vµ anh Vò V¨n § li h«n. VÒ con giao cho chÞ Ph¹m ThÞ M nu«i con chung vµ anh Vò V¨n § cã tr¸ch nhiÖm cÊp d­ìng nu«i con chung 300.000 ®ång/th¸ng. Anh Vò V¨n §oµn kh«ng ph¶i cÊp d­ìng nu«i con riªng lµ ch¸u TrÇn ThÞ H (Do chÞ Ph¹m ThÞ M ®· ®ång ý rót l¹i yªu cÇu ®ßi anh § cÊp d­ìng nu«i ch¸u). VËy gi¶ sö trong tr­êng hîp chÞ M c­¬ng quyÕt buéc anh § cÊp d­ìng nu«i ch¸u TrÇn ThÞ H th× Toµ ¸n sÏ gi¶i quyÕt thÕ nµo? Toµ ¸n sÏ c¨n cø vµo quy ®Þnh nµo cña ph¸p luËt ®Ó buéc anh § ph¶i cÊp d­ìng nu«i ch¸u H hoÆc tõ chèi yªu cÇu cÊp d­ìng nu«i con riªng cña chÞ M. Trªn thùc tÕ, gi÷a con riªng cña vî hoÆc chång víi bè d­îng hay mÑ kÕ ®· cã thêi gian quan t©m, ch¨m sãc lÉn nhau kh¸ dµi, gièng nh­ tr­êng hîp cha mÑ ®Î sèng chung víi con ®Î hoÆc cha mÑ nu«i víi con nu«i. Mµ khi con riªng víi bè d­îng vµ mÑ kÕ v× lÝ do kh¸c nhau kh«ng cßn sèng chung víi bè d­îng, mÑ kÕ n÷a khi li h«n, mµ nh÷ng ng­êi con riªng nµy l¹i kh«ng ®­îc h­ëng cÊp d­ìng cña bè d­îng mÑ kÕ th× ch­a tho¶ ®¸ng. MÆc dï kh«ng cã mèi quan hÖ m¸u mñ ruét thÞt nh­ng khi cïng sèng d­íi mét m¸i nhµ th× gi÷a hä còng ®· n¶y sinh nh÷ng t×nh c¶m g¾n bã, th©n thiÕt nh­ ruét thÞt víi nhau. ThËm chÝ cã nh÷ng ng­êi bè d­îng hay mÑ kÕ cßn th­¬ng yªu con riªng h¬n c¶ ng­êi cha mÑ ruét cña con riªng, vµ còng cã tr­êng hîp con riªng dµnh t×nh c¶m cña m×nh cho bè d­îng mÑ kÕ nh­ dµnh t×nh c¶m cho cha mÑ ruét cña m×nh. VÝ dô: ChÞ Hoµng ThÞ H vµ anh NguyÔn Xu©n C kÕt h«n n¨m 2000. Tr­íc khi kÕt h«n chÞ NguyÔn ThÞ H ®· cã mét ng­êi con riªng tªn lµ Hoµng ThÞ V sinh n¨m 1995. Qu¸ tr×nh chung sèng vî chång hoµ thuËn, h¹nh phóc vµ ®· cã mét ng­êi con chung tªn NguyÔn ThÞ M. §Õn th¸ng 6/2005 th× ph¸t sinh m©u thuÉn. Nguyªn nh©n do tÝnh t×nh kh«ng, nghi ngê nhau vÒ lßng chung thuû, dÉn ®Õn vî chång th­êng xuyªn va ch¹m lÉn nhau. Anh NguyÔn Xu©n C vµ chÞ Hoµng ThÞ H ®· lµm ®¬n thuËn t×nh li h«n göi ®Õn Toµ ¸n huyÖn T TØnh T. Trong ®¬n anh C cã tr×nh bµy: Anh vµ chÞ Hoµng ThÞ H cã 2 ng­êi con, con chung tªn lµ NguyÔn ThÞ M vµ con riªng tªn lµ Hoµng ThÞ V. HiÖn nay hai ch¸u ®ang ë víi chÞ Hoµng ThÞ H. Do anh th­êng xuyªn ®i lµm ¨n xa nªn kh«ng cã ®iÒu kiÖn trùc tiÕp ch¨m sãc hai ch¸u, trong tr­êng hîp li h«n anh xin ®­îc cÊp d­ìng nu«i hai ch¸u mçi th¸ng 1000.000 ®ång. MÆc dï ch¸u Hoµng ThÞ V kh«ng ph¶i lµ con ruét cña anh nh­ng trong qu¸ tr×nh chung sèng cïng chÞ Hoµng ThÞ H anh C ®· lu«n coi ch¸u nh­ con ruét cña m×nh. Nay anh chÞ li h«n do bÊt ®ång quan ®iÓm, kh«ng thÓ v× thÕ mµ mèi quan hÖ cha con tõ tr­íc ®Õn nay còng chÊm døt theo. Anh xin ®­îc cÊp d­ìng nu«i ch¸u Hoµng ThÞ V còng nh­ ch¸u NguyÔn ThÞ M ®Õn khi hai ch¸u tr­ëng thµnh. T¹i quyÕt ®Þnh sè 165/Q§HGT ngµy 18/11/2006 TAND huyÖn T TØnh T ®· quyÕt: C«ng nhËn sù thuËn t×nh li h«n gi÷a anh NguyÔn Xu©n C vµ chÞ Hoµng ThÞ H. C«ng nhËn sù tho¶ thuËn vÒ nu«i con, giao cho chÞ Hoµng ThÞ H nu«i hai ch¸u lµ ch¸u Hoµng ThÞ V vµ ch¸u NguyÔn ThÞ H. Hµng th¸ng anh NguyÔn Xu©n C cã tr¸ch nhiÖm ®ãng gãp nu«i con mçi th¸ng 1000.000 ®ång ®Õn khi hai ch¸u trßn 18 tuæi. Qua vô viÖc trªn cã thÓ r»ng kh«ng ph¶i ng­êi bè d­îng hay mÑ kÕ nµo còng tõ chèi cÊp d­ìng nu«i con riªng. LuËt HN&G§ nªn ®­a ra c¸c quy ®Þnh cô thÓ vÒ viÖc cÊp d­ìng nu«i con riªng gi÷a bè d­îng, mÑ kÕ ®Ó tr¸ch t×nh tr¹ng Toµ ¸n khi xÐt xö kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt trong tr­êng hîp gi¶i quyÕt yªu cÇu cÊp d­ìng gi÷a bè d­îng, mÑ kÕ víi con riªng cña vî hoÆc con riªng cña chång. ViÖc quy ®Þnh bè d­îng, mÑ kÕ cã nghÜa vô cÊp d­ìng cho con riªng cña vî hoÆc con riªng cña chång khi li h«n vµ ng­îc l¹i con riªng còng cã nghÜa vô ch¨m sãc bè d­îng, mÑ kÕ ®iÒu nµy hoµn toµn phï hîp víi phong tôc, tËp qu¸n vµ ®¹o ®øc cña ng­êi ViÖt Nam. 3.3. Mét sè kiÕn nghÞ vÒ cÊp d­ìng khi li h«n 3.3.1. Thêi ®iÓm b¾t ®Çu cÊp d­ìng nu«i con §Ó ®¶m b¶o quyÒn lîi cña con ®­îc cÊp d­ìng nh»m ®¸p øng nhu cÇu thiÕt yÕu trong mäi tr­êng hîp thùc tiÔn, t«i xin kiÕn nghÞ c¸c c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn cÇn ph¶i cã quy ®Þnh vµ x¸c ®Þnh thêi ®iÓm cha hoÆc mÑ ph¶i cÊp d­ìng nu«i con khi li h«n mµ kh«ng trùc tiÕp nu«i con nh­ sau: Thø nhÊt: Thêi ®iÓm cha hoÆc mÑ kh«ng trùc tiÕp nu«i con khi li h«n ph¶i cÊp d­ìng nu«i con lµ thêi ®iÓm Toµ ¸n lËp biªn b¶n lÇn sau cïng, trong tr­êng hîp quyÕt ®Þnh thuËn t×nh li h«n. Thø hai: Thêi ®iÓm cha hoÆc mÑ kh«ng trùc tiÕp nu«i con khi li h«n ph¶i cÊp d­ìng nu«i con lµ ngµy tuyªn ¸n s¬ thÈm, trong tr­êng hîp c¸c bªn kh«ng tho¶ thuËn ®­îc vÒ viÖc cÊp d­ìng nu«i con vµ Toµ ¸n ®­a vô ¸n ra xÐt xö. Thø ba: Thêi ®iÓm cha hoÆc mÑ kh«ng trùc tiÕp nu«i con khi li h«n ph¶i cÊp d­ìng nu«i con kÓ tõ ngµy cha hoÆc mÑ kh«ng sèng chung víi nhau trë vÒ sau cho ®Õn khi chÊm døt nghÜa vô cÊp d­ìng nu«i con. Mµ Toµ ¸n cã c¨n cø x¸c ®Þnh trong kho¶ng thêi gian vî chång kh«ng sèng chung víi nhau, nªn kh«ng thùc hiÖn nghÜa vô ch¨m sãc, nu«i d­ìng gi¸o dôc con - cã nghÜa lµ nghÜa vô cÊp d­ìng nu«i con cña vî hoÆc chång khi li h«n b¾t ®Çu kÓ tõ thêi ®iÓm vî chång li th©n ®Õn khi li h«n trë vÒ sau cho ®Õn lóc nghÜa vô cÊp d­ìng ®­îc chÊm døt theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt h«n nh©n vµ gia ®×nh. Bëi v× trªn thùc tÕ cã nhiÒu ng­êi vî do m©u thuÉn qu¸ lín ®èi víi ng­êi chång vµ th­êng xuyªn bÞ ng­êi chång ®¸nh ®Ëp, xóc ph¹m vÒ nh©n phÈm (mµ chóng ta th­êng gäi lµ n¹n b¹o hµnh, nh­ng ch­a ®Õn møc ph¶i truy cøu tr¸ch nhiÖm h×nh sù) ®· lµm cho ng­êi vî vµ con ph¶i ®i n¬i kh¸c ®Ó chê toµ gi¶i quyÕt viÖc li h«n hoÆc ng­êi chång ®i lµm ¨n xa, chung sèng víi ng­êi kh¸c mµ vî chång kh«ng chung sèng víi nhau tr­íc khi li h«n mµ mét bªn vî hoÆc chång kh«ng sèng chung víi con, ®ång thêi còng kh«ng thùc hiÖn viÖc ch¨m sãc, nu«i d­ìng, gi¸o dôc con c¸i (Nh­ng kh«ng thuéc tr­êng hîp trèn tr¸nh nghÜa vô cÊp d­ìng nu«i con vµ ®· yªu cÇu Toµ ¸n gi¶i quyÕt ). 3.3.2. VÊn ®Ò t¹m ngõng cÊp d­ìng * §iÒu kiÖn ®­îc t¹m ho·n cÊp d­ìng. Ng­êi ®­îc cÊp d­ìng ph¶i l©m vµo “ hoµn c¶nh kinh tÕ khã kh¨n”. Mµ mét ng­êi ®­îc coi lµ khã kh¨n vÒ kinh tÕ lµ ng­êi kh«ng cã thu nhËp hoÆc cã thu nhËp nh­ng møc thu nhËp thÊp vµ víi møc thu nhËp ®ã kh«ng thÓ ®¶m b¶o, vµ lo cho cuéc sèng cña ng­êi ®­îc cÊp d­ìng. §ång thêi hä còng kh«ng cã tµi s¶n gi¸ trÞ hoÆc cã tµi s¶n nh­ng sau khi b¸n ®i còng kh«ng thÓ cã kh¶ n¨ng thùc hiÖn tr¸ch nhiÖm cÊp d­ìng cña m×nh. * Thêi gian kÕt thóc t¹m ho·n cÊp d­ìng: Thø nhÊt: §ã lµ tr­íc thêi ®iÓm ng­êi ®­îc cÊp d­ìng trßn 18 tuæi vµ cã kh¶ n¨ng lao ®éng. Bëi lÏ nÕu ng­êi ®­îc cÊp d­ìng trßn 18 tuæi vµ cã kh¶ n¨ng lao ®éng th× nghÜa vô cÊp d­ìng còng chÊm døt, ng­êi ph¶i cÊp d­ìng lóc ®ã còng kh«ng ph¶i thùc hiÖn tr¸ch nhiÖm cÊp d­ìng n÷a, trong tr­êng hîp nµy thêi gian t¹m ho·n cÊp d­ìng ®­¬ng nhiªn chÊm døt. Nh­ vËy, quyÒn lîi cña ng­êi ®­îc cÊp d­ìng trong thêi gian t¹m ho·n tr­íc ®ã sÏ kh«ng ®­îc ®¶m b¶o vµ còng ¶nh h­ëng ®Õn quyÒn lîi cña ng­êi trùc tiÕp nu«i ng­êi ®­îc cÊp d­ìng Thø hai: Trong tr­êng hîp ®­îc cÊp d­ìng lµ ng­êi thµnh niªn nh­ng mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, bÞ tµn tËt, r¬i vµo hoµn c¶nh khã kh¨n, tóng thiÕu th× viÖc t¹m ngõng cÊp d­ìng chØ ®­îc t¹m ngõng trong mét thêi gian cã lîi nhÊt kh«ng ®­îc t¹m ngõng cÊp d­ìng trong mét thêi gian dµi. Trong c¸c b¶n ¸n hay quyÕt ®Þnh cña Toµ ph¶i quy ®Þnh cô thÓ ngµy t¹m ngõng cÊp d­ìng lµ ngµy nµo. Ên ®Þnh mét thêi gian nhÊt ®Þnh ®Ó b¶o vÖ quyÒn lîi cho ng­êi ®­îc cÊp d­ìng còng nh­ quyÒn lîi cña ng­êi trùc tiÕp nu«i ng­êi ®­îc cÊp d­ìng. 3.3.3. VÊn ®Ò cÊp d­ìng gi÷a bè d­îng hoÆc mÑ kÕ cña con riªng cña vî hoÆc chång LuËt HN&G§ 2000 cã quy ®Þnh nghÜa vô ch¨m sãc, nu«i d­ìng gi÷a bè d­îng hoÆc mÑ kÕ víi con riªng cña vî hoÆc chång nh­ng l¹i kh«ng cã quy ®Þnh cô thÓ vÒ nghÜa vô cÊp d­ìng gi÷a hä khi hä kh«ng sèng chung. Theo t«i LuËt HN&G§ còng nh­ c¸c v¨n b¶n cã liªn quan cÇn cã quy ®Þnh cô thÓ vµ gi¶i thÝch râ h¬n còng nh­ bæ sung thªm vÒ chÕ ®Þnh con riªng vµ cÊp d­ìng ®èi víi con riªng mét c¸ch ®Çy ®ñ nh­ sau: Con riªng cña bè d­îng mÑ kÕ vµ nghÜa vô cÊp d­ìng gi÷a nh÷ng ng­êi nµy. Tuy nhiªn, viÖc quy ®Þnh bè d­îng, mÑ kÕ cã nghÜa vô cÊp d­ìng cho con riªng cña vî hoÆc con riªng cña chång khi li h«n ngoµi ®¸p øng c¸c ®iÒu kiÖn nh­: Con ch­a thµnh niªn hoÆc con ®· thµnh niªn mµ bÞ tµn tËt, mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, kh«ng cã kh¶ n¨ng lao ®éng vµ kh«ng cã tµi s¶n ®Ó tù nu«i m×nh, th× ph¶i xÐt tíi viÖc gi÷a bè d­îng, mÑ kÕ ph¶i cã thêi gian sèng chung víi con riªng kh¸ dµi. §ång thêi, con riªng cña vî hoÆc con riªng cña chång ®· cã c«ng lao ch¨m sãc, nu«i d­ìng bè d­îng, mÑ kÕ nh­ cha mÑ ®Î hoÆc cha mÑ nu«i cña m×nh theo c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt h«n nh©n vµ gia ®×nh trong mét thêi gian dµi mµ hä kh«ng ®­îc ai cÊp d­ìng khi ®· héi ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó ®­îc cÊp d­ìng. Chø hoµn toµn kh«ng ph¶i mäi tr­êng hîp con riªng cña bè d­îng mÑ kÕ ®Òu ®­îc bè d­îng, mÑ kÕ khi li h«n cÊp d­ìng cho con riªng cña vî hoÆc con riªng cña chång, mµ thêi gian sèng chung qu¸ Ýt hoÆc c«ng søc ch¨m sãc lÉn nhau ch­a nhiÒu, nay v× bè d­îng, mÑ kÕ chÊm døt h«n nh©n, nªn kh«ng cßn sèng chung víi bè d­îng hoÆc mÑ kÕ n÷a. 3.3.4. C¸ch tÝnh sè tiÒn båi th­êng cÊp d­ìng cho con khi cha mÑ li h«n mµ mét ng­êi bÞ tai n¹n Quan hÖ cÊp d­ìng lµ lo¹i quan hÖ nh©n th©n, g¾n liÒn víi nh©n th©n cña chñ thÓ. §ång thêi quan hÖ cÊp d­ìng lµ lo¹i quan hÖ tµi s¶n ®Æc biÖt. Gi¶ sö vî, chång sau khi li h«n, nÕu bªn kh«ng trùc tiÕp nu«i con kh«ng may bÞ tai n¹n cã thÓ bÞ chÕt hoÆc mÊt kh¶ n¨ng lao ®éng, ®iÒu ®ã ®ång nghÜa víi viÖc nghÜa vô cÊp d­ìng cña ng­êi ®ã ®èi víi con còng chÊm døt. Dï biÕt r»ng ch¼ng ai muèn ®iÒu ®ã x¶y ra, nh­ng trong tr­êng hîp nµy th× quyÒn lîi cña ng­êi con tøc lµ quyÒn lîi cña ng­êi ®­îc cÊp d­ìng bÞ ¶nh h­ëng trùc tiÕp c¶ vÒ vËt chÊt lÉn tinh thÇn. §óng ra ng­êi cã nghÜa vô cÊp d­ìng nu«i con ph¶i thùc hiÖn tr¸ch nhiÖm cÊp d­ìng ®Õn khi ng­êi con tr­ëng thµnh vµ cã kh¶ n¨ng lao ®éng, thËm chÝ ph¶i thùc hiÖn tr¸ch nhiÖm cÊp d­ìng nu«i con v« thêi h¹n nÕu r¬i vµo tr­êng hîp con ®· thµnh niªn kh«ng cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, bÞ tµn tËt nh­ng v× sù cè kh«ng may mµ hä kh«ng thÓ tiÕp tôc thùc hiÖn tr¸ch nhiÖm cña hä, do vËy, trong tr­êng hîp nµy ng­êi ®· g©y ra thiÖt h¹i cho ng­êi ph¶i cÊp d­ìng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm thùc hiÖn tiÕp tr¸ch nhiÖm mµ ng­êi ph¶i cÊp d­ìng ®ang thùc hiÖn dang dë. MÆc dï quan hÖ cÊp d­ìng lµ lo¹i quan hÖ nh©n th©n vµ kh«ng thÓ chuyÓn giao cho ng­êi kh¸c nh­ng trong tr­êng hîp nµy th× kh¸c. Ng­êi ®· g©y ra thiÖt h¹i cho ng­êi cã tr¸ch nhiÖm cÊp d­ìng, khiÕn ng­êi ph¶i cÊp d­ìng kh«ng thÓ thùc hiÖn tr¸ch nhiÖm cña m×nh ph¶i cã nghÜa vô båi th­êng kho¶n tiÒn cÊp d­ìng cho ng­êi ®­îc cÊp d­ìng, nh»m ®¶m b¶o cuéc sèng cho ng­êi ®­îc cÊp d­ìng. §Ó x¸c ®Þnh, tÝnh to¸n chi phÝ cÊp d­ìng, ®¶m b¶o nguyªn t¾c båi th­êng thiÖt h¹i ngoµi hîp ®ång víi môc ®Ých cña tr¸ch nhiÖm båi th­êng lµ kh«i phôc l¹i t×nh tr¹ng nh­ tr­íc khi x¶y ra thiÖt h¹i ®iÒu ®ã kh«ng hÒ ®¬n gi¶n. C¨n cø vµo hoµn c¶nh kinh tÕ chung ë n­íc ta vµ thùc tÕ gi¶i quyÕt viÖc cÊp d­ìng, trªn cë së quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 613 Bé LuËt d©n sù, §iÒu 53 LuËt HN&G§ n¨m 2000 vµ theo kinh nghiÖm mét sè n­íc, theo t«i c¸ch tÝnh kho¶n tiÒn båi th­êng kho¶n tiÒn cÊp d­ìng cã thÓ thùc hiÖn b»ng hai c¸ch sau: Thø nhÊt: C¸c bªn cã thÓ tù tÝnh to¸n, tho¶ thuËn møc båi th­êng vµ thùc hiÖn viÖc båi th­êng theo nguyªn t¾c tù do, tù nguyÖn cam kÕt, tho¶ thuËn trong båi th­êng thiÖt h¹i. Thø hai: Trong tr­êng hîp c¸c bªn kh«ng tù tho¶ thuËn ®­îc th× viÖc tÝnh to¸n, x¸c ®Þnh møc båi th­êng ph¶i ®ång thêi c¨n cø vµo thu nhËp cña ng­êi bÞ h¹i, møc cÊp d­ìng thùc tÕ tr­íc khi x¶y ra thiÖt h¹i, møc sèng trung b×nh cña ®¹i bé phËn d©n c­ ®­îc cÊp d­ìng ®ang sèng. NÕu vÉn cã tranh chÊp th× yªu cÇu Toµ ¸n gi¶i quyÕt. C¨n cø viÖc x¸c ®Þnh tÝnh to¸n c¸c thiÖt h¹i kh¸c, viÖc båi th­êng kho¶n chi phÝ cÊp d­ìng còng cÇn ph¶i c¨n cø vµo lçi cña c¸c bªn, trong ®ã cã lçi cña ng­êi bÞ thiÖt h¹i. Trong tr­êng hîp nhiÒu ng­êi cïng cã lçi g©y thiÖt h¹i th× hä cã tr¸ch nhiÖm liªn ®íi cïng båi th­êng. Kho¶n tiÒn ph¶i båi th­êng cña mçi ng­êi trong tr­êng hîp nµy ®­îc x¸c ®Þnh c¨n cø vµo møc ®é lçi cña hä, trong ®ã cã c¶ lçi cña ng­êi bÞ thiÖt h¹i nÕu ng­êi nµy cã lçi. Trong tr­êng hîp kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc møc ®é lçi th× nh÷ng ng­êi g©y thiÖt h¹i ph¶i båi th­êng theo phÇn b»ng nhau. Ngoµi ra, viÖc tÝnh to¸n kho¶n tiÒn cÊp d­ìng g©y thiÖt h¹i ph¶i båi th­êng cho ng­êi ®­îc cÊp d­ìng còng cÇn ph¶i xem xÐt ®Õn nghÜa vô cÊp d­ìng cña nh÷ng ng­êi kh¸c ®èi víi ng­êi ®­îc cÊp d­ìng. VÝ dô nh­ nghÜa vô cÊp d­ìng cña bè hoÆc mÑ ®èi víi c¸c con khi mét trong hai ng­êi bÞ tai n¹n ®Ó tr¸nh buéc ng­êi g©y thiÖt h¹i ph¶i båi th­êng toµn bé kho¶n tiÒn cÊp d­ìng. Gi¶i quyÕt viÖc båi th­êng kho¶n tiÒn cÊp d­ìng khi cha mÑ li h«n mµ mét trong hai ng­êi cã nghÜa vô cÊp d­ìng nu«i con kh«ng may bi tai n¹n ®ang lµ mét vÊn ®Ò phøc t¹p. NhÊt lµ hiÖn nay, khi viÖc båi th­êng thiÖt h¹i ®ang chÞu sù t¸c ®éng tiªu cùc cña c¬ chÕ thÞ tr­êng nªn ®ang cã xu h­íng bÞ th­¬ng m¹i ho¸. V× vËy LuËt HN&G§ còng nh­ c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt kh¸c cÇn cã c¸c quy ®Þnh cô thÓ vÒ vÊn ®Ò nµy ®Ó b¶o vÖ quyÒn lîi cho ng­êi ®­îc cÊp d­ìng. 3.3.5. VÊn ®Ò vÒ tæ chøc, thùc hiÖn vµ ¸p dông ph¸p luËt Nh»m ng¨n chÆn nh÷ng hiÖn t­îng tiªu cùc cã thÓ x¶y ra trong viÖc cÊp d­ìng nu«i con khi vî chång li h«n nh­: Trèn tr¸nh viÖc thùc hiÖn nghÜa vô…®¶m b¶o môc ®Ých cña viÖc cÊp d­ìng nu«i con mét trong nh÷ng biÖn ph¸p quan träng vµ cÇn thiÕt lµ c«ng t¸c kiÓm tra, thanh tra, gi¸m s¸t viÖc cÊp d­ìng nu«i con. C«ng t¸c ®ã cÇn ®­îc thùc hiÖn mét c¸ch th­êng xuyªn theo ®Þnh k× hoÆc tiÕn hµnh ®ét xuÊt khi cã d­ luËt, hay cã ®¬n tè c¸o cña quÇn chóng nh©n d©n. §Ó ®¶m b¶o viÖc ¸p dông ph¸p luËt trong thùc tiÔn c¸c vÊn ®Ò liªn quan ®Õn viÖc cÊp d­ìng nu«i con ®­îc chÝnh x¸c, ®óng ®¾n vµ cã hiÖu qu¶, vÊn ®Ò ®Æt ra lµ n©ng cao n¨ng lùc c¸n bé cã liªn quan ®Õn viÖc cÊp d­ìng nu«i con, ®Ò cao tr¸ch nhiÖm “ chÝ c«ng v« t­” kh«ng ng¹i khã kh¨n khi x¸c minh sù viÖc. Trong qu¸ tr×nh c­ìng chÕ thi hµnh ¸n cÇn cã sù phèi hîp cña c¸c c¬ quan nh­ ViÖn kiÓm s¸t, c¬ quan C«ng an, c¬ quan thi hµnh ¸n ®­a ra nh÷ng biÖn ph¸p tho¶ ®¸ng buéc ng­êi ph¶i thi hµnh ¸n thùc hiÖn nghiªm tóc nghÜa vô cÊp d­ìng. Ngoµi ra, c«ng t¸c tuyªn truyÒn, gi¸o dôc ph¸p luËt vÒ cÊp d­ìng nu«i con khi vî chång li h«n ®­îc tiÕn hµnh vµ ®Èy m¹nh ®Ó lµm cho quÇn chóng nh©n d©n hiÓu râ môc ®Ých vµ ý nghÜa vÒ c¸c vÊn ®Ò cã liªn quan ®Õn viÖc cÊp d­ìng nu«i con. Do ®ã, t¹o ®­îc sù ®ång t×nh, ñng hé vµ mäi ng­êi cã th¸i ®é ®óng ®¾n, nhËn thøc ®Çy ®ñ c¸c vÊn ®Ò vÒ cÊp d­ìng nu«i con. Trªn c¬ së ®ã gióp mäi ng­êi ý thøc quyÒn lîi cña m×nh vµ b¶o vÖ quyÒn lîi chÝnh ®¸ng cña cña c¸c bªn trong quan hÖ cÊp d­ìng ®Æc biÖt lµ quyÒn lîi cña ng­êi con. KÕt luËn Trªn ®©y lµ nh÷ng néi dung c¬ b¶n cña kho¸ luËn tèt nghiÖp: “ Mét sè vÊn ®Ò cÊp d­ìng trong tr­êng hîp li h«n”. ChÕ ®Þnh cÊp d­ìng lµ mét chÕ ®Þnh cã ý nghÜa quan träng trong ph¸p luËt vÒ h«n nh©n vµ gia ®×nh. Kh«ng chØ cã ý nghÜa trong ph¹m vi mét quèc gia mµ ®©y ®· vµ ®ang lµ vÊn ®Ò cña toµn cÇu. ChÕ ®Þnh cÊp d­ìng ®· gãp phÇn vµo viÖc ®¶m b¶o cho cuéc sèng cña ng­êi ®­îc cÊp d­ìng, ®Æc biÖt ®èi víi nh÷ng ng­êi ch­a thµnh niªn hoÆc ®· thµnh niªn nh­ng kh«ng cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, bÞ tµn tËt trong tr­êng hîp cha mÑ li h«n. §¶m b¶o cho c¸c em ®­îc ch¨m sãc, nu«i d­ìng ®­îc ph¸t triÓn toµn diÖn vÒ thÓ chÊt vµ tinh thÇn dï kh«ng ®­îc sèng cïng c¶ cha vµ mÑ trong mét gia ®×nh. Ngoµi ra, chÕ ®Þnh cÊp d­ìng cßn lµ ph­¬ng thøc ®Ó b¶o vÖ quyÒn vµ lîi Ých chÝnh ®¸ng cña ng­êi ph¶i cÊp d­ìng trong quan hÖ cÊp d­ìng, qua viÖc x¸c lËp quan hÖ cÊp d­ìng gi÷a ng­êi ®­îc cÊp d­ìng vµ ng­êi ph¶i cÊp d­ìng. VÊn ®Ò cÊp d­ìng ®­îc quy ®Þnh kh¸ cô thÓ vµ ®Çy ®ñ trong LuËt HN&G§ n¨m 2000 vµ cã ý nghÜa rÊt quan träng trong viÖc x¸c ®Þnh c¸c vÊn ®Ò liªn quan ®Õn cÊp d­ìng cho con khi vî chång li h«n, cÊp d­ìng gi÷a vî vµ chång. Tuy nhiªn, cïng víi sù vËn ®éng vµ ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ ®· t¸c ®éng vµo c¸c quan hÖ x· héi nãi chung vµ quan hÖ cÊp d­ìng nãi riªng. Mét sè quy ®Þnh cña ph¸p luËt ®· kh«ng cßn phï hîp víi thùc tÕ, mét sè vÊn ®Ò cßn ch­a ®­îc quy ®Þnh hoÆc quy ®Þnh ch­a ®Çy ®ñ, ®ßi hái ph¸p luËt vÒ cÊp d­ìng cÇn ph¶i söa ®æi, bæ sung nh»m ®¸p øng c¸c yªu cÇu cña thùc tÕ. Cïng víi ®ã, chóng ta cÇn tiÕn hµnh c«ng t¸c kiÓm tra, thanh tra, gi¸m s¸t vÒ cÊp d­ìng trªn thùc tÕ vµ n©ng cao tr¸ch nhiÖm, n¨ng lùc chuyªn m«n cña c¸n bé cã thÈm quyÒn, ph¶i chó träng c«ng t¸c tuyªn truyÒn phæ biÕn gi¸o dôc ph¸p luËt vÒ cÊp d­ìng, ®Æc biÖt lµ cÊp d­ìng trong tr­êng hîp vî chång li h«n ®Ó mäi tÇng líp nh©n d©n cã nhËn thøc ®Çy ®ñ, ®óng ®¾n vÒ vÊn ®Ò nµy vµ ý thøc ®­îc quyÒn lîi, tr¸ch nhiÖm cña m×nh trong viÖc cÊp d­ìng. Danh môc tµi liÖu tham kh¶o HiÕn ph¸p 1992 Bé LuËt d©n sù n¨m 2005, NXB ChÝnh trÞ Quèc gia, Hµ Néi. LuËt H«n nh©n vµ gia ®×nh n¨m 1959 LuËt H«n nh©n vµ gia ®×nh n¨m 1986 LuËt H«n nh©n vµ gia ®×nh n¨m 2000, NXB ChÝnh trÞ Quèc gia, Hµ Néi. NghÞ ®Þnh sè 70/2001/N§ - CP ngµy 22/10/2001 quy ®Þnh chi tiÕt thi hµnh LuËt H«n nh©n vµ gia ®×nh n¨m 2000. NghÞ quyÕt cña Héi ®ång thÈm ph¸n Tßa ¸n nh©n d©n tèi cao sè 02/2000/H§ - H§TP ngµy 23/12/2000 h­íng dÉn ¸p dông mét sè quy ®Þnh cña LuËt H«n nh©n vµ gia ®×nh n¨m 2000. S¾c lÖnh cña Chñ tÞch ChÝnh phñ n­íc ViÖt Nam D©n Chñ Céng Hßa sè 97/SL ngµy 22/5/1950. Gi¸o tr×nh LuËt H«n nh©n vµ gia ®×nh ViÖt Nam, NXB C«ng an nh©n d©n 2004, tõ trang 61 ®Õn trang 72 vµ tõ trang197 ®Õn 226. Ph¹m Xu©n Linh, Bµn vÒ chÕ ®Þnh nghÜa vô cña cha mÑ ®èi víi con theo LuËt H«n nh©n vµ gia ®×nh n¨m 2000, T¹p chÝ d©n chñ vµ ph¸p luËt sè 9 (1974) – 2006, tõ trang 46 ®Õn trang 49. NguyÔn Thanh Hång, VÊn ®Ò båi th­êng kho¶n tiÒn cÊp d­ìng trong c¸c vô tai n¹n giao th«ng theo Bé LuËt d©n sù ViÖt Nam, T¹p chÝ LuËt häc sè 4/2002, tõ trang 24 ®Õn trang 28. Th¹c sÜ Ng« ThÞ H­êng, NghÜa vô cÊp d­ìng gi÷a vî vµ chång khi li h«n, T¹p chÝ LuËt häc sè 3 chuyªn ®Ò th¸ng 3/2003, tõ trang 38 ®Õn trang 40. Th¹c sÜ Ng« ThÞ H­êng, Mèi quan hÖ gi÷a nghÜa vô nu«i d­ìng vµ cÊp d­ìng trong LuËt H«n nh©n vµ gia ®×nh, T¹p chÝ D©n chñ vµ ph¸p luËt, tõ trang 13 ®Õn trang 18. Th¹c sÜ Phan ThÞ V©n H­¬ng, CÊp d­ìng theo quy ®Þnh cña LuËt H«n nh©n vµ gia ®×nh n¨m 2000, T¹p chÝ Tßa ¸n nh©n d©n sè 6 th¸ng 3/2004, tõ trang 21 ®Õn trang 24. S¾c lÖnh cña Chñ tÞch ChÝnh phñ n­íc ViÖt Nam D©n Chñ Céng Hßa sè 159/SL ngµy 17/11/1950. Môc lôc Trang Lêi nãi ®Çu 1 Ch­¬ng 1: Mét sè vÊn ®Ò lÝ luËn vÒ cÊp d­ìng 3 1.1. Kh¸i niÖm cÊp d­ìng 3 1.1.1. Kh¸i niÖm 3 1.1.2. Ph©n biÖt cÊp d­ìng vµ nu«i d­ìng 4 1.2. §Æc ®iÓm cña quan hÖ cÊp d­ìng 6 1.3. §iÒu kiÖn ph¸t sinh nghÜa vô cÊp d­ìng 8 1.4. ChÕ ®Þnh cÊp d­ìng trong ph¸p luËt ViÖt Nam tõ C¸ch m¹ng th¸ng t¸m ®Õn nay 12 Ch­¬ng 2: CÊp d­ìng trong tr­êng hîp li h«n trong LuËt H«n nh©n vµ gia ®×nh n¨m 2000 17 2.1. C¸c tr­êng hîp cÊp d­ìng khi vî chång li h«n 17 2.1.1. CÊp d­ìng gi÷a vî vµ chång 17 2.1.2. CÊp d­ìng gi÷a cha mÑ ®èi víi con 19 2.2. Møc cÊp d­ìng – Ph­¬ng thøc thùc hiÖn cÊp d­ìng 21 2.2.1. Møc cÊp d­ìng 21 2.2.2. Ph­¬ng thøc thùc hiÖn cÊp d­ìng 23 2.3. ChÊm døt quan hÖ cÊp d­ìng 24 Ch­¬ng 3: Thùc tiÔn gi¶i quyÕt cÊp d­ìng trong tr­êng hîp li h«n vµ mét sè kiÕn nghÞ 26 3.1. NhËn xÐt chung 26 3.2. Thùc tiÔn gi¶i quyÕt c¸c tr­êng hîp cÊp d­ìng khi li h«n 27 3.2.1. V­íng m¾c vÒ vÊn ®Ò thêi ®iÓm thùc hiÖn nghÜa vô cÊp d­ìng 28 3.2.2. V­íng m¾c trong viÖc thùc hiÖn thêi ®iÓm kÕt thóc cÊp d­ìng nu«i con 31 3.2.3. V­íng m¾c vÒ t¹m ngõng cÊp d­ìng 35 3.2.4. V­íng m¾c trong tr­êng hîp cÊp d­ìng cña bè d­îng, mÑ kÕ cho con riªng cña vî hoÆc con riªng cña chång 38 3.3. Mét sè kiÕn nghÞ vÒ cÊp d­ìng khi li h«n 41 3.3.1. Thêi ®iÓm b¾t ®Çu cÊp d­ìng nu«i con 41 3.3.2. VÊn ®Ò t¹m ngõng cÊp d­ìng 42 3.3.3. VÊn ®Ò cÊp d­ìng cña bè d­îng, mÑ kÕ cho con riªng cña vî hoÆc con riªng cña chång 43 3.3.4. C¸ch tÝnh tiÒn båi th­êng cÊp d­ìng nu«i con khi vî chång li h«n mµ mét ng­êi bÞ tai n¹n 44 3.3.5. VÊn ®Ò vÒ tæ chøc, thùc hiÖn vµ ¸p dông ph¸p luËt 45 KÕt luËn 47 Danh môc tµi liÖu tham kh¶o

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docMột số vấn đề cấp dưỡng trong trường hợp li hôn.doc
Luận văn liên quan