Nhận thức về đổi mới nội dung phương pháp dạy học môn đạo đức lớp 2

Như chúng ta đã biết: Đất nước ta đang bước vào thời kỳ đổi mới, thời ký đẩy mạnh phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, KHKT, xây dựng công nghiệp hoá - hiện đại hoá nhằm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, nâng cao đời sống tinh thần, vật chất của nhân dân. Cùng với sự đổi mới của đất nước, sự nghiệp giáo dục và đào tạo cũng từng bước đổi mới nội dung – Phương pháp dạy học nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển toàn diện nguồn nhân lực: Có đủ phẩm chất đạo đức, trí thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và trình độ KHKT để phục vụ công nghiệp hoá - hiện đại hoá phù hợp với truyền thống và tình hình thực tiễn của đất nước ta hiện nay, tiếp cận với truyền thống và tình hình thực tiễn của đất nước ta hiện nay, tiếp cận với trình độ giáo dục phổ thông của các nước phát triển trong khu vực và trên toàn thế giới. Để đạt được mục tiêu trên, năm học 2005 – 2006 Bộ giáo dục - Đào tạo đã triển khai năm thứ 3 thực hiện chương trình thay sách giáo khoa mới lớp 2 và lớp 7 trong phạm vi toàn quốc. Theo tôi đây là một chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Giáo dục - Đào tạo đã triển khai kịp thời phù hợp với lòng mong mỏi của nhân dân đặc biệt là đối với thế hệ trẻ tương lại. Cùng với các môn học khác: Đạo đức cũng là môn học quan trọng bắt buộc trong trường tiểu học. Môn đạo đức đã giúp cho học sinh có những hiểu biết ban đầu về một số chuẩn mực hành vi đạo đức và pháp luật phù hợp với lứa tuổi trong các mối quan hệ của các em với bản thân, gia đình, nhà trường, cộng đồng, môi trường tự nhiên và ý nghĩa của việc thực hiện các chuẩn mực đó. Từng bước hình thành kỹ năng nhận xét, đánh giá hành vi của bản thân và những người xung quanh. Theo chuẩn mực đã học, kỹ năng lựa chọn và thực hiện các hành vi ứng xử phù hợp chuẩn mực trong các quan hệ và tình huống đơn giản, cụ thể của cuộc sống. Từng bước hình thành thái độ tự trọng, tự tin, yêu thương tôn trọng con người, yêu cái thiện, cái đúng, cái tốt, không đồng tình với cái ác, cái sai, cái xấu. Như Bác Hồ đã nói: “Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó, có tài mà không có tài thì làm việc gì cũng khó, có tài mà không có đức là người vô dụng”. Từ các mục tiêu trên, nhiệm vụ quan trọng nhất đặt ra cho chúng tôi những người làm công tác giảng dạy – là phải học tập và nắm vững được mục tiêu môn học, nội dung đổi mới chương trình và phương phá dạy học mới. - Là một giáo viên giảng dạy ở trường tiểu học, tôi hiểu được vai trò trách nhiệm của mình, tôi đã định ra cho mình những tiêu chuẩn và yêu cầu cụ thể. Đó là phải học tập, đi sâu tìm hiểu, nghiên cứu nội dung sách giáo khoa chương trình đổi mới, thể nghiệm giảng dạy, dự giờ thăm lớp để đúc rút cho mình một kinh nghiệm quý báu.

doc12 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 06/02/2013 | Lượt xem: 1834 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Nhận thức về đổi mới nội dung phương pháp dạy học môn đạo đức lớp 2, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
NhËn thøc vÒ ®æi míi néi dung Ph­¬ng ph¸p d¹y häc m«n ®¹o ®øc líp 2 A. §Æt vÊn ®Ò Nh­ chóng ta ®· biÕt: §Êt n­íc ta ®ang b­íc vµo thêi kú ®æi míi, thêi ký ®Èy m¹nh ph¸t triÓn kinh tÕ, v¨n hãa, x· héi, KHKT, x©y dùng c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ nh»m ®­a n­íc ta ra khái t×nh tr¹ng kÐm ph¸t triÓn, n©ng cao ®êi sèng tinh thÇn, vËt chÊt cña nh©n d©n. Cïng víi sù ®æi míi cña ®Êt n­íc, sù nghiÖp gi¸o dôc vµ ®µo t¹o còng tõng b­íc ®æi míi néi dung – Ph­¬ng ph¸p d¹y häc nh»m ®¸p øng yªu cÇu ph¸t triÓn toµn diÖn nguån nh©n lùc: Cã ®ñ phÈm chÊt ®¹o ®øc, trÝ thøc, søc khoÎ, thÈm mü vµ tr×nh ®é KHKT ®Ó phôc vô c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ phï hîp víi truyÒn thèng vµ t×nh h×nh thùc tiÔn cña ®Êt n­íc ta hiÖn nay, tiÕp cËn víi truyÒn thèng vµ t×nh h×nh thùc tiÔn cña ®Êt n­íc ta hiÖn nay, tiÕp cËn víi tr×nh ®é gi¸o dôc phæ th«ng cña c¸c n­íc ph¸t triÓn trong khu vùc vµ trªn toµn thÕ giíi. §Ó ®¹t ®­îc môc tiªu trªn, n¨m häc 2005 – 2006 Bé gi¸o dôc - §µo t¹o ®· triÓn khai n¨m thø 3 thùc hiÖn ch­¬ng tr×nh thay s¸ch gi¸o khoa míi líp 2 vµ líp 7 trong ph¹m vi toµn quèc. Theo t«i ®©y lµ mét chñ tr­¬ng ®óng ®¾n cña §¶ng, Nhµ n­íc vµ Bé Gi¸o dôc - §µo t¹o ®· triÓn khai kÞp thêi phï hîp víi lßng mong mái cña nh©n d©n ®Æc biÖt lµ ®èi víi thÕ hÖ trÎ t­¬ng l¹i. Cïng víi c¸c m«n häc kh¸c: §¹o ®øc còng lµ m«n häc quan träng b¾t buéc trong tr­êng tiÓu häc. M«n ®¹o ®øc ®· gióp cho häc sinh cã nh÷ng hiÓu biÕt ban ®Çu vÒ mét sè chuÈn mùc hµnh vi ®¹o ®øc vµ ph¸p luËt phï hîp víi løa tuæi trong c¸c mèi quan hÖ cña c¸c em víi b¶n th©n, gia ®×nh, nhµ tr­êng, céng ®ång, m«i tr­êng tù nhiªn vµ ý nghÜa cña viÖc thùc hiÖn c¸c chuÈn mùc ®ã. Tõng b­íc h×nh thµnh kü n¨ng nhËn xÐt, ®¸nh gi¸ hµnh vi cña b¶n th©n vµ nh÷ng ng­êi xung quanh. Theo chuÈn mùc ®· häc, kü n¨ng lùa chän vµ thùc hiÖn c¸c hµnh vi øng xö phï hîp chuÈn mùc trong c¸c quan hÖ vµ t×nh huèng ®¬n gi¶n, cô thÓ cña cuéc sèng. Tõng b­íc h×nh thµnh th¸i ®é tù träng, tù tin, yªu th­¬ng t«n träng con ng­êi, yªu c¸i thiÖn, c¸i ®óng, c¸i tèt, kh«ng ®ång t×nh víi c¸i ¸c, c¸i sai, c¸i xÊu. Nh­ B¸c Hå ®· nãi: “Cã ®øc mµ kh«ng cã tµi th× lµm viÖc g× còng khã, cã tµi mµ kh«ng cã tµi th× lµm viÖc g× còng khã, cã tµi mµ kh«ng cã ®øc lµ ng­êi v« dông”. Tõ c¸c môc tiªu trªn, nhiÖm vô quan träng nhÊt ®Æt ra cho chóng t«i nh÷ng ng­êi lµm c«ng t¸c gi¶ng d¹y – lµ ph¶i häc tËp vµ n¾m v÷ng ®­îc môc tiªu m«n häc, néi dung ®æi míi ch­¬ng tr×nh vµ ph­¬ng ph¸ d¹y häc míi. - Lµ mét gi¸o viªn gi¶ng d¹y ë tr­êng tiÓu häc, t«i hiÓu ®­îc vai trß tr¸ch nhiÖm cña m×nh, t«i ®· ®Þnh ra cho m×nh nh÷ng tiªu chuÈn vµ yªu cÇu cô thÓ. §ã lµ ph¶i häc tËp, ®i s©u t×m hiÓu, nghiªn cøu néi dung s¸ch gi¸o khoa ch­¬ng tr×nh ®æi míi, thÓ nghiÖm gi¶ng d¹y, dù giê th¨m líp ®Ó ®óc rót cho m×nh mét kinh nghiÖm quý b¸u. B. Néi dung I. Nh÷ng ®æi míi vÒ néi dung ch­¬ng tr×nh ®¹o ®øc líp 2. 1. §æi míi vÒ néi dung ch­¬ng tr×nh ®¹o ®øc líp 2: a). CÊu tróc: CÊu tróc ch­¬ng tr×nh cã tÝnh ®ång t©m ph¸t triÓn h¬n, néi dung c¸c chuÈn mùc hµnh vi mang tÝnh më réng h¬n. Häc sinh chØ cã vë bµi tËp ®¹o ®øc kh«ng cã s¸ch in ®¹o ®øc. Tr­íc ®©y mçi bµi ®¹o ®øc lµ mét chuyÖn kÓ dµi dßng kh«ng phï hîp víi ®Æc ®iÓm t©m sinh lý häc sinh, häc sinh lµm viÖc trªn mét khu«n mÉu. Gi¸o viªn hái, trß tr¶ lêi cßn nÆng vÒ lý thuyÕt. Khi x©y dùng cÊu tróc ch­¬ng tr×nh ®¹o ®øc míi, ng­êi biªn so¹n ®· xuÊt ph¸t tõ ®Æc ®iÓm t©m sinh lý häc sinh tiÓu häc trong c¸c mèi quan hÖ: Nguyªn t¾c mèi quan hÖ vi m«, vÜ m« (ë ®©y mèi quan hÖ vi m« lµ chÝnh) nã trùc tiÕp t¸c ®éng ®Õn häc sinh tiÓu häc. b). Thay ®æi tªn bµi häc Thay ®æi tªn mét sè bµi häc cho phï hîp vµ râ nghÜa, ®Çy ®ñ h¬n. VÝ dô: Ch­¬ng tr×nh cò: Häc tËp ®óng giê giÊc. Ch­¬ng tr×nh míi: Häc tËp sinh ho¹t ®óng giê. Ch­¬ng tr×nh cò: Yªu th­¬ng loµi vËt. Ch­¬ng tr×nh míi: B¶o vÖ loµi vËt cã Ých. Néi dung yªu cÇu cña mét sè bµi ®­îc më réng h¬n. c). VÒ thêi l­îng: - Ch­¬ng tr×nh cò chØ häc 33 tiÕt / n¨m, ch­¬ng tr×nh míi t¨ng lªn 35 tiÕt/ n¨m. Thêi l­îng t¨ng nh­ng sè l­îng bµi ch­¬ng tr×nh míi cã 14 bµi gi¶m so víi ch­¬ng tr×nh cò 1 bµi. 14 bµi mçi bµi häc 2 tiÕt. Cã 28 tiÕt, 1 tiÕt «n tËp kú I, 1 tiÕt kiÓm tra kú I, 1 tiÕt «n tËp cuèi n¨m, 1 tiÕt kiÓm tra cuèi n¨m. Cã 3 tiÕt dµnh cho ®Þa ph­¬ng, tr­êng d¹y nh÷ng vÊn ®Ò vÒ ®¹o ®øc cÇn quan t©m cña tr­êng cña ®Þa ph­¬ng. VÝ dô: - VÊn ®Ò quyÒn trÎ em - VÊn ®Ò an toµn giao th«ng - VÊn ®Ò b¶o vÖ m«i tr­êng - VÊn ®Ò phßng tr¸nh c¸c tÖ n¹n x· héi - VÊn ®Ò phßng chèng bÖnh hiÓm nghÌo. Thêi ®iÓm d¹y häc c¸c tiÕt nµy còng rÊt linh ho¹t: Cã thÓ vµo cuèi häc kú I hoÆc cuèi n¨m. d). Néi dung ch­¬ng tr×nh míi: - Phï hîp víi løa tuæi trong c¸c mèi quan hÖ cña c¸c em víi b¶n th©n, gia ®×nh, céng ®ång vµ m«i tr­êng tù nhiªn. Ch­¬ng tr×nh míi cã bæ sung thªm mét sè chuÈn mùc hµnh vi: VÝ dô: + Gi÷ trËt tù vÖ sinh n¬i c«ng céng. + BiÕt nãi lêi yªu cÇu ®Ò nghÞ. + LÞch sù khi gäi vµ nhËn ®iÖn tho¹i. + LÞch sù khi ®Õn nhµ ng­êi kh¸c. + Gióp ®ì ng­êi khuyÕt tËt. - Néi dung ®¹o ®øc líp 2 theo ch­¬ng tr×nh míi lµ d¹y häc sinh nh÷ng hµnh vi øng xö phï hîp víi c¸c chuÈn mùc ®¹o ®øc x· héi trong t×nh huèng ®¬n gi¶n, cô thÓ cña cuéc sèng hµng ngµy. Néi dung m«n ®¹o ®øc líp 2 míi kÕt hîp gi÷a gi¸o dôc quyÒn vµ gi¸o dôc bæn phËn cña häc sinh. Cßn ë néi dung ch­¬ng tr×nh cò th× chØ gi¸o dôc vÒ bæn phËn lµ chÝnh. - Néi dung ch­¬ng tr×nh míi kh«ng chØ gi¸o dôc bæn phËn tr¸ch nhiÖm cña häc sinh ®èi víi gia ®×nh, nhµ tr­êng, x· héi, m«i tr­êng tù nhiªn mµ cßn gi¸o dôc häc sinh cã tr¸ch nhiÖm ®èi víi chÝnh b¶n th©n, biÕt quý träng b¶n th©n, biÕt tù ch¨m sãc b¶n th©n, cã tr¸ch nhiÖm vÒ c¸c hµnh vi, viÖc lµm cña m×nh. VÝ dô: Bµi 1: Häc tËp sinh ho¹t ®óng giê. Bµi 2: BiÕt nhËn lçi vµ söa lçi. Bµi 3: Gän gµng ng¨n n¾p. Bµi 4: Ch¨m chØ häc tËp. - Ch­¬ng tr×nh míi quan t©m ®Õn 3 mÆt: Trang bÞ kiÕn thøc, båi d­ìng t×nh c¶m, th¸i ®é, h×nh thµnh kü n¨ng, hµnh vi ®¹o ®øc. + Ch­¬ng tr×nh cò: Quan t©m trang bÞ kiÕn thøc. + ch­¬ng tr×nh míi: ®Æc biÖt quan t©m h×nh thµnh kü n¨ng vµ hµnh vi ®¹o ®øc. ë ch­¬ng tr×nh cò kh«ng nhÊn m¹nh vÒ h×nh thµnh kü n¨ng vµ hµnh vi ®¹o ®øc mµ chØ ph©n tÝch mèi quan hÖ ë 3 mÆt. - Néi dung ch­¬ng tr×nh ®¹o ®øc líp 2 míi gÇn gòi víi cuéc sèng thùc cña häc sinh. C¸c tranh, ¶nh, truyÖn, t×nh huèng, tÊm g­¬ng ... ®Ó d¹y häc m«n ®¹o ®øc líp 2 ®­îc lÊy tõ chÝnh cuéc sèng thùc cña häc sinh, víi c¸c mèi quan hÖ gÇn gòi, quen thuéc hµng ngµy cña c¸c em. * Nh­ vËy ch­¬ng tr×nh ®¹o ®øc líp 2 míi vÒ néi dung vµ h×nh thøc ®­îc më réng phong phó h¬n, yªu cÇu ®­îc nhÑ nhµng h¬n, häc sinh kh«ng ph¶i häc thuéc lßng bµi häc gß bã nh­ tr­íc mµ ®iÒu quan träng lµ häc sinh biÕt thÓ hiÖn th¸i ®é, hµnh vi phï hîp trong c¸c t×nh huèng cña cuéc sèng hµng ngµy. VÝ dô: Bµi 1: Häc tËp sinh ho¹t ®óng giê. Häc sinh cÇn häc ®­îc: ThÕ nµo lµ häc tËp sinh ho¹t ®óng giê, t¹i sao ph¶i häc tËp sinh ho¹t ®óng giê, nªn lµm g× ®Ó häc tËp sinh ho¹t ®óng giê (coi träng lµm g× vµ lµm nh­ thÕ nµo). §Ó ®¹t ®­îc môc tiªu ®ã lµ vÊn ®Ò liªn quan ®Õn néi dung ch­¬ng tr×nh vµ ph­¬ng ph¸p d¹y häc. S¸ch míi ®· ®¸p øng ®­îc ®iÒu nµy. - Ch­¬ng tr×nh míi tõng b­íc h×nh thµnh cho häc sinh kü n¨ng sèng c¬ b¶n: + Kü n¨ng giao tiÕp. + Kü n¨ng nhËn thøc. + Gi¶i quyÕt vÊn ®Ò ®Ó tù kh¼ng ®Þnh b¶n th©n. 2. Nh÷ng ®æi míi vÒ s¸ch gi¸o khoa: Néi dung ch­¬ng tr×nh míi mét sè bµi còng gÇn gièng víi ch­¬ng tr×nh cò nh­ng ë ch­¬ng tr×nh míi néi dung ®­îc më réng, ®Çy ®ñ h¬n. Ch­¬ng tr×nh míi thay ®æi mét sè bµi. - C¸ch tr×nh bµy: ë giai ®o¹n I tõ líp 1 ®Õn líp 3 häc sinh ch­a cã s¸ch gi¸o khoa mµ chØ cã vë bµi tËp ®¹o ®øc. Vë bµi tËp ®¹o ®øc ®­îc tr×nh bµy chñ yÕu b»ng kªnh h×nh, kªnh ch÷ Ýt. Kªnh h×nh cã nh÷ng h×nh ¶nh minh ho¹ ®¬n gi¶n, râ rµng, dÔ hiÓu, hÊp dÉn, thu hót häc sinh. Khæ giÊy tr×nh bµy to h¬n, râ rµng ®Ñp h¬n néi dung c¸c b­íc ho¹t ®éng cña häc sinh. Häc sinh biÕt ®­îc nh÷ng yªu cÇu cÇn lµm cña m×nh, phÇn lý thuyÕt gi¶m nhÑ. + S¸ch cò phÇn ghi nhí bµi häc rÊt dµi dßng mµ yªu cÇu häc sinh ph¶i häc thuéc. Cßn ë vë bµi tËp ®¹o ®øc 2 míi kÕt luËn bµi häc rÊt ng¾n gän, dÔ hiÓu mµ kh«ng cÇn b¾t buéc häc sinh ph¶i häc thuéc lßng, ®iÒu quan träng häc sinh biÕt thÓ hiÖn th¸i ®é, hµnh vi phï hîp víi t×nh huèng cña cuéc sèng hµng ngµy. V× thÕ häc sinh c¶m thÊy rÊt tho¶i m¸i. + ë s¸ch cò: Mçi bµi cã mét truyÖn kÓ ®Ó minh ho¹ cho mét hµnh vi ®¹o ®øc, truyÖn kÓ dµi, sau truyÖn kÓ lµ mét sè c©u hái ®Ó häc sinh n¾m ®­îc néi dung ý ngh·i cña truyÖn. Cßn ë s¸ch míi mçi bµi ®¹o ®øc ®­îc tr×nh bµy tõ 2 ®Õn 4 mÆt giÊy, cã 4 ®Õn 6 bµi tËp. Mçi bµi tËp lµ mét ho¹t ®éng häc tËp cña häc sinh ®­îc s¾p xÕp theo thø tù sau: Lo¹i bµi tËp ho¹t ®éng ®Ó ph¸t hiÖn néi dung bµi häc. Lo¹i bµi tËp ho¹t ®éng ®Ó cñng cè kh¾c s©u kiÕn thøc, h×nh thµnh th¸i ®é tÝch cùc häc tËp vµ rÌn luyÖn kü n¨ng cho häc sinh. Lo¹i bµi tËp ho¹t ®éng ®Ó h­íng dÉn häc sinh thùc hµnh. C¸c lo¹i bµi nµy ®­îc s¾p xÕp theo nguyªn t¾c tõ dÔ ®Õn khã, tõ ®¬n gi¶n ®Õn phøc t¹p, tõ quen thuéc ®Õn míi l¹. C¸c d¹ng bµi tËp ho¹t ®éng trong vë bµi tËp ®¹o ®øc líp 2 rÊt linh ho¹t vµ sinh ®éng gåm c¸c d¹ng sau: Quan s¸t tranh vµ kÓ truyÖn theo tranh. Quan s¸t tranh vµ nhËn xÐt ®¸nh gi¸ hµnh vi nh©n vËt trong tranh. Th¶o luËn, ph©n tÝch t×nh huèng, liªn hÖ vµ tù liªn hÖ. §ãng vai nh©n vËt. §iÒu tra thùc tiÔn. X©y dùng kÕ ho¹ch ho¹t ®éng Vë bµi tËp ®¹o ®øc ®­îc biªn so¹n theo tinh thÇn ®æi míi: Néi dung kh«ng tr×nh bµy s½n c¸c th«ng tin cho häc sinh mµ h­íng dÉn c¸c em ho¹t ®éng häc tËp th«ng qua ®ã häc sinh ph¸t hiÖn vµ chiÕm lÜnh nh÷ng kiÕn thøc néi dung bµi häc. 3. §æi míi vÒ c¸ch ®¸nh gi¸. * Xu thÕ chung: Thay cho tr­íc ®©y ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ häc tËp cña häc sinh b»ng thang ®iÓm 10 th× nay theo ch­¬ng tr×nh ®æi míi chØ ®¸nh gi¸ xÕp lo¹i mµ kh«ng cho ®iÓm nh­ tr­íc. §¸nh gi¸ kÕt qu¶ häc tËp m«n ®¹o ®­íc líp 2 míi cho häc sinh ph¶i dùa vµo c¸c mÆt sau: - KiÕn thøc, th¸i ®é, hµnh vi, øng xö cña häc sinh ë nhµ, ë tr­êng, céng ®ång x· héi. - H×nh thøc ®¸nh gi¸ vµ nhËn xÐt. - §¸nh gi¸ hµnh vi cña häc sinh ph¶i kÕt hîp gi÷a ®¸nh gi¸ cña häc sinh víi ®¸nh gi¸ cña tËp thÓ häc sinh, cña gi¸o viªn, cña cha mÑ häc sinh vµ cña céng ®ång n¬i ë. * Ch­¬ng tr×nh ®¹o ®øc líp 2 míi, viÖc ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ cña häc sinh ®­îc chia lµm 2 lo¹i: - Lo¹i ®¹t yªu cÇu (cßn gäi lµ hoµn thµnh). Trong lo¹i ®¹t yªu cÇu ®­îc ®¸nh gi¸ ë 2 møc ®é: + Bµi hoµn thµnh (theo môc tiªu bµi häc ®Ò ra) + Bµi hoµn thµnh xuÊt s¾c (bµi v­ît lªn yªu cÇu ®Ò ra). - Lo¹i bµi ch­a ®¹t yªu cÇu (cßn gäi lµ ch­a hoµn thµnh): lµ nh÷ng bµi ch­a ®¹t yªu cÇu môc tiªu bµi häc ®Ò ra (d­íi trung b×nh). Khi nhËn xÐt kÕt qu¶ cña häc sinh, gi¸o viªn ph¶i t×m tßi, khai th¸c tèi ®a c¸c mÆt ­u ®iÎm cña häc sinh ®Ó ®éng viªn khÝch lÖ. §èi víi nh÷ng häc sinh cßn yÕu kÐm gi¸o viªn còng ph¶i dïng ng«n ng÷ mÒm dÎo, tÕ nhÞ, t×m c¸ch ®éng viªn khuyÕn khÝch, h¹n chÕ chª bai hoÆc phª b×nh. Tr¸nh kh«ng ®Ó häc sinh tù ¸i, g©y kh«ng khÝ nÆng nÒ trong giê häc. Néi dung ch­¬ng tr×nh thay s¸ch gi¸o khoa vµ ph­¬ng ph¸p d¹y häc lµ nh÷ng m¾t xÝch kh«ng thÓ t¸ch rêi nhau. Thay ®æi néi dung ch­¬ng tr×nh SGK th× tÊt yÕu ph¶i ®æi míi ph­¬ng ph¸p d¹y häc. II. §æi míi ph­¬ng ph¸p d¹y häc: 1. §æi míi ph­¬ng ph¸p d¹y: - Trong qu¸ tr×nh d¹y häc, t«i nhËn thÊy tr­íc ®©y ph­¬ng ph¸p d¹y häc cò chñ yÕu lµ gi¸o viªn thuyÕt tr×nh, diÔn gi¶i truyÒn ®¹t, gi¶i thÝch, ¸p ®Æt nh÷ng kiÕn thøc, thêi gian thùc hµnh Ýt, häc sinh tiÕp thu kiÕn thøc mét c¸ch thô ®éng, b¾t ch­íc, Ýt ph¸t huy ®­îc tÝnh ®éc lËp, tÝch cùc t×m hßi s¸ng t¹o cña häc sinh trong giê häc. - §èi víi ph­¬ng ph¸p d¹y häc míi hiÖn nay còng dùa trªn c¬ së kÕ thõa ph¸t huy tÝnh ­u viÖt cña ph­¬ng ph¸p truyÒn thèng, lo¹i bá nh÷ng ph­¬ng ph¸p l¹c hËu kh«ng cßn phï hîp. Thay thÕ, bæ sung vµo ®ã lµ nh÷ng ph­¬ng ph¸p míi phï hîp víi ®èi t­îng häc sinh vµ tÝnh ­u viÖt cao h¬n, ph¸t huy tèi ®a tÝnh tÝch cùc chñ ®éng, tù gi¸c t×m tßi s¸ng t¹o cña häc sinh: Ph­¬ng ph¸p ®éng n·o, ph­¬ng ph¸p ®ãng vai, ph­¬ng ph¸p trß ch¬i, ph­¬ng ph¸p th¶o luËn nhãm, ph­¬ng ph¸p kÓ chuyÖn, ph­¬ng ph¸p ®µm tho¹i... §Æc biÖt næi bËt trong ph­¬ng p¸hp d¹y häc míi lµ ph­¬ng ph¸p tæ chøc ho¹t ®éng trß ch¬i, ph­¬ng ph¸p ®ãng vai vµ th¶o luËn theo nhãm. §©y lµ dc¸c ph­¬ng ph¸p míi t¸c ®éng tÝch cùc ®Õn t©m sinh lý løa tuæi häc sinh, nh»m thu hót sù chó ý g©y høng thó, ham muèn ho¹t ®éng häc tËp cho c¸c em. Víi c¸c ph­¬ng ph¸p nµy häc sinh thÝch thó häc tËp h¬n, tinh thÇn tho¶i m¸i h¬n, giê häc s«i næi h¬n, lµm cho tÊt c¶ mäi ®èi t­îng häc sinh tÝch cùc tham gia vµo c¸c ho¹t ®éng häc tËp. Tõ ®ã c¸c em sÏ chñ ®éng t×m tßi ph¸t huy t×m ra kiÕn thøc míi. Nh­ chóng ta ®· biÕt d¹y häc ®¹o ®øc chØ ®¹o hiÖu qu¶ khi häc sinh høng thó vµ tÝch cùc chñ ®éng tham gia vµo qu¸ tr×nh d¹y häc. Do ®ã gi¸o viªn cÇn thiÕt kÕ tiÕt häc thµnh c¸c ho¹t ®éng phï hîp ®Ó tæ chøc cho häc sinh häc t¹ap, ph¸t huy vèn kinh nghiÖm, thãi quen ®¹o ®øc vèn cã ®Ó tù kh¸m ph¸ vµ chiÕm lÜnh tri thøc míi, kü n¨ng míi. - C¸c néi dung gi¸o dôc ®¹o ®øc cÇn chuyÓn t¶i ®Õn häc sinh mét c¸ch nhÑ nhµng sinh ®éng qua c¸c h×nh thøc d¹y häc phong phó vµ ®a d¹ng gi¸o viªn cÇn ®an xen c¸c ph­¬ng ph¸p tr¸nh nhµm ch¸n trong häc tËp. - NÕu nh­ tr­íc ®©y d¹y ®¹o ®øc ®­îc tiÕn hµnh theo mét chiÒu tõ c©u chuyÖn s½n chØ giao tiÕp gi÷a th©ú vµ trß th× d¹y theo ch­¬ng tr×nh míi cã thÓ tiÕn hµnh theonhiÒu chiÒu, nhiÒu c¸ch thiªn vÒ häc sinh ho¹t ®éng lµ chÝnh, khuyÕn khÝch sö dông c¸c bøc tranh më, th«ng tin më. D¹y theo c¸ch míi cã thÓ d¹y ë nhiÒu n¬i. C¸c ph­¬ng ph¸p vµ hµnh vi ®¹o ®øc rÊt phong phó, ®a d¹ng bao gåm c¶ ph­¬ng ph¸p truyÒn thèng kÕt hîp víi ph­¬ng ph¸p hiÖn ®¹i lµ d¹y häc theo nhãm, theo líp, c¸ nh©n. - D¹y häc ®¹o ®øc theo h­íng ®æi míi lµ ph­¬ng ph¸p khuyÕn khÝch sö dông nh÷ng t×nh huèng, bøc tranh, b¨ng h×nh, tiÓu phÈm, nh÷ng trß ch¬i, nh÷ng c©u chuyÖn më ®Ó d­íi sù ®iÒu khiÓn h­íng dÉn cña gi¸o viªn häc sinh liÖt kª ra c¸c gi¶i ph¸p cã thÓ cã, tù ®¸nh gi¸ gi¶i ph¸p ®ã, so s¸nh ®Ó t×m ra gi¶i ph¸p tèi ­u nhÊt. Chèng l¹i thãi quen häc tËp thô ®éng. Tãm l¹i: Mçi ph­¬ng ph¸p vµ h×nh thøc d¹y häc ®¹o ®øc ®Òu cã mÆt m¹nh vµ mÆt yÕu. Nã phï hîp víi c¸c lo¹i bµi riªng, tõng kh©u riªng cña tõng tiÕt d¹y. V× vËy gi¸o viªn kh«ng nªn qu¸ l¹m dông hoÆc phñ ®Þnh hoµn toµn mét ph­¬ng ph¸p vµ h×nh thøc d¹y häc nµo. §iÒu quan träng lµ c¨n cø vµo hoµn c¶nh cô thÓ cña líp, tr­êng mµ lùa chän sö dông kÕt hîp c¸c ph­¬ng ph¸p vµ h×nh thøc d¹y häc hîp lý. * H¹n chÕ: §èi víi c¸c ph­¬ng ph¸p trß ch¬i, th¶o luËn nhãm ®èi víi phÇn lín gi¸o viªn cßn h¹n chÕ vÒ n¨ng lùc, v× thÕ nªn trong giê häc cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n. B¶n th©n t«i ®· vËn dông c¸c ph­¬ng ph¸p ®Ó d¹y bµi: “Quan t©m gióp ®ì b¹n” (tiÕt 1): T«i ®· phèi hîp vµ sö dông c¸c ph­¬ng ph¸p d¹y häc: + Ho¹t ®éng 1: Gi¸o viªn kÓ chuyÖn sau ®ã cho häc sinh th¶o luËn nhãm dùa theo c©u hái: 1). B¹n Hîp vµ c¸c b¹n líp 2A ®· lµm g× khi C­êng bÞ ng· ? 2). Em cã suy nghÜ g× vÒ viÖc lµm cña c¸c b¹n ? Víi c©u hái 2 häc sinh cã thÓ tr¶ lêi nhiÒu c¸ch. T«i ®· chÊp nhËn tÊt c¶ ý kiÕn cña häc sinh, kh«ng chª, kh«ng nhËn ®Þnh ®óng sai. Cuèi giê t«i ®· nhÊn m¹nh kÕt luËn nµy lµ kÕt qu¶ tham gia chung cña tÊt c¶ häc sinh (kÕt luËn ®óng). + Ho¹t ®éng 2: Häc sinh quan s¸t tranh vµ th¶o luËn nhãm ®«i ®Ó chØ ra ®­îc bøc tranh cã néi dung thÓ hiÖn hµnh vi quan t©m gióp ®ì b¹n vµ gi¶i thÝch t¹i sao. Häc sinh tù suy nghÜ th¶o luËn. Mét thêi gian quy ®Þnh gi¸o viªn gäi tõng nhãm lªn nèi ý t­ëng th¶o luËn cña nhãm m×nh. NhiÒu nhãm ®­îc lªn tr×nh bµy lµm cho c¸c em rÊt phÊn khëi. + Ho¹t ®éng 3: T«i ®· cho häc sinh lµm viÖc c¸ nh©n tr×nh bµy ý kiÕn cña riªng m×nh vÒ viÖc ®¸nh dÊu + vµo « trèng tr­íc ý kiÕn mµ em t¸n thµnh cÇ quan t©m vµ gióp ®ì b¹n v×... + Ho¹t ®éng 4: Tæ chøc trß ch¬i ®o¸n ch÷ (gièng nh­ trß ch¬i ë ch­¬ng tr×nh ChiÕc nãn kú diÖu) gi¸o viªn nãi vÒ néi dung c©u th¬ vÒ chñ ®Ò t×nh b¹n. Cho biÕt tiÕng ®Çu vµ tiÕng cuèi. Tæ chøc 3 ®éi ch¬i cã th­ëng ®Ó häc sinh ®o¸n lÇn l­ît c¸c tiÕng tiÕp theo trong c©u th¬i... vµ tõ ®ã chÝnh lµ néi dung cña bµi häc: “B¹n bÌ nh­ thÓ anh em Quan t©m gióp ®ì cµng thªm ©n t×nh”. Qua tiÕt häc t«i thÊy häc sinh n¾m ®­îc bµi, c¸c em rÊt høng thó häc tËp. * Tuú tõng néi dung, tÝnh chÊt cña tõng bµi mµ cã thÓ d¹y theo c¸c c¸ch kh¸c nhau. VÝ dô: - Lo¹i bµi cã thÓ b¾t ®Çu tõ tæ chøc trß ch¬i nh­ bµi 14. - Lo¹i bµi cã thÓ b¾t ®Çu tæ chøc cho häc sinh ®ãng vai nh­ bµi 6, bµi 10, bµi 11, bµi 12. - Lo¹i bµi cã thÓ b¾t ®Çu tõ viÖc th¶o luËn ph©n tÝch t×nh huèng nh­ bµi 2, bµi 5, bµi 6, bµi 9. - Lo¹i bµi b¾t ®Çu tõ c©u chuyÖn, bµi th¬ nh­ bµi 2, bµi 4, bµi 6, bµi 10. Qua nh÷ng g× t«i ®· nãi ë trªn rót ra tõ sù nghiªn cøu vµ qua viÖc trùc tiÕp d¹y häc. T«i thÊy d¹y häc theo ph­¬ng ph¸p míi gi¸o viªn ph¶i cã n¨ng lùc thùc sù, lêi nãi nhÑ nhµng, døt kho¸t, gi¸o viªn ph¶i cã vèn kiÕn thøc nhÊt ®Þnh nh­ thÕ khi tæ chøc giê häc míi thµnh c«ng ®­îc. III. ViÖc sö dông thiÕt bÞ d¹y häc. Song song víi ®æi míi ph­¬ng ph¸p d¹y häc lµ viÖc ®æi míi, bæ sung ®å dïng d¹y häc Gi¸o viªn cÇn sö dông tranh ¶nh, b¨ng h×nh, vËt mÉu ®Ó thu hót hÊp dÉn, t¹o høng thó häc tËp cho häc sinh. §å dïng d¹y häc cãthÓ do gi¸o viªn tù lµm, do häc sinh s­u tÇm, do bé ®å dïng cung cÊp. Gi¸o viªn cÇn chó ý sau khi sö dông ®å dïng ph¶i phï hîp néi dung bµi häc, ®å dïng ph¶i dÔ sö dông ®èi víi gi¸o viªn vµ häc sinh, dÔ b¶o qu¶n, cã thÓ sö dông cho nhiÒu bµi, nhiÒu ho¹t ®éng kh¸c nhau. - Sö dông ®å dïng ®Ó ph¸t triÓn t­ duy cho häc sinh, g©y høng thó cho häc sinh, sö dông ®óng lóc ®óng chç phï hîp víi ®iÒu kiÖn thùc tÕ cña tr­êng. IV. Nh÷ng ®iÓm khã: Kh«ng cã mét c«ng tr×nh khoa häc nµo kh«ng gÆp nh÷ng khã kh¨n. ViÖc thùc hiÖn ®æi míi néi dung ch­¬ng tr×nh lÇn nµy còng cã khã kh¨n nhÊt ®Þnh ®ã lµ: - Quan ®iÓm nhËn thøc cña mét sè ®«ng phô huynh, häc sinh, gi¸o viªn vµ c¸n bé qu¶n lý ch­a râ, ch­a ®óng vÒ vÞ trÝ, môc tiªu, nhiÖm vô cña m«n ®¹o ®øc ë Tr­êng tiÓu häc. - Kh¶ n¨ng chuyªn m«n nghiÖp vô cña gi¸o viªn cßn h¹n chÕ, ch­a hiÓu ®Çy ®ñ ®Æc ®iÓm, ®Æc tr­ng cña m«n ®¹o ®øc, ch­a t×m ra ph­¬ng ph¸p ®Æc thï cña bé m«n. - ThiÕt bÞ phôc vô cho d¹y häc ®¹o ®øc cßn nghÌo nµn, v× ®a sè gi¸o viªn tù lµm lµ chÝnh. C. bµi häc kinh nghiÖm Sau khi ®­îc häc tËp, nghiªn cøu chuyªn ®Ò vÒ ®æi míi néi dung ch­¬ng tr×nh, qua mét thêi gian trùc tiÕp gi¶ng d¹y, t«i ®· rót ra vµ ¸p dông mét sè kinh nghiÖm vµ thùc hiÖn tèt néi dung ch­¬ng tr×nh vµ ph­¬ng ph¸p d¹y häc míi t«i thÊy kÕt qu¶ häc tËp cña häc sinh ph¸t triÓn tèt. Häc sinh høng thó häc tËp h¬n, tÝch cùc chñ ®éng t×m tßi vµ s¸ng t¹o h¬n, kÕt qu¶ thùc hµnh ®­îc n©ng lªn râ rÖt nh­ vËy cã thÓ nãi chñ tr­¬ng ®­êng lèi cña §¶ng, ChÝnh phñ vµ sù cè g¾ng cña Bé Gi¸o dôc - §µo t¹o vÒ ®æi míi ch­¬ng tr×nh gi¸o dôc phæ th«ng trong toµn quèc tõ 2002 – 2007 lµ hoµn toµn ®óng ®¾n, phï hîp víi sù ph¸t triÓn cña ®Êt n­íc, tõng b­íc triÓn khai kÞp thêi phï hîp víi ®iÒu kiÖn thùc tÕ cña n­íc nhµ nãi chung, cña ngµnh gi¸o dôc nãi riªng. MÆc dï míi triÓn khai ®­îc h¬n mét n¨m cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n nh­ng b­íc ®Çu ®· cã tÝnh kh¶ thi cao. T«i tin r»ng d­íi sù l·nh ®¹o ®óng ®¾n cña §¶ng, Nhµ n­íc víi sù cè g¾ng næ lùc cña ngµnh gi¸o dôc - ®µo t¹o, cña tõng gi¸o viªn sù nghiÖp ®æi míi gi¸o dôc cña Nhµ n­íc nhÊt ®Þnh thµnh c«ng tèt ®Ñp. Víi tr×nh ®é nghiªn cøu h¹n chÕ, t«i chØ n¾m b¾t ®­îc nh÷ng néi dung c¬ b¶n cña ch­¬ng tr×nh mµ ch­a thÓ ®i s©u nghiªn cøu tõng chi tiÕt cô thÓ. Song c¨n cø qua t×nh h×nh thùc tiÔn chóng t«i m¹nh d¹n d­a ra mét sè ý kiÕn sau. §éi ngò gi¸o viªn lµ nh©n tè quyÕt ®Þnh chÊt l­îng gi¸o dôc ®µo t¹o trong mçi nhµ tr­êng. V× vËy cÇn ph¶i ®æi míi quan ®iÓm nhËn thøc ®óng ®¾n vÒ m«n häc, ph¶i kiªn tr× chÞu khã ®Çu t­ trÝ tuÖ, t×m tßi häc hái, ph¶i nhiÖt t×nh t©m huyÕt víi nghÒ víi trÎ th× míi ®em l¹i kÕt qu¶ cao. - T¨ng c­êng ph¸t triÓn ®µo t¹o chuyªn s©u h¬n n÷a ®éi ngò gi¸o viªn. §Ó häc sinh cã c¸ch häc tËp tèt, gi¸o viªn cÇn tæ chøc cho häc sinh tham gia c¸c ho¹t ®éng häc tËp, sao cho c¸c em ®Òu ®­îc trùc tiÕp tham gia bµy tá ý kiÕn cña m×nh tr­íc tËp thÓ c¸c em m¹nh d¹n chñ ®éng tham gia ho¹t ®éng nhiÒu h¬n. M¹nh d¹n phèi hîp tæ chøc c¸c ph­¬ng ph¸p d¹y häc c¸ nh©n, d¹yhäc theo nhãm, häc c¶ líp, d¹y häc cã sö dông trß ch¬i häc tËp vµ sö dông hîp lý c¸c ®å dïng d¹y häc. T¨ng c­êng ph­¬ng ph¸p tù häc tù rÌn, x©y dùng thãi quen lµm viÖc cã kÕ ho¹ch khoa häc vµ gän gµng ng¨n n¾p. Nh­ vËy sù nghiÖp ®æi míi ch­¬ng tr×nh vµ ph­¬ng ph¸p d¹y häc míi thµnh c«ng. RÊt mong sù gãp ý ch©n thµnh cña Héi ®ång khoa häc, c¸c cÊp vµ c¸c ®ång nghiÖp ®Ó ®Ò tµi cña t«i ngµy cµng hoµn thiÖn h¬n. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n !

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docNhận thức về đổi mới nội dung Phương pháp dạy học môn đạo đức lớp 2.doc
Luận văn liên quan