Rèn luyện kĩ năng sửa lỗi diễn đạt thường gặp trong viết văn và giao tiếp hằng ngày

A ĐẶT VẤN ĐỀ Trong quá trình giảng dạy bộ môn ngữ văn tôi nhận thấy,các kì thi lên lớp hay chuyển cấp đều thi hai môn văn toán. Thế nhưng một thực trạng hiện nay học sinh lại rất ngại học môn ngữ văn. Vì vậy kĩ năng viết bài của học sinh rất kém . Nguyên nhân do nhiều yếu tố nhưng có một điều cần phải bàn đến là việc mắc một số lỗi diễn đạt rất phổ biến ở một số bài làm của học sinh. Làm cho bài văn rời rạc thiếu sự liên kết giữa các câu các ý. Một số lỗi dùng từ dẫn đến hiểu sai nghĩa câu văn . Một số em không nắm được nghĩa của từ dẫn đến dùng sai từ làm cho câu văn tối nghĩa.lỗi sai về ngữ pháp , về kiến thức, về chính tả Từ thực tế trên tôi làm chuyên đề “Rèn luyện kĩ năng sửa lỗi diễn đạt”thường gặp trong viết văn và giao tiếp hằng ngày. Để nâng cao hiệu quả trong khi viết văn và giao tiếp.

doc16 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 06/02/2013 | Lượt xem: 3483 | Lượt tải: 2download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Rèn luyện kĩ năng sửa lỗi diễn đạt thường gặp trong viết văn và giao tiếp hằng ngày, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
A §Æt vÊn ®Ò Trong qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y bé m«n ng÷ v¨n t«i nhËn thÊy,c¸c k× thi lªn líp hay chuyÓn cÊp ®Òu thi hai m«n v¨n to¸n. ThÕ nh­ng mét thùc tr¹ng hiÖn nay häc sinh l¹i rÊt ng¹i häc m«n ng÷ v¨n. V× vËy kÜ n¨ng viÕt bµi cña häc sinh rÊt kÐm . Nguyªn nh©n do nhiÒu yÕu tè nh­ng cã mét ®iÒu cÇn ph¶i bµn ®Õn lµ viÖc m¾c mét sè lçi diÔn ®¹t rÊt phæ biÕn ë mét sè bµi lµm cña häc sinh. Lµm cho bµi v¨n rêi r¹c thiÕu sù liªn kÕt gi÷a c¸c c©u c¸c ý. Mét sè lçi dïng tõ dÉn ®Õn hiÓu sai nghÜa c©u v¨n . Mét sè em kh«ng n¾m ®­îc nghÜa cña tõ dÉn ®Õn dïng sai tõ lµm cho c©u v¨n tèi nghÜa.lçi sai vÒ ng÷ ph¸p , vÒ kiÕn thøc, vÒ chÝnh t¶… Tõ thùc tÕ trªn t«i lµm chuyªn ®Ò “RÌn luyÖn kÜ n¨ng söa lçi diÔn ®¹t”th­êng gÆp trong viÕt v¨n vµ giao tiÕp h»ng ngµy. §Ó n©ng cao hiÖu qu¶ trong khi viÕt v¨n vµ giao tiÕp. B.Néi dung vµ ph­¬ng ph¸p gi¶i quyÕt I. T×nh h×nh chung 1. VÒ s¸ch gi¸o khoa S¸ch gi¸o khoa biªn so¹n míi ®· chØnh söa cho phï hîp ®­a mét sè tiÕtch÷a lçi diÔn ®¹t ë líp 8,trau dåi vèn tõ ë líp 9 . ®Ó rÌn luyÖn kÜ n¨ng diÔn ®¹t cho häc sinh. 2.VÒ gi¸o viªn HÇu hÕt c¸c gi¸o viªn gi¶ng d¹y bé m«n ng÷ v¨n ®Òu say s­a t©m huyÕt víi nghÒ nghiÖp . gi¶ng d¹y nhiÖt t×nh, t×m tßi ®æi míi ph­¬ng ph¸p sao cho c¸c em tiÕp thu bµi cã hiÖu qu¶. Tuy nhiªn mét sè gi¸o viªn míi vµo nghÒ cßn thiÕu kinh nghiÖm, vèn sèng ch­a phong phó nªn còng h¹n chÕ trong kÜ n¨ng ch÷a lçi diÔn ®¹t cho c¸c em. Hay viÖc söa ch÷a lçi diÔn ®¹t kh«ng ®­îc lµm th­êng xuyªn trong tiÕt tr¶ bµi . c¸c em kh«ng ®­îc rót kinh nghiÖm vµ rót ra bµi häc cho m×nh nªn l¹i rÊt dÔ m¾c lçi vµo lÇn sau. 3. VÒ häc sinh Häc sinh ngµy nay vÉn cßn ch­a mÆn mµ víi m«n v¨n do nhiÒu nguyªn nh©n : gi¸o viªn ch­a g©y ®­îc høng thó cho HS hoÆc còng cã thÓ lµ m«n häc thuéc vµ ®ßi hái kÜ n¨ng nªn c¸c em kh«ng thÝch häc. ViÕt v¨n kÐm c¶ vÒ néi dung lÉn h×nh thøc ; néi dung s¬ sµi ,diÔn ®¹t yÕu : bÝ tõ lÆp tõ, dïng tõ tèi nghÜa, c©u v¨n dµi kh«ng biÕt sö dông dÊu c©u,sai ng÷ ph¸p, sai chÝnh t¶…V× vËy nªn kÕt qu¶ m«n v¨n th­êng thÊp. II, Nh÷ng vÊn ®Ò cÇn gi¶i quyÕt. CÇn rÌn luyÖn kÜ n¨ng diÔn ®¹t cho c¸c em lµ rÊt cÇn thiÕt. Muèn ®¹t hiÖu qu¶ cao trong qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y thÇy vµ trß ph¶i n¾m ®­îc c¸c lçi th­êng m¾c ph¶i sau ®©y. Lçi dïng tõ Lçi ng÷ ph¸p Lçi sai vÒ kiÕn thøc Lçi sai vÒ chÝnh t¶ Lçi sai vÒ l« gÝc Gi¸o viªn ph¶i ph©n lo¹i c¸c lçi diÔn ®¹t,chØ ra nguyªn nh©n vµ c¸ch söa ®óng cho c¸c em. LuyÖn tËp cho c¸c em ch÷a lçi th­êng xuyªn vµo c¸c giê tr¶ bµi. III. Ph­¬ng ph¸p tiÕn hµnh C¸c lçi diÔn ®¹t th­êng gÆp 1.Lçi vÒ dïng tõ a. Lçi lÆp tõ -§©y lµ hiÖn t­îng dïng ®i dïng l¹i mét tõ, g©y cho c©u v¨n lñng cñng nhµm ch¸n. -Nguyªn nh©n :Do bÝ tõ , dïng tõ kh«ng c©n nh¾c. *VÝ dô : TruyÖn d©n gian cã nhiÒu chi tiÕt t­ëng t­îng, k× ¶o nªn em rÊt thÝch ®äc truyÖn d©n gian. *Nguyªn nh©n : Ng­êi viÕt d· m¾c lçi lÆp tõ *C¸ch söa: Bá tõ “truyÖn d©n gian” thay b»ng “truyÖn nµy” *ChÐp l¹i c©u v¨n ®óng: “ Em rÊt thÝch ®äc truþªn d©n gian v× truyÖn nµy cã nhiÒu chi tiÕt t­ëng t­îng ,k× ¶o.” b.LÉn lén c¸c tõ gÇn ©m. §©y lµ hiÖn t­îng dïng tõ kh«ng phï hîp víi nghÜa cña c©u ,lµm cho c©u sai vÒ ý diÔn ®¹t * Nguyªn nh©n do c¸c tõ ®äc gÇn gièng nhau. *VÝ dô :¥ vïng nµy cã nhiÒu thñ tôc nh­ ma chay c­íi xin ®Òu lµm cç bµn linh ®×nh, èm kh«ng ®i viÖn mµ ë nhµ cóng b¸i. Ng­êi viÕt ®· dïng sai tõ “thñ tôc” do nhÇm lÉn víi tõ “ hñ tôc”. Söa l¹i: Thay tõ “thñ tôc” b»ng “hñ tôc” ChÐp l¹i: ¥ vïng nµy cã nhiÒu hñ tôc nh­ ma chay, c­íi xin ®Òu lµm cç bµn linh ®×nh, èm kh«ng ®i viÖn mµ ë nhµ cóng b¸i. c.Lçi dïng tõ kh«ng ®óng nghÜa HiÖn t­îng dïng tõ kh«ng phï hîp víi nghÜa cña tõ. Nguyªn nh©n : Do ng­êi viÕt n¨m nghÜa cña tõ kh«ng ch¾c ch¾n. VÝ dô : Trong cuéc häp líp tÊt c¶ c¸c b¹n häc sinh nhÊt trÝ ®Ò b¹t b¹n Hïng lµm líp tr­ëng. Ng­êi viÕt ®· dïng sai tõ “®Ò b¹t” Söa l¹i: Thay tõ “ ®Ò b¹t” b»ng tõ “bÇu cö” hoÆc “bÇu” d. Bµi tËp vËn dông * Bµi 1.X¸c ®Þnh lçi sai vµ söa l¹i cho ®óng. a. Sau khi nghe c« gi¸o kÓ c©u chuyÖn Êy, chóng t«i ai còng thÝch nh©n vËt trong c©u chuyÖn nµy v× nh÷ng nh©n vËt Êy ®Òu lµ nh÷ng nh©n vËt cã phÈm chÊt ®¹o ®øc tèt ®Ñp. Lçi sai : LÆp tõ “nh©n vËt” vµ “c©u chuyÖn” Söa l¹i :Sau khi nghe c« gi¸o kÓ c©u chuyÖn , chóng t«i ai còng thÝch nh©n vËt trong c©u chuyÖn nµy v× hä ®Òu lµ nh÷ng ng­êi cã phÈm chÊt ®¹o ®øc tèt ®Ñp. b. TiÕng Viªt cã kh¶ n¨ng diÔn t¶ linh ®éng mäi tr¹ng th¸i cña con ng­êi. Lçi sai :Dïng nhÇm tõ “linh ®éng” Söa l¹i :TiÕng ViÖt cã kh¶ n¨ng diÔn t¶ sinh ®éng mäi tr¹ng th¸iv cña con ng­êi. c. Qu¸ tr×nh v­ît nói cao còng lµ qu¸ tr×nh con ng­êi tr­ëng thµnh lín lªn. Lçi sai: dïng nhÇm tõ “còng lµ”vµ thõa tõ “lín lªn” Söa l¹i: Qu¸ tr×nh v­ît nói cao còng nh­ qu¸ tr×nh con ng­êi tr­ëng thµnh . d. Chóng ta cã nhiÖm vô gi÷ g×n nh÷ng c¸i tinh tó cña v¨n ho¸ d©n téc. Lçi sai: Dïng nhÇm tõ “ tinh tó” Söa l¹i : chóng ta cã nhiÖm vô gi÷ g×n nh÷ng c¸i tinh hoa cña v¨n ho¸ d©n téc. e. Lµm sai cÇn thùc thµ nhËn lçi kh«ng bao biÖn . Lçi sai: Dïng nhÇm tõ “thùc thùc”thay b»ng tõ “thËt thµ” Söa l¹i : Lµm sai cÇn thËt thµ nhËn lçi kh«ng bao biÖn. g. Anh em c«ng nh©n ®· nhËn ®Çy ®ñ tiÒn bï lao cña mÊy ngµy lµm thªm ca. Lçi sai: Dïng nhÇm tõ “bï lao” thay b»ng “thï lao” Söa l¹i:Anh em c«ng nh©n ®· nhËn ®Çy ®ñ tiÒn thï lao cña mÊy ngµy lµm thªm ca. h. Mét kÜ s­ ng­êi Nga lµ cha ruét cña sóng AK. Lçi sai : dïng nhÇm tõ “cha ruét” thay b»ng tõ “cha ®Î” Söa l¹i: Mét kÜ s­ ng­êi Nga lµ cha ®Î cña sóng AK. i.¥ ®©y cã nhiÒu chç ®Ó ®ãn tiÕp kh¸ch ngo¹i lai ®Õn. Lçi sai: dïng thõa tõ “®Õn” Söa l¹i : ¥ ®©y cã nhiÒu chç ®Ó ®ãn tiÕp kh¸ch ngo¹i lai. *Bµi 2. Ph©n biÖt c¸c tõ dÔ lÉn sau ®©y: bµng quan – bµng quang, chuyÖn – truyÖn, hiÖu qu¶- hËu qu¶, nguyªn thñ t­íng- cè thñ t­íng, phong thanh- phong phanh, v« gi¸- v« gi¸ trÞ. §©y lµ nh÷ng tõ gÇn ©m nªn HS rÊt dÔ nhÇm lÉn , cÇn ph¶i ph©n biÖt nh­ sau: Bµng quan lµ chØ c¸ch nh×n thê ¬ tr­íc cuéc ®êi, víi mäi ng­êi. VÝ dô: Anh Êy rÊt bµng quan tr­íc cuéc ®êi. -Bµng quang: lµ mét bé phËn trong c¬ thÓ (c¸i bãng ®¸i trong c¬ thÓ). §Æt c©u: Nã bÞ viªm bµng quang. b.ChuyÖn: lµ mét ®éng tõ , vÝ dô : trß chuyÖn, kÓ chuyÖn, nãi chuyÖn. -TruyÖn :lµ danh tõ chØ mét t¸c phÈm v¨n häc, vÝ dô:TruyÖn d©n gian, TruyÖn ng¾n, TruyÖn cæ tÝch, TruyÖn KiÒu cña NguyÔn Du… c.- HiÖu qu¶: chØ kÕt qu¶ ®¹t ®­îc cao (tèt). -HËu qu¶ : ChØ kÕt qu¶ xÊu. d. Nguyªn thñ t­íng: ChØ mét ng­êi ®· tõng lkµm chøc vô thñ t­íng, nay ®· nghØ. -Cè thñ t­íng: ChØ ng­êi thñ t­íng ®· qu¸ cè. e. Phong thanh: Lµ chØ ©m thanh nghe kh«ng râ. VÝ dô t«i nghe phong thanh nã ®ç vµo THPT víi sè ®iÓm rÊt cao. -Phonh phanh : chØ ¨n mÆc .VÝdô: h«m nay trêi rÐt nã ¨n mÆc rÊt phong phanh. g.V« gi¸: Cã gi¸ trÞ rÊt cao. VÝ dô : Bøc tranh nµy v« gi¸. V« gi¸ trÞ: lµ kh«ng cã gi¸ trÞ. 2.Lçi sai vÒ ng÷ ph¸p a. Lçi vÒ c©u C©u sai thiÕu c¸c bé phËn ( thiÕu chñ ng÷, thiÕu vÞ ng÷ , thiÕu c¶ chñ ng÷ vµ vÞ ng÷) Nguyªn nh©n do ng­êi viÕt lÇm t­ëng c©u ®· ®µy ®ñ thµnh phÇn. VÝ dô :Trong “ Bµi th¬ vÒ tiÓu ®éi xe kh«ng kÝnh” cña Ph¹m TiÕn DuËt ®· s¸ng t¹o mét h×nh ¶nh ®éc ®¸o nh÷ng chiÕc xe kh«ng kÝnh. -Lçi sai : ThiÕu chñ ng÷ C¸ch söa cã 3 c¸ch: C¸ch 1. Bá tõ “trong” C¸ch 2. Bá tõ “cña” thay b»ng dÊu phÈy C¸ch 3. Thªm tõ “ t¸c gi¶” ®øng tr­íc tõ “®·” ChÐp l¹i ®¸p ¸n ®óng: “ Bµi th¬ vÒ tiÓu ®éi xe kh«ng kÝnh” cña Ph¹m TiÕn DuËt /®· s¸ng CN mét h×nh ¶nh ®éc ®¸o nh÷ng chiÕc xe kh«ng kÝnh. VN b.Lçi sai vÒ dÊu c©u HiÖn t­îng : Do ng­êi viÕt kh«ng hiÓu ®­îc c«ng dông cña dÊu c©u. VÝ dô: Trªn m¸i tr­êng chim bå c©u gï thËt khÏvµ t«i võa nghe võa tù nhñ liÖu ng­êi ta cã b¾t c¶ chóng nã hãt b»ng tiÕng §øc kh«ng nhØ. Söa l¹i : Trªn m¸i tr­êng, chim bå c©u gï thËt khÏ vµ t«i võa nghe, võa tù nhñ: liÖu ng­êi ta cã b¾t c¶ chóng nã hãt b»ng tiÕng §øc kh«ng nhØ. 3. Lçi sai vÒ kiÕn thøc -HiÖn t­îng: Do ng­êi viÕt nhÇm lÉn gi÷a t¸c gi¶ nµy , nh©n vËt nµy víi t¸c gi¶ nh©n vËt kh¸c. HoÆc nhÇm lÉn gi÷a c¸c chi tiÕt t¸c phÈm nµy víi c¸c chi tiÕt cña t¸c phÈm kh¸c. VÝ dô : Nhµ v¨n Nam Cao ®· kh¾c ho¹ râ nÐt vÒ h×nh ¶nh ng­êi n«ng d©n nghÌo khæ bÞ x· héi thùc d©n phong kiÕn lµm bÇn cïng ho¸, ®ã lµ nh÷ng nh©n vËt ®iÓn h×nh nh­: l·o H¹c, ChÝ PhÌo, anh Pha, chÞ DËu, Binh T­. Lçi sai: Ng­êi viÕt ®· nhÇm lÉn nh©n vËt chÞ DËu (T¾t ®Ìn- Ng« TÊt Tè), nh©n vËt anh Pha ( B­íc ®­êng cïng- NguyÔn C«ng Hoan) vµo c¸c nh©n vËt cña nhµ v¨n Nam Cao. 4. Lçi sai vÒ chÝnh t¶ a.Nguyªn nh©n: HiÖn t­îng do ng­êi viÕt nhÇm lÉn c¸c phô ©m ®Çu vµ ng­êi viÕt kh«ng n¾m ch¾c ®­îc luËt chÝnh t¶. VÝ dô: Døt nêi, «ng n·o l¹i ®i, lµm nh­ bËn nhiÒu c«ng viÖc n¾m, còng nh­ mäi h«m viÖc ®Çu tiªn nµ «ng vµo phßng th«ng tin nghe ®äc b¸o. -Lçi sai chÝnh t¶: nêi, «ng n·o,n¾m, nµ Söa l¹i: Thay tõ “døt nêi” b»ng tõ “døt lêi” Thay tõ “«ng n·o” b»ng tõ “«ng l·o” Thay tõ “n¾m” b»ng tõ “l¾m” Thay tõ “nµ” b»ng tõ “lµ” -ChÐp l¹i ®¸p ¸n ®óng: Døt lêi , «ng l·o l¹i ®i, lµm nh­ bËn nhiÒu c«ng viÖc l¾m, còng nh­ mäi h«m viÖc ®Çu tiªn lµ «ng vµo phßng th«ng tin nghe ®äc b¸o. b.Bµi tËp *Bµi 1. ChØ ra lçi sai vÒ ng÷ ph¸p trong nh÷ng c©u v¨n sau, söa vµ chÐp l¹i cho ®óng( gi÷ nguyªn ý ban ®Çu). a. Trong t¸c phÈm “ Cè h­¬ng “ cña Lç TÊn ®· ph¶n ¸nh ®­îc sù chua xãt vÒ mét lµng quª vèn tõng t­¬i ®Ñp nay tµn t¹ vµ yÕu hÌn. b. Qua bµi th¬ “BÕp löa” cña B»ng ViÖt ®· cho ng­êi ®äc thÊy nh÷ng kØ niÖn ®Çy xóc ®éng vÒ t×nh bµ ch¸u. c. Trong bµi th¬ “¸nh tr¨ng” cña NguyÔn Duy ®· nh¾c nhë ng­êi ®äc th¸i ®é sèng ©n nghÜa thuû chung cïng qu¸ khø. d. Trong “B×a th¬ vÒ tiÓu ®éi xe kh«ng kÝnh”, cña Ph¹m TiÕn DuËt ®· s¸ng t¹o mét h×nh ¶nh ®éc ®¸o: nh÷ng chiÕc xe kh«ng kÝnh. Gîi ý: -Lçi cña c©u lµ thiÕu thµnh phÇn chñ ng÷ Nguyªn nh©n ng­êi viÕt ®· lÇm t­ëng tr¹ng ng÷ lµ chñ ng÷. -C¸c söa cã 3 c¸ch: +C¸ch1: Bá tõ trong hoÆc tõ qua ë ®Çu c©u +C¸ch 2. Bá tõ cña thªm dÊu phÈy +C¸ch 3. Thªm chñ ng÷( t¸c gi¶) vµo sau tr¹ng ng÷ VÝ dô c©u a: C¸ch1: bá tõ “trong” chÐp l¹i c©u v¨n ®óng: T¸c phÈm “Cè h­¬ng” cña Lç TÊn /®· ph¶n ¸nh ®­îc sù chua xãt vÒ mét CN VN lµng quª vèn tõng t­¬i ®Ñp nay tµn t¹ vµ yÕu hÌn. C¸ch 2: Bá tõ “cña” thªm dÊu phÈy Trong t¸c phÈm “Cè h­¬ng”/, Lç TÊn /®· ph¶n ¸nh ®­îc sù chua xãt vÒ mét TN CN VN lµng quª vèn tõng t­¬i ®Ñp nay tµn t¹ vµ yÕu hÌn. C¸ch3:Thªm “t¸c gi¶” sau tõ “Lç TÊn”tr­íc tõ “®·” ChÐp l¹i c©u v¨n ®óng: Trong t¸c phÈm “Cè h­¬ng cña Lç TÊn,t¸c gi¶ ®· ph¶n ¸nh ®­îc sù chua xãt TN CN VN vÒ mét lµng quª vèn tõng t­¬i ®Ñp nay tµn t¹ vµ yÕu hÌn. VN C©u sau lµm t­¬ng tù *Bµi 2. ChÐp l¹i nh÷ng c©u v¨n sau khi ®· söa nh÷ng lçi chÝnh t¶. Võa nóc Êy, t«i ®· ®Õn gÇn anh. Víi nßng mong nhí cña anh, tr¾c anh nghÜ r»ng con anh sÏ ch¹y s« vµo lßng anh, sÏ «m chÆt lÊy cæ anh. §i kh¾p ViÖt Nam, n¬i ®©u ta còng gÆp nh÷ng c©y chuèi th©n mÒm v­¬n nªn nh­ nh÷ng chô cét nh½n bãng to¶ ra vßm n¸ xanh m­ít tre rîp tõ v­ên t­îc ®Õn nói rõng. MÑ t«i võa kÐo tay t«i,soa ®Çu t«i hái, th× t«i oµ lªn khãc, råi cø thÕ løc lë. MÑ t«i còng xôt sïi theo. Gîi ý: a. lçi sai chÝnh t¶: nóc Êy, tr¾c anh nghÜ r»ng, nßng mong nhí, s« Söa l¹i: -Tõ “nóc Êy” söa l¹i lµ “lóc Êy” -Tõ “nßng mong nhí”söa l¹i “lßng mong nhí” -Tõ “tr¾c anh nghÜ r»ng” söa l¹i lµ “ch¾c anh nghÜ r»ng” -Tõ “S«” söa lai lµ “x«” ChÐp l¹i ®¸p ¸n ®óng: Võa lóc Êy, t«i ®Õn gÇn anh. Víi lßng mong nhí cña anh, ch¾c anh nghÜ r»ng con anh sÏ ch¹y x« vµo lßng anh, sÏ «m chÆt lÊy cæ anh. b. Lçi sai chÝnh t¶: v­¬n nªn, chô cét, t¸n n¸,tre rîp Söa l¹i: -Tõ “v­¬n nªn” söa l¹i lµ “v­¬n lªn” -Tõ “chô cét” söa l¹i lµ “trô cét” -Tõ “t¸n n¸” söa lai lµ “t¸n l¸” -Tõ “ tre rîp” söa l¹i lµ “che rîp” C. lçi sai:soa ®Çu, løc lë, xôt sïi Söa l¹i: -tõ “soa ®Çu” söa l¹i lµ “xoa ®Çu” -Tõ “løc lë” söa l¹i lµ “nøc në” -Tõ “xôt sïi” söa l¹i lµ “sôt sïi” Sau ®ã chÐp l¹i ®¸p ¸n ®óng *Bµi 3. H·y chØ ra lçi sai vµ söa l¹i cho ®óng ph¶i gi÷ nguyªn ý ban ®Çu: Khæ th¬ cuèi cïng trong bµi th¬ L­îm cña nhµ th¬ TÕ Hanh ®· gîi cho ng­êi ®äc bao nhiªu niªn t­ëng vµ c¶m sóc x©u s¾c. Trong ®o¹n chÝch “ChÞ em Thuý KiÒu”, NguyÔn Du ®· miªu t¶ vÎ ®Ñp cña Thuý V©n lµ vÎ ®Ñp “s¾c s¶o mÆn mµ”, “hoa ghen liÔu hên”. Víi truyÖn ng¾n “LÆng lÏ Sa Pa”cña Hå Ph­¬ng ®· kh¾c ho¹ nh©n vËt anh thanh liªn víi nh÷ng phÈm chÊt tèt ®Ñp : say mª tËn tuþ cã ch¸ch nhiÖm víi c«ng viÖc ®­îc dao *gîi ý a.c©u v¨n trªn m¾c lçi sai vÒ kiÕn thøc ng÷ ph¸p vµ chÝnh t¶. *söa l¹i: -Lçi kiÕn thøc: nhµ th¬ TÕ Hanh söa l¹i Tè H÷u -Lçi sai chÝnh t¶: “Niªn t­ëng” söa l¹i “liªn t­ëng” + “ c¶m sóc” söa l¹i “c¶m xóc” + “x©u s¾c” söa l¹i “ s©u s¾c” -Lçi sai vÒ ng÷ ph¸p: thiÕu chñ ng÷ Söa l¹i: C¸ch1. bá tõ “cña” thªm dÊu phÈy C¸ch2. thªm tõ “t¸c gi¶” vµo tr­íc tõ “®·” ChÐp l¹i ®¸p ¸n ®óng: Khæ th¬ cuèi cïng trong bµi th¬ “L­îm”, nhµ th¬ Tè H÷u /®· gîi cho ng­êi ®äc bao nhiªu liªn t­ëng vµ c¶m xóc s©u s¾c. Sai vÒ kiÕn thøc: nhÇm lÉn gi÷a Thuý V©n vµ Thuý KiÒu Söa l¹i: thay “Thuý V©n” b»ng “Thuý KiÒu” Sai chÝnh t¶: “®o¹n chÝch” söa l¹i “®o¹n trÝch” ChÐp l¹i ®¸p ¸n ®óng: Trong ®o¹n trÝch “ChÞ em Thuý KiÒu”, NguyÔn Du ®· miªu t¶ vÎ ®Ñp cña Thuý KiÒu lµ vÎ ®Ñp “s¾c s¶o mÆn mµ”, “hoa ghen liÔu hên”. Lçi sai vÒ ng÷ ph¸p, kiÕn thøc vµ chÝnh t¶ -Lçi sai vÒ kiÕn thøc: Söa l¹i “ Hå Ph­¬ng”b»ng “Thµnh Long” -Lçi sai chÝnh t¶: Söa l¹i: tõ “thanh liªn” lµ “thanh niªn” -Tõ “ ch¸ch nhiÖm” lµ “tr¸ch nhiÖm” -Tõ “dao” lµ “giao” -lçi sai vÒ ng÷ ph¸p: Söa l¹i : -Bá tõ “víi” ChÐp l¹i ®¸p ¸n ®óng: -TruyÖn ng¾n “ LÆng lÏ Sa Pa” cña NguyÔn Thµnh Long/ ®· kh¾c ho¹ CN VN nh©n vËt anh thanh niªn víi phÈm chÊt tèt ®Ñp: say mª tËn tuþ cã ý thøc VN tr¸ch nhiÖm víi c«ng viÖc ®­îc giao. 5. Lçi sai vÒ l« gÝc Nguyªn nh©n ng­êi viÕt kh«ng biÕt c¸ch lùa trän trËt tù tõ trong c©u. VÝ dô:Hä óp c¸i nãn lªn mÆt, n»m ngñ mét giÊc cho ®Õn chiÒu. C©u v¨n trªn sai vÒ l« gÝc, trËt tõ kh«ng theo ®óng tr×nh tù l« gÝc. C¸ch söa ®¶o trËt tù tõ trong c©u ChÐp l¹i c©u v¨n ®óng: Hä n»m xuèng ,óp c¸i nãn lªn mÆt, ngñ mét giÊc cho ®Õn chiÒu. *Bµi tËp §äc kÜ c¸c c©u v¨n d­íi ®©y chØ ra lçi sai , nªu nguyªn nh©n vµ c¸ch söa tèi ­u. §ît thi dua kÐo dµi hai th¸ng cña chóng m×nh. Khoa häc tù nhiªn nãi chung, m«n v¨n nãi riªng ®ßi hái ng­êi nghiªn cøu ph¶i ®äc nhiÒu ghi chÐp nhiÒu. C©y cÇu ®­a chiÕc xe vËn t¶i nÆng nÒ v­ît qua s«ng vµ bãp cßi rén vang c¶ dßng s«ng yªn tÜnh. Con ®­êng dÉn chóng t«i men theo bê s«ng qua nmét chiÕc cÇu nhá råi dõng l¹i tr­íc ng«i nhµ cò kÜ. Nguyªn nh©n : Sai l« gÝc do ng­êi viÕt kh«ng biÕt lùa chän trËt tù tõ. C¸ch söa: S¾p xÕp l¹i trËt tù tõ trong c©u C©u v¨n ®óng: §ît thi ®ua cña chóng ta kÐo dµi hai th¸ng. Khoa häc x· héi nãi chung vµ m«n v¨n nãi riªng ®ßi hái ng­êi nghiªn cøu ph¶i ®äc nhiÒu, ghi chÐp nhiÒu. C©y cÇu ®­a chiÕc xe vËn t¶i nÆng nÒ v­ît qua s«ng vµ chiÕc xe bãp cßi rén vang c¶ dßng s«ng yªn tÜnh. Con ®­êng dÉn chóng t«i men theo bê s«ng qua mét chiÕc cÇu nhá råi chóng t«i dõng l¹i tr­íc ng«i nhµ cò kÜ. IV. KÕt qu¶ thùc hiÖn Tr­íc khi thùc hiÖn: KÕt qu¶ ®iÒu tra nh­ sau: Líp SÜ sè D­íi TB TB Kh¸, giái 9A 21 10 48% 10 48% 1 4% 9C 31 8 26% 13 42% 10 32% KÕt qu¶ sau khi thùc hiÖn Líp SÜ sè D­íi TB TB Kh¸ , giái 9A 21 3 14% 13 62% 5 24% 9C 31 1 4% 15 48% 15 48% Tõ kÕt qu¶ trªn t«i nhËn thÊy nÕu gi¸o viªn th­êng xuyªn rÌn luyÖn kÜ n¨ng ch÷a lçi diÔn ®¹t cho häc sinh , trong c¸c giê TiÕng ViÖt , giê TËp lµm v¨n vµ giê tr¶ bµi . C¸c em sÏ d¹t kÕt qu¶ cao trong khi nãi vµ viÕt. V. VÊn ®Ò cßn h¹n chÕ vµ h­íng tiÕp tôc nghiªn cøu Tuy nhiªn trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu vµ gi¶ng d¹y vÉn cßn h¹n chÕ . Míi chØ rÌn luyÖn cho c¸c em n¾m mét sè lçi c¬ b¶n mµ cßn nhiÒu lçi ch­a rÌn ®­îc cho c¸c em. CÇn ph¶i nghiªn cøu mét sè chuyªn ®Ò kh¸c n÷a ®Ó gióp c¸c em viÕt bµi ®­îc tèt h¬n . VI. §iÒu kiÖn ®Ó ¸p dông Víi bµi d¹y nµy gi¸o viªn cã thÓ ¸p dông ë tÊt c¶ c¸c líp tõ líp 6 ®Õn líp 9, trong c¸c giê TiÕng ViÖt, TËp lµm v¨n, V¨n häc vµ ®Æc biÖt quan träng nhÊt lµ giê “ Tr¶ bµi” cÇn ph¶i chØ ra lçi sai vµ ch÷a lçi cho häc sinh rót kinh nghiÖm. §Ó ®¹t cao cã thÓ d¹y bµi nµy d­íi d¹ng mét chuyªn ®Ò. §èi víi gi¸o viªn cÇn ph¶i ®Çu t­ nghiªn cøu tÝch luü kinh nghiÖm , ph©n d¹ng c¸c lçi sai ®Ó d¹y cho c¸c em c¸ch söa. C¸c em nhí ®­îc l©u h¬n vµ kh«ng bÞ m¾c ph¶i c¸c lçi ®ã n÷a. VII. KÕt luËn vÒ viÖc thùc hiÖn NÕu gi¸o viªn nµo còng cã ý thøc ch÷a lçi diÔn d¹t cho häc sinh trong c¸c bµi kiÓm tra . RÌn kÜ n¨ng ch÷a lçi diÔn d¹t trong c¸c tiÕt tr¶ bµi th× häc sinh sÏ tiÕn bé rÊt nhiÒu vµ ®¹t kÕt qu¶ cao trong c¸c bµi viÕt v¨n vµ rÊt hiÕm khi c¸c em m¾c ph¶i c¸c lçi diÔn ®¹t n÷a.C¸c em cßn cã kÜ n¨ng giao tiÕp trong cuéc sèng. Song nh÷ng ­u ®iÓm trªn kh«ng tr¸nh khái nh÷ng h¹n chÕ. Trong giê tr¶ bµi kh«ng ch÷a ®­¬c hÕt c¸c bµi cña häc sinh mµ chñ yÕu chØ ra cho c¸c em ®Ó c¸c em biÕt c¸ch söa. Trong ®Ò tµi sè bµi tËp ®­a ra cßn Ýt cÇn nªu ra ®­îc nhiÒu d¹ng bµi phong phó h¬n. §Ó häc sinh cã ®iÒu kiÖn tiÕp xóc ®­îc tÊt c¶ c¸c lçi sai th­êng gÆp. KÕt luËn Trong qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y t«i nhËn thÊy viÖc rÌn luyÖn cho häc sinh kÜ n¨ng ch÷a lçi diÔn ®¹t lµ rÊt cÇn thiÕt. C¸c em cã mét vèn kiÕn thøc v÷ng vµng ®Ó tù tin b­íc vµo c¸c k× thi. §Æc biÖt ®èi víi häc sinh líp 9 l¹i quan träng h¬n bao giê hÕt. C¸c em ph¶i thi vµo líp 10. Do ®ã viÖc rÌn luyÖ kÜ n¨ng diÔn ®¹t lµ v« cïng cÇn thiÕt. §iÒu ®ã còng kÝch thÝch ®­îc lßng say mª vµ yªu m«n v¨n ë c¸c em. Tuy nhiªn trong mét thêi gian ng¾n nghiªn cøu kh«ng tr¸nh khái nh÷ng h¹n chÕ. T«i kÝnh mong c¸c thÇy c« gi¸o, c¸c b¹n ®ång nghiÖp tham gia gãp ý bæ sung nh÷ng mÆt cßn h¹n chÕ. §Ó t«i cã nh÷ng kinh nghiÖm tèt h¬n trong qu¸ tr×nh d¹y m«n ng÷ v¨n 9. §ång thêi t«i cã nh÷ng c¬ héi thùc hiÖn tèt nh÷ng chuyªn ®Ò sau. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n! Kho¸i Ch©u, ngµy 21/11/2008 Ng­êi thùc hiÖn NguyÔn ThÞ Thuý Môc lôc §Ò môc Néi dung Trang A B I II III 1 2 3 4 5 IV V VI VII C §Æt vÊn ®Ò Néi dung vµ ph­¬ng ph¸p T×nh h×nh chung Nh÷ng vÊn ®Ò cÇn gi¶i quyÕt Ph­¬ng ph¸p tiÕn hµnh Lçi sai dïng tõ Lçi sai ng÷ ph¸p Lçi sai vÒ kiÕn thøc Lçi sai vÒ chÝnh t¶ Lçi sai vÒ l« gÝc KÕt qu¶ thùc hiÖn VÊn ®Ò cßn h¹n chÕ vµ h­íng tiÕp tôc nghiªn cøu §iÒu kiÖn ¸p dông KÕt luËn vÒ viÖc thùc hiÖn KÕt luËn 1 2 3 6 7 12 13 14 15

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docRèn luyện kĩ năng sửa lỗi diễn đạt thường gặp trong viết văn và giao tiếp hằng ngày.doc