Sự cần thiết đổi mới cơ chế kinh tế ở nước ta

MỤC LỤC Trang PHẦNMỞ ĐẦU 1 I Tính cấp thiết của đề tài 1 II Ý nghĩa của đề tài 2 NỘI DUNG 3 I Sự cần thiết đổi mới cơ chế kinh tế ở nước ta 3 1 Thực trạng, hậu quả của cơ chế cũ 3 2 Như vậy, khi cơ chế kinh tế của nền kinh tế hàng hoá trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa ở nước ta được xác lập sẽ gồm hai yếu tố sau 3 II Sự quản lý của Nhà nước 5 1 Tại sao phải có sự quản lý của Nhà nước 5 2 Vai trò của Nhà nước trong kinh tế thị trường bao gồm 6 III Các công cụ và chính sách vĩ mô để nâng cao vai trò quản lý của Nhà nước 11 1 Hệ thống luật phsản phẩm 11 2 Kế hoạch hoá nền kinh tế quốc dân 11 3 Hệ thống chính sách kinh tế xã hội 11 4 Các loại công cụ khác 12 KẾT LUẬN PHẦN MỞ ĐẦU I.TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Hiện nay, trên sách báo người ta thường nói đến nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, nhưng nội dung định hướng XHCN của nền kinh tế đó cụ thể như thế nào thì chưa được làm rõ. Có nhiều người cho rằng kinh tế thị trường không phải là cái riêng của CNTB, nó đã tồn tại, đang tồn tại và sẽ tồn tại mãi mãi sau này Đây là sự nhộ nhận đáng tiếc, dẫn đến đồng nhất kinh tế thị trường TBCN với kinh tế thị trường theo định hướng XHCN. Thực chất, sự khác nhau giữa hai nền kinh tế thị trường nói trên là xuất phát từ hai hệ thống lý luận kinh tế: kinh tế chính trị và kinh tế học. Kinh tế chính trị nghiên cứu các vấn đề thuần tuý về sản xuất, về của cải, về làm giàu, tách rời kinh tế với chính trị, lẩn tránh những mâu thuẫn trong xã hội. Các nhà kinh tế học tư sản hiện đại chỉ quan tâm nghiên cứu sản xuất cái gì mang lại lợi nhuận cao, làm giàu nhanh chóng chứ không quan tâm nghiên cứu sản xuất mối quan hệ giữa sản xuất với việc chăm lo phát triển toàn diện con người, với việc bảo vệ môi trường thiên nhiên. Họ khuyến khích con người chỉ biết làm giàu, trở nên ích kỷ với đồng loại, không hề quan tâm gì đến những vấn đề xã hội của thế giới hiện đại: bóc lột, đói nghèo, bạo lực, suy đồi đạo đức, ô nhiễm môi trường Đối với chúng ta điều quan tâm trước hết không phải chỉ là kinh tế học đơn thuần mà là kinh tế chính trị. Do đó, chúng ta không chỉ chăm lo phát triển sản xuất mà còn chăm lo phát triển các vấn đề xã hội, vấn đề con người và vấn đề bảo vệ môi trường, tạo điều kiện cần thiết cho việc thực hiẹn bằng được các nhiệm vụ đề ra. Mặc dù hiện nay chưa có đủ các điều kiện cần thiết để thực hiện các nhiệm vụ đó, nhưng mọi hoạt động của chúng ta đều phải hướng theo đó, đó chính là định hướng xã hội chủ nghĩa. II.Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI Thực hiện định hướng xã hội chủ nghĩa là cả một quá trình hình thành từng bước tiền đề vật chất và tinh thần, những điều kiện về khách quan và chủ quan để quá độ lên chủ nghĩa xã hội. ở những nước Cách Mạng do giai cấp công nhân lãnh đạo, sau khi giành được chính quyền, muốn giữ thành quả Cách mạng và bảo về lợi ích cho người lao động thì không thể đi con đường nào khác ngoài con đường Xã hội chủ nghĩa. Đó chính là ký do tại sao chúng ta phải thực hiện định hướng Xã hội chủ nghĩa, đi theo con đường mà Bác Hồ đã chọn.

doc13 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 30/01/2013 | Lượt xem: 4439 | Lượt tải: 6download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Sự cần thiết đổi mới cơ chế kinh tế ở nước ta, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
PhÇn më ®Çu I.TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi HiÖn nay, trªn s¸ch b¸o ng­êi ta th­êng nãi ®Õn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa, nh­ng néi dung ®Þnh h­íng XHCN cña nÒn kinh tÕ ®ã cô thÓ nh­ thÕ nµo th× ch­a ®­îc lµm râ. Cã nhiÒu ng­êi cho r»ng kinh tÕ thÞ tr­êng kh«ng ph¶i lµ c¸i riªng cña CNTB, nã ®· tån t¹i, ®ang tån t¹i vµ sÏ tån t¹i m·i m·i sau nµy…§©y lµ sù nhé nhËn ®¸ng tiÕc, dÉn ®Õn ®ång nhÊt kinh tÕ thÞ tr­êng TBCN víi kinh tÕ thÞ tr­êng theo ®Þnh h­íng XHCN. Thùc chÊt, sù kh¸c nhau gi÷a hai nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng nãi trªn lµ xuÊt ph¸t tõ hai hÖ thèng lý luËn kinh tÕ: kinh tÕ chÝnh trÞ vµ kinh tÕ häc. Kinh tÕ chÝnh trÞ nghiªn cøu c¸c vÊn ®Ò thuÇn tuý vÒ s¶n xuÊt, vÒ cña c¶i, vÒ lµm giµu, t¸ch rêi kinh tÕ víi chÝnh trÞ, lÈn tr¸nh nh÷ng m©u thuÉn trong x· héi. C¸c nhµ kinh tÕ häc t­ s¶n hiÖn ®¹i chØ quan t©m nghiªn cøu s¶n xuÊt c¸i g× mang l¹i lîi nhuËn cao, lµm giµu nhanh chãng chø kh«ng quan t©m nghiªn cøu s¶n xuÊt mèi quan hÖ gi÷a s¶n xuÊt víi viÖc ch¨m lo ph¸t triÓn toµn diÖn con ng­êi, víi viÖc b¶o vÖ m«i tr­êng thiªn nhiªn. Hä khuyÕn khÝch con ng­êi chØ biÕt lµm giµu, trë nªn Ých kû víi ®ång lo¹i, kh«ng hÒ quan t©m g× ®Õn nh÷ng vÊn ®Ò x· héi cña thÕ giíi hiÖn ®¹i: bãc lét, ®ãi nghÌo, b¹o lùc, suy ®åi ®¹o ®øc, « nhiÔm m«i tr­êng… §èi víi chóng ta ®iÒu quan t©m tr­íc hÕt kh«ng ph¶i chØ lµ kinh tÕ häc ®¬n thuÇn mµ lµ kinh tÕ chÝnh trÞ. Do ®ã, chóng ta kh«ng chØ ch¨m lo ph¸t triÓn s¶n xuÊt mµ cßn ch¨m lo ph¸t triÓn c¸c vÊn ®Ò x· héi, vÊn ®Ò con ng­êi vµ vÊn ®Ò b¶o vÖ m«i tr­êng, t¹o ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cho viÖc thùc hiÑn b»ng ®­îc c¸c nhiÖm vô ®Ò ra. MÆc dï hiÖn nay ch­a cã ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt ®Ó thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô ®ã, nh­ng mäi ho¹t ®éng cña chóng ta ®Òu ph¶i h­íng theo ®ã, ®ã chÝnh lµ ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. II.ý nghÜa cña ®Ò tµi Thùc hiÖn ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa lµ c¶ mét qu¸ tr×nh h×nh thµnh tõng b­íc tiÒn ®Ò vËt chÊt vµ tinh thÇn, nh÷ng ®iÒu kiÖn vÒ kh¸ch quan vµ chñ quan ®Ó qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi. ë nh÷ng n­íc C¸ch M¹ng do giai cÊp c«ng nh©n l·nh ®¹o, sau khi giµnh ®­îc chÝnh quyÒn, muèn gi÷ thµnh qu¶ C¸ch m¹ng vµ b¶o vÒ lîi Ých cho ng­êi lao ®éng th× kh«ng thÓ ®i con ®­êng nµo kh¸c ngoµi con ®­êng X· héi chñ nghÜa. §ã chÝnh lµ ký do t¹i sao chóng ta ph¶i thùc hiÖn ®Þnh h­íng X· héi chñ nghÜa, ®i theo con ®­êng mµ B¸c Hå ®· chän. Néi dung I.Sù cÇn thiÕt ®æi míi c¬ chÕ kinh tÕ ë n­íc ta. Thùc tr¹ng, hËu qu¶ cña c¬ chÕ cò ë n­íc ta c¬ chÕ tËp trung quan liªu bao cÊp ®· tõng tån t¹i trong thêi gian kh¸ dµi. Khi ®ã, ®Êt n­íc cÇn tËp trung gi¶i quyÕt nh÷ng nhiÖm vô chiÕn tranh hÕt søc nÆng nÒ, nhu cÇu ®êi sèng d©n c­ cßn thÊp, ®¬n gi¶n vµ t­¬ng ®èi gièng nhau. Tr×nh ®é ph¸t triÓn nªn kinh tÕ hµng ho¸ cßn thÊp, xu h­íng ph¸t triÓn kinh tÕ theo chiÒu réng cßn phï hîp, ®éng thêi chèng chiÕn tranh ph¸ ho¹i cña c¸c thÕ lùc thï ®Þch bªn ngoµi. Bëi vËy, c¬ chÕ tËp trung quan liªu bao cÊp cßn ph¸t huy t¸c dông. Khi ®iÒu kiÖn thay ®æi, c¬ chÕ kinh tÕ cò ®· tá ra lçi thêi vµ trë thµnh mét trong nh÷ng nguyªn nh©n dÉn ®Õn t×nh tr¹ng tr× trÖ, gi¶m ®éng lùc ph¸t triÓn kinh tÕ. Thùc tr¹ng, hËu qu¶ cña c¬ chÕ cò ®Î l¹i: Hµng ho¸ s¶n xuÊt ra kh«ng cã nhiÒu thÞ tr­êng tiªu thô, n¨ng suÊt thÊp, chÊt l­îng kÐm, ch­a héi nhËp tiÕn bé kü thuËt cña thÕ giíi, thiÕu tÝnh c¹nh tranh, thiÕu tÝnh s¸ng t¹o xuÊt hiÖn nhiÒu tÖ n¹n : tham «, hèi lé trong néi bé l·nh ®¹o, lµm gi¶m lßng tin vµo nh©n d©n… Cho nªn, chñ tr­¬ng ®æi míi do §¶ng ta khëi x­íng vµ l·nh ®¹o ®· thùc sù ®i vµo cuéc sèng vµ®em l¹i nh÷ng thµnh tùu to lín trong nÒn kinh tÕ n­íc ta. §¹i héi VII cña §¶ng ®· kh¼ng ®Þnh “ ®Ó ph¸t huy tiÒm n¨ng to lín cña nªn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn, ph¶i tiÕp tôc xo¸ bá c¬ chÕ tËp trung quan liªu bao cÊp, chuyÓn sang c¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc b»ng ph¸p luËt, kÕ ho¹ch, chÝnh s¸ch vµ c¸c c«ng cô kh¸c”. 2. Nh­ vËy, khi c¬ chÕ kinh tÕ cña nÒn kinh tÕ hµng ho¸ trong thêi kú qu¸ ®é lªn chñ nghÜa ë n­íc ta ®­îc x¸c lËp sÏ gåm hai yÕu tè sau: - C¬ chÕ thÞ tr­êng: ®©y lµ nhãm yÕu tè chÞu sù chi phèi mét c¸ch kh¸ch quan bëi c¸c yÕu tè quan hÖ, m«i tr­êng, ®éng lùc vµ c¸c quy luËt kinh tÕ kh¸ch quan cña thÞ tr­êng – cßn gäi lµ nhãm yÕu tè g¾n víi c¬ chÕ tù ®iÒu chØnh cña nªn kinh tÕ (nhãm yÕu tè chÞu sù chi phèi cña “bµn tay v« h×nh”). - Sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc: §©y lµ nhãm yÕu tè g¾n víi sù ho¹t ®éng chñ quan cña con ng­êi, cña Nhµ n­íc. Toµn bé sù t¸c ®éng cña Nhµ n­íc lªn nÌn kinh tÕ lµm cho nã vËn ®éng, ph¸t triÓn theo nh÷ng môc tiªu x¸c ®Þnh. ®ã lµ sù thÓ hiÖn vai trß, chøc n¨ng kinh tÕ cña Nhµ n­íc (nhãm yÕu tè chÞu sù chi phèi cña “bµn tay h÷u h×nh”). a.¦u ®iÓm chñ yÕu cña c¬ chÕ thÞ tr­êng. So víi c¬ chÕ “ tËp trung chØ huy”, c¬ chÕ thÞ tr­êng cã nh÷ng ­u ®iÓm chñ yÕu sau: - C¬ chÕ thÞ tr­êng t¹o ®iÒu kiÖn ph¸t huy mäi tiÒm n¨ng, thóc ®Èy tÝnh chñ ®éng s¸ng t¹o, ph¶n øng nhanh nh¹y, kÞp thêi n¾m b¾t nhu cÇu cña thÞ tr­êng, th­êng xuyªn c¶i tiÕn ph¸t triÓn tæ chøc qu¶n lý, ¸p dông tiÕn bé khoa häc- kü thuËt v.v… lµm cho nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn n¨ng ®«ng vµ cã hiÖu qu¶ h¬n. - C¬ chÕ thÞ tr­êng cã kh¶ n¨n tù ®iÒu chØnh, söa ch÷a sai lÇm kÞp thêi h¬n. Bëi vËy, h¹n chÕ ®­îc ph¹m vi vµ møc ®é t¸c h¹i cña nh÷ng sai lÇm trong ho¹t ®éng kinh tÕ. - Do dùa vµo gi¸ c¶ lµm tÝn hiÖu ph¶n håi kh¸ch quan cña thÞ tr­êng, cho nªn c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ s¸t víi thùc tÕ h¬n, c¸c yÕu tè chñ quan, duy ý chÝ, gi¶m h¬n so víi c¬ chÕ tËp trung chØ huy. b. Nh­îc ®iÓm chñ yÕu cña c¬ chÕ thÞ tr­êng. Tuy cã nhiÒu ­u ®iÓm, song c¬ chÕ thÞ tr­êng cã nh÷ng nh­î ®iÓm kh«ng thÓ tù kh¾c phôc ®­îc, ®ã lµ: - C¬ chÕ thÞ tr­êng còng cã nh÷ng yÕu tè lµm gi¶m tèc ®é ph¸t triÓn kinh tÕ do n¶y sinh ®éc quyÒn tõ c¹nh tranh tù do vµ viÖc bÝ mËt vÝ quyÕt kinh doanh cña tõng ®¬n vÞ. - Th­êng xuyªn t¹o ra sù mÊt c©n ®èi, bÊt hîp lý ë tÇm vÜ m«, lµm gi¶m hiÖu qu¶ trªn quy m« nªn kinh tÕ quèc d©n. - Trong ho¹t ®éng thùc tiÔn cña c¬ chÕ thÞ tr­êng, do ch¹y theo lîi nhuËn ®¬n thuÇn nªn kh«ng thÓ tr¸nh khái c¸c hiÖn t­îng bu«n gian, b¸n lËn, ®Çu c¬, lµm hµng gi¶.v.v… vµ nhiÒu bÖnh tr¹ng x· héi kh¸c nh­ ph©n ho¸ giµu nghÌo, thÊt nghiÖp, l¹m ph¸t, ph¸ s¶n dÉn ®Õn sù ph¸ ho¹i lùc l­îng s¶n xuÊt, vi ph¹m ®¹o ®øc, lèi sèng, « nhiÔm m«i tr­êng, ph¸ ho¹i thiªn nhiªn.v.v… Trªn ph¹m vi quèc tÕ, c¬ chÕ thÞ tr­êng dÔ dÉn ®Õn m©u thuÉn gi÷a c¸c n­íc, c¸c trung t©m kinh tÕ ®Æc biÖt dÔ t¹o ra trËt tù kinh tÕ bÊt c«ng gi÷a c¸c n­íc giµu vµ nghÌo. Do nh÷ng nh­îc ®iÓm trªn ®©y, nªn cÇn cã sù ®iÒu tiÕt cña Nhµ n­íc ®Ó h¹n chÕ nh÷ng khuyÕt tËt cña cã chÕ thÞ tr­êng. V× thÕ xuÊt hiÖn ph¹m trï c¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc. II. Sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc. 1.T¹i sao ph¶i cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc. ë ViÖt Nam, vai trß kinh tÕ cña Nhµ n­íc ®­îc thÓ hiÖn qua nhiÖm vô tæ chøc qu¶n lý toµn bé nªn kinh tÕ quèc d©n ë tÇm kinh tÕ vÜ m« vµ vi m«, trong ®ã qu¶n lý kinh tÕ vÜ m« lµ chñ yÕu. Së dÜ, Nhµ n­íc ta cã vai trß kinh tÕ nãi trªn lµ v×: Mét lµ: Nhµ n­íc ta cña d©n, do d©n, v× d©n; lµ ng­êi ®¹i diÖn cho tµon d©n, cho toµn x· héi, cã nhiÖm vô qu¶n lý ®Êt n­íc vÒ mÆt hµnh chÝnh – kinh tÕ . Hai lµ: Nhµ n­íc lµ ng­êi ®¹i diÖn cho së h÷u toµn d©n vÒ t­ liÖu s¶n xuÊt, cã nhiÖm vô qu¶n lý c¸c doanh nghiÖp thuéc khu vùc kinh tÕ Nhµ n­íc. Ba lµ: Trong nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn vËn ®éng theo c¬ chÕ thÞ tr­êng, cïng víi nh÷ng mÆt tÝch cùc cña nã, kh«ng thÓ tr¸nh khái c¸c khuyÕt tËt vèn cã. Bëi vËy, sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc sÏ gãp phÇn kh¾c phôc c¸c khuyÕt tËt, ph¸t huy mÆt tÝch cùc cña c¬ chÕ thÞ tr­êng vµ lµ mét tÊt yÕu kh¸ch quan. Nhµ n­íc thùc hiÖn vai trß kinh tÕ cña m×nh nh»m c¸c môctiªu sau: - §¶m b¶o cho nªn kinh tÕ ph¸t triÓn æn ®Þnh, bÒn v÷ng, tr¸nh nh÷ng ®ét biÕn xÊu. - §¶m b¶o hiÖu qu¶ kinh tÕ- x· héi cao, thùc hiÖn môc tiªu ph¸t triÓn kinh tÕ kÕt hîp víi c«ng b»ng vµ tiÕn bé x· héi. - Thùc hiÖn nhiÖm vô qu¸n triÖt, tæ chøc thùc ®­êng lèi cña §¶ng, ®­a nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. 2. Vai trß cña Nhµ n­íc trong kinh tÕ thÞ tr­êng bao gåm. - Vai trß ®iÒu chØnh, b»ng c¸ch cung cÇu c©n ®èi trong toµn x· héi ®Ó chØ ®¹o c¸c doanh nghiÖp kh«ng lµm lÖch cung cÇu, c¸i mµ tõng doanh nghiÖp kh«ng n¾m ®­îc. Trong vai trß nµy, ph¶i ph¸t hiÖn kÞp thêi nh÷ng mÊt c©n ®èi, nh÷ng nguy c¬ tiÒm Èn ®Ó do ng¨n ngõa tr­íc hay ®èi phã kÞp thêi khi nã x¶y ra. ViÖc sö dông c¸c c«ng cô nh­ tµi chÝnh tiÒn tÖ, ®Ó ®iÒu chØnh tèc ®é ph¸t triÓn sao cho hµi hoµ, ®ßi hái ph¶i th­êng xuyªn kiÓm tra l¹i c¸c lý thuyÕt kinh tÕ vÒ c¸c c«ng cô ®ã xem møc ®é ®óng sai ra sao. V× c¬ së lý luËn mµ kh«ng khoa häc sÏ dÉn tíi nh÷ng sai lÇm rÊt lín. VÝ dô häc thuyÕt tù do ®ang dÉn CNTB trë l¹i thêi kú v« chÝnh phñ, c¸c thÕ kû tr­íc vµ ba thËp niªn ®Çu cña thÕ kû XX. VÝ dô quan niÖm “ l¹m ph¸t gi¸ c¶” ®· lµm lý thuyÕt tiÒn tÖ tôt lïi ®Õn møc c«ng nhËn cã c¶ lµm ph¸t vµng vµo thÕ kû XVI vµ lµm cho IMF mÊt ph­¬ng h­íng trong nhiÖm vô æn ®Þnh tiÒn tÖ quèc tÕ vµ kh«ng dù ®o¸n mèi khñng ho¶ng tiÒn tÖ. - Vai trß ®iÒu tiÕt gi÷a c¸c lÜnh vùc, c¸c vïng kinh tÕ ®Ó t¹o ra sù ph¸t triÓn hµi hoµ. §iÒu tiÕt khã h¬n ®iÒu chØnh v× nã kh«ng ph¶i chØ lµ c©n b»ng mµ nã ®ßi hái ph¶i tÝnh ra ®­îc mét tû lÖ ph¸t triÓn tèi ­u c¶ vÒ kh«ng gian vµ thêi gian. Nã còng ®ßi hái tÇm nh×n xa xem thÞ tr­êng hiÖn nay nh­ thÕ nµy nh­ng t­¬ng lai nã sÏ biÕn ®éng ra sao doanh thuÕ ®iÒu tiÕt tõ n¬i nµy sang n¬i thiÕu, lóc thõa sang lóc thiÕu. VÝ dô vÒ tû gi¸ mua ngo¹i tÖ vµo lóc cung> cÇu ®Ó lóc cung< cÇu cã lùc l­îng c©n ®èi gi÷ æn ®Þnh tû gi¸. - Vai trß t¹o s©n ch¬i c«ng b»ng ®Ó c¸c doanh nghiÖp tù do c¹nh tranh. §ã còng lµ t¹o c«ng b»ng x· héi. LuËt ph¸p ®­îc so¹n th¶o ®óng víi quy luËt thÞ tr­êng sÏ gióp thùc hiÖn tèt vai trß nµy. - Vai trß b¶o hé cho s¶n xuÊt trong n­íc. VÒ vai trß nµy, ®ang cã nh÷ng ý kiÕn kh¸c nhau. ý kiÕn cho r»ng ta buéc ph¶i tham gia AFTA th× vai trß b¶o hé sÏ mÊt dÇn ®i. T«i cho r»ng nã kh«ng mÊt ®i mµ ph¶i lµm b»ng nh÷ng ph­¬ng thøc kh¸c kÕt hîp gi÷a héi nhËp quèc tÕ vµ b¶o hé s¶n xuÊt trong n­íc. VÝ dô víi ng©n hµng th­¬ng m¹i ph¶i gi¶m tû lÖ dù tr÷ b¾t buéc ®Ó t¨ng søc m¹nh c¹nh tranh cho doanh nghiÖp trong n­íc. Ta cóng ph¶i ®ãi tho¹i víi c¸c tæ chøc quèc tÕ nh­ WTO, IMF ®Ó kh«ng tù do ho¸ hoµn toµn ®Õn møc bá mäi sù kiÓm so¸t cña Nhµ n­íc. 3. Vai trß cña Nhµ n­íc trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng theo ®Þnh h­íng XHCN. Häc thuyÕt Ken- d¬ ®· nãi ®Õn hai khuyÕt tËt cña chñ nghÜa t­ b¶n lµ khñng ho¶ng kinh tÕ chu kú vµ thÊt nghiÖp ®· gióp chñ nghÜa t­ b¶n tù ®iÒu chØnh b»ng tiÒn tÖ ®Ó xo¸ bá ®­îc khñng ho¶ng kinh tÕ chu kú tõ n¨m 19…. B©y giê khñng ho¶ng tiÒn tÖ ®· gióp chóng ta thÊy ra khuyÕt tËt thø ba cña chñ nghÜa t­ b¶n lµ dung tóng cho ®Çu c¬ thÞ tr­êng chøng kho¸n ph¸t triÓn ®Õn møc cùc kú nguy hiÓm tõ thËp niªn 70 víi sù lîi dông nh÷ng c«ng cô tµi chÝnh vµ biÕn chóng thµnh nh÷ng c«ng cô b¸n khèng. Tr­íc m¾t lµ ph¶i tiÕn tíi sù h¹n chÕ ®Çu c¬ ë thÞ tr­êng tµi chÝnh, c¸i ®ang dÉn chñ nghÜa t­ b¶n quay trë vÒ thêi kú v« chÝnh phñ. Nh­ vËy kÕt qu¶ xo¸ bá khñng ho¶ng kinh tÕ chu kú. Cßn xo¸ bá thÊt nghiÖp lµ viÖc lµm l©u dµi cho ®Õn khi cña c¶i vËt chÊt dåi dµo, hoµn thµnh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸. Vai trß cña Nhµ n­íc trong kinh tÕ thÞ tr­êng theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa ®ßi hái ph¸t triÓn ra nh÷ng khuyÕt tËt cña kinh tÕ thÞ tr­êng t­ b¶n chñ nghÜa ®Ó t×m ra nh÷ng ®Þnh chÕ cã kh¶ n¨ng xo¸ bá nh÷ng khuyÕt tËt ®ã vµ t¹o ra dÇn dÇn mét kinh tÕ thÞ tr­êng x· héi chñ nghÜa. Vai trß nµy còng ®ßi hái ph¶i thay thÕ dÇn ph­¬ng thøc ph©n phèi theo t­ b¶n b»ng ph­¬ng thøc ph©n phèi theo kÕt qu¶ ho¹t ®éng vµ hiÖu qu¶ kinh tÕ lµ chñ yÕu, ®éng thêi ph©n phèi dùa trªn møc ®ãng gãp c¸c nguån lùc kh¸c vµo kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh vµ ph©n phèi th«ng qua phóc lîi x· héi; nãi réng ra lµ s¸ng t¹o ra nh÷ng c¸ch qu¶n lý míi ®Ó biÕn ®æi dÇn thÞ tr­êng TBCN thµnh thÞ tr­êng XHCN. III. C¸c c«ng cô vµ chÝnh s¸ch vÜ m« ®Ó n©ng cao vai trß qu¶n lý cña Nhµ n­íc. HÖ thèng ph¸p luËt. §Æc biÖt lµ luËt kinh tÕ ph¶i ®Çy ®ñ, ®ång bé, thèng nhÊt, kh«ng ngõng ®­îc hoµn chØnh vµ cã ®ñ hiÖu lùc ®Ó thùc hiÖn nã. Th«ng qua c«ng cô nµy, Nhµ n­íc t¹o ra hµnh lang ®ñ ®Ó lËp vµ duy tr× kû c­¬ng trËt tù, h­íng dÉn c¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng theo ph¸p luËt, chèng mäi hiÖn t­îng lµm ¨n phi ph¸p. 2. KÕ ho¹ch ho¸ nªn kinh tÕ quèc d©n. KÕ ho¹ch ho¸ nÒn kinh tÕ quèc d©n lµ c«ng cô quan träng cña Nhµ n­íc ®Ó ho¹ch ®Þnh c¸c ch­¬ng tr×nh, ®Þnh h­íng môc tiªu trong tõng thêi kú. §ã lµ lo¹i ho¹t ®éng tù gi¸c cã ý thøc cña Nhµ n­íc ®Ó qu¶n lý toµn bé nÒn kinh tÕ theo mét môc tiªu thèng nhÊt ®· ®Þnh tr­íc trªn c¬ së ®· nhËn thøc vµ vËn dông c¸c quy luËt kinh tÕ kh¸ch quan nh»m x¸c ®Þnh tèc ®é, quan hÖ tû lÖ c¬ cÊu kinh tÕ hîp lý ®Ó kh«ng ngõng më réng s¶n xuÊt víi hiÖu qu¶ kinh tÕ x· héi ngµy cµng cao. Bëi vËy cã thÓ nãi r»ng qu¸ tr×nh kÕ ho¹ch ho¸ nÒn kinh tÕ quèc d©n chÝnh lµ qu¸ tr×nh cô thÓ ho¸ ®­êng lèi, chñ tr­¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ n­íc thµnh chØ tiªu, sè liÖu cô thÓ trªn c¬ së ®ã mµ thùc hiÖn ®Ó biÕn ®­êng lèi, chÝnh s¸ch, chñ tr­¬ng,thµnh hiÖn thùc. Do ®ã, kÕ ho¹ch ho¸ kinh tÕ quèc d©n lµ c«ng cô Nhµ n­íc ®Ó qu¶n lý nªn kinh tÕ, thùc hiÖn ®­êng lèi cña §¶ng cÇm quyÒn, lµ sù l­îng ho¸ chñ tr­¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ n­íc. 3.HÖ thèng chÝnh s¸ch kinh tÕ x· héi. HÖ thèng chÝnh s¸ch kinh tÕ- x· héi bao gåm c¸c chÝnh s¸ch vÒ tµi chÝnh- tiÒn tÖ, tÝn dông, ng©n hµng, chÝnh s¸ch ®Çu t­, chÝnh s¸ch thuÕ, chÝnh s¸ch kinh tÕ ®èi ngo¹i, chÝnh s¸ch kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn, chÝnh s¸ch thu nhËp, chÝnh s¸ch ®èi víi c¸c d©n téc vïng it ng­êi, n«ng th«n, miÒn nói,… §©y lµ c«ng cô gãp phÇn t¹o ra m«i tr­êng kinh tÕ- x· héi , æn ®Þnh cã lîi cho sù nghiÖp t¨ng tr­ëng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ- x· héi, thùc hiÖn môc tiªu kÕt hîp t¨ng tr­ëng kinh tÕ víi c«ng b»ng vµ tiÕn bé x· héi. 4. C¸c lo¹i c«ng cô kh¸c: Nhµ n­íc sö dông lùc l­îng kinh tÕ Nhµ n­íc, lùc l­îng dù tr÷ quèc gia, th«ng tin, dù b¸o,… ®Ó t¸c ®éng vµo nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, nh»m ®¶m b¶o c©n ®èi vÜ m«, ®iÒu tiÕt thÞ tr­êng, ng¨n ngõa nh÷ng ®ét biÕn xÊu cña thÞ tr­êng… theo ®Þnh h­íng cã lîi cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi. Th«ng qua viÖc sö dông cã hiÖu qu¶ c¸c hÖ thèng c«ng cô nãi trªn, Nhµ n­íc thùc hiÖn ®­îc vai trß chøc n¨ng kinh tÕ cña m×nh nh»m môc ®Ých cuèi cïng lµ qu¶n lý, ph©n bè, sö dông cã hiÖu qu¶ mäi nguån lùc cña ®Êt n­íc, t¹o mäi ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt ®Ó thùc hiÖn môc tiªu t¨ng tr­ëng kinh tÕ kÕt hîp víi c«ng b»ng vµ tiÕn bé x· héi, ®­a nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn theo ®Þnh h­íng XHCN. KÕt luËn Thùc hiÖn ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa lµ mét qu¸ tr×nh h×nh thµnh tõng b­íc nh÷ng tiÒn ®Ò vËt chÊt tinh thÇn, nh÷ng ®iÒu kiÖn kh¸ch quan vµ chñ quan ®Ó qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi, ë nh÷ng n­íc mµ phong trµo gi¶i phãng d©n téc do giai cÊp c«ng nh©n l·nh ®¹o, sau khi giµnh ®­îc chÝnh quyÒn muèn gi÷ v÷ng thµnh qu¶ c¸ch m¹ng vµ b¶o vÖ lîi Ých ng­êi lao ®éng th× kh«ng thÓ ®i con ®­êng nµo kh¸c ngoµi con ®­êng x· héi chñ nghÜa. §ã chÝnh lµ lý do v× sao chóng ta ph¶i thùc hiÖn ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa ®i theo con ®­êng mµ B¸c Hå ®· chän. -Môc tiªu cña CNXH lµ n©ng cao møc sèng, xo¸ bá bãc lét, kh«ng ®Ó ph©n ho¸ giµu nghÌo, b¶o ®¶m cuéc sèng Êm lo h¹nh phóc cho mäi ng­êi trªn c¬ së ph¸t triÓn m¹nh mÏ lùc l­îng s¶n xuÊt. VÒ mÆt x· héi t¹o lËp mét chuÈn mùc gi¸ trÞ x· héi vµ mét chuÈn mùc x· héi trªn c¬ së ph¸t huy b¶n s¾c d©n téc, t¹o ®iÒu kiÖn cho con ng­êi ph¸t triÓn mét c¸ch toµn diÖn, x©y dùng nÒn v¨n minh ®¹i chóng, mét x· héi võa phån vinh vÒ kinh tÕ, võa æn ®Þnh vÒ chÝnh trÞ x· héi. NÒn kinh tÕ thÞ tr­êng theo ®inh h­íng XHCN lµ nÒn kinh tÕ ph¸p trÞ. HiÖn nay hÖ thèng ph¸p luËt n­íc ta cßn ch­a ®ång bé vµ hoµn thiÖn, khiÕn cho nh÷ng kÎ tham nhòng cã thÓ dùa vµo nh÷ng kÏ hë ®Ó tr¸nh bÞ chõng ph¹t. Do ®ã, kh«ng chØ cÇn x©y dùng ph¸p luËt, mµ cßn ph¶i t¨ng c­êng ®Êu tranh b¶o ®¶m viÖc chÊp hµnh luËt ph¸p. Ph¸p luËt ph¶i b¶o ®¶m cho mäi c«ng nh©n ®Òu cã cuéc sèng cã gi¸ trÞ nh©n b¶n, v× thÕ cÇn cã sù h¹n chÕ nhÊt ®Þnh ®èi víi së h÷u vµ quyÒn l­c khi së h÷u vµ quyÒn lùc c¶n trë sù ph¸t triÓn nh©n c¸ch. Nhµ n­íc ph¶i kiÓm so¸t t¨ng tr­ëng kinh tÕ vµ thùc hiÖn c«ng b»ng x· héi. §iÒu ®ã ®ßi hái ph¶i cã sù gi¶i quyÕt hµi hoµ gi÷a t»ng tr­ëng kinh tÕ víi gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò x· héi. MÆt kh¸c sù c«ng b»ng trong kinh tÕ, chÝnh trÞ x· héi ®­îc thÓ hiÖn trong sù ph©n phèi thu nhËp. V× thÕ Nhµ n­íc cã sù gi¸m s¸t ®èi víi viÖc ph©n phèi nguån lîi kinh tÕ, xem nã cã lîi cho tÇng líp nµo ®Ó trªn c¬ së ®ã ®iÒu chØnh, thùc hiÖn c«ng b»ng x· héi, kh¾c phôc ph©n ho¸ giµu nghÌo qu¸ lín. Thùc hiÖn chøc n¨ng x· héi, Nhµ n­íc ph¶i cã mét chÝnh s¸ch x· héi, x©y dùng mét chuÈn mùc gi¸ trÞ ®¹o ®øc x· héi vµ trËt tù x· héi. Tr­íc hÕt, Nhµ n­íc thùc hiÖn b¶o hiÓm x· héi, ph©n phèi hîp lý t­ liÖu s¶n xuÊt, giao ruéng ®Êt, giao b¸n cæ phÇn cho vay vèn, ®µo t¹o nghÒ cã thÓ tù lo cuéc sèng l©u dµi. Nhµ n­íc x©y dùng mét chuÈn mùc gi¸ trÞ ®¹o ®øc x· héi lµm c¬ së cho chÝnh s¸ch x· héi vµ trËt tù x· héi, b¶o ®¶m tæ chøc, duy tr× trËt tù kû c­¬ng x· héi vµ nÕp sèng v¨n minh, h­íng mäi ho¹t ®éng kinh tÕ vµo môc tiªu v× con ng­êi, x©y dùng mét x· héi ph¸t triÓn hµi hoµ gi÷a vËt chÊt tinh thÇn vµ tri thøc, ®Æt nÒn mãng cho mét quèc gia thËt sù v÷ng m¹nh. TrËt tù x· héi lµ tiÒn ®Ò kh«ng thÓ thiÕu ®Ó mét chÕ ®é x· héi cã thÓ tån t¹i vµ ph¸t triÓn l©u dµi. TrËt tù ®ã ph¶i ®­îc x©y dùng trªn mét chuÈn mùc gi¸ trÞ x· héi theo tinh thÇn nh©n ®¹o XHCN ®­îc qu¸n triÖt trªn mäi lÜnh vùc: ph¸t triÓn s¶n xuÊt, tæ chøc cuéc sèng, tæ chøc gia ®×nh, ®¹o ®øc, thÈm mü, ý thøc ph¸p chÕ, søc khoÎ m«i tr­êng… trong tæ chøc x· héi, gia ®×nh cã ý nghÜa nÒn t¶ng. Môc lôc Trang PhÇnmë ®Çu 1 I TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi 1 II ý nghÜa cña ®Ò tµi 2 Néi dung 3 I Sù cÇn thiÕt ®æi míi c¬ chÕ kinh tÕ ë n­íc ta 3 1 Thùc tr¹ng, hËu qu¶ cña c¬ chÕ cò 3 2 Nh­ vËy, khi c¬ chÕ kinh tÕ cña nÒn kinh tÕ hµng ho¸ trong thêi kú qu¸ ®é lªn chñ nghÜa ë n­íc ta ®­îc x¸c lËp sÏ gåm hai yÕu tè sau 3 II Sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc 5 1 T¹i sao ph¶i cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc 5 2 Vai trß cña Nhµ n­íc trong kinh tÕ thÞ tr­êng bao gåm 6 III C¸c c«ng cô vµ chÝnh s¸ch vÜ m« ®Ó n©ng cao vai trß qu¶n lý cña Nhµ n­íc 11 1 HÖ thèng luËt phs¶n phÈm 11 2 KÕ ho¹ch ho¸ nÒn kinh tÕ quèc d©n 11 3 HÖ thèng chÝnh s¸ch kinh tÕ x· héi 11 4 C¸c lo¹i c«ng cô kh¸c 12 KÕt luËn

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docSự cần thiết đổi mới cơ chế kinh tế ở nước ta.DOC
Luận văn liên quan