Thị trường thủy sản Mỹ

Lời mở đầu 1 Nội dung 3 I. Một số khái niệm về thị trường 3 2. Đặc điểm của thị trường thuỷ sản tại Mỹ 4 3. Sự cần thiết phải mở rộng thị trường xuất khẩu thuỷ sản tại Mỹ của Việt Nam 7 II. Khái quát thực trạng thị trường xuất khẩu thuỷ sản tại Mỹ của Việt Nam 8 1. Khái quát thị trường xuất khẩu thuỷ sản tại Mỹ của Việt Nam 8 2. Thực trạng thị trường xuất khẩu sản phẩm thuỷ sản của Việt nam sang Mỹ 9 III. Các giải pháp kinh tế chủ yếu nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu sản phẩm thuỷ sản của Việt Nam sang thị trường Mỹ 18 1. Các giải pháp chủ yếu 18 2. Một số suy nghĩ của bản thân 23 Kết luận 24 Tài liệu tham khảo 25 vị thế của mình trên đất Mỹ. Đó là mục tiêu quan trọng của ngành thuỷ sản nước ta và cũng là lý do để em chọn và nghiên cứu đề tài: “Thực trạng và các giải pháp kinh tế chủ yếu nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam tại Mỹ”. Lưu ý : Mình đã kèm theo 2 font của đề án bạn chỉ cần giải nén và copy 2 font đó dô ổ C:\WINDOWS\Fonts là xong .

doc26 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 16/05/2013 | Lượt xem: 1340 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Thị trường thủy sản Mỹ, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
môc lôc Lêi më ®Çu 1 Néi dung 3 I. Mét sè kh¸i niÖm vÒ thÞ tr­êng 3 2. §Æc ®iÓm cña thÞ tr­êng thuû s¶n t¹i Mü 4 3. Sù cÇn thiÕt ph¶i më réng thÞ tr­êng xuÊt khÈu thuû s¶n t¹i Mü cña ViÖt Nam 7 II. Kh¸i qu¸t thùc tr¹ng thÞ tr­êng xuÊt khÈu thuû s¶n t¹i Mü cña ViÖt Nam 8 1. Kh¸i qu¸t thÞ tr­êng xuÊt khÈu thuû s¶n t¹i Mü cña ViÖt Nam 8 2. Thùc tr¹ng thÞ tr­êng xuÊt khÈu s¶n phÈm thuû s¶n cña ViÖt nam sang Mü 9 III. C¸c gi¶i ph¸p kinh tÕ chñ yÕu nh»m më réng thÞ tr­êng xuÊt khÈu s¶n phÈm thuû s¶n cña ViÖt Nam sang thÞ tr­êng Mü 18 1. C¸c gi¶i ph¸p chñ yÕu 18 2. Mét sè suy nghÜ cña b¶n th©n 23 KÕt luËn 24 Tµi liÖu tham kh¶o 25 lêi më ®Çu Trong nÒn kinh tÕ cña ViÖt Nam, thuû s¶n lµ thÕ m¹nh vµ lµ ngµnh kinh tÕ mòi nhän. Víi lîi thÕ ViÖt Nam cã h¬n 3260 Km bê biÓn, 112 cöa s«ng, l¹ch, h¬n 2 triÖu km2 thÒm lôc ®Þa, h¬n mét triÖu km2 mÆt n­íc, sù phong phó vÒ c¸c lo¹i thuû h¶i s¶n nªn ngµnh thuû s¶n cña n­íc ta cã ®iÒu kiÖn rÊt thuËn lîi ®Ó ph¸t triÓn vµ thùc tÕ nã ®· trë thµnh mét bé phËn quan träng trong nÒn kinh tÕ quèc d©n. Tõ n¨m 1990 ®Õn nay ngµnh ng­ nghiÖp ®· ph¸t triÓn m¹nh. Hµng n¨m ViÖt nam ®· ®¸nh b¾t tõ 1,2 triÖu ®Õn 1,7 tÊn h¶i s¶n. Trong nh÷ng n¨m qua ngµnh thuû s¶n ®· ®¹t ®­îc tèc ®é ph¸t triÓn cao, æn ®Þnh vµ møc t¨ng tæng b×nh qu©n hµng n¨m vÒ tæng s¶n l­îng thuû s¶n trªn 4%/n¨m, gi¸ trÞ kim ng¹ch xuÊt khÈu b×nh qu©n chiÕm 10-15% trong ttæng kim ng¹ch xuÈt khÈu cña ViÖt nam hµng n¨m, ®øng thø 29 trªn thÕ giíi vÒ xuÊt khÈu víi 1% gi¸ trÞ xuÊt khÈu thuû s¶n cña thÕ giíi. So víi c¸c n­íc §«ng Nam ¸ th× ViÖt Nam ®øng hµng thø t­ sau Th¸i Lan, In®«nªsia, Malaisia vÒ ®¸nh b¾t vµ xuÊt khÈu thuû s¶n. Trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay, ®êi sèng nh©n d©n ta ngµy cµng ®­îc n©ng cao, nhu cÇu vÒ thùc phÈm còng t¨ng lªn nhanh chãng c¶ vÒ mÆt sè l­îng vµ chÊt l­îng, ®Æc biÖt lµ nhu cÇu vÒ c¸c lo¹i thuû h¶i s¶n. S¶n phÈm thuû s¶n cña n­íc ta hiÖn nay kh«ng chØ ®¸p øng nhu cÇu trong n­íc mµ cßn xuÊt khÈu mét sè l­îng lín nh÷ng s¶n phÈm cã gi¸ trÞ dinh d­ìng vµ kinh tÕ cao ra n­íc ngoµi( t«m , cua , c¸, mùc...). Theo b¸o cña tæng côc h¶i quan n¨m 1998, mÆt hµng thuû s¶n ViÖt Nam ®· cã mÆt trªn 34 n­íc trªn thÕ giíi víi tæng kim ng¹ch 856,6 triÖu USD vµ hiÖn nay ®· cã mÆt trªn 64 quèc gia. ThÞ tr­êng nhËp khÈu thuû s¶n cña ViÖt Nam lµ c¸c n­íc Ch©u ¢u, 13 n­íc Ch©u ¸ vµ Mü, trong ®ã Mü ®ang lµ thÞ tr­êng môc tiªu mµ chóng ta h­íng vµo. Víi thùc tr¹ng ViÖt Nam ®ang trªn ®µ phÊn ®Êu ®Ó gia nhËp WTO th× viÖc xóc tiÕn quan hÖ th­¬ng m¹i víi Mü lµ ®iÒu quan träng, cïng víi mét sè mÆt hµng xuÊt khÈu kh¸c, s¶n phÈm thuû s¶n cña ViÖt Nam cÇn ph¶i kh¼ng ®Þnh ®­îc vai trß vµ vÞ thÕ cña m×nh trªn ®Êt Mü. §ã lµ môc tiªu quan träng cña ngµnh thuû s¶n n­íc ta vµ còng lµ lý do ®Ó em chän vµ nghiªn cøu ®Ò tµi: “Thùc tr¹ng vµ c¸c gi¶i ph¸p kinh tÕ chñ yÕu nh»m më réng thÞ tr­êng xuÊt khÈu thuû s¶n cña ViÖt Nam t¹i Mü”. néi dung I_ Mét sè vÊn ®Ò lý luËn chung. 1_Kh¸i niÖm vÒ thÞ tr­êng. a. ThÞ tr­êng nãi chung. Tõ x­a ®Õn nay ®· cã rÊt nhiÒu ®Þnh nghÜa, quan niÖm vÒ thÞ tr­êng kh¸c nhau nh­ng ta cã thÓ hiÓu mét c¸ch chung nhÊt vÒ b¶n chÊt cña thÞ tr­êng nh­ sau: ThÞ tr­êng lµ lÜnh vùc trao ®æi mµ th«ng qua ®ã ng­êi b¸n vµ ng­êi mua cã thÓ trao ®æi s¶n phÈm, dÞch vô cho nhau tu©n theo c¸c quy luËt kinh tÕ hµng hãa. Nh­ vËy, ta cã thÓ hiÓu thÞ tr­êng ®­îc biÓu hiÖn trªn ba nÐt lín sau: - ThÞ tr­êng lµ lÜnh vùc trao ®æi ®­îc tæ chøc theo quy luËt kinh tÕ hµng ho¸ nh­: quy luËt gi¸ trÞ; quy luËt c¹nh tranh.... - ThÞ tr­êng lµ sù trao ®æi ngang gi¸ vµ tù do ®èi víi s¶n phÈm lµm ra; g¾n s¶n xuÊt víi tiªu dïng, buéc s¶n xuÊt ph¶i phôc tïng nhu cÇu tiªu dïng. - Mét thÞ tr­êng c©n ®èi th× gi¸ c¶ cña nã ph¶i ph¶n ¸nh chÝ phÝ s¶n xuÊt x· héi trung b×nh, do ®ã buéc ng­êi s¶n xuÊt ph¶i gi¶m chi phÝ, tiÕt kiÖm nguån lùc, n©ng cao n¨ng suÊt vµ chÊt l­îng s¶n phÈm. b. ThÞ tr­êng xuÊt khÈu thuû s¶n ThÞ tr­êng xuÊt khÈu thuû s¶n vÒ c¬ b¶n vÉn mang b¶n chÊt cña thÞ tr­êng nãi chung nh­ng néi dung cña nã hÑp h¬n. Ta cã thÓ hiÓu thÞ tr­êng xuÊt khÈu thuû s¶n lµ mét lÜnh vùc trao ®æi mµ th«ng qua ®ã ng­êi cung cÊp ë n­íc nµy vµ ng­êi cã nhu cÇu ë n­íc kh¸c vÒ s¶n phÈm vµ dÞch vô thuû s¶n cã thÓ trao ®æi, mua b¸n víi nhau tu©n theo c¸c qui luËt kinh tÕ hµng ho¸. ThÞ tr­êng trao ®æi thuû s¶n thÕ giíi rÊt réng lín bao gåm 195 n­íc xuÊt khÈu vµ 180 quèc gia nhËp khÈu thuû s¶n trong ®ã nhiÒu quèc gia võa xuÊt võa nhËp khÈu thuû s¶n nh­ Mü, Ph¸p, Anh...N¨m 1999, lÜnh vùc xuÊt khÈu thuû s¶n thÕ giíi ®¹t h¬n 50 tû ®« la, gi¶m 2,8% so víi 51,4 tû n¨m 1997. HiÖn nay, Th¸i Lan lµ nhµ xuÊt khÈu thuû s¶n lín nhÊt víi kim ng¹ch xuÊt khÈu h¬n 1 tû ®« la, t­¬ng ®­¬ng 8% tæng kim ng¹ch thÕ giíi. Sau ®ã lµ Mü, Nauy, Trung Quèc,Pªru, §µi Loan, Cana®a, Chilª, In®«nªxia, Nga, Hµn Quèc... Quèc gia nhËp khÈu lín nhÊt lµ NhËt B¶n, chiÕm 30% tæng kim ng¹ch bu«n b¸n quèc tÕ, v­ît xa møc 14% thÞ phÇn cña n­íc ®øng thø hai lµ Mü. N¨m 1999, nhËp khÈu thuû s¶n cña NhËt B¶n, Hång K«ng, Singapore...gi¶m sót nh­ng ®· ®­îc bï ®¾p phÇn nµo bëi nhu cÇu t¨ng m¹nh ë thÞ tr­êng Mü. C¸c n­íc nhËp khÈu thuû s¶n lín cña thÕ giíi ®øng sau NhËt vµ Mü lÇn l­ît lµ Ph¸p, Italia, §øc, Anh, Hång K«ng, Hµ Lan... 2_§Æc ®iÓm cña thÞ tr­êng thuû s¶n t¹i Mü. ThÞ tr­êng Mü lu«n lµ m«t thÞ tr­êng hÊp dÉn kh«ng chØ ®èi víi c¸c n­íc ch©u ¸ ( trong ®ã cã ViÖt Nam) mµ cßn lµ môc tiªu cña nhiÒu n­íc trong c¸c ch©u lôc kh¸c.Trong sè c¸c thÞ tr­êng tiªu thô s¶n phÈm thuû s¶n cña ViÖt Nam th× Mü lµ thÞ tr­êng kh¸ réng lín vµ giµu tiÒm n¨ng, chØ ®øng sau NhËt B¶n. N­íc Mü víi 280 triÖu d©n, thu nhËp b×nh qu©n ®Çu ng­êi vµo lo¹i cao nhÊt thÕ giíi, ®êi sèng vËt chÊt cña ng­êi d©n Mü ë møc rÊt cao nªn nhu cÇu vÒ c¸c lo¹i thùc phÈm lµ rÊt lín c¶ vÒ sè l­îng vµ chÊt l­îng, trong ®ã ®Æc biÖt lµ nhu cÇu vÒ s¶n phÈm thuû s¶n. Søc mua cña ng­êi d©n Mü lín, gi¸ c¶ æn ®Þnh, mÆt hµng chÊt l­îng cµng cao, cµng ®¾t gi¸ th× l¹i cµng dÔ tiªu thô. Mü còng cã mét ngµnh thuû s¶n kh¸ ph¸t triÓn, tuy nhiªn nã vÉn kh«ng ®ñ ®Ó ®¸p øng ®Çy ®ñ nhu cÇu cña ng­êi d©n vÒ chñng lo¹i vµ chÊt l­îng ë mét sè mÆt hµng thuû s¶n. ChÝnh v× thÕ Mü vÉn ph¶i nhËp khÈu tõ c¸c n­íc kh¸c. Khi ®êi sèng lªn cao th× nhu cÇu vÒ c¸c lo¹i h¶i s¶n t¨ng lªn m¹nh mÏ. C¸c lo¹i h¶i s¶n xuÊt hiÖn trªn thÞ tr­êng víi nhiÒu chñng lo¹i kh¸c nhau t¹o nªn sù phong phó vµ ®a d¹ng. Cã rÊt nhiÒu lo¹i s¶n phÈm trªn thÞ tr­êng ®­îc chÕ biÕn víi c«ng nghÖ kh¸c nhau mang nh÷ng th­¬ng hiÖu kh¸c nhau cña rÊt nhiÒu h·ng trong vµ ngoµi n­íc. H¬n n÷a ng­êi d©n Mü l¹i rÊt tù do trong viÖc lùa chän c¸c mÆt hµng tiªu dïng cho m×nh, hä cã thÓ lùa chän mét s¶n phÈm trong hoÆc ngoµi n­íc tuú ý miÔn lµ ®¸p øng ®­îc nhu cÇu cña hä. Do ®ã rÊt nhiÒu c¸c tæ chøc kinh doanh trong vµ ngoµi n­íc Mü ®æ x« vµo thÞ tr­êng tiªu thô bÐo bë nµy t¹o nªn mét m«i tr­êng c¹nh tranh kh¸ c¨ng th¼ng. ViÖt Nam víi nh÷ng lîi thÕ riªng vÒ chÊt l­îng s¶n phÈm tù nhiªn, hµng n¨m n­íc ta vÉn xuÊt sang Mü mét sè l­îng lín s¶n phÈm thuû s¶n ®­îc chÕ biÕn d­íi nhiÒu h×nh thøc kh¸c nhau. ChØ tÝnh riªng n¨m 1999 nhËp khÈu thuû s¶n cña Mü lªn tíi con sè kû lôc 9,3 tû USD. Vµo ®­îc thÞ tr­êng Mü tøc lµ hµng hãa uy tÝn chÊt l­îng cao, bëi v× ph¶i ®¶m b¶o vÊn ®Ò vÖ sinh an toµn thùc phÈm theo tiªu chuÈn HACCP. Nh×n mét c¸ch tæng qu¸t, Mü lµ thÞ tr­êng tiªu thô réng lín vµ giµu tiÒm n¨ng cña ngµnh xuÊt khÈu thuû s¶n n­íc ta. Bªn c¹nh ®ã, thÞ tr­êng Mü còng lµ mét thÞ tr­êng kh¸ kh¾t khe. ThÞ tr­êng Mü tuy réng lín nh­ng nhu cÇu cña ng­êi tiªu dïng Mü l¹i rÊt cao. Mét s¶n phÈm thuû s¶n ph¶i ®¹t tiªu chuÈn vÒ mÉu m·, chÊt l­îng, ®é an toµn thùc phÈm vµ hµm l­îng chÊt dinh d­ìng th× míi cã ®ñ kh¶ n¨ng xuÊt hiÖn vµ c¹nh tranh trªn thÞ tr­êng Mü. NÕu kh«ng cã ®ñ tÊt c¶ c¸c yªu cÇu trªn th× s¶n phÈm ®ã sÏ bÞ c¸c s¶n phÈm cña c¸c h·ng kh¸c c¹nh tranh lo¹i bá, hoÆc bÞ chÝnh ng­êi tiªu dïng Mü tÈy chay, kh¶ n¨ng tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña s¶n phÈm ®ã lµ rÊt khã kh¨n. §ã lµ vÒ phÝa nh÷ng ng­êi tiªu dïng cßn vÒ phÝa ChÝnh phñ Mü còng cã rÊt nhiÒu nh÷ng qui ®Þnh ®Æt ra cho c¸c s¶n phÈm thuû s¶n nhËp khÈu. Khi ®­a s¶n phÈm thuû s¶n vµo thÞ tr­êng Mü, chóng ta ph¶i quan t©m vµ hiÓu ®­îc hÖ thèng ph¸p luËt cña Mü. HÖ thèng luËt cña Mü kh¸ phøc t¹p, chÆt chÏ vµ míi l¹ ®èi víi c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu ViÖt Nam. V× vËy nÕu kh«ng nghiªn cøu t×m hiÓu râ th× c¸c doanh nghiÖp sÏ ph¶i g¸nh chÞu nh÷ng thua thiÖt nÆng nÒ trong kinh doanh. Cã thÓ ®¬n cö mét sè luËt sau: _LuËt chèng ®éc quyÒn ®­a ra c¸c chÕ tµi h×nh sù kh¸ nÆng ®èi víi nh÷ng hµnh vi ®éc quyÒn hoÆc c¹ch tranh kh«ng lµnh m¹nh trong kinh doanh, cô thÓ lµ ph¹t tiÒn ®Õn 1 triÖu USD ®èi víi c¸c c«ng ty,100.000 USD hoÆc tï 3 n¨m ®èi víi c¸ nh©n. _LuËt vÒ tr¸ch nhiÖm ®èi víi s¶n phÈm, theo ®ã ng­êi tiªu dïng bÞ thiÖt h¹i cã thÓ kiÖn nhµ s¶n xuÊt vÒ møc båi th­êng thiÖt h¹i quy ®Þnh gÊp nhiÒu lÇn thiÖt h¹i thùc tÕ. _LuËt liªn bang vµ c¸c tiÓu bang cña Mü ®­îc ¸p dông cïng mét lóc trong lÜnh vùc thuÕ kinh doanh ®ßi hái ngoµi viÖc n¾m v÷ng luËt cña tiÓu bang mµ c¸c doanh nghiÖp cã quan hÖ kinh doanh cßn ph¶i n¾m v÷ng luËt cña Liªn bang n÷a. V× vËy cã thÓ nãi ch­a cã sù phï hîp cao gi÷a viÖc xuÊt khÈu hµng thuû s¶n ViÖt Nam víi yªu cÇu nhËp khÈu cña thÞ tr­êng Mü. ThÞ tr­êng Mü lµ mét thÞ tr­êng “khã tÝnh” cña thÕ giíi. Hµng thuû s¶n nhËp khÈu vµo Mü ph¶i qua sù kiÓm tra chÆt chÏ cña côc qu¶n lý thùc phÈm vµ d­îc phÈm Hoa kú(FDA) theo c¸c tiªu chuÈn HACCP. VÊn ®Ò vÖ sinh thùc phÈm, « nhiÔm m«i tr­êng, b¶o vÖ sinh th¸i...lµ nh÷ng lý do mµ Mü th­êng ®­a ra ®Ó h¹n chÕ nhËp khÈu. Bªn c¹nh ®ã, hµng ho¸ tõ n­íc ngoµi xuÊt khÈu vµo Mü sÏ ph¶i tr¶i qua mét sè thñ tôc h¶i quan kh¸ chÆt chÏ. HÖ thèng thuÕ quan cña Mü(gäi t¾t lµ HTS ) hiÖn kh«ng chØ ®­îc thi hµnh ë Mü, mµ hÇu hÕt c¸c quèc gia th­¬ng m¹i lín cña thÕ giíi ®ang ¸p dông... .NhiÒu lo¹i thuÕ cña Mü ®¸nh theo tû lÖ trªn gi¸ trÞ hµng ho¸, tøc lµ møc thuÕ ®­îc x¸c ®Þnh dùa trªn tû lÖ phÇn tr¨m trªn gi¸ trÞ hµng nhËp khÈu, møc thuÕ suÊt biÕn ®éng tõ 1-40%, trong ®ã møc th«ng th­êng tõ 2-7% gi¸ trÞ hµng nhËp khÈu. Mét sè hµng ho¸ kh¸c ph¶i chÞu thuÕ gép- tøc lµ lo¹i thuÕ kÕt hîp c¶ møc thuÕ tû lÖ trªn gi¸ trÞ vµ møc thuÕ theo sè l­îng. Cã nh÷ng hµng ho¸ ph¶i chÞu thuÕ ®Þnh ng¹ch- ®ã lµ lo¹i thuÕ suÊt cao h¬n ®­îc ¸p dông ®èi víi hµng nhËp khÈu sau khi mét l­îng hµng ho¸ cô thÓ thuéc lo¹i ®ã ®· ®­îc nhËp khÈu vµo Mü trong cïng n¨m ®ã. HÇu hÕt c¸c ®èi t¸c th­¬ng m¹i cña Mü ®Òu ®­îc h­ëng quy chÕ ®èi xö th­¬ng m¹i b×nh th­êng(NTR). Hµng ho¸ cña c¸c n­íc thuéc diÖn NTR khi xuÊt khÈu vµo Mü chØ ph¶i chÞu møc thuÕ thÊp h¬n nhiÒu so víi hµng ho¸ cña c¸c n­íc kh«ng cã NTR cña Mü. Khi cã sù ®iÒu chØnh gi¶m hay huû bá mét lo¹i thuÕ quan nµo ®ã th× sù thay ®æi ®ã sÏ ®­îc ¸p dông b×nh ®¼ng ®èi víi tÊt c¶ c¸c n­íc ®­îc h­ëng NTR cña Mü. HiÖn nay, c¸c n­íc tham gia WTO ®Òu ®­îc h­ëng NTR cña Mü. C¸c n­íc ®ang ®­îc h­ëng NTR cña Mü ph¶i ®¸p øng hai ®iÒu kiÖn c¬ b¶n: ®· ký hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i song ph­¬ng víi Mü vµ ph¶i tu©n thñ c¸c ®iÒu kiÖn Jacson-Vanik trong luËt thu¬ng m¹i n¨m 1974 cña Mü. H¬n n÷a, tÝnh c¹nh tranh trªn thÞ tr­êng Mü rÊt cao, nhiÒu n­íc trªn thÕ giíi cã lîi thÕ t­¬ng tù nh­ ViÖt Nam còng ®Òu coi thÞ tr­êng Mü lµ thÞ tr­êng chiÕn l­îc trong ho¹t ®éng xuÊt khÈu thuû s¶n còng nh­ nh÷ng hµng ho¸ kh¸c. Ta b­íc vµo thÞ tr­êng Mü chËm h¬n so víi c¸c ®èi thñ, khi mµ thÞ tr­êng ®· æn ®Þnh vÒ: ng­êi mua, ng­êi b¸n, thãi quen, së thÝch, s¶n phÈm_®©y còng ®­îc coi lµ th¸ch ®è ®èi víi ho¹t ®éng xuÊt khÈu hµng ho¸ nãi chung, hµng thuû s¶n nãi riªng cña ViÖt Nam trªn thÞ tr­êng Mü. 3_ Sù cÇn thiÕt ph¶i më réng thÞ tr­êng xuÊt khÈu thuû s¶n t¹i Mü cña ViÖt Nam. Thùc tÕ cho thÊy s¶n l­îng tiªu thô thuû s¶n trªn thÞ tr­êng thÕ giíi nãi chung vµ thÞ tr­êng Mü nãi riªng ngµy cµng t¨ng, viÖc ®ã cã nhiÒu nguyªn nh©n, nh­ng cã hai nguyªn nh©n chÝnh ®ã lµ gia t¨ng d©n sè vµ thu nhËp. Dù b¸o vµo n¨m 2005 møc tiªu thô thùc phÈm trªn trÞ tr­êng thÕ giíi lµ 100 triÖu tÊn/n¨m( ch­a kÓ ®Õn thøc ¨n cho ch¨n nu«i lµ 25-30 triÖu tÊn/n¨m) vµ tæng møc tiªu thô thuû s¶n cña thÕ giíi lµ 125-135 triÖu tÊn/n¨m. Ngµnh ng­ nghiÖp cña ViÖt Nam míi b¾t ®Çu ph¸t triÓn m¹nh tõ n¨m 1990 ®Õn nay vµ xuÊt khÈu thuû s¶n còng kh«ng ngõng t¨ng lªn tõ ®ã. MÆt hµng xuÊt khÈu vÒ thuû s¶n cña ViÖt Nam kh¸ phong phó vÒ chñng lo¹i. S¶n l­îng t«m ®«ng l¹nh chiÕm tõ 80-90% khèi l­îng hµng thuû s¶n xuÊt khÈu, vÒ gi¸ xuÊt khÈu th× t«m còng lµ mÆt hµng ®­îc gi¸ nhÊt trong ba chñng lo¹i chÝnh xuÊt khÈu hµng thuû s¶n cña ViÖt Nam. Trong c¬ cÊu xuÊt khÈu cña ViÖt Nam th× thuû s¶n lµ ngµnh cã vÞ trÝ rÊt quan träng. Chóng ta cã thÓ thÊy r»ng Mü lµ thÞ tr­êng tiÒm n¨ng ®èi víi ViÖt Nam. Kim ng¹ch xuÊt khÈu cña ViÖt Nam 2000 míi ®¹t kho¶ng 700 triÖu USD nh­ng kh¶ n¨ng nhËp khÈu cña thÞ tr­êng nµy n¨m 2000 ®· lµ 1300triÖu USD (ViÖt Nam míi chØ chiÕm 0,06% thÞ phÇn nhËp khÈu cña Mü). Dù tÝnh r»ng kim ng¹ch xuÊt khÈu sang thÞ tr­êng Mü ë cuèi n¨m 2005 lµ 3 tû USD vµ n¨m 2010 lµ 6 tû USD- ®©y lµ dù b¸o mµ mét nhãm c¸c nhµ nghiªn cøu ®· ®Ò xuÊt. ViÖc bu«n b¸n thuû s¶n trªn thÕ giíi vÉn tiÕp tôc t¨ng nh­ hiÖn nay. C¸c n­íc xuÊt khÈu m¹nh vµ n¨ng ®éng vÉn lµ c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn - nh÷ng n­íc ®ang cÇn ngo¹i tÖ, cßn nh÷ng n­íc nhËp khÈu lµ nh÷ng n­íc ph¸t triÓn. Trong xu thÕ ®ã, ®Ó t¨ng h¬n n÷a kim ng¹ch xuÊt khÈu ngµnh thuû s¶n nãi riªng vµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ quèc d©n nãi chung th× vÊn ®Ò më réng thÞ tr­êng tiªu thô s¶n phÈm thuû s¶n n­íc ngoµi, ®Æc biÖt ®èi víi thÞ tr­êng Mü lµ v« cïng cÇn thiÕt. II_ Kh¸i qu¸t thùc tr¹ng thÞ tr­êng xuÊt khÈu thuû s¶n t¹i Mü cña ViÖt Nam. 1_ Kh¸i qu¸t thÞ tr­êng xuÊt khÈu thuû s¶n t¹i Mü cña ViÖt Nam. Ngµnh thuû s¶n ViÖt Nam b¾t ®Çu xuÊt khÈu sang Mü tõ n¨m 1994 víi gi¸ trÞ ban ®Çu cßn thÊp, míi chØ cã 6 triÖu USD. Tõ ®ã gi¸ trÞ thuû s¶n xuÊt khÈu cña ViÖt Nam sang Mü t¨ng liªn tôc qua c¸c n¨m. N¨m 1998 lªn tíi 82 triÖu USD vµ ®­a ViÖt Nam lªn vÞ trÝ thø 19 trong c¸c n­íc xuÊt khÈu thuû s¶n vµo Mü. N¨m 1999 Mü nhËp khÈu tõ ViÖt Nam 130 triÖu USD thñy s¶n c¸c lo¹i, n¨m 2000 ®¹t 302,4 triÖu USD vµ trong 6 th¸ng ®Çu n¨m 2001 xuÊt khÈu thuû ViÖt Nam vÉn tiÕp tôc t¨ng tr­ëng ®¹t 31 ngh×n tÊn vÒ khèi l­îng, víi gi¸ trÞ 210,4 triÖu USD. Hµng thuû s¶n xuÊt khÈu cña ViÖt Nam sang Mü chñ yÕu lµ t«m ®«ng l¹nh. MÆt hµng xuÊt khÈu lín thø hai lµ c¸ ngõ t­¬i ®¹t 6,3 triÖu USD trong 2 th¸ng ®Çu n¨m 2001 còng t¨ng v­ît bËc so víi cïng kú n¨m 2000 (chØ cã 1,5 triÖu USD), c¸ biÓn ®«ng l¹nh cã gi¸ trÞ xuÊt khÈu ®øng thø 3 víi gi¸ trÞ 2,5 triÖu USD trong hai th¸ng ®Çu n¨m 2001, trong ®ã c¸ ba sa philª ®«ng l¹nh lµ mÆt hµng ViÖt Nam vÉn chiÕm lÜnh thÞ tr­êng Mü víi gi¸ trÞ xuÊt khÈu 1,7 triÖu USD. MÆt hµng cua biÓn còng ®¹t møc t¨ng tr­ëng cao trong xuÊt khÈu sang Mü( bao gåm cua sèng, cua ®«ng l¹nh, cua luéc, thÞt cua ®«ng) ®¹t gi¸ trÞ xuÊt khÈu 1,8 triÖu USD. Ngoµi ra cßn mét sè mÆt hµng thuû s¶n xuÊt khÈu kh¸c còng mang l¹i gi¸ trÞ lín cho ngµnh xuÊt khÈu thuû s¶n cña ViÖt Nam. 2_ Thùc tr¹ng thÞ tr­êng xuÊt khÈu s¶n phÈm thuû s¶n cña ViÖt Nam sang Mü. a_ Nh÷ng thuËn lîi. Thùc tÕ, viÖc xuÊt khÈu s¶n phÈm thuû s¶n cña ViÖt Nam ®­îc diÔn ra trªn nÒn t¶ng cña rÊt nhiÒu ®iÒu kiÖn thuËn lîi. ThuËn lîi ®Çu tiªn ph¶i kÓ ®Õn ®ã lµ thuËn lîi vÒ ®iÒu kiÖn tù nhiªn. §Æc ®iÓm vÒ mÆt tù nhiªn cña n­íc ta nh­ ®· nãi ë trªn ®¶m b¶o cho nguån tµi nguyªn h¶i s¶n rÊt phong phó. C¸c vïng biÓn ViÖt Nam cã n¨ng lùc t¸i sinh häc cao cña vïng sinh th¸i nhiÖt ®íi vµ m«i tr­êng biÓn cßn t­¬ng ®èi s¹ch, do ®ã h¶i s¶n ®­îc ®¸nh gi¸ lµ an toµn cho søc khoÎ_ mét ­u ®iÓm hµng ®Çu trªn thÞ tr­êng s¶n phÈm thuû s¶n thÕ giíi hiÖn nay. Trong vïng biÓn ®Æc quyÒn kinh tÕ réng kho¶ng 1 triÖu km2 tæng tr÷ l­îng thuû s¶n biÓn ®­îc ®¸nh gi¸ kho¶ng 4 triÖu tÊn, trong ®ã tr÷ l­îng thuû s¶n ë tÇng næi chiÕm 62,7% vµ tÇng ®¸y chiÕm 37,3% ®¶m b¶o cho kh¶ n¨ng khai th¸c 1,4 ®Õn 1,6 triÖu tÊn thuû s¶n c¸c lo¹i hµng n¨m trong ®ã cã nhiÒu lo¹i h¶i s¶n quÝ cã gi¸ trÞ kinh tÕ cao nh­ t«m hïm, c¸ ngõ, sß huyÕt...Víi 1,4 triÖu ha mÆt n­íc néi ®Þa, tiÒm n¨ng nu«i trång thuû s¶n rÊt dåi dµo, kho¶ng 1,5 triÖu tÊn mçi n¨m. Nh­ vËy, ViÖt Nam cã lîi thÕ rÊt lín vÒ s«ng, hå, biÓn. HÖ thèng s«ng ngßi ®­îc ph©n bè trªn c¶ n­íc, bê biÓn kÐo dµi tõ B¾c vµo Nam. Nh÷ng tiÒm n¨ng lín nh­ thÕ nµy nÕu ®­îc khai th¸c triÖt ®Ó th× kh¶ n¨ng xuÊt khÈu thuû sang Mü sÏ ®­îc gia t¨ng mét c¸ch ®¸ng kÓ. Bªn c¹nh ®ã chóng ta cã thuËn lîi rÊt lín vÒ nguån nh©n lùc. Chóng ta cã mét ®éi ngò c«ng nh©n dåi dµo vÒ sè l­îng víi b¶n chÊt cÇn cï chÞu khã kh«ng ng¹i gian khæ. §éi ngò c«ng nh©n trong ngµnh thuû s¶n ®· gãp phÇn t¹o nªn thµnh c«ng trong ho¹t s¶n xuÊt-xuÊt khÈu. §éi ngò nh©n lùc trong ngµnh kh«ng ngõng ®­îc n©ng cao vÒ tr×nh ®é kü thuËt vµ chuyªn m«n. Tuy nhiªn hiÖn t¹i, ®Ó ®¸p øng viÖc khai th¸c chÕ biÕn thñy s¶n phôc vô cho xuÊt khÈu chóng ta cßn thiÕu mét lùc l­îng lao ®éng cã tr×nh ®é chuyªn m«n cao, ®Æc biÖt trong ho¹t ®éng qu¶n lý cña c¸c doanh nghiÖp. VÒ vÊn ®Ò s¶n xuÊt ®Ó phôc vô cho xuÊt khÈu, tõ n¨m 1986, ViÖt Nam ®· cã 41 nhµ m¸y chÕ biÕn thuû s¶n víi c«ng suÊt 280 tÊn/ngµy. N¾m b¾t ®­îc tÝnh c¸ch vµ tiÒm n¨ng cña thÞ tr­êng Mü, ViÖt Nam ®· cö chuyªn gia thuû s¶n ®Çu tiªn tham gia líp tËp huÊn quèc tÕ vÒ HACCP( Hazard Analysis critical control Point) tõ n¨m 1991. N¨m 1996 sè nhµ m¸y chÕ biÕn ®· t¨ng lªn ®Õn 196 chiÕc víi c«ng suÊt chÕ biÕn kho¶ng 1841 tÊn/ngµy. Ngµnh thuû s¶n còng ®· thµnh lËp c¬ quan kiÓm tra chÊt l­îng hµng thuû s¶n, cho nªn n¨m 1998 ®· cã 27 nhµ m¸y ®«ng l¹nh chÕ biÕn thuû s¶n ®¹t tiªu chuÈn HACCP, n¨m 1999 lªn ®Õn 47 nhµ m¸y, n¨m 2000 cã 67 nhµ m¸y ®¹t tiªu chuÈn HACCP. Nhê nguån ®Çu t­ kÞp thêi vÒ vèn ®· ®­a l¹i nh÷ng kÕt qu¶ râ nÐt: sè tµu thuû s¶n t¨ng thªm lµ h¬n 1,2 triÖu CV(163,36%), trong ®ã c¬ cÊu tµu cã c«ng suÊt lín khai th¸c xa bê ®· t¨ng lªn râ rÖt, x©y dùng ®­îc 27 c¶ng c¸ trong ®ã cã nhiÒu c¶ng ®· hoµn thµnh vµ ®­a l¹i hiÖu qu¶ cao. VÒ nu«i trång thuû s¶n tÝnh ®Õn th¸ng 12/2000: diÖn tÝch nu«i trång thuû ®· t¨ng lªn hµng chôc ngh×n ha, chuyÓn ®æi c¬ b¶n diÖn tÝch trång lóa n¨ng suÊt thÊp vµ ®Êt hoang ho¸ sang nu«i trång thuû s¶n b­íc ®Çu cã hiÖu qu¶ .VÒ chÕ biÕn thuû s¶n, trong 5 n¨m ®· t¨ng thªm 80 nhµ m¸y chÕ biÕn víi c«ng suÊt chÕ biÕn 300 tÊn/ngµy, ®­a tæng sè c¬ së chÕ biÕn lªn 266 c¬ së, trong ®ã 220 nhµ m¸y cã trang bÞ nhµ x­ëng hiÖn ®¹i, trang bÞ d©y chuyÒn c«ng nghÖ cao, cã 50 doanh nghiÖp chÕ biÕn ®ñ tiªu chuÈn xuÊt khÈu thuû s¶n vµo EU, 77 doanh nghiÖp xuÊt khÈu vµo B¾c Mü. Nhê vËy, n¨m 2000, ngµnh thuû s¶n ®· ®­îc nh÷ng thµnh c«ng lín c¶ vÒ s¶n l­îng, diÖn tÝch nu«i trång vµ ®Æc biÖt lµ gi¸ trÞ kim ng¹ch xuÊt khÈu ®¹t møc kû lôc 1,475 tû USD. Râ rµng, ®Çu t­ ®· ®­îc chøng minh lµ cã hiÖu qu¶. Trong c¸c nh©n tè thuËn lîi chóng ta ph¶i kÓ ®Õn nh©n tè cã tÝnh chÊt quan träng bËc nhÊt, ¶nh h­ëng trùc tiÕp nhÊt ®Õn qu¸ tr×nh xuÊt khÈu s¶n phÈm thuû s¶n, ®ã lµ nh©n tè chñ tr­¬ng vµ ®­êng lèi cña §¶ng, Nhµ n­íc. ChÝnh phñ ViÖt Nam ®· ra rÊt nhiÒu nh÷ng quyÕt ®Þnh, chÝnh s¸ch nh»m thóc ®Èy ngµnh xuÊt khÈu thuû h¶i s¶n. Cã thÓ ®¬n cö mét sè quyÕt ®Þnh nh­ sau: _NghÞ ®Þnh sè 13/CP ra ngµy 2/3/1993 ®· kh¬i dËy tiÒm n¨ng cña c¶ n­íc vÒ ph¸t triÓn lÜnh vùc thuû s¶n ®Æc biÖt lµ h­íng vÒ xuÊt khÈu. _QuyÕt ®Þnh sè 400/TTg ra ngµy 7/8/93 cho phÐp miÔn thuÕ tµi nguyªn, thuÕ doanh thu vµ thuÕ lîi tøc, hoµn thuÕ xuÊt khÈu trong 3 n¨m ®èi víi ho¹t ®éng ®¸nh b¾t thuû h¶i s¶n xa bê. _ QuyÕt ®Þnh 428/TTg ra ngµy 7/8/95 vÒ ®Çu t­ “ Kh«i phôc vµ hoµn thiÖn c¬ së h¹ tÇng nghÒ c¸” bao gåm viÖc x©y dùng c¸c c¶ng c¸, cho vay vèn dµi h¹n víi l·i suÊt ­u ®·i, thóc ®Èy nghiªn cøu vµ øng dông tiÕn bé khoa häc kü thuËt, ph¸t triÓn c«ng nghÖ chÕ biÕn sau thu ho¹ch... _ QuyÕt ®Þnh sè 251/1998/Q§-TTg vÒ c¸c chÝnh s¸ch thóc ®Èy xuÊt khÈu thuû s¶n. Ta thÊy r»ng ®­êng lèi ®óng ®¾n cña §¶ng vµ ChÝnh phñ ®· t¹o ra mét c¬ héi thuËn lîi cho mäi doanh nghiÖp thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh, ®Èy m¹nh xuÊt khÈu ra thÞ tr­êng thÕ giíi ®Æc biÖt lµ thÞ tr­êng Mü mµ ®Æc biÖt lµ hµng thuû s¶n ViÖt Nam. MÆt kh¸c ngµnh thuû ®­îc hç trî bëi biÖn ph¸p chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc: hç trî nghiªn cøu vµ chuyÓn giao c«ng nghÖ hç trî x©y dùng quy ho¹ch, hç trî ®Çu t­ xóc tiÕn th­¬ng m¹i...Nh÷ng hç trî nµy t¨ng kh¶ n¨ng xuÊt khÈu thuû s¶n vµo thÞ tr­êng Mü cña c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam. HiÖn nay ChÝnh phñ ®ang th«ng qua c¬ chÕ ®iÒu hµnh xuÊt - nhËp khÈu cña ViÖt Nam giai ®o¹n 2001-2005. Víi c¬ chÕ míi nµy mäi doanh nghiÖp ®Òu cã thÓ tham gia vµo ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu, tiÕn tíi xo¸ bá c¸c rµo c¶n ph¸p lý, thñ tôc g©y trë ng¹i cho ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu. Kh¶ n¨ng tiÕp cËn c¸c thÞ tr­êng quèc tÕ trong ®ã cã Mü cña c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam sÏ thuËn lîi h¬n. M«i tr­êng ®Çu t­ cña ViÖt Nam: m«i tr­êng ph¸p lý, m«i tr­êng hµnh chÝnh, m«i tr­êng tµi chÝnh ng©n hµng, c¬ së h¹ tÇng, nguån nh©n lùc...ngµy cµng hoµn thiÖn, t¨ng kh¶ n¨ng thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi trong ®ã cã c¸c nhµ ®Çu t­ Mü vµo ViÖt nam s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu thuû s¶n. ChÝnh s¸ch ­u ®·i ®Çu t­ ®èi víi ViÖt kiÒu ngµy cµng thÓ hiÖn tÝnh ­u viÖt: thu hót hµng ngµn kiÒu bµo chuyÓn vèn vÒ n­íc, t¹o ra hµng tr¨m dù ¸n s¶n xuÊt linh ho¹t trong ®ã cã nhiÒu dù ¸n s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu thuû s¶n nh»m tiªu thô t¹i thÞ tr­êng Mü. Cã kho¶ng 1,5 triÖu ng­êi ViÖt kiÒu sèng t¹i mü ®a sè hä ®Òu cã lßng yªu n­íc, h­íng vÒ céi nguån, nÕu cã sù kÕt hîp tèt th× ViÖt kiÒu ë Mü sÏ lµ cÇu nèi cho c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam th©m nhËp vµo thÞ tr­êng Mü. B¶n th©n néi lùc cña c¸c doanh nghiÖp nãi chung vµ c¸c doanh nghiÖp thuéc ngµnh thuû s¶n nãi riªng cña ViÖt nam ®· ®­îc n©ng lªn ®¸ng kÓ sau 10 n¨m thùc hiÖn chÝnh s¸ch më cöa héi nhËp: tr×nh ®é tay nghÒ c«ng nh©n, trang thiÕt bÞ, m¸y mãc ®· ®­îc n©ng lªn ®¸ng kÓ, nhiÒu s¶n phÈm cã chÊt l­îng cao ®· ®¸p øng ®­îc yªu cÇu thÞ tr­êng trong ®ã cã thÞ tr­êng Mü. Sù t¨ng tr­ëng cña xuÊt khÈu thuû s¶n sang thÞ tr­êng Mü g¾n liÒn víi sù tiÕn bé trong quan hÖ hîp t¸c kinh tÕ gi÷a ViÖt Nam –Hoa Kú, ®Æc biÖt sau khi hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt-Mü ®­îc ký vµo ngµy 13/7/2000. Sù kiÖn nµy më ra nh÷ng c¬ héi kinh doanh míi, nhÊt lµ sau khi hiÖp ®Þnh ®­îc th«ng qua bëi hai nhµ n­íc ViÖt Nam –Hoa Kú. §èi víi ViÖt Nam vµ c¸c n­íc xuÊt khÈu thuû s¶n kh¸c, th× thÞ tr­êng Mü lµ thÞ tr­êng nhËp khÈu thuû s¶n lín thø hai trªn thÕ giíi vµ còng lµ thi tr­êng tiªu thô ®a d¹ng vÒ mÆt hµng, gi¸ trÞ vµ chÊt l­îng. Ngay sau khi hiÖp ®Þnh song ph­¬ng cã hiÖu lùc, quy chÕ tèi huÖ quèc( MFN ) trong th­¬ng m¹i hµng ho¸ ®· t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho hµng thuû s¶n ViÖt Nam vao thÞ tr­êng ®Çy hÊp dÉn nµy víi sù ­u ®·i vÒ møc thuÕ nhËp khÈu MFN, ch¼ng h¹n ®èi víi thÞt cua thuÕ suÊt MFN lµ 7,5%,phi MFN lµ 15%; èc: thuÕ suÊt t­¬ng øng lµ 5% vµ 20%; c¸ philª t­¬i vµ ®«ng: 0%vµ 0-5,5% cent/kg; c¸ kh« 4-7% vµ25-30%... HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt –Mü khuyÕn khÝch viÖc tæ chøc xóc tiÕn ho¹t ®éng th­¬ng m¹i gi÷a hai n­íc nh­: héi chî, triÓn l·m, trao ®æi th­¬ng m¹i t¹i l·nh thæ hai n­íc, cho phÐp c¸c c«ng d©n, c«ng ty hai n­íc qu¶ng c¸o s¶n phÈm, dÞch vô b»ng c¸ch tho¶ thuËn trùc tiÕp víi c¸c tæ chøc th«ng tin qu¶n c¸o bao gåm: truyÒn h×nh, ph¸t thanh , ®¬n vÞ kinh doanh in Ên vµ b¶ng hiÖu. Mçi bªn còng cho liªn hÖ vµ cho b¸n trùc tiÕp hµng ho¸ dÞch vô gi÷a c«ng d©n, c«ng ty cña bªn kia tíi ng­êi sö dông cuèi cïng. §©y lµ c¬ héi cho c¶ doanh nghiÖp ViÖt Nam vµ Mü cã diÒu kiÖn t×m hiÓu s©u vÒ thÞ tr­êng cña nhau ®Ó më réng bu«n b¸n gi÷a hai n­íc. HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt –Mü kh¼ng ®Þnh c¬ chÕ chÝnh s¸ch míi cña ViÖt Nam, ®¸nh dÊu b­íc ngoÆc trong quan hÖ ViÖt Nam –Hoa Kú. ViÖc chóng ta thùc hiÖn c¸c ®iÒu kho¶n cña hiÖp ®Þnh lµ ®iÒu kiÖn ban ®Çu cho viÖc gia nhËp WTO sau nµy. KÓ tõ khi ký kÕt ®Õn khi cã hiÖu lùc hiÖp ®Þnh ph¶i tr¶i mét thêi gian thö th¸ch h¬n mét n¨m. Nã ®­îc quèc héi hai n­¬c phª chuÈn rÊt kü tr­íc khi th«ng qua, cã thÓ nãi ®ã lµ nç lùc rÊt lín cña §¶ng vµ chÝnh phñ ta, còng nh­ th­îng h¹ viÖn Hoa Kú. HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt-Mü ®­îc thùc thi, c¸nh cöa ®i vµo thÞ tr­êng Mü cña c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam ®­îc më réng h¬n. ThuÕ nhËp khÈu sÏ gi¶m ®i 30-40% khi ViÖt Nam ®­a hµng ho¸ vµo thÞ tr­êng Mü. Theo phßng th­¬ng m¹i Mü t¹i TP Hå chÝ Minh sau khi hiÖp th­¬ng m¹i ViÖt- Mü cã hiÖu lùc th× n¨m nhãm ngµnh trong ®ã cã ngµnh thuû s¶n ®­îc h­ëng lîi nhiÒu nhÊt v× thuÕ nhËp khÈu vµo thÞ tr­êng Mü sÏ gi¶m m¹nh. M«i tr­êng kinh doanh vµ ®Çu t­ ®­îc c¶i thiÖn t¨ng kh¶ n¨ng thu hót vèn ®Çu t­ ch¼ng nh÷ng ®èi víi nh÷ng doanh nghiÖp Mü mµ cßn thu hót vèn ®Çu t­ tõ c¸c quèc gia kh¸c. V× tr­íc khi hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt-Mü cã hiÖu lùc th× hµng ho¸ ViÖt Nam ®­a vµo thÞ tr­êng Mü kh«ng ®­îc h­ëng quy chÕ MFN. Cho nªn nhiÒu nhµ ®Çu t­ n­íc muèn s¶n xuÊt hµng ho¸ sang Mü kh«ng muèn ®Çu t­ vµo ViÖt Nam. HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ®­îc th«ng qua th× hµng xuÊt khÈu tõ ViÖt Nam sang Mü ®­îc h­ëng quy chÕ MFN, vÊn ®Ò cßn l¹i lµ ta tiÕp tôc hoµn chØnh m«i tr­êng ®Çu t­ mµ ta ®· cam kÕt theo tinh thÇn cña hiÖp ®Þnh: t¹o ra m«i tr­êng kinh doanh b×nh ®¼ng ®Ó luång vèn ®Çu t­ cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ cã ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn nh­ nhau. §¬n gi¶n ho¸ thñ tôc vµ theo lé tr×nh th× bá giÊy phÐp ®Çu t­, c¸c doanh nghiÖp kÓ c¶ c¸c doanh nghiÖp FDI chØ ®¨ng ký kinh doanh ®Çu t­. Sau khi hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt- Mü cã hiÖu lùc ch¾c ch¾n r»ng ngµy cµng cã nhiÒu doanh nghiÖp ®Çu t­ vµo thÞ tr­êng Mü. Bëi v×, tr­íc hÕt c¸c th«ng tin vÒ thÞ tr­êng, kh¸ch hµng, ®èi t¸c sÏ ®­îc cËp nhËt h¬n. Sù am hiÓu thi tr­êng Mü sÏ t¨ng lªn ®èi v¬i c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i nh­ nhÞp cÇu nèi gi÷a c¸c doanh nghiÖp hai n­íc t¹o ®iÒu kiÖn cho sù hîp t¸c kinh doanh xuÈt khÈu ph¸t triÓn h¬n. §ã lµ nh÷ng ®iÒu kiÖn rÊt thuËn lîi mµ hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt – Mü mang l¹i cho chóng ta. Nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi nh­ ®· ph©n tÝch ë trªn, ngµnh xuÊt khÈu s¶n phÈm thuû s¶n ®· ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh tùu to lín. Tõ n¨m 1996 ®Õn n¨m 2000 ngµnh lu«n hoµn thµnh kÕ ho¹ch nhµ n­íc giao, n¨m sau cao h¬n n¨m tr­íc vµ ®¹t ®­îc møc t¨ng tr­ëng cao (b×nh qu©n 9,17%/n¨m), gi¸ trÞ kim ng¹ch xuÊt khÈu b×nh qu©n t¨ng 21,85%/n¨m. XuÊt khÈu thuû s¶n n¨m 2000 ®¹t 1,475 tû USD, b»ng 1/10 tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu cña c¶ n­íc vµ v­¬n lªn ®øng hµng thø 3 trong c¸c ngµnh xuÊt khÈu cña ViÖt nam. Sau n¨m n¨m 1996-2000 tæng møc ®Çu t­ cña ngµnh thuû s¶n lµ 9.185.640 triÖu ®ång trong ®è ®Çu t­ n­íc ngoµi lµ 545 tû ®ång( chiÕm5,93%). Trong h¬n 9 ngh×n tû ®ång ®­îc huy ®éng ®Ó ®Çu t­ ph¸t triÓn, ngµnh chñ yÕu vËn dông néi lùc lµ chñ yÕu, vèn ®Çu t­ trong n­íc lµ h¬n 8600 triÖu ®ång chiÕm tíi 90,07% tæng møc ®Çu t­. §Ó cã ®­îc nguån vèn ng©n s¸ch th× ngµnh ®· cã biÖn ph¸p huy ®éng nguån vån trong d©n ®¹t 1700 tû ®ång ( chiÕm tû träng 18,62%). Trong giai ®o¹n 1999-2000, ngµnh thuû s¶n cña n­íc ta sÏ phÊn ®Êu ®­a tû träng cña ngµnh trong GDP lªn 2,5-3% vµ ®¶m b¶o tèc ®é t¨ng tæng s¶n l­îng b×nh qu©n cña ngµnh lªn 4,5-5,1%/n¨m, trong ®ã khai th¸c h¶i s¶n t¨ng 1,7%/n¨m vµ nu«i trång thuû s¶n t¨ng 8,5%/n¨m. §Õn n¨m 2010 tû träng nu«i trång thuû s¶n trong tæng s¶n l­îng cña ngµnh cÇn ®¹t 50%. §ång thêi phÊn ®Êu ®­a tèc ®é t¨ng kim ng¹ch xuÊt khÈu thuû s¶n lªn tèc ®é trung b×nh lµ 15-20%/n¨m, tèc ®é t¨ng viÖc lµm trong nghÒ c¸ lªn trung b×nh lµ 2,65%/n¨m trong c¶ thêi kú 1999-2010 . Môc tiªu lín nhÊt ®­a tæng s¶n l­îng thuû s¶n ®¹t tõ 1,8-1,9 triÖu tÊn vµo n¨m 2005. §¹t ®­îc nh÷ng thµnh tùu ®ã nhê cã sù quan t©m cña c¸c cÊp l·nh ®¹o §¶ng vµ Nhµ n­íc, sù phèi hîp gióp ®ì cña c¸c bé ban ngµnh ë trung ­¬ng, c¸c cÊp chÝnh quyÒn ë ®Þa ph­¬ng, cã sù nç lùc chung cña c¸c c¸n bé c«ng nh©n viªn ngµnh vµ hµng triÖu lao ®éng trong c¶ n­íc. Hy väng trong thêi gian tíi ngµnh thuû s¶n sÏ ®¸p øng yªu cÇu ®Æt ra, víi nh÷ng tiÒm n¨ng s½n cã cña m×nh ViÖt Nam cã thÓ c¶i thiÖn ®­îc vÞ trÝ cña m×nh trªn thÞ tr­êng Mü. b_ Nh÷ng khã kh¨n. Bªn c¹nh nh÷ng ®iÒu kiÖn hÕt søc thuËn lîi mµ nh÷ng yÕu tè chñ quan còng nh­ kh¸ch quan ®· mang l¹i th× ngµnh xuÊt khÈu s¶n phÈm thuû s¶n n­íc ta cßn gÆp mét sè nh÷ng vÊn ®Ò khã kh¨n lµm c¶n trë qu¸ trÜnh xóc tiÕn ®Èy m¹nh xuÊt khÈu sang thÞ tr­êng thÕ giíi, ®Æc biÖt lµ thÞ tr­êng Mü. XuÊt ph¸t tõ ®Æc ®iÓm vÒ ®iÒu kiÖn tù nhiªn, mét vÊn ®Ò ®Æt ra lµ s¶n phÈm xuÊt khÈu cña ViÖt Nam vµo thÞ tr­êng Mü ®a sè c¸c lµ c¸c s¶n phÈm khai th¸c tõ thiªn nhiªn, ®Êt ®ai, tµi nguyªn biÓn. S¶n phÈm thuû s¶n xuÊt khÈu chñ yÕu ®­îc chÕ biÕn d­íi d¹ng míi qua s¬ chÕ nªn hiÖu qu¶ thÊp, gi¸ c¶ cßn bÊp bªnh, gi¸ xuÊt khÈu kh«ng æn ®Þnh. TÝnh c¹nh tranh s¶n phÈm xuÊt khÈu cña ViÖt Nam cßn thÊp trªn c¶ hai khÝa c¹ch gi¸ c¶ vµ chÊt l­îng so víi s¶n phÈm cïng lo¹i cã xuÊt xø tõ c¸c quèc gia kh¸c . ViÖt Nam chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng h¬n 10 n¨m qua. Ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu theo ®ã còng míi ph¸t triÓn. XuÊt khÈu thuû s¶n cña ViÖt Nam sang Mü b¾t ®Çu tõ n¨m 1994. Bëi vËy chóng cßn gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n, søc Ðp tõ thÞ tr­êng, ®èi thñ c¹nh tranh. Ph¶i nãi r»ng chóng ta ch­a cã kinh nghiÖm trªn thÞ tr­êng quèc tÕ , ®Æc biÖt thÞ tr­êng Hoa Kú. Khi xuÊt khÈu hµng ho¸ sang Mü, mµ ë ®©y lµ thuû s¶n vÊn ®Ò thÞ tr­êng cã t¸c ®éng m¹nh nhÊt ®Õn sù tån t¹i cña hµng ViÖt Nam trªn ®Êt Mü. Trë ng¹i lín nhÊt lµ chóng ta ®ang ph¶i ®èi chäi víi nh÷ng ®èi thñ c¹nh tranh m¹nh h¬n chóng ta rÊt nhiÒu. Søc m¹nh cña ®èi thñ c¹nh tranh thÓ hiÖn ë th©m niªn chÊt l­îng s¶n phÈm vµ c¸c yÕu tè kh¸ch quan kh¸c. ViÖt Nam kh«ng ph¶i lµ ®èi t¸c duy nhÊt cña Mü, xuÊt khÈu thuû sang Mü cã nhiÒu ®èi thñ rÊt m¹nh so víi chóng ta nh­ Cana®a, Trung Quèc...ThÞ phÇn thuû s¶n cña ViÖt Nam trªn thÞ tr­êng Mü cßn rÊt khiªm tèn. §ã lµ mét ®ßi hái, th¸ch thøc rÊt lín ®èi víi nhµ ho¹ch ®Þnh chiÕn l­îc cña ViÖt Nam. ThÞ tr­êng Mü tuy réng lín nh­ng chóng ta ch­a më réng ®­îc quy m«, nguyªn nh©n ë ®©y cã thÓ lµ chóng ta yÕu kÐm vÒ kh©u tæ chøc b¸n hµng, marketing s¶n phÈm, do chÊt l­îng hµng ho¸ ch­a b»ng mét sè ®èi thñ c¹ch tranh ë mét khÝa c¹nh nµo ®ã, còng cã thÓ do nguyªn nh©n kh¸ch quan xuÊt ph¸t tõ thÞ tr­êng Mü. Mét khã kh¨n mµ chóng ta cßn gÆp ph¶i ®ã lµ vÊn ®Ò vÒ chÊt l­îng vµ ®é an toµn, vÖ sinh thùc phÈm. MÆc dï c¬ quan FDA cña Mü ®· c«ng nhËn hÖ thèng HACCP cña VIÖt Nam, nh­ng chÊt l­îng s¶n phÈm thuû s¶n xuÊt khÈu cña ViÖt Nam cßn h¹n chÕ do tr×nh ®é c«ng nghÖ chÕ biÕn vµ b¶o qu¶n cßn thÊp, chñ yÕu lµ c«ng nghÖ ®«ng l¹nh. Bªn c¹nh ®ã trong lÜnh vùc tiÕp thÞ, mÆc dï ®· cã trªn 50 doanh nghiÖp ViÖt Nam ®ang xuÊt khÈu thuû s¶n sang Mü nh­ng hÇu nh­ ch­a cã doanh nghiÖp nµo më ®­îc v¨n phßng d¹i diÖn t¹i n­íc Mü. Do vËy c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam Ýt cã c¬ héi giao th­¬ng víi nh÷ng nhµ ph©n phèi Mü, nhÊt lµ t×m hiÓu c¸c luËt ch¬i cña thÞ tr­êng nµy.§ã lµ mét thiÖt thßi mµ chóng ta cÇn ph¶i cè g¾ng kh¾c phôc. Trong kh©u chÕ biÕn, c«ng nghÖ chÕ biÕn thuû s¶n nhËp tõ n­íc ngoµi võa cò võa l¹c hËu, do ®ã kh«ng ®¶m b¶o ®­îc chÊt l­îng s¶n phÈm phôc vô cho viÖc xuÊt khÈu. ViÖt Nam ®­îc vÝ nh­ b·i th¶i c«ng nghiÖp, nªn ngµnh thuû s¶n còng kh«ng tr¸nh khái sù l¹c hËu, sù cò kü vÒ c«ng nghÖ. Nh­ vËy muèn cã s¶n phÈm chÕ biÕn tõ thuû s¶n ®ñ tiªu chuÈn chÊt l­îng cho xu©t khÈu, chóng ta ph¶i cã ®­îc c«ng nghÖ tiªn tiÕn , vËy ®Ó cã c«ng nghÖ tiªn tiÕn th× ph¶i cã l­îng vèn lín, khã kh¨n vÒ vèn cã thÓ lµ ngän ngµnh cña mäi vÊn ®Ò. Gi¶i quyÕt vÒ vèn lµ bµi to¸n khã ®èi víi mäi quèc gia, ®Æc biÖt lµ ®èi víi n­íc nghÌo, n­íc ®ang ph¸t triÓn nh­ ViÖt nam hiÖn nay. Vèn cã thÓ ®­îc huy ®éng tõ hai nguån: Thø nhÊt, huy ®éng trong n­íc , chñ yÕu lµ trong d©n vµ ng©n s¸ch nhµ n­íc, nh­ng trong ®ã ng©n s¸ch l¹i cã h¹n vµ cßn ph¶i chi cho nhiÒu cho c¸c lÜnh vùc kh¸c, c¬ së h¹ tÇng kh¸c. Nguån vèn trong d©n tuy cã ®¸ng kÓ nh­ng chóng ta ch­a cã chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ®Çu t­ thÝch ®¸ng ®Ó huy ®éng triÖt ®Ó nguån vèn ®ã. Nh×n chung trong ho¹t ®éng ®Çu t­ n­¬c ngoµi chóng ta cßn nhiÒu h¹n chÕ, thñ tôc cßn r­êm rµ, qua nhiÒu b­íc kh«ng cÇn thiÕt. §ã lµ vÊn ®Ò mµ hiÖn nay §¶ng vµ Nhµ n­íc cÇn xem xÐt gi¶i quyÕt tèt h¬n. Khi mµ chÝnh s¸ch ®Çu t­ cña ta cßn cøng nh¾c, hñ tôc th× kú väng thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi lµ h¹n chÕ. Nguån vèn n­íc ngoµi ch¶y vµo ViÖt Nam phÇn lín d­íi c¸c h×nh thøc kh¸c nhau. XuÊt ph¸t tõ thùc tÕ kh¸ch quan thÞ tr­êng Mü kh¸ réng vµ lín, hÖ thèng luËt cña Mü l¹i qu¸ phøc t¹p, trong khi ®ã c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam míi tiÕp cËn thÞ tr­êng nµy, sù hiÓu biÕt vÒ nã còng nh­ kinh nghiÖm tiÕp cËn ch­a nhiÒu. ThÞ tr­êng Mü qu¸ xa ViÖt Nam nªn chi phÝ vËn chuyÓn vµ b¶o hiÓm chuyªn chë hµng ho¸ rÊt lín, ®iÒu nµy lµm cho chi phÝ kimh doanh tõ ViÖt Nam sang Mü t¨ng lªn. H¬n n÷a thêi gian vËn chuyÓn dµi lµm cho hµng t­¬i sèng bÞ gi¶m vÒ chÊt l­îng, tû lÖ hao hôt t¨ng-®©y còng lµ nh©n tè kh¸ch quan lµm gi¶m tÝnh c¹ch tranh cña hµng ViÖt Nam xu©t khÈu sang Mü so víi hµng ho¸ tõ c¸c n­¬c Ch©u Mü la tinh. Nh­ ®· ph©n tÝch ë trªn, hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt – Mü ®· mang l¹i cho ngµnh xuÊt khÈu thuû s¶n cña ViÖt Nam rÊt nhiÒu nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi, tuy nhiªn bªn c¹nh ®ã nã còng ®Æt ra cho chóng ta nh÷ng khã kh¨n, th¸ch thøc ®ßi hái sù nç lùc cña toµn §¶ng, toµn d©n ta trong sù nghiÖp ph¸t triÓn kinh tÕ ®Êt n­íc, nhÊt lµ trong quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i. Thø nhÊt viÖc ®­îc h­ëng quy chÕ MFN ch­a ph¶i lµ ®iÓm quyÕt ®Þnh ®Ó t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh ®èi víi hµng thuû s¶n ViÖt Nam, v× Mü ®· ¸p dông quy chÕ MFN víi 136 n­íc thµnh viªn WTO, ngoµi ra cßn cã ­u ®·i dÆc biÖt ®èi víi c¸c n­íc chËm ph¸t triÓn, nh­ng ViÖt Nam ch­a ®­îc h­ëng chÕ ®é nµy. Møc thuÕ trung b×nh lµ 5%, nh­ng nÕu ®­îc h­ëng ­u ®·i th× møc thuÕ nµy tiÕn tíi 0%. HiÖn nay cã h¬n 100 n­íc xuÊt khÈu ®ñ c¸c mÆt hµng thuû s¶n vµo Mü, trong ®ã cã nhiÒu n­íc cã truyÒn thèng l©u ®êi trong bu«n b¸n thuû s¶n víi Mü nh­ Th¸i Lan(t«m só ®«ng, ®å hép thuû s¶n...), Trung Quèc(t«m ®«ng c¸ r« phi..), Cana®a(t«m hïm, cua...), In®«nªsia (cua ,c¸ ngõ, c¸ r« phi...), Philippin(hép c¸ ngõ,c¸ ngõ t­¬i ®«ng, t«m ®«ng vµ rong biÓn...)...nªn sù c¹nh trªn thÞ tr­êng sÏ ngµy cµng quyÕt liÖt ®Æc biÖt ®èi víi mét sè mÆt hµng chñ lùc nh­ t«m, c¸ philª, c¸ ngõ. Trong h¬n 100 mÆt hµng thuû s¶n thùc phÈm nhËp khÈu, Mü cã nhu cÊu cao vÒ c¸c mÆt hµng ®· qua tinh chÕ( t«m luéc, t«m bao bét, t«m hïm, c¸ phi lª, hép thuû s¶n) trong khi ®ã hµng xuÊt khÈu cña ViÖt Nam chñ yÕu lµ s¬ chÕ, tû lÖ s¶n phÈm gi¸ trÞ gia t¨ng thÊp (chØ chiÕm kho¶ng 30% gi¸ trÞ xu©t khÈu cña ViÖt Nam). Cô thÓ víi mÆt hµng c¸ ngõ, hiÖn nay ViÖt Nam míi chØ xuÊt khÈu phÇn lín c¸ ngõ t­¬i hoÆc ®«ng vµo Mü(90% gi¸ trÞ xuÊt khÈu c¸ ngõ) trong khi c¸ ngõ ®ãng hép lµ mÆt hµng ®­îc tiªu thô nhiÒu ë Mü th× gi¸ trÞ xuÊt khÈu cña ViÖt Nam l¹i kh«ng ®¸ng kÓ( 5%). Mü coi träng c¶ nhËp khÈu thuû s¶n phi thùc phÈm bao gåm c¸c s¶n phÈm ho¸ häc gèc thuû s¶n: ngäc trai, c¸ c¶nh...(gi¸ trÞ nhËp khÈu n¨m 2000 ®¹t 9 tû USD, chØ kÐm hµng thuû s¶n thùc phÈm 1 tû USD) nh­ng ta chØ míi tró träng ®Õn xuÊt khÈu thuû s¶n thùc phÈm. V× vËy cã thÓ nãi ch­a cã sù phï hîp cao trong viÖc xuÊt khÈu hµng thuû s¶n ViÖt Nam víi yªu cÇu nhËp khÈu cña thÞ tr­êng Mü. Trªn ®©y lµ mét sè nh÷ng thuËn lîi vµ khã kh¨n trong viÖc xuÊt khÈu hµng thuû s¶n cña ViÖt Nam sang thÞ tr­êng Mü. Chóng ta cÇn ph¶i khai th¸c triÖt ®Ó nh÷ng thuËn lîi vµ h¹n chÕ, kh¾c phôc nh÷ng khã kh¨n nh»m môc ®Ých cuèi cïng lµ t¹o cho mÆt hµng thuû s¶n ViÖt Nam mét vÞ thÕ ch¾c ch¾n trªn thÞ tr­êng Mü. III_ C¸c gi¶i ph¸p kinh tÕ chñ yÕu nh»m më réng thÞ tr­êng xuÊt khÈu s¶n phÈm thuû s¶n cña ViÖt Nam sang thÞ tr­êng Mü. 1_ C¸c gi¶i ph¸p chñ yÕu. Trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay, chóng ta ph¶i cã nh÷ng biÖn ph¸p ®Èy nhanh tèc ®é vµ më réng thÞ tr­êng xuÊt khÈu thuû s¶n nh»m môc ®Ých t¨ng kim ng¹ch xuÊt khÈu thuû s¶n trong tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu vµ sím ®­a ®Êt n­íc ta trë thµnh mét c­êng quèc trong lÜnh vùc xuÊt khÈu s¶n phÈm thuû s¶n trªn thÕ giíi. Riªng ®èi víi thÞ tr­êng Mü, chóng ta cã mét sè nh÷ng gi¶i ph¸p chñ yÕu nh­ sau: * Nghiªn cøu thÞ tr­êng tiªu thô hµng thuû s¶n t¹i Mü. Nh­ ®· ph©n tÝch ë trªn, thÞ tr­êng tiªu thô Mü lµ thÞ tr­êng khã tÝnh vµo bËc nhÊt cña thÕ giíi, víi vÞ thÕ lµ mét n­íc ®i sau th× viÖc nghiªn cøu t×m hiÓu kü cµng thÞ tr­êng nµy lµ mét biÖn ph¸p v« cïng quan träng. Ngµy nay, trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng víi sù c¹nh tranh ngµy cµng gay g¾t ®ßi hái sù vËn ®éng linh ho¹t khÐo lÐo cña mçi doanh nghiÖp. VÒ c¬ b¶n, tÝnh û l¹i quan liªu cßn nÆng nÒ trong suy nghÜ cña mçi con ng­êi ViÖt Nam, ®ã lµ mét h¹n chÕ mµ chóng ta cÇn kh¾c phôc trong m«i tr­êng kinh doanh ®ßi hái sù s¸ng t¹o, linh ho¹t nµy. Mçi doanh nghiÖp cÇn cÈn träng vµ linh ho¹t trong suy nghÜ, hµnh ®éng t×m b¹n hµng vµ ®èi t¸c kinh doanh. C¸c doanh nghiÖp trong ngµnh thuû s¶n muèn th©m nhËp, chiÔm lÜnh thÞ tr­êng Mü cÇn tró träng h¬n n÷a trong c«ng t¸c tiÕp thÞ ,t×m hiÓu b¹n hµng...Chóng ta kh«ng nªn ngåi chê ng­êi ta ®Õn b¾t tay, hÑn tr­íc lµm ¨n mµ c¸c doanh nghiÖp cÇn chñ ®éng t×m b¹n hµng míi ®Ó ký kªt hîp ®ång s¶n xuÊt kinh doanh. MÆt kh¸c, yÕu tè chÊt l­îng s¶n phÈm cña c¸c donh nghiÖp trong ngµnh thuû s¶n hiÖn nay vÉn cßn lµ vÊn ®Ò khã kh¨n vµ trë ng¹i nhÊt, nh­ chóng ta ®· biÕt thÞ tr­êng Mü lµ thÞ tr­êng ®ßi hái s¶n phÈm chÊt l­îng cao, ph¶i ®ñ tiªu chuÈn vÖ sinh an toµn thùc phÈm do c¸c c¬ quan kiÓm ®Þnh kiÓm tra. C¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam ph¶i hÕt søc chó ý ®Õn vÊn ®Ò b¶o ®¶m chÊt l­îng, bëi v× cã nh­ vËy th× hµng thuû s¶n cña ta míi cã c¬ héi vµo thÞ tr­êng Mü. NÕu chóng ta s¶n xuÊt s¶n phÈm kh«ng ®ñ tiªu chuÈn chÊt l­îng ch¼ng nh÷ng kh«ng xuÊt khÈu ®­îc mµ cßn mÊt uy tÝn trªn thÞ tr­êng vÒ nh·n hiÖu ViÖt Nam. Thuû s¶n ViÖt Nam vµo ®­îc thÞ tr­êng Mü ®· khã l¹i cßn ph¶i c¹nh tranh ®Ó tån t¹i l¹i cµng khã h¬n. C¸c ®èi thñ c¹nh tranh cã lîi thÕ h¬n ta rÊt nhiÒu vÒ: chÊt l­îng , gi¸ c¶ , mÉu m·...§iÒu ®ã ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp ph¶i gi¶m thiÓu chi phÝ ®Çu vµo. Trong chiÕn l­îc s¶n xuÊt kinh doanh cña mçi doanh nghiÖp. §µo t¹o ph¸t triÓn nhuån nh©n lùc ph¶i ®Æt nªn hµng ®Çu, nã ph¶i ®­îc coi lµ yÕu tè ®Çu tiªn quyÕt ®Þnh thµnh c«ng hay thÊt b¹i cña mçi tæ chøc, mçi doanh nghiÖp. §Ó n©ng cao tr×nh ®é chuyªn m«n kü thuËt cña ®éi ngò nh©n viªn, ngoµi nh÷ng viÖc ®µo t¹o trùc tiÕp trong n­íc ®èi víi c«ng nh©n, cßn ®éi ngò lao ®éng cao cÊp ta cã thÓ göi ®i n­íc ngoµi häc tËp vµ nghiªn cøu, ®©y chÝnh lµ ®iÒu cÇn lµm ®èi víi mçi doanh nghiÖp. Xu h­íng toµn cÇu ho¸, khu vùc ho¸ ®åi hái chóng ta kh«ng thÓ t¸ch rêi, ph¸t triÓn ®éc lËp mµ lu«n lu«n héi nhËp cïng ph¸t triÓn. Xu h­íng nµy t¹o cho chóng ta nh÷ng tr×nh ®é khoa häc c«ng nghÖ tõ n­íc ngoµi, ®­îc häc hái kü n¨ng kinh nghiÖm ph¸t triÓn trªn mäi lÜnh vùc cña ®êi sèng x· héi, gãp phÇn thùc hiÖn tèt ph©n c«ng lao ®éng x· héi. ViÖt Nam cÇn ®Èy m¹nh hîp t¸c quèc tÕ ®Ó tranh thñ sù hîp t¸c vµ gióp ®ì vÒ vèn, c«ng nghÖ trong c¸c lÜnh vùc khai th¸c, nu«i trång, chÕ biÕn thuû s¶n, ®µo t¹o vµ chuyÓn giao kinh nghiÖm qu¶n lý vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng... C«ng t¸c Marketing quèc tÕ cho lÜnh vùc thuû s¶n lu«n cÇn cã sù tham gia tÝch cùc cña Bé N«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n, Bé th­¬ng m¹i, Bé ngo¹i giao nh­ tæ chøc vµ tham gia c¸c héi chî th­¬ng m¹i vÒ thuû s¶n t¹i ViÖt Nam hay t¹i c¸c thÞ tr­êng tiÒm n¨ng , trong ®ã cã thÞ tr­êng Mü. * X©y dùng th­¬ng hiÖu riªng cho s¶n phÈm thuû s¶n cña ViÖt Nam. Thùc tÕ cho thÊy r»ng s¶n phÈm thuû s¶n cña ViÖt Nam xuÊt khÈu vµo thÞ tr­êng Mü víi khèi l­îng lín, chÊt l­îng ®· qua kiÓm dÞch thÕ nh­ng l¹i kh«ng g©y ®­îc uy tÝn vµ sù næi bËt ®èi víi ng­êi tiªu dïng Mü. Lý do chñ yÕu lµ s¶n phÈm cña ta kh«ng cã tªn riªng, hoÆc lµ cã tªn nh­ng mê nh¹t. Chóng ta kh«ng thu hót ®­îc sù chó ý cña ng­êi tiªu dïng nªn s¶n phÈm cña ta kh«ng b¸n ch¹y. VÊn ®Ò bao b× , ®ãng gãi cÇn quan t©m sao cho hµng ho¸ cña ta ®a d¹ng vÒ chñng lo¹i, mÉu m·. Mçi s¶n phÈm cÇn ph¶i cã th­¬ng hiÖu riªng ®¨ng ký víi thÕ giíi ®Ó tr¸nh hiÖn t­îng bÞ nh¸i hµng gi¶ hoÆc bÞ kiÖn c¸o vÒ tªn gäi nh­ s¶n phÈm c¸ basa cña ta võa qua. Chóng ta cÇn tæ chøc c¸c chiÕn l­îc qu¶ng c¸o ®Ó giíi thiÖu s¶n phÈm thuû s¶n ë Mü ®ång thêi lùa chän kªnh tiªu dïng vµ xuÊt khÈu phï hîp, hiÖu qu¶ t¹i Mü. Bªn c¹nh ®ã, chóng ta còng cÇn t¹o cho m×nh mét phong c¸ch kinh doanh, s¶n phÈm c¸ biÖt ho¸ so víi ®èi thñ c¹nh tranh nh»m ®¸nh vµo t©m lý tiªu dïng cña kh¸ch hµng-muèn dïng s¶n phÈm míi l¹. * §Èy m¹nh nh÷ng mÆt hµng mòi nhän chñ yÕu cã gi¸ trÞ kinh tÕ cao. Trong nh÷ng mÆt hµng thuû s¶n vµo Mü th× con t«m vÉn lµ mÆt hµng chñ lùc: n¨m 1997 xuÊt ®­îc 3074 tÊn t«m víi gi¸ trÞ kim ng¹ch 31,32 triÖu USD, chiÕm 79,64% tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu hµng thuû s¶n vµo thÞ tr­êng Mü n¨m 1997; n¨m 1998 xuÊt khÈu ®­îc 6125,7 tÊn víi gi¸ trÞ kim ng¹ch 66,89 triÖu USD, chiÕm 83,37% tæng kim ng¹ch. N¨m 1999 xuÊt ®­îc 9100 tÊn víi gi¸ kim ng¹ch 96, triÖu USD, chiÕm 74,23% tæng kim ng¹ch. Gi¸ t«m ë thÞ tr­êng Mü t­¬ng ®èi cao so víi c¸c thÞ tr­êng kh¸c, b×nh qu©n 2 n¨m 1998 – 1999 lµ 10 USD/kg ®Õn10,2 USD/kg. N¨m 2000, t«m só gi¸ 17,6 USD/kg. Cuèi n¨m 1998, ViÖt Nam ®­îc FAO xÕp vµo hµng thø 10 trªn 130 n­íc xuÊt khÈu t«m vµo Mü, th× ®Õn th¸ng 4/2000 mÆt hµng t«m ViÖt Nam ®­îc xÕp vµo hµng thø 8 trªn 130 n­íc. Thø hai ph¶i kÓ ®Õn lµ mÆt hµng c¸ ­íp ®«ng bao gåm c¸c lo¹i c¸ basa, c¸ tra, c¸ nheo, c¸ b¬n nu«i n­íc ngät vµ c¸ ngõ biÓn kh¬i. N¨m 1997 xuÊt ®­îc 1893,6 tÊn, n¨m 1998 ®¹t 3434,5 tÊn, t¨ng 181% so cïng kú n¨m 1997; n¨m 1999 gi¸ trÞ kim ng¹ch ®¹t 19,25 triÖu USD chiÕm 20% tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu c¸ ®«ng l¹nh. Bªn c¹nh ®ã chóng ta nªn chó träng vµ ®Èy m¹nh xuÊt khÈu nh÷ng mÆt hµng thuû s¶n kh¸c còng cã gi¸ trÞ kinh tÕ cao nh­ cua, mùc, sß... Chóng ta cÇn ph¶i cã nh÷ng kÕ ho¹ch cô thÓ ®Ó ph¸t huy h¬n n÷a thÕ m¹nh nµy. * ChÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc: Nhµ n­íc ph¶i cã chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ®Ó më réng xuÊt khÈu thuû s¶n vµo thÞ tr­êng Mü. §Ó ®¹t ®­îc môc tiªu më réng thÞ phÇn, ®em l¹i nguån thu lín h¬n n÷a trong viÖc xu©t khÈu thuû s¶n, Nhµ n­íc vµ Bé thuû s¶n cÇn cã chÝnh s¸ch gi¶i ph¸p kÞp thêi, hiÖu qu¶ ®Ó t¨ng nguån lîi thuû s¶n. Tr­íc hÕt ph¶i ban hµnh luËt b¶o vÖ nguån lîi thuû s¶n cña ViÖt Nam, hç trî vèn vµ kü thuËt nu«i trång thuû h¶i s¶n cho nh©n d©n, ph¸t triÓn lùc l­îng khai th¸c thuû s¶n xa bê. TËp trung vèn vµ c¸c kho¶n viÖ trî ODA ®Ó n©ng cÊp c¬ së h¹ tÇng nghÕ c¸, ®Æc biÖt ë nh÷ng vïng cung cÊp nguyªn liÖu chñ yÕu. Nhµ n­íc ph¶i ban hµnh chÝnh s¸ch nhËp khÈu nguyªn liÖu theo h­íng miÔn thuÕ nhËp khÈu nguyªn liÖu thuû s¶n, miÔn gi¶m thuÕ xuÊt khÈu ®èi víi hµng thuû s¶n chÕ biÕn b»ng nguyªn liÖu nhËp tõ n­íc ngoµi. Quy ho¹ch vµ qu¶n lý thèng nhÊt hÖ thèng chÕ biÕn thû s¶n: giao viÖc cÊp giÊy phÐp ®Çu t­, x©y dùng míi vµ n©ng cÊp nhµ m¸y chÕ biÕn thuû s¶n cho mét ®Çu mèi duy nhÊt lµ Bé thuû s¶n, chuyÓn viÖc ®Çu t­ theo lÜnh vùc kü thuËt lµ chÝnh sang ®Çu t­ theo bèn ch­¬ng tr×nh môc tiªu ®· x©y dùng trong chiÕn l­îc xuÊt khÈu thuû s¶n ViÖt Nam. Nhµ n­íc cÇn thùc hiÖn chÝnh s¸ch ­u ®·i ®Ó khuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp thuû s¶n më réng quy m« s¶n xuÊt vµ thÞ tr­êng kinh doanh. Thùc hiÖn chÕ ®é ­u ®·i cho vay vèn hoÆc cho gi÷ l¹i vèn khÊu hao ®Ó khuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp t¸i ®Çu t­, cho trÝch mét phÇn thuÕ xuÊt khÈu ®Ó cho c¸c doanh nghiÖp ®æi míi c«ng nghÖ s¶n xuÊt s¶n phÈm víi gi¸ trÞ ngµy cµng t¨ng. Thµnh lËp c¬ quan th«ng tin tiÕp thÞ thuû s¶n, cho phÐp ngµnh thñy s¶n trÝch mét phÇn nµo ®ã trong thuÕ xuÊt khÈu ®Ó thµnh lËp quü xuÊt khÈu thuû s¶n. Chóng ta cÇn thÊy r»ng do ®Æc diÓm s¶n phÈm cña hµng thuû s¶n lµ khã b¶o qu¶n, dÔ h­ háng, cho nªn vÊn ®Ò ®¶m chÊt l­îng ®¹t tiªu chuÈn xuÊt khÈu lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh. Nhµ n­íc ta cÇn chñ ®énh t¹o dùng nguån vèn h¬n n÷a tõ bªn trong hay bªn ngoµi b»ng mäi con ®­êng kh¸c nhau. ChÝnh s¸ch thu hót vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi cÇn ph¶i hoµn thiÖn h¬n. Mäi ho¹t ®éng s¶n xuÊt nu«i trång thuû s¶n ph¶i g¾n trùc tiÕp víi thÞ tr­êng, lu«n lu«n thay ®æi chÝnh s¸ch c¬ chÕ ®Çu t­ phï hîp víi sù thay ®æi cña thÞ tr­êng, ®Æc biÖt lµ thÞ tr­êng Mü. * Chóng ta còng cÇn ph¶i nghiªn cøu vµ t×m hiÓu kü ®Ó vËn dông ®óng luËt ph¸p cña ViÖt Nam, cña Mü vµ c¸c th«ng lÖ quèc tÕ ®Ó qu¸ tr×nh giao th­¬ng ®­îc diÔn ra dÔ dµng thuËn lîi, ®Èy nhanh tiÕn tr×nh më réng thÞ tr­êng tiªu thô s¶n phÈm thuû s¶n cña ViÖt Nam vµo thÞ tr­êng Mü. Nh­ vËy ®Ó thµnh c«ng trªn con ®­êng th©m nhËp thÞ tr­êng Mü, nhÊt lµ sau khi hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt-Mü cã hiÖu qu¶. C¸c doanh nghiÖp xuÊt nhËp khÈu nãi chung, vµ c¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng xuÊt khÈu thuû s¶n nãi riªng cÇn thiÕt lËp, x©y dùng mét chiÕn l­îc phï hîp víi tõng thêi kú nhÊt ®Þnh. Chóng ta cÇn ph©n tÝch kü m« h×nh SWOT ®Ó t×m ®iÓm yÕu, ®iÓm m¹nh, nh÷ng c¬ héi vµ mèi ®e do¹ trªn thÞ tr­êng tõ ®ã ®­a ra c¸c chiÕn l­îc hîp lý, ®em l¹i lîi nhuËn cao nhÊt trªn thÞ tr­êng n­íc Mü cho ngµnh xuÊt khÈu thuû s¶n n­íc ta. 2_ Mét sè suy nghÜ cña b¶n th©n. Ngµnh thuû s¶n cña ViÖt Nam cã rÊt nhiÒu ®iÒu kiÖn thuËn lîi nh­ ®· ph©n tÝch ë trªn, chóng ta cã thÓ thÊy tiÒm n¨ng xuÊt khÈu thuû s¶n cña ViÖt Nam sang thÞ tr­êng Mü lµ rÊt lín. NÕu biÕt khai th¸c triÖt ®Ó nh÷ng thuËn lîi vÒ yÕu tè tù nhiªn còng nh­ yÕu tè con ng­êi th× s¶n phÈm thuû s¶n ViÖt Nam sÏ t¹o dùng ®­îc mét chç ®øng v÷ng ch¾c trªn thÞ tr­êng Mü. §Ó lµm ®­îc ®iÒu ®ã th× ®ßi hái sù phèi hîp rÊt cao tõ mäi ®èi t­îng. Theo em, viÖc ®Èy m¹nh xuÊt khÈu sang Mü kh«ng thÓ do mét c¸ nh©n, mét tæ chøc cã thÓ lµm ®­îc mµ cÇn cã sù hîp t¸c, thèng nhÊt, th«ng suèt gi÷a Nhµ n­íc, c¸c tæ chøc vµ doanh nghiÖp. Hä ph¶i cïng nhau hµnh ®éng thèng nhÊt tõ chÝnh s¸ch vÜ m« cho ®Õn c¸c chÝnh s¸ch cña doanh nghiÖp. Nhµ n­íc lo c«ng t¸c thÞ tr­êng, ®èi t¸c cßn doanh nghiÖp cÇn tró träng s¶n xuÊt s¶n phÈm. Hµnh ®éng cña hä ph¶i ®ång bé, nhÊt qu¸n vµ cïng nhau gi¶i quyÕt nh÷ng khã kh¨n trªn con ®­êng xuÊt khÈu thuû s¶n vµo thÞ tr­êng Mü. §ã lµ mét sè nh÷ng suy nghÜ riªng cña em vÒ vÊn ®Ò nµy. Cuèi cïng em xin ch©n thµnh c¸m ¬n T.S TrÇn Quèc Kh¸nh ®· gióp ®ì em hoµn thµnh ®Ò tµi nµy. kÕt kuËn Qua phÇn ph©n tÝch ë trªn ta cã thÓ thÊy ®­îc tÇm quan träng cña ngµnh xuÊt khÈu thuû s¶n n­íc ta, ®Æc biÖt lµ xuÊt khÈu vµo thÞ tr­êng Mü. Ngµnh xuÊt khÈu thuû s¶n ®· mang l¹i mét gi¸ trÞ kh«ng nhá trong tæng thu nhËp quèc d©n vµ ngµy cµng cã xu h­íng gia t¨ng trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y. ViÖt Nam lµ mét n­íc cã ®ñ tiÒm n¨ng vµ ®iÒu kiÖn ®Ó trë thµnh mét c­êng quèc ph¸t triÓn thuû s¶n. §ã lµ mét luËn cø khoa häc vµ ®· cã nh÷ng minh chøng hÕt søc râ nÐt tõ thùc tiÔn. §¶ng vµ Nhµ n­íc ta cÇn ph¶i cã nh÷ng gi¶i ph¸p cô thÓ vµ hîp lý ®Ó ph¸t huy triÖt ®Ó nh÷ng lîi thÕ vÒ ®iÒu kiÖn tù nhiªn còng nh­ kinh tÕ x· héi vµ h¹n chÕ nh÷ng khã kh¨n ®Ó t¨ng xuÊt khÈu thuû s¶n c¶ vÒ mÆt sè l­îng vµ chÊt l­îng. Trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay, khi mµ hiÖp ®Þnh song ph­¬ng víi Mü ®· ®­îc ký kÕt vµ chóng ta ®ang chuÈn bÞ cho qu¸ tr×nh gia nhËp WTO th× ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu chÝnh lµ chiÕc cÇu nèi tèt nhÊt ®Ó ta cã thÓ hoµn thµnh môc tiªu ®ã. §Èy m¹nh xuÊt khÈu thuû s¶n vµo thÞ tr­êng Mü t¨ng tæng thu nhËp quèc d©n gãp phÇn ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ n­íc nhµ vµ còng lµ nh»m môc ®Ých cuèi cïng ®­a ®Êt n­íc ta tiÕn lªn trë thµnh mét ®Êt n­íc giµu m¹nh s¸nh vai cïng c¸c c­êng quèc n¨m ch©u trªn thÕ giíi. Tµi liÖu tham kh¶o Gi¸o tr×nh Kinh tÕ thuû s¶n. Gi¸o tr×nh Kinh tÕ n«ng nghiÖp. Kinh tÕ vµ dù b¸o. Sè 8/2001. T¹p chÝ Thuû s¶n sè 5/2001. T¹p chÝ TT_GC sè 11/2000. T¹p chÝ CNVN sè 10/2001. T¹p chÝ Thuû s¶n sè 5/2002. T¹p chÝ Thuû s¶n sè 7/2003. T¹p chÝ Kinh tÕ vµ ph¸t triÓn. T¹p chÝ Kinh tÕ vµ Dù b¸o sè 4/2001.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • doc048. Th7883 tr4327901ng th7911y s7843n M7929.doc
  • ttfvhtime.TTF
  • ttfvntime.TTF
Luận văn liên quan