Thực trạng về hoạt động bảo hiểm xã hội đối với các hợp tác xã công nghiệp tiểu thủ công nghiệp ở Việt Nam trong những năm qua

PHẦN MỞ ĐẦU  1. Sự cấp thiết của đề tài nghiên cứu: Bảo hiểm xã hội (BHXH) là chính sách lớn của Đảng và Nhà nớc góp phần bảo đảm ổn định đời sống cho ngời lao động, ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, thúc đẩy sự nghiệp xây dựng đất nớc, bảo vệ tổ quốc. Thực hiện tốt chính sách BHXH trên nguyên tắc công bằng và tiến bộ xã hội trong hệ thống chính sách xã hội, sẽ là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế, là yếu tố quyết định cho sự ổn định và phát triển kinh tế, phát triển xã hội. Xã hội ta là xã hội vì con ngời; đặt con ngời vào vị trí trung tâm của phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội và lấy việc nâng cao chất lợng cuộc sống con ngời làm mục tiêu phục vụ. Đảng ta luôn nhấn mạnh phát triển kinh tế phải đi đôi với giải quyết tốt vấn đề xã hội. Từ ngày đầu thành lập nớc Việt Nam dân chủ cộng hoà đến nay Đảng và Nhà nớc ta đã luôn quan tâm đến ban hành, bố sung, sửa đổi các chính sách Xã hội trong đó có chính sách BHXH phù hợp với từng thời kỳ. Tuy nhiên, chính sách BHXH hiện hành còn còn có mặt hạn chế. Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội mới chỉ chiếm khoảng 15% lao động xã hội, chủ yếu là cho đối tợng BHXH bắt buộc do Bộ Luật lao động điều chỉnh (lao động trong khu vực Nhà nớc và lao động làm việc trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh có sử dụng từ 10 lao động trở lên). Hiện nay, Đảng và Nhà nớc ta chủ trơng thực hiện nhất quán và lâu dài chính sách phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trờng, có sự quản lý của Nhà nớc theo định hớng xã hội chủ nghĩa lại càng đòi hỏi phải giải quyết tốt những vấn đề xã hội. Chủ trơng của Đảng và Nhà nớc ta là từng bớc mở rộng đối tợng tham gia BHXH cho lao động toàn xã hội và trong tất cả mọi thành phần kinh tế là một chủ trơng đúng đắn và có tầm chiến lợc. Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đã nêu rõ: "Khẩn trơng mở rộng hệ thống bảo hiểm xã hội và an sinh xã hội" và "thực hiện các chính sách xã hội bảo đảm an toàn cuộc sống mọi thành viên cộng đồng, bao gồm bảo hiểm xã hội đối với ngời lao động thuộc các thành phần kinh tế ". Mặt khác, trớc những thành tựu to lớn đạt đợc sau 15 năm thực hiện công cuộc đổi mới xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc do Đảng khởi xớng và lãnh đạo, đất nớc đang bớc vào thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Cùng với sự phát triển kinh tế, đời sống nhân dân ngày một cải thiện, nhu cầu BHXH cho mọi ngời lao động ngày càng trở thành vấn đề bức xúc, khách quan và chính đáng. Vì vậy, nghiên cứu tổ chức thực hiện BHXH đối với ngời lao động mà trớc hết là ngời lao động trong các hợp tác xã công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp (HTX CNTTCN), là đối tợng có quan hệ khác biệt so với quan hệ lao động do Bộ Luật lao động quy định và không thuộc đối tợng tham gia BHXH bắt buộc theo điều lệ BHXH hiện hành là cần thiết và có ý nghĩa thiết thực trong giai đoạn hiện nay. 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu: 2.1. Mục đích: - Nghiên cứu tình hình tổ chức thực hiện BHXH cho ngời lao động trong các HTX CNTTCN trong thời gian qua. - Xây dựng cơ sở lý luận cho việc tổ chức thực hiện BHXH đối với các HTX CNTTCN trong thời gian tới. 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu: - Nêu đợc những cơ sở lý luận về tổ chức thực hiện BHXH trong khu vực HTX CNTTCN ở Việt Nam. - Khái quát thực trạng tình hình hoạt động BHXH đối với các HTX CNTTCN ở Việt Nam trong thời gian qua. - Đa ra một số định hớng và giải pháp tổ chức thực hiện BHXH đối với các HTX CNTTCN trong thời gian tới. 3. Tình hình nghiên cứu đề tài: Bảo hiểm xã hội là một chính sách lớn trong các chính sách an sinh xã hội của Đảng và Nhà nớc ta. Những năm qua các cơ quan quản lý nhà nớc về kinh tế - xã hội, các nhà khoa học đã có nhiều đề tài nghiên cứu đề xuất chính sách chế độ cho phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội của đất nớc. BHXH Việt Nam từ khi thành lập đến nay đã có nhiều đề tài nghiên cứu về BHXH trên cả lĩnh vực khoa học cơ bản và khoa học ứng dụng, đã và đang là cơ sở để đề xuất với cơ quan quản lý nhà nớc hoàn thiện, bổ sung, sửa đổi về chính sách, chế độ và cơ chế quản lý BHXH. Các khoá đào tạo, bồi dỡng lý luận chính trị cao cấp của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, nhiều học viên đã có những đề tài nghiên cứu ở từng nội dung khác nhau liên quan đến bảo hiểm xã hội. Tuy nhiên các đề tài mới chỉ tập trung phân tích sự bất cập của chính sách, chế độ và cơ chế quản lý bảo hiểm xã hội đối với đối tợng hiện đã và đang tham gia BHXH theo quy định hiện hành, cha nghiên cứu để triển khai tổ chức thực hiện BHXH đối với khu vực kinh tế tập thể, cụ thể là ngời lao động làm việc trong các HTX phi nông nghiệp, trong đó có các HTX CNTTCN.

doc63 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 02/04/2013 | Lượt xem: 1548 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Thực trạng về hoạt động bảo hiểm xã hội đối với các hợp tác xã công nghiệp tiểu thủ công nghiệp ở Việt Nam trong những năm qua, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
10 m¸y xÎ gç. Cßn trong ngµnh s¶n xuÊt thñy tinh, th× chñ yÕu thæi b»ng måm... Do ®ã, n¨ng suÊt lao ®éng rÊt thÊp, chÊt l­îng s¶n phÈm kh«ng ®ång ®Òu vµ kh«ng æn ®Þnh [19, sè 32, th¸ng 2/1974]. MÆt kh¸c, vèn ®Çu t­ cã h¹n, quy m« s¶n xuÊt nhá, chuyªn m«n hãa s¶n xuÊt thÊp, cã nhiÒu ngµnh nghÒ kh¸c nhau, mÆt hµng s¶n xuÊt phøc t¹p, ®a d¹ng vµ kh«ng æn ®Þnh, sè l­îng l¹i nhá nªn gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n trong kinh doanh. TÝnh ®Õn n¨m 1975, toµn miÒn B¾c chØ cã kho¶ng 2500 HTX s¶n xuÊt CNTTCN vµ non 2000 tæ s¶n xuÊt. C¸c HTX nµy lµm hÇu hÕt c¸c ngµnh nghÒ mµ Nhµ n­íc cã gia c«ng ®Æt hµng [19, sè 51, ra ngµy 8/2/1975]. - VÒ t­ liÖu s¶n xuÊt, theo thèng kª ch­a ®Çy ®ñ th× toµn ngµnh cã trªn 7 v¹n chiÕc m¸y, trong ®ã cã kho¶ng 8500 c¸i thùc sù gäi lµ m¸y. Cßn l¹i hÇu hÕt lµ ch¾p v¸, m¸y cò c¶i t¹o, hoÆc l¾p ghÐp nhÆt nh¹nh tõ c¸c bé phËn m¸y cò, m¸y cña nhµ m¸y c«ng cô sè 1 Hµ néi rÊt Ýt; hÇu hÕt kh«ng cã bÓ m¹, kh«ng cã hÖ thèng nhuém, ®¸nh bãng vµ s¬n kü thuËt ®Ó trang trÝ s¶n phÈm. - VÒ tµi s¶n cè ®Þnh, tuy chiÕm 60% sè vèn s¶n xuÊt nh­ng ®¹i bé phËn lµ nhµ x­ëng vµ kho tµng (chiÕm 45%), cßn trang thiÕt bÞ, c«ng cô s¶n xuÊt chØ chiÕm cã 39,7%. NÕu tÝnh c¶ quü kh«ng chia trong HTX (phÇn tÝch luü XHCN) th× sè vèn ®Çu t­ vµo tµi s¶n cè ®Þnh tÝnh b×nh qu©n cho mét x· viªn chØ ®­îc trªn d­íi 400 ®ång/ ng­êi (tiÒn n¨m 1975). - VÒ quy m« s¶n xuÊt : TÝnh ®Õn n¨m 1975, toµn ngµnh CNTTCN MiÒn B¾c cã kho¶ng 500 HTX lín, cã tÝnh chÊt xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp, t­¬ng tù víi c¸c xÝ nghiÖp quèc doanh - cßn phÇn lín c¸c HTX tuy cã nhiÒu x· viªn nh­ng vÉn mang tÝnh chÊt c«ng tr­êng thñ c«ng. Do ®ã, tuy cã sù hiÖp t¸c nh­ng vÒ quy m« vµ kü thuËt, c«ng nghÖ s¶n xuÊt chÝnh vÉn ch­a cã g× thay ®æi lín. N¨ng suÊt lao ®éng vÉn rÊt thÊp, phÇn gi¸ trÞ míi ch­a t¹o ra thªm ®­îc bao nhiªu, thËm chÝ cßn ch­a bï ®¾p næi chi phÝ vÒ qu¶n lý vµ chi phèi cho c¸c chÕ ®é lao ®éng trong HTX. NhiÒu HTX cßn kÐm so víi c¸c tæ hîp t¸c hoÆc c¸ thÓ. Do ®ã, t×nh tr¹ng nî s¶n phÈm giao nép cho Nhµ n­íc, nî Ng©n hµng ... kh¸ phæ biÕn. - VÒ tæ chøc qu¶n lý s¶n xuÊt : VÒ c¬ b¶n, c¸c HTX ®­îc tæ chøc theo ngµnh nghÒ lµ chñ yÕu. Th«ng th­êng c¸c HTX CNTTCN gåm 2 m« h×nh qu¶n lý sau : + Theo m« h×nh 1 xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp : Víi bé m¸y gåm chñ nhiÖm vµ c¸c bé phËn nghiÖp vô: KÕ ho¹ch, kü thuËt, tµi vô, kÕ to¸n - thèng kª, lao ®éng - tiÒn l­¬ng, v¨n phßng ... + C«ng tr­êng nhËn kho¸n: Chñ nhiÖm nhËn kho¸n vµ giao kho¸n viÖc cho c¸c x· viªn thùc hiÖn t¹i nhµ hoÆc t¹i c¬ së s¶n xuÊt cña HTX. C¸ch nµy, bé m¸y gän nhÑ h¬n. HÖ thèng qu¶n lý HTX nãi chung vµ HTX CNTTCN nãi riªng ®Òu tæ chøc thµnh hÖ thèng däc tõ Trung ­¬ng xuèng c¬ së. ë c¬ së gäi lµ HTX, tõ cÊp x· trë lªn gäi lµ Liªn hiÖp HTX toµn x·, huyÖn, tØnh vµ Trung ­¬ng. Nhê vËy mµ viÖc qu¶n lý chØ ®¹o s¶n xuÊt trong toµn ngµnh ®· chÆt chÏ h¬n vµ ngµnh ®· cã nh÷ng b­íc tiÕn triÓn lín. Tèc ®é ph¸t triÓn vÒ gi¸ trÞ tæng s¶n l­îng CNTTCN qua c¸c n¨m N¨m 1964 1969 1971 1974 1975 S¶n l­îng 100% 95,8% 112,9% 135,9% 163% (KH) (Nguån: [19, sè 56, ngµy 23/4/1975]). Tèc ®é ph¸t triÓn GT TSL hµng thñ c«ng xuÊt khÈu qua c¸c n¨m N¨m 1970 1972 1973 1974 1975 (KH) S¶n l­îng 100% 141,8% 148,8% 193,2% 298,9% (Nguån: [19, sè 56, ngµy 23/4/1975]). Tõ khi ®Êt n­íc ®­îc thèng nhÊt (1976), ngµnh CNTTCN ®· ph¸t triÓn m¹nh mÏ trªn ph¹m vi c¶ n­íc, vµ cã nhiÒu khëi s¾c míi. Sau c¶i t¹o c«ng th­¬ng nghiÖp t­ b¶n t­ doanh ë miÒn nam, c¸c HTX CNTTCN ®­îc ph¸t triÓn réng r·i trªn hÇu hÕt c¸c thµnh phè, thÞ x·, thÞ trÊn vµ trong c¸c lµng nghÒ truyÒn thèng ë c¶ hai miÒn Nam - B¾c. Nh­ng, còng do nãng véi, chñ quan, duy ý trÝ nªn c¸c HTX, c¸c tæ hîp t¸c ®· ph¸t triÓn å ¹t, trªn c¬ së ¸p ®Æt, c­ìng bøc, muèn ®­a ngay nh÷ng ng­êi thî thñ c«ng vµo con ®­êng lµm ¨n tËp thÓ ®Ó tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi mµ bá qua c¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n, vèn cã cña viÖc hîp t¸c ho¸ lµ tù nguyÖn, cïng cã lîi. Nªn chØ tån t¹i ®­îc thêi gian ®Çu, sau ®ã c¸c HTX, c¸c tæ hîp t¸c dÇn dÇn ho¹t ®éng kÐm hiÖu qu¶. §Æc biÖt lµ nh÷ng n¨m nöa cuèi thËp kû 80, nÒn kinh tÕ n­íc ta gÆp nhiÒu khã kh¨n, n¹n l¹m ph¸t cao (3 con sè). T×nh tr¹ng nguyªn nhiªn vËt liÖu thiÕu thèn, hµng ho¸ s¶n xuÊt ra kh«ng b¸n ®­îc, dÉn ®Õn s¶n xuÊt ngõng trÖ, ®êi sèng x· viªn gÆp nhiÒu g©y cÊn. NhiÒu HTX vµ tæ hîp t¸c cã nguy c¬ t¸n r·, ph¸ s¶n. Phong trµo hîp t¸c ho¸ nãi chung vµ trong ngµnh CNTTCN nãi riªng bÞ ph©n ho¸: - Mét sè HTX vµ tæ hîp t¸c vÉn tån t¹i nh­ng ho¹t ®éng cÇm chõng; - Mét sè cßn tån t¹i nh­ng kh«ng ho¹t ®éng; - Mét sè HTX trë thµnh b×nh phong cho t­ nh©n nóp bãng; - Mét sè th× ®· gi¶i thÓ; - Mét sè ho¹t ®éng tèt lµm ¨n cã hiÖu qu¶ vµ cã triÓn väng s¸ng sña, ®ã lµ c¸c HTX ®­îc thµnh lËp trªn c¬ së nhu cÇu kh¸ch quan vµ ®¶m b¶o nguyªn t¾c tù nguyÖn, qu¶n lý d©n chñ. 1.3.Thêi kú sau ®æi míi (tõ 1986 ®Õn nay) Theo B¸o c¸o cña Ban chØ ®¹o x©y dùng LuËt HTX ngµy 21/6/1995 cña UBKH Nhµ n­íc th× n¨m 1993 chØ cßn 4.000 HTX (b»ng 12,4 % so víi n¨m 1988), sè lao ®éng chØ cßn gÇn 20 v¹n (so víi 1,2 triÖu n¨m 1988). Sù gi¶m sót nµy diÔn ra trong tÊt c¶ c¸c ngµnh: C«ng nghiÖp nÆng gi¶m 82,6% vÒ sè HTX (n¨m 1993 so víi n¨m 1985) vµ 68,8 % vÒ sè lao ®éng vµ 73,2 % vÒ gi¸ trÞ tæng s¶n l­îng( tÝnh theo gi¸ cè ®Þnh n¨m 1989); c«ng nghiÖp nhÑ gi¶m sè l­îng HTX tõ 14.964 HTX (1985) xuèng cßn 1.620 HTX (1993) TÝnh ®Õn n¨m 1994 c¶ n­íc chØ cßn 1648 HTX CNTTCN vµ tæ hîp, [14, sè 2 (25), trang 10]. Sau 15 n¨m ®æi míi vµ nhÊt lµ 5 n¨m sau §¹i héi lÇn thø nhÊt Liªn minh HTX ViÖt Nam, toµn quèc ®· cã 1438 HTX CNTTCN tån t¹i vµ ®ang cã xu h­íng ph¸t triÓn tèt. Tªn tuæi c¸c HTX CNTTCN nh­ §oµn KÕt (Th¸i B×nh), C¬ khÝ 2/9 (B¾c Giang), DÖt - may Duy Trinh (Qu¶ng Nam), Gèm sø Th¸i D­¬ng (§ång Nai), M©y - tre - l¸ Ba NhÊt (TP Hå ChÝ Minh), Thèng NhÊt (TiÒn Giang) ngµy cµng ®­îc biÕt ®Õn nhiÒu h¬n ë trong n­íc, thËm chÝ cßn n c¶ trªn thÞ tr­êng quèc tÕ (Ba NhÊt, Th¸i D­¬ng). T¹i Héi nghÞ Ban chÊp hµnh Trung ­¬ng Liªn minh HTX ViÖt Nam lÇn thø 10 vµo cuèi n¨m 1998, c¸c ®¹i biÓu ®· nhÊt trÝ th«ng qua Dù th¶o B¸o c¸o chÝnh trÞ cña §¹i héi lÇn thø hai víi s¸u môc tiªu vµ n¨m nhiÖm vô chñ yÕu sau: + Hµng n¨m thu hót kho¶ng 8-10 % sè hé c¸ thÓ vµ ng­êi lao ®éng tham gia vµo c¸c lo¹i h×nh kinh tÕ hîp t¸c vµ HTX, gãp phÇn gi¶i quyÕt viÖc lµm cho kho¶ng tõ 1-1,2 triÖu lao ®éng. + B×nh qu©n hµng n¨m vËn ®éng thµnh lËp míi tõ 6-8 % c¸c HTX (kho¶ng tõ 1.200 - 1.400 HTX) thuéc c¸c ngµnh kinh tÕ so víi tæng sè HTX hiÖn cã. + Thu nhËp b×nh qu©n hµng n¨m cña x· viªn vµ ng­êi lao ®éng trong c¸c HTX t¨ng kho¶ng tõ 5 - 6 %. + Gi¶m hé nghÌo trong c¸c HTX xuèng d­íi 10 % vµo n¨m 2003. + H»ng n¨m båi d­ìng vµ ®µo t¹o l¹i tõ 8-10% sè c¸n bé chñ chèt cña c¸c HTX. PhÊn ®Êu ®Õn n¨m 2003, cã 100% kÕ to¸n tr­ëng cña HTX ®¹t tr×nh ®é tõ trung cÊp trë lªn. + Gãp phÇn tÝch cùc vµo viÖc thùc hiÖn th¾ng lîi c¸c môc tiªu kinh tÕ - x· héi theo kÕ ho¹ch hµng n¨m mµ Quèc héi ®· th«ng qua. C¸c nhiÖm vô ®­îc ®Æt ra bao gåm viÖc tuyªn truyÒn, vËn ®éng ph¸t triÓn c¸c lo¹i h×nh kinh tÕ hîp t¸c vµ HTX theo ®óng LuËt HTX; tham gia x©y dùng vµ kiÕn nghÞ söa ®æi bæ sung chÝnh s¸ch, hoµn thiÖn khung ph¸p lý cho sù ph¸t triÓn cña kinh tÕ hîp t¸c; hç trî c¸c mÆt c«ng nghÖ, thÞ tr­êng, ®µo t¹o c¸n bé.. . cho c¸c HTX; thùc hiÖn vai trß ®¹i diÖn vµ b¶o vÖ quyÒn lîi hîp ph¸p cña c¸c thµnh viªn, më réng quan hÖ ®èi néi vµ ®èi ngo¹i, hîp t¸c víi c¸c bé, ngµnh trong c¶ n­íc vµ c¸c tæ chøc quèc tÕ. C¸c HTX sau khi ®­îc thµnh lËp l¹i, ®· ®­îc cñng cè, chuyÓn ®æi vµ c¶i tiÕn qu¶n lý, thay ®æi c¬ b¶n vÒ chÊt. “§Õn nay, c¶ n­íc cã 15.144 HTX, Liªn hiÖp HTX, trong ®ã sè HTX ®· chuyÓn ®æi lµ 8.025 (70,5%); sè ch­a chuyÓn ®æi lµ 3.353 (29,5%) vµ sè HTX thµnh lËp míi lµ 3.766. Trong lÜnh vùc phi n«ng nghiÖp cã 4.291 HTX, sè ®· chuyÓn ®æi lµ 2066 (90,2%); sè ch­a chuyÓn ®æi lµ 224 (9,8%) vµ sè thµnh lËp míi lµ 2.001” vµ “TÝnh ®Õn cuèi n¨m 2000, c¸c HTX chuyÓn ®æi ®· huy ®éng ®­îc trªn 2.812 tû ®ång d­íi d¹ng vèn gãp cæ phÇn cña x· viªn. Mét sè HTX ®· bæ sung vèn gãp cña x· viªn t¨ng trªn 2 lÇn so víi tr­íc hki chuyÓn ®æi. NhiÒu HTX ®· huy ®éng hoÆc trÝch tõ lîi nhuËn hµng chôc tû ®ång ®Ó ®Çu t­ ®æi míi c«ng nghÖ, më réng s¶n xuÊt kinh doanh nh­: Liªn hiÖp HTX th­¬ng m¹i (Thµnh phè Hå ChÝ Minh), HTX Song Long, HTX may TiÕn Bé (Hµ Néi), HTX §¹i HiÖp, HTX Duy Trinh (Qu¶ng Nam), HTX §oµn KÕt (Th¸i B×nh), HTX gèm sø Th¸i D­¬ng (§ång Nai), HTX Thèng NhÊt (TiÒn Giang)” [ 23 trang7, 8]. 2. Thùc tr¹ng vÒ ho¹t ®éng BHXH ®èi víi c¸c HTX CNTTCN trong thêi gian qua: Nhu cÇu ®­îc tham gia BHXH cña ng­êi lao ®éng trong c¸c HTX CN TTCN ®· xuÊt hiÖn ngay tõ khi c¸c HTX míi ®­îc thµnh lËp, ®ã lµ mét nhu cÇu chÝnh ®¸ng vµ kh¸ch quan. Nã xuÊt ph¸t tõ thùc tiÔn s¶n xuÊt vµ kinh doanh trong c¸c HTX CN TTCN còng th­êng xuyªn xÈy ra c¸c rñi ro x· héi nh­ nh÷ng ngµnh s¶n xuÊt, kinh doanh kh¸c. §Æc biÖt trong c¸c HTX CN TTCN ng­êi lao ®éng ph¶i lµm viÖc trªn c¬ së c«ng nghÖ th« s¬, l¹c hËu, chñ yÕu lµ thñ c«ng. Do ®ã, søc lùc hao tæn nhiÒu, thu nhËp nãi chung l¹i thÊp. Khi gÆp rñi ro x· héi th× thu nhËp gi¶m, hoÆc mÊt thu nhËp, sÏ nhanh chãng lµm cho ng­êi lao ®éng ph¶i sèng d­íi møc sèng tèi thiÓu. Do ®ã, nhu cÇu ®­îc BHXH lµ rÊt cÇn thiÕt ®Ó b¶o ®¶m æn ®Þnh cuéc sèng cho hä khi gÆp rñi ro x· héi vµ khi vÒ giµ hoÆc chÕt. ChÝnh s¸ch, chÕ ®é BHXH cña §¶ng vµ Nhµ n­íc ta còng nh»m b¶o ®¶m thay thÕ hoÆc bï ®¾p mét phÇn thu nhËp cho ng­êi lao ®éng khi hä gÆp c¸c rñi ro x· héi : C¸c chÕ ®é, chÝnh s¸ch BHXH ®­îc thùc hiÖn víi mäi ng­êi lao ®éng, kh«ng ph©n biÖt hä thuéc thµnh phÇn kinh tÕ nµo. V× vËy, viÖc thùc hiÖn BHXH ®èi víi c¸c x· viªn vµ lao ®éng lµm viÖc trong c¸c HTX CN TTCN còng lµ ®Ó ®¶m b¶o æn ®Þnh cuéc sèng cho hä trong nh÷ng lóc gÆp rñi ro x· héi, khi tuæi giµ, gãp phÇn b¶o ®¶m sù c«ng b»ng vµ an sinh x· héi. Mét sè HTX ®· m¹nh d¹n lµm thö, tr­íc tiªn lµ thùc hiÖn mét sè phóc lîi x· héi tËp thÓ nh­ x©y dùng c¸c nhµ trÎ, nhµ mÉu gi¸o, c©u l¹c bé, võa lµm Héi tr­êng võa lµm n¬i sinh ho¹t v¨n ho¸ tinh thÇn ... ®· ®­îc x· viªn phÊn khëi, ®ång t×nh ñng hé vµ tham gia rÊt ®«ng. Tuy nhiªn, ®a sè c¸c HTX vÉn lóng tóng, ch­a cã biÖn ph¸p th¸o gì vÒ c¬ chÕ, vÒ chÝnh s¸ch, chÕ ®é. §Ó kh¾c phôc t×nh tr¹ng nµy, ngµy 3/8/1970 ChÝnh phñ ®· ra nghÞ quyÕt sè 143/CP nh»m cñng cè HTX CNTTCN. NghÞ quyÕt cã ®o¹n viÕt: " CÇn quan t©m ®óng møc vÊn ®Ò ®êi sèng cña thî thñ c«ng nh»m khuyÕn khÝch nhiÖt t×nh lao ®éng cña hä trong s¶n xuÊt, t¨ng thªm sù g¾n bã cña x· viªn víi HTX. HTX ph¶i phÊn ®Êu ®Ó tù gi¶i quyÕt ®êi sèng cho c¸n bé vµ x· viªn m×nh lµ chÝnh, nhµ n­íc cã gióp ®ì mét phÇn vµ t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho HTX tù phÊn ®Êu. VÒ phÇn HTX ph¶i trªn c¬ së ph¸t triÓn s¶n xuÊt, c¶i tiÕn qu¶n lý mµ n©ng cao thu nhËp vµ qua ®ã, më réng dÇn chÕ ®é phóc lîi tËp thÓ", [19, sè 63+ 64 ra 9/1973]. Sau mét thêi gian ho¹t ®éng ®· cã rÊt nhiÒu HTX, CNTTCN lµm tèt viÖc thùc hiÖn c¸c chÕ ®é BHXH cho x· viªn cña m×nh. Theo b¸o c¸o cña 12 tØnh, tÝnh ®Õn gi÷a n¨m 1973, trong sè 1861 HTX TTCN hiÖn ®ang ho¹t ®éng ë miÒn B¾c n­íc ta cã: + 1729 HTX ®· thùc hiÖn chÕ ®é BHXH èm ®au. + 1300 HTX ®· thùc hiÖn chÕ ®é TNL§ vµ bÖnh nghÒ nghiÖp + 1390 HTX ®· thùc hiÖn chÕ ®é thai s¶n. + 372 HTX ®· thùc hiÖn chÕ ®é trî cÊp giµ yÕu, h­u trÝ + 650 HTX ®· thùc hiÖn chÕ ®é trî cÊp ®«ng con + 931 HTX ®· thùc hiÖn chÕ ®é nghØ phÐp n¨m. + Ngoµi ra, cßn x©y dùng ®­îc 732 nhµ trÎ, 301 nhµ mÉu gi¸o, 351 bÕp ¨n tËp thÓ vµ 733 nhµ c©u l¹c bé. Trong c¸c HTX thùc hiÖn c¸c chÕ ®é BHXH ë trªn th× cã 372 c¬ së HTX (chiÕm 20%) thùc hiÖn møc tèi ®a nh­ c¸c xÝ nghiÖp quèc doanh ®ang thùc hiÖn theo "§iÒu lÖ t¹m thêi vÒ BHXH" thùc hiÖn ®èi víi c¸n bé c«ng nh©n viªn chøc nhµ n­íc ®­îc ban hµnh theo nghÞ ®Þnh 218/CP. ngµy 27/12/1961 cña ChÝnh phñ. Víi tinh thÇn x©y dùng vµ më réng dÇn c¸c chÕ ®é BHXH vµ phóc lîi tËp thÓ lµ mét trong nh÷ng néi dung x©y dùng vµ cñng cè phong trµo hîp t¸c hãa trong ngµnh CNTTCN, ®¸p øng nhu cÇu bøc thiÕt cña x· viªn HTX, lµm cho x· viªn thùc sù yªn t©m, phÊn khëi s¶n xuÊt vµ ngµy cµng g¾n bã víi HTX h¬n n÷a, sau 10 n¨m (kÓ tõ n¨m 1964) tõng b­íc thùc hiÖn c¸c chÕ ®é BHXH (tù ph¸t) cho thÊy: Do tr×nh ®é ph¸t triÓn kh«ng ®ång ®Òu gi÷a c¸c ngµnh nghÒ, gi÷a c¸c HTX, gi÷a c¸c ®Þa ph­¬ng; h¬n n÷a , tõ tr­íc ®Õn thêi gian ®ã chóng ta ch­a cã ®iÒu kiÖn nghiªn cøu, h­íng dÉn vµ chØ ®¹o viÖc nµy trong toµn ngµnh, nªn c¸c chÕ ®é BHXH nãi riªng vµ phóc lîi tËp thÓ nãi chung mµ c¸c HTX ®· vËn dông thùc hiÖn ®­îc kh«ng thÓ ®ång ®Òu nhau trong c¸c HTX vµ còng kh«ng tr¸nh khái nh÷ng lÖch l¹c nhÊt ®Þnh. Do ®ã, ®Ó gãp phÇn thóc ®Èy s¶n xuÊt TTCN ph¸t triÓn, cñng cè HTX ®ång thêi ®¸p øng nguyÖn väng tha thiÕt, chÝnh ®¸ng cña ®«ng ®¶o x· viªn HTX CNTTCN; sau mét thêi gian phèi hîp víi Bé Lao ®éng, Bé Néi vô, Tæng C«ng ®oµn ViÖt nam (Nay lµ Bé Lao ®éng - th­¬ng binh vµ x· héi vµ Tæng Liªn ®oµn Lao ®éng ViÖt nam) tæ chøc ®iÒu tra, nghiªn cøu ë nhiÒu HTX, nhiÒu ®Þa ph­¬ng vµ cã sù tham gia ý kiÕn x©y dùng c¸c ngµnh cã liªn quan, Liªn hiÖp x· tiÓu c«ng nghiÖp, thñ c«ng nghiÖp Trung ­¬ng ®· cho ban hµnh “B¶n quy ®Þnh t¹m thêi” vÒ c¸c chÕ ®é BHXH vµ phóc lîi tËp thÓ trong c¸c HTX tiÓu c«ng nghiÖp vµ thñ c«ng nghiÖp. Víi quy ®Þnh nµy, nhiÒu HTX CNTTCN ®· tù ®éng thùc hiÖn c¸c chÕ ®é BHXH cho x· viªn cña m×nh. Nh­ng, chØ ®­îc mét thêi gian, do c¬ së kinh tÕ chñ yÕu cña BHXH lµ s¶n xuÊt vµ kinh doanh th× l¹i ch­a ph¸t triÓn, ch­a æn ®Þnh mµ ®· thùc hiÖn å ¹t, tù ph¸t vµ trµn lan c¸c chÕ ®é BHXH trong c¸c HTX CNTTCN, dÉn ®Õn viÖc thùc hiÖn BHXH kh«ng ®ång ®Òu trong c¸c HTX cña toµn ngµnh c¶ vÒ møc h­ëng BHXH lÉn sè chÕ ®é BHXH ®· ¸p dông trong c¸c HTX. §Ó ®¶m b¶o tÝnh ®ång ®Òu, thèng nhÊt vµ æn ®Þnh trong toµn ngµnh TTCN, ngµy 15/11/1982, Ban chñ nhiÖm Liªn hiÖp x· TTCN Trung ­¬ng ®· ra QuyÕt ®Þnh sè 292-BCN-L§, ban hµnh “§iÒu lÖ t¹m thêi vÒ c¸c chÕ ®é BHXH ®èi víi x· viªn c¸c HTX vµ c¸c tæ hîp s¶n xuÊt CN TTCN". Néi dung cña "§iÒu lÖ" t¹m thêi nµy c¬ b¶n gièng nh­"§iÒu lÖ t¹m thêi vÒ BHXH" thùc hiÖn ®èi víi c¸n bé c«ng nh©n viªn chøc Nhµ n­íc, ban hµnh theo NghÞ ®Þnh 218/CP, ngµy 27/12/1961 cña ChÝnh phñ. Nh­ng viÖc chi tr¶ c¸c chÕ ®é BHXH ®èi víi x· viªn lµ hoµn toµn do c¸c HTX trÝch tõ thu nhËp vµ quü phóc lîi x· héi cña m×nh nép vµo quü BHXH chung cña Liªn hiÖp x· cÊp trªn ®Ó thùc hiÖn. Nh­ vËy, ®Õn nh÷ng n¨m ®Çu cña thËp kû 80, nh÷ng ng­êi x· viªn HTX CNTTCN ®· chÝnh thøc ®­îc thùc hiÖn c¸c chÕ ®é BHXH gÇn nh­ ng­êi c¸n bé c«ng nh©n viªn trong c¸c xÝ nghiÖp quèc doanh. QuyÒn lîi thô h­ëng c¸c chÕ ®é BHXH ®· ®­îc ph¸p lý ho¸, ®¸nh dÊu mét b­íc ngoÆt trong tiÕn hµnh thùc hiÖn BHXH ®èi víi ng­êi lao ®éng trong ngµnh CN TTCN n­íc ta. Tuy nhiªn, viÖc thùc hiÖn quyÕt ®Þnh 292/BCN-L§ chØ ®­îc mét thêi gian ng¾n th× ®· vÊp ph¶i nh÷ng khã kh¨n rÊt lín trong viÖc qu¶n lý, tæ chøc thùc hiÖn vµ ®Æc biÖt lµ nÒn kinh tÕ n­íc ta lóc ®ã ®ang gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n, xo¸ bá c¬ chÕ bao cÊp, nªn ®Õn nh÷ng n¨m cuèi cña thËp kû 80 th× bÞ chÊm døt. B­íc sang thËp kû 90, mÆc dï nhµ n­íc ®· ban hµnh Bé LuËt Lao ®éng (1994) Lu©t Hîp t¸c x· (1996), trong ®ã quy ®Þnh râ quyÒn lîi, vµ nghÜa vô tham gia BHXH cña mäi ng­êi lao ®éng vµ ng­êi chñ sö dông lao ®éng, mÆc dï triÓn väng cña c¸c HTX CNTTCN sau khi ®· chuyÓn ®æi c¬ b¶n vÒ chÊt lµ s¸ng sña vµ ®· kh¼ng ®Þnh ®­îc chç ®øng cña m×nh trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ, cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc theo ®Þnh h­íng XHCN, nh­ng cho ®Õn nay viÖc thùc hiÖn BHXH ®èi víi ng­êi lao ®éng trong khu vùc HTX nãi chung vµ c¸c HTX CNTTCN nãi riªng vÉn chØ n»m trong giai ®o¹n ®ang cßn nghiªn cøu, thö nghiÖm. II. §¸nh gi¸ thùc tr¹ng mét sè m« h×nh BHXH ®· cã trong c¸c HTX CNTTCN. 1.Thêi kú tr­íc khi cã quyÕt ®Þnh 292/BCN-L§ ngµy 15/11/1982. 1.1. M« h×nh tæ chøc thùc hiÖn. - Ch­a cã hÖ thèng tæ chøc thèng nhÊt tõ Trung ­¬ng (Ban Liªn hiÖp x· Trung ­¬ng) xuèng c¸c c¬ së HTX. - C¸c HTX tù tæ chøc thùc hiÖn BHXH cho x· viªn cña HTX m×nh cïng víi viÖc thùc hiÖn c¸c phóc lîi c«ng céng trong HTX. - C¸c chÕ ®é BHXH thùc hiÖn trong c¸c HTX lµ tuú tiÖn, th«ng th­êng vËn dông theo c¸c chÕ ®é BHXH quy ®Þnh cho c¸n bé c«ng nh©n viªn chøc Nhµ n­íc, ban hµnh theo NghÞ ®Þnh 218/CP ngµy 27/12/1961 cña ChÝnh phñ nh­ng ë møc thÊp h¬n. Tuú theo kh¶ n¨ng kinh tÕ (quü phóc lîi tËp thÓ) cña HTX mµ thùc hiÖn c¸c chÕ ®é BHXH, cã thÓ thùc hiÖn ®ñ c¶ 6 chÕ ®é (èm ®au; thai s¶n; tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp; mÊt søc lao ®éng; h­u trÝ vµ tö tuÊt), hoÆc chØ mét vµi chÕ ®é nh­ èm ®au; thai s¶n; tai n¹n lao ®éng... - Møc h­ëng trong tõng chÕ ®é BHXH cña c¸c HTX còng kh¸c nhau. - Ng­êi x· viªn kh«ng ph¶i nép BHXH, nguån chi tr¶ c¸c chÕ ®é BHXH hoµn toµn lÊy tõ quü phóc lîi tËp thÓ cña HTX , kh«ng cã quü BHXH riªng. - Kh«ng tæ chøc theo dâi riªng viÖc thùc hiÖn BHXH mµ chØ theo dâi chung trong h¹ch to¸n quü phóc lîi tËp thÓ cña HTX. 1.2. Nh÷ng mÆt ®­îc. - MÆc dï ch­a thùc hiÖn ®ång ®Òu ë tÊt c¸c c¸c HTX CN TTCN nh­ng phÇn nµo ®· tháa m·n nguyÖn väng cña ®«ng ®¶o c¸c x· viªn HTX CN TTCN muèn ®­îc h­ëng c¸c chÕ ®é BHXH nh­ ng­êi c«ng nh©n trong c¸c xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp quèc doanh. - Ng­êi x· viªn c¶m thÊy yªn t©m s¶n xuÊt, g¾n bã víi c«ng viÖc ®­îc giao, tÝch cùc s¶n xuÊt h¬n n÷a ®Ó lµm ra nhiÒu cña c¶i cho x· héi. - Bï ®¾p mét phÇn thu nhËp cho c¸c x· viªn khi gÆp rñi ro x· héi nh­: èm ®au; thai s¶n; tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp, tuæi giµ vµ chÕt dÉn ®Õn bÞ gi¶m hoÆc mÊt thu nhËp; gãp phÇn æn ®Þnh cuéc sèng cho x· viªn. - T¹o ®iÒu kiÖn g¾n bã x· viªn víi HTX h¬n n÷a. 1.3. Nh÷ng mÆt ch­a ®­îc : - Ch­a g¾n gi÷a quyÒn lîi víi nghÜa vô; ng­êi lao ®éng, ng­êi x· viªn kh«ng ph¶i trÝch trùc tiÕp tiÒn l­¬ng hay tiÒn c«ng cña m×nh mµ sö dông quü chung cña HTX ®Ó nép BHXH, nh­ng vÉn ®­îc h­ëng c¸c chÕ ®é BHXH. - LÉn lén gi÷a c¸c chÕ ®é BHXH víi c¸c chÕ ®é phóc lîi tËp thÓ kh¸c, lµm gi¶m ý nghÜa t¸c dông cña BHXH. - Thùc hiÖn ch­a thèng nhÊt gi÷a c¸c HTX trong khu vùc CN TTCN ®· h¹n chÕ tÝnh x· héi cña viÖc thùc hiÖn BHXH. - Cßn nhiÒu HTX CN TTCN ch­a thùc hiÖn c¸c chÕ ®é BHXH nªn nhiÒu ng­êi x· viªn HTX ch­a ®­îc tham gia BHXH. - Ch­a h×nh thµnh quü BHXH tËp trung thèng nhÊt trong toµn ngµnh nªn kh«ng cã kh¶ n¨ng ®iÒu tiÕt phóc lîi tËp thÓ gi÷a c¸c HTX trong ngµnh víi nhau. §ång thêi, kh«ng cã ®iÒu kiÖn ®Ó tËn dông sù gióp ®ì cña Nhµ n­íc. - Ch­a cã tæ chøc chuyªn tr¸ch thùc hiÖn BHXH nªn viÖc qu¶n lý cßn láng lÎo vµ kÐm hiÖu qu¶. 2. Thêi kú tõ sau khi cã quyÕt ®Þnh 292/BCN-L§ ngµy 15/11/1982. 2.1. M« h×nh tæ chøc thùc hiÖn: - §· h×nh thµnh tæ chøc thùc hiÖn BHXH tõ Trung ­¬ng ®Õn c¸c c¬ së HTX thuéc ngµnh CN TTCN. ë Trung ­¬ng lµ Ban BHXH Trung ­¬ng, trùc thuéc Héi ®ång Qu¶n trÞ HTX Trung ­¬ng; ë c¸c tØnh, thµnh phè trùc thuéc Trung ­¬ng vµ c¸c huyÖn, thÞ, quËn.. lµ c¸c Ban BHXH, trùc thuéc c¸c Ban Liªn hiÖp HTX tØnh vµ huyÖn. Cßn ë c¸c HTX cã bé phËn ( Ýt nhÊt mét ng­êi) theo dâi vÒ viÖc thùc hiÖn BHXH trong HTX cña m×nh. - §· h×nh thµnh quü BHXH thuéc hÖ thèng HTX CN TTCN vµ ®­îc h¹ch to¸n ®éc lËp víi ng©n s¸ch Nhµ n­íc. - C¸c chÕ ®é BHXH thùc hiÖn trong c¸c HTX còng gièng nh­ c¸c chÕ ®é BHXH thùc hiÖn ®èi víi c«ng nh©n viªn chøc Nhµ n­íc trong c¸c xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp quèc doanh. C¸c chÕ ®é BHXH ¸p dông trong c¸c HTX CNTTCN ®· cã sù ®iÒu tra, phèi hîp nghiªn cøu gi÷a Ban liªn hiÖp x· Trung ­¬ng víi Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi vµ Tæng Liªn ®oµn lao ®éng ViÖt nam. - M« h×nh nµy ®· ®­îc thùc hiÖn réng r·i ë hÇu hÕt c¸c HTX CN TTCN. 2.2. Nh÷ng mÆt ®­îc. + Còng gièng nh­ nh÷ng mÆt ®­îc cña m« h×nh tr­íc khi cã QuyÕt ®Þnh 292/BCN-L§ ngµy 15/11/1982 cña Ban Liªn x· Trung ­¬ng, ban hµnh “§iÒu lÖ BHXH” t¹m thêi ¸p dông cho c¸c x· viªn HTX vµ c¸c tæ hîp s¶n xuÊt CN TTCN. + Ngoµi ra, m« h×nh nµy cßn cã thªm mét sè mÆt ®­îc kh¸c nh­ sau : - §· t¹o ra hÖ thèng tæ chøc qu¶n lý BHXH tõ Trung ­¬ng tíi ®Þa ph­¬ng. Do ®ã, viÖc thùc hiÖn BHXH trong c¸c HTX CN TTCN ®· ®­îc thèng nhÊt trªn ph¹m vi c¶ n­íc vµ ®i vµo nÒ nÕp. - §· t¹o ra ®­îc qòy BHXH cho khu vùc HTX CN TTCN cã h¹ch to¸n ®éc lËp so víi NSNN. - T¹o ®­îc mét sè kinh nghiÖm trong viÖc qu¶n lý vµ thùc hiÖn BHXH trong khu vùc HTX CN TTCN. 2.3. Nh÷ng mÆt ch­a ®­îc. - Còng gièng nh­ m« h×nh tr­íc ®©y, m« h×nh nµy mang tÝnh bao cÊp cña HTX. Ng­êi lao ®éng, x· viªn chØ ®ãng gãp mét phÇn nhá, nh­ng vÉn ®­îc h­ëng ®Çy ®ñ c¸c chÕ ®é BHXH theo quy ®Þnh cña §iÒu lÖ BHXH trong c¸c xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp quèc doanh. §iÒu nµy, cã xu h­íng quèc doanh hãa x· viªn HTX, trong khi b¶n chÊt kinh tÕ cña hai lo¹i h×nh, hai thµnh phÇn kinh tÕ nµy kh¸c nhau, ®ã lµ së h÷u toµn d©n vµ së h÷u tËp thÓ. - Khi thùc hiÖn BHXH ®èi víi c¸n bé CNVC khu vùc quèc doanh trong thêi kú bao cÊp tr­íc ®©y, viÖc x©y dùng c¸c chÕ ®é BHXH cßn xen lÉn víi chÝnh s¸ch ng­êi cã c«ng nh»m ®¹t yªu cÇu chÝnh trÞ, mµ quªn mÊt c¬ së khoa häc cña nã lµ tÝnh to¸n c©n ®èi qòy BHXH. ë ®©y, c¸c HTX CNTTCN còng vËn dông theo c¸c quy ®Þnh nµy mµ ch­a tÝnh ®Õn ®iÒu kiÖn chñ yÕu ®Ó thùc hiÖn BHXH lµ ph¶i dùa trªn c¬ së ph¸t triÓn kinh tÕ cña HTX vµ c¸c nh©n tè ¶nh h­ëng ®Õn qu¸ tr×nh thu - chi quü. - Qòy BHXH ®­îc h¹ch to¸n ®éc lËp, nh­ng ch­a ®­îc sù b¶o hé cña Nhµ n­íc. Do ®ã, khi Nhµ n­íc thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch c¶i c¸ch tiÒn l­¬ng (bï gi¸ vµo l­¬ng), c¶i c¸ch tiÒn tÖ . . . qòy BHXH kh«ng b¶o toµn ®­îc vèn, bÞ hao hôt lín dÉn ®Õn ®æ vì quü, kh«ng cßn kh¶ n¨ng chi tr¶, khiÕn cho viÖc thùc hiÖn BHXH trong c¸c HTX CN TTCN bÞ ngõng trÖ vµ thÊt b¹i. - Tuy ®· cã hÖ thèng tæ chøc bé m¸y qu¶n lý BHXH tõ Trung ­¬ng tíi c¬ së HTX, nh­ng do nÆng vÒ t­ t­ëng bao cÊp, nªn viÖc qu¶n lý thu BHXH cho qòy láng lÎo, chñ yÕu dùa trªn c¬ së tù nguyÖn ®ãng gãp cña c¸c HTX lµ chÝnh, mµ ch­a cã nh÷ng quy chÕ ®Ó ®¶m b¶o æn ®Þnh nguån thu vµ chèng thÊt thu tiÒn BHXH. MÆt kh¸c, trong viÖc chi tr¶ c¸c chÕ ®é BHXH trong HTX vÉn nÆng c¬ chÕ xin - cho tuú tiÖn, dÉn ®Õn quü thu ®­îc Ýt nh­ng chi l¹i nhiÒu nªn quü BHXH ngµy cµng gi¶m dÇn vµ mÊt kh¶ n¨ng chi tr¶. - Ch­a cã c¸c biÖn ph¸p ®Ó b¶o tån vµ t¨ng tr­ëng phÇn qòy t¹m thêi nhµn rçi. Do ®ã, khi nÒn kinh tÕ gÆp l¹m ph¸t cao th× quü nhanh chãng bÞ mÊt gi¸ trÞ, mÊt kh¶ n¨ng chi tr¶, dÉn ®Õn ph¶i ngõng trÖ viÖc thùc hiÖn c¸c chÕ ®é BHXH trong c¸c HTX CN TTCN. - X· viªn cßn ch­a thÊy râ quyÒn lîi vµ tr¸ch nhiÖm cña m×nh trong viÖc tham gia BHXH. 3. Mét sè bµi häc kinh nghiÖm. Qua viÖc thùc hiÖn BHXH trong c¸c HTX CN TTCN tr­íc ®©y cã thÓ rót ra mét sè bµi häc sau ®©y. 3.1- B¶o hiÓm x· héi muèn thùc hiÖn ®­îc tèt ph¶i theo ®óng c¸c quy luËt ph¸t triÓn kh¸ch quan cña nã. Kh«ng thÓ chñ quan duy ý trÝ hoÆc ¸p ®Æt tuú tiÖn, n«n nãng ®¸p øng ngay nhu cÇu mong muèn cña mäi ng­êi, trong khi mäi ®iÒu kiÖn c¬ b¶n ®Ó h×nh thµnh, æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn nã ch­a cã hoÆc ch­a ®Çy ®ñ. 3.2 - B¶o hiÓm x· héi ph¶i thùc hiÖn trªn c¬ së ph¸t triÓn kinh tÕ HTX nãi riªng vµ nÒn kinh tÕ quèc d©n nãi chung. §ång thêi ph¶i ®¶m b¶o c©n b»ng thu - chi cña quü BHXH, g¾n chÆt quyÒn lîi víi nghÜa vô, cã ®ãng cã h­ëng, ®ãng theo møc nµo th× h­ëng theo møc ®ã. 3.3- Quü b¶o hiÓm x· héi ph¶i ®­îc Nhµ n­íc b¶o hé vµ ph¶i n»m trong quü BHXH nãi chung cña toµn quèc. ChØ cã nh­ vËy míi ®¶m b¶o cho qòy ®­îc b¶o toµn, æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn. 3.4 - Tæ chøc BHXH cña c¸c HTX CN TTCN ph¶i n»m trong guång m¸y chung cña BHXH ViÖt nam, kh«ng thÓ t¸ch rêi ®Ó ho¹t ®éng ®éc lËp víi BHXH ViÖt nam, v× ®Æc thï cña kinh tÕ tËp thÓ trong khèi CN TTCN ë n­íc ta nãi chung cßn nhá bÐ, ch­a æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn, ®Æc biÖt lµ trong thêi kú ®Çu khi míi b­íc vµo nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng cßn gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n. - §èi víi c¸c HTX ®· qua chuyÓn ®æi, ®· thùc hiÖn ®¨ng ký kinh doanh theo LuËt hîp t¸c x· th× thùc hiÖn lo¹i h×nh BHXH b¾t buéc. Cßn ®èi víi c¸c HTX ch­a kÞp chuyÓn ®æi, s¶n xuÊt vµ kinh doanh ch­a æn ®Þnh, ch­a cã hiÖu qu¶ kinh tÕ th× nªn cñng cè, c¶i tiÕn qu¶n lý ®Ó gi÷ cho HTX tån t¹i, kh«ng nªn nãng véi tham gia thùc hiÖn BHXH ngay, tr­íc m¾t, cã thÓ t¹m thêi thùc hiÖn theo lo¹i h×nh BHXH tù nguyÖn. Sau mét thêi gian, s¶n xuÊt vµ kinh doanh ph¸t triÓn, thùc sù cã hiÖu qu¶ míi, tiÕn hµnh tham gia BHXH b¾t buéc. Ch­¬ng III Mét sè ®Þnh h­íng vµ gi¶i ph¸p ®Ó tæ chøc thùc hiÖn BHXH ®èi víi c¸c HTX CN TTCN ë viÖt nam trong thêi gian tíi I. Mét sè ®Þnh h­íng vµ gi¶i ph¸p ®Ó thùc hiÖn BHXH ®èi víi c¸c HTX CN TTCN ë viÖt nam. C¨n cø vµo c¸c c¬ së lý luËn vÒ tæ chøc thùc hiÖn chÝnh s¸ch x· héi vµ thùc tr¹ng ho¹t ®éng BHXH ®èi víi c¸c HTX CNTTCN trong thêi gian qua, mét sè ®Þnh h­íng vµ gi¶i ph¸p nh»m thùc hiÖn BHXH ®èi víi c¸c HTX CNTTCN trong thêi gian tíi,®ã lµ: 1. §Þnh h­íng vÒ ®èi t­îng ®iÒu tra, kh¶o s¸t thùc tr¹ng kinh tÕ - x· héi trong khu vùc HTX CNTTCN ë ViÖt Nam. ViÖc ®iÒu tra, kh¶o s¸t thùc tr¹ng kinh tÕ - x· héi ®èi víi c¸c HTX CNTTCN lµ nh»m môc ®Ých x¸c ®Þnh c¸c sè liÖu c¬ b¶n vÒ thùc tr¹ng cña c¸c HTX CNTTCN, trªn c¬ së ®ã x©y dùng kÕ ho¹ch tæ chøc thùc hiÖn BHXH trong khu vùc nµy, do ®ã yªu cÇu ®èi t­îng ®iÒu tra cÇn réng, ®ñ c¸c lo¹i ®èi t­îng. Cã thÓ thùc hiÖn ®iÒu tra c¸c ®èi t­îng sau: C¸c hîp t¸c x· tiªu biÓu mµ tªn tuæi ®· cã nhiÒu ng­êi biÕt ®Õn: nh­: HTX §oµn kÕt (Th¸i B×nh), HTX C¬ khÝ (B¾c Giang), HTX DÖt - may Duy Trinh (Qu¶ng Nam), HTX Gèm sø Th¸i D­¬ng (§ång Nai), HTX M©y tre l¸ Ba NhÊt (TP Hå ChÝ Minh), HTX Thèng NhÊt (TiÒn Giang).. . Mét sè HTX CNTTCN tiªu biÓu, ®· qua chuyÓn ®æi ë mét sè thµnh phè lín: Hµ Néi, H¶i Phßng, §µ N½ng, TP Hå ChÝ Minh vµ ë mét sè tØnh kh¸c. Mét sè HTX CNTTCN kh¸c ch­a qua chuyÓn ®æi nh­ng vÉn ho¹t ®éng b×nh th­êng. 2. C¸c chÕ ®é BHXH thùc hiÖn trong c¸c HTX CN TTCN. 2.1. §èi víi lo¹i h×nh BHXH b¾t buéc Lo¹i h×nh BHXH b¾t buéc cã thÓ ¸p dông ®èi víi c¸c HTX cã sö dông tõ 10 lao ®éng trë lªn. Ng­êi sö dông lao ®éng, ng­êi lao ®éng ph¶i ®ãng BHXH theo tû lÖ nh­ quy ®Þnh t¹i ®iÒu 149 cña Bé luËt lao ®éng vµ h­ëng c¸c chÕ ®é BHXH nh­: èm ®au, thai s¶n, tai n¹n lao ®«ng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp, h­u trÝ vµ tö tuÊt. - §èi t­îng tham gia BHXH trong c¸c HTX CN TTCN. - Ng­êi lao ®éng ®­îc c¸c HTX CN TTCN thuª kho¸n lµm viÖc cho m×nh theo chÕ ®é hîp ®ång lao ®éng hoÆc tháa ­íc lao ®éng gi÷a HTX víi hä tõ 3 th¸ng trë lªn. - X· viªn c¸c HTX ®ang trùc tiÕp tham gia s¶n xuÊt vµ kinh doanh trong HTX (ng­êi cã quan hÖ gãp vèn nh­ng kh«ng cã quan hÖ lao ®éng kh«ng thuéc ®èi t­îng ®ãng BHXH). - Møc ®ãng BHXH : Møc ®ãng BHXH hµng th¸ng dùa trªn c¬ së møc tiÒn l­¬ng, tiÒn c«ng hay thu nh©p hµng th¸ng cña ng­êi lao ®«ng, ng­êi x· viªn. Nh­ng møc thÊp nhÊt ®­îc chän lµm c¨n cø ®ãng BHXH, ph¶i b»ng 1,4 lÇn møc l­¬ng tèi thiÓu hiÖn hµnh cña Nhµ n­íc ®èi víi lo¹i h×nh BHXH b¾t buéc. (ch¼ng h¹n nh­ trong giai ®o¹n hiÖn nay, møc l­¬ng tèi thiÓu cña Nhµ n­íc quy ®Þnh lµ 210.000 ®/th¸ng, th× møc ®­îc chän lµm c¨n cø ®Ò x¸c ®Þnh møc ®ãng BHXH thÊp nhÊt ph¶i lµ: 210.000 x 1,4 = 294.000 ®/ th¸ng). Quy ®Þnh nµy nh»m ®¶m b¶o cho møc l­¬ng thÊp nhÊt cña ng­êi vÒ h­u b»ng møc l­¬ng tèi thiÓu hiÖn hµnh cña Nhµ n­íc theo tõng thêi gian cô thÓ. Ng­êi lao ®éng ®ãng 5 % tiÒn l­¬ng, tiÒn c«ng hay thu nhËp b×nh qu©n hµng th¸ng cña m×nh (hoÆc møc chän lµm c¨n cø ®ãng BHXH thÊp nhÊt ®· x¸c ®Þnh nh­ trªn); HTX (ng­êi chñ sö dông lao ®éng) ®ãng 15% tæng møc l­¬ng, tæng møc tiÒn c«ng, hay tæng møc thu nhËp b×nh qu©n cña nh÷ng ng­êi lao ®«ng, ng­êi x· viªn ®ang lµm viÖc cho hä (hoÆc tæng møc chän lµm c¨n cø ®ãng BHXH trªn); tæng céng lµ 20 % møc tiÒn l­¬ng (tiÒn c«ng hay møc chän lµm c¨n cø ®ãng BHXH) ®Ó thùc hiÖn 5 chÕ ®é. - Ph­¬ng ph¸p ®ãng BHXH : C¸c ®¬n vÞ sö dông lao ®éng (HTX vµ c¸c Tæ hîp t¸c) cã thÓ thùc hiÖn ®ãng BHXH theo, hµng th¸ng, hµng quý. Møc ®ãng lµ 20% tæng quü l­¬ng, tiÒn c«ng hay thu nhËp hoÆc møc chän lµm c¨n cø ®ãng BHXH. §Õn kú thu BHXH, ng­êi sö dông lao ®éng khÊu trõ 5% tiÒn l­¬ng, tiÒn c«ng hay thu nhËp cña ng­êi lao ®éng cïng víi 15 % quü l­¬ng hoÆc quü tiÒn c«ng ®Ó ®ãng BHXH cho c¬ quan BHXH - TÝnh h­ëng BHXH: C¸ch tÝnh h­ëng c¸c chÕ ®é BHXH ¸p dông nh­ c¸ch tÝnh ®­îc quy ®inh t¹i b¶n §iÒu lÖ BHXH ban hµnh kÌm theo NghÞ ®Þnh sè 12/CP ngµy 26/01/1995 cña ChÝnh Phñ. 2.2. §èi víi lo¹i h×nh BHXH tù nguyÖn: §èi víi ng­êi lao ®éng lµm viÖc trong c¸c HTX CNTTCN kh«ng thuéc diÖn hoÆc ch­a cã ®iÒu kiÖn tham gia BHXH b¾t buéc th× cã thÓ tham gia BHXH theo loai h×nh tù nguyÖn. §èi víi lo¹i h×nh nµy, tr­íc m¾t chØ nªn thùc hiÖn hai chÕ ®é: H­u trÝ vµ tö tuÊt. - VÒ chÕ ®é h­u trÝ: + VÒ tuæi nghØ h­u : ChØ nªn ¸p dông theo quy ®Þnh cña Bé LuËt lao ®éng. + VÒ ®é dµi thêi gian ®ãng BHXH: Kh«ng quy ®Þnh cøng nh¾c nh­ víi lo¹i h×nh BHXH b¾t buéc, mµ quy ®Þnh theo nh÷ng kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh: D­íi 5 n¨m; tõ 5 n¨m ®Õn d­íi 10 n¨m; tõ 10 n¨m ®Õn d­íi 15 n¨m; tõ 15 ®Õn d­íi 20 n¨m; tõ 20 n¨m ®Õn d­íi 25 n¨m; tõ 25 n¨m ®Õn d­íi 30 n¨m; tõ 30 n¨m ®Õn d­íi 35 n¨m vµ trªn 35 n¨m. + Møc ®ãng BHXH : Møc ®ãng BHXH dùa trªn c¬ së møc tiÒn l­¬ng, tiÒn c«ng hay thu nh©p hµng th¸ng cña ng­êi lao ®«ng, ng­êi x· viªn. Cã thÓ chia lµm nhiÒu møc ®ãng (tÊt nhiªn sÏ cã nhiÒu møc h­ëng t­¬ng øng). Møc ®ãng thÊp nhÊt lµ 10.000 ®/th¸ng/ng­êi. Sau ®ã lµ c¸c møc kh¸c b»ng møc tèi thiÓu céng thªm béi sè lÇn cña 5.000 ®/th¸ng, ng­êi. NghÜa lµ, bao gåm c¸c møc ®ãng sau: 10.000®; 15.000®; 20.000 ®; 25.000®; 30.000®/ th¸ng/ ng­êi. + Ph­¬ng ph¸p ®ãng BHXH : C¸c ®¬n vÞ sö dông lao ®éng (HTX vµ c¸c Tæ hîp t¸c) cã thÓ thùc hiÖn ®ãng BHXH theo, hµng th¸ng, hµng quý hoÆc nöa n¨m, hoÆc chØ ®ãng mét lÇn tÊt c¶.. + C¸ch tÝnh møc h­ëng BHXH: Møc thô h­ëng BHXH ®èi víi lo¹i h×nh BHXH tù nguyÖn cã nh÷ng ®iÓm kh¸c víi lo¹i h×nh BHXH b¾t buéc. ë ®©y, cã thÓ coi kho¶n ®ãng gãp BHXH cña ng­êi lao ®éng nh­ lµ mét kho¶n tiÒn tiÕt kiÖm cña hä trong qu¸ tr×nh lao ®éng, lµm viÖc cã thu nhËp ®Ó sau nµy tù nu«i sèng m×nh khi giµ yÕu, vÒ h­u ®ì g¸nh nÆng cho gia ®×nh, con c¸i vµ x· héi. V× vËy, møc h­ëng thô dùa trªn nguyªn t¾c cña viÖc göi tiÒn tiÕt kiÖm, tøc lµ: B»ng tæng sè tiÒn ®· ®ãng BHXH céng thªm c¸c kho¶n tiÒn l·i Ýt nhÊt b»ng l·i suÊt tiÒn göi tiÒn tiÕt kiÖm kh«ng kú h¹n hiÖn hµnh cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i ®­îc BHXH c«ng bè theo tõng thêi kú nhÊt ®Þnh. Do ®ã møc h­ëng BHXH phô thuéc chñ yÕu vµo c¸c nh©n tè sau: .Tuú theo møc chän ®ãng BHXH: §ãng ë møc cao th× ®­îc h­ëng nhiÒu vµ ng­îc l¹i, ®ãng ë møc thÊp th× h­ëng Ýt. . Tuú theo ®é dµi thêi gian ®ãng BHXH: §ãng dµi thêi gian th× ®­îc h­ëng nhiÒu vµ ng­îc l¹i, ®ãng Ýt thêi gian th× h­ëng Ýt. . Tuú theo c¸ch ®ãng BHXH: §ãng mét lÇn tõ ®Çu th× sÏ ®­îc h­ëng nhiÒu vµ ®ãng r¶i ®Òu theo thêi gian lÞch th× h­ëng Ýt h¬n. . T×nh h×nh ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi cña ®Êt n­íc: NÕu tèt, thuËn lîi, l¹m ph¸t thÊp, t¨ng tr­ëng kinh tÕ cao th× møc h­ëng thùc tÕ sÏ cao h¬n vµ ng­îc l¹i. . L·i suÊt tiÒn göi tiÕt kiÖm kh«ng kú h¹n cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i trong tõng thêi kú. . T×nh h×nh b¶o toµn vµ t¨ng tr­ëng cña quü BHXH. . Vµ nhiÒu yÕu tè kh¸c ¶nh h­ëng trùc tiÕp ®Õn “dßng tiÒn “ cña quü BHXH. Khi ®Õn tuæi vÒ h­u (hoÆc hÕt thêi h¹n ®¨ng ký tham gia BHXH, ng­êi lao ®éng, ng­êi x· viªn cã thÓ ®Õn BHXH nhËn tiÒn theo ®Þnh kú hµng th¸ng hoÆc nhËn mét lÇn (kh«ng ph¶i nép thuÕ thu nhËp) ®Ó toµn quyÒn sö dông cho cuéc ®êi cßn l¹i cña m×nh. - ChÕ ®é tö tuÊt. Ng­êi lao ®éng, ng­êi x· viªn tham gia BHXH tù nguyÖn, bÞ chÕt, th× ®­îc quü BHXH phóng viÕng trÞ gi¸ gÊp 10 lÇn møc ®ãng tèi thiÓu (tøc lµ 10 x 10.000® = 100.000 ®) lÊy tõ nguån t¨ng tr­ëng quü vµ ng­êi ®­îc thõa kÕ hîp ph¸p sÏ ®­îc thanh to¸n toµn bé kho¶n tiÒn ®ãng BHXH cña ng­êi qu¸ cè theo c¸ch tÝnh h­ëng nªu trªn ®Ó chi vÒ kho¶n mai t¸ng phÝ, sè tiÒn cßn l¹i ®­îc coi nh­ kho¶n trî cÊp tuÊt mét lÇn. 3. §Þnh h­íng m« h×nh tæ chøc qu¶n lý quü BHXH trong c¸c HTX CN TTCN Quü ®­îc qu¶n lý thèng nhÊt vµ tËp trung t¹i BHXH ViÖt nam, ®­îc sö dông ®Ó chi tr¶ c¸c chÕ ®é BHXH vµ chi c¸c ho¹t ®éng sù nghiÖp BHXH trong khu vùc HTX CN TTCN. M« h×nh cô thÓ qu¶n lý quü BHXH trong c¸c HTX CNTTCN cã thÓ thùc hiÖn mét trong hai m« h×nh sau: + Tæ chøc hÖ thèng bé m¸y riªng trùc thuéc BHXH ViÖt Nam ®Ó thùc hiÖn qu¶n lý BHXH trong c¸c HTX CNTTCN, coi nh­ mét hÖ thèng con cña hÖ thèng bé m¸y BHXH ViÖt Nam hiÖn hµnh. + Kh«ng tæ chøc hÖ thèng bé m¸y qu¶n lý riªng mµ giao cho BHXH ViÖt nam tæ chøc thùc hiÖn BHXH trong c¸c HTX CNTTCN coi nh­ c¸c ®¬n vÞ sö dông lao ®éng kh¸c hiÖn ®ang tham gia BHXH theo NghÞ ®Þnh 12/CP ngµy 26/01/1995 cña ChÝnh phñ. 4. C¸c gi¶i ph¸p ®¶m b¶o c©n b»ng thu - chi quü BHXH thuéc c¸c HTX CNTTCN: Khi quü BHXH ®­îc thµnh lËp vµ h¹ch to¸n ®éc lËp víi ng©n s¸ch Nhµ n­íc, th× vÊn ®Ò c©n b»ng tthu- chi quü BHXH trë thµnh vÊn ®Ò sèng cßn quyÕt ®Þnh cho sù tån t¹i cña quü BHXH vµ b¶o ®¶m cho viÖc duy tr× thùc hiÖn c¸c chÕ ®é BHXH ®èi víi ng­êi tham gia BHXH thuéc khu vùc nµy. ViÖc thu- chi kh«ng c©n b»ng cña quü BHXH trong c¸c HTX CNTTCN thùc hiÖn trong nh÷ng n¨n tr­íc ®©y khiÕn cho quü BHXH bÞ ®æ vì, mÊt kh¶ n¨ng chi tr¶ c¸c chÕ ®é BHXH; dÉn ®Õn viÖc thùc hiÖn c¸c chÕ ®é chÝnh s¸ch BHXH trong c¸c HTX CNTTCN chØ ®­îc vµi n¨m ®· bÞ ph¸ s¶n. §Ó ®¶m b¶o c©n b»ng thu - chi cña quü, th× tr­íc tiªn cÇn ®¶m b¶o æn ®Þnh nguån thu. H¬n n÷a, nguån thu ph¶i lu«n lu«n ®­îc ph¸t triÓn ®Ó lín h¬n c¸c kho¶n ph¶i chi. Sau ®ã, ®Õn viÖc x¸c ®Þnh møc chi phÝ cña quü vµ cuèi cïng lµ biÖn ph¸p qu¶n lý quü nh­ thÕ nµo cho tèt. V× vËy, cã thÓ dùa vµ ba nhãm gi¶i ph¸p nh»m thùc hiÖn c©n b»ng thu - chi quü BHXH thuéc c¸c HTX CN TTCN - mét quü BHXH thµnh phÇn n»m trong quü BHXH ViÖt Nam. 4.1. C¸c gi¶i ph¸p nh»m ®¶m b¶o nguån thu cho quü BHXH trong c¸c HTX CNTTCN: + Thùc hiÖn triÖt ®Ó nguyªn t¾c cã ®ãng BHXH míi ®­îc h­ëng BHXH: - C¸c HTX khi tham gia BHXH cho x· viªn hoÆc ng­êi lao ®éng cña m×nh ph¶i thùc hiÖn nghiªm chØnh viÖc ®ãng BHXH, ®ãng ®ñ sè vµ ®óng h¹n theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt (dù kiÕn 15% møc chän lµm c¨n cø ®ãng BHXH ). HTX cßn ph¶i lµ ®Çu mèi thu tiÒn ®ãng BHXH cña c¸c x· viªn, c¸c ng­êi lao ®éng trong c¸c HTX (dù kiÕn 5% møc chän lµm c¨n cø thu BHXH hµng th¸ng) ®Ó nép cho BHXH cïng mét lóc víi kho¶n ®ãng BHXH cña HTX. - Ng­êi x· viªn , ng­êi lao ®éng (kh«ng ph¶i lµ x· viªn) ®­îc HTX CNTTCN thuª kho¸n lµm viÖc cho m×nh theo chÕ ®é hîp ®ång hoÆc tho¶ ­íc lao ®éng tõ 03 th¸ng trë lªn, còng ph¶i dµnh mét phÇn tiÒn l­¬ng, tiÒn c«ng hay thu nhËp hµng th¸ng cña m×nh ( theo luËt ®Þnh) nép cho quü BHXH ®Ó tù b¶o hiÓm cho m×nh (dù kiÕn lµ 5% møc chän lµm c¨n cø ®ãng BHXH cho hai chÕ ®é h­u trÝ vµ tö tuÊt). + Kh«ng ngõng më réng ®èi t­îng tham gia BHXH - Më réng ®Õn mäi ng­êi lao ®éng lµm viÖc trong c¸c HTX CNTTCN hiÖn cã vµ trong t­¬ng lai sÏ thµnh lËp míi, c¸c tæ hîp t¸c thuéc c¸c lÜnh vùc ngµnh nghÒ kh¸c phi n«ng nghiÖp. + Duy tr× vµ æn ®Þnh nguån thu ®èi víi nh÷ng HTX khi ®· tham gia BHXH, nhµ n­íc cÇn cã chÝnh s¸ch cô thÓ quan t©m gióp ®ì hä æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn s¶n xuÊt ®Ó cã thu nhËp ®ãng BHXH (cung cÊp th«ng tin thÞ tr­êng, t×m kiÕm mÆt hµng s¶n xuÊt míi, hç trî vèn..) + VÒ l©u dµi ph¶i t¨ng møc nép BHXH: Thùc hiÖn b»ng hai c¸ch sau: - Chän møc c¨n cø ®ãng BHXH ngµy cµng t¨ng dùa trªn c¬ së møc thu nhËp thùc tÕ cña c¸c HTX. - N©ng tû lÖ ®ãng BHXH so víi møc chän ®Ó lµm c¨n cø ®ãng BHXH (dù kiÕn cña ®Ò tµi: Møc chän lµm c¨n cø ®ãng BHXH tèi thiÓu ph¶i b»ng 1,4 lÇn møc l­¬ng tèi thiÓu do Nhµ n­íc quy ®Þnh ®èi víi lo¹i h×nh b¾t buéc hiÖn nay). Tuy nhiªn, tû lÖ nµy chØ cã møc ®é kh«ng thÓ n©ng qu¸ cao sÏ ¶nh h­ëng ®Õn cuéc sèng hiÖn t¹i cña x· viªn vµ ng­êi lao ®éng. 4.2. C¸c gi¶i ph¸p nh»m tiÕt kiÖm chi phÝ cho quü BHXH: + Thùc hiÖn chi ®óng ®èi t­îng, chi ®óng chÕ ®é BHXH, ®óng thêi gian, nhanh chãng vµ thuËn tiÖn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt ®Ó khuyÕn khÝch nhiÒu ng­êi kh¸c tham gia BHXH, gãp phÇn t¹o thªm nguån thu BHXH. + Møc chi cho c¸c chÕ ®é BHXH ph¶i c¨n cø vµo møc thu ®èi víi c¸c c¸c chÕ ®é ®ã ®Ó ®¶m b¶o c©n b»ng thu - chi cña quü, tr¸nh bÞ l¹m dông. + TiÕt kiÖm chi phÝ qu¶n lý. 4.3. C¸c gi¶i ph¸p vÒ qu¶n lý quü BHXH: + Ph¶i cã hµnh lang ph¸p lý b¶o ®¶m cho viÖc thùc hiÖn vµ qu¶n lý quü BHXH trong khu vùc nµy. Tr­íc tiªn cÇn ban hµnh NghÞ ®Þnh cña ChÝnh Phñ bæ sung ®èi tuîng tham gia BHXH b¾t buéc trong c¸c HTX CNTTCN theo NghÞ ®Þnh sè 12/CP ngµy 26/01/1995 cña ChÝnh Phñ vÒ viÖc ban hµnh §iÒu lÖ BHXH ®Ó thùc hiÖn thèng nhÊt trªn ph¹m vi c¶ n­íc. Sau ®ã, sÏ ®­a vµo dù th¶o LuËt BHXH tíi ®©y. + X©y dùng bé m¸y qu¶n lý riªng hoÆc giao cho hÖ thèng BHXH ViÖt nam tæ chøc qu¶n lý Quü vµ thùc hiÖn BHXH ®èi víi c¸c HTX CNTTCN; song ®Òu ph¶i ®­îc h¹ch to¸n, qu¶n lý tËp trung thèng nhÊt vµo hÖ thèng BHXH ViÖt Nam. + Ph¶i qu¶n lý chÆt chÏ ®Õn tõng ®èi t­îng, tõng HTX tham gia BHXH + X©y dùng c¸c quy chÕ nghiÖp vô thu, chi BHXH mét c¸ch chÆt chÏ vµ thùc hiÖn thèng nhÊt trong toµn ngµnh trªn c¬ së quy chÕ nghiÖp vô cña BHXH ViÖt Nam. Tu©n thñ viÖc lËp hÖ thèng sæ s¸ch, chøng tõ thu, chi vµ c¸c biÓu b¸o c¸o thèng kª tæng hîp theo chÕ ®é kÕ to¸n tµi chÝnh vµ b¸o c¸o ®Þnh kú hiÖn hµnh cña BHXH ViÖt Nam vµ cña Nhµ n­íc. + TuyÓn dông vµ ®µo t¹o ®éi ngò c¸n bé lµm c«ng t¸c BHXH trong c¸c HTX CNTTCN trong s¹ch, trung thùc, nhiÖt t×nh vµ tinh th«ng nghiÖp vô. + T¨ng c­êng c«ng t¸c tuyªn truyÒn, vËn déng c¸c HTX vµ ng­êi lao ®éng tham gia BHXH. + T¨ng c­êng c«ng t¸c thanh tra, kiÓm tra viÖc thùc hiÖn Thu - Chi BHXH trong c¸c HTX CNTTCN cña BHXH ViÖt Nam vµ cña c¸c c¬ quan h÷u quan cã thÈm quyÒn kh¸c cña Nhµ n­íc. + Nhµ n­íc cÇn cã chÕ tµi sö ph¹t nghiªm minh c¸c tæ chøc vµ c¸ nh©n cã hµnh vi vi ph¹m c¸c quy ®Þnh ph¸p luËt vÒ BHXH. 5. C¸c gi¶i ph¸p b¶o tån vµ t¨ng tr­ëng quü BHXH trong c¸c HTX CNTTCN: Cã thÓ sö dông c¸c gi¶i ph¸p sau: + Quü BHXH ph¶i ®­îc Nhµ n­íc b¶o hé. §©y lµ nh©n tè quyÕt ®Þnh nhÊt ®Ó b¶o tån vµ t¨ng tr­ëng quü BHXH. §Æc biÖt trong c¸c tr­êng hîp sau: - Khi nÒn kinh tÕ trong n­íc bÞ khñng ho¶ng, l¹m ph¸t cao. - BÊt kh¶ kh¸ng do thiªn tai, ®Þch ho¹, chiÕn tranh.. - Nhµ n­íc thay ®æi c¸c chÝnh s¸ch vÒ tiÒn l­¬ng, thu nhËp, tµi chÝnh vµ tiÒn tÖ.. .. + CÇn lµm tèt viÖc qu¶n lý, l­u tr÷, khai th¸c hå s¬ cña c¸c ®èi t­îng tham gia BHXH ®Ó x¸c ®Þnh chÝnh x¸c møc chi BHXH, Møc dù phßng. Trªn c¬ së ®ã x¸c ®Þnh chÝnh x¸c nguån quü nhµn rçi t¹m thêi ®Ó cã kÕ ho¹ch sö dông hîp lý, tr¸nh bÞ ®éng. + CÇn nghiªn cøu x¸c ®Þnh chiÕn l­îc ®Çu t­ toµn diÖn nguån quü nhµn rçi nµy nh»m môc ®Ých t¹o ra nh÷ng t¸c ®éng tÝch cùc ®Õn sù ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi nãi chung vµ trong c¸c HTX CNTTCN nãi riªng ®Ó ®¶m b¶o æn ®Þnh nguån thu. + Trong ®Çu t­ tõ nguån quü nhµn rçi nµy ph¶i ®¶m b¶o cã l·i vµ Ýt gÆp rñi ro nhÊt. §ång thêi ph¶i tu©n thñ chÆt chÏ c¸c nguyªn t¾c cña BHXH: Cã lîi, dÔ thanh to¸n, dÔ thu håi vèn vµ ph¶i cã hiÖu qu¶ kinh tÕ - x· héi râ rÖt, ®é rñi ro thÊp nhÊt. + Khi cho vay tõ nguån quü nµy ph¶i b¶o ®¶m l·i suÊt cho vay ph¶i lu«n lu«n lín h¬n møc tr­ît gi¸ cña thÞ tr­êng hµng ho¸ - tiÒn tÖ hiÖn hµnh ®Ó b¶o tån ®­îc quü. + Cã thÓ sö dông mét sè biÖn ph¸p cô thÓ nh­ sau: - §Çu t­ mua c«ng tr¸i, tÝn phiÕu kho b¹c Nhµ n­íc. - §Çu t­ mua cæ phiÕu cña c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc hoÆc c¸c doanh nghiÖp kh¸c ®ang vµ sÏ lµm ¨n thùc sù cã hiÖu qu¶ kinh tÕ. - Cho c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i cña ViÖt Nam, c¸c quü quèc gia (quü hç trî ®Çu t­, quü gi¶i quyÕt viÖc lµm cho ng­êi lao ®éng, quü dù tr÷ quèc gia..) vay víi l·i suÊt thÊp nh­ng ph¶i ®¶m b¶o cao h¬n møc tr­ît gi¸ trªn thÞ tr­êng hµng ho¸ - tiÒn tÖ. - Liªn doanh, liªn kÕt ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh h¹ tÇng c¬ së vµ kinh doanh bÊt ®éng s¶n ®Ó b¶o tån vµ t¨ng tr­ëng quü. - Cho c¸c HTX CNTTCN cã xu h­íng ph¸t triÓn tèt vay ®Ó ph¸t triÓn s¶n xuÊt, t¹o nguån ®ãng BHXH æn ®Þnh vµ ngµy cµng ph¸t triÓn. + Nguån l·i do ®Çu t­ t¨ng tr­ëng quü ®­îc sö dông cho c¸c viÖc sau: - Bæ sung l¹i cho quü. - TiÕp tôc ho¹t ®éng ®Çu t­ sinh lêi. II. Mét sè khuyÕn nghÞ cô thÓ ®Ó tæ chøc thùc hiÖn c¸c chÕ ®é BHXH ®èi víi c¸c HTX CNTTCN ë ViÖt Nam trong thêi gian tíi. 1. Tæ chøc bé phËn nghiªn cøu vÒ BHXH tù nguyÖn. §©y lµ mét lo¹i h×nh BHXH rÊt míi mÎ ë ViÖt Nam, hiÖn nay ch­a thùc hiÖn nªn rÊt cÇn thiÕt cã bé ph©n nghiªn cøu vÒ BHXH tù nguyÖn ë ViÖt Nam. Bé phËn nµy cã nhiÖm vô : + T×m hiÓu, nghiªn cøu c¸c kinh nghiÖm thùc hiÖn BHXH tù nguyÖn ë n­íc ngoµi, trªn c¬ së ®ã vËn dông nh÷ng kinh nghiÖm thÝch hîp vµo ViÖt nam. + Nghiªn cøu t×m hiÓu vÒ lý luËn vµ thùc tiÔn BHXH tù nguyÖn. + Sö dông to¸n b¶o hiÓm ®Ó tÝnh to¸n lËp ra c¸c b¶ng tra cô thÓ cho tõng møc ®ãng gãp, møc h­ëng cña tõng chÕ ®é BHXH theo lo¹i h×nh BHXH tù nguyÖn. + Nghiªn cøu x¸c ®Þnh c¸c m« h×nh BHXH tù nguyÖn phï hîp víi tõng ®èi t­îng tham gia BHXH tù nguyÖn. + §­a ra c¸c ®Þnh h­íng vµ gi¶i ph¸p ®Ó thùc hiÖn BHXH ë n­íc ta trong thêi gian tíi. 2. Tæ chøc bé m¸y qu¶n lý BHXH trong c¸c HTX CNTTCN §Ó qu¶n lý sù nghiÖp BHXH trong c¸c HTX CNTTCN cã thÓ sö dông mét trong hai m« h×nh sau: 2.1. M« h×nh tæ chøc bé m¸y riªng: 2.1.1 §Æc ®iÓm: M« h×nh nµy cã ®Æc ®iÓm sau: + Tæ chøc riªng mét hÖ thèng bé m¸y qu¶n lý sù nghiÖp BHXH tõ Trung ­¬ng xuèng c¬ së, trùc thuéc BHXH ViÖt Nam, cã nhiÖm vô thùc hiÖn sù nghiÖp BHXH vµ qu¶n lý quü BHXH trong c¸c HTX CNTTCN trªn ph¹m vi c¶ n­íc. - ë Trung ­¬ng - Héi ®ång Trung ­¬ng Liªn minh c¸c HTX ViÖt Nam thµnh lËp c¬ quan BHXH HTX CNTTCN, c¬ quan nµy t­¬ng ®­¬ng vÒ chøc n¨ng, nhiÖm vô cña BHXH tØnh, thµnh phè trùc thuéc Trung ­¬ng hiÖn nay. - ë c¸c tØnh, thµnh phè trùc thuéc Trung ­¬ng - C¸c Héi ®ång Liªn minh c¸c HTX tØnh, thµnh lËp c¬ quan BHXH HTX CNTTCN tØnh, c¬ quan nµy t­¬ng ®­¬ng vÒ chøc n¨ng, nhiÖm vô cña BHXH huyÖn, quËn, thµnh phè trùc thuéc tØnh hiÖn nay (®ang ho¹t ®éng theo quy ®Þnh t¹i NghÞ ®Þnh 19/CP, ngµy 16/02/1995 cña ChÝnh phñ, ”VÒ viÖc thµnh lËp BHXH ViÖt Nam” vµ QuyÕt ®Þnh sè 606/TTg, ngµy 26/09/1995 cña Thñ t­íng ChÝnh phñ, “ VÒ viÖc ban hµnh Quy chÕ tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña BHXH ViÖt Nam”). C¬ quan nµy trùc thuéc c¬ quan BHXH HTX CNTTCN Trung ­¬ng; cã nhiÖm vô thùc hiÖn BHXH trong c¸c HTX CNTTCN trong tØnh . + C¸c c¬ quan BHXH HTX CNTTCN cã tµi kho¶n chuyªn thu BHXH riªng më t¹i c¸c tØnh vµ thµnh phè trùc thuéc Trung ­¬ng ®Ó thu tiÒn BHXH cña c¸c HTX CNTTCN, sau ®ã ®Þnh kú nép vÒ tµi kho¶n chuyªn thu BHXH cña BHXH ViÖt Nam ®Ó qu¶n lý. + C¸c c¬ quan BHXH HTX CNTTCN nµy cã t­ c¸ch ph¸p nh©n, cã con dÊu riªng, n»m trong hÖ thèng bé m¸y cña BHXH ViÖt Nam . 2.1.2.¦u ®iÓm: DÔ dµng qu¶n lý chÆt chÏ, v× cã ®iÒu kiÖn ®i s©u ®i s¸t tõng c¬ së HTX CNTTCN nªn n¾m ch¾c ®­îc c¸c ®èi t­îng tham gia BHXH. §ång thêi kÕt hîp ®­îc sù thóc ®Èy ph¸t triÓn khu vùc kinh tÕ nµy víi viÖc më réng ®èi t­îng tham gia BHXH ®Õn c¸c c¬ së vµ c¸c lµng nghÒ thuéc khu vùc nµy. 2.1.3. Nh­îc ®iÓm: Ph¶i t¨ng thªm bé m¸y, nªn cã thÓ g©y khã kh¨n, lóng tóng lóc ®Çu. 2.2. M« h×nh bé m¸y chung: 2.2.1. §Æc ®iÓm: + Kh«ng h×nh thµnh hÖ thèng tæ chøc bé m¸y riªng ®Ó qu¶n lý sù nghiÖp BHXH trong c¸c HTX CNTTCN. + ViÖc thùc hiÖn BHXH trong c¸c HTX CNTTCN ®­îc thùc hiÖn b×nh th­êng nh­ c¸c ®¬n vÞ sö dông lao ®éng kh¸c hiÖn ®ang tham gia BHXH thuéc lo¹i h×nh b¾t buéc theo NghÞ ®Þnh 12/CP, ngµy 26/01/1995 cña ChÝnh phñ. Do ®ã c¸c HTX CNTTCN hiÖn ®ang cã trô së ®ãng ë ®©u th× ®¨ng ký tham gia BHXH víi c¬ quan BHXH trªn ®Þa bµn ®ã. C¸c c¬ quan thuéc hÖ thèng BHXH sÏ cã tr¸ch nhiÖm thùc hiÖn tèt sù nghiÖp BHXH trong c¸c HTX CNTTCN. §èi víi nh¸nh BHXH tù nguyÖn, BHXH ViÖt Nam sÏ phèi hîp víi Héi ®ång Trung ­¬ng Liªn minh c¸c HTX bµn b¹c ®Ó thùc hiÖn qu¶n lý riªng nguån quü nµy, hoÆc cã thÓ giao trùc tiÕp cho Héi ®ång Trung ­¬ng Liªn minh c¸c HTX ViÖt Nam thùc hiÖn d­íi sù qu¶n lý vµ gi¸m s¸t cña BHXH ViÖt Nam . 2.2.2. ¦u ®iÓm: - Bé m¸y rÊt gän nhÑ, c¬ quan BHXH chØ cÇn bæ sung thªm mét sè ng­êi ®Ó theo dâi riªng BHXH thuéc c¸c HTX CNTTCN, nªn rÊt tiÕt kiÖm vµ hiÖu qu¶. - Cã thÓ thùc hiÖn BHXH ngay sau khi Nhµ n­íc cho phÐp, mµ kh«ng cÇn cã giai ®o¹n chuÈn bÞ thµnh lËp hÖ thhèng bé m¸y qu¶n lý tõ Trung ­¬ng tíi ®Þa ph­¬ng. 2.2.3. Nh­îc ®iÓm: ViÖc t×m hiÓu, n¾m ch¾c c¸c ®èi t­îng vµ t×nh h×nh thùc tÕ s¶n xuÊt vµ kinh doanh cña c¸c HTX b­íc ®Çu gÆp khã kh¨n. Nh­ng cã thÓ kh¾c phôc b»ng c¸ch BHXH ViÖt Nam phèi hîp chÆt chÏ víi Héi ®ång Trung ­¬ng Liªn minh c¸c HTX ViÖt Nam, c¸c Héi ®ång Liªn minh c¸c HTX tØnh, huyÖn cïng tiÕn hµnh kh¶o s¸t vµ thùc hiÖn BHXH trong khu vùc. 3. Nh÷ng kiÕn nghÞ kh¸c §Ó ®¶m b¶o thùc hiÖn tèt sù nghiÖp BHXH ë ViÖt Nam ®Ò tµi cßn kiÕn nghÞ mét sè vÊn ®Ò chung kh¸c nh­ sau: Sím x©y dùng vµ ban hµnh Bé LuËt vÒ BHXH ë n­íc ta lµm hµnh lang ph¸p lý c¬ b¶n cho viÖc thùc hiÖn sù nghiÖp BHXH. Sím cã chÝnh s¸ch, c¬ chÕ tµi chÝnh thÝch hîp trong viÖc b¶o tån vµ t¨ng tr­ëng quü. Thùc hiÖn ®a d¹ng ho¸ c¸c lo¹i h×nh BHXH: + BHXH b¾t buéc; + BHXH tù nguyÖn. Tæ chøc c«ng t¸c ®µo t¹o c¸n bé chuyªn ngµnh BHXH ë bËc ®¹i häc vµ trªn ®¹i häc. T¨ng c­êng c¬ së vËt chÊt vµ kü thuËt cho ngµnh BHXH. §Æc biÖt lµ trang bÞ réng r·i hÖ thèng m¸y ®iÖn to¸n vµ c¸c phÇn mÒm qu¶n lý BHXH, thùc hiÖn nèi m¹ng trªn toµn hÖ thèng. §µo t¹o vµ ®µo t¹o l¹i ®éi ngò c¸n bé, c«ng chøc cña ngµnh ®Ó n©ng cao tr×nh ®é nghiÖp vô, chuyªn m«n vµ ®¹o ®øc nghÒ nghiÖp. KÕt luËn Kinh tÕ hîp t¸c, lµ h×nh thøc kinh tÕ cã kh¶ n¨ng réng lín thu hót, tËp hîp ®«ng ®¶o c¸c lùc l­îng lao ®éng, nh÷ng ng­êi s¶n xuÊt nhá tù nguyÖn gãp vèn, gãp c«ng søc. . . cïng nhau tæ chøc thµnh c¸c lo¹i HTX s¶n xuÊt, kinh doanh, dÞch vô ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ b¶o ®¶m ®êi sèng. Do ®ã, sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña c¸c HTX ch¼ng nh÷ng lµ sù cÇn thiÕt vÒ kinh tÕ mµ cßn cã ý nghÜa x· héi s©u s¾c. Còng chÝnh v× vËy, mµ ngay c¶ ë c¸c n­íc c«ng nghiÖp ph¸t triÓn, h×nh thøc nµy còng vÉn ®­îc tån t¹i vµ ngµy cµng ph¸t triÓn. ë ViÖt Nam, h×nh thøc HTX sÏ cßn tån t¹i l©u dµi trong thêi kú qu¸ ®é lªn CNXH. Do ®ã, viÖc thùc hiÖn BHXH trong khu vùc HTX CNTTCN lµ vÊn ®Ò bøc xóc vµ cÇn thiÕt. + Mét mÆt, nã tho¶ m·n nhu cÇu kh¸ch quan vµ chÝnh ®¸ng cña nh÷ng ng­êi lao ®éng trong khu vùc HTX CN TTCN. + MÆt kh¸c, nã thÓ hiÖn b¶n chÊt nh©n v¨n s©u s¾c cña §¶ng vµ Nhµ n­íc ta - mét Nhµ n­íc cña d©n, do d©n vµ v× d©n, tÊt c¶ v× con ng­êi. + §ång thêi, ®èi víi BHXH ViÖt Nam, ®©y còng chÝnh lµ mét biÖn ph¸p cùc kú quan träng trong chiÕn l­îc ph¸t triÓn sù nghiÖp BHXH, nh»m kh«ng ngõng më réng ®èi t­îng tham gia BHXH ra khu vùc ngoµi quèc doanh ®Ó ®¶m b¶o nguån thu cho quü ngµy cµng ph¸t triÓn kh«ng ngõng. §Ò tµi nµy nh»m chuÈn bÞ nh÷ng c¬ së lý luËn vÒ tæ chøc thùc hiÖn vµ xem xÐt, nghiªn cøu thùc tr¹ng qu¸ tr×nh ho¹t ®éng BHXH trong khu vùc c¸c HTX CNTTCN tr­íc ®©y mµ ®· bÞ gi¸n ®o¹n tõ l©u. Trªn c¬ së ®ã nªu ra nh÷ng gi¶i ph¸p, nh÷ng ®Þnh h­íng ®Ó thùc hiÖn BHXH cho c¸c HTX CNTCN trong thêi gian tíi ë ViÖt Nam. Trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu, ch¾c ch¾n kh«ng tr¸nh khái nh÷ng khiÕm khuyÕt. RÊt mong ®­îc sù tham gia ®ãng gãp cña thµy ®Ó ®Ò tµi ®­îc hoµn thiÖn, gãp phÇn thiÕt thùc ®­a ®Ò tµi vµo øng dông trong thùc tiÔn./. Danh môc tµi liÖu tham kh¶o 1. Lª Quèc Sö - Mét sè vÊn ®Ò LÞch sö kinh tÕ ViÖt Nam, Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 1998. 2. PGS,PTS. NguyÔn TÜnh Gia (chñ biªn) - Xu h­íng biÕn ®éng cña nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn ë ViÖt Nam, Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 1998. 3. GS,TS. Vò Huy Tõ (chñ biªn) - Vai trß qu¶n lý Nhµ n­íc ®èi víi c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp, Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 1998. 4. Häc viÖn ChÝnh trÞ quèc gia - D©n sè vµ ph¸t triÓn d©n sè cho c¸c nhµ Qu¶n lý Nhµ n­íc. Nhµ xuÊt b¶n Thèng kª, Hµ Néi, 1997. 5. ViÖn ChiÕn l­îc ph¸t triÓn, Bé KÕ ho¹ch vµ §Çu t­ - C«ng nghiÖp vµ chiÕn l­îc t¨ng tr­ëng dùa trªn xuÊt khÈu, Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 1997. 6. LuËt gia Kim Anh - LuËt Hîp t¸c x· vµ c¸c v¨n b¶n h­íng dÉn thi hµnh, Nhµ xuÊt b¶n N«ng nghiÖp, Thµnh phè Hå ChÝ Minh, 1998. 7. TrÇn §øc - Hîp t¸c x· vµ thêi vµng son cña kinh tÕ gia ®×nh, Nhµ xuÊt b¶n T­ t­ëng- V¨n ho¸, Hµ Néi, 1991. 8. ViÖn nghiªn cøu qu¶n lý kinh tÕ Trung ­¬ng- Khu vùc kinh tÕ phi chÝnh quy. Mét sè kinh nghiÖm quèc tÕ vµ thùc tiÔn ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi kinh tÕ, Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 1997. 9. Chu Quang Trø - T×m hiÓu Lµng nghÒ Thñ c«ng ®iªu kh¾c cæ truyÒn, Nhµ xuÊt b¶n ThuËn ho¸, HuÕ, 1997. 10. TrÇn Quang Hïng, PTS. M¹c V¨n TiÕn - §æi míi chÝnh s¸ch B¶o hiÓm x· héi ®èi víi ng­êi lao ®éng, Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 1998. 11. PGS,PTS. Bïi TiÕn Quý, PTS. M¹c V¨n TiÕn, PTS Vò Quang Thä - Mét sè vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ kinh tÕ b¶o hiÓm, Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 1997. 12. Bé m«n Kinh tÕ häc, Khoa Thèng kª, Tr­êng §¹i häc Kinh tÕ quèc d©n, PGS,PTS. Bïi Huy Th¶o - Gi¸o tr×nh Thèng kª b¶o hiÓm, Nhµ xuÊt b¶n Thèng kª, Hµ Néi, 1997. 13. Bé m«n Kinh tÕ B¶o hiÓm, Tr­êng §¹i häc Kinh tÕ quèc d©n, PGS,PTS NguyÔn Cao Th­êng (chñ biªn) - Gi¸o tr×nh Qu¶n trÞ kinh doanh b¶o hiÓm, Nhµ xuÊt b¶n Gi¸o dôc, Hµ Néi, 1998. 14. T¹p chÝ Kinh tÕ Ch©u ¸ - Th¸i B×nh d­¬ng, Sè 2 (25), th¸ng 6/1997. 15.T¹p chÝ Nghiªn cøu kinh tÕ n¨m 1996,1997,1998. 16.T¹p chÝ Kinh tÕ vµ dù b¸o, Sè 9, th¸ng 4/1998. 17. Tæng côc Thèng kª - KÕt qu¶ Tæng ®iÒu tra c¸c c¬ së kinh tÕ hµnh chÝnh, sù nghiÖp n¨m 1995, Nhµ xuÊt b¶n Thèng kª, Hµ Néi, 1997. 18. Tæng côc Thèng kª - Mét sè chØ tiªu chñ yÕu vÒ quy m« vµ hiÖu qu¶ cña 1,9 triÖu c¬ së s¶n xuÊt kinh doanh trªn l·nh thæ ViÖt Nam, Nhµ xuÊt b¶n Thèng kª, Hµ Néi, 1997. 19. B¸o TiÓu c«ng nghiÖp, Thñ c«ng nghiÖp, n¨m 1973,,1974,,1975vµ n¨m 1976.. 20. V¨n kiÖn §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VIII, Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 1996. 21. V¨n kiÖn §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VII, Nhµ xuÊt b¶n Sù thËt, Hµ Néi, 1991. 22. V¨n kiÖn §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IX, Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ néi ,2001. 23. Tµi liÖu phôc vô sinh ho¹t chi bé, sè 01/ TBNB th¸ng 1 n¨m 2002. 24. Tæng côc Thèng kª - Niªn gi¸m thèng kª n¨m 1995, Nhµ xuÊt b¶n Thèng kª, Hµ Néi, 1996. 25. Tæng côc Thèng kª - Niªn gi¸m thèng kª n¨m 1996, Nhµ xuÊt b¶n Thèng kª, Hµ Néi, 1997. 26. Tæng côc Thèng kª - Niªn gi¸m thèng kª n¨m 1997, Nhµ xuÊt b¶n Thèng kª, Hµ Néi, 1998. 27. §Æng §øc §¹m - §æi míi kinh tÕ ViÖt Nam, thùc tr¹ng vµ triÓn väng, Nhµ xuÊt b¶n Tµi chÝnh, Hµ Néi 1997. 28. TrÇn Anh Ph­¬ng, Quan hÖ gi÷a Ngo¹i th­¬ng víi t¨ng tr­ëng vµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ më, Nhµ xuÊt b¶n Khoa häc x· héi, Hµ néi, 1997. 29. Hång Vinh (chñ biªn) - C«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ N«ng nghiÖp, n«ng th«n. Mét sè vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn, Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 1998. 30. GS,TS. L­¬ng Xu©n Quú, GS,TS. NguyÔn ThÕ Nh· - §æi míi tæ chøc vµ qu¶n lý hîp t¸c x· trong N«ng nghiÖp, n«ng th«n, Nhµ xuÊt b¶n N«ng nghiÖp, Hµ Néi, 1999. 31. Hå ChÝ Minh - TuyÓn tËp, TËp 1, Nhµ xuÊt b¶n Sù thËt, Hµ Néi, n¨m 1980. 32. Bé m«n Kinh tÕ chÝnh trÞ häc, Tr­êng §¹i häc Kinh tÕ quèc d©n - Kinh tÕ chÝnh trÞ M¸c- Lª nin, TËp II, Nhµ xuÊt b¶n Gi¸o dôc, Hµ Néi, 1998. 33. TS. NguyÔn §×nh TÊn (chñ biªn) - Gi¸o tr×nh X· héi häc trong qu¶n lý - Häc viÖn ChÝnh trÞ quèc gia Hå ChÝ Minh, Hµ Néi, 2000.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docThực trạng về hoạt động BHXH đối với các HTX CNTTCN ở Việt Nam trong những năm qua.DOC
Luận văn liên quan