Tìm hiểu hệ thống thí nghiệm Lab - Volt

Ngày nay sự phát triển mạnh mẽ vượt bậc của khoa học kỹ thuật đặc biệt là công nghệ vi điện tử - vi xử lý đã kéo theo sự ra đời của các hệ thống thông tin đo lường ngày càng được tối ưu hóa về mọi mặt. Chúng gọn nhẹ hơn nhưng lại linh hoạt hơn, có thể đảm nhận được các công việc khó khăn hơn nhiều so với các hệ thống cũ. Trước kia trong các hệ thống đo lường vì các lý do kỹ thuật, công nghệ và yêu cầu lúc đó người ta chỉ thực hiện được việc thu thập số liệu ở một vài điểm đo, chủ yếu là các hệ tập trung không có sự tham gia của máy tính. Hệ thống này sử dụng các mạch biến áp, sensin, tín hiệu đưa về tính toán là tín hiệu tương tự. Ngày nay yêu cầu về một hệ thống thông tin đo lường trở nên phức tạp hơn rất nhiều. Nó đòi hỏi một lúc phải thu thập số liệu ở rất nhiều điểm đo, với số lượng lớn các tín hiệu. Các tín hiệu này yêu cầu phải đươc xử lý với độ chính xác cao, tốc độ xử lý phải nhanh để có thể đáp ứng được cho các hệ thống điều khiển phức tạp. Như vậy muốn xây dựng được một hệ thống thông tin đo lường bắt buộc phải tìm hiểu tính chất của các đại lượng thông tin cần thu thập. Từ các thông tin đó bằng cách áp dụng các kỹ thuật tiên tiến hiện đại mà ta có thể xây dựng được một hệ thống có thể đáp ứng được nhu cầu về thông tin của các quy trình công nghệ sản xuất. Trong khuôn khổ một bản đồ án tốt nghiệp em chỉ giới hạn ở việc nghiên cứu một hệ thống cụ thể và không quá phức tạp đó là hệ thống thí nghiệm EMS (Lab-Volt), mô hình nghiên cứu là các modul thí nghiệm của hệ thống. Đặc biệt là khối thu thập số liệu DAI 9061 (Data Acquisition Interface) của hệ thống. Modul này có nhiệm vụ thu thập các tín hiệu điện như dòng điện, điện áp và các đại lượng không điện đã được chuyển đổi về đại lượng điện như tốc độ, mômen từ các modul chức năng sau đó đưa về máy tính xử lý. Máy tính và phần mềm đi kèm được sử dụng để xử lý tính toán, hiển thị và lưu trữ các thông số mà modul Thu thập số liệu (DAI) chuyển về. Nội dung của đồ án đề cập đến các vấn đề sau: * Tổng quan về Hệ thống thông tin đo lường. * Các phương pháp thu thập tín hiệu điện. * Tìm hiểu tổng quan hệ thống Lab-Volt. * Tìm hiểu khối Thu thập số liệu (DAI) 9061. * Lập trình mô phỏng. Bản đồ án đã hoàn thành, hệ thống thí nghiệm Lab-Volt và đặc biệt là modul thu thập số liệu DAI 9061 đã được tìm hiểu rõ ràng, phần mềm lập trình mô phỏng được chạy thành công. Tuy nhiên do thời gian và trình độ có hạn nên nhất định không thể tránh khỏi các thiếu sót nên rất mong được thầy cô và bạn đọc tận tình giúp đỡ góp ý để bản đồ án được hoàn thiện hơn.

doc101 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 14/06/2013 | Lượt xem: 2653 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Tìm hiểu hệ thống thí nghiệm Lab - Volt, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
ö dông ®Õn ®iÖn trë nh­ c¸c bµi thÝ nghiÖm vÒ c¬ së kü thuËt ®iÖn nh­ : x¸c ®Þnh ®iÖn trë t­¬ng ®­¬ng cña c¸c bé ®iÖn trë kh¸c nhau m¾c song song hoÆc nèi tiÕp, x¸c ®Þnh ®­îc c«ng suÊt tiªu t¸n trong m¹ch, gi¶i quyÕt c¸c m¹ch m¾c nèi tiÕp vµ song song cña ®iÖn trë... 2. Modul t¶i dung kh¸ng 8331 (Capacitive Load) : Lµ c¸c bét tô ®iÖn víi c¸c møc ®iÖn dung kh¸c nhau, sö dông cho c¸c bµi thÝ nghiÖm c¬ së kü thuËt ®iÖn, t×m hiÓu ¶nh h­ëng cña tô ®iÖn trong m¹ch ®iÖn xoay chiÒu, mét chiÒu. Sö dông dông cô ®o ®Ó x¸c ®Þnh dung kh¸ng cña tô ®iÖn, ®o vµ x¸c ®Þnh ghãc lÖch pha gi÷a ®iÖn ¸p vµ dßng ®iÖn do tô ®iÖn g©y lªn. 4. Modul t¶i c¶m kh¸ng 8321 (Inductive Load) : Lµ c¸c cuén c¶m cã thÓ thay ®æi ®­îc ®iÖn c¶m mét c¸ch dÔ dµng trªn modul nµy nhê c¸c c«ngt¾c chuyÓn m¹ch. §­îc sö dông trong c¸c bµi thÝ nghiÖm t×m hiÓu ¶nh h­ëng cña ®iÖn c¶m trong m¹ch ®iÖn xoay chiÒu. Sö dông m¹ch ®o ®Ó x¸c ®Þnh c¶m kh¸ng cña ®iÖn c¶m vµ kh¶o s¸t gãc pha gi÷a dßng ®iÖn vµ ®iÖn ¸p trong m¹ch do ®iÖn c¶m g©y lªn. Ngoµi ra c¸c modul t¶i trë kh¸ng, t¶i dung kh¸ng, t¶i c¶m kh¸ng cßn ®­îc sö dông trong c¸c bµi thÝ nghiÖm x¸c ®Þng c«ng suÊt t¸c dông, c«ng suÊt ph¶n kh¸ng, vµ c«ng suÊt biÓu kiÕn, x¸c ®Þnh hÖ sè c«ng suÊt. Sö dông vect¬ ®Ó gi¶i m¹ch xoay chiÒu mét pha vµ ba pha vµ x¸c ®Þnh tæng trë cña m¹ch ®iÖn. C¸c kh¸i niÖm gãc pha, tæng trë vµ c«ng suÊt xoay chiÒu sÏ ®­îc kiÓm tra th«ng qua viÖc ®o m¹ch ®iÖn, kh¶o s¸t d¹ng sãng trong c¸c bµi thÝ nghiÖm liªn quan. B»ng c¸c modul nµy cßn cã thÓ tiÕn hµnh thÝ nghiÖn cho m¹ch xoay chiÒu 3 pha. Chøng minh sù kh¸c nhau gi÷a ®iÖn ¸p d©y vµ ®iÖn ¸p pha. X¸c ®Þnh c«ng suÊt t¸c dông, c«ng suÊt ph¶n kh¸ng, c«ng suÊt biÓu kiÕn. 5. Modul m¸y biÕn ¸p mét pha 8341 (Single-Phase Transformer) : Lµ mét m¸y biÕn ¸p mét pha ®­îc sö dông trong c¸c bµi thÝ nghiÖm cã sö dông m¸y biÕn ¸p ®Ó cã thÓ gi¶i thÝch vµ chøng minh c¸c ®Æc tÝnh lµm viÖc quan träng cña m¸y biÕn ¸p mét pha. Cã thÓ sö dông modul nµy ®Ó nèi c¸c cuén d©y cña m¸y biÕn ¸p thuËn cùc tÝnh hay ng­îc cùc tÝnh vµ chøng minh r»ng t¶i cã ®iÖn ¸p thø cÊp. ViÖc ®o ®iÖn ¸p vµ dßng ®iÖn cïng víi c¸c ®­êng cong t¶i cña m¸y biÕn ¸p sÏ ®­îc södông ®Ó nghiªn cøu ho¹t ®éng vµ ®Æc tÝnh lµm viÖc cña m¸y biÕn ¸p. 6. Modul m¸y biÕn ¸p ba pha 8348 (Three-Phase Transformer): Lµ mét m¸y biÕn ¸p ba pha dïng ®Ó t×m hiÓu vÒ cÊu t¹o vµ nguyªn lý ho¹t ®éng cña mét m¸y biÕn ¸p ba pha th«ng th­êng. Qua sö dông modul nµy ta cã thÓ hiÓu c¸c ®Æc tÝnh lµm viÖc cña m¸y biÕn ¸p ba pha. Cã thÓ nèi c¸c cuén d©y cña m¸y biÕn ¸p h×nh sao vµ tam gi¸c. KiÓm tra c¸c cuén d©y cã nèi ®óng quan hÖ pha kh«ng. ViÖc ®o ®iÖn ¸p vµ dßng ®iÖn ®­îc sö dông ®Ó nghiªn cøu ho¹t ®éng vµ ®Æc tÝnh lµm viÖc cña m¸y biÕn ¸p ba pha. 7. Modul §éng c¬ c¬ së/M¸y ®o m«men 8960 (Prime Mover /Dynamo-meter): §éng c¬ c¬ së trong modul nµy vÒ c¬ b¶n ho¹t ®éng nh­ mét bé biÕn ®æi ®iÖn ¸p - tèc ®é tuyÕn tÝnh. H­íng chuyÓn ®éng ®­îc x¸c ®Þnh theo cùc tÝnh cña ®iÖn ¸p nguån nu«i. §iÖn ¸p d­¬ng sÏ t¹o ra chuyÓn ®éng thuËn chiÒu kim ®ång hå hay chuyÓn ®éng d­¬ng, nÕu ®¶o cùc tÝnh cña ®iÖn ¸p cÊp th× sÏ t¹o ra chuyÓn ®éng ng­îc chiÒu kim ®ång hå hay chuyÓn ®éng ©m. Quan hÖ tèc ®é - ®iÖn ¸p lµ mét ®­êng th¼ng vµ ®iÖn ¸p cµng cao th× ®éng c¬ quay cµng nhanh. §éng c¬ c¬ së dïng mét ®éng c¬ ®iÖn mét chiÒu. B»ng modul §éng c¬ c¬ së/M¸y ®o m«men ta sÏ ®o ®­îc c¸c ®¹i l­îng nh­ m«men, tèc ®é, c«ng suÊt c¬ cña mét ®éng c¬. M¸y ®o m«men trong modul §éng c¬ c¬ së lµ mét thiÕt bÞ cã thÓ nèi trôc víi ®éng c¬ b»ng d©y c«roa. Nã th­êng ®­îc sö dông lµm t¶i cho c¸c ®éng c¬ ®Ó ®o tèc ®é vµ m«men ®Çu ra cña ®éng c¬, t¶i c¬ cña ®éng c¬ còng cã thÓ ®­îc thay ®æi trªn m¸y ®o m«men. B»ng m¸y nµy ta cã thÓ nghiªn cøu ®­îc ph¶n øng cña ®éng c¬ khi t¶i thay ®æi. 8. Modul §éng c¬ vµ M¸y ®iÖn mét chiÒu 8211 (DC Motos and Generators): Modul nµy bao gåm mét ®éng c¬ vµ mét m¸y ph¸t ®iÖn mét chiÒu. B»ng modul nµy cïng víi c¸c modul phô trî ta cã thÓ diÔn gi¶i ®­îc ho¹t ®éng cña ®éng c¬ vµ m¸y ph¸t ®iÖn mét chiÒu, x¸c ®Þnh ®­îc ®iÖn trë phÇn øng, x¸c ®Þnh ®­îc ®Æc tÝnh tèc ®é ®éng c¬ theo ®iÖn ¸p phÇn øng. 9. Modul §éng c¬ kh«ng ®ång bé xoay chiÒu (AC Induction Motors) : Modul nµy lµ mét ®éng c¬ kh«ng ®ång bé xoay chiÒu ®­îc sö dông ®Ó tr×nh bµy vµ gi¶i thÝch ho¹t ®éng cña mét ®éng c¬ kh«ng ®ång bé xoay chiÒu. 10. Modul ®éng c¬ ®ång bé (Synchronous Motors): Modul nµy lµ mét ®éng c¬ ®ång bé dïng kÕt hîp víi c¸c modul c¬ së trong bµi thÝ nghiÖm ®Ó cã thÓ chøng minh vµ gi¶i nghÜa c¸c ®Æc tÝnh vËn hµnh cña c¸c ®éng c¬ ®ång bé. 11. Modul M¸y ph¸t ®iÖn ®ång bé ba pha (Three-Phase Synchronous Generators): Trong phÇn nµy modul M¸y ph¸t ®iÖn ®ång bé ®­îc sö dông vµ t×m hiÓu vµ gi¶i thÝch râ ®­îc c¸c ®Æc tÝnh ho¹t ®éng cña m¸y ph¸t ®iÖn ®ång bé ba pha cã kÕt hîp víi ®éng c¬ ®ång bé. Cã thÓ chøng minh ho¹t ®éng kh«ng t¶i, ®Æc ®iÓm hiÖu chØnh hiÖu ®iÖn thÕ cña m¸y ph¸t ®iÖn ®ång bé ba pha sö dông ®éng c¬ ®ång bé (Synchronours Motor) III- T×m hiÓu mét sè modul trong hÖ thèng EMS Sau ®©y ta t×m hiÓu modul §éng c¬ c¬ së / M¸y ®o m«men vµ modul thu thËp sè liÖu 9061. 1. ChÕ ®é ho¹t ®éng cña modul §éng c¬ c¬ së/M¸y ®o m«men (Prime Mover/ Dynamometer): 1.1. §éng c¬ c¬ së trong modul §éng c¬ c¬ së/M¸y ®o m«men : VÒ c¬ b¶n ho¹t ®éng gièng nh­ mét bé biÕn ®æi ®iÖn ¸p - tèc ®é tuyÕn tÝnh nh­ m« t¶ nh­ h×nh vÏ: §Çu vµo (§iÖn ¸p) §Çu ra (Tèc ®é) §éng c¬ c¬ së §éng c¬ c¬ së lµ mét bé biÕn ®æi ®iÖn ¸p-tèc ®é H­íng cña chuyÓn ®éng ®­îc x¸c ®Þnh theo cùc tÝnh cña ®iÖn ¸p nguån nu«i. §iÖn ¸p d­¬ng sÏ t¹o ra chuyÓn ®éng thuËn chiÒu kim ®ång hå, NÕu ®¶o cùc tÝnh ®iÖn ¸p cÊp th× sÏ t¹o ra chuyÓn ®éng ng­îc chiÒu kim ®ång hå hay chuyÓn ®éng ©m. Quan hÖ gi÷a tèc ®é vµ ®iÖn ¸p lµ mét ®­êng th¼ng vµ ®iÖn ¸p cµng cao th× ®éng c¬ quay cµng nhanh. §éng c¬ c¬ së nµy sö dông ®éng c¬ mét chiÒu. Mµn hiÓn thÞ sè trªn modul §éng c¬ c¬ së /M¸y ®o m«men sÏ cho phÐp ®äc trùc tiÕp gi¸ trÞ cña tèc ®é hoÆc ®iÖn ¸p. Khi nèi c¸c ®Çu ra SPEED vµ TORQUE tíi c¸c ®Çu vµo t­¬ng øng cña modul Thu thËp sè liÖu 9061(DAI) sÏ cho phÐp ®o ®¹c vµ hiÓn thÞ tèc ®é vµ m«men ë c¸c cöa sæ ®o N vµ T cña phÇn mÒm LVDAM. Tèc ®é ®­îc hiÓn thÞ hoÆc trùc tiÕp trªn modul hoÆc trªn cöa sæ ®o N cña phÇn mÒm LVDAM lµ tèc ®é quay tøc thêi cña ®éng c¬ c¬ së nã cã trÞ d­¬ng cho chuyÓn ®éng quay theo chiÒu kim ®ång hå vµ cã trÞ ©m cho chiÒu ng­îc l¹i. §Ó quay th× ®éng c¬ c¬ së ph¶i t¹o ra mét m«men tõ MT cÇn thiÕt ®Ó th¾ng tÊt c¶ c¸c lùc c¶n trë chuyÓn ®éng quay. Tæng hîp ¶nh h­ëng cña tÊt c¶ c¸c lùc ®ã sÏ t¹o ra mét m«men chèng l¹i chuyÓn ®éng quay. Momen nµy ®­îc gäi lµ m«men c¶n MC . KÕt qu¶ lµ khi ®éng c¬ c¬ së quay, m«men tõ MT vµ m«men c¶n MC lµ b»ng nhau vÒ ®é lín nh­ng tr¸i dÊu. M«men c¶n ®­îc hiÓn thÞ hoÆc trùc tiÕp trªn modul hoÆc trªn cöa sæ ®o N cña phÇn mÒm LVDAM. V× vËy, m«men hiÓn thÞ cho chuyÓn ®éng theo chiÒu kim ®ång hå (chuyÓn ®éng d­¬ng ) lµ ©m. M«men hiÓn thÞ cho chuyÓn ®éng ng­îc chiÒu kim ®ång hå (ChuyÓn ®éng ©m) sÏ lµ d­¬ng. Nãi c¸ch kh¸c, m«men vµ tèc ®é ®­îc hiÓn thÞ cña §éng c¬ c¬ së lu«n ng­îc dÊu nhau. 1.2. M¸y ®o m«men trong modul §éng c¬ c¬ së/M¸y ®o m«men : M¸y ®o m«men trong modul §éng c¬ c¬ së/M¸y ®o m«men lµ mét thiÕt bÞ cã thÓ nèi trôc víi ®éng c¬ b»ng d©y c«roa. Nã th­êng dïng t¶i c¬ cho c¸c ®éng c¬ ®Ó ®o tèc ®é vµ m«men ®Çu ra cña ®éng c¬. T¶i c¬ cña ®éng c¬ cã thÓ thay ®æi ®­îc b»ng c¸ch xoay nóm LOAD CONTROL trªn M¸y ®o m«men. M¸y nµy cho phÐp chóng ta nghiªn cøu ph¶n øng cña ®éng c¬ khi t¶i thay ®æi. Còng nh­ víi §éng c¬ c¬ së, mét mµn hiÓn thÞ sè trªn modul §éng c¬ c¬ së / M¸y ®o m«men sÏ cho phÐp ®äc trùc tiÕp c¸c gi¸ trÞ tèc ®é hay m«men. Nèi c¸c ®Çu ra SPEED vµ TORQUE trªn modul nµy tíic¸c ®Çu vµo t­¬ng øng cña modul DAI sÏ cho phÐp ®o ®¹c vµ hiÓn thÞ tèc ®é vµ m«men ë c¸c cöa sæ ®o N vµ T cña phÇn mÒm LVDAM. Tèc ®é ®­îc hiÓn thÞ hoÆc trùc tiÕp trªn modul hoÆc trªn cöa sæ ®o N cña phÇn mÒm LVDAM lµ tèc ®é quay tøc thêi cña §éng c¬ c¬ së. Nã cã trÞ d­¬ng cho chuyÓn ®éng theo chiÒu quay ®ång hå vµ cã trÞ ©m cho chuyÓn ®éng ng­îc chiÒu quay ®ång hå. 2. Modul thu thËp sè liÖu 9061: Khèi thu thËp sè liÖu 9061 cã nhiÖm vô thu thËp sè liÖu tõ c¸c modul chøc n¨ng ®­a vÒ m¸y tÝnh xö lý, c¸c tÝn hiÖu nµy lµ c¸c tÝn hiÖu dßng ®iÖn vµ ®iÖn ¸p. S¬ ®å khèi cña khèi thu thËp sè liÖu 9061 nh­ sau: ChuyÓn ®æi ChuÈn hãa A/D Chän kªnh C¸c modul chøc n¨ng M¸y tÝnh S¬ ®å khèi cña khèi thu thËp sè liÖu 9061. TÝn hiÖu tõ c¸c modul chøc n¨ng vÒ ®­îc chuyÓn ®æi chuÈn hãa thanh tÝn hiÖu ®iÖn ¸p cã møc -5V ¸ +5V . Sau ®ã tÝn hiÖu ®· ®­îc chuÈn ho¸ nµy ®­îc ®­a ®Õn bé chän kªnh. Khi m¸y tÝnh cÇn ®äc sè liÖu ë kªnh nµo th× sÏ cho tÝn hiÖu kªnh ®ã ®i qua tíi bé chuyÓn ®æi A/D. Lóc nµy tÝn hiÖu t­¬ng tù sÏ ®­îc chuyÓn thµnh tÝn hiÖu sè vµ ®i tíi m¸y tÝnh ®Ó xö lý. Ch­¬ng IV : Khèi thu thËp sè liÖu 9061 I- §Æt vÊn ®Ò: Nh÷ng n¨m gÇn ®©y m¸y tÝnh ®­îc sö dông ngµy cµng nhiÒu trong c¬ quan, tr­êng häc, c¸c nghµnh kinh tÕ vµ ngay c¶ trong c¸c gia ®×nh. Theo ®µ ph¸t triÓn, viÖc øng dông m¸y vi tÝnh trong kü thuËt ®o l­êng còng t¨ng lªn. ¦u ®iÓm næi bËt cña viÖc øng dông m¸y vi tÝnh ®o l­êng lµ: Cã thÓ ®äc ®­îc kÕt qu¶ ®o mét c¸ch râ rµng th«ng qua hiÓn thÞ b»ng sè hoÆc ®å thÞ lªn mµn h×nh. Cã thÓ in kÕt qu¶ ®o th«ng qua m¸y in hoÆc ®Ýa cøng, ®Üa mÒm. Tù ®éng ghi l¹i vµo ®Üa cøng hoÆc ®Üa mÒm ... c¸c kÕt qu¶ ®o hay gi¸ trÞ tøc thêi cña tÝn hiÖu ®o. §iÒu khiÓn c¸c kh©u ®o cho phï hîp víi nhu cÇu ng­êi sö dông nh­ chän kªnh, thang ®o... M· ho¸ tÝn hiÖu ®o. GhÐp nèi víi kªnh liªn l¹c ®Ó truyÒn tÝn hiÖu ®i xa. ViÖc sö dông m¸y vi tÝnh PC trong lÜnh vùc ®o l­êng vµ ®iÒu khiÓn ®ßi hái ph¶i ghÐp nèi m¸y vi tÝnh víi c¸c thiÕt bÞ ë bªn ngoµi (thiÕt bÞ ngo¹i vi) vµ h×nh thµnh mét hÖ thèng, trong ®ã c¸c phÇn tö nhËp d÷ liÖu vµo vµ c¸c ®Çu ®o th× liªn tôc kiÓm tra ®Ó cËp nhËt d÷ liÖu b»ng mét ch­¬ng tr×nh. S¬ ®å nguyªn lý cña hÖ thèng thu thËp sè liÖu LABVOLT nh­ h×nh vÏ trang sau: ChuyÓn ®æi tÝn hiÖu A/D MVT TÝn hiÖu ®o §èi t­îng ®o ë ®©y lµ dßng ®iÖn vµ ®iÖn ¸p. Tõ tÝn hiÖu dßng ®iÖn vµ ®iÖn ¸p tõ ®­îc ®­a tíi ®Çu vµo khèi thu thËp sè liÖu 9061. Bé chuyÓn ®æi tÝn hiÖu dïng ®Ó chÈn ho¸ tÝn hiÖu ®o thµnh tÝn hiÖu ®iÖn ¸p 0 ¸ 5 (V) ®Ó ®­a tíi bé chuyÓn ®æi A/D. Bé chuyÓn ®æi A/D cã nhiÖm vô chuyÓn tÝn hiÖu ®iÖn ¸p ®Çu vµo (Analog) thµnh tÝn hiÖu sè (Digital) ®Ó ®­a tíi m¸y vi tÝnh. II- Khèi thu thËp sè liÖu 9061 1, Thu thËp tÝn hiÖu vÒ dßng ®iÖn : §Ó lÊy ®­îc tÝn hiÖu vÒ dßng ®iÖn ®­a vµo m¸y vi tÝnh th× tÝn hiÖu dßng ®iÖn ph¶i ®­îc chuyÓn thµnh tÝn hiÖu ®iÖn ¸p vµ sau ®ã chuyÓn thµnh tÝn hiÖu sè ®Ó ®­a vµo m¸y vi tÝnh. S¬ ®å khèi nh­ sau : A/D ChuyÓn ®æi d¶i ®o Khèng chÕ T¹o ®iÖn ¸p tû lÖ MVT i a) T¹o ®iÖn ¸p tû lÖ : T¹o ®iÖn ¸p tû lÖ lµ kh©u chuyÓn tÝn hiÖu dßng ®iÖn thµnh tÝn hiÖu ®iÖn ¸p. §Çu vµo cña khèi nµy lµ dßng ®iÖn cÇn ®o, ®Çu ra lµ tÝn hiÖu ®iÖn ¸p. T¹o ®iÖn ¸p tû lÖ ura ivµo M« t¶ b»ng c«ng thøc to¸n häc nh­ sau : ura= f(ivµo); - ViÖc ®o dßng ®iÖn ®­îc tiÕn hµnh b»ng c¸ch ¸p dông ®Þnh luËt ¤m, trong ®ã ta ®o sôt ¸p ë trªn mét ®iÖn trë do dßng ®iÖn cÇn ®o ®i qua. ura i R S¬ ®å nh­ sau: ¸p dông ®Þnh luËt ¤m ta cã : ura= i.R. Tõ ®ã ta thÊy biÕt ®­îc ®iÖn ¸p ra ura ta cã thÓ tÝnh ®­îc i th«ng qua c«ng thøc: i = ura/R; Tuú thuéc vµo trÞ sè dßng ®iÖn Imax cÇn ®o ta chän R cho phï hîp. Ph­¬ng ph¸p nµy cã ­u ®iÓm lµ ®é t¸c ®éng nhanh, ®é chÝnh s¸c cao v× ®é chÝnh s¸c chñ yÕu phô thuéc vµo ®iÖn trë, thay ®æi thang ®o vµ hiÖu chØnh dÔ dµng b»ng c¸ch thay ®æi ®iÖn trë hoÆc dïng biÕn trë. Mét ­u ®iÓm quan träng n÷a lµ linh kiÖn ®¬n gi¶n rÎ tiÒn l¾p r¸p dÔ dµng... Trong hÖ thèng thu thËp sè liÖu 9061 ng­êi ta ®· s­ dông ph­¬ng ph¸p nµy ®Ó t¹o ®iÖn ¸p tû lÖ víi dßng ®iÖn. b) Khèi chuyÓn ®æi d¶i ®o: §iÖn ¸p ra tõ khèi t¹o ®iÖn ¸p tû lÖ cã gi¸ trÞ trong kho¶ng -5v ¸ +5v nh­ng thÕ ®iÖn ¸p nµy v¬i ®©t lµ rÊt lín do ®ã ta kh«ng thÓ ®­a tíi ngay bé chuyÓn ®æi A/D ®­îc mµ cÇn ph¶i ®­a tíi bé chuyÓn ®æi d¶i ®o tøc lµ chuyÓn ®iÖn ¸p vi ph©n gi÷a hai d©y dÉn tõ ®Çu ra cña bé t¹o ®iÖn ¸p tû lÖ thµnh thÕ ®iÖn ¸p víi ®Êt n»m trong kho¶ng -5v ¸ +5v. Ph­¬ng ph¸p dïng IC b¸n dÉn lo¹i 9625 (m¹ch trõ ®iÖn ¸p ). ¦u ®iÓm cña ph­¬ng ph¸p nµy lµ ®¬n gi¶n dÔ dµng l¾p r¸p, ®é chÝnh s¸c cao, hiÖu chØnh dÔ dµng. S¬ ®å nguyªn lý nh­ sau : - + ura R2 R2 R1 R1 uv Khi biÕt ®­îc ®iÖn ¸p ra ta cã thÓ tÝnh ®­îc ®iÖn ¸p vµo th«ng qua biÓu thøc sau: . Tr­êng hîp nµy cã sai sè nhá, sö dông IC cã s½n vµ dÔ dµng hiÖu chØnh. c) Khèi khèng chÕ: §èi víi m¸y vi tÝnh th× t¹i mét thêi ®iÓm chØ lµm ®­îc mét viÖc do ®ã t¹i mét thêi ®iÓm m¸y vi tÝnh chØ ®äc ®­îc mét kªnh. §Ó tr¸nh tr­êng hîp nhiÒu tÝn hiÖu ®ång thêi ®­a vµo m¸y vi tÝnh t¹i mét thêi ®iÓm th× mçi kªnh ph¶i cã mét bé khèng chÕ hoÆc ph¶i cã chung mét bé khèng chÕ ®Ó cho t¹i mét thêi ®iÓm chØ cã mét tÝn hiÖu cña mét kªnh ®­îc ®­a vµo. §èi víi bé thu thËp sè liÖu nµy dïng m¹ch chän kªnh 30359 cho tõng kªnh. S¬ ®å m¾c nh­ sau: 30359 CS +5V -5V ur uv A0 IC 30359 lµ IC chän kªnh víi ®Çu vµo lµ tÝn hiÖu mét chiÒu hoÆc xoay chiÒu. §èi víi tÝn hiÖu mét chiÒu th× sö dông nguån +5V vµ 0V(®Êt) thay cho nguån +5V vµ -5V, cßn tÝn hiÖu th× sö dông nguån ±5V. TÝn hiÖu sÏ ®­îc phÐp ®i qua khi A0 = ‘1’ vµ CS = ‘0’, tÝn hiÖu sÏ kh«ng ®­îc phÕp ®i qua nÕu A0 = ‘0’ hoÆc CS = ‘1’. 2- Thu thËp tÝn hiÖu ®iÖn ¸p: Tr­íc khi tÝn hiÖu ®iÖn ¸p ®­îc ®­a tíi m¸y vi tÝnh th× tÝn hiÖu ®iÖn ¸p ph¶i ®­îc chuyÓn ®æi thµnh tÝn hiÖu sè. S¬ ®å khèi cña khèi thu thËp tÝn hiÖu ®iÖn ¸p nh­ sau: A/D ChuyÓn ®æi d¶i ®o Khèng chÕ T¹o ®iÖn ¸p tû lÖ MVT uv a, Khèi t¹o ®iÖn ¸p tû lÖ: Khèi t¹o ®iÖn ¸p tû lÖ lµ khèi chuyÓn tÝn hiÖu ®iÖn ¸p cÇn ®o thµnh tÝn hiÖu ®iÖn ¸p trong kho¶ng -5V ¸ +5V. Trong hÖ thèng thu thËp sè liÖu sè liÖu 9061 sö dông ph­¬ng ph¸p ph©n ¸p ®iÖn trë ®Ó t¹o tÝn hiÖu ®iÖn ¸p tû lÖ. S¬ ®å nguyªn lý nh­ sau: uv ur R1 R2 HÖ sè ph©n ¸p ®­îc tÝnh lµ : m = . Tõ h×nh vÏ ta cã: ur = ; Ta cã thÓ tÝnh ®­îc ®iÖn ¸p cÇn ®o th«ng qua biÓu thøc uv = ur.m. Ng­êi ta cßn chÕ t¹o ph©n ¸p cã hÖ sè ph©n ¸p thay ®æi tuú ý. Th«ng th­êng ®ã lµ mét biÕn trë thay thÕ cho ®iÖn trë R2. S¬ ®å nh­ sau : uv ur R1 R2 b, Khèi chuyÓn ®æi d¶i ®o: TÝn hiÖu thu thËp tõ khèi t¹o ®iÖn ¸p tû lÖ lµ ®iÖn ¸p vi sai trong kho¶ng tõ -5V ¸ +5V. Nh­ng thÕ ®iÖn ¸p cña ®iÖn ¸p nµy so víi ®Êt lµ rÊt lín ®Ó cho bé biÕn ®æi A/D lµm viÖc ®­îc víi tÝn hiÖu nµy th× cÇn ph¶i chuyÓn ®æi thµnh tÝn hiÖu ®iÖn ¸p -5V ¸ +5V so víi ®Êt. §Ó chuyÓn ®æi d¶i ®iÖn ¸p cã nhiÒu ph­¬ng ph¸p nh­ dïng photo-tranzito, biÕn ®iÖn ¸p hoÆc m¹ch trõ ®iÖn ¸p. Khèi thu thËp sè liÖu nµy dïng m¹ch trõ ®iÖn ¸p sö dông IC 9624 cã nguyªn lý ho¹t ®éng nh­ ®· nªu ë m¹ch chuyÓn ®æi d¶i ®o cña khèi thu thÊp tÝn hiÖu dßng ®iÖn. c, Bé khèng chÕ: Ta sö dông bé khèng chÕ 30359, nguyªn lý ho¹t ®éng ®· nªu ë phÇn khèng chÕ tÝn hiÖu dßng ®iÖn. 3- Bé chuyÓn ®æi A/D Trong hÖ thèng thu thËp sè liÖu 9061 ng­êi ta sö dông vi m¹ch ICL 7109 lµm bé biÕn ®æi A/D 12 bit. Bé biÕn ®æi nµy ho¹t ®éng theo ph­¬ng ph¸p hai ®é dèc (dual slop), tÝn hiÖu analog vµo n»m trong gi¶i tõ 0¸5V hoÆc trong kho¶ng -5¸5V tuú thuéc theo yªu cÇu cÇn chuyÓn ®æi. ¦u ®iÓm næi bËt cña bé biÕn ®æi nµy lµ ®é chÝnh x¸c cao, ®Æc tÝnh khö nhiÔu tèt. Víi 12 bÝt d÷ liÖu vµ mét bit dÊu cã thÓ m· ho¸ ®­îc chÝnh x¸c ®Õn 0,1V ®iÖn ¸p cÇn ®o vµ chÝnh x¸c ®Õn 0,01A dßng ®iÖn cÇn ®o. * Nguyªn lý ho¹t ®éng cña m¹ch ADC dïng tÝn hiÖu víi hai ®é dèc: Trong hÖ thèng thu thËp sè liÖu 9061 ng­êi ta sö dông vi m¹ch ICL 7109 lµm bé biÕn ®æi A/D 12 bit. Bé biÕn ®æi nµy ho¹t ®éng theo ph­¬ng ph¸p hai ®é dèc (dual slop), tÝn hiÖu analog vµo n»m trong gi¶i tõ 0¸5V hoÆc trong kho¶ng -5¸5V tuú thuéc theo yªu cÇu cÇn chuyÓn ®æi. ¦u ®iÓm næi bËt cña bé biÕn ®æi nµy lµ ®é chÝnh s¸c cao, dÆc tÝnh khö nhiÔu tèt. Víi 12 bÝt d÷ liÖu vµ mét bit dÊu cã thÓ m· ho¸ ®­îc chÝnh s¸c ®Õn 0,1V ®iÖn ¸p cÇn ®o vµ chÝnh s¸c ®Õn 0,01A dßng ®iÖn cÇn ®o. S¬ ®å nguyªn lý cña m¹ch ADC dïng tÝn hiÖu víi hai ®é dèc nh­ h×nh vÏ trang sau: - + - + QN JN c KN QN-1 Jn-1 c KN-1 Q1 J1 c K1 1 Bé ®Õm N tÇng 1 1 c R S UV 1 UchuÈn 2 Bé so s¸nh Uss S¬ ®å nguyªn lý cña m¹ch ADC dïng tÝn hiÖu víi hai ®é dèc C¸c phÇn tö chÝnh cña m¹ch gåm: kho¸ ®iÖn S, m¹ch tÝch ph©n, m¹ch so s¸nh, cæng AND ®ãng më xung nhÞp vµo m¹ch ®Õm vµ m¹ch ®iÒu khiÓn kho¸ ®iÖn. §Ó ®¬n gi¶n cho viÖc gi¶i thÝch sù lµm viÖc cña m¹ch ta gi¶ thiÕt r»ng UV lµ ®iÖn thÕ ©m. Ban ®Çu m¹ch ®Õm ë tr¹ng th¸i Reset (000...), m¹ch ®iÒu khiÓn gi÷ kho¸ ®iÖn S ë vÞ trÝ 1 vµ tô ®iÖn C kh«ng cã ®iÖn. Do sù lÊy tÝch ph©n cña Uv mµ ®iÖn thÕ ë ®Çu ra cña m¹ch tÝch ph©n Utp t¨ng dÇn theo chiÒu d­¬ng víi mét tèc ®é kh«ng ®æi. Lóc nµy ë ®Çu ra cña m¹ch so s¸nh sedx cã Uso s¸nh ë tr¹ng th¸i cao v× sù so s¸nh x¶y ra gi÷a Utp víi 0V (®Êt), do vËy cæng AND më cho phÐp xung nhÞp vµo m¹ch ®Õm. M¹ch ®Õm sÏ ®Õm lªn cho ®Õn khi hÕt dung l­îng (000...) vµ sù Reset cña nã sau ®ã sÏ kÝch thÝch m¹ch ®iÒu khiÓn kho¸ ®iÖn ®­a S vÒ vÞ trÝ 2. Lóc nµy m¹ch sÏ lÊy tÝch ph©n UchuÈn. Ta chän lu«n lu«n tr¸i dÊu víi Uv cho nªn Utp gi¶m dÇn víi mét tèc ®é kh«ng ®æi. M¹ch ®Õm vÉn tiÕp tôc ®Õm tõ tr¹ng th¸i Reset lªn cao (mµ kh«ng ngõng lóc nµo). T×nh tr¹ng nµy sÏ kÐo dµi cho ®Õn khi Utp b»ng kh«ng th× Uso s¸nh còng sÏ b»ng kh«ng lµm cæng AND ®ãng l¹i vµ do ®ã m¹ch ®Õm ngõng ho¹t ®éng. Sè ®Õm ®­îc trong m¹ch ®Õm sÏ lµ tÝn hiÖu sè t­¬ng ®­¬ng cña tÝn hiÖu sè t­¬ng ®­¬ng cña tÝn hiÖu t­¬ng tù Uv. BiÓu ®ß thêi gian m« t¶ ho¹t ®éng cña m¹ch ADC nµy nh­ sau : t1 t2 H A TÝch ph©n Uv TÝch ph©n UchuÈn Uss +U 0 0 S ë 1 S ë 2 Trong kho¶ng thêi gian t2 (lÊy tÝch ph©n UchuÈn) th× UchuÈn, ®iÖn trë R vµ tô ®iÖn C cã c¸c gi¸ trÞ kh«ng ®æi nªn ®é dèc cña Utp lµ h»ng sè do ®ã tû lÖ víi chiÒu cao AH. Cßn trong kho¶ng thêi gian t1 (lÊy tÝch ph©n Uv) th× v× t1 chÝnh lµ tÝch sè dung l­îng m¹ch ®Õm nh©n víi chu kú cña dao ®éng chuÈn cho nªn AH l¹i tû lÖ víi Uv còng cã nghÜa lµ sè xung ®Õm ®­îc trong thêi gian nµy tû lÖ víi Uv. Ta cã thÓ tÝnh to¸n c¸c gi¸ trÞ trªn nh­ sau: - khi lÊy tÝch ph©n Uv trong kho¶ng thêi gian tõ 0 ®Õn t1 ta cã : - Khi lÊy tÝch ph©n UchuÈn trong kho¶ng tõ 0 ®Õn t2 ta cã: Hay : . So s¸nh hai kÕt qu¶ trªn, ta cã: . Hay : . KÕt qu¶ nµy kh¼ng ®Þnh r»ng thêi gian t2 (s­ên sau) lu«n tØ lÖ víi ®iÖn thÕ vµo Uv. Cßn dÊu trõ cã mÆt trong biÓu thøc th× cho thÊy Uv vµ UchuÈn lu«n kh¸c dÊu. B©y giê nÕu gäi N1 lµ sè chu kú dao ®éng chuÈn ®Õm ®­îc trong thêi gian t1 (nghÜa lµ bé ®Õm sö dông trong m¹ch ph¶i cã dung l­îng N1), N2 lµ sè chu kú dao ®éng chuÈn ®Õm ®­îc trong thêi gian t2 vµ T lµ chu kú cña dao ®éng chuÈn, ta cã : t1 = N1T. t2 = N2T. Do ®ã : Uv = . Suy ra : . Tõ kÕt qu¶ trªn, ta cã c¸c nhËn xÐt sau : Sè chu kú dao ®éng (N2) trong thêi gian t2 kh«ng phô thuéc vµo h»ng sè thêi gian RC cña m¹ch tÝch ph©n cho nªn viÖc trän R vµ C kh«ng cÇn chÝnh x¸c. KÕt qu¶ kh«ng phô thuéc vµo chu kú cña dao ®éng chuÈn T nghÜa lµ m¹ch dao ®éng chuÈn kh«ng cÇn ph¶i cã ®é æn ®Þnh cao. V× lÊy tÝch ph©n nªn c¸c t¹p ©m (nÕu cã) kh«ng g©y ra ¶nh h­ëng lín ®èi víi kÕt qu¶ (v× t¹p ©m bÞ lo¹i bá). S¬ ®å bé biÕn ®æi A/D 12 bit dïng ICL 7109 nh­ h×mh vÏ sau: ICL 7109 Run Pol OR B12 B11 B10 B9 B7 B8 B6 B5 B4 B3 B2 B1 LOAD TEST Uvµo 26 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 20 17 INH INL 35 34 -5v +5v + 28 40 D11 D10 D9 D8 D7 D6 D5 D4 D3 D2 D1 D0 Bé biÕn ®æi A/D ICL 7109 lµ bé biÕn ®æi A/D 12 bit víi c¸c lèi ra 3 tr¹ng th¸i (tristate) t­¬ng thÝch TTl. Ngoµi 12 bit d­ liÖu vµ mét bÝ dÊu cßn cã mét bit qu¸ thang (trµn: overflow). C¸c th«ng sè kü thuËt cña IC 7109 nh­ sau: §é ph©n gi¶i 12 bit. C¸c lèi vi ph©n ®èi víi ®iÖn ¸p vµo vµ nguån so s¸nh. Dßng tiªu thu b×nh th­êng kho¶ng 1,5 mA. Bit qu¸ thang (overflow). Nguån nu«i ±5V. Nguyªn lý ho¹t ®éng nh­ sau: Tr­íc hÕt ch©n Run ph¶i ®­îc ®Æt lªn møc High. Sau ®ã vi m¹ch thùc hiÖn mét lÇn biÕn ®æi. TÝn hiÖu LOAD sÏ b¸o hiÖu thêi ®iÓm nµo c¸c bit d÷ liÖu cã gi¸ trÞ s½n sµng. Khi ®ã ta cã thÓ nhËn tÝn hiÖu tõ c¸c lèi ra B1 ¸ B12. §Ó ®­a ®­îc tÝn hiÖu tõ khèi thu thËp sè liÖu 9061 vµo bus m¸y vi tÝnh ta cÇn ph¶i cã mét khèi ghÐp nèi. Khèi ghÐp nèi ®ãng vai trß trung chuyÓn tin (nhËn vµ truyÒn) gi÷a khèi thu thËp sè liÖu 9061 vµ m¸y vi tÝnh. S¬ ®å khèi cña khèi thu thËp sè liÖu 9061 ghÐp nèi víi m¸y vi tÝnh nh­ sau: ChuyÓn ®æi tÝn hiÖu Khèng chÕ (chän kªnh) A/D Gi¶i m· ®Þa chØ Bé ®Öm d÷ liÖu BUS MT + Bé ®Öm d÷ liÖu trong hÖ thèng nµy sö dông vi m¹ch 74LS 245. Vi m¹ch nµy cho phÐp vµo/ra sè liÖu theo hai chiÒu nhê ch©n DIR. ë trong hÖ thèng nµy ta chØ cÇn ®äc sè liÖu nªn chØ cÇn tÝn hiÖu ®i mét chiÒu. Khi ch©n DIR lµ tÝch cùc thÊp, cho phÕp tÝn hiÖu vµo khi ch©n DIR lµ tÝch cùc cao th× cho phÐp tÝn hiÖu ®­îc ®­a ra. Vi m¹ch nµy cã 8 bit nªn khi cÇn sö dông cho 12 bit ta dïng 2 vi m¹ch m¾c song song nhau. Mét vi m¹ch ®Öm 8 bit thÊp cßn vi m¹ch kia ®Öm 4 bit cao cßn l¹i. §Çu ra cña hai vi m¹ch nµy ®­îc nèi víi bus d÷ liÖu cña m¸y vi tÝnh. S¬ ®å bè trÝ ch©n cña hai vi m¹ch nµy nh­ h×nh vÏ sau: 74LS 245 Ucc G B1 B2 B3 B4 B5 B6 B7 B8 DIR A1 A2 A3 A4 A5 A6 A7 A8 GND 20 11 1 10 S¬ ®å bè trÝ ch©n cña vi m¹ch 74LS245. Sù ghÐp nèi nµy cho phÐp vi xö lý ®äc d÷ liÖu tõ bus d÷ liÖu trong xuÊt qu¸ tr×nh thùc hiÖn lÖnh ®äc sè liÖu. S¬ ®å nguyªn lý m¹ch ®Öm d÷ liÖu nh­ sau: (IC2) Ucc A3 D0 D1 D2 D3 D4 D5 D6 D7 20 11 1 10 (IC3) Ucc A3 D8 D9 D10 D11 20 11 1 10 (IC1) Ucc A3 OR POL RUN 20 11 1 10 D0 BUS MT D11 + Bé gi¶i m· ®Þa chØ trong hÖ thèng nµy sö dông vi m¹ch 74HC 138. §©y lµ mét trong c¸c vi m¹ch dïng ®Ó gi¶i m· ®Þa chØ th«ng dông hiÖn nay,th­êng ®­îc t×m thÊy trong c¸c hÖ thèng vi xö lý, v× bé gi¶Ø m· nµy t¸c ®éng nhanh, ®é trÔ nhá kho¶ng 13 ns. S¬ ®å ch©n cña vi m¹ch nµy nh­ h×nh vÏ sau: 74HC138 +Ucc 0 1 2 3 4 5 6 A B C G2A G2B G1 7 GND Vi m¹ch cã ba lùa chän: A, B vµ C. M· ë c¸c lèi vµo nµy sÏ quyÕt ®Þnh lèi ra nµo trong t¸m lèi ra (0 ®Õn 7) mµ b×nh th­êng ë møc High sÏ ®­îc nèi xuèng mass (low). Hai lèi kÝch ho¹t ë møc Low (G2A Vµ G2B) vµ mét lèi vµo kÝch ho¹t ë møc High (G1) sÏ quyÕt ®Þnh lèi ra t­¬ng øng víi m· nhÞ ph©n sÏ ®­îc nèi xuèng mass hoÆc gi÷ nguyªn ë møc High Ta cã b¶ng tr¹ng th¸i nh­ sau : Lèi vµo Lèi ra IN END A B C 0 1 2 3 4 5 6 7 X 1 X 0 1 0 1 0 1 0 1 0 1 0 1 0 1 0 X X X X X X 0 0 0 0 0 1 0 1 0 0 1 1 1 0 0 1 0 1 1 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 0 §Ó ghÐp nèi ®­îc víi m¸y vi tÝnh qua card më réng th× ta ph¶i biÕt ®­îc ®Þa chØ nµo m¸y vi tÝnh dµnh cho card më réng. B¶ng ®Þa chØ vµo/ra trong m¸y vi tÝnh nh­ sau: §Þa chØ vµo/ra Chøc n¨ng 000-01F 020-03F 040-04F 060-06F 070-07F 080-089F 0A0-0AF 0C0-0CF 0E0-0EF 0F8-FF 1F0-1F8 200-20F 278-27F 2B0-2DF 2E8-2EF 2F8-2FF 300-31F 320-32F 360-36F 378-37F 380-38F 3A0-38F 3B0-3BF 3C0-3CF 3D0-3DF 3E8-3EF 3F0-3F7 3F8-3FF Bé ®iÒu khiÓn DMA1. Bé ®iÒu khiÓn ng¾t. Bé ph¸t thêi gian. Bé kiÓm tra bµn phÝm. §ång hå thêi gian thùc. Thanh ghi trong DMA. Bé ®iÒu khiÓn ng¾t 2. Bé ®iÒu khiÓn DMA2. Dù tr÷ cho b¶n m¹ch chÝnh. Bé ®ång xö lý. Bé ®iÒu khiÓn ®Üa cøng. Cæng dïng cho trß ch¬i. Cæng song song thø hai hay LPT2. Dïng cho card EGA2. Dïng cho cæng nèi tiÕp thø 4 (COM 4). Dïng cho cæng nèi tiÕp thø 2 (COM2). Dïng cho card më réng. Bé ®iÒu khiÓn ®Üa cøng. Cæng nèi m¹ng (LAN). Dïng cho cæng song song thø nhÊt (LPT1). Cæng nèi tiÕp ®ång bé 2. Cæng nèi tiÕp ®ång bé 1. Mµn h×nh ®¬n s¾c. Dïng cho card EGA. Dïng cho card CGA. Dïng cho cæng nèi tiÕp th­ 3 (COM3). Dïng cho bé ®iÒu khiÓn ®Üa mÒm. Cæng nèi tiÕp thø nhÊt (COM1). B¶ng ®Þa chØ vµo ra trong m¸y vi tÝnh Nh×n vµo b¶ng ®Þa chØ vµo/ra cña m¸y vi tÝnh ta thÊyc¸c ®Þa chØ tõ 300-31F ®· ®­îc dù tÝnh dïng cho card më réng. C¸c ®­êng dÉn ®Þa chØ dïng cho vïng nµy lµ A0 ¸ A9. Th«ng th­êng th× c¸c ®Þa chØ mµ m¸y vi tÝnh cã thÓ trao ®æi víi card më réng cã thÓ ®­îc ®Æt chÝnh trªn card vµ ®Æt b»ng phÇn cøng nh­ vËy b¶n th©n card tr­íc khi c¾m vµo r·nh c¾m më réng th× ®· mang ®Þa chØ cña nã sau nµy m¸y vi tÝnh chØ cÇn trao ®æi víi ®Þa chØ ®ã ta dïng phÇn mÒm vµ ®­a ®Þa chØ card ®ã truyÒn trªn ®­êng dÉn ®Þa chØ tíi card khi ®ã card sÏ ®­îc ho¹t ®éng vµ d÷ liÖu sÏ ®­îc truyÒn trªn ®­êng dÉn d÷ lÖu (DATA BUS) vµo m¸y vi tÝnh. S¬ ®å nguyªn lý ho¹t ®éng cña hÖ thèng nh­ h×nh vÏ sau: 30359 R1 R1 R2 R2 30359 R1 R1 R2 R2 30359 R1 R1 R2 R2 30359 R1 R1 R2 R2 30359 R1 R1 R2 R2 30359 R1 R1 R2 R2 R R’ + - + - + - + - + - + - A/D 74LS 183 Bé ®Öm d÷ liÖu Gi¶i m· ®Þa chØ card A4 ¸ A9 A0 ¸ A2 D0 ¸ D11 C1 ¸ C6 C3 C2 C1 C4 C5 C6 BUS MT A3 iA iB iC uA uB R’ R uC R’ R R R R S¬ ®å nguyªn lý ho¹t ®éng cña hÖ thèng S¬ ®å nguyªn lý cña bé gi¶i m· ®Þa chØ card nh­ sau: A4 A5 A6 A7 A8 A9 LC Tõ trªn s¬ ®å trªn ta thÊy tÝn hiÖu logic LC sÏ cã møc “1” khi A8 vµ A9 ë møc “1” vµ A4 ¸ A7 ë møc “0” vµ c¸c tr­êng hîp kh¸c tÝn hiÖu logic ra LC ®Òu ë møc “1”. Ta thÊy tÝn hiÖu logic ra ë møc “0” øng víi tr­êng hîp khi tr¹ng th¸i cña bus m¸y vi tÝnh n»m trong kho¶ng tõ 300h ¸ 30Fh phï hîp víi ®Þa chØ mµ m¸y vi tÝnh dµnh cho card më réng, vµ chØ khi LC ë møc logic “0” th× card míi cã thÓ ho¹t ®éng ®­îc. Nguyªn lý ho¹t ®éng cña s¬ ®å : Khi m¸y vi tÝnh truy nhËp ®Õn ®Þa chØ card th× ®Çu ra cña bé gi¶i m· ®Þa chØ card (LC) sÏ ë møc logic “0” khi ®ã c¸c bé gi¶i m· ®Þa chØ vµ bé chuyÓn ®æi A/D sÏ ë tr¹ng th¸i tÝch cùc (lµm viÖc) v× c¸c ch©n CS cña c¸c bé nµy ë tr¹ng th¸i tÝch c­c thÊp. M¸y vi tÝnh sÏ ®­a ra ®Þa chØ cÇn truy nhËp vµ th«ng b¸o cho bé biÕn ®æi A/D b¾t ®Çu mét qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi. Bé gi¶i m· ®Þa chØ sÏ gi¶i m· ®Þa chØ mµ m¸y vi tÝnh ®­a ra ®Ó chän kªnh nµo sÏ ®­îc nèi víi bé biÕn ®æi A/D vµ bé biÕn ®æi A/D sÏ chuyÓn tÝn hiÖu nµy thµnh tÝn hiÖu sè. M¸y vi tÝnh ®äc tÝn hiÖu tõ c¸c ch©n POL, RUN vµ OR ®Ó biÕt ®­îc qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi xem lµ qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi cã hoµn thµnh kh«ng. NÕu chuyÓn ®æi kh«ng hoµn thµnh th× m¸y vi tÝnh sÏ ra lÖnh chuyÓn ®æi lÇn tiÕp theo. NÕu chuyÓn ®æi hoµn thµnh th× m¸y vi tÝnh sÏ ®äc sè liÖu tõ bé ®Öm sè liÖu (IC1 & IC2) th«ng qua bus sè liÖu (DATA BUS) tÝn hiÖu ®äc ®­îc sÏ ®­îc ®­a vµo bé nhí m¸y vi tÝnh ®Ó xö lý vµ ®­a ra kÕt qu¶ cho ng­êi sö dông. Ch­¬ng V LËp tr×nh m« pháng hÖ thèng thu thËp sè liÖu §Ó m« pháng hÖ thèng thu thËp sè liÖu cã thÓ sö dông nhiÒu ng«n ng÷ kh¸c nhau nh­ Pascal, C++... Sau ®©y lµ ch­¬ng tr×nh m« pháng b»ng ng«n ng÷ Pascal vÒ hÖ thèng thu thËp s« liÖu dßng ®iÖn, ®iÖn ¸p, gãc lÖch pha, c«ng suÊt t¸c dông vµ c«ng suÊt ph¶n kh¸ng. I- L­u ®å thuËt to¸n phÇn mÒm ®äc sè liÖu: B¾t ®Çu Chän pha hiÓn thÞ 3 PHA §äc lÇn l­ît tÊt c¶ c¸c kªnh Xö lý tÝn hiÖu HiÓn thÞ d÷ liÖu Sè liÖu ®äc xong TiÕp tôc § S Pha A §äc Pha A ( UA IA) Xö lý tÝn hiÖu HiÓn thÞ d÷ liÖu Sè liÖu ®äc xong § S Pha B §äc pha B (UB IB) Xö lý tÝn hiÖu HiÓn thÞ d÷ liÖu Sè liÖu ®äc xong § S Pha C §äc pha C (UC IC) Xö lý tÝn hiÖu HiÓn thÞ d÷ liÖu Sè liÖu ®äc xong § S S § KÕt thóc S S S § § § § S II- Ch­¬ng tr×nh m« pháng b»ng ng«n ng÷ Pascal PROGRAM DO_AN; USES CRT,GRAPH; VAR GD,GM :INTEGER; K:Byte; cc:set of char; Ua,Ub,Uc,Ia,Ib,Ic,PHiA,PHiB,PHiC:INTEGER; s,s1,s2:String; PROCEDURE KHOI_TAO; BEGIN GD:=Detect; Initgraph(GD,GM,'c:\bp\bgi'); Setcolor(15); Rectangle(10,28,630,470); Rectangle(15,32,625,465); Setfillstyle(1,1); Floodfill(200,200,15); Setfillstyle(6,3); Floodfill(13,30,15); END; PROCEDURE MENU; Var i:integer; BEGIN ClearDevice; Setcolor(15); Rectangle(10,28,630,470); Rectangle(15,32,625,465); Setfillstyle(1,1); Floodfill(200,200,15); Setfillstyle(6,3); Floodfill(13,30,15); For i:=1 To 4 Do Begin Setcolor(2); Rectangle(10+155*(i-1),5,155*I+8,27); Setcolor(7); Rectangle(11+155*(i-1),6,155*I+7,26); Setfillstyle(1,8); Floodfill(12+155*(i-1),15,7); Setcolor(15); Case i Of 1: Outtextxy(20,15,'F1: Song hinh sin'); 2: Outtextxy(20+155,15,'F2: Do thi Vecto'); 3: Outtextxy(20+155*2,15,'F3 Hien thi so '); 4: Outtextxy(30+155*3,15,'Esc: Thoat'); End; End; END; PROCEDURE KTRA(var Kt:Byte); Var ch: char; Begin Kt:=0; ch:='a'; Repeat If Keypressed Then begin Ch:=ReadKey; If Ord(Ch)=0 Then ch:=Readkey; Kt:=Ord(ch); End; Until kt0; End; FUNCTION MU(n:Byte):integer; Var j:Byte; kq:integer; Begin kq:=1; For j:= 1 To n Do kq:= kq*10; mu:=kq; End; FUNCTION DOI(ST: STRING) :INTEGER; Var i,n:Byte; Tong:integer; Begin n:=length(st); Tong:=0; For i:=1 To n Do Case st[i] of '1': Tong:= Tong+Mu(n-i); '2': Tong:= Tong+2*Mu(n-i); '3': Tong:= Tong+3*Mu(n-i); '4': Tong:= Tong+4*Mu(n-i); '5': Tong:= Tong+5*Mu(n-i); '6': Tong:= Tong+6*Mu(n-i); '7': Tong:= Tong+7*Mu(n-i); '8': Tong:= Tong+8*Mu(n-i); '9': Tong:= Tong+9*Mu(n-i); End; Doi:=Tong; End; PROCEDURE NHAP(Var A,B,C:Integer; s,s1,s2:String); Var st:string; ch:char; cc: set of char; Begin MENU; cc:=['0'..'9']; Setcolor(7); Setlinestyle(0,1,3); Rectangle(100,80,550,310); Setlinestyle(0,1,0); Setcolor(15); Rectangle(101,81,549,309); Setfillstyle(1,7); Floodfill(130,250,15); Setcolor(11); Outtextxy(240,90,'MOI BAN NHAP DU LIEU'); S:=S+' : '; st:=''; Repeat Outtextxy(150,130,s); ch:=ReadKey; If ch in cc Then begin s:=s+ch; st:=st+ch; end; Until Ord(ch)=13; A:=Doi(St); S1:=S1+' : '; St:=''; Repeat Outtextxy(150,150,s1); ch:=ReadKey; If ch in cc Then begin s1:=s1+ch; st:=st+ch; End; Until Ord(ch)=13; B:=Doi(St); S2:=S2+' : '; St:=''; Repeat Outtextxy(150,170,s2); ch:=ReadKey; If ch in cc Then begin s2:=s2+ch; st:=st+ch; end; Until Ord(ch)=13; C:= Doi(St); End; PROCEDURE DA_A(Ua: Integer); Var x,y,x1,y1,t,y2:integer; tg:real;st,St1:string; BEGIN x:=130; y:=240; t:=0; Repeat Setcolor(0); x1:=x+1; t:=t+2; y1:=240-Trunc(Ua*Sin(t*pi/180)/10) ; line(x,y,x1,y1); x:=x1; y:=y1; Until x=550; Str(Ua,St1); St:='Ua(Max) = '+St1+' V'; Outtextxy(150,350,St); END; PROCEDURE DD_A(Ia,PhiA: Integer); Var x,y,x1,y1,t,y2:integer; tg:real;st,St1:string; BEGIN x:=130; t:=-Phia; y:=240-Trunc(Ia*Sin(t*pi/180)*5) ; Repeat Setcolor(1); x1:=x+1; t:=t+2; y1:=240-Trunc(Ia*Sin(t*pi/180)*5) ; line(x,y,x1,y1); x:=x1; y:=y1; Until x=550; Str(Ia,St1); St:='Ia(Max) = '+St1+' A'; Outtextxy(150,360,St); END; PROCEDURE CS_A(Ua,Ia,PHIa:Integer); Var x,y,x1,y1,t,y2:integer; tg:real;st,St1:string; BEGIN x:=130; y:=240; t:=0; Setcolor(2); Repeat x1:=x+1; t:=t+2; y1:=240-Trunc((Ua*Sin(t*pi/180)/10)*(Ia*Sin(t*pi/180+PHIa*pi /180))) ; line(x,y,x1,y1); x:=x1; y:=y1; Until x=550; Outtextxy(150,370,'P'); END; PROCEDURE Pha_A(Var k: byte;Ua,Ia,Pha :Integer); Var i:integer; st: String; BEGIN ClearDevice; Setcolor(15); Rectangle(10,28,630,470); Rectangle(15,32,625,465); Setfillstyle(1,1); Floodfill(200,200,15); Setfillstyle(6,3); Floodfill(13,30,15); For i:=1 To 5 Do Begin Setcolor(2); Rectangle(10+125*(i-1),5,125*I+8,27); Setcolor(7); Rectangle(11+125*(i-1),6,125*I+7,26); Setfillstyle(1,8); Floodfill(12+125*(i-1),15,7); Setcolor(15); Case i Of 1: Outtextxy(20,15,'F1: Do thi U'); 2: Outtextxy(20+125,15,'F2: Do thi I'); 3: Outtextxy(20+125*2,15,'F3: Do thi P'); 4: Outtextxy(30+125*3,15,'F4: Thay doi'); 5: Outtextxy(20+125*4,15,'Esc: Thoat'); End; End; Setcolor(7); Setlinestyle(0,1,3); Rectangle(100,80,550,410); Setlinestyle(0,1,0); Setcolor(15); Rectangle(101,81,549,409); Setfillstyle(1,7); Floodfill(130,250,15); Setcolor(5); Line(110,240,549,240); {hoanh} Line(130,97,130,383); {tung} For i:=1 To 8 Do Begin str((1-i)*100,st); Outtextxy(127,237+(i-1)*20,'-'); str((i-1)*100,st); Outtextxy(127,237+(1-i)*20,'-'); End; For i:=1 To 4 Do Begin Line(130+i*90,238,130+i*90,242); Outtextxy(127,237+(1-i)*20,'-'); End; K:=0; Repeat Ktra(k); Case k Of 59: DA_A(Ua); 60: DD_A(Ia,Pha); 61: CS_A(Ua,Ia,Pha); 62: Begin NHAP(Ua,Ia,Pha,'Dien ap pha A','Dong dien pha A', 'Goc lech pha'); Pha_a(k,Ua,Ia,Pha); End; End; Until k=27; MENU; END; PROCEDURE DA_B(Ub: Integer); Var x,y,x1,y1,t,y2:integer; tg:real;st,St1:string; BEGIN x:=130; y:=240; t:=120; y:=240-Trunc(Ub*Sin(t*pi/180)/10); Setcolor(3); Repeat x1:=x+1; t:=t+2; y1:=240-Trunc(Ub*Sin(t*pi/180)/10) ; line(x,y,x1,y1); x:=x1; y:=y1; Until x=550; Str(Ub,St1); St:='Ub(Max) = '+St1+' A'; Outtextxy(280,350,St); END; PROCEDURE DD_B(Ib,Phib: Integer); Var x,y,x1,y1,t,y2:integer; tg:real;st,St1:string; BEGIN x:=130; t:=120-Phib; y:=240-Trunc(Ib*Sin(t*pi/180)*5); Setcolor(4); Repeat x1:=x+1; t:=t+2; y1:=240-Trunc(Ib*Sin(t*pi/180)*5) ; line(x,y,x1,y1); x:=x1; y:=y1; Until x=550; Str(Ib,St1); St:='Ib(Max) = '+St1+' A'; Outtextxy(280,360,St); END; PROCEDURE CS_B(Ub,Ib,PHIb:Integer); Var x,y,x1,y1,t,y2:integer; tg:real;st,St1:string; BEGIN x:=130; t:=120; y:=240-Trunc((Ub*Sin(t*pi/180)/10)*(Ib*Sin(t*pi/180+PHIb*pi/180))); Setcolor(5); Repeat x1:=x+1; t:=t+2; y1:=240-Trunc((Ub*Sin(t*pi/180)/10)*(Ib*Sin(t*pi/180+PHIb*pi/180))) ; line(x,y,x1,y1); x:=x1; y:=y1; Until x=550; Outtextxy(280,370,'P'); END; PROCEDURE Pha_B(Var k: byte;Ub,Ib,Pha :Integer); Var i:integer; st: String; BEGIN ClearDevice; Setcolor(15); Rectangle(10,28,630,470); Rectangle(15,32,625,465); Setfillstyle(1,1); Floodfill(200,200,15); Setfillstyle(6,3); Floodfill(13,30,15); For i:=1 To 5 Do Begin Setcolor(2); Rectangle(10+125*(i-1),5,125*I+8,27); Setcolor(7); Rectangle(11+125*(i-1),6,125*I+7,26); Setfillstyle(1,8); Floodfill(12+125*(i-1),15,7); Setcolor(15); Case i Of 1: Outtextxy(20,15,'F1: Do thi U'); 2: Outtextxy(20+125,15,'F2: Do thi I'); 3: Outtextxy(20+125*2,15,'F3: Do thi P'); 4: Outtextxy(30+125*3,15,'F4: Thay doi'); 5: Outtextxy(20+125*4,15,'Esc: Thoat'); End; End; Setcolor(7); Setlinestyle(0,1,3); Rectangle(100,80,550,410); Setlinestyle(0,1,0); Setcolor(15); Rectangle(101,81,549,409); Setfillstyle(1,7); Floodfill(130,250,15); Setcolor(5); Line(110,240,549,240); Line(130,97,130,383); For i:=1 To 8 Do Begin str((1-i)*100,st); Outtextxy(127,237+(i-1)*20,'-'); str((i-1)*100,st); Outtextxy(127,237+(1-i)*20,'-'); End; For i:=1 To 4 Do Begin Line(130+i*90,238,130+i*90,242); Outtextxy(127,237+(1-i)*20,'-'); End; K:=0; Repeat Ktra(k); Case k Of 59: DA_B(Ub); 60: DD_B(Ib,Pha); 61: CS_B(Ub,Ib,Pha); 62: Begin NHAP(Ub,Ib,Pha,'Dien ap pha A','Dong dien pha A', 'Goc lech pha'); Pha_B(k,Ub,Ib,Pha); End; End; Until k=27; MENU; END; PROCEDURE DA_C(Uc: Integer); Var x,y,x1,y1,t,y2:integer; tg:real;st,St1:string; BEGIN x:=130; y:=240; t:=240; y:=240-Trunc(Uc*Sin(t*pi/180)/10); Setcolor(10); Repeat x1:=x+1; t:=t+2; y1:=240-Trunc(Uc*Sin(t*pi/180)/10) ; line(x,y,x1,y1); x:=x1; y:=y1; Until x=550; Str(Uc,St1); St:='Uc(Max) = '+St1+' V'; Outtextxy(410,350,St); END; PROCEDURE DD_C(Ic,Phic: Integer); Var x,y,x1,y1,t,y2:integer; tg:real;st,St1:string; BEGIN x:=130; t:=240-Phic; y:=240-Trunc(Ic*Sin(t*pi/180)*5); Setcolor(11); Repeat x1:=x+1; t:=t+2; y1:=240-Trunc(Ic*Sin(t*pi/180)*5) ; line(x,y,x1,y1); x:=x1; y:=y1; Until x=550; Str(Ic,St1); St:='Ic(Max) = '+St1+' A'; Outtextxy(410,360,St); END; PROCEDURE CS_C(Uc,Ic,PHIc:Integer); Var x,y,x1,y1,t,y2:integer; tg:real;st,St1:string; BEGIN x:=130; t:=240; y:=240-Trunc((Uc*Sin(t*pi/180)/10)*(Ic*Sin(t*pi/180+PHIc*pi/180))); Setcolor(12); Repeat x1:=x+1; t:=t+2; y1:=240-Trunc((Uc*Sin(t*pi/180)/10)*(Ic*Sin(t*pi/180+PHIc*pi/180))) ; line(x,y,x1,y1); x:=x1; y:=y1; Until x=550; Outtextxy(410,370,'P'); END; PROCEDURE Pha_C(Var k: byte;Uc,Ic,PhiC:Integer); Var i:integer; st: String; BEGIN ClearDevice; Setcolor(15); Rectangle(10,28,630,470); Rectangle(15,32,625,465); Setfillstyle(1,1); Floodfill(200,200,15); Setfillstyle(6,3); Floodfill(13,30,15); For i:=1 To 5 Do Begin Setcolor(2); Rectangle(10+125*(i-1),5,125*I+8,27); Setcolor(7); Rectangle(11+125*(i-1),6,125*I+7,26); Setfillstyle(1,8); Floodfill(12+125*(i-1),15,7); Setcolor(15); Case i Of 1: Outtextxy(20,15,'F1: Do thi U'); 2: Outtextxy(20+125,15,'F2: Do thi I'); 3: Outtextxy(20+125*2,15,'F3: Do thi P'); 4: Outtextxy(30+125*3,15,'F4: Thay doi'); 5: Outtextxy(20+125*4,15,'Esc: Thoat'); End; End; Setcolor(7); Setlinestyle(0,1,3); Rectangle(100,80,550,410); Setlinestyle(0,1,0); Setcolor(15); Rectangle(101,81,549,409); Setfillstyle(1,7); Floodfill(130,250,15); Setcolor(5); Line(110,240,549,240); Line(130,97,130,383); For i:=1 To 8 Do Begin str((1-i)*100,st); Outtextxy(127,237+(i-1)*20,'-'); str((i-1)*100,st); Outtextxy(127,237+(1-i)*20,'-'); End; For i:=1 To 4 Do Begin Line(130+i*90,238,130+i*90,242); Outtextxy(127,237+(1-i)*20,'-'); End; K:=0; Repeat Ktra(k); Case k Of 59: DA_C(Uc); 60: DD_C(Ic,PhiC); 61: CS_C(Uc,Ic,PhiC); 62: Begin NHAP(Uc,Ic,PhiC,'Dien ap pha A','Dong dien pha A', 'Goc lech pha'); Pha_C(k,Uc,Ic,PhiC); End; End; Until k=27; MENU; END; PROCEDURE Pha_ABC(Var k: byte;Ua,Ia,PhiA,Ub,Ib,PhiB,Uc,Ic,PhiC:Integer); Var i:integer; st: String; BEGIN ClearDevice; Setcolor(15); Rectangle(10,28,630,470); Rectangle(15,32,625,465); Setfillstyle(1,1); Floodfill(200,200,15); Setfillstyle(6,3); Floodfill(13,30,15); For i:=1 To 5 Do Begin Setcolor(2); Rectangle(10+125*(i-1),5,125*I+8,27); Setcolor(7); Rectangle(11+125*(i-1),6,125*I+7,26); Setfillstyle(1,8); Floodfill(12+125*(i-1),15,7); Setcolor(15); Case i Of 1: Outtextxy(20,15,'F1: Do thi U'); 2: Outtextxy(20+125,15,'F2: Do thi I'); 3: Outtextxy(20+125*2,15,'F3: Do thi P'); 4: Outtextxy(30+125*3,15,'F4: Thay doi'); 5: Outtextxy(20+125*4,15,'Esc: Thoat'); End; End; Setcolor(7); Setlinestyle(0,1,3); Rectangle(100,80,550,410); Setlinestyle(0,1,0); Setcolor(15); Rectangle(101,81,549,409); Setfillstyle(1,7); Floodfill(130,250,15); Setcolor(5); Line(110,240,549,240); Line(130,97,130,383); For i:=1 To 8 Do Begin str((1-i)*100,st); Outtextxy(127,237+(i-1)*20,'-'); str((i-1)*100,st); Outtextxy(127,237+(1-i)*20,'-'); End; For i:=1 To 4 Do Begin Line(130+i*90,238,130+i*90,242); Outtextxy(127,237+(1-i)*20,'-'); End; K:=0; Repeat Ktra(k); Case k Of 59: begin DA_A(Ua); DA_B(Ub); DA_C(Uc); end; 60: begin DD_A(Ia,PhiA); DD_B(Ib,PhiB); DD_C(Ic,PhiC); end; 61: begin CS_A(Ua,Ia,PhiA); CS_B(Ub,Ib,PhiC); CS_C(Uc,Ic,PhiC); end; 62: Begin NHAP(Ua,Ia,PhiA,'Dien ap pha A','Dong dien pha A', 'Goc lech pha'); NHAP(Ub,Ib,PhiB,'Dien ap pha B','Dong dien pha B', 'Goc lech pha'); NHAP(Uc,Ic,PhiC,'Dien ap pha C','Dong dien pha C', 'Goc lech pha'); Pha_ABC(k,Ua,Ia,PhiA,Ub,Ib,PhiB,Uc,Ic,PhiC); End; End; Until k=27; MENU; END; PROCEDURE MENUSIN(K: Byte); Var i:integer; st: String; BEGIN ClearDevice; Setcolor(15); Rectangle(10,28,630,470); Rectangle(15,32,625,465); Setfillstyle(1,1); Floodfill(200,200,15); Setfillstyle(6,3); Floodfill(13,30,15); For i:=1 To 5 Do Begin Setcolor(2); Rectangle(10+125*(i-1),5,125*I+8,27); Setcolor(7); Rectangle(11+125*(i-1),6,125*I+7,26); Setfillstyle(1,8); Floodfill(12+125*(i-1),15,7); Setcolor(15); Case i Of 1: Outtextxy(20,15,'F1: Pha: A'); 2: Outtextxy(20+125,15,'F2: Pha B'); 3: Outtextxy(20+125*2,15,'F3: Pha C'); 4: Outtextxy(30+125*3,15,'F4: ABC'); 5: Outtextxy(20+125*4,15,'Esc: Thoat'); End; End; Setcolor(7); Setlinestyle(0,1,3); Rectangle(100,80,550,410); Setlinestyle(0,1,0); Setcolor(15); Rectangle(101,81,549,409); Setfillstyle(1,7); Floodfill(130,250,15); Setcolor(5); Line(110,240,549,240); Line(130,97,130,383); For i:=1 To 8 Do Begin str((1-i)*100,st); Outtextxy(127,237+(i-1)*20,'-'); str((i-1)*100,st); Outtextxy(127,237+(1-i)*20,'-'); End; For i:=1 To 4 Do Begin Line(130+i*90,238,130+i*90,242); Outtextxy(127,237+(1-i)*20,'-'); End; Repeat Ktra(k); Case k Of 59: PHA_A(k,Ua,Ia,PhiA); 60: PHA_B(K,Ub,Ib,PhiB); 61: PHA_C(k,Uc,Ic,PhiC); 62: PHA_ABC(K,Ua,Ia,PhiA,Ub,Ib,PhiB,Uc,Ic,PhiC); End; Until k=27; END; PROCEDURE MENUVT; Var i:integer; BEGIN ClearDevice; Setcolor(15); Rectangle(10,28,630,470); Rectangle(15,32,625,465); Setfillstyle(1,1); Floodfill(200,200,15); Setfillstyle(6,3); Floodfill(13,30,15); For i:=1 To 4 Do Begin Setcolor(2); Rectangle(10+155*(i-1),5,155*I+8,27); Setcolor(7); Rectangle(11+155*(i-1),6,155*I+7,26); Setfillstyle(1,8); Floodfill(12+155*(i-1),15,7); Setcolor(15); Case i Of 1: Outtextxy(20,15,'F1: Hien thi'); 2: Outtextxy(20+155,15,'F2: Thay doi'); 4: Outtextxy(30+155*3,15,'Esc: Thoat'); End; End; Circle(320,240,150); SetfillStyle(1,7); Floodfill(300,250,15); Setcolor(4); line(170,240,470,240); Setcolor(4); line(320,90,320,390); END; PROCEDURE HIENTHI(Ua,Ia,PhiA,Ub,Ib,PhiB,Uc,Ic,PhiC: Integer); Var x,y,x1,y1,t :integer; BEGIN x:=320;y:=240; t:=0; Setcolor(8); Rectangle(17,440,623,464); Setfillstyle(1,7); Floodfill(20,450,8); Setcolor(0); x1:=320+Trunc(Ua/5); y1:=240; Line(x,y,x1,y1); Outtextxy(25,450,'Ua'); Setcolor(10); x1:=320+Trunc(Ia*cos(PhiA*pi/180)*25); y1:=240-Trunc(Ia*sin(PhiA*pi/180)*25); Line(x,y,x1,y1); Outtextxy(65,450,'Ia'); t:=120; Setcolor(1); x1:=320+Trunc(Ub*cos(t*pi/180)/5); y1:=240-Trunc(Ub*sin(t*pi/180)/5); Line(x,y,x1,y1); Outtextxy(105,450,'Ub'); Setcolor(11); x1:=320+Trunc(Ib*cos((t+PhiB)*pi/180)*25); y1:=240-Trunc(Ib*sin((t+PhiB)*pi/180)*25); Line(x,y,x1,y1); Outtextxy(145,450,'Ib'); t:=240; Setcolor(14); x1:=320+Trunc(Uc*cos(t*pi/180)/5); y1:=240-Trunc(Uc*sin(t*pi/180)/5); Line(x,y,x1,y1); Outtextxy(185,450,'Uc'); Setcolor(12); x1:=320+Trunc(Ic*cos((t+PhiC)*pi/180)*25); y1:=240-Trunc(Ic*sin((t+PhiC)*pi/180)*25); Line(x,y,x1,y1); Outtextxy(225,450,'Ic'); END; PROCEDURE MENUCVT(K: BYTE); BEGIN MENUVT; REPEAT K:=0; KTRA(K); CASE K OF 59:HIENTHI(Ua,Ia,PhiA,Ub,Ib,PhiB,Uc,Ic,PhiC); 60: begin NHAP(Ua,Ia,PhiA,'Dien ap pha A','Dong dien pha A', 'Goc lech pha'); NHAP(Ub,Ib,PhiB,'Dien ap pha B','Dong dien pha B', 'Goc lech pha'); NHAP(Uc,Ic,PhiC,'Dien ap pha C','Dong dien pha C', 'Goc lech pha'); MENUCVT(K); end; END; UNTIL K=27; K:=0; MENU; END; PROCEDURE MENUH; Var i,j:integer; BEGIN ClearDevice; Setcolor(15); Rectangle(10,28,630,470); Rectangle(15,32,625,465); Setfillstyle(1,19); Floodfill(200,200,15); Setfillstyle(6,3); Floodfill(13,30,15); For i:=1 To 4 Do Begin Setcolor(2); Rectangle(10+155*(i-1),5,155*I+8,27); Setcolor(7); Rectangle(11+155*(i-1),6,155*I+7,26); Setfillstyle(1,8); Floodfill(12+155*(i-1),15,7); Setcolor(15); Case i Of 1: Outtextxy(20,15,'F1: Hien thi'); 2: Outtextxy(20,15,'F2: Thay doi'); 4: Outtextxy(30+155*3,15,'Esc: Thoat'); End; End; For i:=1 To 3 Do For j:=1 To 5 Do begin Setcolor(8); Rectangle(104+(i-1)*150,(j-1)*75+50,(i-1)*150+250,(j-1)*75+110); Setcolor(15); Rectangle(106+(i-1)*150,(j-1)*75+52,(i-1)*150+249,(j-1)*75+109); Setfillstyle(1,23); Floodfill(125+(i-1)*150,(j-1)*75+55 ,15); end; END; PROCEDURE VeSo(Ua,Ia,phia,Ub,Ib,phib,Uc,Ic,phic: real); Var ST: String[6]; P,Q: real; n: Integer; BEGIN Settextjustify(1,1); SettextStyle(0,0,2); Setcolor(15); Str(Round(Ua/Sqrt(2)),st); Outtextxy(169,68,st); Setcolor(1); Outtextxy(170,70,st); SettextStyle(0,0,1); Outtextxy(170,95,'Dien ap pha A'); SettextStyle(0,0,2); Setcolor(15); Str(Ia/Sqrt(2),st); Outtextxy(169,145,st); Setcolor(1); Outtextxy(170,147,st); SettextStyle(0,0,1); Outtextxy(170,170,'Dong dien pha A'); SettextStyle(0,0,2); Setcolor(15); Str(Round(phia),st); Outtextxy(169,220,st); Setcolor(1); Outtextxy(170,222,st); SettextStyle(0,0,1); Outtextxy(180,245,'Goc lech pha'); p:=ua*ia*cos(phia*pi/180); q:=ua*ia*sin(phia*pi/180); SettextStyle(0,0,2); Setcolor(15); Str(Round(p),st); Outtextxy(169,295,st); Setcolor(1); Outtextxy(170,296,st); SettextStyle(0,0,1); Outtextxy(170,320,'P (W)'); SettextStyle(0,0,2); Setcolor(15); Str(Round(q),st); Outtextxy(169,370,st); Setcolor(1); Outtextxy(170,372,st); SettextStyle(0,0,1); Outtextxy(170,395,'Q (Var)'); SettextStyle(0,0,2); Setcolor(15); Str(Round(Ub/Sqrt(2)),st); Outtextxy(329,68,st); Setcolor(1); Outtextxy(330,70,st); SettextStyle(0,0,1); Outtextxy(330,95,'Dien ap pha B'); SettextStyle(0,0,2); Setcolor(15); Str(Ib/Sqrt(2),st); Outtextxy(329,145,st); Setcolor(1); Outtextxy(330,147,st); SettextStyle(0,0,1); Outtextxy(330,170,'Dong dien pha B'); SettextStyle(0,0,2); Setcolor(15); Str(Round(phib),st); Outtextxy(329,220,st); Setcolor(1); Outtextxy(330,222,st); SettextStyle(0,0,1); Outtextxy(330,245,'Goc lech pha'); p:=ub*ib*cos(phib*pi/180); q:=ub*ib*sin(phib*pi/180); SettextStyle(0,0,2); Setcolor(15); Str(Round(p),st); Outtextxy(330,295,st); Setcolor(1); Outtextxy(331,297,st); SettextStyle(0,0,1); Outtextxy(330,320,'P (W)'); SettextStyle(0,0,2); Setcolor(15); Str(Round(q),st); Outtextxy(330,370,st); Setcolor(1); Outtextxy(331,372,st); SettextStyle(0,0,1); Outtextxy(330,395,'Q (Var)'); SettextStyle(0,0,2); Setcolor(15); Str(Round(Uc/Sqrt(2)),st); Outtextxy(469,68,st); Setcolor(1); Outtextxy(470,70,st); SettextStyle(0,0,1); Outtextxy(470,95,'Dien ap pha C'); SettextStyle(0,0,2); Setcolor(15); Str(Ic/Sqrt(2),st); Outtextxy(469,145,st); Setcolor(1); Outtextxy(470,147,st); SettextStyle(0,0,1); Outtextxy(470,170,'Dong dien pha C'); SettextStyle(0,0,2); Setcolor(15); Str(Round(phic),st); Outtextxy(469,220,st); Setcolor(1); Outtextxy(470,222,st); SettextStyle(0,0,1); Outtextxy(470,245,'Goc lech pha'); p:=uc*ic*cos(phic*pi/180); q:=uc*ic*sin(phic*pi/180); SettextStyle(0,0,2); Setcolor(15); Str(Round(p),st); Outtextxy(470,295,st); Setcolor(1); Outtextxy(471,297,st); SettextStyle(0,0,1); Outtextxy(470,320,'P (W)'); SettextStyle(0,0,2); Setcolor(15); Str(Round(q),st); Outtextxy(470,370,st); Setcolor(1); Outtextxy(471,372,st); SettextStyle(0,0,1); Outtextxy(470,395,'Q (Var)'); Settextjustify(0,1); END; PROCEDURE MENUHS(Var K: Byte); Var i:integer; BEGIN ClearDevice; menuH; Setcolor(15); Rectangle(10,28,630,470); Rectangle(15,32,625,465); Setfillstyle(1,1); Floodfill(200,200,15); Setfillstyle(6,3); Floodfill(13,30,15); For i:=1 To 4 Do Begin Setcolor(2); Rectangle(10+155*(i-1),5,155*I+8,27); Setcolor(7); Rectangle(11+155*(i-1),6,155*I+7,26); Setfillstyle(1,8); Floodfill(12+155*(i-1),15,7); Setcolor(15); Case i Of 1: Outtextxy(20,15,'F1: Hien thi '); 2: Outtextxy(20+155,15,'F2: Thay doi'); 4: Outtextxy(30+155*3,15,'Esc Thoat'); End; End; Repeat Ktra(K); Case k Of 59: VeSo(Ua,Ia,PhiA,Ub,Ib,PhiB,Uc ,Ic,PhiC); 60: Begin Nhap(Ua,Ia,PhiA,'Dien ap Pha A','Dong dien pha A','Goc lech pha'); Nhap(Ub,Ib,Phib,'Dien ap Pha B','Dong dien pha B','Goc lech pha'); Nhap(Uc,Ic,Phic,'Dien ap Pha C','Dong dien pha C', 'Goc lech pha'); MenuHS(K); End; End; Until k=27; K:=0; MENU; END; BEGIN KHOI_TAO; MENU; Ua:=380;Ub:=380;Uc:=380; Ia:=2;Ib:=2;Ic:=2; PhiA:=0;PhiB:=0;PhiC:=0; REPEAT KTRA(K); CASE K OF 59:MENUSIN(K); 60:MENUCVT(K); 61:MENUHS(K); END; UNTIL K=27; CLOSEGRAPH; END. KÕt luËn HÖ thèng thÝ nghiÖm LAB-VOLT lµ mét hÖ thèng thÝ nghiÖm hoµn toµn míi vµ hiÖn ®¹i. HÖ thèng nµy ®¶m b¶o t­¬ng ®èi ®Çy ®ñ c¸c bµi thÝ nghiÖm vÒ kü thuËt ®iÖn mµ kh«ng ph¶i bÊt cø mét hÖ thèng nµo còng cã thÓ ®¸p øng ®­îc. Do hÖ thèng ®­îc ghÐp nèi víi m¸y tÝnh nªn ®¶m b¶o viÖc theo dâi, qu¶n lý c¸c th«ng sè cña c¸c bµi thÝ nghiÖm mét c¸ch dÔ dµng, c¸c modul chøc n¨ng phôc vô cho tõng bµi thÝ nghiÖm ho¹t ®éng ®éc lËp, mçi modul t­¬ng øng víi tõng phÇn thÝ nghiÖm t¹o sù thuËn tiÖn khi sö dông. Qua nghiªn cøu vµ t×m hiÓu hÖ thèng em thÊy hÖ thèng cã ­u ®iÓm râ rÖt so víi c¸c hÖ thèng thÝ nghiÖm kh¸c nh­ tÝnh gän nhÑ, dÔ dµng thao t¸c, trùc quan h¬n. HÖ thèng ®­îc thiÕt kÕ víi sù kÕt hîp gi÷a kü thuËt truyÒn thèng vµ kü thuËt hiÖn ®¹i ®· ®em l¹i nhiÒu tÝnh n¨ng míi. B»ng c¸c thÝ nghiÖm sö dông hÖ thèng ta cã thÓ n¾m v÷ng ®­îc c¸c kiÕn thøc kü thuËt ®iÖn ®· ®­îc häc qua c¸c bµi gi¶ng ë trªn líp mét c¸ch dÔ dµng. Do ®­îc ¸p dông kü thuËt tiªn tiÕn trong hÖ thèng thu thËp tÝn hiÖu nªn c¸c th«ng sè cña m¹ch ®iÖn ®­îc m¸y tÝnh xö lý mét c¸ch chÝnh x¸c lµm cho c¸c bµi thÝ nghiÖm mang tÝnh x¸c thùc cao. MÆt kh¸c víi nhiÒu modul chøc n¨ng ®­îc tæ chøc thµnh c¸c khèi riªng biÖt nh­ng kh«ng cång kÒnh nªn ®¹t ®­îc tÝnh thÈm mü . Trong t­¬ng lai kh«ng xa nh÷ng hÖ thèng thÝ nghiÖm cã ¸p dông kü thuËt hiÖn ®¹i ®Æc biÖt lµ trong khèi xö lý tÝn hiÖu nh­ hÖ thèng Lab-Volt sÏ ®­îc sö dông réng r·i vµ nã sÏ ®¸p øng ®­îc c¸c nhu cÇu nghiªn cøu, t×m hiÓu rÊt cÊp thiÕt cña häc sinh, sinh viªn hiÖn nay. Tµi liÖu tham kh¶o [1]- §o l­êng c¸c ®¹i l­îng vËt lý (tËp1-2): Ph¹m Th­îng Hµn, NguyÔn Träng QuÕ, NguyÔn V¨n Hoµ - NXB Gi¸o dôc - 1994. [2]- Kü thuËt ghÐp nèi m¸y tÝnh: NguyÔn M¹nh Giang - NXB Gi¸o dôc - 1998. [3]- §o l­êng vµ ®iÒu khiÓn b»ng tÝnh: Ng« Diªn TËp - NXB Khoa häc vµ kü thuËt - 1999. [4]- Kü thuËt sè thùc hµnh: Huúnh §¾c Th¾ng - NXB Khoa häc vµ kü thuËt - 1995. [5]- Kü thuËt ®iÖn sö dông c«ng nghÖ thu thËp sè liÖu. (Electrical Power Technology Using Data Acquisition) * M¹ch lùc vµ M¸y biÕn ¸p ( Power Cicuits and Transformers). * §éng c¬ vµ M¸y ph¸t ( Motors and Generators). By the Staff of Lab-Volt (Quebec) Ltd/ Printed in Canada. §å thÞ sãng h×nh Sin ` §å thÞ Vect¬ HiÓn thÞ sè

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docDOAN-TT.DOC
  • wbkBACKUP~1.WBK
  • wbkBACKUP~2.WBK
  • docBIA.DOC
  • zipD1.ZIP
  • zipD2.ZIP
  • docTAM.DOC
Luận văn liên quan