Vai trò của thẩm phán trong thủ tục phá sản

Cũng như đa số các nước trên thế giới, Việt Nam quan tâm xây dựng chế định pháp luật về phá sản với mục tiêu hạn chế đến mức thấp nhất những hậu quả do phá sản gây ra[i]. Thủ tục giải quyết phá sản có sự tham gia của nhiều chủ thể, trong đó có năm chủ thể cơ bản là: Toà án, doanh nghiệp, HTX lâm vào tình trạng phá sản, người mắc nợ doanh nghiệp, chủ nợ, người quản lý tài sản. Trong các chủ thể đó, Toà án giữ vị trí trung tâm, có vai trò quyết định mọi giai đoạn của tố tụng phá sản và thực hiện chủ yếu vai trò của mình thông qua Thẩm phán. Điều đó thể hiện trong việc quy định thẩm quyền của thẩm phán trong thủ tục phá sản doanh nghiệp, HTX. 1. Thẩm phán là người quyết định áp dụng thủ tục phá sản. Trong thủ tục phá sản, thẩm phán có vai trò là người quyết định áp dụng một trong hai thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh hoặc thanh lý tài sản, các khoản nợ hoặc quyết định chuyển từ áp dụng thủ tục phục hồi hoạt định kinh doanh sang áp dụng thủ tục thanh lý tài sản, các khoản nợ hoặc tuyên bố doanh nghiệp, HTX bị phá sản[ii]. Sự quyết định này ảnh hưởng tới hầu hết các hành vi mà các chủ thể tham gia cần tiến hành trong thủ tục phá sản. Trong thủ tục đầu tiên, thẩm phán có thẩm quyền thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản của các chủ nợ (Điều 13), người lao động (Điều 14), chính doanh nghiệp, HTX (Điều 15), chủ sở hữu doanh nghiệp nhà nước (Điều 16), hay của các cổ đông công ty cổ phần (Điều 17) và của thành viên hợp danh (Điều 18)[iii]. [i] Xem Giáo trình Luật Thương mại tập 2. Trường Đại học Luật Hà Nội H,. CAND tr 351 [ii] Xem Điều 5 Luật phá sản 2004 [iii] Xem Luật phá sản 2004

doc4 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 21/02/2013 | Lượt xem: 3458 | Lượt tải: 6download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Vai trò của thẩm phán trong thủ tục phá sản, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Đề bài: Vai trò của thẩm phán trong thủ tục phá sản Cũng như đa số các nước trên thế giới, Việt Nam quan tâm xây dựng chế định pháp luật về phá sản với mục tiêu hạn chế đến mức thấp nhất những hậu quả do phá sản gây ra Xem Giáo trình Luật Thương mại tập 2. Trường Đại học Luật Hà Nội H,. CAND tr 351 . Thủ tục giải quyết phá sản có sự tham gia của nhiều chủ thể, trong đó có năm chủ thể cơ bản là: Toà án, doanh nghiệp, HTX lâm vào tình trạng phá sản, người mắc nợ doanh nghiệp, chủ nợ, người quản lý tài sản. Trong các chủ thể đó, Toà án giữ vị trí trung tâm, có vai trò quyết định mọi giai đoạn của tố tụng phá sản và thực hiện chủ yếu vai trò của mình thông qua Thẩm phán. Điều đó thể hiện trong việc quy định thẩm quyền của thẩm phán trong thủ tục phá sản doanh nghiệp, HTX. 1. Thẩm phán là người quyết định áp dụng thủ tục phá sản. Trong thủ tục phá sản, thẩm phán có vai trò là người quyết định áp dụng một trong hai thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh hoặc thanh lý tài sản, các khoản nợ hoặc quyết định chuyển từ áp dụng thủ tục phục hồi hoạt định kinh doanh sang áp dụng thủ tục thanh lý tài sản, các khoản nợ hoặc tuyên bố doanh nghiệp, HTX bị phá sản Xem Điều 5 Luật phá sản 2004 . Sự quyết định này ảnh hưởng tới hầu hết các hành vi mà các chủ thể tham gia cần tiến hành trong thủ tục phá sản. Trong thủ tục đầu tiên, thẩm phán có thẩm quyền thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản của các chủ nợ (Điều 13), người lao động (Điều 14), chính doanh nghiệp, HTX (Điều 15), chủ sở hữu doanh nghiệp nhà nước (Điều 16), hay của các cổ đông công ty cổ phần (Điều 17) và của thành viên hợp danh (Điều 18) Xem Luật phá sản 2004 . Sau đó, Thẩm phán xem xét và ra quyết định mở hay không mở thủ tục phá sản trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản. Đồng thời với việc ra quyết định mở thủ tục phá sản, thẩm phán ra quyết định thành lập tổ quản lý, thanh lý tài sản để làm nhiệm vụ quản lý, thanh lý tài sản của doanh nghiệp, HTX lâm vào tình trạng phá sản. Xem Điều 10, 11 Luật phá sản 2004 và Nghị quyết số 03/2005/ NQ-HDTP ngày 28/04/2005 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao về hướng dẫn thi hành một số điều của Luật phá sản 2004. Mọi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, HTX sau khi có quyết định mở thủ tục phá sản vẫn được tiến hành bình thường nhưng phải chịu sự kiểm tra giám sát của thẩm phán và một số hoạt động được thực hiện khi có sự đồng ý của thẩm phán như: Cầm cố, thế chấp, chuyển nhượng, bán, tặng, cho, cho thuê tài sản; vay tiền…Trong trường hợp cần thiết, thẩm phán phụ trách thủ tục phá sản có quyền quyết định áp dụng một hoặc một số biện pháp khẩn cấp tạm thời nhằm bảo toàn tài sản của doanh nghiệp, HTX lâm vào tình trạng phá sản. Xem Về chủ thể nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản / ThS. Vũ Thị Hồng Vân // Tạp chí Kiểm sát. Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Số 17/2005, tr. 36 - 39 2. Thẩm phán thực hiện, hỗ trợ về mặt thủ tục pháp lý trong phạm vi thẩm quyền của mình. Để bảo vệ lợi ích chính đáng của các chủ nợ, con nợ, quyền và lợi ích của người lao động…thẩm phán dựa trên các quy định về thẩm quyền của mình thực hiện, hướng dẫn và hỗ trợ về mặt thủ tục phá lý cho những đối tượng có liên quan tới quá trình giải quyết thủ tục phá sản Xem Một số nội dung cần chú ý khi kiểm sát việc giải quyết yêu cầu mở thủ tục phá sản và những vấn đề vướng mắc từ thực tiễn. / Ths.Vũ Thị Hồng Vân // Kiểm sát . Viện kiểm sát nhân dân tối cao . Số:24/ Năm 2007, Tr:33-48 . Trong thủ tục phá sản, hội nghị chủ nợ do Thẩm phán triệu tập và chủ trì mà mục đích cơ bản và quan trọng nhất của thủ tục phá sản là bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ nợ Xem Giáo trình Luật thương mại Tập 2. Đại học Luật Hà Nội H,. CAND tr 397 cuốn 2 . Khi tiến hành thủ tục phá sản, thẩm phán có thể không cần triệu tập hội nghị chủ nợ nếu thuộc trường hợp quy định tại Điều 78 Xem Luật phá sản 2004 , tuy nhiên. Thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh chỉ được áp dụng nếu thẩm phán triệu tập được hội nghị chủ nợ để thông qua nghị quyết đồng ý với các giải pháp tổ chức lại hoạt động kinh doanh (Điều 68) Xem Điều 68 Luật Phá sản 2004 …Điều này thể hiện vai trò khá quan trọng của thẩm phán nói riêng và tòa án nói chung trong thủ tục phục hồi, phá sản. Chẳng hạn như trong các quy định về tổ chức và hoạt động của Hội nghị chủ nợ: Thẩm phán chủ trì Hội nghị chủ nợ (Khoản 4, Điều 61); Doanh nghiệp, HTX lâm vào tình trạng phá sản phải xây dựng phương án phục hồi kinh doanh và nộp cho Toà án (Khoản 2, Điều 68); Thẩm phán xem xét, đánh giá phương án phục hồi kinh doanh, ra quyết định (Điều 70); Thẩm phán triệu tập Hội nghị chủ nợ để xem xét, thông qua phương án phục hồi (Khoản 1, Điều 71); có thể ra quyết định đình chỉ tiến hành thủ tục phá sản (Điều 67) hay thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh nếu có một trong các trường hợp nêu tại Điều 76; Thẩm phán ra quyết định công nhận Nghị quyết của Hội nghị chủ nợ về phương án phục hồi hoạt động kinh doanh của DN (Khoản 1, Điều 72) Xem Quyền và nghĩa vụ của chủ nợ và con nợ trong thủ tục phá sản : Khoá luận tốt nghiệp / Trịnh Thị Thuý Hằng; Người hướng dẫn: ThS. Hoàng Minh Chiến . - H., 2008 ...để giải quyết các nội dung đề cập tại Điều 64…Bên cạnh đó, thẩm phán có thể ra quyết định đình chỉ thủ tục thanh lý tài sản trong một số trường hợp như: phương án phân chia tài sản đã thực hiện xong…(Điều 85) Xem Điều 85 Luật phá sản 2004 . Đây cũng là quyết định khép lại thủ tục thanh lý để thẩm phán có thể tuyên bố doanh nghiệp, HTX bị phá sản nhằm kết thúc sự tồn tại của chủ thể này trong hoạt động thương mại. 3. Thẩm phán ra quyết định phá sản đồng thời giải quyết những trường hợp kháng nghị, khiếu nại quyết định tuyên bố phá sản doanh nghiệp HTX Thẩm phán sau khi thực hiện đúng thủ tục và xem xét kĩ càng vụ việc trong các trường hợp tại Điều 86, Điều 87 thì có quyền tuyên bố phá sản. Ví dụ trường hợp: Sau khi thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục thanh lý tài sản và nhận các tài liệu, giấy tờ do các bên có liên quan gửi đến, thẩm phán ra quyết định tuyên bố doanh nghiệp, HTX bị phá sản nếu doanh nghiệp, HTX lâm vào tình trạng phá sản không còn taid sản hoặc còn nhưng không đủ để thanh toán phí phá sản (Điều 21). Nghĩa là, trong trường hợp này, tòa án không thể tiến hành thủ tục phá sản theo các bước thông thường (4 bước) mà thẩm phán có thể ra quyết định tiến hành theo thủ tục phá sản đặc biệt (thủ tục rút gọn)… Khi thẩm phán ra quyết định tuyên bố phá sản, hậu quả là chấm dứt sự tồn tại của doanh nghiệp, HTX về phương diện pháp lý cũng như kết thúc giải quyết các quan hệ nợ nần, nghĩa vụ trong vụ việc phá sản. Đây là một hoạt động quan trọng cuối cùng trong thủ tục phá sản doanh nghiệp, HTX. Các nghĩa vụ về tài sản phát sinh sau khi có quyết định tuyên bố doanh nghiệp, HTX bị phá sản được giải quyết theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự và các quy định khác của pháp luật có liên quan. Mặt khác, khi có những khiếu nại, kháng nghị về việc ra quyết định tuyên bố phá sản thì thẩm phán có trách nhiệm xem xét và giải quyết khiếu nại đó Xem Điều 91 Luật phá sản 2004 . Khi xem xét, giải quyết khiếu nại, kháng nghị quyết định tuyên bố doanh nghiệp, HTX bị phá sản thì thẩm phán có quyền ra một trong các quyết định như: Không chấp nhận khiếu nại, kháng nghị và giữ nguyên quyết định tuyên bố phá sản của cấp dưới hay hủy quyết định tuyên bố doanh nghiệp, HTX bị phá sản của tòa cấp dưới và giao hồ sơ về phá sản cho tòa án cấp dưới tiếp tục tiến hành thủ tục phá sản. (Điều 92) Giáo trình Luật thương mại tập 2. Đại học Luật Hà Nội. H,. CAND tr 423 Kết luận: Do phá sản là thủ tục tố tụng đòi hỏi có sự tham gia của Tòa án, chính vì vậy mà vai trò của thẩm phán có tầm quan trọng rất lớn ảnh hưởng tới thủ tục phá sản. Khi thực hiện thẩm quyền của mình, thẩm phán đã đồng thời thể hiện được vị trí vai trò của mình trong thủ tục phá sản doanh nghiệp, HTX. Đây là một hoạt động đòi hòi đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật vì nó gắn bó trực tiếp tới quyền lợi của các chủ thể có liên quan tới vụ việc phá sản doanh nghiệp, HTX vì thế yêu cầu những thẩm phán có trình độ chuyên môn pháp lý vững vàng để có thể giải quyết thủ tục phá sản doanh nghiệp, HTX một cách tốt nhất. Chú giải:

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docVai trò của thẩm phán trong thủ tục phá sản.doc