Vấn đề đổi mới lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất trong quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa ở Việt Nam

Công nghiệp hóa ở nước ta xuất phát từ điểm rất thấp về phát triển kinh tế- xã hội, về phát triển lực lượng sản xuất và từ trạng thái không phù hợp giữa quan hệ sản xuất với trình độ và tính chất phát triển của lực lượng sản xuất. Năm 1960 công nghiệp chiếm 18,2% thu nhập quốc dân sản xuất, 7% lao động xã hội trong các ngành kinh tế quốc dân; nông nghiệp chiếm tỷ lệ tương ứng là 42,35 và 83%; sản lượng lương thực bình quân đầu người dưới 300 kg; GDP bình quân đầu người khoảng dưới 100 đô la. Trong khi phân công lao động xã hội chưa phát triển và lực lượng sản xuất ở trình độ thấp thì quan hệ sản xuất đã được đẩy lên trình độ tập thể hóa và quốc doanh hóa là chủ yếu. Đến năm 1960: 85,8% tổng số hộ nông dân vào hợp tác xã; 100% hộ tư sản được cải tạo trong tổng số tư sản công thương nghiệp thuộc diện cải tạo, gần 80% thợ thủ công cá thể vào hợp tác xã tiểu thủ công nghiệp Đứng trước thực trạng này Đảng ta đã quyết định xóa bỏ cơ chế hành chính, quan liêu, bao cấp, và xây dựng một quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình độ của lược lượng sản xuất ở nước ta hiện nay để thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa , nhanh chóng đi lên chủ nghĩa cộng sản. Chính vì những lý do trên mà em quyết định chọn đề tài: “Vấn đề đổi mới lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam”. Em nghĩ rằng việc nghiên cứu đề tài này sẽ giúp em và các bạn tìm hiểu về vấn đề đổi mới lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam liệu có phải là tất yếu và liệu nó có tuân theo một quy luật nào của tự nhiên hay không?. Em xin chân thành cảm ơn thầy giáo Phạm Duy Anh, người đã hướng dẫn và giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập cũng như trong việc hoàn thành bài tiểu luận đầu tay này.

doc34 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 31/01/2013 | Lượt xem: 1627 | Lượt tải: 3download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Vấn đề đổi mới lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất trong quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa ở Việt Nam, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
i. Ba mÆt quan hÖ ®ã trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt x· héi lu«n g¾n bã víi nhau, t¹o thµnh mét hÖ thèng mang tÝnh æn ®Þnh t­¬ng ®èi so víi sù vËn ®éng kh«ng ngõng cña lùc l­îng s¶n xuÊt. C¸c quan hÖ s¶n xuÊt cña mét ph­¬ng thøc s¶n xuÊt lµ mét hÖ thèng bao gåm nhiÒu mèi quan hÖ phong phó vµ ®a d¹ng biÓu hiÖn d­íi nhiÒu h×nh thøc. Mçi mÆt quan hÖ cña hÖ thèng quan hÖ s¶n xuÊt cã vai trß vµ ý nghÜa riªng biÖt, x¸c ®Þnh, khi nã t¸c ®éng tíi nÒn s¶n xuÊt x· héi nãi riªng vµ tíi toµn bé tiÕn tr×nh lÞch sö nãi chung. TÝnh chÊt cña quan hÖ s¶n xuÊt tr­íc hÕt ®­îc quy ®Þnh bëi quan hÖ së h÷u ®èi víi t­ liÖu s¶n xuÊt- biÓu hiÖn thµnh chÕ ®é së h÷u- lµ ®Æc tr­ng c¬ b¶n cña ph­¬ng thøc s¶n xuÊt. Trong hÖ thèng c¸c quan hÖ s¶n xuÊt cña mçi nÒn kinh tÕ- x· héi x¸c ®Þnh, quan hÖ së h÷u vÒ t­ liÖu s¶n xuÊt lu«n lu«n cã vai trß quyÕt ®Þnh ®èi víi tÊt c¶ c¸c quan hÖ x· héi kh¸c . Quan hÖ së h÷u lµ quan hÖ xuÊt ph¸t, quan hÖ c¬ b¶n, quan hÖ trung t©m cña c¸c quan hÖ s¶n xuÊt. ChÝnh quan hÖ së h÷u- quan hÖ gi÷a c¸c tËp ®oµn ng­êi trong viÖc chiÕm h÷u c¸c t­ liÖu s¶n xuÊt ®· quy ®Þnh ®Þa vÞ cña tõng tËp ®oµn trong hÖ thèng s¶n xuÊt x· héi. §Õn l­ît m×nh, ®Þa vÞ cña tõng tËp ®oµn ng­êi trong hÖ thèng s¶n xuÊt l¹i quy ®Þnh c¸ch thøc mµ c¸c tËp ®oµn trao ®æi ho¹t ®éng cho nhau, quy ®Þnh c¸ch thøc mµ c¸c tËp ®oµn tæ chøc qu¶n lý qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Cuèi cïng, chÝnh quan hÖ së h÷u lµ c¸i quyÕt ®Þnh ph­¬ng thøc ph©n phèi s¶n phÈm cho c¸c tËp ®oµn ng­êi theo ®Þa vÞ cña hä ®èi víi hÖ thèng s¶n xuÊt x· héi. “ §Þnh nghÜa quyÒn së h÷u t­ s¶n kh«ng ph¶i lµ g× kh¸c mµ lµ tr×nh bµy tÊt c¶ nh÷ng quan hÖ x· héi cña s¶n xuÊt t­ s¶n”.( 7). Trong c¸c h×nh th¸i kinh tÕ- x· héi mµ loµi ng­êi ®· tõng tr¶i qua, lÞch sö ®· chøng kiÕn sù tån t¹i cña hai lo¹i h×nh thøc së h÷u c¬ b¶n ®èi víi t­ liÖu s¶n xuÊt: së h÷ t­ nh©n vµ së h÷u c«ng céng. Së h÷u c«ng céng lµ lo¹i h×nh mµ trong ®ã t­ liÖu s¶n xuÊt thuéc vÒ mäi thµnh viªn cña mçi céng ®ång. Nhê c¬ së ®ã nªn vÒ mÆt nguyªn t¾c, c¸c thµnh viªn cña mçi céng ®ång b×nh ®¼ng víi nhau trong tæ chøc lao ®éng vµ trong ph©n phèi s¶n phÈm. Do t­ liÖu s¶n xuÊt lµ tµi s¶n chung cña c¶ céng ®èng nªn c¸c quan hÖ x· héi trong s¶n xuÊt vËt chÊt vµ trong ®êi sèng x· héi nãi chung, trë thµnh quan hÖ hîp t¸c, t­¬ng trî gióp ®ì lÉn nhau. Ng­îc l¹i, trong c¸c chÕ ®é t­ h÷u, do t­ liÖu chØ n»m trong tay mét sè Ýt ng­êi nªn cña c¶i x· héi kh«ng thuéc vÒ sè ®«ng mµ thuéc vÒ sè Ýt ng­êi ®ã. C¸c quan hÖ x· héi, do vËy, trë thµnh bÊt b×nh ®¼ng, quan hÖ thèng trÞ vµ bÞ trÞ. §èi kh¸ng x· héi trong c¸c x· héi tån t¹i chÕ ®é t­ h÷u tiÒm tµng kh¶ n¨ng trë thµnh ®èi kh¸ng gay g¾t. C¸c nhµ kinh ®iÓn cña chñ nghÜa M¸c- Lª nin ®· chØ râ trong c¸c chÕ ®é së h÷u t­ nh©n cña c¸c x· héi ®iÓn h×nh trong lÞch sö( së h÷u t­ nh©n cña x· héi chiÕm h÷u n« lÖ, së h÷u t­ nh©n trong chÕ ®é phong kiÕn vµ së h÷u t­ nh©n trong chÕ ®é t­ b¶n) th× chÕ ®é së h÷u t­ nh©n t­ b¶n chñ nghÜa lµ ®Ønh cao cña lo¹i së h÷u nµy. C. M¸c vµ Ph. ¡ngghen ®· chøng minh r»ng chÕ ®ä t­ b¶n chñ nghÜa kh«ng ph¶i lµ h×nh thøc së h÷u cuèi cïng trong lÞch sö x· héi loµi ng­êi. Chñ nghÜa x· héi dùa trªn chÕ ®é c«ng h÷u vÒ t­ liÖu s¶n xuÊt, dï sím hay muén còng sÏ ®ãng vai trß phñ ®Þnh ®èi víi chÕ ®é t­ h÷u. Trong hÖ thèng c¸c quan hÖ s¶n xuÊt, c¸c quan hÖ vÒ mÆt tæ chøc, qu¶n lý s¶n xuÊt lµ c¸c quan hÖ cã kh¶ n¨ng quyÕt ®Þnh mét c¸ch trùc tiÕp quy m«, tèc ®é, hiÖu qu¶ vµ xu h­íng cña mçi nÒn s¶n xuÊt cô thÓ. B»ng c¸ch n¾m b¾t c¸c nh©n tè x¸c ®Þnh cña mét nÒn s¶n xuÊt, ®iÒu khiÓn vµ tæ chøc c¸ch thøc vËn ®éng cña c¸c nh©n tè ®ã, c¸c quan hÖ tæ chøc vµ qu¶n lý s¶n xuÊt cã kh¶ n¨ng ®Èy nhanh hoÆc k×m h·m c¸c qu¸ tr×nh kh¸ch quan cña s¶n xuÊt. C¸c quan hÖ vÒ mÆt tæ chøc vµ qu¶n lý s¶n xuÊt lu«n lu«n cã xu h­íng thÝch øng víi kiÓu quan hÖ së h÷u thèng trÞ cña mçi nÒn s¶n xuÊt cô thÓ. Do vËy, viÖc sö dông hîp lý c¸c quan hÖ tæ chøc vµ qu¶n lý s¶n xuÊt sÏ cho phÐp toµn bé hÖ thèng quan hÖ s¶n xuÊt cã kh¶ n¨ng v­¬n tíi tèi ­u. Trong tr­êng hîp ng­îc l¹i, c¸c quan hÖ qu¶n lý vµ tæ chøc cã thÓ lµm biÕn d¹ng quan hÖ së h÷u, ¶nh h­ëng tiªu cùc ®Õn sù ph¸t triÓn kinh tÕ- x· héi. HiÖn nay, nhê øng dông nh÷ng thµnh tùu to lín cña khoa häc qu¶n lý hiÖn ®¹i nªn vai trß cña c¸c quan hÖ tæ chøc vµ qu¶n lý ®èi víi s¶n xuÊt, ®Æc biÖt ®èi víi viÖc ®iÒu hµnh s¶n xuÊt, ®Æc biÖt ®èi víi viÖc ®iÒu hµnh s¶n xuÊt ë tÇm vÜ m«, trªn thùc tÕ ®· t¨ng lªn gÊp béi so víi vµi thËp kû tr­íc ®©y. §©y lµ ®iÒu rÊt ®¸ng l­u ý trong viÖc ph©n tÝch vµ ®¸nh gi¸ vai trß cña c¸c quan hÖ s¶n xuÊt hiÖn ®¹i. Bªn c¹nh c¸c quan hÖ vÒ mÆt tæ chøc- qu¶n lý, trong hÖ thèng c¸c quan hÖ s¶n xuÊt, c¸c quan hÖ vÒ mÆt ph©n phèi s¶n phÈm lao ®éng còng lµ nh÷ng nh©n tè cã ý nghÜa hÕt søc to lín ®èi víi sù v©n ®éng cña toµn bé nÒn kinh tÕ- x· héi. MÆc dï bÞ phô thuéc vµo c¸c quan hÖ së h÷u vµ vµo tr×nh ®é tæ chøc qu¶n lý s¶n xuÊt, song do cã kh¶ n¨ng kÝch thÝch trùc tiÕp vµo lîi Ých cña con ng­êi, nªn c¸c quan hÖ ph©n phèi lµ “ chÊt xóc t¸c” cña c¸c qu¸ tr×nh kinh tÕ- x· héi. Quan hÖ ph©n phèi cã thÓ thóc ®Èy tèc ®é vµ nhÞp ®iÖu cña sù s¶n xuÊt, lµm n¨ng ®éng toµn bé ®êi sèng kinh tÕ- x· héi; hoÆc trong tr­êng hîp ng­îc l¹i, nã cã kh¶ n¨ng k×m h·m s¶n xuÊt, k×m h·m sù ph¸t triÓn cña x· héi. 4- Quy luËt vÒ sù phï hîp cña quan hÖ s¶n xuÊt víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt Lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt, chóng tån t¹i kh«ng t¸ch rêi nhau mµ t¸c ®éng biÖn chøng lÉn nhau h×nh thµnh quy luËt phæ biÕn cña toµn bé lÞch sö loµi ng­êi- Quy luËt vÒ sù phï hîp quan hÖ s¶n xuÊt víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Quy luËt nµy v¹ch ra tÝnh chÊt phô thuéc kh¸ch quan cña quan hÖ s¶n xuÊt vµo sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. §Õn l­ît m×nh, quan hÖ s¶n xuÊt t¸c ®éng trë l¹i ®èi víi lùc l­îng s¶n xuÊt. TÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt Khuynh h­íng cña s¶n xuÊt x· héi lµ kh«ng ngõng biÕn ®æi theo chiÒu h­íng tiÕn bé. Sù biÕn ®æi ®ã, xÐt ®Õn cïng, bao giê còng b¾t ®©ï tõ sù biÕn ®æi vµ ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt, tr­íc hÕt lµ cña c«ng cô lao ®éng. Do vËy, lùc l­îng s¶n xuÊt lµ yÕu tè cã t¸c dông quyÕt ®Þnh ®èi víi sù biÕn ®æi cña ph­¬ng thøc s¶n xuÊt: Tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt trong tõng giai ®o¹n cña lÞch sö loµi ng­êi thÓ hiÖn tr×nh ®é chinh phôc tù nhiªn cña con ng­êi trong giai ®o¹n lÞch sö ®ã. Kh¸i niÖm tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt nãi lªn kh¶ n¨ng cña con ng­êi th«ng qua viÖc sö dông c«ng cô lao ®éng thùc hiÖn qu¸ tr×nh c¶i biÕn giíi tù nhiªn nh»m ®¶m b¶o cho sù sinh tån vµ ph¸t triÓn cña m×nh. Tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt thÓ hiÖn ë: + Tr×nh ®é tæ chøc lao ®éng x· héi. + Tr×nh ®é øng dông khoa häc vµo s¶n xuÊt. + Kinh nghiÖm vµ kü n¨ng lao ®éng cña con ng­êi. + Tr×nh ®é ph©n c«ng lao ®éng. Tr×nh ®é cña ph©n c«ng lao ®éng thÓ hiÖn râ rµng nhÊt tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Bªn c¹nh kh¸i niÖm tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt, cßn cã kh¸i niÖm tÝnh chÊt cña lùc l­îng s¶n xuÊt. ChÝnh Ph. ¡ngghen ®· sö dông kh¸i niÖm nµy ®Ó ph©n tÝch lùc l­îng s¶n xuÊt trong c¸c ph­¬ng thøc s¶n xuÊt kh¸c nhau. TÝnh chÊt cña lùc l­îng s¶n xuÊt lµ tÝnh chÊt cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ra s¶n phÈm. Qu¸ tr×nh nµy phô thuéc vµo tÝnh chÊt cña t­ liÖu s¶n xuÊt vµ lao ®éng. Lùc l­îng s¶n xuÊt cã tÝnh chÊt c¸ nh©n thÓ hiÖn tÝnh chÊt cña t­ liÖu s¶n xuÊt lµ sö dông c«ng cô thñ c«ng vµ tÝnh chÊt cña lao ®éng lµ lao ®éng riªng lÎ. Nh÷ng c«ng cô s¶n xuÊt nh­ bóa, r×u, cµy bõa, xa quay sîi... do mét ng­êi sö dông ®Ó s¶n xuÊt vËt dïng, kh«ng cÇn tíi lao ®éng tËp thÓ, lùc l­îng s¶n xuÊt cãa tÝnh chÊt c¸ nh©n. Khi m¸y mãc ra ®êi ®ßi hái ph¶i cã nhiÒu ng­êi míi sö dông ®­îc, ®Ó lµm ra mét s¶n phÈm cÇn ph¶i cã sù hîp t¸c cña nhiÒu ng­êi. Mçi ng­êi lµm mét bé phËn c«ng viÖc míi hoµn thµnh ®­îc s¶n phÈm Êy cho nªn lùc l­îng s¶n xuÊt mang tÝnh chÊt x· héi hãa. Ph. ¡ngghen ®· nhËn ®Þnh giai cÊp t­ s¶n “ kh«ng thÓ biÕn nh÷ng t­ liÖu s¶n xuÊt cã h¹m Êy thµnh nh÷ng lùc l­îng s¶n xuÊt hïng m¹nh mµ l¹i kh«ng biÕn chóng tõ chç lµ t­ liÖu s¶n xuÊt do c¸ nh©n sö dông thµnh nh÷ng t­ liÖu s¶n xuÊt x· héi, chØ cã thÓ ®­îc sö dông chung bëi mét sè ®«ng ng­êi”( 8). Trªn thùc tÕ, tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt kh«ng t¸ch biÖt víi nhau. Quan hÖ s¶n xuÊt ®­îc h×nh thµnh, biÕn ®æi, ph¸t triÓn do lùc l­îng s¶n xuÊt quyÕt ®Þnh. Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®Ó lao ®éng bít nÆng nhäc vµ ®¹t hiÖu qu¶ cao h¬n, con ng­êi lu«n lu«n t×m c¸ch c¶i tiÕn, hoµn thiÖn c«ng cô lao ®éng vµ chÕ t¹o ra nh÷ng c«ng vô lao ®éng míi, tinh x¶o h¬n. Cïng víi sù biÕn ®æi vµ ph¸t triÓn cña c«ng cô lao ®éng th× kinh nghiÖm s¶n xuÊt, thãi quen lao ®éng, kü n¨ng s¶n xuÊt, kiÕn thøc khoa häc cña con ng­êi còng tiÕn bé. Lùc l­îng s¶n xuÊt trë thµnh yÕu tè ho¹t ®éng nhÊt, c¸ch m¹ng nhÊt. Cßn quan hÖ s¶n xuÊt lµ yÕu tè t­¬ng ®èi æn ®Þnh, cã khuynh h­íng l¹c hËu h¬n sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Lùc l­îng s¶n xuÊt lµ néi dung cña ph­¬ng thøc s¶n xuÊt, cßn quan hÖ s¶n xuÊt lµ h×nh thøc x· héi cña nã. Trong mèi quan hÖ gi÷a néi dung vµ h×nh thøc th× néi dung quyÕt ®Þnh h×nh thøc; h×nh thøc phô thuéc vµo néi dung; néi dung thay ®æi tr­íc, sau ®ã h×nh thøc míi biÕn ®æi theo. TÊt nhiªn, trong quan hÖ víi néi dung , h×nh thøc kh«ng ph¶i lµ mÆt thô ®éng, nã còng t¸c ®éng trë l¹i ®èi víi viÖc ph¸t triÓn cña néi dung. Cïng víi sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt, quan hÖ s¶n xuÊt còng h×nh thµnh, biÕn ®æi cho phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Sù phï hîp ®ã lµ ®éng lùc cho lùc l­îng s¶n xuÊt pats triÓn m¹nh mÏ. Nh­ng, lùc l­îng s¶n xuÊt lu«n ph¸t triÓn cßn quan hÖ s¶n xuÊt cã xu h­íng t­¬ng ®èi æn ®Þnh. Khi lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn lªn mét tr×nh ®é míi, quan hÖ s¶n xuÊt kh«ng cßn phï hîp víi nã n÷a, trë thµnh ch­íng ng¹i ®èi víi sù ph¸t triÓn cña nã, sÏ n¶y sinh m©u thuÉn gay g¾t gi÷a hai mÆt cña ph­¬ng thøc s¶n xuÊt. Sù ph¸t triÓn kh¸ch quan ®ã tÊt yÕu dÉn ®Õn viÖc xãa bá quan hÖ s¶n xuÊt cò, thay thÕ b»ng mét kiÓu quan hÖ s¶n xuÊt míi phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é míi cña lùc l­îng s¶n xuÊt, më ®­êng cho lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn. ViÖc xãa bá quan hÖ s¶n xuÊt cò, thay thÕ nã b»ng quan hÖ s¶n xuÊt míi còng cã nghÜa lµ sù diÖt vong cña mét ph­¬ng thøc s¶n xuÊt ®· lçi thêi vµ sù ra ®êi cña mét ph­¬ng thøc míi. Trong x· héi cã giai cÊp ®èi kh¸ng, m©u thuÉn gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt míi vµ quan hÖ s¶n xuÊt lçi thêi lµ c¬ së kh¸ch quan cña c¸c cuéc ®Êu tranh giai cÊp, ®ång thêi còng lµ tiÒn ®Ò tÊt yÕu cña c¸c cuéc c¸ch m¹ng x· héi. C. M¸c ®· nhËn ®Þnh: “ Tíi mét giai ®o¹n ph¸t triÓn nµo ®ã cña chóng, c¸c lùc l­îng s¶n xuÊt vËt chÊt cña x· héi m©u thuÉn víi nh÷ng quan hÖ s¶n xuÊt hiÖn cã... trong ®ã tõ tr­íc ®Õn nay c¸c lùc l­îng s¶n xuÊt vÉn ph¸t triÓn. Tõ chç lµ nh÷ng h×nh thøc ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt, nh÷ng quan hÖ Êy trë thµnh nh÷ng xiÒng xÝch cña c¸c lùc l­îng s¶n xuÊt. Khi ®ã b¾t ®Çu thêi ®¹i mét cuéc c¸ch m¹ng x· héi”( 9). ®ã lµ néi dung quy luËt vÒ sù phï hîp cña quan hÖ s¶n xuÊt víi tr×nh ®é ph¸t triÓn nhÊt ®Þnh cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Chñ nghÜa duy vËt lÞch sö chøng minh vai trß quyÕt ®Þnh cña lùc l­îng s¶n xuÊt ®èi víi quan hÖ s¶n xuÊt song còng chØ râ r»ng quan hÖ s¶n xuÊt bao giê còng thÓ hiÖn tÝnh ®éc lËp t­¬ng ®èi víi lùc l­îng s¶n xuÊt. Quan hÖ s¶n xuÊt lµ h×nh thøc x· héi mµ lùc l­îng s¶n xuÊt dùa vµo ®ã ®ã ®Ó ph¸t triÓn, nã t¸c ®éng trë l¹i ®èi víi lùc l­îng s¶n xuÊt: cã thÓ thóc ®Èy hoÆc l×m h·m sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt trë thµnh ®éng lùc c¬ b¶n thóc ®Èy më ®­êng cho lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn. Ng­îc l¹i, quan hÖ s¶n xuÊt lçi thêi kh«ng cßn phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt, béc lé m©u thuÉn gay g¾t víi lùc l­îng s¶n xuÊt th× trë thµnh “ xiÒng xÝch trãi buéc” k×m h·m sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Song t¸c dông k×m h·m ®ã chØ lµ t¹m thêi, theo tÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan, cuèi cïng nã sÏ bÞ thay thÕ b»ng kiÓu quan hÖ s¶n xuÊt míi phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Së dÜ quan hÖ s¶n xuÊt cã thÓ t¸c ®éng m¹nh mÏ trë l¹i ®èi víi lùc l­îng s¶n xuÊt( thóc ®Èy hoÆc k×m h·m), v× nã quy ®Þnh môc ®Ých cña s¶n xuÊt, quy ®Þnh hÖ thèng tæ chøc qu¶n lý s¶n xuÊt vµ qu¶n lý x· héi, quy ®Þnh ph­¬ng thøc ph©n phèi phÇn cña c¶i Ýt hay nhiÒu mµ ng­êi lao ®éng ®­îc h­ëng. Do ®ã ¶nh h­ëng ®Õn th¸i ®é cña qu¶ng ®¹i quÇn chóng lao ®éng- lùc l­îng s¶n xuÊt chñ yÕu cña x· héi; nã t¹o ra nh÷ng ®iÒu kiÖn hoÆc kÝch thÝch hoÆc h¹n chÕ viÖc c¶i tiÕn c«ng cô lao ®éng, ¸p dông nh÷ng thµnh tùu khoa häc vµ kü thuËt vµo s¶n xuÊt, hîp t¸c vµ ph©n c«ng lao ®éng.... Tuy nhiªn, kh«ng ®­îc hiÓu mét c¸ch gi¶n ®¬n tÝnh tÝch cùc cña quan hÖ s¶n xuÊt chØ lµ vai trß cña nh÷ng h×nh thøc së h÷u. Mçi kiÓu quan hÖ s¶n xuÊt lµ mét hÖ thèng, mét chØnh thÓ h÷u c¬ gåm c¶ ba mÆt: quan hÖ së h÷u, quan hÖ qu¶n lý vµ quan hÖ ph©n phèi. ChØ trong chØnh thÓ ®ã, quan hÖ s¶n xuÊt míi trë thµnh ®éng lùc thóc ®Èy con ng­êi hµnh ®éng nh»m ph¸t triÓn s¶n xuÊt. Quy luËt vÒ sù phï hîp cña quan hÖ s¶n xuÊt víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt lµ quy luËt chung nhÊt cña sù ph¸t triÓn x· héi. Sù t¸c ®éng cña quy luËt nµy ®· ®­a x· héi loµi ng­êi tr¶i qua c¸c ph­¬ng thøc s¶n xuÊt: c«ng x· nguyªn thñy, chiÕm h÷u n« lÖ, phong kiÕn, t­ b¶n chñ nghÜa vµ ph­¬ng thøc s¶n xuÊt céng s¶n t­¬ng lai. Quy luËt vÒ sù phï hîp cña quan hÖ s¶n xuÊt víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt lµ quy luËt vËn ®éng, ph¸t triÓn cña x· héi qua sù thay thÕ kÕ tiÕp nhau tõ thÊp lªn cao cña c¸c ph­¬ng thøc s¶n xuÊt. Nh­ng kh«ng ph¶i bÊt cø n­íc nµo còng ph¶i nhÊt thiÕt, tuÇn tù tr¶i qua tÊt c¶ c¸c ph­¬ng thøc s¶n xuÊt mµ loµi ng­êi ®· biÕt ®Õn. Thù tÕ ph¸t triÓn cña lÞch sö nh©n lo¹i cho thÊy, tïy theo ®iÒu kiÖn lÞch sö- cô thÓ, mét sè n­íc cã thÓ bá qua mét hoÆc mét sè ph­¬ng thøc s¶n xuÊt ®Ó tiÕn lªn ph­¬ng thøc s¶n xuÊt míi cao h¬n. §ã chÝnh lµ sù biÓu hiÖn cña quy luËt chung trong ®iÒu kiÖn cô thÓ cña mçi n­íc. Quy luËt chung chi phèi sù vËn ®éng ph¸t triÓn cña tÊt c¶ c¸c n­íc; cßn h×nh thøc, b­íc ®i cô thÓ l¹i tïy thuéc vµo ®iÒu kiÖn cô thÓ cña mçi n­íc. II- C¬ së lý luËn cña qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp hãa- hiÖn ®¹i hãa 1-Kh¸i niÖm c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa C«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa lµ qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi c¨n b¶n, toµn diÖn c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh, dÞch vô vµ qu¶n lý kinh tÕ, x· héi tõ sö dông lao ®éng thñ c«ng lµ chÝnh, sang sö dông mét c¸ch phæ biÕn søc lao ®éng cïng víi c«ng nghÖ, ph­¬ng tiÖn vµ ph­¬ng ph¸p tiªn tiÕn, hiÖn ®¹i, dùa trªn sù ph¸t triÓn vµ tiÕn bé khoa häc- c«ng nghÖ, t¹o ra n¨ng suÊt lao ®éng x· héi cao. 2- TÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan cña c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa Mçi ph­¬ng thøc s¶n xuÊt x· héi nhÊt ®Þnh cã mét c¬ së vËt chÊt- kü thuËt t­¬ng øng. C¬ së vËt chÊt cña mét x· héi lµ toµn bé hÖ thèng c¸c yÕu tè vËt chÊt cña lùc l­îng s¶n xuÊt x· héi phï hîp víi tr×nh ®é kü thuËt( c«ng nghÖ) t­¬ng øng mµ lùc l­îng lao ®éng x· héi sö dông, t¸c ®éng vµo ®Ó s¶n xuÊt ra cña c¶i vËt chÊt ®¸p øng nhu cÇu x· héi. Chç dùa ®Ó xem xÐt sù biÕn ®æi cña c¬ së vËt chÊt- kü thuËt cña mét x· héi lµ: sù biÕn ®æi vµ ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt; sù ph¸t triÓn khoa häc- kü thuËt; tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña c¸c quan hÖ x· héi, ®Æc biÖt lµ quan hÖ s¶n xuÊt thèng trÞ. Nãi c¬ së vËt chÊt- kü thuËt cña mét ph­¬ng thøc s¶n xuÊt nµo ®ã lµ nãi c¬ së vËt chÊt- kü thuËt ®ã ®¹t ®Õn mét tr×nh ®é nhÊt ®Þnh lµm ®Æc tr­ng cho ph­¬ng thøc s¶n xuÊt ®ã ®­îc kh¼ng ®Þnh sù thay thÕ ph­¬ng thøc s¶n xuÊt cò vµ ®­îc ph¸t triÓn ®óng trªn c¬ së b¶n th©n nã. §Æc tr­ng cña c¬ së vËt chÊt- kü thuËt cña c¸c ph­¬ng thøc s¶n xuÊt tr­íc chñ nghÜa t­ b¶n lµ dùa vµo c«ng cô thñ c«ng, nhá bÐ, l¹c hËu. C¬ së vËt chÊt- kü thuËt cña chñ nghÜa t­ b¶n, ®Æc tr­ng cña nã lµ nÒn ®¹i c«ng nghiÖp c¬ khÝ hãa vµ chØ khi x©y dùng xong c¬ së ®ã, ph­¬ng thøc s¶n xuÊt t­ b¶n chñ nghÜa míi trë thµnh ph­¬ng thøc s¶n xuÊt thèng trÞ. Chñ nghÜa x· héi- giai do¹n thÊp cña ph­¬ng thøc s¶n xuÊt míi cao h¬n chñ nghÜa t­ b¶n- ®ßi hái mét c¬ së vËt chÊt- kü thuËt cao h¬n trªn c¶ hai mÆt: tr×nh ®é kü thuËt vµ c¬ cÊu s¶n xuÊt, g¾n víi thµnh tùu cña c¸ch m¹ng khoa häc- kü thuËt hiÖn ®¹i. Do vËy cã thÓ hiÓu: C¬ së vËt chÊt- kü thuËt cña chñ nghÜa x· héi sÏ lµ nÒn c«ng nghiÖp lín hiÖn ®¹i, cã c¬ cÊu kinh tÕ hîp lý, cã tr×nh ®é x· héi hãa cao dùa trªn tr×nh ®é khoa häc- c«ng nghÖ hiÖn ®¹i ®­îc h×nh thµnh mét c¸ch cã kÕ ho¹ch vµ thèng trÞ trong toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n. Tõ chñ nghÜa t­ b¶n hay tõ tr­íc chñ nghÜa t­ b¶n qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi, x©y dùng c¬ së vËt chÊt- kü thuËt cho chñ nghÜa x· héi lµ mét tÊt yÕu kh¸ch quan vµ ®­îc thùc hiÖn th«ng qua c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa. §ã lµ v×: c¬ së vËt chÊt- kü thuËt lµ ®iÒu kiÖn träng yÕu nhÊt, quyÕt ®Þnh nhÊt cã liªn quan ®Õn sù ph¸t triÓn vÒ chÊt ®èi víi l­îng s¶n xuÊt, vµ n¨ng suÊt lao ®éng; ®èi víi viÖc ®¸p øng nhu cÇu ngµy cµng t¨ng cña mäi thµnh viªn trong x· héi vµ ®èi víi sù th¾ng lîi cuèi cïng cña chñ nghÜa x· héi. Cã hai lo¹i n­íc qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi: c¸c n­íc qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi ®· qua giai ®o¹n ph¸t triÓn t­ b¶n chñ nghÜa, c¸c n­íc qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi ch­a qua giai ®o¹n ph¸t triÓn t­ b¶n chñ nghÜa( c¸c n­íc cã nÒn kinh tÕ kÐm ph¸t triÓn). §èi víi nh÷ng n­íc ph¸t triÓn qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi, nh÷ng n­íc nµy ®· cã s½n nÒn ®¹i c«ng nghiÖp cña chñ nghÜa t­ b¶n ®Ó l¹i cho nªn chØ cÇn ®iÒu chØnh nÒn ®¹i c«ng nghiÖp ®ã theo yªu cÇu cña chñ nghÜa x· héi th× vÒ c¬ b¶n ®· cã c¬ së vËt chÊt- kü thuËt cña x· héi míi. Do ®ã, vÊn ®Ò c«ng nghiÖp hãa kh«ng cÇn ph¶i ®Æt ra. Së dÜ chóng ta ph¶i ®iÒu chØnh nÒn ®¹i c«ng nghiÖp c¬ khÝ cña chñ nghÜa t­ b¶n theo yªu cÇu cña x· héi v× nÒn ®¹i c«ng nghiÖp c¬ khÝ cña chñ nghÜa t­ b¶n dï hiÖn ®¹i ®Õn ®©u chØ lµ tiÒn ®Ò vËt chÊt cho x· héi míi chø ch­a ph¶i lµ c¬ së vËt chÊt cho chñ nghÜa x· héi v× nã dùa trªn chÕ ®é t­ h÷u t­ b¶n chñ nghÜa, ph©n bè kh«ng ®Òu gi÷a x¸ ngµnh, vïng do ®ã tÊt yÕu ph¶i ®iÒu chØnh nã. §èi víi nh÷ng n­íc cã nÒn kinh tÕ kÐm ph¸t triÓn qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi ch­a qua giai ®o¹n ph¸t triÓn t­ b¶n chñ nghÜa, nh÷ng n­íc nµy nÒn kinh tÕ l¹c hËu chñ yÕu dùa vµo s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. V× vËy, muèn cã c¬ së vËt chÊt- kü thuËt cña nÒn s¶n xuÊt lín, hiÖn ®¹i th× ph¶i tÊt yÕu tiÕn hµnh c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa. C«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa lµ tÊt yÕu kh¸ch quan v×: + Nã lµ con ®­êng duy nhÊt ®Ó t¹o ra sù ph¸t triÓn vÒ chÊt ®èi víi lùc l­îng s¶n xuÊt vµ n¨ng suÊt lao ®éng. ChÊt cña lùc l­îng s¶n xuÊt lµ hÖ thèng c«ng cô lao ®éng hiÖn ®¹i víi tr×nh ®é c«ng nghÖ hiÖn ®¹i. + C«ng nghiÖp hãa t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó ®¸p øng nhu cÇu vËt chÊt vµ tinh thÇn ngµy cµng t¨ng cña mäi thµnh viªn trong x· héi bëi v× c«ng nghiÖp hãa sÏ lµm cho lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn, n¨ng suÊt lao ®éng t¨ng, khèi k­îng cña c¶i s¶n xuÊt ra ngµy cµng nhiÒu tï ®ã míi cã thÓ ®¸p øng ®­îc nhu cÇu ngµy cµng cao cña x· héi nãi chung vµ cña con ng­êi nãi riªng. + Lµ con ®­êng duy nhÊt ®Ó ®¶m b¶o sù th¾ng lîi cuèi cïng vña chñ nghÜa x· héi. Nh­ vËy, c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa kh«ng nh÷ng lµ tÊt yÕu mµ cßn lµ ®iÒu kiÖn sèng cßn cña chñ nghÜa x· héi. C«ng nghiÖp hãa lµ tÊt yÕu kh¸ch quan ®èi víi nh÷ng n­íc qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi trong ®ã cã n­íc ta. 3- T¸c dông cña c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa - T¹o ®iÒu kiÖn biÕn ®æi vÒ chÊt l­îng s¶n xuÊt, t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, t¨ng søc chÕ ngù cña con ng­êi ®èi víi tù nhiªn, t¨ng tr­ëng kinh tÕ vµ ph¸t triÓn kinh tÕ; do ®ã gãp phÇn æn ®Þnh vµ n©ng cao ®êi sèng cña nh©n d©n; gãp phÇn quyÕt ®Þnh sù th¾ng lîi cña chñ nghÜa x· héi. - T¹o ®iÒu kiÖn vËt chÊt cho viÖc cñng cè t¨ng c­êng vai trß kinh tÕ cña Nhµ n­íc; n©ng cao n¨ng lùc tÝch lòy, t¨ng c«ng ¨n viÖc lµm, nhê ®ã lµm t¨ng sù ph¸t triÓn tù do vµ toµn diÖn trong mäi ho¹t ®éng kinh tÕ cña con ng­êi- nh©n tè trung t©m cña nÒn s¶n xuÊt x· héi. - T¹o ®iÒu kiÖn vËt chÊt cho t¨ng c­êng cñng cè an ninh vµ quèc phßng. - T¹o ®iÒu kiÖn vËt chÊt cho viÖc x©y dùng nÒn kinh tÕ d©n téc tù chñ, ®ñ søc thùc hiÖn sù ph©n c«ng vµ hîp t¸c quèc tÕ. Sù ph©n tÝch trªn cho thÊy mèi quan hÖ g¾n bã trùc tiÕp gi÷a c«ng nghiÖp hãa víi lùc l­îng s¶n xuÊt. C«ng nghiÖp hãa lµ ®Ó thùc hiÖn x· héi hãa vÒ mÆt kinh tÕ, kü thuËt theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. Nã cã t¸c dông cã ý nghÜa cùc kú quan träng vµ toµn diÖn; do vËy, §¶ng ta cho r»ng: “ Ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt, c«ng nghiÖp hãa ®Êt n­íc... lµ nhiÖm vô trung t©m”( 10) cña thêi kú qu¸ ®é tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi ë n­íc ta. 4- Néi dung c¬ b¶n cña c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa a- Trang bÞ kü thuËt vµ c«ng nghÖ theo h­íng hiÖn ®¹i trong c¸c ngµnh cña nÒn kinh tÕ quèc d©n Néi dung nµy ®­îc thùc hiÖn qua hai c¸ch: * TiÕn hµnh c¸ch m¹ng khoa häc- kü thuËt, x©y dùng c¬ së vËt chÊt- kü thuËt ®Ó tù trang bÞ ThÕ giíi ®· tr¶i qua hai cuéc c¸ch m¹ng kü thuËt: cuéc c¸ch m¹ng kü thuËt mµ néi dung chñ yÕu cña nã lµ c¬ khÝ hãa xuÊt hiÖn ®Çu tiªn ë n­íc Anh vµo ba m­¬i n¨m cuèi thÕ kû XVIII vµ hoµn thµnh vµo nh÷ng n¨m 50 ®Çu thÕ kû XÜ. §Õn kho¶ng gi÷a thÕ kû XX xuÊt hiÖn cuéc c¸ch m¹ng khoa häc- c«ng nghÖ hiÖn ®¹i. Mêy thËp niªn ®· qua, nhÊt lµ thËp niªn gÇn ®©y loµi ng­êi ®ang chøng kiÕn nh÷ng thay ®æi rÊt to lín, trªn nhiÒu lÜnh vùc cña ®êi sèng kinh tÕ, chÝnh trÞ vµ x· héi. Cuéc c¸ch m¹ng nµy cã nhiÒu néi dung, song cã 5 néi dung chñ yÕu sau - VÒ tù ®éng hãa: M¸y tù ®éng qu¸ tr×nh, m¸y c«ng cô ®iÒu khiÓn b»ng sè, r« bèt. - VÒ n¨ng l­îng: Ngoµi nh÷ng d¹ng n¨ng l­îng truyÒn thèng( nhiÖt ®iÖn, thñy ®iÖn) ngµy nay ®· vµ ®ang chuyÓn sang lÊy d¹ng n¨ng l­îng nguªn tö lµ chñ yÕu. - VÒ vËt liÖu míi: chØ trong kho¶ng ch­a ®Çy 40 n¨m l¹i ®©y c¸c vËt liÖu míi ®· xuÊt hiÖn víi chñng lo¹i rÊt phong phó vµ cã nhiÒu tÝnh chÊt ®Æc biÖt mµ vËt liÖu tù nhiªn kh«ng cã ®­îc. ThÝ dô: vËt liÖu tæ hîp hay cßn gäi lµ composit víi c¸c tÝnh chÊt mong muèn; gèm zin c«n hoÆc c¸c- bua- si- lÝch chÞu nhiÖt cao... - VÒ c«ng nghÖ sinh häc: c«ng nghÖ vi sinh, kü thuËt cuzin, kü thuËt gen vµ nu«i cÊy tÕ bµo ®­îc øng dông ngµy cµng nhiÒu trong c«ng nghiÖp, n«ng nghiÖp, y tÕ, hãa chÊt, b¶o vÖ m«i tr­êng... Vµo kho¶ng nh÷ng n¨m 80, cuéc c¸ch m¹ng khoa häc- kü thuËt( hay c«ng nghÖ) hiÖn ®¹i chuyÓn sang giai ®o¹n thø ba- giai ®o¹n cã nhiÒu quan ®iÓm kh¸c nhau ®Æt tªn gäi cho nã. T­¬ng øng víi giai ®o¹n thø ba cuéc c¸ch m¹ng nµy cßn cã mét néi dung míi: ®iÖn tö vµ tin häc. - VÒ ®iÖn tö vµ tin häc: mét lÜnh vùc v« cïng réng lín vµ hÊp dÉn, nhÊt lµ lÜnh vùc m¸y tÝnh, diÔn ra theo 4 h­íng nhanh( m¸y siªu tÝnh); nhá( vi tÝnh); m¸y tÝnh cã xö lý kiÕn thøc( trÝ tuÖ nh©n t¹o); m¸y tÝnh nãi tõ xa( viÔn tin häc). Cuéc c¸ch m¹ng nµy cã hai ®Æc tr­ng chñ yÕu: Mét lµ, khoa häc ®· trë thµnh lùc l­îng s¶n xuÊt trùc tiÕp. C¸ch ®©y h¬n 100 n¨m C. M¸c ®· tõng dù ®o¸n vÒ mèi quan hÖ vµ sù ph¸t triÓn gi÷a khoa häc vµ lùc l­îng s¶n xuÊt. Ng­êi viÕt “ Thiªn nhiªn kh«ng t¹o ra m¸y mãc, ®Çu xe löa ®iÖn b¸o... tÊt c¶ c¸c thø ®ã lµ thµnh qu¶ cña bé ãc con ng­êi, ®­îc bµn tay con ng­êi t¹o ra lµ søc m¹nh tri thøc ®· ®­îc vËt hãa. Sù ph¸t triÓn vèn cè ®Þnh lµ chØ tiªu cho thÊy r»ng tri thøc x· héi chung ®· biÕn thµnh l­îng s¶n xuÊt víi møc ®é cao, vµ do ®ã còng lµ chØ tiªu nãi lªn møc ®é phô thuéc vµ biÕn ®æi cña chÝnh nh÷ng ®iÒu kiÖn ho¹t ®éng x· héi víi trÝ tuÖ chung”( 11). Nãi khoa häc trë thµnh lùc l­îng s¶n xuÊt trùc tiÕp lµ nã bao gåm c¶ khoa häc tù nhiªn- kü thuËt lÉn khoa häc- x· héi, nhÊt lµ khoa häc kinh tÐ; nã do con ng­êi t¹o ra th«ng qua con ng­êi- nh©n tè trung t©m- nh©n tè chñ thÓ- ®Õn lùc l­îng s¶n xuÊt. Nã ®ßi hái ph¶i cã chÝnh s¸ch ®Çu t­ ®óng ®¾n cho khoa häc kü thuËt. Ngµy nay, bÊt cø sù tiÕn bé nµo cña kü thuËt( c«ng nghÖ) s¶n xuÊt ®Òu ph¶i dùa trªn nh÷ng thµnh tùu cña khoa häc lµm c¬ së lý thuyÕt cho nã. Hai lµ, thêi gian cho mét ph¸t minh míi cña khoa häc rót ng¾n l¹i vµ ph¹m vi øng dông cña mét thµnh tùu khoa häc vµo s¶n xuÊt vµ ®êi sèng ngµy cµng më réng. ë n­íc ta, mét n­íc bá qua chÕ ®é t­ b¶n ®i lªn chñ nghÜa x· héi, c«ng nghiÖp hãa vµ hiÖn ®¹i hãa ®­îc tiÕn hµnh trong ®iÒu kieej thÕ giíi ®· tr¶i qua hai cuéc c¸ch m¹ng khoa häc- kü thuËt diÔn ra trong xu h­íng toµn cÇu hãa, khu vùc hãa. Trong hoµn c¶nh ®ã cuéc c¸ch m¹ng khoa häc kü thuËt ë n­íc ta ph¶i bao gåm c¬ khÝ hãa vµ hiÖn ®¹i hãa, coi nã lµ “ then chèt” vµ coi khoa häc- c«ng nghÖ “ ®éng lùc” cho sù t¨ng tr­ëng vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng. * ViÖc trang bÞ kü thuËt vµ c«ng nghÖ hiÖn ®¹i cßn ®­îc thùc hiÖn th«ng qua nhËn chuyÓn giao c«ng nghÖ míi tõ c¸c n­íc tiªn tiÕn - NhËn chuyÓn giao c«ng nghÖ míi lµ c¸ch ®i sím ®­a nhanh n­íc ta lªn hiÖn ®¹i g¾n víi con ®­êng rót ng¾n con ®­êng ph¸t triÓn hiÖn ®¹i. - Thùc chÊt cña viÖc chuyÓn giao c«ng nghÖ míi lµ sù chuyÓn ®æi quyÒn së h÷u vµ quyÒn sö dông hµng hãa kü thuËt c«ng nghÖ tõ c¸c n­íc c«ng nghiÖp tiªn tiÕn sang c¸c n­íc cã nÒn kinh tÕ kÐm hoÆc ®ang ph¸t triÓn. - NÕu nh­ hµng hãa th«ng th­êng th× sù vËn ®éng cña lã ®i tõ n¬i cã gi¸ thÊp ®Õn n¬i cã gi¸ cao, th× tr¸i l¹i hµng hãa kü thuËt c«ng nghÖ l¹i cã ®Æc ®iÓm ®i tõ n¬i cã tr×nh ®é cao ®Õn n¬i cã tr×nh ®é thÊp. - §Ó hiÖn thùc hãa viÖc chuyÓn giao cÇn coi träng c¸c ®iÒu kiÖn vÒ vèn vµ ®éi ngò lµm c«ng t¸c nhËn chuyÓn giao... b- X©y dùng c¬ cÊu kinh tÕ hîp lý vµ ph©n c«ng l¹i lao ®éng x· héi Tõ s¶n xuÊt nhá lªn s¶n xuÊt lín x· héi chñ nghÜa kh«ng qua giai ®o¹n ph¸t triÓn t­ b¶n chñ nghÜa trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp hãa tÊt yÕu ph¶i ph©n c«ng l¹i lao ®éng x· héi. Ph©n c«ng lao ®éng x· héi lµ sù chuyªn m«n hãa lao ®éng, tøc lµ sù chuyªn m«n hãa gi÷a c¸c ngµnh trong néi bé tõng ngµnh vµ gi÷a tõng vïng trong nÒn kinh tÕ quèc d©n. Ph©n c«ng lao ®éng cã t¸c dông rÊt to lín: nã lµ ®ßn bÈy cña sù ph¸t triÓn c«ng nghÖ vµ n¨ng suÊt lao ®éng; cïng víi c¸ch m¹ng khoa häc kü thuËt nã gãp phÇn h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn c¬ cÊu kinh tÕ hîp lý. Sù ph©n c«ng l¹i lao ®éng x· héi trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp hãa tu©n thñ c¸c qu¸ tr×nh cã tÝnh quy luËt sau: - Tû träng vµ tuyÖt ®èi lao ®éng n«ng nghiÖp gi¶m dÇn; tû träng vµ sè tuyÖt ®èi lao ®éng c«ng nghiÖp ngµy mét t¨ng lªn. - Tû träng lao ®éng trÝ tuÖ ngµy mét t¨ng vµ chiÕm ­u thÕ so víi lao ®éng gi¶n ®¬n trong tæng lao ®éng x· héi. - Tèc ®é t¨ng lao ®éng trong c¸c ngµnh phi s¶n xuÊt chÊt( dÞch vô) t¨ng nhanh h¬n tèc ®é t¨ng lao ®éng trong c¸c ngµnh s¶n xuÊt vËt chÊt. ë n­íc ta, ph­¬ng h­íng ph©n c«ng l¹i lao ®éng x· héi hiÖn nay cÇn triÓn khai trªn c¶ hai ®Þa bµn: tai chç vµ n¬i kh¸c ®Ó ph¸t triÓn vÒ chiÒu réng kÕt hîp ph¸t triÓn theo chiÒu s©u. Trong hai ®Þa bµn nµy cÇn ­u tiªn ®Þa bµn t¹i chç; nÕu cÇn chuyÓn sang ®Þa bµn kh¸c( ®i vïng kinh tÕ míi) ph¶i cã sù chuÈn bÞ chu ®¸o. VÊn ®Ò ph©n c«ng lao ®éng x· héi cã liªn quan chÆt chÏ víi viÖc x©y dùng c¬ cÊu kinh tÕ hîp lý. C¬ cÊu kinh tÕ hiÓu theo nghÜa réng bao gåm: c¬ cÊu ngµnh vµ lÜnh vùc kinh tÕ, c¬ cÊu thµnh phÇn kinh tÕ vµ h­íng ph¸t triÓn tªn c¸c vïng kinh tÕ. C¬ cÊu kinh tÕ hiÓu theo nghÜa hÑp lµ tæng thÓ quan hÖ kinh tÕ gi÷a c¸c ngµnh, c¸c lÜnh vùc kinh tÕ, gi÷a c¸c vïng kinh tÕ... trong ®ã, quan hÖ gi÷a c«ng nghiÖp, n«ng nghiÖp vµ dÞch vô lµ ba bé phËn cã tÇm quan träng- “ bé x­¬ng” cña c¬ cÊu kinh tÕ. C¸c quan hÖ nµy ®­îc xem xÐt d­íi c¸c khÝa c¹nh: tr×nh ®é c«ng nghÖ, quy m«, nhÞp ®iÖu ph¸t triÓn gi÷a chóng. X©y dùng c¬ cÊu kinh tÕ lµ yªu cÇu cÇn thiÕt kh¸ch quan cña mçi n­íc trong thêi kú c«ng nghiÖp hãa. VÊn ®Ò quan träng lµ t¹o ra mét c¬ cÊu kinh tÕ tèi ­u( hîp lý). X©y dùng mét c¬ cÊu kinh tÕ ®­îc gäi lµ tèi ­u khi nã ®¸p øng ®­îc c¸c yªu cÇu sau: - Ph¶n ¸nh ®­îc vµ ®óng c¸c quy luËt kh¸ch quan, nhÊt lµ c¸c quy luËt kinh tÕ. - Phï hîp víi xu h­íng cña sù tiÕn bé cña khoa häc vµ c«ng nghÖ ®· vµ ®ang diÔn ra nh­ vò b·o trªn thÕ giíi. - Cho phÐp khai th¸c tèi ®a mäi tiÒm n¨ng cña ®Êt n­íc, ngµnh, xÝ nghiÖp, c¶ vÒ chiÒu réng lÉn chiÒu s©u. - Thùc hiÖn sù ph©n c«ng vµ hîp t¸c quèc tÕ theo xu h­íng s¶n xuÊt vµ ®êi sèng ngµy cµng ®­îc quèc tÕ hãa, do vËy, c¬ cÊu kinh tÕ ®­îc t¹o dùng ph¶i lµ “ c¬ cÊu më”. - X©y dùng c¬ cÊu kinh tÕ lµ mét qu¸ tr×nh tr¶i qua nh÷ng chÆng ®­êng nhÊt ®Þnh, do vËy x©y dùng c¬ cÊu kinh tÕ cña chÆng ®­êng tr­íc ph¶i sao cho t¹o ®­îc ®µ cho chÆng ®­êng sau. ë n­íc ta qua hµng chôc n¨m x©y dùng c¬ cÊu kinh tÕ ®· ®em l¹i nh÷ng thµnh c«ng nhÊt ®Þnh, t¹o dùng ®­îc mét bé phËn c¬ së vËt chÊt, c«ng nghÖ nhÊt ®Þnh. Song trong viÖc bè trÝ c¬ cÊu kinh tÕ cã nh÷ng sai lÇm kh«ng nhá vÒ c¬ cÊu ngµnh, ch¹y theo c«ng nghiÖp nÆng, c¬ khÝ qu¸ nhiÒu, xem nhÑ c«ng nghiÖp vµ kÕt cÊu h¹ tÇng; ch¹y theo quy m« lín; c«ng nghÖ l¹c hËu... Qua nhiÒu lÇn ®¹i héi, Nh­ng kÓ tõ §¹i héi §¶ng toµn quèc lÇn thø VI ®Õn nay, d­íi ¸nh s¸ng cña sù ®æi míi nãi chung, trong ®ã cã ®æi míi viÖc x©y dùng c¬ cÊu kinh tÕ, ®Õn nay ®· ®­a l¹i chuyÓn ®éng b­íc ®Çu quan träng. Th«ng qua c¸ch m¹ng khoa häc kü thuËt vµ ph©n c«ng l¹i lao ®éng víi nh÷ng tÝnh quy luËt vèn cã cña nã, thÝch øng víi ®iÒu kiÖn n­íc ta, §¶ng ta ®· x©y dùng mét c¬ cÊu kinh tÕ hîp lý: c¬ cÊu kinh tÕ c«ng- n«ng nghiÖp- dÞch vô g¾n víi ph©n c«ng vµ hîp t¸c quèc tÕ s©u réng. C¬ cÊu nãi trªn ë n­íc ta trong thêi kú qu¸ ®é ®­îc thùc hiÖn theo ph­¬ng ch©m: kÕt hîp c«ng nghÖ víi nhiÒu tr×nh ®é, tranh thñ c«ng nghÖ mòi nhän- tiªn tiÕn võa tËn dông ®­îc nguån nh©n lùc dåi dµo, võa cho phÐp rót ng¾n kho¶ng c¸ch l¹c hËu, võa phï hîp víi nguån vèn cã h¹n ë trong n­íc; lÊy quy m« võa vµ nhá lµ chñ yÕu, cã tÝnh ®Õn quy m« lín nh­ng ph¶i lµ quy m« hîp lý vµ cã ®iÒu kiÖn; gi÷ ®­îc nhÞp ®é( tèc ®é) ph¸t triÓn hîp lý, t¹o ra sù c©n ®èi gi÷a c¸c ngµnh, c¸c lÜnh vùc kinh tÕ vµ c¸c vïng trong nÒn kinh tÕ... III- VÊn ®Ò ®æi míi quan hÖ s¶n xuÊt dÉn ®Õn ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp hãa- hiÖn ®¹i hãa ë ViÖt Nam ë n­íc ta trong c¬ chÕ tËp trung, quan liªu, bao cÊp tr­íc ®©y, ®· cã lóc chóng ta t­ëng r»ng cã thÓ thiÕt lËp ®­îc mét quan hÖ s¶n xuÊt cao h¬n, ®i tr­íc ®Ó më ®­êng cho lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn. Song kÕt qu¶ l¹i diÔn ra tr¸i víi mong muèn cña chóng ta. ®ã lµ lùc l­îng s¶n xuÊt kh«ng ph¸t triÓn, t×nh tr¹ng tr× trÖ kÐo dµi, hµng hãa s¶n xuÊt rra kÐm chÊt l­îng, gi¸ thµnh cao kh«ng thÓ c¹nh tranh víi hµng ngo¹i, l¹i khan hiÕm kh«ng ®ñ ®Ó tháa m·n nhu cÇu cña ng­êi tiªu dïng, ®êi sèng nh©n d©n rÊt khã kh¨n. T×nh h×nh trªn do nhiÒu nguyªn nh©n chñ quan vµ kh¸ch quan kh¸c nhau. Song, mét trong nh÷ng nguyªn nh©n quan träng lµ do chóng ta ®· ¸p ®Æt chñ quan mét quan hÖ s¶n xuÊt kh«ng phï hîp víi lùc l­îng s¶n xuÊt . Trong ®iÒu kiÖn lùc l­îng s¶n xuÊt cßn ë tr×nh ®é thÊp kÐm, phæ biÕn lµ s¶n xuÊt nhá nh­ng v× muèn tiÕn nhanh lªn chñ nghÜa x· héi, nªn chóng ta ®· nhÊn m¹nh qu¸ møc quan hÖ së h÷u mµ ch­a chó ý ®óng møc tíi quan hÖ tæ chøc, qu¶n lý vµ quan hÖ ph©n phèi, trao ®æi. Tõ ®ã ®· dÉn ®Õn viÖc më réng å ¹t hai h×nh thøc së h÷u toµn d©n vµ tËp thÓ, c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c bÞ ng¨n cÊm hoÆc xãa bá ®Ó chuyÓn sang kinh tÕ quèc doanh vµ tËp thÓ qua c¸c ®ît c¶i t¹o c«ng th­¬ng nghiÖp t­ b¶n t­ doanh. Bªn c¹nh ®ã, viÖc duy tr× qu¸ l©u c¬ chÕ hµnh chÝnh, tËp trung, quan liªu, bao cÊp vµ kÌm theo nã lµ sù ph©n phèi b×nh qu©n, lîi Ých c¸ nh©n ch­a ®­îc quan t©m ®óng møc ®· k×m h·m søc s¶n xuÊt cña x· héi. C¸c thµnh phÇn kinh tÕ t­ nh©n, t­ b¶n nhµ n­íc ch­a ®­îc ph¸t huy t¸c dông. §éng lùc s¶n xuÊt bÞ gi¶m, ng­êi lao ®éng xa l¸nh t­ liÖu s¶n xuÊt, thê ¬ víi c¸c kÕ ho¹ch cña tËp thÓ vµ Nhµ n­íc. Thùc tÕ ph¸t triÓn kinh tÕ ë n­íc ta gÇn 40 n¨m qua ®· chøng minh r»ng: quan hÖ s¶n xuÊt k×m h·m sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt kh«ng chØ khi nã trë nªn l¹c hËu, mµ c¶ khi nã ®­îc ¸p ®Æt mét h×nh thøc ®i tr­íc qu¸ xa so víi lùc l­îng s¶n xuÊt, mét lÇn n÷a quy luËt quan hÖ s¶n xuÊt ph¶i phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt l¹i thÓ hiÖn râ tÝnh tÊt yÕu vµ tÝnh phæ biÕn m¹nh mÏ cña nã bÊt chÊp c¶ ý muèn chñ quan cña con ng­êi. Dï mong muèn ®Èy m¹nh ph¸t triÓn s¶n xuÊt, nhanh chãng thùc hiÖn c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa nÒn kinh tÕ, chóng ta còng kh«ng thÓ bÊt chÊp quy luËt, mµ tr¸i l¹i ph¶i t«n träng vµ hµnh ®éng ®óng quy luËt kh¸ch quan. §ã lµ mét trong nh÷ng bµi häc lín mµ NghÞ quyÕt §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VI cña §¶ng ®· chØ râ. §¶ng ta ®· nhËn thøc ®óng quy luËt kh¸ch quan nªn ®· cã nh÷ng ®­íng lèi, chñ tr­¬ng ®óng ®¾n, kÞp thêi. ChØ thÞ 100- CT/ T¦ cña ban bÝ th­ ngµy 13- 1- 1981 vÒ kho¸n s¶n phÈm cuèi cïng ®Õn nhãm vµ ng­êi lao ®éng trong lÜnh vùc n«ng nghiÖp lµ kh©u ®ét ph¸ ®Çu tiªn trong tiÕn tr×nh ®æi míi. Nh­ng c¸i mèc quan träng ®¸nh dÊu sù ®æi míi toµn diÖn vµ s©u s¾c nÒn kinh tÕ x· héi lµ §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VI cña §¶ng th¸ng 12 n¨m 1986. Víi NghÞ quyÕt §¹i héi VI, chóng ta ®· døt kho¸t ®o¹n tuyÖt víi c¬ chÕ hµnh chÝnh, tËp trung, quan liªu, bao cÊp, chuyÓn dÇn kinh tÕ sang c¬ chÕ thÞ tr­êng theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. C¬ chÕ kinh tÕ míi khuyÕn khÝch ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ hµng hãa nhiÒu thµnh phÇn, më réng quan hÖ kinh tÕ víi c¸c n­íc, c¸c khu vùc trªn thÕ giíi, ®éng viªn mäi ng­êi lµm giµu trong khu«n khæ luËt ph¸p cho phÐp. §­êng lèi cña ®¶ng ®· nhanh chãng ®i vµo cuéc sèng, ®­îc nh©n d©n lao ®äng høng khëi h­ëng øng vµ ®· ®em l¹i nguån sinh khÝ míi, t¹o ®µ cho nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn nhanh chãng vµ dÇn dÇn ®i vµo thÕ æn ®Þnh. Sau t¸m n¨m thùc hiÖn c«ng cuéc ®æi míi, chóng ta ®· ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh tùu ®¸ng kÓ: t¨ng tr­ëng kinh tÕ kh¸, l¹m ph¸t ®­îc ®Èy lïi, ®êi sèng nh©n d©n ®­îc c¶i thiÖn tõng b­íc. Së dÜ cã sù chuyÓn biÕn ®i lªn theo h­íng v÷ng ch¾c nh­ vËy chÝnh lµ nhê chóng ta ®· ®æi míi tõng b­íc quan hÖ s¶n xuÊt cho phï hîp víi sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt, do ®ã ®· gi¶i phãng søc s¶n xuÊt cña x· héi, khai th¸c ®­îc c¸c tiÒm n¨ng c¶ ë bªn trong vµ bªn ngoµi, lµm cho lùc l­îng s¶n xuÊt n­íc ta cã nh÷ng b­íc ph¸t triÓn nh¶y vät vÒ chÊt. ViÖc gi¶i phãng lùc l­îng s¶n xuÊt cã mét ý nghÜa ®Æc biÖt quan träng trong tiÕn tr×nh ®æi míi nÒn kinh tÕ n­íc ta, bëi v×: Thø nhÊt: nÒn kinh tÕ n­íc ta cßn kÐm ph¸t triÓn do ®iÓm xuÊt ph¸t thÊp, ®ang ë tr¹ng th¸i ®an xen nhiÒu lo¹i h×nh vµ thµnh phÇn kinh tÕ ë nh÷ng tr×nh ®é rÊt kh¸c nhau nh­ ph©n t¸n vµ tËp trung, thñ c«ng vµ hiÖn ®¹i, l¹c hËu vµ tiªn tiÕn... Trong t×nh h×nh ®ã, nÕu kh«ng kiÕn t¹o ®­îc nh÷ng h×nh thøc quan hÖ s¶n xuÊt ®a d¹ng thÝch øng víi tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt ë tÊt c¶ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ hiÖn cã, chóng ta sÏ kh«ng thÓ khai th¸c ®­îc tiÒm n¨ng to lín cña nh÷ng thµnh phÇn kinh tÕ ®ã. V× vËy, thõa nhËn sù tån t¹i l©u dµi vµ thùc hiÖn nhÊt qu¸n chÝnh s¸ch ph¸t triÓn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn lµ gi¶i ph¸p quan träng nhÊt ®Ó gi¶i phãng vµ ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt ë n­íc ta. Thø hai: Khi lùc l­îng s¶n xuÊt ®­îc gi¶i phãng sÏ t¹o ra ®éng lùc ®Ó khai th¸c vµ sö dông cã hiÖu qu¶ tÊt c¶ c¸c nguån kùc hiÖn cã nh­ nguån lùc nhµn rçi trong d©n c­, tµi nguyªn thiªn nhiªn, ®Êt ®ai, lao ®éng vµ trÝ tuÖ con ng­êi. Thø ba: chØ khi lùc l­îng s¶n xuÊt ®­îc gi¶i phãng, mäi tiÒm n¨ng s¶n xuÊt ®­îc gîi më, kh¬i th«ng, chóng ta míi cã thÓ thu hót m¹nh mÏ vèn ®Çu t­ cña n­íc ngoµi ®Ó tranh thñ vèn, kü thuËt c«ng nghÖ hiÖn ®¹i vµ tri thøc qu¶n lý kinh nghiÖm tiªn tiÕn nh»m thóc ®Èy nhanh chãng tiÕn tr×nh c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa nÒn kinh Õ n­íc ta. Gi¶i phãng lùc l­îng s¶n xuÊt thùc chÊt lµ gi¶i táa, th¸o gì nh÷ng lùc l­îng c¶n k×m h·m sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Gi¶i phãng vµ ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt lµ hai qu¸ tr×nh diÔn ra ®ång thêi vµ cã t¸c ®éng qua l¹i hç trî lÉn nhau. Qu¸ tr×nh ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt ®ßi hái chóng ta ph¶i th­êng xuyªn ®æi míi quan hÖ s¶n xuÊt, khai th¸c vµ sö dông cã hiÖu qu¶ mäi nguån lùc cã thÓ cã, c¶ nguån lùc bªn trong vµ bªn ngoµi. Ngµy nay, víi sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña cuéc c¸ch m¹ng khoa häc kü thuËt vµ c«ng nghÖ hiÖn ®¹i, lùc l­îng s¶n xuÊt cña nhiÒu quèc gia trªn thÕ giíi ph¸t triÓn nhanh chãng vµ ngµy cµng mang tÝnh chÊt quèc tÕ hãa cao. Do ®ã gi÷a c¸c quèc gia trªn thÕ giíi hiÖn nay ®ang diÔn ra xu h­íng võa c¹nh tranh gay g¾t võa giao l­u vµ hîp t¸c kinh tÕ, v¨n hãa, khoa häc, c«ng nghÖ... BÊt cø quèc gia nµo muèn tån t¹i vµ ph¸t triÓn còng ph¶i hßa nhËp vµo xu thÕ chung ®ã. §èi víi n­íc ta, ®Ó tho¸t khái nguy c¬ tôt hËu xa h¬n so víi c¸c n­íc xung quanh, gi÷ ®­îc æn ®Þnh chÝnh trÞ, x· héi, b¶o vÖ ®­îc ®éc lËp chñ quyÒn vµ ®Þnh h­íng ph¸t triÓn x· héi chñ nghÜa th× nhiÖm vô trung t©m cã tÇm quan träng hµng ®Çu trong thêi gian tíi lµ ph¶i thóc ®Èy sù chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo h­íng c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa. §iÒu ®ã ®ßi hái chóng ta ph¶i t¨ng c­êng më réng quan hÖ hîp t¸c trªn nhiÒu lÜnh vùc víi tÊt c¶ c¸c n­íc, c¸c khu vùc trªn thÕ giíi. §Ó gi¶i phãng vµ ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt, chóng ta thõa nhËn sù tån t¹i l©u dµi cña nÒn kinh tÕ hµng hãa nhiÒu thµnh phÇn, trong ®ã cã thµnh phÇn kinh tÕ t­ b¶n chñ nghÜa. Mét ®Êt n­íc võa ph¸t triÓn theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa l¹i võa thõa nhËn sù ph¸t triÓn cña thµnh phÇn kinh tÕ t­ b¶n chñ nghÜa. §iÒu ®ã kh«ng ph¶i lµ mét nghÞch lý, vÊn ®Ò ®Æt ra ë ®©y lµ, chóng ta sÏ sö dông chñ nghÜa t­ b¶n nh­ thÕ nµo ®Ó ph¸t triÓn nhanh chãng lùc l­îng s¶n xuÊt mµ vÉn x©y dùng ®­îc ®¸t n­íc theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. H¬n b¶y m­¬i n¨m tr­íc ®©y, ChÝnh s¸ch kinh tÕ míi ®­îc Lª nin ®Ò ra cïng víi sù thõa nhËn, “ toµn bé quan ®iÓm cña chóng ta vÒ chñ nghÜa x· héi ®· thay ®æi c¨n b¶n”( 12) ®· cøu v·n kinh tÕ n­íc Nga X« viÕt trÎ tuæi khái sôp ®æ. §ã lµ quan ®iÓm tõ bá nÒn kinh tÕ tËp trung, quan liªu, bao cÊp chuyÓn sang nÒn kinh tÕ hµng hãa, më réng trao ®æi, thùc hiÖn chñ nghÜa t­ b¶n nhµ n­íc. Chñ nghÜa t­ b¶n nhµ n­íc theo Lª nin lµ cao h¬n nhiÒu so víi nÒn s¶n xuÊt nhá, r»ng: “ Chóng ta ph¶i lîi dông chñ nghÜa t­ b¶n, ( nhÊt lµ b»ng c¸ch h­íng nã vµo con ®­êng chñ nghÜa t­ b¶n nhµ n­íc) lµm m¾t xÝch trung gian gi÷a nÒn tiÓu t­ s¶n vµ chñ nghÜa x· héi, lµm ph­¬ng tiÖn, con ®­êng, ph­¬ng ph¸p, ph­¬ng thøc ®Ó t¨ng lùc l­îng s¶n xuÊt lªn”( 13). Chóng ta sÏ kh«ng thÓ x©y dùng thµnh c«ng chñ nghÜa x· héi nÕu kh«ng x©y dùng nÒn c«ng nghiÖp tiªn tiÕn. N­íc ta xuÊt ph¸t tõ mét nÒn kinh tÕ tiÓu n«ng, con ®­êng ph¸t triÓn mang tÝnh tù ph¸t sÏ lµ tr¶i qua chñ nghÜa t­ b¶n, song ®Ó tr¸nh cho nh©n d©n khái nh÷ng ®au khæ mµ chÕ ®é t­ b¶n chñ nghÜa cã thÓ g©y ra, §¶ng ta døt kho¸t lùa chän con ®­êng x· héi chñ nghÜa. Tuy nhiªn ®Ó thùc hiÖn c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa ®Êt n­íc, chóng ta cÇn sö dông chñ nghÜa t­ b¶n nhµ n­íc nh­ mét c«ng cô h÷u hiÖu, b¾t nhµ n­íc t­ b¶n ph¶i “ cµy trªn m¶nh ®Êt v« s¶n”, biÕn thµnh phÇn kinh tÕ t­ b¶n t­ nh©n thµnh “ mét trî thñ ®¾c lùc cho chñ nghÜa x· héi”. Râ rµng, c«ng cuéc ®æi míi ®ßi hái mét t­ duy mÒm dÎo, n¨ng ®éng vµ nh¹y bÐn, ph¶i “ vËn dông s¸ng t¹o vµ tiÕp tôc ph¸t triÓn chñ nghÜa M¸c- Lª nin vµ t­ t­ëng Hå ChÝ Minh, ®Æc biÖt lµ t­ t­ëng cña Lª nin vÒ chÝnh s¸ch kinh tÕ míi, vÒ chñ nghÜa t­ b¶n nhµ n­íc, s¸ng t¹o nhiÒu h×nh thøc qu¸ ®é, nh÷ng nÊc thang trung gian ®a d¹ng, phï hîp víi hoµn c¶nh lÞch sö cô thÓ ®Ó ®­a n­íc ta ®i lªn chñ nghÜa x· héi mét c¸ch v÷ng ch¾c”( 14). IV- Nh÷ng thµnh tùu ViÖt Nam ®· ®¹t ®­îc Sau 10 n¨m ®æi míi, ®Êt n­íc ta ®· tr¶i qua kh«ng Ýt nh÷ng khã kh¨n vµ gÆt h¸i ®­îc nhiÒu thµnh tùu to lín vÒ mäi mÆt t¹o ®µ thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña nh÷ng giai ®o¹n kÕ tiÕp. Cô thÓ lµ chóng ta ®· thóc ®Èy sù ph¸t triÓn kinh tÕ, hoµn thµnh xuÊt s¾c, v­ît nhiÒu môc tiªu chñ yÕu cña kÕ ho¹ch 5 n¨m; trong 5 n¨m tõ 1991- 1995, nhÞp ®é t¨ng b×nh qu©n vÒ tæng s¶n phÈm quèc néi( GDP) ®¹t 8,2%( v­ît kÕ ho¹ch lµ 5,5- 6% vµ h¬n h¼n kÕ ho¹ch 5 n¨m 1986- 1990 lµ 3,9%); nhÞp ®é t¨ng b×nh qu©n vÒ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp lµ 3,3%, s¶n xuÊt n«ng nghiÖp lµ 4,5%, kim ng¹ch xuÊt khÈu lµ 20%. C¬ cÊu kinh tÕ chuyÓn ®æi thu ®­îc nh÷ng tiÕn bé: tû träng c«ng nghiÖp vµ x©y dùng trong GDP tõ 22,6% n¨m 1990 ®Õn n¨m 1995 lµ 29,1%; tû träng dÞch vô tõ 38,6% lªn 41,9%; vèn ®Çu t­ c¬ b¶n toµn x· héi n¨m 1990 chiÕm 15,8% GDP, ®Õn n¨m 1995 lªn 27,4% GDP; b¾t ®Çu cã tÝch lòy néi bé nÒn kinh tÕ. Nguån vèn c«ng nghÖ vµ kinh nghiÖm qu¶n lý tiÕp nhËn tõ n­íc ngoµi t¨ng nhanh; viÖn trî ODA n¨m 1991 lµ 180 triÖu ®« la, n¨m 1996( do cã lÖnh bá cÊm vËn ®èi víi ViÖt Nam cña Mü) nªn tæng viÖn trî ODA tõ n¨m 1991- 1995 vèn cam kÕt lµ 9,058 tû ®«; vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi FDI n¨m 1991 lµ 0,62 tû ®«( vèn thùc hiÖn) víi 364 dù ¸n, n¨m 1996 lµ 2,5 tû ®«( vèn thùc hiÖn) víi 362 dù ¸n. L¹m ph¸t ®· gi¶m xuèng mét c¸ch thÇn kú, tõ 67,1% n¨m 1991 xuèng cßn 5,2% n¨m1993, 14,4% n¨m 1994 vµ 12,3% trong 10 th¸ng ®Çu n¨m 1995. Ho¹t ®éng khoa häc c«ng nghÖ g¾n bã h¬n víi nhu cÇu ph¸t triÓn kinh tÕ- x· héi, thÝch nghi dÇn víi c¬ chÕ thÞ tr­êng . Ngµy cµng cã thªm nhiÒu tiÕn bé khoa häc kü thuËt vµ c«ng nghÖ ®­îc ¸p dông cã hiÖu qu¶ vµo s¶n xuÊt ®êi sèng, trong ®ã cã mét sè c«ng nghÖ tiªn tiÕn ®­îc tiÕp thu tõ n­íc ngoµi. NÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn cã sù ®iÒu tiÕt cña Nhµ n­íc theo ®Þnh h­íng XHCN ®ang tõng b­íc ®­îc tiÕp tôc x©y dùng. Quan hÖ s¶n xuÊt ®­îc ®iÒu chØnh phï hîp víi lùc l­îng s¶n xuÊt. VÒ mÆt x· héi còng cã nhiÒu chuyÓn biÕn tÝch cùc. §êi sèng vËt chÊt cña phÇn lín nh©n d©n ®­îc c¶i thiÖn. C¸c mÆt y tÕ, gi¸o dôc, b¶o hiÓm cho nh©n d©n ®­îc triÓn khai thùc hiÖn c¬ b¶n, møc thu nhËp b×nh qu©n cña ng­êi d©n còng ®­îc n©ng lªn( xÊp xØ 200 ®« la/n¨m). N­íc ta hiÖn nay cã chØ sè ph¸t triÓn con ng­êi( HDI) lµ 0,539 xÕp thø 120/174 n­íc; chØ sè tuæi thä lµ 0,67; chØ sè kiÕn thøc lµ 0,78; chØ sè GDP/ng­êi lµ 0,17. Trong khi ®ã chØ sè HDI cña Hµn Quèc lµ 1,882; cña Trung quèc 0,594. Song song víi tr×nh ®é d©n trÝ, møc ®é h­ëng thô v¨n hãa còng ®­îc n©ng lªn. Ng­êi lao ®éng ®­îc ph¸t huy hÕt kh¶ n¨ng tÝch cùc cña m×nh. Chóng ta gi÷ v÷ng æn ®Þnh chÝnh trÞ, cñng cè quèc phßng, an ninh. VÒ mÆt chÝnh trÞ, chóng ta tiÕp tôc hoµn thiÖn bé m¸y nhµ n­íc, n©ng cao chÊt l­îng qu¶n lý cña ®éi ngò c¸n bé. VÒ quan hÖ ®èi ngo¹i, víi chñ tr­¬ng muèn lµm b¹n víi tÊt c¶ c¸c n­íc trªn thÕ giíi, chóng ta ®· ®Æt ®­îc quan hÖ ngo¹i giao víi hÇu hÕt c¸c n­íc trªn thÕ giíi. Theo thèng kª th× chØ sè ghi nhËn qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ cña ViÖt Nam lµ 55,1%( thuéc vµo diÖn trung b×nh trªn thÕ giíi). Vµo n¨m 1998, v­ît lªn nh÷ng khã kh¨n vµ th¸ch thøc lín do thÞ tr­êng xuÊt khÈu sang c¸c n­íc §«ng ¢u vµ Ch©u ¸ gi¶m, søc mua cña nhiÒu mÆt hµng c«ng nghiÖp trong n­íc ch÷ng l¹i, thiÕu vèn vµ c«ng nghÖ hiÖn ®¹i, s¶n xuÊt c«ng nghiÖp n­íc ta vÉn ®øng v÷ng, tiÕp tôc t¨ng tr­ëng vµ ph¸t triÓn víi nhÞp ®é kh¸. So víi n¨m 1997, gi¸ trÞ s¶n xuÊt toµn ngµnh c«ng nghiÖp n­íc ta t¨ng kho¶ng 12% ®¹t kÕ ho¹ch ®iÒu chØnh cua quèc héi vµ tiÕp tôc ®øng hµng ®Çu vÒ tèc ®é t¨ng tr­ëng trong c¸c ngµnh xuÊt khÈu vµ dÞch vô. Tû träng c«ng nghiÖp vµ x©y dùng tæng GDP c¶ n­íc t¨ng tõ 31,8% n¨m 1997 lªn 33,2% n¨m 1998( theo gi¸ so s¸nh n¨m 1994), lµ thµnh tùu næi bËt, kh¼ng ®Þnh xu thÕ ®i lªn ®Çy triÓn väng cña s¶n xuÊt c«ng nghiÖp cña n­íc ta. Trong khã kh¨n chung, khu vùc doanh nghiÖp nhµ n­íc vÉn gi÷ ®­îc vai tß chñ ®¹o cña toµn bé ngµnh c«ng nghiÖp xÐt trªn c¶ hai yÕu tè quy m« vµ tèc ®é. §©y lµ khu vùc chiÕm tû träng lín nhÊt( 46,7%) l¹i bao gåm toµn bé ngµnh c«ng nghiÖp then chèt cña toµn bé nÒn kinh tÕ vµ ®uy tr× ®­îc nhÞp ®é t¨ng tr­ëng cao 8,7%. N¨m 1998, tû träng cña c«ng nghiÖp quèc doanh trung ­¬ng chiÕm 65,45 tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt cña c«ng nghiÖp quèc doanh nãi chung. Khu vùc c«ng nghiÖp ngoµi quèc doanh vÉn duy tr× tèc ®é t¨ng tr­ëng 6,3%. C¸c c«ng ty cæ phÇn, TNHH, doanh nghiÖp t­ nh©n cã quy m« lín trong gi¸ trÞ s¶n xuÊt ngoµi quèc doanh t¨ng tr­ëng kho¶ng 4,5%. Khu vùc c«ng nghiÖp ®Çu t­ cã vèn n­íc ngoµi tuy chÞu ¶nh h­ëng trùc tiÕp cña khñng ho¶ng tµi chÝnh tiÒn tÖ ë Ch©u ¸, khu vùc nµy vÉn ®¹t kÕt qu¶ kh¶ quan: ph¸t triÓn toµn diÖn vµ gi÷ v÷ng tèc ®é t¨ng tr­ëng cao so víi c¸c n¨m tr­íc: 1998 t¨ng 1,6% so víi n¨m 1997. Kh«ng chØ bæ sung nguån vèn, trang bÞ kü thuËt vµ c«ng nghÖ míi, khu vùc nµy cßn h×nh thµnh mét sè ngµnh c«ng nghiÖp míi kü thuËt cao lµm t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña hµng c«ng nghiÖp ViÖt Nam trªn thÞ tr­êng trong n­íc vµ thÕ giíi: hµng lo¹t s¶n phÈm míi cña c¸c ngµnh c«ng nghiÖp l¾p r¸p « t«, s¶n xuÊt ®å ®iÖn cao cÊp, thiÕt bÞ b­u ®iÖn viÔn th«ng... ®¹t tiªu chuÈn quèc tÕ vµ ®­îc xuÊt khÈu sang thÞ tr­êng thÕ giíi. V- Nh÷ng kiÕn nghÞ, ®Ò xuÊt XuÊt ph¸t tõ thùc tÕ vµ nh÷ng nhu cÇu ®ßi hái mang tÝnh cÊp thiÕt cña sinh viªn, em chØ d¸m ®­a ra mét kiÕn nghÞ nhá nh­ng nã thùc sù quan träng cho qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa n­íc nhµ. §ã chÝnh lµ viÖc quan t©m nhiÒu h¬n n÷a ®Õn cuéc sèng vËt chÊt còng nh­ tinh thÇn cña sinh viªn. Tr­íc hÕt em ph¶i nãi ®Õn cuéc sèng tinh thÇn cña sinh viªn. Mét con ng­êi ®­îc t¹o nªn tÊt yÕu ph¶i ®ñ c¶ hai yÕu tè trÝ vµ lùc. Nh­ mét c©u ng¹n ng÷ ®· nãi: “ Cã søc kháe th× ch­a ch¾c anh ®· cã thÓ lµm ®­îc tÊt c¶ nh­ng ®Ó cã tÊt c¶ anh ph¶i cã søc kháe”. VËy nªn viÖc lo cho ®êi sèng tinh thÇn cña sinh viªn lµ hÕt søc cÇn thiÕt. Em thiÕt nghÜ cÇn ph¶i trang bÞ thªm n÷a nh÷ng khu vui ch¬i gi¶i trÝ cho häc sinh, sinh viªn, ®Ó sau nh÷ng giê häc tËp c¨ng th¼ng, sinh viªn chóng em cã nh÷ng chç ®Ó cã thÓ nghØ ng¬i mét c¸ch bæ Ých. H¬n thÕ n÷a, chóng ta cÇn trang bÞ mét c¸ch ®Çy ®ñ nh÷ng ph­¬ng tiÖn nh­ ti vi, m¸y vi tÝnh... ®Ó sinh viªn cã thÓ ®­îc cËp nhËt nh÷ng th«ng tin míi nhÊt, nh÷ng kiÕn thøc míi nhÊt trªn thÕ giíi. Bªn c¹nh ®µo t¹o mét ®éi ngò trÎ kháe vÒ thÓ chÊt, hä cßn ph¶i “kháe” vÒ kiÕn thøc. Muèn vËy, chóng ta kh«ng ph¶i chØ trang bÞ cho thÕ hÖ trÎ kh«ng chØ nh÷ng kiÕn thøc mang tÝnh b¾t buéc ë tr­êng mµ cßn ph¶i trang bÞ nh÷ng kiÕn thøc n©ng cao, ®ßi hái sù n¨ng ®éng s¸ng t¹o cña mçi ng­êi sinh viªn, b»ng c¸ch t¨ng thªm sè ®Çu s¸ch ë th­ viÖn, t¹o nªn nh÷ng buæi bµn luËn vÒ ph­¬ng ph¸p häc tËp ®Ó gióp nhau cïng tiÕn bé... Tuy nhiªn chóng ta kh«ng nªn hái tæ quèc ®· lµm g× cho chóng ta. Nh­ c©u nãi bÊt hñ cña B¸c Hå, vÞ cha giµ kÝnh yªu cña d©n téc: “ Muèn cã chñ nghÜa x· héi th× ph¶i cã nh÷ng con ng­êi x· héi chñ nghÜa”. Chóng ta lµ nh÷ng sinh viªn cßn ngåi trªn ghÕ nhµ tr­êng, chóng ta kh«ng nªn quªn nhiÖm vô cao c¶ cña chóng ta lµ ph¶i häc tËp tèt ®Ó ngµy mai lËp nghiÖp. Chóng ta ph¶i lu«n trau dåi kiÕn thøc, n¾m b¾t ®­îc nh÷ng kiÕn thøc míi mÎ ®Ó cã thÓ hßa nhËp víi nh÷ng n­íc cã nÒn c«ng nghiÖp cao, tiªn tiÕn trªn thÕ giíi. Em tin t­ëng r»ng trong mét t­¬ng lai kh«ng xa, thÕ hÖ trÎ, thÕ hÖ sinh viªn sÏ lµm r¹ng danh cho Tæ quèc. C- KÕt luËn Tõ nh÷ng ph©n tÝch trªn ta cã thÓ nãi C«ng nghiÖp hãa lµ mét qu¸ tr×nh tÊt yÕu ®Ó ®­a ®Êt n­íc ta tõ mét n­íc nghÌo nµn, l¹c hËu trë thµnh mét n­íc c«ng nghiÖp ph¸t triÓn ®Ó tõng b­íc tiÕn lªn s¸nh vai víi c¸c c­êng quèc n¨m ch©u. Nh÷ng thµnh tùu vµ kinh nghiÖm mµ chóng ta ®· ®¹t ®­îc ®· t¹o tiÒn ®Ò cho phÐp §¶ng ta quyÕt ®Þnh chuyÓn mäi ho¹t ®éng cña ®Êt n­íc sang thêi kú ph¸t triÓn míi, thêi kú ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa, thùc hiÖn d©n giµu n­íc m¹nh, x· héi c«ng b»ng, v¨n minh vµ vùng ch¾c tiÕn trªn con ®­êng x· héi chñ nghÜa. §Ó thùc hiÖn ®­îc ®iÒu ®ã n­íc ta ®ang chó träng ®æi míi quan hÖ s¶n xuÊt cho phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt( mét quy luËt tÊt yÕu quyÕt ®Þnh ®èi víi qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa ®Êt n­íc). Lµ mét sinh viªn vµ sau nµy sÏ lµ mét cö nh©n kinh tÕ, chóng ta cÇn ph¶i thÊy râ vai trß cña quy luËt quan hÖ s¶n xuÊt ph¶i phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ, cã nh­ vËy chóng ta míi cã thÓ ®­a nÒn kinh tÕ ViÖt Nam ngµy mét ph¸t triÓn, rót ng¾n kho¶ng c¸ch l¹c hËu víi c¸c quèc gia trªn thÕ gíi. Bµi tiÓu luËn nµy lµ mét sè nh÷ng hiÓu biÕt cña em vÒ vÊn ®Ò ®æi míi lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp hãa vµ hiÖn ®¹i hãa ë ViÖt Nam thu ®­îc trong qu¸ tr×nh häc tËp vµ tham kh¶o tµi liÖu. Tuy em ®· hÕt søc cè g¾ng vËn dông hiÓu biÕt vµ ph¸t huy n¨ng lùc cña m×nh ®Ó hoµn thµnh bµi viÕt song vÉn kh«ng tr¸nh khái mh÷ng thiÕu sãt, sai lÇm vµ rÊt nhiÒu ®iÓm hËn chÕ. Bµi tiÓu luËn ®Çu tay nµy em rÊt mong nhËn ®­îc sù th«ng c¶m cña thÇy. Em còng mong ®­îc thÇy cho ý kiÕn ®¸nh gi¸ vµ nhËn xÐt ®Ó cã thÓ viÕt tèt h¬n trong c¸c bµi tiÓu luËn s¾p tíi. Mét lÇn n÷a em xin ch©n thµnh c¶m ¬n thÇy. D- Tµi liÖu tham kh¶o 1- Gi¸o tr×nh “ TriÕt häc M¸c- Lª Nin”. 2- “ C«ng nghiÖp hãa vµ hiÖn ®¹i hãa ë ViÖt Nam vµ c¸c n­íc trong khu vùc”. 3- “ Mét sè vÊn ®Ò triÕt häc M¸c- Lª Nin vÒ c«ng nghiÖp hãa vµ hiÖn ®¹i hãa”. 4- T¹p chÝ triÕt häc. 5- V¨n kiÖn ®¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VI, VII, VIII, XI. 6- Gi¸o tr×nh “ Kinh tÕ chÝnh trÞ”. 7- T¹p chÝ céng s¶n. chó thÝch (1) C. M¸c vµ Ph. Angghen: Toµn tËp. ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 1993, t. 23, Tr. 269. (2) V.I. Lª nin: Toµn tËp, Nhµ xuÊt b¶n. TiÕn bé, M¸t c¬ va, 1977, T. 38, Tr. 430 (3) U. Pet- Ty: Kinh tÕ chÝnh trÞ, T. 2 (4) C. M¸c vµ Ph. Angghen: Toµn tËp. NXB. ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ néi, 1995, T. 4, Tr. 187. (5) C. M¸c vµ Ph. Angghen: Toµn tËp. NXB. ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ néi, 1993, T. 6, Tr. 552. (6) C. M¸c vµ Ph. Angghen: Toµn tËp. NXB. ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ néi, 1993, Tr. 14- 15 (7) C. M¸c vµ Ph. Angghen: Toµn tËp. NXB. ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ néi, 1995, T. 4, Tr. 234 (8) C. M¸c vµ Ph. Angghen: Toµn tËp. NXB. ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ néi, 1994, T. 20, Tr. 373. (9) C. M¸c vµ Ph. Angghen: Toµn tËp. NXB. ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ néi, 1993, T. 13, Tr. 15. (10) §¶ng céng s¶n ViÖt Nam: C­¬ng lÜnh x©y dùng ®Êt n­íc trong thêi kú qu¸ ®é lªn CNXH. (11) C. M¸c: “ B¶n th¶o kinh tÕ” C. M¸c vµ Ph. Angghen: Toµn tËp- TiÕng Nga, Tr. 125. (12) V.I.Lª nin: Toµn tËp: NXB. TiÕn bé, M¸t c¬ va, 1978, T. 45, Tr. 428 (13) Sdd, Tr. 276 (14) §¶ng céng s¶n ViÖt Nam: V¨n kiÖn ®¹i biÓu toµn quèc gi÷a nhiÖm kú khãa VII, th¸ng 1- 1994, Tr. 24. II- §Ò c­¬ng kh¸i qu¸t A- §Æt vÊn ®Ò I- Lý do chän ®Ò tµi II- §Ò c­¬ng kh¸i qu¸t B- Néi dung I- C¬ së triÕt häc cña ®Ò tµi 1- Ph­¬ng thøc s¶n xuÊt 2- Lùc l­îng s¶n xuÊt 3- Quan hÖ s¶n xuÊt 4- Quy luËt vÒ sù phï hîp cña quan hÖ s¶n xuÊt víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt II- C¬ së lý luËn cña qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp hãa- hiÖn ®¹i hãa 1- Kh¸i niÖm c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa 2- TÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan cña c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa 3- T¸c dông cña c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa 4- Néi dung c¬ b¶n cña c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa a- Trang bÞ kü thuËt vµ c«ng nghÖ hiÖn ®¹i theo h­íng hiÖn ®¹i hãa c¸c ngµnh cña nÒn kinh tÕ quèc d©n b- X©y dùng c¬ cÊu kinh tÕ hîp lý vµ ph©n c«ng l¹i lao ®éng x· héi III- VÊn ®Ò ®æi míi lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp hãa- hiÖn ®¹i hãa ë ViÖt Nam IV- Nh÷ng thµnh tùu ViÖt Nam ®· ®¹t ®­îc V- Nh÷ng kiÕn nghÞ, ®Ò xuÊt C- KÕt luËn D- Tµi liÖu tham kh¶o

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docVấn đề đổi mới LLSX và QHSX trong quá trình CNH - HĐH ở VN.doc
Luận văn liên quan