Xây dựng hệ thống thông tin quản lý tài liệu, sách báo trong thư viện học viện an ninh nhân dân

52 trang Lời cảm ơn Trước hết, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thày giáo Vũ Chí Quang- Bộ môn Toán Tin, Học viện An ninh Nhân dân đã quan tâm, tận tình giúp đỡ, hướng dẫn, cung cấp tài liệu, phương pháp nghiên cứu và tạo mọi điều kiện thuận lợi để em hoàn thành tốt khoá luận này. Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong khoa Toán tin và Chuyên khoa IV đã dạy dỗ, giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập tại Học viện An ninh Nhân dân. Em xin cảm ơn Lãnh đạo và các anh, chị trong Trung tâm Thông tin khoa học và tư liệu giáo khoa của Học viện An ninh nhân dân đã nhiệt tình giúp đỡ em về thông tin cũng như tài liệu trong quá trình thực hiện đề tài khoá luận. Xin cảm ơn tất cả các bạn bè đã cổ vũ, động viên và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành khoá luận. Mở đầu. 1. Tính cấp thiết của đề tài: Thế kỷ XXI đánh dấu sự ra đời của một nền kinh tế mới – Kinh tế tri thức, dựa trên sự phát triển như vũ bão của khoa học kỹ thuật mà đặc biệt là sự phát triển của công nghệ thông tin. Có thể nói công nghệ thông tin đã đi vào mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế- xã hội. Việc áp dụng những thành tựu của công nghệ thông tin vào các lĩnh vực đã đem lại những hiệu quả cực kỳ to lớn. Ngành thông tin thư viện cũng không nằm ngoài xu thế ấy. Trên thế giới, công nghệ thông tin đã có mặt trong hầu hết các hoạt động của thư viện, đem lại nhiều thuận lợi lớn cho những người làm công tác quản lý thư viện cũng như độc giả. Tuy nhiên, khách quan mà nói, công tác tin học hoá thư viện ở nước ta chưa được chú ý đầu tư đúng mức, cả về yếu tố con người, tài chính và công nghệ. Đa số đều không muốn nói là hầu hết, các trung tâm thông tin thư viện của các trường Đại học, các cơ quan nghiên cứu - quản lý . đều có cơ sở công nghệ hạ tầng yếu kém: máy tính ít và lạc hậu, công nghệ mạng kém, đội ngũ chuyên môn về Công nghệ thông tin thiếu . Từ cuối những năm 80, phần mềm quản lý thông tin tư liệu CDSISIS/ phiên bản chạy trên môi trường DOS do UNESCO cung cấp miễn phí đã được triển khai ứng dụng tại các thư viện. Hiện nay đó là phần mềm phổ biến nhất tại các trung tâm thông tin thư viện ở nước ta, điển hình là Thư viện Khoa học kỹ thuật. Cũng như nhiều thư viện khác, thư viện của Học viện An ninh Nhân dân là nơi có chức năng lưu trữ, quản lí, phục vụ việc đọc, tra cứu các tư liệu nghiệp vụ và các tài liệu liên quan nhiều lĩnh vực khoa học khác phục vụ cho việc giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học. Đây là một khối lượng dữ liệu khổng lồ được lưu trữ dưới nhiều dạng ấn phẩm khác nhau. Bên cạnh đó, do tính chất đặc thù của Học viện nên yêu cầu bảo mật các tài liệu nghiệp vụ được đặt ra rất nghiêm ngặt. Tuy nhiên, mọi công việc quản lý chủ yếu được làm thủ công không có sự trợ giúp của máy tính nên mọi hoạt động của thư viện thực sự phức tạp, nặng nề và trùng lặp, công việc tra cứu tài liệu bằng phích rất bất tiện và gây lãng phí rất nhiều thời gian của bạn đọc. Tại Học viện An ninh do tính chất đặc thù của các tài liệu cần quản lý nên việc ứng dụng các phần mềm quản lý thư viện cũng có nhiều đặc điểm khác biệt và cho đến nay việc xây dựng thư viện điện tử mới chỉ dừng lại ở mức dự án. Trong khi đó, các thư viện trên thế giới hiện có xu thế phát triển rất nhanh và đa dạng cụ thể là: - Nguồn thông tin ngày một đa dạng, một thông tin thư viện hiện đại không chỉ có sách tài liệu dưới dạng in ấn mà còn có dạng khác: Sách điện tử, CSDL, băng, đĩa CD . - Cách lưu trữ tra cứu nguồn tài nguyên thông tin ngày một đa dạng dựa vào công nghệ mạng: LAN, WAN, ON LINE. - Xu hướng toàn cầu hoá: Sự liên thông liên kết, chia sẻ thông tin tư liệu cho phép tận dụng nguồn lực của các Thư viện lớn trên Thế giới thông qua Internet. Thông qua hình thức này, ta sẽ rút ngắn được nguồn lực và tài chính. - Nhu cầu thông tin ngày càng cao về chất lượng, số lượng và thời gian. Khả năng đáp ứng với nguồn tư liệu quý hiếm không sẵn có trong nước càng cao. Vì vậy chỉ trong một khoảng thời gian ngắn nữa, các phần mềm quản lý thư viện hiện có ở nước ta khó có thể đáp ứng được với xu thế phát triển ấy Vì những lý do đó, trong Khoá luận tốt nghiệp của mình em xin chọn đề tài: “Xây dựng hệ thống thông tin quản lý tài liệu, sách báo trong thư viện Học viện An ninh Nhân dan”^. 2. Phạm vi nghiên cứu: Với thời gian và trình độ còn hạn chế, đề tài mới chỉ dừng lại ở việc quản lý độc giả của thư viện và quản lý tài liệu, sách báo dưới dạng các ấn phẩm thể hiện dưới dạng ký tự trên giấy hoặc trên đĩa CD. Việc quản lý mới chỉ thực hiện trên máy đơn, chưa có môi trường mạng giao tiếp giữa các phòng ban. Phạm vi ứng dụng có thể là trong thư viện của các trường Đại học, Cao đẳng nói chung đồng thời đáp ứng được các yêu cầu đặc trưng của thư viện Học viện an ninh. 3. Phương pháp nghiên cứu: Trong khi thực hiện khoá luận, em đã sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu: tổng kết các phương pháp phát triển hệ thống đã có từ trước (nghiên cứu hệ thống CDSISIS/ và hệ thống thư viện Quốc gia); khảo sát quá trình quản lý để hình thành dự án, kế hoạch phát triển hệ thống; thu thập thông tin qua chuyên gia và các báo cáo nhằm xác định nhu cầu thông tin của thư viện. 4. Kết cấu của đề tài gồm 6 chương: + Chương I: Khảo sát hệ thống. + Chương II: phân tích hệ thống. + Chương III: Phân tích CSDL hệ thống. + Chương IV: thiết kế hệ thống. + Chương V: một số modul chính. + Chương VI: kết luận, đánh giá, hướng phát triển. mục lục Nội dung Trang Mở đầu 1 1. Tính cấp thiết của đề tài 1 2. Phạm vi nghiên cứu 2 3. Phương pháp nghiên cứu 3 4. Kết cấu đề tài 3 Chương I: Khảo sát hệ thống 4 11. Mô hình hoạt động của thư viện Học viện ANND 4 12 Các quy trình nghiệp vụ chính của thư viện 4 13 Chức năng của hệ thống mới 7 13.1 Chức năng của hệ thống mới 7 13.2 Thuận lợi, khó khăn 8 Chương II: Phân tích hệ thống 9 21 Một số khái niệm sử dụng trong phân tích hệ thống 9 22 Khái quát sơ đồ phân cấp chức năng của hệ thống 9 23 Xây dựng sơ đồ chức năng của hệ thống 10 23.1 Xây dựng sơ đồ chức năng mức 1 của chức năng hệ thống 10 23.2 Xây dựng sơ đồ chức năng mức 1 của chức năng Quản lý độc giả 10 23.3 Xây dựng sơ đồ chức năng mức 1 của chức năng Quản lý tài liệu 11 23.4 Xây dựng sơ đồ chức năng mức 1 của chức năng Quản lý mượn- trả 11 23.5 Xây dựng các sơ đồ chức năng mức 1 của chức năng trợ giúp. 12 24 Xây dựng sơ đồ luồng dữ liệu 13 25 Sơ đồ luồng dữ liệu. 14 25.1 Sơ đồ luồng dữ liệu mức khung cảnh. 14 25.2 Sơ đồ luồng dữ liệu mức đỉnh. 16 Chương III: Phân tích cơ sở dữ liệu của hệ thống 22 31 Xây dựng mô hình và mối quan hệ giữa các thực thể 22 31.1 Mô hình thực thể. 22 31.2. Mối quan hệ giữa các thực thể 26 32 Phân tích cơ sở dữ liệu logic của hệ thống 26 33 Cơ sở dữ liệu thực hiện của hệ thống. 30 Chương IV: Thiết kế hệ thống. 34 41 Mục đích 34 42 Thiết kế chi tiết. 34 42.1 Dữ liệu đầu vào. 34 42.2 Dữ liệu đầu ra. 34 42.3 Thiết kế file dữ liệu. 35 42.4 Thiết kế kiến trúc chương trình và đặc tả các modul 35 42.5 Mô tả cụ thể các thành phần modul của hệ thống. 35 43 Lựa chọn công cụ xây dựng hệ thống. 37 Chương V: Một số modul chính 39 51 Mượn tài liệu 39 52 Trả tài liệu 40 53 Quản lý tài liệu 41 54 Quản lý bạn đọc 42 55 Tra cứu thông tin 44 56 Nhật lý hệ thống 45 57 Các tiện ích về dữ liệu 46 58.Lâp. báo cáo thống kê 46 Chương VI: Kết luận, đánh giá, hướng phát triển. 47 61 Đánh giá kết quả 47 61.1 Các ưu điểm. 47 61.2 Các nhược điểm. 47 62 Hướng phát triển. 48 63 Kết luận 48

doc54 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 29/06/2013 | Lượt xem: 1448 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Xây dựng hệ thống thông tin quản lý tài liệu, sách báo trong thư viện học viện an ninh nhân dân, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
s¸ch, b¸o- t¹p chÝ vµ luËn v¨n. Mçi phßng ®¶m nhËn cïng mét sè chøc n¨ng víi víi nh÷ng lo¹i tµi liÖu kh¸c nhau: NhËn tµi liÖu míi. Ph©n lo¹i tµi liÖu. Cho b¹n ®äc m­în tµi liÖu. NhËn tµi liÖu do b¹n ®äc tr¶. Tra cøu tµi liÖu. Th«ng b¸o tµi liÖu m­în qu¸ h¹n. Huû tµi liÖu qu¸ h¹n l­u tr÷. Thèng kª tµi liÖu: thèng kª tÇn suÊt m­în tµi liÖu theo thêi gian. Lµm b¸o c¸o ho¹t ®éng cña th­ viÖn. CÊp thÎ cho b¹n ®äc Thèng kª tµi liÖu m­în. Thèng kª b¹n ®äc. Qu¶n lý kho tµi liÖu. C¸c chøc n¨ng nghiÖp vô trªn ®­îc thùc hiÖn theo mét tr×nh tù vµ ph¶i tu©n theo c¸c quy t¾c nghiÖp vô vµ c¸c rµng buéc. C¸c tiÕn tr×nh nghiÖp vô: TiÕn tr×nh cËp nhËt ®éc gi¶, lµm thÎ ®éc gi¶: TiÕn tr×nh nµy bao gåm viÖc nhËp míi, xo¸, thay ®æi th«ng tin vµ ®éc gi¶. Víi ®Æc thï cña tr­êng, c«ng viÖc nµy ®­îc tiÕn hµnh kh¸ th­êng xuyªn do l­îng ®éc gi¶ cña Häc viÖn lu«n biÕn ®éng nhÊt lµ khi cã mét kho¸ ra tr­êng hoÆc mét kho¸ nhËp tr­êng. ViÖc nhËp míi ®éc gi¶ th­êng tiÕn hµnh theo tõng ®¬n vÞ, khi mµ mçi kho¸ míi nhËp tr­êng, viÖc xo¸ ®éc gi¶ th­êng ®­îc tiÕn hµnh theo tõng kho¸ häc khi kho¸ ®ã ra tr­êng. V× vËy khèi l­îng th«ng tin vÒ ®éc gi¶ cÇn nhËp míi hoÆc xo¸ ®i lµ rÊt lín, nÕu lµm thñ c«ng th× mÊt rÊt nhiÒu thêi gian vµ c«ng søc. Tuy nhiªn c«ng viÖc nµy sÏ rÊt dÔ dµng, nhanh chãng khi øng dông tin häc v× khi thao t¸c víi tõng kho¸ hoÆc tõng ®¬n vÞ sÏ rÊt nhanh vµ tiÕt kiÖm ®­îc thêi gian, c«ng søc. Mçi ®éc gi¶ sÏ ®­îc qu¶n lý th«ng qua mét thÎ ®éc gi¶ vµ viÖc ®¸nh m· sè cho ®éc gi¶ tiÕn hµnh theo quy t¾c sau: HiÖn nay trong th­ viÖn cña Häc viÖn ®ång thêi tån t¹i hai lo¹i thÎ cã thÓ m­în tµi liÖu. §èi víi Phßng ®äc tµi liÖu nghiÖp vô vµ phßng ®äc tµi liÖu chÝnh trÞ, t¹p chÝ th× sö dông ThÎ häc viªn lµm thÎ m­în tµi liÖu trong khi ®ã phßng cho m­în s¸ch th× sö dông mét ThÎ th­ viÖn riªng. Tuy nhiªn c¸ch ®¸nh m· sè cho hai lo¹i thÎ nµy lµ gièng nhau vµ hai thÎ cña cña cïng mét häc viªn cã m· sè gièng nhau. Theo em trong qu¸ tr×nh hoµn thiÖn c¬ chÕ ho¹t ®éng cña th­ viÖn, nªn thèng nhÊt sö dông ThÎ häc viªn ®ång thêi lµm thÎ th­ viÖn. C¸ch ®¸nh m· cho hai lo¹i thÎ trªn nh­ sau: M· ®¬n vÞ + Sè thø tù trong ®¬n vÞ (®Çy ®ñ 3 ch÷ sè). VÝ dô sinh viªn Vò Thanh Nh©n, ®¬n vÞ D29Tin, sè thø tù lµ 28 th× sÏ cã thÎ th­ viÖn mang m· sè: D29T028. TiÕn tr×nh cËp nhËt tµi liÖu, ®¸nh m· sè cho tµi liÖu: Mét tµi liÖu míi nhËn vÒ ®­îc th­ viÖn xö lý, ph©n lo¹i vµ tiÕn hµnh ®¸nh m· sè, thiÕt lËp vÞ trÝ, t¹o phÝch tra cøu vµ ®­a vµo sö dông. Quy t¾c ®¸nh m· sè cho tµi liÖu: HiÖn nay trong Häc viÖn chØ thùc hiÖn ®¸nh m· sè cho c¸c tµi liÖu d¹ng s¸ch vµ tån t¹i hai c¸ch ®¸nh m· sè + C¸ch ®¸nh m· sè cho tµi liÖu nghiÖp vô: ViÖc ®¸nh m· sè ®­îc thùc hiÖn theo tõng khoa nghiÖp vô (tõ NghiÖp vô I ®Õn NghiÖp vô V). Nãi chung c¸ch ®¸nh m· sè nµy ®­îc thùc hiÖn theo mét quy chÕ b¶o mËt chÆt chÏ vµ b»ng thñ c«ng. + C¸ch ®¸nh m· sè cho tµi liÖu kh«ng ph¶i lµ tµi liÖu nghiÖp vô: ®­îc thùc hiÖn theo c¸c chuÈn cña Th­ viÖn Quèc gia. Quy t¾c x¸c ®Þnh vÞ trÝ: VÞ trÝ cña mét tµi liÖu ®­îc x¸c ®Þnh bëi hai yÕu tè: vÞ trÝ gi¸ s¸ch vµ sè thø tù cña tµi liÖu trong gi¸ s¸ch ®ã TiÕn tr×nh cho m­în s¸ch vµ nhËn s¸ch tr¶: Khi nhËn ®­îc yªu cÇu m­în s¸ch cña ®éc gi¶, th­ viÖn kiÓm tra thÎ ®éc gi¶, ®èi víi ®éc gi¶ m­în s¸ch th× kiÓm tra sæ m­în s¸ch cña ®éc gi¶ Êy xem ®· tr¶ hÕt s¸ch cò ch­a, cã ®ñ ®iÒu kiÖn ®äc s¸ch Êy kh«ng (®èi víi tr­êng hîp s¸ch mËt hoÆc hiÕm). HiÖn nay, Th­ viÖn cña tr­êng chØ cho phÐp mçi ®éc gi¶ m­în mét tµi liÖu, khi tr¶ tµi liÖu cò míi cã thÓ m­în tµi liÖu míi. Thêi gian m­în mét tµi liÖu tuú thuéc vµo tõng lo¹i tµi liÖu. Víi tµi liÖu nghiÖp vô, b¸o, t¹p chÝ th× chØ ®­îc m­în trong ngµy, víi s¸ch tham kh¶o, s¸ch v¨n häc th× thêi gian m­în tèi ®a lµ 10 ngµy. NÕu ®éc gi¶ m­în qu¸ h¹n hoÆc lµm mÊt, r¸ch s¸ch ®Òu ph¶i chÞu mét h×nh thøc kû luËt nhÊt ®Þnh. - Sau mçi th¸ng, th­ viÖn ®Òu cã sù kiÓm kª vµ theo dâi t×nh h×nh phôc vô vµ lËp c¸c b¸o c¸o. HÖ thèng hiÖn t¹i cã c¸c nh­îc ®iÓm sau: - HÇu hÕt c¸c c«ng viÖc nghiÖp vô th­ viÖn ®Òu lµm b»ng thñ c«ng víi hiÖu qu¶ thÊp vµ mÊt nhiÒu c«ng søc. - ViÖc tra cøu, t×m kiÕm cña ®éc gi¶ rÊt mÊt thêi gian, hiÖu qu¶ phôc vô kh«ng cao. - ViÖc nhËp míi, söa ch÷a th«ng tin tµi liÖu, th«ng tin ®éc gi¶ rÊt mÊt thêi gian. - C«ng t¸c b¸o c¸o, thèng kª khã kh¨n, dÔ nhÇm lÉn. Chøc n¨ng cña hÖ thèng míi 1.3.1. Chøc n¨ng cña hÖ thèng míi: Trong ho¹t ®éng cña hÖ thèng míi, mét sè kh©u trong quy tr×nh nghiÖp vô sÏ vÉn ph¶i thùc hiÖn b»ng thñ c«ng nh­: B¶o qu¶n s¸ch, liªn hÖ, vËn chuyÓn ... Tuy nhiªn cã thÓ ®­a tin häc vµo thùc hiÖn mét sè chøc n¨ng ®Ó gi¶m bít thao t¸c thñ c«ng vµ n©ng cao hiÖu qu¶ hÖ thèng: ¸p dông ngay Tin häc ho¸ trong c«ng t¸c t×m kiÕm vµ tra cøu, ®©y lµ c«ng viÖc tõ tr­íc tíi nay tèn nhiÒu c«ng søc. ¸p dông Tin häc ho¸ trong kh©u nhËp, söa ®æi, bæ sung vµ ph©n lo¹i tµi liÖu. §©y còng lµ mét kh©u dÔ sai sãt, nhÇm lÉn vµ mÊt nhiÒu c«ng søc. ¸p dông Tin häc ho¸ trong kh©u thèng kª vµ in Ên, ®©y còng lµ mét kh©u tèn thêi gian, hay nhÇm do c«ng viÖc lín, nh©n viªn cã h¹n vµ kh«ng hiÖu qu¶. ¸p dông tin häc ho¸ trong c«ng t¸c qu¶n lý m­în tr¶ cña Th­ viÖn. 1.3.2. ThuËn lîi, khã kh¨n: ThuËn lîi: Gi¶m c«ng viÖc thñ c«ng nhµm ch¸n cho c¸n bé Th­ viÖn. C¸n bé, sinh viªn nãi chung sÏ rÊt thó vÞ khi c«ng viÖc cña m×nh hoµn tÊt nhanh chãng. Kh©u qu¶n lý, kiÓm kª, b¸o c¸o nhanh, chÝnh x¸c chuyªn nghiÖp h¬n, cËp nhËp th«ng tin nhanh nhiÒu, giao tiÕp trong ngoµi thuËn tiÖn h¬n. Khã kh¨n: Yªu cÇu trang bÞ m¸y tÝnh, cµi ®Æt m¹ng. H­íng dÉn chØ ®¹o sö dông hÖ thèng qu¶n lý b»ng m¸y tÝnh. KiÓm so¸t d÷ liÖu trong m¸y tÝnh ph¶i chÝnh x¸c, khoa häc kh«ng cÈu th¶ trong viÖc cËp nhËp söa ®æi, bæ sung th«ng tin. Nh­ vËy, nÕu gi¶i quyÕt tèt nh÷ng khã kh¨n trªn ta sÏ x©y dùng ®­îc mét hÖ thèng th«ng tin th­ viÖn tèt, kÕt hîp hµi hoµ nh÷ng ­u ®iÓm cña c«ng nghÖ th«ng tin víi c«ng viÖc thñ c«ng truyÒn thèng. Ch­¬ng II: Ph©n tÝch hÖ thèng: 2.1. Mét sè kh¸i niÖm sö dông trong ph©n tÝch hÖ thèng: - Ph­¬ng ph¸p ph©n tÝch: qu¸ tr×nh ph©n tÝch hÖ thèng dùa trªn ph­¬ng ph¸p ph©n tÝch Top – down, giai ®o¹n ph¸t triÓn sau kÕ thõa c¸c kÕt qu¶ cña giai ®o¹n ph¸t triÓn tr­íc. - S¬ ®å chøc n¨ng nghiÖp vô: lµ s¬ ®å thÓ hiÖn sù ph©n r· cã thø bËc c¸c chøc n¨ng cña hÖ thèng. Mçi chøc n¨ng ®­îc thÓ hiÖn trong mét khung vµ khi cÇn cã thÓ ®­îc ph©n r· thµnh nhiÒu chøc n¨ng con ë møc thÊp h¬n. - S¬ ®å luång d÷ liÖu: lµ m« h×nh mèi quan hÖ gi÷a chøc n¨ng hoÆc tiÕn tr×nh cña hÖ thèng víi th«ng tin mµ chóng thÓ hiÖn. C¸c chøc n¨ng ®· ®­îc x¸c ®Þnh trong qu¸ tr×nh m« h×nh ho¸ s¬ ®å chøc n¨ng nghiÖp vô XuÊt ph¸t tõ c¸c kh¸i niÖm trªn ta cã: 2.2. Kh¸i qu¸t s¬ ®å ph©n cÊp chøc n¨ng cña hÖ thèng: HÖ thèng qu¶n lý th­ viÖn gåm 4 chøc n¨ng lín sau: + HÖ thèng (c¸c chøc n¨ng chung cña mét hÖ thèng th«ng tin). + Qu¶n lý ®éc gi¶. + Qu¶n lý tµi liÖu. + Qu¶n lý m­în, tr¶. §©y lµ 4 chøc n¨ng ë møc cao nhÊt trong s¬ ®å chøc n¨ng nghiÖp vô cña hÖ thèng, chóng ®­îc ph©n r· thµnh c¸c chøc n¨ng kh¸c nhá h¬n. Bªn c¹nh 4 chøc n¨ng lín nµy cßn cã mét chøc n¨ng ®­îc sö dông kh¸ th­êng xuyªn ®ã lµ chøc n¨ng thèng kª, in Ên. Tuy nhiªn chøc n¨ng nµy chØ lµ chøc n¨ng phôc vô cho 4 chøc n¨ng chÝnh trªn 2.3. X©y dùng s¬ ®å chøc n¨ng cña hÖ thèng qu¶n lý Th­ viÖn: 2.3.1. X©y dùng c¸c s¬ ®å chøc n¨ng møc 1 cña chøc n¨ng HÖ thèng: 1. HÖ thèng 1.1 Ph©n quyÒn sö dông 1.2 TiÖn Ých d÷ liÖu 1.3 NhËt ký hÖ thèng 1.4 KÕt thóc ch­¬ng tr×nh 1.5 Tho¸t vÒ Window Lµ mét hÖ thèng cã nhiÒu ng­êi thuéc c¸c møc ­u tiªn kh¸c nhau sö dông vµ do ®Æc ®iÓm riªng cña c¸c lo¹i tµi liÖu trong Häc viÖn nªn hÖ thèng qu¶n lý th­ viÖn cÇn cã mét chÝnh s¸ch b¶o mËt chÆt chÏ, cã møc ®é sö dông kh¸c nhau víi nh÷ng ng­êi kh¸c nhau. Bªn c¹nh ®ã, c¸c chøc n¨ng tiÖn Ých d÷ liÖu lµ c¸c chøc n¨ng gióp ®¶m b¶o an toµn d÷ liÖu, gióp cho viÖc sö dông c¬ së d÷ liÖu hiÖu qu¶ h¬n, chøc n¨ng nhËt ký hÖ thèng cho phÐp kiÓm so¸t ®­îc viÖc sö dông hÖ thèng, gãp phÇn ®¶m b¶o an ninh an toµn cho hÖ thèng vµ d÷ liÖu. 2. Qu¶n lý ®éc gi¶ 2.1 CËp nhËt th«ng tin ®éc gi¶ 2.2 Tra t×m ®éc gi¶ 2.3 Thèng kª in Ên In thÎ X©y dùng c¸c s¬ ®å chøc n¨ng møc 1 cña chøc n¨ng Qu¶n lý ®éc gi¶ Chøc n¨ng nµy hoµn toµn ®¬n thuÇn lµ qu¶n lÝ c¸c th«ng tin vÒ ®éc gi¶ cña th­ viÖn. Chøc n¨ng cËp nhËp th«ng tin ®éc gi¶ sÏ cËp nhËp th«ng tin cña ®éc gi¶ vµ cÊp cho ®éc gi¶ mét thÎ b¹n ®äc trªn cã ghi th«ng tin c¸ nh©n, ghi sè thÎ. Khi thÎ cña ®éc gi¶ kh«ng cßn gi¸ trÞ, chøc n¨ng huû bá sÏ dùa vµo sè thÎ ®Ó xo¸ ®éc gi¶ ®ã trong hå s¬ l­u tr÷ víi ®iÒu kiÖn ®éc gi¶ ®ã tr¶ hÕt tµi liÖu cho Th­ viÖn. Khi cã sù nhÇm lÉn hoÆc sai sãt trong th«ng tin ®éc gi¶, chøc n¨ng chØnh söa sÏ dùa vµo sè thÎ ®Ó t×m ®Õn th«ng tin vÒ ®éc gi¶, söa ®æi sau ®ã nhËp míi vµ ghi l¹i vµo hå s¬. Do ®Æc thï cña Häc viÖn, th«ng tin vÒ ®éc gi¶ th­êng ®­îc nhËp míi, söa ch÷a theo tõng ®¬n vÞ (phßng, ban, líp) vµ th­êng ®­îc xo¸ ®ång lo¹t theo c¶ kho¸ (khi cã kho¸ ra tr­êng). ViÖc tËn dông ®­îc ®Æc ®iÓm nµy gióp ng­êi sö dông tiÕt kiÖm ®­îc rÊt nhiÒu thêi gian trong viÖc b¶o tr× c¬ së d÷ liÖu vÒ ®éc gi¶. Chøc n¨ng tra t×m ®éc gi¶ cho biÕt c¸c th«ng tin vÒ ®éc gi¶ cÇn t×m vµ chøc n¨ng thèng kª in Ên gióp cho viÖc thèng kª vµ in Ên th«ng tin vÒ ®éc gi¶ ®­îc nhanh chãng vµ tiÖn lîi h¬n. 2.3.3. X©y dùng c¸c s¬ ®å chøc n¨ng møc 1 cña chøc n¨ng Qu¶n lý tµi liÖu: 3. Qu¶n lý tµi liÖu 3.1 CËp nhËt th«ng tin tµi liÖu 3.2 Tra t×m tµi liÖu 3.3 Thèng kª in Ên X©y dùng s¬ ®å chøc n¨ng møc 1 cña chøc n¨ng Qu¶n lý m­în tr¶:4. Qu¶n lý m­în tr¶ 4.1 M­în tµi liÖu 4.2 Tr¶ tµi liÖu 4.5. In phiÕu b¸o 5. Trî gióp 5.2 C¸c tuú chän 5.3 H­íng dÉn sö dông 2.3.5. X©y dùng c¸c s¬ ®å chøc n¨ng møc 1 cña chøc n¨ng Trî gióp: Trong ®ã chøc n¨ng thay ®æi tuú chän cho phÐp ng­êi sö dông thay ®æi mét sè th«ng sè th­êng gÆp khi hÖ thèng ho¹t ®éng nh­ sè ngµy hÑn tr¶, sè tµi liÖu tèi ®a mµ mét ®éc gi¶ ®­îc m­în ®ång thêi v.v. 1.2. TiÖn Ých d÷ liÖu 1.2.1 Sao l­u d÷ liÖu 1.2.2 Phôc håi d÷ liÖu 1.2.3 CËp nhËt b¶ng m· 1.2.4. T×m kiÕm tæng hîp HÖ thèng còng cung cÊp chøc n¨ng h­íng dÉn sö dông d­íi d¹ng mét trang HTML. S¬ ®å chøc n¨ng møc 2 cña mét sè chøc n¨ng chÝnh: 3.2. Tra t×m tµi liÖu 3.2.1. T×m theo th«ng tin 3.2.2. T×m theo m· Trong ®ã chøc n¨ng t×m kiÕm tæng hîp cung cÊp mét giao diÖn cho phÐp ng­êi sö dông thµnh lËp c¸c c©u truy vÊn ®Ó läc ra c¸c th«ng tin tho¶ m·n yªu cÇu t×m kiÕm ®a d¹ng. Tuy nhiªn nã còng ®ßi hái ng­êi sö dông ph¶i cã tr×nh ®é nhÊt ®Þnh vÒ SQL vµ c¸c phÐp to¸n so s¸nh. Trong ®ã chøc n¨ng t×m theo th«ng tin cho phÐp ng­êi sö dông cã t×m c¸c ®Çu tµi liÖu dùa trªn c¸c tiªu chÝ th­êng gÆp nh­ tªn t¸c gi¶, chñ ®Ò, thÓ lo¹i v.v. Chøc n¨ng t×m theo m· cho phÐp ®éc gi¶ cã ®­îc nh÷ng th«ng tin ®Çy ®ñ vÒ tµi liÖu khi nhËp vµo m· cña tµi liÖu Êy. 2.4. X©y dùng s¬ ®å luång d÷ liÖu: S¬ ®å luång d÷ liÖu lµ m« h×nh hÖ thèng cho c¶ d÷ liÖu lÉn qu¸ tr×nh. Th«ng tin lÊy tõ c¸c nguån d÷ liÖu ®­îc chuyÓn ®Õn cho mét hay nhiÒu qu¸ tr×nh xö lý vµ ng­îc l¹i, mét qu¸ tr×nh khi nhËn ®ñ th«ng tin vµo th× b¾t ®Çu thùc hiÖn chøc n¨ng xö lý th«ng tin cña nã vµ xuÊt ra c¸c kÕt qu¶ göi l¹i kho d÷ liÖu. Trong mét m« h×nh luång d÷ liÖu cã c¸c ®èi t­îng sau: Chøc n¨ng xö lÝ (process): Lµ chøc n¨ng biÓu ®¹t c¸c thao t¸c, nhiÖm vô mét tiÕn tr×nh xö lÝ. TÝnh chÊt quan träng cña chøc n¨ng lµ biÕn ®æi th«ng tin. Nh·n tªn cña chøc n¨ng BiÓu diÔn chøc n¨ng xö lý th«ng tin. Nh·n tªn cña chøc n¨ng: lµ tªn duy nhÊt d­íi d¹ng ®éng tõ - bæ ng÷ vµ ®éng tõ nªn ë d¹ng thøc mÖnh lÖnh. Luång d÷ liÖu (data flows): Lµ luång th«ng tin vµo hay ra cña mét chøc n¨ng xö lÝ. Bëi vËy nã ®­îc coi nh­ c¸c giao diÖn gi÷a c¸c thµnh phÇn cña s¬ ®å. Tªn nh·n BiÓu diÔn luång d÷ liÖu trªn s¬ ®å. Tªn nh·n lµ tªn luång th«ng tin mang theo. Mòi tªn chØ h­íng cña luång th«ng tin. Tªn nh·n nhÊt thiÕt ph¶i lµ duy nhÊt vµ ®­îc viÕt d­íi d¹ng danh tõ - tÝnh tõ. Dßng th«ng tin kh¸c nhau ®­îc mang tªn kh¸c nhau. Kho d÷ liÖu (data store): Tªn kho d÷ liÖu Lµ c¸c th«ng tin cÇn l­u tr÷ l¹i trong mét kho¶ng thêi gian ®Ó sau ®ã mét hay mét vµi chøc n¨ng xö lÝ hoÆc t¸c ®éng trong sö dông vµ khai th¸c. T¸c nh©n ngoµi / ®èi t¸c (external entities): Lµ mét nhãm ng­êi hay tæ chøc ë bªn ngoµi lÜnh vùc nghiªn cøu cña hÖ thèng nh­ng ®Æc biÖt cã mét sè h×nh thøc tiÕp xóc, trao ®æi th«ng tin víi hÖ thèng. Sù cã mÆt cña c¸c nh©n tè nµy trªn s¬ ®å chØ ra giíi h¹n cña hÖ thèng, vµ ®Þnh râ mèi quan hÖ cña hÖ thèng víi thÕ giíi bªn ngoµi. §©y lµ phÇn sèng cßn cña hÖ thèng, chóng lµ nguån cung cÊp th«ng tin cho hÖ thèng còng nh­ chóng nhËn c¸c s¶n phÈm th«ng tin tõ hÖ thèng. Tªn t¸c nh©n ngoµi BiÓu diÔn t¸c nh©n ngoµi. Tªn gäi cña t¸c nh©n ngoµi lµ mét danh tõ biÓu thÞ cho mét bé phËn, mét ban phßng hoÆc tæ chøc. T¸c nh©n trong: Lµ mét chøc n¨ng hay mét hÖ thèng con cña hÖ thèng ®­îc m« t¶ ë trang kh¸c cña s¬ ®å. BiÓu diÔn t¸c nh©n trong. Tªn t¸c nh©n trong Tªn t¸c nh©n trong: d­íi d¹ng ®éng tõ-bæ ng÷. T¸c nh©n trong lµ mét chøc n¨ng hoÆc mét tiÕn tr×nh bªn trong hÖ thèng, ®­îc miªu t¶ ë trang kh¸c cña m« h×nh. Dßng d÷ liÖu: Th«ng tin vµo Th«ng tin ra 2.5. S¬ ®å luång d÷ liÖu: Nh­ ®· tr×nh bµy kh¸i niÖm vÒ dßng d÷ liÖu, ý nghÜa cña c¸c ký hiÖu ë phÇn c¸c c«ng cô diÔn t¶ xö lÝ, em chØ ®i s©u vµo ph©n tÝch, vÏ s¬ ®å dßng d÷ liÖu møc ®Ønh cña hÖ thèng qu¶n lý Th­ viÖn vµ s¬ ®å dßng d÷ liÖu møc 1 c¸c chøc n¨ng qu¶n lý ®éc gi¶, qu¶n lý tµi liÖu vµ qu¶n lý m­în - tr¶ 2.5.1. S¬ ®å møc khung c¶nh: Môc ®Ých cña s¬ ®å nµy lµ ®Ó ®­a ra ranh giíi vµ xem xÐt mét c¸ch tæng thÓ toµn bé hÖ thèng. S¬ ®å nµy chØ ra c¸c quan hÖ chÝnh gi÷a c¸c t¸c nh©n ngoµi lµ n¬i cung cÊp tin vµ nhËn th«ng tin ®Çu ra cña hÖ thèng vµ mét bªn lµ chøc n¨ng chÝnh cña hÖ thèng. S¬ ®å nµy chØ ra ®­îc c¸c mèi quan hÖ tr­íc sau trong tiÕn tr×nh xö lÝ, trong viÖc liªn kÕt th«ng tin gi÷a c¸c chøc n¨ng. Yªu cÇu vµ cung cÊp tµi liÖu QLTV §éc gi¶ Nguån cung cÊp Ng­êi qu¶n lý Th«ng b¸o M­în/tr¶ tµi liÖu Yªu cÇu vµ cÊp thÎ Yªu cÇu vµ tr¶ lêi tra cøu Yªu cÇu vµ nhËn b¸o c¸o Danh s¸ch kÕ ho¹ch dù trï 2.5.2. S¬ ®å luång d÷ liÖu møc ®Ønh: S¬ ®å luång d÷ liÖu møc ®Ønh vËt lý: Nguån cung cÊp Qu¶n lý tµi liÖu Qu¶n lý m­în tr¶ Qu¶n lý ®éc gi¶ §éc gi¶ Yªu cÇu vµ cung cÊp tµi liÖu Yªu cÇu vµ tr¶ lêi tra cøu Kho d÷ liÖu C¸n bé th­ viÖn ViÖc thiÕt kÕ s¬ ®å nµy nh»m chØ ra nh÷ng ph­¬ng tiÖn, biÖn ph¸p thùc hiÖn nh÷ng c«ng viÖc cña hÖ thèng, chØ ra hÖ thèng lµm viÖc nh­ thÕ nµo, c¸c luång d÷ liÖu biÓu thÞ cho c¸c tµi liÖu liªn quan trong l­u chuyÓn th«ng tin cña hÖ thèng lµ nh÷ng bé phËn ho¹t ®éng ®iÒu hµnh. C¸c kho d÷ liÖu lµ c¸c tÖp tin l­u tr÷ th«ng tin l©u dµi. C¸c t¸c nh©n ngoµi trao ®æi th«ng tin víi c¸c bé phËn trong hÖ thèng. S¬ ®å luång d÷ liÖu møc ®Ønh logic: C¸n bé Th­ viÖn Nguån cung cÊp §éc gi¶ C¸n bé th­ viÖn Qu¶n lÝ ®éc gi¶ Qu¶n lÝ tµi liÖu Qu¶n lÝ m­în tr¶ Kho d÷ liÖu, tµi liÖu Kho d÷ liÖu m­în - tr¶ Kho d÷ liÖu ®éc gi¶ S¬ ®å nµy ®­îc x©y dùng gióp ph©n tÝch hÖ thèng mét c¸ch chi tiÕt h¬n nh»m gi¶m rñi ro khi ®­a hÖ thèng vµo ho¹t ®éng. C¸c luång d÷ liÖu cña s¬ ®å nµy chØ ra c¸c th«ng tin yªu cÇu ®èi víi tõng chøc n¨ng, m« t¶ qu¸ tr×nh trao ®æi th«ng tin qua l¹i gi÷a c¸c chøc n¨ng trong hÖ thèng. C¸c kho d÷ liÖu lµ c¸c kho th«ng tin d÷ liÖu logic. C¸c t¸c nh©n ngoµi cung cÊp th«ng tin d÷ liÖu cho hÖ thèng vµ nhËn th«ng tin tr¶ lêi tõ hÖ thèng. S¬ ®å møc 1 cña chøc n¨ng qu¶n lý ®éc gi¶: Kho d÷ liÖu m­în, tr¶ §éc gi¶ CËp nhËp th«ng tin ®éc gi¶ In thÎ Tra t×m ®éc gi¶ Thèng kª in Ên Kho d÷ liÖu ®éc gi¶ Kho d÷ liÖu tµi liÖu C¸n bé Th­ viÖn C¸n bé Th­ viÖn Kho d÷ liÖu m­în, tr¶ Tµi liÖu CËp nhËp th«ng tin tµi liÖu Tra t×m tµi liÖu Thèng kª in Ên Kho d÷ liÖu tµi liÖu Kho d÷ liÖu ®éc gi¶ C¸n bé Th­ viÖn C¸n bé Th­ viÖn S¬ ®å møc 1 cña chøc n¨ng qu¶n lý tµi liÖu: C¸n bé Th­ viÖn §éc gi¶ M­în tµi liÖu In phiÕu nî In danh s¸ch C¸n bé Th­ viÖn §éc gi¶ Tr¶ tµi liÖu Xö lý ph¹m quy Kho d÷ liÖu m­în tr¶ Kho d÷ liÖu tµi liÖu Kho d÷ liÖu ®éc gi¶ S¬ ®å d÷ liÖu møc 1 chøc n¨ng qu¶n lý m­în - tr¶: Ch­¬ng III: Ph©n tÝch c¬ së d÷ liÖu cña hÖ thèng. 3.1. X©y dùng m« h×nh vµ mèi quan hÖ gi÷a c¸c thùc thÓ (E- R) 3.1.1. M« h×nh thùc thÓ Kh¸i niÖm thùc thÓ (entity): C¸c thùc thÓ ®­îc x¸c ®Þnh lµ mét mét ®èi t­îng cã thËt, mang th«ng tin cÇn thiÕt cho hÖ thèng. Tªn cña thùc thÓ ph¶i thÓ hiÖn kiÓu hay líp cña c¸c ®èi t­îng. Trong mét b¶ng d÷ l÷ liÖu (table) th× mçi thÓ hiÖn (instance) cña mét thùc thÓ t­¬ng ®­¬ng víi mét dßng (row). Kh¸i niÖm thuéc tÝnh (attribute): lµ mét ®¸nh gi¸, mét ®Æc tr­ng hoÆc mét tÝnh chÊt cña thùc thÓ. Mét thùc thÓ ph¶i cã Ýt nhÊt hai thuéc tÝnh trong ®ã cã mét thuéc tÝnh lµm kho¸. Thuéc tÝnh phôc vô cho viÖc ®¸nh gi¸ chÊt l­îng, x¸c ®Þnh, ph©n lo¹i, ®¸nh gi¸ sè l­îng hay biÓu diÔn tr¹ng th¸i cña thùc thÓ. Trong mét b¶ng d÷ liÖu th× mçi thuéc tÝnh t­¬ng øng víi mét cét (column). Kh¸i niÖm mèi quan hÖ gi÷a c¸c thùc thÓ (relationship): gi÷a c¸c thùc thÓ lu«n cã mèi quan hÖ t¸c ®éng víi nhau trong thÕ giíi thùc. Mèi quan hÖ ®ã cã thÓ lµ trùc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp. Cã c¸c lo¹i quan hÖ sau: - Quan hÖ mét - mét (1- 1): Mét thùc thÓ cña kiÓu thùc thÓ nµy t­¬ng øng víi mét vµ chØ mét thùc thÓ cña kiÓu quan hÖ kia. VÝ dô quan hÖ gi÷a mèi quan hÖ gi÷a ®éc gi¶ vµ thÎ th­ viÖn: mçi ®éc gi¶i chØ cã mét thÎ vµ mçi thÎ còng chØ cã ë mét ®éc gi¶. - Quan hÖ mét - nhiÒu (1- n): Mét thùc thÓ cña kiÓu thùc thÓ nµy t­¬ng øng víi mét vµ chØ mét thùc thÓ cña kiÓu thùc thÓ kia nh­ng ®iÒu ng­îc l¹i ch­a ch¾c ®· ®óng. VÝ dô: quan hÖ gi÷a ®éc gi¶ vµ ®¬n vÞ cña ®éc gi¶, mét ®éc gi¶ chØ ë mét ®¬n vÞ duy nhÊt nh­ng trong mét ®¬n vÞ l¹i cã nhiÒu ®éc gi¶. - Quan hÖ nhiÒu - nhiÒu (m - n): mét thùc thÓ cña kiÓu thùc thÓ nµy t­¬ng øng víi nhiÒu thùc thÓ cña kiÓu thùc thÓ kia vµ ng­îc l¹i. VÝ dô: trong mèi quan hÖ gi÷a s¸ch vµ t¸c gi¶, mét t¸c gi¶ cã thÓ viÕt nhiÒu s¸ch vµ mét s¸ch cã thÓ cã nhiÒu t¸c gi¶. Trªn c¬ së ph©n tÝch quy tr×nh nghiÖp vô nh­ trªn, ta thÊy th­ viÖn cÇn ph¶i qu¶n lý ®­îc c¸c thùc thÓ sau: tµi liÖu, ®éc gi¶, m­în tr¶. Trong ®ã thùc thÓ tµi liÖu cã thÓ hiÓu lµ thùc thÓ bao gåm tÊt c¶ c¸c thÓ lo¹i tµi liÖu mµ th­ viÖn cÇn qu¶n lý. Thùc thÓ nµy cã thÓ chia lµm 4 nhãm thùc thÓ cã c¸c thuéc tÝnh chung nhau ®ã lµ: S¸ch, B¸o - T¹p chÝ, Bµi viÕt, LuËn v¨n. ý nghÜa vµ c¸c thuéc tÝnh cÇn qu¶n lý cña mçi thùc thÓ nh­ sau: - Thùc thÓ S¸ch: bao gåm gi¸o tr×nh, tµi kiÖu tham kh¶o, s¸ch v¨n häc. Thùc thÓ s¸ch ®­îc qu¶n lý dùa trªn c¸c thuéc tÝnh sau: + M· s¸ch + Tªn s¸ch + Tªn t¸c gi¶ + Tªn nhµ xuÊt b¶n + N¨m xuÊt b¶n + LÇn t¸i b¶n + TËp sè + Sè tËp + Sè l­îng + Sè trang + KÝch cì + VÞ trÝ + Néi dung tãm t¾t - Thùc thÓ luËn v¨n: bao gåm tõ luËn v¨n Cö nh©n tíi luËn v¨n TiÕn sü, cÇn qu¶n lý theo c¸c th«ng tin: + M· luËn v¨n + Tªn luËn v¨n + T¸c gi¶ + N¨m thùc hiÖn + Sè trang + Néi dung tãm t¾t + Tõ kho¸ + Sè l­îng - Thùc thÓ B¸o- T¹p chÝ: bao gåm c¸c lo¹i b¸o, t¹p chÝ nãi chung, cÇn qu¶n lý c¸c th«ng tin: + M· t¹p chÝ + Sè ®Þnh kú + Tªn nhµ xuÊt b¶n + Sè trang + Sè l­îng - Thùc thÓ Bµi viÕt: Trong thùc tÕ, trªn c¸c t¹p chÝ hoÆc c¸c quyÓn s¸ch th­êng cã nh÷ng bµi viÕt hay ®Æc tr­ng cho mét vÊn ®Ò khoa häc. Th­ viÖn sÏ ®­a tªn c¸c bµi viÕt nµy vµo pitches ®Ó ®äc gi¶ cã thÓ t×m kiÕm dÔ dµng h¬n. Thùc thÓ nµy bao gåm c¸c thuéc tÝnh sau: + M· bµi viÕt. + Tªn bµi viÕt. + T¸c gi¶ + Chñ ®Ò + M· tµi liÖu chøa bµi viÕt - Thùc thÓ §éc gi¶: L­u gi÷ c¸c th«ng tin ®Ó th­ viÖn qu¶n lý ®éc gi¶ vµ kiÓm so¸t viÖc m­în s¸ch cña ®éc gi¶ ®ã. Thùc thÓ nµy gåm c¸c thuéc tÝnh sau: + Hä tªn . + Ngµy sinh. + Chøc vô. + Sè thÎ ®äc. + §Þa chØ. + Ngµy cÊp thÎ. + Ngµy hÕt h¹n sö dông. + Tªn c¬ quan chñ qu¶n. + Møc ­u tiªn. - Thùc thÓ M­în – tr¶: ®©y lµ thùc thÓ thÓ hiÖn néi dung mét lÇn m­în hoÆc tr¶ tµi liÖu. CÇn qu¶n lý c¸c th«ng tin sau: + §éc gi¶ m­în tµi liÖu + Tµi liÖu ®­îc m­în + Ngµy m­în + §ang cßn m­în hay ®· tr¶. Ngoµi ra cßn cã mét sè thùc thÓ tuy th­ viÖn kh«ng chÞu tr¸ch nhiÖm qu¶n lý nh­ng phôc vô cho viÖc qu¶n lý vµ tra cøu, hÖ thèng cÇn ph¶i ®Ò cËp tíi nh­: Thùc thÓ T¸c gi¶: ta cÇn qu¶n lý mét sè thuéc tÝnh sau: + Tªn t¸c gi¶ + Häc hµm + Häc vÞ - Thùc thÓ Nhµ xuÊt b¶n: Nhµ xuÊt b¶n cã quan hÖ víi th­ viÖn vÒ mÆt cung cÊp s¸ch. Nhµ xuÊt b¶n cã thÓ th«ng b¸o cho th­ viÖn vÒ kÕ ho¹ch xuÊt b¶n cña m×nh ®Ó th­ viÖn chñ ®éng ®Æt s¸ch hoÆc cã thÓ xuÊt b¶n s¸ch theo ®¬n ®Æt hµng riªng cña th­ viÖn. V× vËy nhµ xuÊt b¶n cÇn ®­îc qu¶n lý nh­ mét thùc thÓ riªng biÖt. Thùc thÓ nhµ xuÊt b¶n gåm c¸c thuéc tÝnh sau: + Tªn nhµ xuÊt b¶n. + §Þa chØ. + §iÖn tho¹i. Thuéc tÝnh Tªn nhµ xuÊt b¶n ®­îc chän lµm ®Þnh danh. - C¸c thùc thÓ lµ c¸c b¶ng m· nh­: møc ®é mËt, ®¬n vÞ, thÓ lo¹i, chñ ®Ò v.v. gióp cho viÖc l­u tr÷, xö lý th«ng tin dÔ dµng, tiÕt kiÖm h¬n. 3.1.2. Mèi quan hÖ gi÷a c¸c thùc thÓ. Víi hÖ thèng c¸c thùc thÓ ®· ph©n tÝch ë trªn, ta thÊy mèi quan hÖ cña c¸c thùc thÓ nh­ sau: Quan hÖ gi÷a ®éc gi¶ vµ tµi liÖu Mét ®éc gi¶ ®­îc m­în nhiÒu tµi liÖu Mét tµi liÖu cã thÓ ®­îc nhiÒu ®éc gi¶ m­în. Quan hÖ thÓ hiÖn: nhiÒu – nhiÒu. Quan hÖ gi÷a s¸ch vµ t¸c gi¶ Mét s¸ch cã thÓ thuéc nhiÒu t¸c gi¶ Mét t¸c gi¶ cã thÓ lµ t¸c gi¶ cña nhiÒu s¸ch. Quan hÖ thÓ hiÖn: nhiÒu – nhiÒu Quan hÖ gi÷a s¸ch vµ thÓ lo¹i. Mét s¸ch chØ thuéc mét thÓ lo¹i. Mét thÓ lo¹i cã thÓ ®­îc cã nhiÒu s¸ch. Quan hÖ thÓ hiÖn: nhiÒu – mét. Quan hÖ gi÷a s¸ch vµ nhµ xuÊt b¶n Mét s¸ch chØ thuéc mét nhµ xuÊt b¶n Mét nhµ xuÊt b¶n th× xuÊt b¶n nhiÒu s¸ch. Quan hÖ thÓ hiÖn: nhiÒu – mét. T­¬ng tù nh­ vËy ta cã thÓ ph©n tÝch ®­îc quan hÖ gi÷a tÊt c¶ c¸c thùc thÓ ®· ph©n tÝch. 3.2. Ph©n tÝch c¬ së d÷ liÖu logic cña hÖ thèng ChuyÓn m« h×nh thùc thÓ thµnh m« h×nh d÷ liÖu logic sö dông c¸c nguyªn t¾c cña d÷ liÖu quan hÖ. Bao gåm c¸c yÕu tè nh­ b¶ng, cét, kho¸ chÝnh, kho¸ ngoµi, kho¸ duy nhÊt, c¸c rµng buéc ë møc cét, møc dßng. + Thùc hiÖn ¸nh x¹ thùc thÓ thµnh b¶ng: mçi thùc thÓ thµnh mét b¶ng. + Thùc hiÖn ¸nh x¹ thuéc tÝnh thµnh cét: tÝnh chÊt cña cét hoµn toµn t­¬ng tù nh­ tÝnh chÊt cña thuéc tÝnh. Th«ng th­êng ¸nh x¹ ®Þnh danh thµnh kho¸ chÝnh. + Thùc hiÖn ¸nh x¹ quan hÖ thµnh kho¸ ngoµi t­¬ng øng víi thùc thÓ cña ®Çu nhiÒu. §Æc tÝnh cña kho¸ ngoµi ®­îc x¸c ®Þnh b»ng ®Æc tÝnh cña kho¸ chÝnh t­¬ng øng víi thùc thÓ cña ®Çu kia. Qu¸ tr×nh chuyÓn tõ thùc thÓ sang b¶ng (table) ph¶i tu©n thñ c¸c quy t¾c nh»m ®¶m b¶o kh«ng cã sù d­ thõa, kh«ng cã sù lÆp l¹i. C¸c quy t¾c gåm: - Quy t¾c 1: Trong b¶ng thùc thÓ kh«ng chøa nh÷ng thuéc tÝnh mµ gi¸ trÞ cña nã cã thÓ xuÊt hiÖn nhiÒu lÇn víi sè lÇn kh«ng râ rµng trªn mét thùc thÓ. Gi¶i ph¸p: Trong tr­êng hîp b¶ng thùc thÓ dù kiÕn cã thuéc tÝnh mµ gi¸ trÞ cña nã cã thÓ lÆp ®i lÆp l¹i nhiÒu lÇn th× lo¹i bá nh÷ng thuéc tÝnh cã gi¸ trÞ bÞ lÆp sang mét b¶ng dù kiÕn kh¸c, ®ång thêi ghi sang b¶ng thùc thÓ dù kiÕn míi nµy mét thuéc tÝnh ®Æc biÖt nµo ®ã tõ phÇn cßn l¹i t¹o ra quan hÖ. - Qui t¾c 2: Trong b¶ng thùc thÓ kh«ng chøa nh÷ng thuéc tÝnh mµ kh«ng cã phô thuéc hµm vµo trùc tiÕp toµn bé thuéc tÝnh tªn gäi. Gi¶i ph¸p: Trong tr­êng hîp cã thuéc tÝnh mµ kh«ng cã phô thuéc hµm vµo trùc tiÕp toµn bé thuéc tÝnh tªn gäi th× t¸ch toµn bé c¸c thuéc tÝnh kh«ng cã phô thuéc hµm vµ tªn goÞ sang b¶ng dù kiÕn míi cïng víi thuéc tÝnh mµ chóng ®· phô thuéc vµo phÇn cßn l¹i. - Qui t¾c3: Trong b¶ng thùc thÓ kh«ng chøa nh÷ng thuéc tÝnh mµ kh«ng cã phô thuéc hµm trùc tiÕp vµo thuéc tÝnh tªn gäi Gi¶i ph¸p: Lo¹i sang b¶ng dù kiÕn kh¸c, ghi sang ®ã nh÷ng thuéc tÝnh mµ chóng ®· phô thuéc vµo. Sau khi thµnh lËp ®­îc c¸c b¶ng, ta ph¶i chuÈn ho¸ quan hÖ sao cho nã tho¶ m·n Ýt nhÊt lµ d¹ng chuÈn 3 (3NF) nh»m lµm ®Ñp m« h×nh quan hÖ vµ tr¸nh d­ thõa th«ng tin (d­ thõa do th«ng tin xuÊt hiÖn nhiÒu lÇn – d­ thõa vËt lý vµ d­ thõa do xuÊt hiÖn nhiÒu lÇn nh­ng d­íi nh÷ng tªn kh¸c nhau- d­ thõa ng÷ nghÜa). Trong ®ã: + Mét quan hÖ ®­îc gäi lµ chuÈn ho¸ nÕu mäi gi¸ trÞ cña mäi thuéc tÝnh chØ chøa nh÷ng gi¸ trÞ nguyªn tè tøc lµ nã kh«ng thÓ chia nhá ®­îc n÷a. + D¹ng chuÈn 1(1NF): Mét quan hÖ ®­îc coi lµ ë d¹ng chuÈn 1 nÕu lµ quan hÖ ®· ®­îc chuÈn ho¸. + D¹ng chuÈn 2 (2NF): Mét quan hÖ ®­îc coi lµ ë d¹ng chuÈn 2 nÕu nã ®· ë d¹ng chuÈn 1 vµ mäi thuéc tÝnh thøc cÊp phô thuéc hµm ®Çy ®ñ vµo kho¸ chÝnh. + D¹ng chuÈn 3 (3NF): Mét quan hÖ ®­îc coi lµ ë d¹ng chuÈn 3 nÕu nã ë d¹ng chuÈn 2 vµ mçi thuéc tÝnh kho¸ lµ kh«ng phô thuéc b¾c cÇu vµo kho¸ chÝnh. + D¹ng chuÈn Boye- Codd (BCNF): Mét quan hÖ ®­îc coi lµ ë d¹ng chuÈn BCNF nÕu nã ë d¹ng chuÈn 3 vµ kh«ng tån t¹i mét phô thuéc hµm mµ thuéc tÝnh kho¸ phô thuéc vµo mét néi dung kh«ng kho¸. Nh»m ®¶m b¶o m« h×nh d÷ liÖu tho¶ m·n 3NF, ta x©y dùng c¸c b¶ng theo mét sè quy t¾c sau: + Víi hai b¶ng cã quan hÖ 1-1 th× b¶ng nä ph¶i chøa thuéc tÝnh kho¸ cña b¶ng kia. + Víi hai b¶ng cã quan hÖ 1- n th× b¶ng trong b¶ng phÝa n ph¶i chøa khoa cña b¶ng phÝa 1. + Víi hai b¶ng cã quan hÖ n – n: ta ph¶i x©y dùng thªm mét b¶ng trung gian chøa hai kho¸ cña hai b¶ng. Trong ®ã quan hÖ gi÷a hai b¶ng ®ã víi b¶ng trung gian lµ quan hÖ 1 - n. VÝ dô: trong cÆp quan hÖ t¸c gi¶ vµ s¸ch, ta ph¶i x©y dùng thªm mét b¶ng trung gian lµ tg_sach gåm 2 tr­êng m· t¸c gi¶ vµ m· s¸ch. Bªn c¹nh ®ã, viÖc x©y dùng c¸c b¶ng còng ph¶i dùa trªn ®Æc ®iÓm thùc tÕ cña c¸c quy tr×nh nghiÖp vô, ®ßi hái ph¶i cã sù ph©n tÝch chi tiÕt. VÝ dô trong thùc tÕ, kh«ng ph¶i cuèn s¸ch, bµi viÕt hoÆc luËn v¨n nµo còng cã ®iÒu kiÖn ®Ó tãm t¾t ®­îc. V× vËy nÕu trong b¶ng s¸ch, b¶ng bµi viÕt, b¶ng luËn v¨n ta cã thªm tr­êng tãm t¾t ®Ó l­u gi÷ lu«n th«ng tin tãm t¾t cña b¶n ghi ®ã (dµi kho¶ng 300 ký tù) th× sÏ l·ng phÝ rÊt nhiÒu kh«ng gian nhí. V× vËy, thay v× l­u toµn bé th«ng tin tãm t¾t trong b¶ng th× ta chØ cÇn mét tr­êng kiÓu Boolean ®Ó xem cuèn s¸ch, bµi viÕt ®ã cã phÇn tãm t¾t kh«ng. NÕu cã th× ta míi truy nhËp vµo b¶ng tom_tat, t×m tíi m· s¸ch ®ã vµ lÊy ra phÇn tãm t¾t. C¸ch thiÕt kÕ nµy tuy cã g©y phøc t¹p trong phÇn lËp tr×nh nh­ng l¹i tiÕt kiÖm rÊt nhiÒu kh«ng gian nhí trong c¬ së d÷ liÖu. Trªn c¬ së ph©n tÝch mèi quan hÖ gi÷a c¸c thùc thÓ vµ thùc hiÖn ¸nh x¹ tõ m« h×nh quan hÖ thùc cña hÖ thèng thµnh c¬ së d÷ liÖu logic vµ chuÈn ho¸ ta ®­îc m« h×nh d÷ liÖu logic nh­ sau: 3.3. C¬ së d÷ liÖu thùc hiÖn: Trªn c¬ së m« h×nh d÷ liÖu logic ta cã c¬ së d÷ liÖu thùc hiÖn gåm c¸c b¶ng chÝnh sau: a. §éc gi¶ : B¶ng d÷ liÖu l­u tr÷ c¸c th«ng tin liªn quan tíi b¹n ®äc. Tªn tr­êng KiÓu §é réng M« t¶ Ma_doc_gia Character 7 M· ®éc gi¶ Ten_doc_gia Character 30 Tªn ®éc gi¶ Loai_the Numeric 1 Lo¹i thÎ Don_vi Character 4 M· ®¬n vÞ Quyen_mat Numeric 1 QuyÒn mËt Loai_doc_gia Numeric 1 Lo¹i ®éc gi¶ b. M­în tr¶ : B¶ng d÷ liÖu l­u tr÷ c¸c th«ng tin liªn quan ®Õn tµi liÖu m­în, tµi liÖu tr¶ cña ®éc gi¶. Tªn tr­êng KiÓu §é réng M« t¶ Ma_doc_gia Character 5 M· ®éc gi¶ Ma_tai_lieu Character 10 M· tµi liÖu Ngay_muon Date 8 Ngµy m­în So_ngay_hen Number 2 Sè ngµy hÑn tr¶ c. S¸ch: B¶ng d÷ liÖu l­u tr÷ c¸c th«ng tin liªn quan ®Õn s¸ch Tªn tr­êng KiÓu §é réng M« t¶ Ma_sach Character 5 M· tµi liÖu Ten_sach Character 70 Tªn tµi liÖu Ma_the_loai Numeric 2 M· thÓ lo¹i Ma_chu_de Numeric 2 M· chñ ®Ò Nam_xuat_ban Numeric 4 N¨m xuÊt b¶n Ma_NXB Character 7 M· nhµ xuÊt b¶n Tom_tat Boolean 1 Tãm t¾t So_tap Numeric 2 Sè tËp Tap_so Numeric 2 TËp sè So_trang Numeric 5 Sè trang So_luong Numeric 2 Sè phiªn b¶n So_con_lai Numeric 2 Sè cßn l¹i Vi_tri Character 5 VÞ trÝ Muc_do_mat Numeric 1 Møc ®é mËt d. T¹p chÝ : B¶ng d÷ liÖu l­u tr÷ c¸c th«ng tin liªn quan tíi b¸o, t¹p chÝ Tªn tr­êng KiÓu §é réng M« t¶ Ma_tap_chi Character 5 M· tµi liÖu Ten_tap_chi Character 70 Tªn tµi liÖu So_phat_hanh Numeric 4 Sè ph¸t hµnh Ngay_phat_hanh Date 8 Ngµy ph¸t hµnh Ma_the_loai Numeric 2 M· thÓ lo¹i Ma_chu_de Numeric 2 M· chñ ®Ò Ma_nxb Character 7 M· nhµ xuÊt b¶n So_luong Numeric 2 Sè l­îng So_con_lai Numeric 2 Sè cßn l¹i e. LuËn v¨n : B¶ng d÷ liÖu l­u tr÷ c¸c th«ng tin vÒ luËn v¨n. Tªn tr­êng KiÓu §é réng M« t¶ Ma_luan_van Character 5 M· luËn v¨n Ten_luan_van Character 70 Tªn luËn v¨n Ma_chu_de Numeric 2 M· chñ ®Ò Nam_thuc_hien Numeric 4 N¨m thùc hiÖn So_luong Numeric 2 Sè phiªn b¶n So_con_lai Numeric 2 Sè cßn l¹i f. Bµi viÕt : B¶ng d÷ liÖu l­u tr÷ c¸c th«ng tin vÒ c¸c bµi viÕt. Tªn tr­êng KiÓu §é réng M« t¶ Ma_bai_viet Character 5 M· bµi viÕt Ten_bai_viet Character 70 Tªn bµi viÕt Ma_chu_de Numeric 2 M· chñ ®Ò Ma_tai_lieu Numeric 4 M· tµi liÖu (chøa bµi viÕt Êy) g. T¸c gi¶ : B¶ng d÷ liÖu l­u tr÷ c¸c th«ng tin vÒ t¸c gi¶ c¸c tµi liÖu. Tªn tr­êng KiÓu §é réng M« t¶ Ma_tac_gia Character 5 M· t¸c gi¶ Ten_tac_gia Character 30 Tªn t¸c gi¶ Ma_hoc_ham Numeric 1 M· häc hµm Ma_hoc_vi Numeric 1 M· häc vÞ h. Tg_sach : B¶ng d÷ liÖu l­u tr÷ c¸c th«ng tin vÒ mèi quan hÖ gi÷a tµi liÖu vµ t¸c gi¶ Tªn tr­êng KiÓu §é réng M« t¶ Ma_tac_gia Character 5 M· t¸c gi¶ Ma_tai_lieu Character 5 M· tµi liÖu i. NXB: B¶ng d÷ liÖu l­u tr÷ c¸c th«ng tin vÒ c¸c nhµ xuÊt b¶n Tªn tr­êng KiÓu §é réng M« t¶ Ma_NXB Character 7 M· nhµ xuÊt b¶n Ten_NXB Character 70 Tªn nhµ xuÊt b¶n Dia_chi Character 100 §Þa chØ So_dien_thoai Character 9 Sè ®iÖn tho¹i Ngoµi ra cßn mét sè b¶ng kh¸c mang tÝnh chÊt lµ c¸c b¶ng danh môc nh­ : ®¬n vÞ, chñ ®Ò, thÓ lo¹i, møc dé mËt, häc hµm, häc vÞ, lo¹i ®éc gi¶ . Mçi b¶ng nµy gåm 2 tr­êng: mét tr­êng m· - kiÓu Numeric(1) vµ mét tr­êng tªn – kiÓu Character. Ch­¬ng IV: thiÕt kÕ hÖ thèng 4.1. Môc ®Ých: Môc ®Ých chÝnh lµ dùa vµo c¸c nguyªn lÝ vµ ph©n tÝch ë trªn ®Ó cô thÓ ho¸ ®­îc hÖ thèng Th­ viÖn. Tõ m« h×nh ph©n tÝch tæng thÓ, ph©n tÝch vµ cô thÓ ho¸ chóng thµnh c¸c modul thµnh phÇn riªng lÎ ®¶m nhiÖm mét phÇn chøc n¨ng cña hÖ thèng. Sau ®ã thùc hiÖn liªn kÕt l¹i thµnh mét thÓ thèng nhÊt, ®­a vµo sö dông. 4.2. ThiÕt kÕ chi tiÕt: 4.2.1. D÷ liÖu ®Çu vµo: D÷ liÖu th«ng tin ®Çu vµo cho hÖ thèng th­ viÖn ®­îc lÊy tõ: - Nh÷ng giÊy giíi thiÖu, nh÷ng hå s¬ thñ tôc cÇn thiÕt ®Ó lµm thÎ Th­ viÖn. - C¸c phiÕu yªu cÇu m­în, tõ th«ng tin c¸ nh©n trªn thÎ mçi ®éc gi¶. - C¸c th«ng tin l­u tr÷ ®Ó ®æi tµi liÖu lÊy tõ phiÕu, biªn lai cña mçi ®éc gi¶. Cô thÓ cho ®éc gi¶: - M· thÎ. - Hä tªn. - §¬n vÞ. Cô thÓ cho yªu cÇu m­în tµi liÖu: - Sè thÎ ®éc gi¶. - Hä tªn ®éc gi¶. - M· tµi liÖu m­în. - Tªn tµi liÖu m­în. - Ngµy m­în. - Sè ngµy hÑn tr¶. Cô thÓ cho c«ng t¸c cËp nhËp tµi liÖu: C¸c th«ng tin vÒ tµi liÖu nh­ tªn t¸c gi¶, tªn tµi liÖu... 4.2.2. D÷ liÖu ®Çu ra : HÖ thèng luång d÷ liÖu ®Çu ra gåm: - C¸c biÓu b¸o (Thèng kª sè l­îng tµi liÖu hiÖn cã, thèng kª chñng lo¹i hiÖn cã...). - C¸c danh s¸ch (Tµi liÖu m­în qu¸ h¹n, tµi liÖu ®ang ®­îc m­în...). - Mét sè d¹ng biªn lai, phiÕu ph¹t, phiÕu thu, giÊy b¸o qu¸ h¹n. - PhÝch tra cøu. 4.2.3. ThiÕt kÕ file d÷ liÖu: Bao gåm tÊt c¶ file .dbf, mçi file chøa mét b¶ng d÷ liÖu nh­ ®· nªu ë phÇn trªn. 4.2.4. ThiÕt kÕ kiÕn tróc ch­¬ng tr×nh vµ ®Æc t¶ moduls: HÖ thèng qu¶n lÝ th­ viÖn ®­îc ph©n lµm 3 ph©n líp chÝnh: a. Ph©n líp nhÊt: Lµ ph©n líp bao trïm tæng thÓ toµn bé hÖ thèng. b. Ph©n líp hai: Lµ ph©n líp cña c¸c chøc n¨ng chÝnh cña hÖ thèng gåm: - HÖ thèng - Qu¶n lÝ ®éc gi¶ - Qu¶n lÝ tµi liÖu - Qu¶n lÝ m­în tr¶ c. Ph©n líp ba: Lµ ph©n t¸ch c¸c chøc n¨ng chÝnh thµnh c¸c chøc n¨ng thùc hiÖn c¸c viÖc cô thÓ gi¶i quyÕt bµi to¸n. 4.2.5. M« t¶ cô thÓ c¸c thµnh phÇn modul hÖ thèng: a. Chøc n¨ng hÖ thèng: Chøc n¨ng nµy gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò vÒ l­u tr÷ vµ b¶o mËt d÷ liÖu. Chøc n¨ng nµy rÊt quan träng, v× ph¶i th«ng qua nã míi cã thÓ lµm viÖc trùc tiÕp víi phÇn CSDL cña hÖ thèng vµ tho¸t ra khái hÖ thèng. b. Chøc n¨ng qu¶n lÝ ®éc gi¶: Chøc n¨ng nµy ®­îc ph©n r· thµnh c¸c chøc n¨ng thøc hiÖn c¸c c«ng viÖc cô thÓ sau: cËp nhËp th«ng tin ®äc gi¶, tra t×m ®äc gi¶, thèng kª in Ên vµ in thÎ. Sau khi ®· cËp th«ng tin ®éc gi¶ sÏ cho cÊp thÎ Th­ viÖn. Chøc n¨ng söa ®æi ®Ó hiÖu chØnh l¹i th«ng tin l­u tr÷ khi ph¸t hiÖn ra sai sãt trong khi cËp nhËp, d÷ liÖu ®Ó hiÖn thÞ th«ng tin söa dùa trªn sè thÎ cña ®éc gi¶. c. Chøc n¨ng qu¶n lÝ tµi liÖu: Chøc n¨ng nµy gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò nh­ ph©n lo¹i s¸ch, ®¸nh m·, cËp nhËp, söa ®æi...thèng kª vµ tra cøu. Tµi liÖu míi nhËp vÒ sÏ ®­îc ph©n lo¹i, ®¸nh m· dùa vµo kinh nghiÖm cña ng­êi qu¶n lÝ. Trong mét sè tr­êng hîp cÇn xo¸ bá hay söa ®æi, chøc n¨ng huû söa ®æi dùa vµo m· nhËn d¹ng tµi liÖu ®Ó t×m toµn bé th«ng tin liªn quan vµ thùc hiÖn c«ng viÖc cña m×nh. d. Chøc n¨ng qu¶n lÝ m­în tr¶: Chøc n¨ng m­în tµi liÖu sÏ ®­îc hç trî tra cøu th«ng tin tµi liÖu m­în, x¸c nhËn sè thÎ m­în vµ sè tµi liÖu m­în vµ tiÕn hµnh kiÓm tra tÝnh hîp lÖ. NÕu tho¶ m·n c¸c ®iÒu kiÖn nªu th× cho m­în vµ l­u th«ng tin ®äc gi¶ m­în vµo hå s¬. Chøc n¨ng tr¶ tµi liÖu sau khi ®· kiÓm tra sè thÎ m­în sÏ x¸c nhËn sè tµi liÖu hiÖn tr¶. Sè tµi liÖu Êy sÏ ®­îc kiÓm tra tr¶ qu¸ h¹n hay ®óng h¹n. NÕu tr¶ ®óng sÏ nghiÖm thu sè tµi liÖu tr¶ vµ x¸c nhËn tr¶. NÕu kh«ng sÏ bÞ sö lÝ theo ®iÒu lÖ (in phiÕu nî...) e. Chøc n¨ng thèng kª in Ên: Chøc n¨ng nµy nh»m hç trî nh©n viªn Th­ viÖn trong viÖc thèng kª dùa theo yªu cÇu cô thÓ cña Th­ viÖn. f. Chøc n¨ng tra cøu tµi liÖu: Chøc n¨ng nµy nh»m hç trî ®éc gi¶ còng nh­ nh©n viªn Th­ viÖn trong viÖc t×m kiÕm tµi liÖu nh»m phôc vô c¸c yªu cÇu nhÊt ®Þnh. Khi cÇn tra cøu vÒ tµi liÖu, ng­êi sö dông chØ cÇn cung cÊp c¸c th«ng tin nhÊt ®Þnh, ®«i khi chØ lµ c¸c tõ mµ hä cã thÓ nhí. C«ng cô ®ñ m¹nh ®Ó t×m kiÕm th«ng tin ®óng theo môc ®Ých mµ chØ cÇn c¸c th«ng tin kh«ng ®Çy ®ñ. 4.3. Lùa chän c«ng cô x©y dùng ch­¬ng tr×nh : Ng©n hµng d÷ liÖu lµ trung t©m cña mäi hÖ thèng th«ng tin. ViÖc lùa chän hÖ qu¶n trÞ c¬ së d÷ liÖu cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh trong chiÕn l­îc x©y dùng ng©n hµng d÷ liÖu, ph­¬ng ¸n lùa chän dùa trªn nh÷ng yÕu tè sau : - Quy m« d÷ liÖu, nhu cÇu xö lý th«ng tin cña Th­ viÖn t¹i thêi ®iÓm hiÖn nay còng nh­ kh¶ n¨ng ph¸t triÓn sau nµy. - ChØ tiªu kü thuËt, uy tÝn vµ kh¶ n¨ng cña h·ng s¶n xuÊt. - §Þnh h­íng ph¸t triÓn vµ kh¶ n¨ng ®¶m b¶o c¸c dÞch vô cÇn thiÕt cho ng­êi sö dông. - Kh¶ n¨ng tiÕp cËn cña c¸c c¸n bé tin häc trong ngµnh. - ChØ tiªu tµi chÝnh. C¸c ph­¬ng ¸n ®Ó lùa chän. Sau ®©y lµ ph©n tÝch c¸c s¶n phÈm phÇn mÒm qu¶n trÞ c¬ së d÷ liÖu hiÖn cã trªn thÞ tr­êng t¹i ViÖt Nam: - FoxPro cña Microsoft: Lµ hÖ qu¶n trÞ CSDL quen thuéc nhÊt ë ViÖt Nam, FoxPro ®· g¾n bã mËt thiÕt víi ng­êi sö dông còng nh­ c¸c chuyªn gia ph¸t triÓn phÇn mÒm ë ViÖt Nam trong kho¶ng 6- 7 n¨m qua. §©y lµ mét s¶n phÈm tuyÖt vêi trªn nhiÒu ph­¬ng diÖn cho viÖc ph¸t triÓn c¸c øng dông trªn m¸y PC, nhÊt lµ víi sù ra ®êi cña phiªn b¶n Visual FoxPro 6.0 cho m«i tr­êng Windows ®· kh¾c phôc ®­îc nh­îc ®iÓm cè h÷u cña FoxPro lµ h¹n chÕ trong thiÕt kÕ giao diÖn. ¦u thÕ cña FoxPro lµ tèc ®é xö lý nhanh nhÊt cho c¸c tÖp d÷ liÖu cã quy m« d­íi 1.000.000 b¶n ghi vµ thuéc lo¹i nhanh trong c¸c quy m« 10-20 ngh×n b¶n ghi. Bªn c¹nh ®ã, FoxPro cã hÖ thèng ph¸t triÓn riªng víi ng«n ng÷ lËp tr×nh rÊt m¹nh (trõ phÇn ®å ho¹), hÖ thèng c©u hái, b¸o c¸o m¹nh vµ bé lÖnh SQL h÷u dông. Víi phiªn b¶n Visual FoxPro kÕ thõa cña c¶ FoxPro vµ MS Access, l¹i cã thÓ dÞch ra d¹ng thùc hiÖn (EXE) vµ t¹o bé cµi ®Æt (SETUP) ®Ó ch¹y trªn Windows tõ 95 trë lªn, cã thÓ tin r»ng FoxPro sÏ vÉn lµ hÖ qu¶n trÞ c¬ së d÷ liÖu cho m¸y ®Ó bµn m¹nh nhÊt hiÖn nay, dÔ dµng sö dông. Tuy nhiªn FoxPro còng cßn cã nh÷ng nh­îc ®iÓm nhÊt ®Þnh, næi bËt nhÊt lµ kh¶ n¨ng b¶o mËt cßn ch­a cao, h¹n chÕ trong ph¸t triÓn c¸c øng dông trªn m¹ng. - MS Access cña Microsoft: Lµ s¶n phÈm qu¶n trÞ c¬ së d÷ liÖu cã nhiÒu tÝnh n¨ng ®éc ®¸o, hç trî cho c«ng cô ph¸t triÓn phÇn mÒm ®a n¨ng trªn Windows lµ Visual Basic, ch¹y kh¸ nhanh trªn ph¹m vi m¹ng néi bé, dÔ dµng sö dông. Tuy nhiªn nh­îc ®iÓm cña Access lµ ch¹y ph¶i ®óng m«i tr­êng Office, tÝnh n¨ng b¶o mËt ®¬n gi¶n, kh«ng hiÖu qu¶. - Dbase IV cña Aston Tate Borland: Lµ s¶n phÈm thuéc hä Dbase næi tiÕng cã tÝnh n¨ng t­¬ng tù nh­ FoxPro, tuy nhiªn Ýt ®­îc sö dông ë ViÖt Nam. - Paradox cña Borland: S¶n phÈm cña h·ng Borland næi tiÐng víi SideKick, Turbo Pascal, Turbo C, Borland C, Quattro . . . tuy nhiªn hiÖn nay Borland ®ang trong t×nh tr¹ng khã kh¨n cã thÓ do vËy Paradox Ýt cã kh¶ n¨ng ph¸t triÓn. - Oracle cña h·ng Oracle: ph¶i kh¼ng ®Þnh ®©y lµ mét trong nh÷ng hÖ qu¶n trÞ c¬ së d÷ liÖu m¹nh nhÊt hiÖn nay. Víi tÝnh b¶o mËt cao, hç trî m¹ng m¹nh, qu¶n lý ®­îc c¬ së d÷ liÖu víi kÝch th­íc lín, hç trî rÊt nhiÒu cho lËp tr×nh viªn. Tuy nhiªn hiÖn nay Oracle ch­a phæ biÕn ë ViÖt Nam nªn viÖc sö dông cßn khã kh¨n, h¬n n÷a gi¸ b¶n quyÒn cña Orcale còng rÊt cao, ®ßi hái kh¾t khe phÇn cøng. Trªn c¬ së ph©n tÝch ®Çy ®ñ c¸c s¶n phÈm, ®èi chiÕu víi c¸c yªu cÊu ®Æt ra vÒ tÝnh n¨ng kü thuËt, tµi chÝnh v.v em quyÕt ®Þnh sö dông c«ng cô hÖ qu¶n trÞ c¬ së d÷ liÖu Visual FoxPro for Windows 6.0 ®©y lµ phÇn mÒm qu¶n lý CSDL ®a n¨ng, hiÖn ®¹i vµ ®ang ®­îc ­a chuéng ë ViÖt Nam vµ phï hîp víi kh¶ n¨ng tiÕp cËn cña c¸c c¸n bé tin häc trong c¬ quan, nhµ tr­êng. Ch­¬ng V: Mét sè modul chÝnh 5.1. M­în tµi liÖu: Khi mét b¹n ®äc m­în s¸ch, nh©n viªn th­ viÖn ph¶i nhËp vµo m· thÎ cña b¹n ®äc ®ã. NÕu m· b¹n ®äc kh«ng t×m thÊy trong CSDL th× hÖ thèng sÏ ®­a ra mét th«ng b¸o lçi, khi ®ã nh©n viªn th­ viÖn sÏ ph¶i kiÓm tra l¹i m· nhËp vµo xem ®· ®óng hay ch­a. §ång thêi hÖ thèng ®­a ra danh s¸ch tµi liÖu mµ ®éc gi¶ Êy ®ang cßn m­în. Mét bé ®Õm sÏ ®­îc sö dông ®Ó ®Õm xem tæng sè s¸ch b¹n ®äc hiÖn ®ang gi÷ lµ bao nhiªu, nÕu sè nµy v­ît qu¸ quy ®Þnh (tuú theo quy ®Þnh cña th­ viÖn - th«ng th­êng lµ 1 quyÓn) th× b¹n ®äc sÏ kh«ng ®­îc phÐp m­în tiÕp n÷a, hÖ thèng sÏ ®­a ra trªn mµn h×nh mét th«ng b¸o ®Ó nh©n viªn th­ viÖn cã thÓ biÕt ®­îc ®iÒu nµy. Sau ®ã ph¶i nhËp m· cña tµi liÖu cÇn m­în. HÖ thèng kiÓm tra møc ®é mËt cña tµi liÖu vµ quyÒn cña ®éc gi¶. NÕu ®ñ ®iÒu kiÖn nh­ng hÕt s¸ch th× hÖ thèng ®­a ra th«ng b¸o ngµy sím nhÊt mµ quyÓn s¸ch ®ã ®Õn h¹n tr¶ ®Ó hÑn ®éc gi¶. NÕu ®éc gi¶ m­în ®­îc tµi liÖu, sÏ cã mét b¶n ghi trong b¶ng d÷ liÖu muon_tr¶ ghi nhËn l¹i m· ®éc gi¶, m· tµi liÖu vµ ngµy m­în. 5.2. Tr¶ tµi liÖu: Mçi khi cã ®éc gi¶ tr¶ s¸ch, c¨n cø vµo m· ®éc gi¶ vµ m· tµi liÖu, hÖ thèng t×m trong b¶ng muon_tra ®Ó kiÓm tra xem ®éc gi¶i m­în s¸ch Êy cã qu¸ h¹n kh«ng (nÕu cã sÏ ®­a ra th«ng b¸o). NÕu ®éc gi¶ lµm mÊt s¸ch, ng­êi qu¶n lý ph¶i b¸o cho hÖ thèng biÕt ®Ó gi¶m sè l­îng cña ®Çu s¸ch Êy ®i 1. Hoµn thµnh thñ tôc tr¶ s¸ch, hÖ thèng ®­a tr­êng so_ngay_hen_tra cña b¶n ghi t­¬ng øng trong b¶ng muon_tra b»ng -1, b¸o hiÖu r»ng ®éc gi¶ ®· tr¶ quyÓn s¸ch Êy. Së dÜ ®¸nh dÊu nh­ vËy mµ kh«ng xo¸ ®i lµ ®Ó phôc vô cho yªu cÇu thèng kª, b¸o c¸o. 5.3. Qu¶n lý tµi liÖu: a. §¨ng ký s¸ch míi/Bæ sung s¸ch Khi modul nµy ®­îc kÝch ho¹t, nh©n viªn th­ viÖn ph¶i nhËp vµo tªn tµi liÖu vµ tªn t¸c gi¶. HÖ thèng sÏ kiÓm tra xem tªn s¸ch vµ tªn t¸c gi¶ ®· cã trong CSDL hay ch­a. NÕu cã, hÖ thèng sÏ th«ng b¸o r»ng ®· cã ®· cã ®· cã s¸ch víi cïng tªn s¸ch, tªn t¸c gi¶ vµ chóng sÏ cã cïng m· tµi liÖu (ma_tai_lieu) ngay c¶ khi chóng cã lÇn xuÊt b¶n kh¸c nhau. NÕu kh«ng tån t¹i mét tµi liÖu nµo ®ång thêi trïng tªn tµi liÖu vµ tªn t¸c gi¶ th× cã nghÜa ®©y lµ s¸ch míi, hÖ thèng sÏ ghi nhËn m· tµi liÖu vµ cËp nhËt c¸c th«ng tin vµo b¶ng t­¬ng øng (s¸ch, b¸o- t¹p chÝ, luËn v¨n hay bµi viÕt), ghi nhËn cÆp t¸c gi¶- s¸ch nµy vµo mét b¶n ghi trong b¶ng tg_sach NÕu cã tªn t¸c gi¶ míi, hÖ thèng tù ®éng sinh mét m· t¸c gi¶ míi vµ cËp nhËt c¸c th«ng tin vÒ t¸c gi¶ ®ã vµo b¶ng tac_gia. b. CËp nhËt th«ng tin vÒ s¸ch Ng­êi sö dông cã thÓ duyÖt tõng ®Çu tµi liÖu, cã thÓ nhËp vµo m· s¸ch hoÆc sö dông m· s¸ch do qu¸ tr×nh t×m kiÕm tr¶ vÒ ®Ó lÊy ®­îc c¸c th«ng tin vÒ tµi liÖu cÇn söa ch÷a. C¸c th«ng tin ®­îc ®­a ra trªn form, ng­êi sö dông cã thÓ söa ch÷a ®­îc tÊt c¶ ®Æc ®iÓm cña cña tµi liÖu ®ã ngo¹i trõ m· tµi liÖu hoÆc cã thÓ xo¸ ®Çu tµi liÖu ®ã ra khái CSDL. TÊt nhiªn khi xo¸ tµi liÖu, hÖ thèng sÏ tù ®éng chÐp th«ng tin vÒ tµi liÖu nµy, kÓ c¶ th«ng tin vÒ viÖc m­în- tr¶ liªn quan ®Õn tµi liÖu vµo b¶ng phô, khi cÇn cã thÓ phôc håi l¹i. KÕt thóc qu¸ tr×nh, ng­êi sö dông cã thÓ ghi nhËn gi¸ trÞ míi hoÆc huû bá nh÷ng thay ®æi võa t¹o ra. Do cã sù thay ®æi vÒ c¬ së d÷ liÖu nªn chøc n¨ng nµy chØ ®­îc kÝch ho¹t khi ng­êi sö dông cã møc ph©n quyÒn ®ñ cao. 5.4. Qu¶n lý b¹n ®äc a. §¨ng ký b¹n ®äc míi Khi ®¨ng ký mét b¹n ®äc míi, b¹n ®äc nµy sÏ ®­îc ph©n lo¹i, tr­íc hÕt ë ®©y ta ph©n lµm nhiÒu lo¹i b¹n ®äc, bao gåm: 1. Gi¸o viªn 2. C¸n bé. 3. Sinh viªn Th«ng th­êng ®¨ng ký ®éc gi¶ míi theo tõng ®¬n vÞ. Thªm ®éc gi¶ theo c¸ch nµy phï hîp víi ®Æc tr­ng bæ sung ®éc gi¶ khi mét kho¸ míi nhËp tr­êng. §¸p øng ®­îc yªu cÇu tù nhiªn nµy, hÖ thèng cho phÐp nhËp míi ®éc gi¶ theo tõng ®¬n vÞ. HÖ thèng tù sinh m· ®éc gi¶ dùa vµo m· ®¬n vÞ vµ sè thø tù nhËp vµo, nh÷ng th«ng tin mµ c¸c häc viªn trong cïng mét ®¬n vÞ gièng nhau (®¬n vÞ, møc ®é mËt v.v) sÏ ®­îc hÖ thèng ®Ó ë d¹ng mÆc ®Þnh theo th«ng tin cña ng­êi ®Çu tiªn. Cã thÓ nhËp ¶nh cña c¶ líp trong mét th­ môc theo ®óng thø tù nhËp tªn, chØ cho hÖ thèng biÕt tªn th­ môc Êy, hÖ thèng sÏ tù ®éng nhËp ¶nh cho c¶ líp. §iÒu nµy gióp cho viÖc nhËp míi ®¬n gi¶n vµ nhanh chãng h¬n. Trong tr­êng hîp nhËp ®¬n lÎ tõng ng­êi kiÓm tra xem cã trïng tªn kh«ng, nÕu kh«ng hÖ thèng còng sÏ tù sinh m· dùa theo m· ®¬n vÞ vµ sè thø tù míi cña ng­êi ®ã trong ®¬n vÞ. b. CËp nhËt th«ng tin ®éc gi¶ ViÖc cËp nhËt th«ng tin ®éc gi¶ hoµn toµn gièng nh­ ®èi víi cËp nhËt th«ng tin tµi liÖu. c. Xo¸ th«ng tin ®éc gi¶ Th«ng th­êng viÖc xo¸ ®éc gi¶ th­êng ®­îc thùc hiÖn khi cã mét kho¸ ra tr­êng. V× vËy hÖ thèng cho phÐp xo¸ ®éc gi¶ theo tõng kho¸ gióp tiÕt kiÖm ®­îc rÊt nhiÒu thêi gian vµ c«ng søc. Ngoµi ra còng cho phÐp xo¸ tõng ®éc gi¶ theo m· (nhËp vµo hoÆc lµ kÕt qu¶ cña viÖc t×m kiÕm). Dï xo¸ theo h×nh thøc nµo, hÖ thèng còng kiÓm tra xem ®éc gi¶ hiÖn cßn m­în tµi liÖu cña th­ viÖn kh«ng b»ng c¸ch kiÓm tra trong b¶ng m­în- tr¶, nÕu m· b¹n ®äc vÉn cßn trong b¶ng nµy vµ tr­êng so_ngay_hen_tra (sè ngµy hÑn tr¶ kh¸c –1 ) cã nghÜa lµ ®éc gi¶ Êy hiÖn vÉn cßn m­în s¸ch vµ ®Õn khi ®éc gi¶ nµy tr¶ s¸ch th× míi cã thÓ xo¸ ®­îc ®éc gi¶ Êy khái c¬ së d÷ liÖu. 5.5. Tra cøu th«ng tin a. Tra cøu tµi liÖu ViÖc tra cøu s¸ch sÏ ®­îc thùc hiÖn theo 2 c¸ch: - Tra cøu theo th«ng tin: theo c¸ch nµy, hÖ thèng cung cÊp danh s¸ch toµn bé tªn tµi liÖu. Sau ®ã ng­êi sö dông cã thÓ chän c¸c th«ng tin vÒ t¸c gi¶, thÓ lo¹i, chñ ®Ò, nhµ xuÊt b¶n v.v ®Ó läc bít tµi liÖu trong danh s¸ch Êy. Bªn c¹nh ®o cho phÐp ng­êi sö dông gâ tªn tµi liÖu, hÖ thèng sÏ trá ®Õn tµi liÖu cã tªn gÇn nhÊt so víi tªn tµi liÖu mµ ng­êi dïng nhËp vµo. - T×m kiÕm theo m· tµi liÖu: §©y lµ chøc n¨ng t×m kiÕm ®¬n gi¶n nh­ng th­êng gÆp. HÖ thèng cung cÊp danh s¸ch toµn bé m· tµi liÖu, ng­êi sö dông cã thÓ gâ m· tµi liÖu ®Ó danh s¸ch Êy trá ®Õn m· tµi liÖu gÇn gièng nhÊt so víi m· tµi liÖu ng­êi sö dông gâ. §Õn khi ng­êi dïng gâ ®Çy ®ñ hoÆc chän mét m· s¸ch trong danh s¸ch Êy th× viÖc t×m kiÕm kÕt thóc. KÕt thóc c¶ hai qu¸ tr×nh t×m kiÕm trªn, hÖ thèng sÏ cung cÊp c¸c th«ng tin ®Çy ®ñ vÒ tµi liÖu Êy phôc vô cho viÖc m­în, tr¶ vµ cËp nhËt th«ng tin. c. Tra cøu b¹n ®äc ViÖc tra cøu ®­îc tiÕn hµnh dùa trªn m· ®éc gi¶ mµ ng­êi sö dông nhËp vµo. theo ®ã hÖ thèng sÏ cung cÊp th«ng tin ®Çy ®ñ cña ®éc gi¶ Êy, hä tªn, ®¬n vÞ, tr×nh ®é ®Õn nh÷ng tµi liÖu mµ ng­êi sö dông ®ã ®·, ®ang m­în. Ngoµi ra cßn cã chøc n¨ng t×m kiÕm, thèng kª ®éc gi¶ theo tõng ®¬n vÞ. d. Tra cøu th«ng tin tæng hîp: HÖ thèng cung cÊp mét giao diÖn cho phÐp ng­êi sö dông ®­a ra nh÷ng th«ng tin cÇn tra cøu (tõ t¸c gi¶, tµi liÖu, ®éc gi¶ ®Õn nhµ xuÊt b¶n v.v) vµ thµnh lËp c¸c ®iÒu kiÖn ®Ó tra cøu. Chøc nay nµy rÊt mÒm dÎo, linh ho¹t nh­ng ®ßi hái ng­êi sö dông ph¶i cã mét sè kiÕn thøc nhÊt ®Þnh vÒ c¸c phÐp to¸n logic vµ kiÕn thøc vÒ c¬ së d÷ liÖu quan hÖ. 5.6. NhËt ký hÖ thèng: Mçi khi ng­êi dïng ®¨ng nhËp hÖ thèng, chøc n¨ng nµy ghi nhËn l¹i tªn, ngµy, giê ®¨ng nhËp. Khi kÕt thóc mét phiªn lµm viÖc, hÖ thèng sÏ ghi l¹i ngµy, giê ra khái hÖ thèng vµ tÊt c¶ c¸c thao t¸c mµ ng­êi ®ã ®· thùc hiÖn. Nh»m qu¶n lý viÖc sö dông tµi liÖu mËt, hÖ thèng sÏ ghi nhËn l¹i c¸c cuèn tµi liÖu mËt ®­îc cho m­în vµ tªn thñ th­ cho m­în tµi liÖu ®ã. B»ng c¸ch nµy, ng­êi qu¶n trÞ hÖ thèng cã thÓ kiÓm so¸t ®­îc ho¹t ®éng cña th­ viÖn. Sau mét thêi gian nhÊt ®Þnh do ng­êi dïng Ên ®Þnh, d÷ liÖu nµy sÏ ®­îc xo¸ ®i. 5.7. C¸c tiÖn Ých vÒ d÷ liÖu: C¸c tiÖn Ých nµy bao gåm chøc n¨ng sao l­u, phôc håi d÷ liÖu. Ngoµi ra cßn cã chøc n¨ng tù ®éng sao l­u d÷ liÖu mçi khi cã sù söa ch÷a hoÆc xo¸ tµi liÖu, ®éc gi¶. Khi cÇn, ng­êi sö dông cã thÓ sö dông chøc n¨ng Restore cña hÖ thèng ®Ó kh«i phôc l¹i nh÷ng thay ®æi ®· lµm. TÊt nhiªn ®Ó cã thÓ thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng nµy, ng­êi sö dông ph¶i cã møc ph©n quyÒn ®ñ cao. 5.8. LËp b¸o c¸o/thèng kª T­¬ng øng víi mçi mÉu thèng kª sÏ cã mét mÉu b¸o c¸o (report). Ngoµi ra cßn cã c¸c b¸o c¸o vÒ tÇn suÊt m­în cña mçi tµi liÖu, mÉu phiÕu b¸o qu¸ h¹n. C¸c mÉu b¸o c¸o nµy ®­îc kÌm theo trong phÇn phô lôc cña Kho¸ luËn. Ch­¬ng VII :kÕt luËn, ®¸nh gi¸, h­íng ph¸t triÓn 6.1.§¸nh gi¸ kÕt qu¶: Trong phÇn nµy chóng ta ®­a ra nh÷ng nhËn xÐt cô thÓ vÒ nh÷ng chøc n¨ng mµ hÖ thèng míi cung cÊp. 6.1.1 C¸c ­u ®iÓm cña ch­¬ng tr×nh: Ch­¬ng tr×nh ®­îc thiÕt kÕ nhê c«ng cô Visual FoxPro 6.0. §ã lµ mét ng«n ng÷ lËp tr×nh hiÖn ®¹i, ®a n¨ng. Cã ®­îc nh÷ng ®Æc tÝnh, ­u ®iÓm næi bËt sau ®©y - Trùc quan dÔ sö dông, giao diÖn ®Ñp. - §¸p øng ®­îc nhu cÇu qu¶n lý cña ng­êi sö dông, x¸c ®Þnh ®­îc râ quyÒn h¹n cña ng­êi sö dông. - Hç trî ®¾c lùc cho ng­êi qu¶n lý, hay c¸c nh©n viªn trong qu¸ tr×nh lµm viÖc, bá qua hÇu hÕt c¸c c«ng viÖc lÆp ®i lÆp l¹i nhµm ch¸n. - ViÖc nhËp c¸c d÷ liÖu ®­îc thùc hiÖn mét c¸ch nhanh chãng, dÔ dµng nhê sù tù ®éng kiÓm tra d÷ liÖu vµo vµ nh÷ng hép liÖt kª (ListBox). - ViÖc tra cøu s¸ch mÒm dÎo linh ho¹t, nhanh chãng vµ thuËn tiÖn ®¸p øng ®­îc nhu cÇu cña ®éc gi¶. - C¸c thèng kª b¸o c¸o ®­îc kÕt xuÊt nhanh chãng, phï hîp víi yªu cÇu thùc tÕ. 6.1.2. C¸c nh­îc ®iÓm cña ch­¬ng tr×nh: Víi sù h¹n chÕ cña thêi gian cïng víi kiÕn thøc vÒ ph©n tÝch thiÕt kÕ hÖ thèng vµ kh¶ n¨ng lËp tr×nh cña t¸c gi¶, ch­¬ng tr×nh kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt vµ h¹n chÕ. Cô thÓ nh÷ng h¹n chÕ mµ t¸c gi¶ nhËn thÊy cña ch­¬ng tr×nh lµ : - HÖ thèng míi chØ thi hµnh ®­îc trªn m¸y ®¬n, ch­a ph¸t triÓn ®­îc trªn m«i tr­êng m¹ng. - Tèc ®é ch­¬ng tr×nh cßn chËm do viÖc cµi ®Æt ch­a ®­îc tèi ­u. - C¸c thèng kª b¸o c¸o ch­a ®­îc ®a d¹ng, ®Çy ®ñ ®Ó ®¸p øng nhu cÇu ng­êi sö dông. 6.2. H­íng ph¸t triÓn C¸c nh­îc ®iÓm c¬ b¶n cña ch­¬ng tr×nh cã thÓ kh¾c phôc ®­îc nÕu nh­ ®iÒu kiÖn vÒ thêi gian vµ vËt chÊt cho phÐp. H­íng ph¸t triÓn chÝnh cã thÓ nãi s¬ bé nh­ sau: - Ph¸t triÓn ch­¬ng tr×nh ®Ó ch¹y trªn m¹ng m¸y tÝnh, ®©y lµ h­íng ph¸t triÓn ®Çu tiªn cña ch­¬ng tr×nh, v× trong thùc tÕ mét hÖ thèng qu¶n lý c¬ së d÷ liÖu th­ viÖn ho¹t ®éng hiÖu qu¶ nhÊt khi nã ®­îc thi hµnh ttheo kiÕn tróc Client/ Server. - Tõ ®ã cung cÊp thªm chøc n¨ng tra cøu tµi liÖu th«ng qua Web. Chøc n¨ng nµy cho phÐp ®éc gi¶ tra cøu d÷ liÖu tõ xa, sö dông c¸c phÇn mÒm Internet ®Ó truy nhËp vµo c¸c trang Web cña Th­ viÖn - Qu¶n lý ®­îc c¸c ®¬n ®Æt hµng cña th­ viÖn vµ ho¸ ®¬n mua tµi liÖu . 6.3. KÕt luËn: Tãm l¹i, bµi toµn qu¶n lÝ Th­ viÖn lµ mét bµi to¸n rÊt phøc t¹p vµ khã do vËy rÊt khã kh¨n trong suèt qu¸ tr×nh thùc hiÖn. Tuy ®· rÊt cè g¾ng nh­ng bµi to¸n vÉn ch­a ®­îc hoµn thiÖn, cßn thiÕu mét sè chøc n¨ng, thiÕu c¸c b¸o c¸o vµ b¶ng biÓu, ch­a kÕt nèi m¹ng. Tuy nhiªn, ®©y lµ mét hÖ thèng më nªn viÖc më réng ch­¬ng tr×nh lµ ®iÒu tÊt yÕu. RÊt mong nhËn ®­îc sù ®ãng gãp cña thÇy c«, b¹n bÌ, vµ ng­êi sö dông ®Ó hÖ thèng sím hoµn thiÖn vµ ®­a vµo sö dông. Danh môc tµi liÖu tham kh¶o 1. NguyÔn Ngäc Minh - Sö dông vµ khai th¸c Visual FoxPro 6.0, Nhµ xuÊt b¶n Gi¸o dôc - 1999 2. Lª TiÕn V­¬ng - NhËp m«n c¬ së d÷ liÖu quan hÖ, Nhµ xuÊt b¶n KHKT - 1997 3. Tin häc ho¸ c«ng t¸c v¨n th­ l­u tr÷ th­ viÖn, Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ Quèc gia Hµ Néi - 1995. 4. Hoµng Hång - Thùc hµnh lËp tr×nh FoxPro for Windows, Nhµ xuÊt b¶n Giao th«ng vËn t¶i - 2000. 5. Sè ho¸ th­ viÖn, c¸c vÊn ®Ò øng dông CNTT trong qu¶n lý th«ng tin th­ viÖn, T¹p chÝ PCWorld chuyªn ®Ò gi¶i ph¸p cho tæ chøc vµ Doanh nghiÖp sè 6, Nhµ xuÊt b¶n Së Khoa häc C«ng nghÖ vµ M«i tr­êng Thµnh phè Hå ChÝ Minh, th¸ng 4 n¨m 2001. môc lôc Néi dung Trang Më ®Çu 1 1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi 1 2. Ph¹m vi nghiªn cøu 2 3. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu 3 4. KÕt cÊu ®Ò tµi 3 Ch­¬ng I: Kh¶o s¸t hÖ thèng 4 1.1 M« h×nh ho¹t ®éng cña th­ viÖn Häc viÖn ANND 4 1.2. C¸c quy tr×nh nghiÖp vô chÝnh cña th­ viÖn 4 1.3. Chøc n¨ng cña hÖ thèng míi 7 1.3.1. Chøc n¨ng cña hÖ thèng míi 7 1.3.2. ThuËn lîi, khã kh¨n 8 Ch­¬ng II: Ph©n tÝch hÖ thèng 9 2.1. Mét sè kh¸i niÖm sö dông trong ph©n tÝch hÖ thèng 9 2.2. Kh¸i qu¸t s¬ ®å ph©n cÊp chøc n¨ng cña hÖ thèng 9 2.3. X©y dùng s¬ ®å chøc n¨ng cña hÖ thèng 10 2.3.1. X©y dùng s¬ ®å chøc n¨ng møc 1 cña chøc n¨ng hÖ thèng 10 2.3.2. X©y dùng s¬ ®å chøc n¨ng møc 1 cña chøc n¨ng Qu¶n lý ®éc gi¶ 10 2.3.3. X©y dùng s¬ ®å chøc n¨ng møc 1 cña chøc n¨ng Qu¶n lý tµi liÖu 11 2.3.4. X©y dùng s¬ ®å chøc n¨ng møc 1 cña chøc n¨ng Qu¶n lý m­în- tr¶ 11 2.3.5. X©y dùng c¸c s¬ ®å chøc n¨ng møc 1 cña chøc n¨ng trî gióp. 12 2.4. X©y dùng s¬ ®å luång d÷ liÖu 13 2.5. S¬ ®å luång d÷ liÖu. 14 2.5.1. S¬ ®å luång d÷ liÖu møc khung c¶nh. 14 2.5.2. S¬ ®å luång d÷ liÖu møc ®Ønh. 16 Ch­¬ng III: Ph©n tÝch c¬ së d÷ liÖu cña hÖ thèng 22 3.1. X©y dùng m« h×nh vµ mèi quan hÖ gi÷a c¸c thùc thÓ 22 3.1.1. M« h×nh thùc thÓ. 22 3.1.2 Mèi quan hÖ gi÷a c¸c thùc thÓ 26 3.2. Ph©n tÝch c¬ së d÷ liÖu logic cña hÖ thèng 26 3.3. C¬ së d÷ liÖu thùc hiÖn cña hÖ thèng. 30 Ch­¬ng IV: ThiÕt kÕ hÖ thèng. 34 4.1. Môc ®Ých 34 4.2. ThiÕt kÕ chi tiÕt. 34 4.2.1. D÷ liÖu ®Çu vµo. 34 4.2.2. D÷ liÖu ®Çu ra. 34 4.2.3. ThiÕt kÕ file d÷ liÖu. 35 4.2.4. ThiÕt kÕ kiÕn tróc ch­¬ng tr×nh vµ ®Æc t¶ c¸c modul 35 4.2.5. M« t¶ cô thÓ c¸c thµnh phÇn modul cña hÖ thèng. 35 4.3. Lùa chän c«ng cô x©y dùng hÖ thèng. 37 Ch­¬ng V: Mét sè modul chÝnh 39 5.1. M­în tµi liÖu 39 5.2. Tr¶ tµi liÖu 40 5.3. Qu¶n lý tµi liÖu 41 5.4. Qu¶n lý b¹n ®äc 42 5.5. Tra cøu th«ng tin 44 5.6. NhËt lý hÖ thèng 45 5.7. C¸c tiÖn Ých vÒ d÷ liÖu 46 5.8.LËp b¸o c¸o thèng kª 46 Ch­¬ng VI: KÕt luËn, ®¸nh gi¸, h­íng ph¸t triÓn. 47 6.1. §¸nh gi¸ kÕt qu¶ 47 6.1.1. C¸c ­u ®iÓm. 47 6.1.2. C¸c nh­îc ®iÓm. 47 6.2. H­íng ph¸t triÓn. 48 6.3. KÕt luËn 48

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docXây dựng hệ thống thông tin quản lý tài liệu, sách báo trong thư viện Học viện An ninh Nhân dan.DOC