Đề tài Định hướng chiến lược và các giải pháp chủ yếu nhằm phát triển ngoại thương Việt Nam trong thời gian tới

MỤC LỤC Lời mở đầu 1 Chương 1: Một số vấn đề chung về thương mại quốc tế 4 1.1. Cơ sở phát triển của thương mại quốc tế 4 1.1.1. Cơ sở hình thành thương mại quốc tế 4 1.1.2. Xu hướng phát triển của thương mại quốc tế 6 1.2 Các chiến lược phát triển ngoại thương 12 1.2.1. Chiến lược thay thế nhập khẩu 12 1.2.2. Chiến lược xuất khẩu sản phẩm thô và sơ chế 15 1.2.3. Chiến lược công nghiệp hoá hướng vào xuất khẩu 16 1.2.4. Chiến lược phát triển hỗn hợp 17 1.3. Vai trò của thương mại quốc tế đối với quá trình phát triển kinh tế quốc dân 19 1.3.1 Vai trò đối với việc phát triển kinh tế 19 1.3.2. Vai trò đối với việc giải quyết việc làm và các vấn đề chính trị - xã hội của mỗi quốc gia. 22 1.4. Một số kinh nghiệm phát triển ngoại thương trên thế giới 24 1.4.1 Hàn Quốc 24 1.4.2 Đài Loan 26 1.4.3 Malaysia 27 1.4.4 Trung Quốc 29 Chương 2: Ngoại thương Việt Nam trong những năm qua 32 2.1. Ngoại thương Việt Nam thời kỳ 1975 - 1986 32 2.1.1. Chiến lược phát triển ngoại thương thời kỳ 1975 - 1986 32 2.1.2. Thực trạng ngoại thương Việt Nam thời kỳ 1975 - 1986 35 2.1.3. Đánh giá ngoại thương Việt Nam thời kỳ 1975 - 1986 39 2.2. Ngoại thương Việt Nam từ 1986 đến nay 42 2.2.1. Chiến lược phát triển ngoại thương từ 1986 đến nay 42 2.2.2. Thực trạng ngoại thương Việt Nam từ 1986 đến nay 45 2.2.3. Đánh giá ngoại thương Việt Nam từ 1986 đến nay 56 Chương 3: Định hướng chiến lược và các giải pháp chủ yếu nhằm phát triển ngoại thương Việt Nam trong thời gian tới 65 3.1. Bối cảnh mới chi phối chiến lược phát triển ngoại thương Việt Nam trong thời gian tới 65 3.1.1. Thực trạng kinh tế - xã hội Việt Nam hiện nay 65 3.1.2. Bối cảnh quốc tế, xu hướng phát triển kinh tế và thương mại thế giới hiện nay 76 3.1.3. Những thuận lợi và khó khăn ảnh hưởng đến quá trình phát triển ngoại thương Việt Nam trong những năm tới 78 3.2. Quan điểm và định hướng chiến lược phát triển ngoại thương Việt Nam trong giai đoạn tới 84 3.2.1. Những quan điểm cơ bản về định hướng chiến lược phát triển ngoại thương Việt Nam 84 3.2.2. Những mục tiêu chiến lược phát triển ngoại thương Việt Nam 87 3.3. Một số giải pháp cơ bản nhằm thực hiện chiến lược phát triển ngoại thương Việt Nam trong giai đoạn tới 93 3.3.1. Tiếp tục đổi mới và hoàn thiện chính sách, cơ chế quản lý ngoại thương 93 3.3.2. Tiếp tục đa dạng hoá các quan hệ kinh tế đối ngoại, đa phương hoá thị trường và năng động tìm kiếm khách hàng 96 3.3.3. Chủ động hội nhập quốc tế 98 3.3.4. Lựa chọn ưu tiên các ngành mũi nhọn có tác động hỗ trợ tích cực cho việc hoàn thiện và đa dạng hoá các sản phẩm xuất khẩu chủ lực của Việt Nam 99 3.3.5. Huy động các nguồn vốn đầu tư để phát triển ngoại thương theo hướng mở cửa và hội nhập 100 3.3.6. Phát triển cơ sở hạ tầng, cải thiện môi trường kinh doanh 101 3.3.7. Hoàn thiện hệ thống thông tin kinh tế phục vụ cho hoạt động ngoại thương 101 3.3.8 Xúc tiến thương mại 103 3.3.9. Tăng cường và đổi mới công tác giáo dục, đào tạo đội ngũ cán bộ và phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu tình hình mới. 104 Kết luận 106 Tài liệu tham khảo 108

doc116 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Lượt xem: 2386 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Đề tài Định hướng chiến lược và các giải pháp chủ yếu nhằm phát triển ngoại thương Việt Nam trong thời gian tới, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
vµ ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa, víi kÕ ho¹ch tæng thÓ vµ lé tr×nh còng nh­ c¸c b­íc ®i hîp lý, phï hîp víi tr×nh ®é ph¸t triÓn cña ®Êt n­íc vµ quy ®Þnh cña c¸c tæ chøc mµ ta tham gia, ®Èy m¹nh sù chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ vµ ®æi míi c¬ chÕ qu¶n lý, hoµn chØnh hÖ thèng luËt ph¸p. N©ng cao hiÖu qu¶ vµ søc c¹nh tranh cña c¸c doanh nghiÖp còng nh­ cña toµn bé nÒn kinh tÕ. Thø hai lµ: G¾n thÞ tr­êng víi s¶n xuÊt, g¾n kÕt thÞ tr­êng trong n­íc vµ thÞ tr­êng quèc tÕ, võa chó träng thÞ tr­êng trong n­íc võa ra søc më réng vµ ®a d¹ng ho¸ thÞ tr­êng n­íc ngoµi. Thø ba lµ: Kiªn tr× chñ tr­¬ng ®a d¹ng ho¸ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ tham gia ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu víi kinh tÕ Nhµ n­íc gi÷ vai trß chñ ®¹o. 3.2.2 Nh÷ng môc tiªu chiÕn l­îc ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam Trong b¸o c¸o cña Ban chÊp hµnh Trung ­¬ng §¶ng kho¸ VIII t¹i §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IX cña §¶ng ®· quyÕt ®Þnh ChiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi 10 n¨m ®Çu cña thÕ kû 21 lµ: ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa, x©y dùng nÒn t¶ng ®Õn n¨m 2020 n­íc ta c¬ b¶n trë thµnh mét n­íc c«ng nghiÖp. XuÊt ph¸t tõ môc tiªu tæng qu¸t cña chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi ®Õn n¨m 2010, môc tiªu cô thÓ lµ: §­a GDP cña n¨m 2010 lªn Ýt nhÊt gÊp ®«i n¨m 2000. N©ng cao râ rÖt hiÖu qu¶ vµ søc c¹nh tranh cña s¶n phÈm, doanh nghiÖp vµ nÒn kinh tÕ, ®¸p øng tèt h¬n nhu cÇu tiªu dïng thiÕt yÕu, mét phÇn ®¸ng kÓ nhu cÇu s¶n xuÊt vµ ®Èy m¹nh xuÊt khÈu, æn ®Þnh kinh tÕ vÜ m«; c¸n c©n thanh to¸n quèc tÕ lµnh m¹nh vµ t¨ng dù tr÷ ngo¹i tÖ; béi chi ng©n s¸ch, l¹m ph¸t, nî n­íc ngoµi ®­îc kiÓm so¸t trong giíi h¹n an toµn vµ t¸c ®éng tÝch cùc ®Õn t¨ng tr­ëng. TÝch luü néi bé nÒn kinh tÕ ®¹t trªn 30% GDP. NhÞp ®é t¨ng xuÊt khÈu gÊp trªn 2 lÇn nhÞp ®é t¨ng GDP. Tû träng trong GDP cña n«ng nghiÖp 16 - 17%, c«ng nghiÖp 40 - 41%, dÞch vô 42 - 43%. Tû lÖ lao ®éng n«ng nghiÖp cßn kho¶ng 50%. Trong môc tiªu chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi cña n­íc ta, ph¸t triÓn kinh tÕ ®èi ngo¹i nh»m gãp phÇn thùc hiÖn c¸c môc tiªu trªn chiÕn l­îc lu«n lu«n ®­îc nhÊn m¹nh vµ nã ®­îc xem nh­ lµ mét biÖn ph¸p quan träng nhÊt cã tÝnh quyÕt ®Þnh rÊt cao ®Õn qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ n­íc ta trong thÕ kû XXI nµy. ViÖc ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng cÇn ph¶i ®­îc chó ý c¶ vÒ quy m«, tèc ®é ph¸t triÓn vµ c¶ vÒ c¬ cÊu hµng ho¸ xuÊt nhËp khÈu vµ c¬ cÊu dÞch vô. VÒ quy m« vµ tèc ®é ph¸t triÓn: Trong chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi ®Õn n¨m 2010, tèc ®é t¨ng tr­ëng xuÊt khÈu nhanh gÊp 2 lÇn t¨ng tr­ëng GDP, tøc lµ GDP t¨ng b×nh qu©n 7,2%/n¨m th× xuÊt khÈu sÏ t¨ng b×nh qu©n 14,4%/n¨m, trong ®ã n«ng s¶n xuÊt khÈu qua chÕ biÕn ®¹t kim ng¹ch 6 - 7 tû USD, xuÊt khÈu l­¬ng thùc b×nh qu©n 4 - 5 triÖu tÊn/ n¨m, xuÊt khÈu kho¸ng s¶n ®¹t kim ng¹ch 3 tû USD, xuÊt khÈu s¶n phÈm c«ng nghiÖp chiÕm 70 - 80% tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu. VÒ c¬ cÊu hµng ho¸ xuÊt khÈu vµ c¬ cÊu dÞch vô: C¬ cÊu xuÊt khÈu ®Õn n¨m 2010 cÇn ®­îc chuyÓn dÞch theo h­íng: gia t¨ng xuÊt khÈu s¶n phÈm chÕ biÕn vµ chÕ t¹o víi gi¸ trÞ gia t¨ng ngµy cµng cao, chó träng c¸c s¶n phÈm cã hµm l­îng c«ng nghÖ vµ tri thøc cao, gi¶m dÇn tû träng hµng th«. §Þnh h­íng chiÕn l­îc cho tõng nhãm hµng xuÊt khÈu: - Nhãm nguyªn nhiªn liÖu: hai mÆt hµng chÝnh lµ dÇu th« vµ than ®¸. + VÒ dÇu th«: xuÊt khÈu theo h­íng gi¶m dÇn. PhÊn ®Êu ®Õn n¨m 2010 sÏ xuÊt khÈu dÇu th« ë møc tõ 33 ®Õn 40% s¶n l­îng dÇu khai th¸c, cßn l¹i ®Ó chÕ biÕn trong n­íc, víi tû träng trong tæng kim ng¹ch xuÊt ®Õn n¨m 2010 dù kiÕn sÏ chØ cßn 1%. ThÞ tr­êng xuÊt khÈu chÝnh sÏ vÉn lµ ¤xtr©ylia, Singapore, NhËt B¶n, Trung Quèc vµ cã thÓ thªm c¶ Mü. + VÒ than ®¸: Dù kiÕn xuÊt khÈu dao ®éng ë møc xung quanh 4 triÖu tÊn/n¨m, kim ng¹ch ®¹t kho¶ng 120 - 150 triÖu USD. ThÞ tr­êng vÉn sÏ lµ: NhËt B¶n, Trung Quèc, T©y ¢u vµ cÇn më réng thªm vµo thÞ tr­êng Hµn Quèc, Th¸i Lan.... + VÒ kho¸ng s¶n kh¸c: HiÖn nay nhãm nguyªn liÖu nµy cã kh¶ n¨ng xuÊt khÈu ®ãng gãp 20% trong tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu (dù kiÕn ®Õn n¨m 2005 xuÊt khÈu 2,5 tû USD chiÕm tû träng 9%); ®Õn n¨m 2010 tû träng nhãm nµy sÏ gi¶m xuèng cßn tõ 1 - 3,5% (kho¶ng tõ 500 triÖu USD ®Õn 1,75 tû USD) . - Nhãm hµng n«ng- l©m- thuû s¶n: Nhãm nµy ®ang chiÕm gÇn 25% kim ng¹ch xuÊt khÈu víi c¸c mÆt hµng chñ lùc lµ g¹o, cµ phª, cao su, chÌ, rau qu¶, thuû s¶n, h¹t ®iÒu, h¹t tiªu. Theo môc tiªu cña chiÕn l­îc chung, tèc ®é t¨ng tr­ëng cña nhãm nµy chØ ë møc 4%/n¨m trong toµn thêi kú 2001 - 2010, tû träng cña chóng sÏ gi¶m dÇn ®Õn 22% (t­¬ng ®­¬ng 5,85 tû USD) vµo n¨m 2005 vµ 17,2 % t­¬ng ®­¬ng 8 - 8,6 tû USD vµo n¨m 2010. Trong nh÷ng n¨m tíi, ®Ó c¶i thiÖn c¬ cÊu xuÊt khÈu cña nhãm nµy, h­íng ph¸t triÓn chñ ®¹o tõ nay ®Õn 2010 lµ: chuyÓn dÞch c¬ cÊu toµn lÜnh vùc, trong mçi ngµnh, thËm chÝ trong tõng lo¹i s¶n phÈm, n©ng cao n¨ng suÊt, chÊt l­îng vµ gi¸ trÞ gia t¨ng. Tuy nhiªn, ®Ó thùc hiÖn ®­îc ®Þnh h­íng trªn, cÇn ph¶i cã sù ®Çu t­ thÝch ®¸ng vµo c¸c kh©u c¬ b¶n cña s¶n xuÊt nh­: gièng, kü thuËt gieo trång, c«ng nghÖ sau thu ho¹ch kÓ c¶ ®ãng gãi, b¶o qu¶n, vËn chuyÓn.... ®Ó t¹o ra nh÷ng b­íc ®ét ph¸ míi vÒ n¨ng suÊt vµ chÊt l­îng s¶n phÈm. ViÖc xuÊt khÈu hµng n«ng - l©m - thñy s¶n cÇn ph¶i ®­îc duy tr× ë mét sè thÞ tr­êng truyÒn thèng, song ®Æc biÖt quan t©m ®Õn c¸c thÞ tr­êng lín vµ lÊy ®ã lµm thÞ tr­êng xuÊt khÈu chÝnh nh­: NhËt B¶n, EU, Hoa Kú, Trung Quèc. Môc tiªu xuÊt khÈu mét sè mÆt hµng n«ng - l©m - thuû s¶n chñ yÕu ®Õn n¨m 2010 nh­ sau: + VÒ g¹o: dù kiÕn xuÊt khÈu b×nh qu©n 1 n¨m tõ 4 - 4,5 triÖu tÊn thu vÒ kho¶ng 1 tû USD. ThÞ tr­êng xuÊt khÈu lµ khu vùc Trung §«ng, Ch©u Phi, Nam Mü vµ gi÷ sù æn ®Þnh sang c¸c thÞ tr­êng truyÒn thèng nh­ In®«nexia, Philipin... + VÒ nh©n h¹t ®iÒu: cã thÓ ®¹t kim ng¹ch 400 triÖu USD vµo n¨m 2010. C¸c thÞ tr­êng lín ®Ó xuÊt khÈu lµ EU, Mü, ¤xtraylia, Trung Quèc. + H¹t tiªu: kim ng¹ch xuÊt khÈu cã thÓ ®¹t møc 230 - 250 triÖu USD, xuÊt sang c¸c thÞ tr­êng lín nh­ EU, NhËt B¶n, Trung Quèc, Mü, Trung §«ng. + Rau, hoa vµ qu¶ kh¸c: dù kiÕn ®Õn 2010 kim ng¹ch xuÊt khÈu kho¶ng 1,1 tû USD. C¸c thÞ tr­êng xuÊt khÈu lín cña ta lµ NhËt B¶n, Nga, Trung Quèc, Ch©u ¢u. + Cµ phª: phÊn ®Êu ®Õn n¨m 2010 xuÊt khÈu kho¶ng 750 ngµn tÊn ®¹t kim ng¹ch 850 triÖu USD, ®­a ViÖt Nam trë thµnh n­íc lín thø hai vÒ xuÊt khÈu cµ phª trªn thÕ giíi. + Cao su vµ chÌ: dù kiÕn kim ng¹ch xuÊt khÈu cao su ®Õn n¨m 2010 ®¹t 500 triÖu USD vµ chÌ 800 triÖu USD. Tuy nhiªn ®Ó ®¹t ®­îc kim ng¹ch nµy cÇn ph¶i n©ng cao chÊt l­îng c¶ cao su vµ chÌ, v× c¸c thÞ tr­êng lín ®Ó xuÊt khÈu nh­ NhËt B¶n, §µi Loan, Trung §«ng lu«n ®ßi hái c¸c lo¹i s¶n phÈm nµy cã chÊt l­îng cao. + ThÞt: môc tiªu cña ta sÏ gia t¨ng xuÊt khÈu thÞt. C¸c thÞ tr­êng cã tÝnh ®Þnh h­íng lµ Hång C«ng, Nga vµ vÒ l©u dµi cã c¸c thÞ tr­êng Singapore vµ NhËt B¶n. Song ®Ó xuÊt khÈu thÞt, chóng ta cÇn ®Çu t­ tõ kh©u gièng, kü thuËt nu«i, an toµn vÖ sinh thùc phÈm..... Nh×n chung, c¸c lo¹i hµng xuÊt khÈu thuéc nhãm hµng n«ng - l©m - thñy s¶n mang tÝnh chÊt lµ c¸c s¶n phÈm th«. Nhãm nµy dù kiÕn xuÊt khÈu ®¹t tõ 10 - 10,35 tû USD vµo n¨m 2010, tû träng gi¶m tõ 40% hiÖn nay xuèng cßn 20 - 21% kim ng¹ch xuÊt khÈu. §Þnh h­íng cña ta lµ gia t¨ng vÒ chÊt l­îng vµ gi¸ trÞ gia t¨ng trong xuÊt khÈu. - Nhãm s¶n phÈm chÕ biÕn vµ chÕ t¹o: HiÖn nay kim ng¹ch xuÊt khÈu cña nhãm nµy ®¹t trªn 4 tû (chiÕm 30% kim ng¹ch xuÊt khÈu). Dù kiÕn ®Õn n¨m 2010 ®¹t 20 -21 tû USD, t¨ng gÊp 5 lÇn hiÖn nay vµ tû träng cña chóng trong tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu lµ 40%. Nh÷ng mÆt hµng chñ lùc cña nhãm hµng chÕ biÕn vµ chÕ t¹o gåm cã: + DÖt may vµ giµy dÐp: dù kiÕn kim ng¹ch ®¹t 7 - 7, 5 tû USD. Muèn ®¹t ®­îc kim ng¹ch nµy, hµng dÖt may ph¶i t¨ng 14%/n¨m vµ giµy dÐp: 15 - 16%/n¨m. ThuËn lîi lín trong xuÊt khÈu hµng dÖt may vµ giµy dÐp lµ chóng ta ký HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt - Mü vµ EU, song chóng ta gÆp khã kh¨n rÊt lín lµ viÖc Trung Quèc trë thµnh thµnh viªn chÝnh thøc cña WTO, lµ ®èi t¸c c¹nh tranh rÊt lín trªn thÞ tr­êng xuÊt khÈu cña ta. §Ó ®Èy m¹nh xuÊt khÈu, thùc hiÖn c¸c môc tiªu, chóng ta cÇn ®Çu t­ ph¸t triÓn m¹nh hai ngµnh nµy, t¨ng c­êng th©m nhËp vµo thÞ tr­êng míi, ®Æc biÖt lµ thÞ tr­êng Hoa Kú, Trung §«ng, ch©u §¹i D­¬ng, gi÷ v÷ng vµ lµm æn ®Þnh c¸c thÞ tr­êng truyÒn thèng nh­ EU, NhËt B¶n.... + S¶n phÈm gç: dù kiÕn ®Õn n¨m 2005 ®¹t kim ng¹ch xuÊt khÈu 600 triÖu USD vµ môc tiªu ®Õn n¨m 2010 phÊn ®Êu ®¹t 1,2 tû USD. §Ó ®¹t môc tiªu nµy, cÇn cã chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ph¸t triÓn trång rõng, ®¬n gi¶n ho¸ c¸c thñ tôc trong xuÊt khÈu s¶n phÈm gç, nhÊt lµ gç rõng tù nhiªn. + Ho¸ phÈm tiªu dïng: thÞ tr­êng tiªu thô chÝnh sÏ vÉn lµ: Trung Quèc, Campuchia, Ir¾c vµ mét sè n­íc ®ang ph¸t triÓn. PhÊn ®Êu ®Õn n¨m 2010 kim ng¹ch xuÊt khÈu ®¹t 600 triÖu USD. CÇn më réng thªm sang c¸c thÞ tr­êng tiÒm n¨ng nh­: EU, NhËt B¶n, Nga, Hoa Kú. + S¶n phÈm c¬ khÝ, ®iÖn: tuy r»ng ®©y hoµn toµn lµ nh÷ng s¶n phÈm míi ®­a vµo xuÊt khÈu, song dù tÝnh ®Õn n¨m 2010 cÇn ®¹t ®­îc kim ng¹ch kho¶ng 1 tû USD, c¸c hµng chñ yÕu nh­: xe ®¹p, qu¹t ®iÖn, ®éng c¬, m¸y xay x¸t... ThÞ tr­êng ®Þnh h­íng xuÊt xe ®¹p lµ EU, Hoa Kú, cßn c¸c s¶n phÈm kh¸c sang c¸c n­íc trong khèi ASEAN, Trung §«ng, ch©u Phi. + Hµng thñ c«ng, mü nghÖ: kÕ ho¹ch phÊn ®Êu ®Õn 2010 xuÊt khÈu ®¹t 1,5 tû USD (trong ®ã gèm sø chiÕm 60%). ThÞ tr­êng chñ yÕu sÏ lµ: EU, NhËt B¶n, Hoa Kú, c¸c n­íc Trung §«ng, ch©u §¹i D­¬ng. + Thùc phÈm chÕ biÕn: gåm c¸c mÆt hµng: b¸nh kÑo, s÷a, mú ¨n liÒn..... Môc tiªu xuÊt khÈu ®Õn n¨m 2010 ®¹t 700 triÖu USD sang c¸c thÞ tr­êng chñ yÕu lµ Nga, §«ng ¢u, EU, ¤xtr©ylia, Hoa Kú. + S¶n phÈm nhùa: N­íc ta ®ang xuÊt khÈu sang Campuchia, Lµo, Trung Quèc, Ên §é, Sri-lanka. Trong nh÷ng n¨m tíi cÇn th©m nhËp c¸c thÞ tr­êng tiÒm n¨ng nh­: NhËt B¶n, EU, Hoa Kú. §Õn n¨m 2010 kim ng¹ch xuÊt khÈu lo¹i hµng nµy phÊn ®Êu ®¹t 600 triÖu USD. Nh­ vËy trong nhãm hµng chÕ biÕn vµ chÕ t¹o, dÖt may vµ giµy dÐp vÉn lµ hµng chñ lùc, cÇn tËp trung mäi nguån lùc ®Ó ph¸t triÓn, nh»m ®¹t ®­îc môc tiªu xuÊt khÈu 7 - 7,5 tû USD vµo n¨m 2010. Bªn c¹nh ®ã cÇn tËn dông c¸c lîi thÕ cña ta, ph¸t triÓn s¶n xuÊt c¸c lo¹i hµng kh¸c nh­ thñ c«ng mü nghÖ, s¶n phÈm gç, ho¸ phÈm tiªu dïng.... ®Ó quyÕt t©m ®¹t ®­îc môc tiªu xuÊt khÈu 20 - 21 tû USD trong n¨m 2010. - Nhãm hµng cã hµm l­îng c«ng nghÖ vµ chÊt x¸m cao: §©y lµ nhãm hµng míi xuÊt hiÖn ë n­íc ta trong mét sè n¨m gÇn ®©y, song ®· mang l¹i cho chóng ta mét kho¶n thu lín. N¨m 2000 chóng ta ®· ®¹t kim ng¹ch xuÊt khÈu 700 triÖu USD. Môc tiªu ®Ò ra lµ ®Õn n¨m 2010 phÊn ®Êu ®¹t kim ng¹ch xuÊt khÈu tõ 6 - 7 tû USD (riªng phÇn mÒm lµ 1 tû USD). Nh÷ng mÆt hµng h¹t nh©n lµ ®iÖn tö vµ tin häc. VÒ c¬ cÊu dÞch vô xuÊt khÈu: DÞch vô xuÊt khÈu lµ mét ho¹t ®éng l©u nay Ýt ®­îc chó ý ë n­íc ta. Môc tiªu ®Æt ra cho thêi kú tõ nay ®Õn n¨m 2010 lµ ph¶i t¨ng c­êng c¸c ho¹t ®éng dÞch vô xuÊt khÈu. Nh÷ng thÕ m¹nh vÒ dÞch vô xuÊt khÈu cña ta sÏ lµ: xuÊt khÈu lao ®éng, du lÞch, b­u chÝnh viÔn th«ng, vËn t¶i vµ ng©n hµng. §Õn n¨m 2010 cÇn phÊn ®Êu ®¹t kim ng¹ch xuÊt khÈu dÞch vô tõ 8100 triÖu ®Õn 8600 triÖu USD, trong ®ã: xuÊt khÈu lao ®éng: 4500 triÖu USD, du lÞch: 1600 triÖu USD, c¸c ngµnh kh¸c (ng©n hµng, b­u chÝnh viÔn th«ng, vËn t¶i....) ®¹t tõ 2000 ®Õn 2500 triÖu USD. Tãm l¹i, ®Õn n¨m 2010 kim ng¹ch vµ c¬ cÊu xuÊt khÈu ®­îc dù kiÕn nh­ sau (xem biÓu 14) BiÓu 14: Kim ng¹ch xuÊt khÈu dù kiÕn ®Õn n¨m 2010 Nhãm hµng Kim ng¹ch 2010 (triÖu USD) Tû träng (%) 2002 2010 Tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu trong ®ã: 1 .Kim ng¹ch xuÊt khÈu hµng ho¸: - Nguyªn nhiªn liÖu - N«ng, l©m, thuû s¶n - Hµng chÕ biÕn , chÕ t¹o - Hµng c«ng nghÖ cao - Hµng hãa kh¸c. 2. Kim ng¹ch dÞch vô xuÊt khÈu 56.100 - 58.600 48000 - 50.000 1750 8000 - 8600 20.000 - 21.000 7000 12.500 8.100 - 8600 100,00 20,5 23,9 39,0 3,24 13,36 100,0 3 - 3,5 16 - 17 40 - 45 12 - 14 23 - 25 Nguån: Bé Th­¬ng m¹i 3.3- Mét sè gi¶i ph¸p c¬ b¶n nh»m thùc hiÖn chiÕn l­îc ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam trong giai ®o¹n tíi Ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng ®Ó lÊy ®ã lµm c¬ së ph¸t triÓn kinh tÕ, thùc hiÖn thµnh c«ng sù nghiÖp c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc, lµ mét quèc s¸ch trong chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi cña n­íc ta trong nh÷ng n¨m tíi. §Ó thùc hiÖn ®­îc môc tiªu ®Õn n¨m 2010 cã tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu ®¹t 48 - 50 tû USD, chóng ta cã thÓ thùc hiÖn ®ång bé hÖ thèng c¸c chÝnh s¸ch vµ c¸c gi¶i ph¸p c¬ b¶n sau: 3.3.1 TiÕp tôc ®æi míi vµ hoµn thiÖn chÝnh s¸ch, c¬ chÕ qu¶n lý ngo¹i th­¬ng §Ó ®¸p øng ®­îc c¸c môc tiªu vµ yªu cÇu vÒ t¨ng tr­ëng cña xuÊt khÈu, tr­íc hÕt chóng ta ph¶i ®æi míi c¸c chÝnh s¸ch qu¶n lý ngo¹i th­¬ng vèn ®· cò l¹i l¹c hËu tr­íc ®©y, hoµn thiÖn c¸c chÝnh s¸ch ®ã thµnh mét hÖ thèng vµ ®ång bé, tõ ®ã t¹o ra c¬ chÕ qu¶n lý ngo¹i th­¬ng hîp lý. Chñ tr­¬ng mang tÝnh chñ ®¹o cña ta trong xuÊt khÈu hµng ho¸ lµ t¹o dùng nh÷ng mÆt hµng xuÊt khÈu chñ lùc, song kh«ng giíi h¹n mét c¸ch cøng nh¾c vµo mét sè mÆt hµng cè ®Þnh mµ cÇn linh ho¹t ®¸p øng nhu cÇu thÞ tr­êng vµ sù biÕn ®éng cña gi¸ c¶ hµng ho¸ trªn thÞ tr­êng thÕ giíi. Nh÷ng mÆt hµng mµ chóng ta cã thÓ coi lµ träng t©m cÇn chó träng ®Õn lµ c¸c mÆt hµng c«ng nghÖ chÕ biÕn (chñ yÕu lµ chÕ biÕn tõ c¸c s¶n phÈm n«ng - l©m - thuû s¶n) vµ c¸c mÆt hµng c«ng nghiÖp nhÑ (dÖt, may, giµy da....). Trong thêi gian tíi, chóng ta cÇn t¨ng nhanh tû träng s¶n phÈm s¶n xuÊt cã hµm l­îng c«ng nghÖ cao, muèn vËy cÇn cã nhiÒu chÊt x¸m, cã c«ng nghÖ míi ®Ó t¹o cho nhãm hµng nµy cã vÞ trÝ quan träng trong c¬ cÊu hµng xuÊt khÈu. §Ó ®¹t ®­îc nh÷ng môc tiªu ®Ò ra trong ®Þnh h­íng xuÊt khÈu hµng ho¸, cÇn ph¶i cã chÝnh s¸ch hµng ho¸, mµ kh©u cã ý nghÜa quan träng vµ quyÕt ®Þnh lµ chÝnh s¸ch ®Çu t­. Trong ®Çu t­, cÇn ­u tiªn cao cho c¸c ngµnh s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu, nh­ng kh«ng nªn ®Çu t­ dµn tr¶i mµ nªn tËp trung ®Çu t­ vµo c¸c ngµnh hµng chñ lùc vµ c¸c dù ¸n ®æi míi c«ng nghÖ ®Ó n©ng cao cÊp ®é chÕ biÕn vµ n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña s¶n phÈm hµng ho¸ trªn thÞ tr­êng thÕ giíi. Chóng ta cÇn cã thªm nhiÒu chÝnh s¸ch ­u tiªn, ­u ®·i h¬n n÷a ®Ó c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu cã ®iÒu kiÖn më réng thªm c¸c mÆt hµng s¶n xuÊt, ®Ó sö dông ngµy cµng nhiÒu s¶n phÈm trong n­íc, n©ng cao hµm l­îng néi ®Þa cña s¶n phÈm dµnh cho xuÊt khÈu. C¸c chÝnh s¸ch ­u tiªn, ­u ®·i nµy cã thÓ gåm c¸c chÝnh s¸ch vÒ thuÕ, c¸c chÝnh s¸ch vÒ tÝn dông. Chóng ta cÇn ho¹ch ®Þnh vµ thùc thi hÖ thèng chÝnh s¸ch kinh tÕ, c¬ chÕ qu¶n lý ngo¹i th­¬ng, trong ®ã ®Þnh h­íng chÝnh s¸ch chuyÓn dÞch c¬ cÊu c¸c s¶n phÈm trong mèi quan hÖ chÆt chÏ víi sù chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo h­íng c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i ho¸ cã ý nghÜa quan träng hµng ®Çu. Tõ nay ®Õn hÕt thËp niªn ®Çu cña thÕ kû 21, hµng xuÊt khÈu cña ta ph¶i cã c¬ cÊu chuyÓn dÞch theo h­íng: "t¨ng nhanh tû träng c¸c s¶n phÈm míi, c¸c s¶n phÈm ®· qua c«ng nghiÖp chÕ t¹o, chÕ biÕn s©u vµ tinh, tiÕn tíi t¨ng dÇn tû träng xuÊt c¸c s¶n phÈm cã hµm l­îng kü thuËt - c«ng nghÖ cao, gi¶m dÇn tiÕn tíi h¹n chÕ tèi ®a viÖc xuÊt c¸c nguyªn liÖu th« vµ s¬ chÕ”. * N­íc ta cÇn rµ so¸t l¹i hÖ thèng luËt ®Ó ®iÒu chØnh c¸c quy ®Þnh kh«ng cßn phï hîp hoÆc ch­a râ rµng, nh­ xem xÐt vµ ®iÒu chØnh l¹i LuËt th­¬ng m¹i, LuËt §Çu t­ n­íc ngoµi vµ LuËt khuyÕn khÝch ®Çu t­ trong n­íc. VÒ LuËt th­¬ng m¹i, cÇn söa ®æi vµ bæ sung ®Ó lµm râ rµng h¬n vÒ vai trß, chøc n¨ng qu¶n lý cña Nhµ n­íc trong lÜnh vùc ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu, t¹o sù th«ng tho¸ng trong ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu vµ sù b×nh ®¼ng gi÷a c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp. VÒ LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi, cÇn ®­a thªm c¸c quy ®Þnh ®Ó ®¶m b¶o nguyªn t¾c ®èi xö quèc gia trong c¸c lÜnh vùc nh­ c¸c biÖn ph¸p vÒ ®Çu t­ cã liªn quan ®Õn th­¬ng m¹i. VÒ LuËt khuyÕn khÝch ®Çu t­ trong n­íc, cÇn quy ®Þnh l¹i râ h¬n vÒ ngµnh nghÒ khuyÕn khÝch ®Çu t­ ®Ó kh¾c phôc t×nh tr¹ng kh«ng râ rµng gi÷a "thay thÕ nhËp khÈu" vµ "®Þnh h­íng xuÊt khÈu". CÇn kÕt hîp hai LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ LuËt khuyÕn khÝch ®Çu t­ trong n­íc thµnh 1 bé luËt chung nh»m khuyÕn khÝch ®Çu t­. * Chóng ta cÇn sím ban hµnh c¸c v¨n b¶n luËt míi ®Ó ®iÒu chØnh c¸c mèi quan hÖ kinh tÕ míi ph¸t sinh c¶ trªn ph­¬ng diÖn quèc tÕ vµ quèc gia, nh­ LuËt vÒ tèi huÖ quèc vµ ®èi xö quèc gia, LuËt c¹nh tranh vµ chèng ®éc quyÒn, LuËt chèng b¸n ph¸ gi¸ vµ chèng trî cÊp, LuËt phßng vÖ khÈn cÊp, LuËt chèng chuyÓn gi¸. CÇn ®iÒu chØnh hoÆc ban hµnh míi c¸c quy ®Þnh d­íi luËt ®Ó xö lý linh ho¹t c¸c m¶ng kinh doanh ®ang ngµy cµng trë nªn quan träng nh­ng ch­a ®ñ khung ph¸p lý nh­ xuÊt khÈu t¹i chç, bu«n b¸n biªn giíi vµ duyªn h¶i, kinh doanh t¹m nhËp t¸i xuÊt vµ chuyÓn khÈu...... Chóng ta khuyÕn khÝch nh­ng còng cÇn cã c¬ chÕ qu¶n lý chÆt chÏ c¸c dÞch vô t¸i xuÊt, chuyÓn khÈu vµ kho ngo¹i quan ®Ó tËn dông ­u thÕ vÒ vÞ trÝ ®Þa lý, t¨ng thu ngo¹i tÖ. * CÇn khÈn tr­¬ng x©y dùng vµ sím ban hµnh c¸c tiªu chuÈn hµng ho¸ - dÞch vô xuÊt khÈu cho phï hîp víi t×nh h×nh thÞ tr­êng, n©ng dÇn n¨ng lùc c¹nh tranh trªn thÞ tr­êng thÕ giíi. * Trong ho¹t ®éng kinh doanh th­¬ng m¹i quèc tÕ, thùc hiÖn chÝnh s¸ch nhiÒu thµnh phÇn, trong ®ã kinh tÕ quèc doanh ®ãng vai trß chñ ®¹o. CÇn t¹o sù b×nh ®¼ng trong kinh doanh xuÊt nhËp khÈu, xo¸ bá t×nh tr¹ng ®éc quyÒn, khuyÕn khÝch vµ t¹o mäi ®iÒu kiÖn cho c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ngoµi quèc doanh tham gia xuÊt nhËp khÈu. * Nhanh chãng ®Èy m¹nh c¶i c¸ch hµnh chÝnh trong lÜnh vùc th­¬ng m¹i nãi chung, ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu nãi riªng ®Ó xo¸ bá nh÷ng kh©u lßng vßng, g©y phiÒn hµ x¸ch nhiÔu, t¹o sù æn ®Þnh m«i tr­êng ph¸p lý ®Ó t¹o lßng tin vµ khuyÕn khÝch, thu hót vèn ®Çu t­. CÇn xem xÐt vµ söa ®æi c¸c chÝnh s¸ch, nhÊt lµ chÝnh s¸ch thuÕ xuÊt nhËp khÈu ®Ó c¸c chÝnh s¸ch nµy cã tÝnh nhÊt qu¸n kh«ng g©y khã kh¨n cho c¸c doanh nghiÖp trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu. CÇn xo¸ bá c¸c lÖnh cÊm, lÖnh ngõng nhËp khÈu t¹m thêi vµ t¨ng c­êng sù ®ång bé cña c¸c c¬ chÕ chÝnh s¸ch trong ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu. * CÇn cã chÝnh s¸ch vÒ tû gi¸ hèi ®o¸i linh ho¹t, ®¸p øng sù thay ®æi nhanh chãng cña thÞ tr­êng trong vµ ngoµi n­íc, bëi v× tû gi¸ cã thÓ lµm cho nh÷ng cè g¾ng trong s¶n xuÊt ®Ó xuÊt khÈu t¨ng thªm phÇn lín gi¸ trÞ hoÆc hoµn toµn uæng c«ng. Mét chÝnh s¸ch linh ho¹t vÒ tû gi¸ lµ mét chÝnh s¸ch lu«n gi÷ cho kim ng¹ch xuÊt khÈu cã thÓ c©n b»ng víi kim ng¹ch nhËp khÈu trong mäi biÕn ®éng gi¸ c¶ ë thÞ tr­êng néi ®Þa vµ thÞ tr­êng thÕ giíi. 3.3.2 TiÕp tôc ®a ph­¬ng ho¸ c¸c mèi quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i, ®a d¹ng ho¸ thÞ tr­êng vµ n¨ng ®éng t×m kiÕm kh¸ch hµng §a ph­¬ng ho¸ c¸c mèi quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i nh»m cã thªm nhiÒu b¹n hµng, nhiÒu bÌ b¹n, t¹o thªm thÕ m¹nh, tranh thñ thªm vèn, c«ng nghÖ vµ kinh nghiÖm qu¶n lý míi cña n­íc ngoµi cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ cña ta, tr¸nh ®­îc nh÷ng t×nh thÕ khã kh¨n do biÕn ®éng vÒ chÝnh trÞ - kinh tÕ - x· héi x¶y ra ¶nh h­ëng ®Õn n­íc ta."ViÖt Nam muèn lµm b¹n cña tÊt c¶ c¸c n­íc trong céng ®ång thÕ giíi, phÊn ®Êu v× hoµ b×nh, ®éc lËp vµ ph¸t triÓn". ViÖc ViÖt Nam thùc hiÖn chÝnh s¸ch ®a ph­¬ng ho¸ c¸c mèi quan hÖ kh«ng nh÷ng phï hîp víi lîi Ých cña ®Êt n­íc mµ cßn phï hîp víi xu thÕ chung cña thÕ giíi, nhê vËy mµ chóng ta ®· vµ ®ang gÆt h¸i ®­îc nhiÒu thµnh qu¶ quan träng, nh­ tõ chç bÞ bao v©y, c« lËp sang thÕ lµ mét n­íc cã quan hÖ song ph­¬ng vµ ®a ph­¬ng réng r·i ch­a tõng cã víi tÊt c¶ c¸c n­íc vµ trung t©m kinh tÕ - chÝnh trÞ lín, ®Æc biÖt lµ ®· ký ®­îc hiÖp ­íc th­¬ng m¹i víi EU vµ Hoa Kú; ®· më réng ®­îc thÞ tr­êng, gia t¨ng ®­îc ®èi t¸c, tranh thñ ®­îc mét l­îng rÊt lín vèn ®Çu t­ cña n­íc ngoµi vµ viÖn trî ph¸t triÓn chÝnh thøc, nèi l¹i quan hÖ víi céng ®ång tµi chÝnh quèc tÕ, xö lý tho¶ ®¸ng c¸c kho¶n nî; vÞ thÕ cña ViÖt Nam kh«ng ngõng ®­îc n©ng cao cïng víi viÖc tham gia ngµy mét chñ ®éng vµ tÝch cùc vµo viÖc gi¶i quyÕt c¸c c«ng viÖc toµn cÇu. Nh÷ng kÕt qu¶ ®ã ®· gãp phÇn quan träng vµ thiÕt thùc vµo viÖc ®­a ®Êt n­íc tho¸t khái khñng ho¶ng kinh tÕ - x· héi, c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n, chuÈn bÞ tiÒn ®Ò cho viÖc hoµn thµnh c«ng cuéc c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc. Trong bèi c¶nh quèc tÕ hiÖn nay, muèn tån t¹i vµ ph¸t triÓn ph¶i thùc hiÖn chÝnh s¸ch më cöa, ®a ph­¬ng ho¸ c¸c quan hÖ quèc tÕ. TÝch cùc ®a ph­¬ng ho¸ c¸c quan hÖ quèc tÕ chÝnh lµ viÖc thùc hiÖn nhÊt qu¸n ®­êng lèi ®èi ngo¹i ®éc lËp, tù chñ réng më. §a ph­¬ng ho¸ c¸c quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ còng cã nghÜa lµ chóng ta cÇn ph¸t triÓn c¸c h×nh thøc vµ néi dung héi nhËp kh¸c nhau, ®ång thêi thóc ®Èy qu¸ tr×nh tù do ho¸ ®¬n ph­¬ng, song ph­¬ng vµ ®a ph­¬ng, héi nhËp c¶ ë ph¹m vi tiÓu vïng, khu vùc, liªn khu vùc vµ toµn cÇu, héi nhËp trong nhiÒu lÜnh vùc kh¸c nhau. Thùc hiÖn chÝnh s¸ch ®a ph­¬ng ho¸ c¸c quan hÖ kinh tÕ, chóng ta cã ®iÒu kiÖn ®Ó ®a d¹ng ho¸ thÞ tr­êng. Thùc tÕ ®· cho thÊy r»ng: muèn ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng, mét trong nh÷ng ®iÒu kiÖn kh«ng thÓ thiÕu lµ: ph¶i cã thÞ tr­êng. Trong chiÕn l­îc ph¸t triÓn thÞ tr­êng, tr­íc hÕt ph¶i chó ý ®Õn c¸c thÞ tr­êng träng ®iÓm, c¸c b¹n hµng lín, ®Æc biÖt lµ khu vùc ch©u ¸ - Th¸i B×nh D­¬ng, trong ®ã thÞ tr­êng ASEAN ®ang næi lªn vÊn ®Ò tham gia khu vùc mËu dÞch tù do AFTA. Chóng ta ®· ký ®­îc HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i víi Hoa Kú, song viÖc ph¸t triÓn ho¹t ®éng ngo¹i th­¬ng víi Hoa Kú, viÖc t¨ng xuÊt khÈu vµo thÞ tr­êng Mü ®ang ®Æt ra tr­íc m¾t chóng ta nhiÒu th¸ch thøc míi. Môc tiªu cña chóng ta ®Èy nhanh tiÕn ®é gia nhËp Tæ chøc Th­¬ng m¹i thÕ giíi (WTO) ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn héi nhËp mét c¸ch toµn diÖn h¬n vµo kinh tÕ thÕ giíi. §ång thêi chóng ta cÇn xóc tiÕn m¹nh mÏ vµ toµn diÖn h¬n n÷a tham gia vµo c¸c ho¹t ®éng cña c¸c tæ chøc kinh tÕ, tµi chÝnh, ng©n hµng quèc tÕ nh­ DiÔn ®µn hîp t¸c kinh tÕ ch©u ¸ - Th¸i B×nh D­¬ng (OPEC), Quü tiÒn tÖ thÕ giíi (IMF), Ng©n hµng thÕ giíi (WB)....,v× ®ã lµ ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt ®Ó ph¸t triÓn m¹nh nÒn kinh tÕ më cöa, nhanh chãng héi nhËp vµo nÒn kinh tÕ thÕ giíi vµ khu vùc. Song muèn hoµ nhËp vµo c¸c tæ chøc kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi trªn ®©y, ViÖt Nam ph¶i ®æi míi c¬ chÕ, chÝnh s¸ch, ph¸p luËt vÒ ngo¹i th­¬ng cho phï hîp. §ã lµ nh÷ng vÊn ®Ò rÊt lín, ®ßi hái chóng ta ph¶i cã thêi gian chuÈn bÞ kh¸ kü cµng vÒ tÊt c¶ c¸c mÆt, nhÊt lµ vÊn ®Ò nh©n lùc th× míi cã thÓ thùc hiÖn ®­îc môc tiªu ®Ò ra, tr¸nh ®­îc nh÷ng bÊt lîi, rñi ro, kh«ng phï hîp cã thÓ x¶y ra. 3.3.3. Chñ ®éng héi nhËp quèc tÕ Héi nhËp quèc tÕ mét c¸ch chñ ®éng vµ tÝch cùc lµ gi¶i ph¸p quan träng ®Ó chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo h­íng ®Èy m¹nh xuÊt khÈu. Héi nhËp quèc tÕ lµ ®iÒu kiÖn ®Ó chóng ta x¸c ®Þnh ®­îc vÞ thÕ cña m×nh trªn thÕ giíi, thÊy ®­îc kh¶ n¨ng tham gia vµo thÞ tr­êng thÕ giíi, thÊy ®­îc hiÖu qu¶ vµ lîi thÕ cña c¸c s¶n phÈm vµ dÞch vô cña m×nh, tõ ®ã ®iÒu chØnh l¹i c¸c ho¹t ®éng vµ t×nh tr¹ng s¶n xuÊt ®Ó t¹o n¨ng lùc c¹nh tranh cao trªn thÞ tr­êng thÕ giíi. Héi nhËp quèc tÕ sÏ mang l¹i cho chóng ta nh÷ng thuËn lîi to lín trong c¸c quan hÖ quèc tÕ, t¨ng c­êng kh¶ n¨ng thu hót vèn ®Çu t­ vµ nh÷ng c«ng nghÖ míi tõ bªn ngoµi. Héi nhËp quèc tÕ tÊt yÕu sÏ lµm cho kinh tÕ h­íng ngo¹i. Chñ ®éng héi nhËp quèc tÕ sÏ lµ gi¶i ph¸p hµng ®Çu vµ lµ ®iÒu kiÖn tÊt yÕu ®Ó chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ h­íng vÒ xuÊt khÈu. Héi nhËp quèc tÕ sÏ lµm cho c¶ n­íc cã sù tuú thuéc lÉn nhau trªn c¬ së cïng cã lîi. Héi nhËp lµ ®iÒu kiÖn ®Ó chóng ta tham gia mét c¸ch nhanh chãng vµ toµn diÖn vµo lé tr×nh toµn cÇu ho¸ kinh tÕ quèc tÕ, bëi v× tham gia vµo toµn cÇu ho¸ chóng ta sÏ cã nhiÒu c¸i lîi trong viÖc ph¸t triÓn m¹nh mÏ c¸c ngµnh c«ng nghiÖp chÕ t¹o xuÊt khÈu, c¬ cÊu kinh tÕ ®­îc ®iÒu chØnh theo h­íng xuÊt khÈu. Tham gia vµo toµn cÇu ho¸ sÏ thóc ®Èy lùc l­îng s¶n xuÊt, cã thÞ tr­êng xuÊt khÈu, tranh thñ ®­îc thªm c¸c nguån vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ kinh nghiÖm qu¶n lý cña c¸c n­íc ph¸t triÓn ®Ó khai th¸c hÕt kh¶ n¨ng tiÒm tµng cña n­íc ta nh»m sö dông mét c¸ch hîp lý nhÊt c¸c nguån lùc cña ta, ®i t¾t ®ãn ®Çu vÒ c«ng nghÖ vµ c¬ cÊu kinh tÕ. Tuy nhiªn, héi nhËp quèc tÕ trong xu thÕ toµn cÇu ho¸ vµ khu vùc ho¸ ®Æt chóng ta tr­íc nh÷ng thö th¸ch lín. §ã lµ t×nh tr¹ng l¹c hËu qu¸ xa cña nÒn kinh tÕ n­íc ta so víi c¸c n­íc kh¸c lµm cho m«i tr­êng ®Çu t­ cña n­íc ta kÐm lîi thÕ c¹nh tranh h¬n, s¶n phÈm kÐm n¨ng lùc c¹nh tranh nªn lµm cho chóng ta bÞ thua thiÖt nhiÒu, c¸c tiªu cùc vµ tÖ n¹n tån t¹i vµ cßn ph¸t sinh nhiÒu trong ®êi sèng kinh tÕ - chÝnh trÞ-x· héi.... nã t¸c ®éng rÊt lín ®Õn mäi mÆt trong x· héi n­íc ta. Tõ nh÷ng vÊn ®Ò cÊp b¸ch trªn ®ßi hái ph¶i chñ ®éng vµ tÝch cùc héi nhËp quèc tÕ. ChØ cã héi nhËp míi cã thÓ v­ît qua ®­îc nh÷ng th¸ch thøc vµ khã kh¨n trong ®êi sèng kinh tÕ-chÝnh trÞ- x· héi. Vµ chñ ®éng héi nhËp lµ ®Ó n©ng cao lîi Ých, hiÖu qu¶ cña sù héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ. §Ó chñ ®éng héi nhËp, cÇn ph¶i cã chiÕn l­îc chñ ®éng, cã chuÈn bÞ vµ b­íc ®i thÝch hîp, cã kÕ ho¹ch c¶ vÒ phÝa ChÝnh phñ còng nh­ vÒ phÝa c¸c doanh nghiÖp vµ tæ chøc phi chÝnh phñ. 3.3.4 Lùa chän ­u tiªn c¸c ngµnh mòi nhän cã t¸c ®éng hç trî tÝch cùc cho viÖc hoµn thiÖn vµ ®a d¹ng ho¸ c¸c s¶n phÈm xuÊt khÈu chñ lùc cña ta Mçi mét quèc gia tiÕn hµnh c«ng nghiÖp ho¸, ph¸t triÓn kinh tÕ cã mét ®Æc thï riªng, ®iÒu kiÖn riªng. Tõ nh÷ng ®Æc thï riªng cã ®Ó t×m ra h­íng ®i, ®­êng ®i tèt nhÊt, nh»m khai th¸c triÖt ®Ó nh÷ng lîi thÕ mµ quèc gia ®ã cã, sÏ ®¹t ®­îc thµnh c«ng nhanh nhÊt, víi tèc ®é t¨ng tr­ëng cña nÒn kinh tÕ cao nhÊt. Thùc tÕ trong nhiÒu thËp kû qua ph¸t triÓn kinh tÕ cña c¸c n­íc vµ khu vùc ë ch©u ¸ nh­ NhËt B¶n, Hµn Quèc, §µi Loan, Hång C«ng vµ mét sè n­íc thuéc khèi ASEAN ®· chøng minh ®iÒu ®ã. Víi ViÖt Nam, trong hoµn c¶nh thùc tiÔn cña m×nh, cÇn dùa vµo c¸c lîi thÕ so s¸nh cña ®Êt n­íc ®Ó chän nh÷ng ngµnh xuÊt khÈu mòi nhän vµ c¸c s¶n phÈm xuÊt khÈu chñ lùc, t¹o ra tiÒn ®Ò cho nÒn kinh tÕ "cÊt c¸nh" trong mét vµi thËp niªn tíi. Trong thêi gian tíi chóng ta còng cÇn t¨ng c­êng ®Çu t­ vÒ mäi mÆt ®Ó t¹o ra nhiÒu s¶n phÈm cã hµm l­îng cao vµ t¨ng gi¸ trÞ gia t¨ng ®Ó t¨ng tû träng cña chóng trong tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu. Chóng ta cÇn ph¸t triÓn m¹nh h¬n n÷a c¸c ho¹t ®éng dÞch vô cã thu ngo¹i tÖ nh­ du lÞch, xuÊt khÈu lao ®éng vµ chuyªn gia, vËn t¶i biÓn, vËn t¶i hµng kh«ng vµ dÞch vô qu¸ c¶nh, gia c«ng s¶n xuÊt, t¸i xuÊt hµng ho¸ cho c¸c n­íc trong khu vùc.... Trong ph¸t triÓn thÞ tr­êng, chóng ta cÇn x©y dùng mét thÞ tr­êng hoµn chØnh ®Ó tõ ®ã cã thÓ tham gia vµo tÊt c¶ c¸c ho¹t ®éng trªn thÞ tr­êng thÕ giíi, ®Æc biÖt lµ nhanh chãng tham gia mét c¸ch toµn diÖn vµo c¸c thÞ tr­êng dÞch vô thÕ giíi nh­ tµi chÝnh, ng©n hµng, th«ng tin, b­u ®iÖn, qu¶ng c¸o. §©y ®ang lµ lÜnh vùc ®­îc c¸c n­íc trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi quan t©m, ph¸t triÓn m¹nh, coi ®ã lµ ®éng lùc chÝnh ®Ó t¨ng tr­ëng kinh tÕ trong t­¬ng lai. 3.3.5 Huy ®éng c¸c nguån vèn ®Çu t­ ®Ó ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng theo h­íng më cöa vµ héi nhËp Huy ®éng vèn, t¹o ra nguån vèn ®Çu t­ ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ lµ chñ tr­¬ng lín cña nhiÒu quèc gia trªn thÕ giíi. Vµ hiÖn nay, vÊn ®Ò nµy h×nh nh­ ®­îc hÇu hÕt c¸c n­íc trªn thÕ giíi thùc hiÖn. Tõ nh÷ng n¨m 20 cña thÕ kû tr­íc, Lª - nin ®· ®­a ra häc thuyÕt "chÝnh s¸ch kinh tÕ míi (NEP) víi môc ®Ých thu hót c¸c nguån vèn ®Çu t­ ®Ó æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn kinh tÕ cña nhµ n­íc X« viÕt non trÎ, bÞ thÕ giíi t­ b¶n bao v©y mäi phÝa. Mét sè n­íc trong khu vùc ch©u ¸ còng ®· thùc hiÖn tèt viÖc thu hót vèn ®Çu t­ ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ nh­ NhËt B¶n, Hµn Quèc, Malaixia.... vµ gÇn ®©y nhÊt lµ Trung Quèc, mét quèc gia cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi lín nhÊt hiÖn nay. Nhê cã nguån vèn ®Çu t­ mµ c¸c n­íc kÓ trªn ®· t¹o ®­îc nh÷ng b­íc nh¶y vät, ®· cã nÒn kinh tÕ t¨ng tr­ëng æn ®Þnh vµ víi tèc ®é cao, nh­ mét kú tÝch trªn thÕ giíi. Chñ tr­¬ng t¨ng c­êng thu hót vèn ®Çu t­ ®· ®­îc chóng ta lu«n coi träng vµ t×m mäi c¸ch ®Ó ®¹t ®­îc môc tiªu thu hót vèn ®Çu t­ vµ ph¸t triÓn kinh tÕ, trong ®ã tr­íc hÕt ­u tiªn t¹o nguån vèn ®Çu t­ ®Ó ph¸t triÓn nÒn ngo¹i th­¬ng më cöa cña ViÖt Nam. Tuy nhiªn ®Ó huy ®éng ®­îc nhiÒu vèn ®Çu t­ cho ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng, chóng ta cÇn t¹o ra m«i tr­êng chÝnh trÞ - kinh tÕ vÜ m« æn ®Þnh; ph¶i ®æi míi tõ nhËn thøc, quan ®iÓm ®Õn viÖc hoµn thiÖn c¸c c¬ së ph¸p lý, c¸c biÖn ph¸p, chÝnh s¸ch kinh tÕ theo h­íng ­u tiªn, khuyÕn khÝch mäi c¸ nh©n, tæ chøc thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ trong vµ ngoµi n­íc yªn t©m m¹nh d¹n bá vèn ®Çu t­ d­íi mäi h×nh thøc ®Ó lËp ra c¸c khu chÕ xuÊt, c¸c tæ hîp liªn doanh, c¸c khu c«ng nghiÖp.... h­íng vÒ xuÊt khÈu. 3.3.6 Ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng, c¶i thiÖn m«i tr­êng kinh doanh Ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng, c¶i thiÖn m«i tr­êng kinh doanh lµ yÕu tè hÕt søc quan träng ®Ó thu hót ®Çu t­, ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng. ë n­íc ta hiÖn nay, c¸c kÕt cÊu h¹ tÇng nh­: hÖ thèng giao th«ng, ®iÖn n­íc phôc vô cho s¶n xuÊt vµ ®êi sèng cßn qu¸ l¹c hËu, yÕu kÐm. Thùc tr¹ng ®ã ®· h¹n chÕ rÊt nhiÒu sù quan t©m vµ ®Çu t­ cña n­íc ngoµi vµo ViÖt Nam. Chóng ta cÇn ph¶i cã nh÷ng chÝnh s¸ch ­u tiªn ®Ó ®Çu t­ c¶i t¹o, më réng, hiÖn ®¹i ho¸ mét c¸ch ®ång bé toµn bé hÖ thèng giao th«ng vËn t¶i, hÖ thèng ®iÖn vµ hÖ thèng cÊp tho¸t n­íc ®Ó phôc vô kÞp thêi vµ cã hiÖu qu¶ cho nhu cÇu ph¸t triÓn cña ®Êt n­íc. §ã còng lµ mét trong nh÷ng ®iÒu kiÖn, m«i tr­êng vËt chÊt cÇn thiÕt thu hót ®Çu t­ n­íc ngoµi, ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng vµ c¸c ho¹t ®éng ®èi ngo¹i kh¸c. 3.3.7 Hoµn thiÖn hÖ thèng th«ng tin kinh tÕ phôc vô cho ho¹t ®éng ngo¹i th­¬ng Trong ho¹t ®éng kinh doanh th­¬ng m¹i quèc tÕ, ®Ó tr¸nh ®æ bÓ, ®Ó thu ®­îc lîi nhuËn cao, c¸c doanh nghiÖp cÇn ph¶i cã ®­îc nh÷ng th«ng tin cÇn thiÕt, c¬ b¶n vÒ thÞ tr­êng, vÒ ®èi t¸c mµ m×nh cã hoÆc sÏ cã quan hÖ. Nh÷ng th«ng tin mµ c¸c doanh nghiÖp cÇn n¾m b¾t lµ: luËt lÖ vµ chÝnh s¸ch cña n­íc b¹n hµng, ®Æc biÖt lµ cña n­íc ®ã víi ViÖt Nam; t×nh h×nh tiªu thô, gi¸ c¶ vµ tÝnh chÊt c¹nh tranh ®èi víi hµng ho¸ chóng ta muèn b¸n ra n­íc ngoµi; ph­¬ng thøc th©m nhËp thÞ tr­êng cã hiÖu qu¶ nhÊt; kh¶ n¨ng kinh doanh cña bªn ®èi t¸c ®Ó t×m ra ®­îc b¹n hµng ®¸ng tin cËy, muèn ph¸t triÓn l©u dµi, biÕt t«n träng vµ quan t©m ®Õn lîi Ých cña nhau. Nh÷ng th«ng tin vÒ ®èi t¸c chóng ta cÇn t×m hiÓu, cÇn biÕt lµ c¸c th«ng tin vÒ vÊn ®Ò kü thuËt, c«ng nghÖ, vÒ kinh nghiÖm tæ chøc vµ qu¶n lý kinh doanh, thùc tr¹ng, uy tÝn vµ quan ®iÓm kinh doanh cña hä trªn thÞ tr­êng. ThiÕu th«ng tin vÒ ®èi t¸c dÔ dÉn ®Õn nh÷ng rñi ro ®¸ng tiÕc x¶y ra, dÔ m¾c ph¶i t×nh tr¹ng mua ®¾t b¸n rÎ hoÆc bÞ lõa. Nhê cã c¸c th«ng tin cÇn thiÕt cho ho¹t ®éng mua b¸n hµng ho¸, cã thÓ x¸c ®Þnh ®­îc chiÕn l­îc kinh doanh sao cho cã hiÖu qu¶. Trong thêi gian tíi, ®Ó hoµn thiÖn hÖ thèng th«ng tin kinh tÕ phôc vô cho ho¹t ®éng ngo¹i th­¬ng, tr­íc hÕt chóng ta cÇn x©y dùng hÖ thèng c¬ së d÷ liÖu vµ c¬ chÕ th«ng tin th«ng suèt trong toµn quèc dùa trªn chuÈn mùc yªu cÇu cña quèc tÕ vÒ h×nh thøc vµ néi dung cña c¸c lo¹i th«ng tin kinh tÕ, cÇn c«ng khai ho¸ hoÆc cÇn cung cÊp mét c¸ch ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c vµ kÞp thêi. Trong c«ng t¸c xuÊt nhËp khÈu cÇn thiÕt ph¶i n¾m b¾t ®­îc nh÷ng th«ng tin chÝnh x¸c vÒ thÞ tr­êng, vÒ hµng ho¸ ®Ó cã nh÷ng quyÕt ®Þnh ®óng ®¾n vÒ chiÕn l­îc thÞ tr­êng vµ chiÕn l­îc s¶n phÈm. Do vËy, chóng ta cÇn ph¶i cã sù kÕt hîp, sù ho¹t ®éng tÝch cùc, ph¸t huy hÕt chøc n¨ng cña c¬ quan nh­ v¨n phßng t­ vÊn, c¬ quan xóc tiÕn th­¬ng m¹i, ®Æc biÖt lµ Trung t©m th«ng tin (Bé th­¬ng m¹i) vµ Phßng Th­¬ng m¹i vµ C«ng nghiÖp ViÖt Nam trong viÖc cung cÊp c¸c th«ng tin chÝnh x¸c vµ cËp nhËt cho ho¹t ®éng ngo¹i th­¬ng. Ngoµi ra c¸c Th­¬ng vô ë n­íc ngoµi cÇn cung cÊp ®Çy ®ñ, kÞp thêi vµ chÝnh x¸c c¸c th«ng tin kinh tÕ thÕ giíi cho ho¹t ®éng ngo¹i th­¬ng. Chóng ta còng cÇn cñng cè vµ ph¸t huy hÕt n¨ng lùc cña c¸c c¬ quan nghiªn cøu nhÊt lµ c¸c tin tøc vÒ ngo¹i th­¬ng ®Ó phôc vô cho viÖc ph¸t triÓn th­¬ng m¹i quèc tÕ. Ngµnh th­¬ng m¹i cïng c¸c doanh nghiÖp cÇn thiÕt lËp c¸c c¬ quan ®¹i diÖn, c¸c chi nh¸nh, c¸c ®¹i lý, c¬ quan t­ vÊn - m«i giíi cña m×nh ë n­íc ngoµi, nhµ n­íc cã thÓ hç trî phÇn nµo tµi chÝnh vµ c¸c chÝnh s¸ch vÜ m«...., tõ ®ã t¹o b­íc chuyÓn biÕn míi cho c«ng t¸c t×m kiÕm thÞ tr­êng, b¹n hµng n­íc ngoµi ®Ó t¨ng nhanh kim ng¹ch xuÊt khÈu. 3.3.8 Xóc tiÕn th­¬ng m¹i Xóc tiÕn th­¬ng m¹i lµ mét trong nh÷ng biÖn ph¸p quan träng nhÊt trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn chiÕn l­îc ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng. Nhê tæ chøc tèt c¸c ho¹t ®éng xóc tiÕn th­¬ng m¹i mµ chóng ta cã thÓ x©y dùng ®­îc cho m×nh mét h×nh ¶nh, mét biÓu t­îng tèt cho hµng ho¸ cña m×nh, qu¶ng b¸ ®­îc hµng ho¸ do m×nh s¶n xuÊt kinh doanh ra thÞ tr­êng thÕ giíi, ®ång thêi cã thÓ t¨ng l­îng hµng xuÊt khÈu, chiÕm lÜnh vµ më réng thªm thÞ tr­êng xuÊt khÈu. Trong c«ng t¸c xóc tiÕn th­¬ng m¹i, tr­íc hÕt ph¶i lµm tèt c«ng t¸c nghiªn cøu thÞ tr­êng xuÊt khÈu. §©y lµ vÊn ®Ò mÊu chèt trong viÖc ph¸t triÓn thÞ tr­êng. Nghiªn cøu thÞ tr­êng lµ ®Ó n¾m ®­îc nhu cÇu thÞ tr­êng, nh÷ng diÔn biÕn trªn thÞ tr­êng, dung l­îng thÞ tr­êng vµ c¸c ®èi t¸c ho¹t ®éng trªn thÞ tr­êng, tõ ®ã cã chiÕn l­îc ph¸t triÓn thÞ tr­êng, chiÕn l­îc xuÊt khÈu cho phï hîp víi thùc tÕ còng nh­ ®ßi hái cña thÞ tr­êng xuÊt khÈu. Trong c«ng t¸c xóc tiÕn th­¬ng m¹i, chóng ta th­êng gÆp mét trë ng¹i lµ kinh phÝ ®Çu t­ cho c«ng t¸c nµy qu¸ Ýt, ®éi ngò c¸n bé xóc tiÕn th­¬ng m¹i cßn qu¸ máng manh, thiÕu vµ yÕu vÒ mäi mÆt. VÊn ®Ò ®Æt ra cÇn ph¶i thay ®æi nhËn thøc, ph¶i hiÓu ®­îc r»ng: xóc tiÕn th­¬ng m¹i lµ mét ho¹t ®éng cÇn ®­îc chó träng vµ quan t©m nhiÒu h¬n n÷a. Chóng ta cÇn ®Èy m¹nh ho¹t ®éng xóc tiÕn th­¬ng m¹i, xóc tiÕn xuÊt khÈu, t¨ng c­êng viÖc thu thËp vµ phæ biÕn th«ng tin còng nh­ c«ng t¸c dù b¸o ®Ó ®Þnh h­íng cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt, xuÊt khÈu. §Ó kh¾c phôc t×nh tr¹ng thiÕu kinh phÝ cho ho¹t ®éng xóc tiÕn th­¬ng m¹i, cÇn tiÕn tíi thµnh lËp quü xóc tiÕn th­¬ng m¹i cã sù ®ãng gãp cña c¸c doanh nghiÖp ®Ó tiÕn hµnh hç trî doanh nghiÖp trong c¸c ho¹t ®éng héi chî, triÓn l·m, x©y dùng vµ qu¶ng b¸ th­¬ng hiÖu ë n­íc ngoµi.... 3.3.9 T¨ng c­êng vµ ®æi míi c«ng t¸c gi¸o dôc, ®µo t¹o ®éi ngò c¸n bé vµ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc nh»m ®¸p øng yªu cÇu t×nh h×nh míi §Ó ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng, ®Ó héi nhËp vµo nÒn kinh tÕ thÕ giíi , chóng ta cÇn mét ®éi ngò c¸n bé qu¶n lý nãi chung, ®éi ngò c¸n bé cña ngµnh ngo¹i th­¬ng nãi riªng, cã ®Çy ®ñ n¨ng lùc ®Ó t×m hiÓu mét c¸ch râ rµng, chÝnh x¸c vµ kÞp thêi nhu cÇu cña thÞ tr­êng quèc tÕ, quy m« cña nhu cÇu vµ kh¶ n¨ng ®¸p øng nhu cÇu ®ã cña nÒn s¶n xuÊt trong n­íc. Chóng ta cÇn ®éi ngò c¸n bé vµ nh©n viªn ho¹t ®éng ngo¹i th­¬ng giái vÒ chuyªn m«n nghiÖp vô, giái ngo¹i ng÷ tiÕng Anh vµ ng«n ng÷ thÞ tr­êng môc tiªu (®Æc ®iÓm t©m lý, thÞ hiÕu, thãi quen....). Nh÷ng c¸n bé nh©n viªn nµy ph¶i ®­îc ®µo t¹o tõ c¸c tr­êng cã tiÕng t¨m trong n­íc vµ quèc tÕ, ®Ó hä cã kh¶ n¨ng thÝch øng nhanh víi t×nh h×nh, cã kh¶ n¨ng nghiªn cøu s©u réng, cã kh¶ n¨ng tiÕp nhËn vµ ph©n tÝch c¸c th«ng tin cã liªn quan ®Õn qu¶n lý, ®Õn s¶n phÈm vµ dÞch vô xuÊt nhËp khÈu, ®Õn thÞ tr­êng môc tiªu, gi¸ c¶ trªn thÞ tr­êng thÕ giíi.... §ång thêi ph¶i cã kh¶ n¨ng sö dông thµnh th¹o c¸c ph­¬ng tiÖn phôc vô cho thu thËp, ph©n tÝch vµ truyÒn th«ng tin hiÖn ®¹i (nh­ m¸y vi tÝnh, fax...) ®Ó n©ng cao kh¶ n¨ng ph©n tÝch th«ng tin chÝnh x¸c, nhanh, kÞp thêi. Chóng ta cÇn cã mét ®éi ngò c¸n bé ngo¹i th­¬ng m¹nh, tøc lµ hä ph¶i biÕt ®Æt lîi Ých cña tËp thÓ, cña doanh nghiÖp lªn trªn hÕt, v× sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp trong mäi quan hÖ cã liªn quan ®Õn ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp. Chóng ta còng cÇn ph¶i x©y dùng ®­îc ®éi ngò c¸n bé giái vÒ tiÕp thÞ trong lÜnh vùc kinh doanh th­¬ng m¹i quèc tÕ. Ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng ®ßi hái cã kh¶ n¨ng tiÕp thÞ cao h¬n h¼n ho¹t ®éng néi th­¬ng hoÆc c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt, v× thÞ tr­êng mµ c¸c doanh nghiÖp ngo¹i th­¬ng tiÕp cËn lµ thÞ tr­êng n­íc ngoµi, c¸c ®ßi hái vµ tiªu chuÈn cña thÞ tr­êng cao h¬n h¼n so víi thÞ tr­êng trong n­íc vµ lu«n lu«n ph¶i ë møc ngang víi c¸c tiªu chuÈn chung cña thÞ tr­êng thÕ giíi. Kh¶ n¨ng tiÕp thÞ cña c¸n bé ngo¹i th­¬ng ®­îc thÓ hiÖn ë c¸c mÆt : x¸c ®Þnh ®­îc thÞ tr­êng môc tiªu, cã kh¶ n¨ng chiÕm lÜnh vµ gi÷ v÷ng thÞ tr­êng b»ng c¸ch g©y Ên t­îng ban ®Çu ®­îc tèt ®Ñp cho doanh nghiÖp, biÕt biÕn nh÷ng dÞch vô tèt nhÊt kh«ng n¬i nµo cã ®­îc cña doanh nghiÖp thµnh nh÷ng kho¶n thu lín, cã kh¶ n¨ng lùa chän ph­¬ng tiÖn vµ quy m« qu¶ng c¸o thÝch hîp víi thÞ tr­êng môc tiªu cña doanh nghiÖp, cã kh¶ n¨ng t×m ra khe hë ®Ó lät vµo nh÷ng thÞ tr­êng réng lín h¬n, biÕt hoµ nhËp vµo kh¸ch hµng vµ vµo phong trµo ng­êi tiªu dïng ®Ó t¹o thªm thuËn lîi cho doanh nghiÖp, vµ cuèi cïng lµ : cã kh¶ n¨ng ®Þnh gi¸ t¸o b¹o vµ cã hiÖu qu¶ cho s¶n phÈm vµ dÞch vô cña doanh nghiÖp, v× ®©y lµ vò khÝ tèt nhÊt ®Ó n©ng cao doanh thu, ®¸nh b¹i c¸c ®èi thñ c¹nh tranh vµ chiÕm lÜnh thÞ tr­êng. KÕt luËn LuËn v¨n ®· ®­îc thùc hiÖn vµ ®¹t ®­îc mét sè kÕt qu¶ chñ yÕu sau: 1. Nghiªn cøu ®Ò tµi tõ gãc ®é kinh tÕ chÝnh trÞ häc víi lý thuyÕt kinh tÕ häc vÒ qu¸ tr×nh ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÕ giíi, luËn ¸n ®· ph©n tÝch ®­îc nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn cèt lâi vÒ qu¸ tr×nh h×nh thµnh, sù cÇn thiÕt tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña ngo¹i th­¬ng, nhÊt lµ trong thêi ®¹i héi nhËp vµ quèc tÕ ho¸ ®êi sèng kinh tÕ thÕ giíi. Tõ ®ã kh¼ng ®Þnh: ®iÒu kiÖn tiÒn ®Ò ®Ó ra ®êi ngo¹i th­¬ng lµ sù tån t¹i vµ sù ph¸t triÓn cña kinh tÕ hµng ho¸ - tiÒn tÖ vµ sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ gi÷a c¸c n­íc. Ngµy nay ho¹t ®éng kinh tÕ ®èi ngo¹i lµ yªu cÇu kh¸ch quan, kh«ng thÓ thiÕu ®­îc. 2. Ho¹t ®éng cña ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m qua chÞu nhiÒu t¸c ®éng c¶ vÒ phÝa chñ quan cña nÒn kinh tÕ n­íc ta còng nh­ kh¸ch quan, song mçi thêi kú cã ®Æc thï riªng cña nã. Mçi thêi kú lÞch sö cña c¸ch m¹ng buéc ngµnh ngo¹i th­¬ng ho¹t ®éng víi nh÷ng ®­êng lèi chiÕn l­îc kh¸c nhau. Tõ thùc tÕ ho¹t ®éng cña ngo¹i th­¬ng tõ n¨m 1975 ®Õn nay, luËn v¨n ®· tæng hîp vµ ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng ho¹t ®éng cña ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam, nh÷ng thµnh tùu ®· ®¹t ®­îc vµ nh÷ng ®ãng gãp tÝch cùc cña nã vµo viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ, thùc hiÖn c«ng cuéc c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc. Sau khi ph©n tÝch c¸c ho¹t ®éng cña ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam tõ n¨m 1975 ®Õn nay, luËn ¸n ®· kh¼ng ®Þnh ®­îc r»ng: nh×n chung ViÖt Nam ®· ®Ò ra ®Þnh h­íng chiÕn l­îc ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng qua tõng giai ®o¹n lµ hîp lý, ®óng ®¾n, phï hîp víi thùc tiÔn cña ®Êt n­íc vµ quèc tÕ ®Ó tõ ®ã ®· gãp phÇn thùc hiÖn ®­êng lèi kinh tÕ ®èi ngo¹i ®a ph­¬ng ho¸, ®a d¹ng ho¸ c¸c quan hÖ vµ lµm c¬ së ®Ó ®Ò ra ®Þnh h­íng chiÕn l­îc ho¹t ®éng cho ngo¹i th­¬ng trong nh÷ng n¨m tíi. 3. ThÕ giíi ngµy nay ®ang trong lé tr×nh héi nhËp. ViÖt Nam lµ mét n­íc thµnh viªn trong céng ®ång quèc tÕ, kh«ng thÓ kh«ng tham gia vµo qu¸ tr×nh héi nhËp vµ chØ khi cã héi nhËp míi cã thÓ ph¸t triÓn. Trong qu¸ tr×nh héi nhËp, ®Þnh h­íng ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m tíi vµ cã thÓ c¶ l©u dµi vÉn lµ t¨ng c­êng c¸c mèi quan hÖ toµn diÖn, s©u réng víi tÊt c¶ c¸c n­íc vµ vïng l·nh thæ trªn thÕ giíi. ViÖt Nam cÇn ph¶i cè g¾ng më réng quan hÖ ®èi ngo¹i ®a ph­¬ng víi tÊt c¶ c¸c n­íc vµ tæ chøc kinh tÕ trªn thÕ giíi. Trong lÜnh vùc ngo¹i th­¬ng, chiÕn l­îc ph¸t triÓn cña n­íc ta lµ cÇn ph¶i c¶i thiÖn c¬ cÊu hµng xuÊt nhËp khÈu, t¨ng xuÊt khÈu ®Ó nhËp khÈu. XuÊt khÈu ph¶i tËp trung vµo viÖc t¨ng tû träng hµng chÕ biÕn, cã hµm l­îng chÊt x¸m cao vµ ®ßi hái kü thuËt - c«ng nghÖ cao. §ång thêi nhËp khÈu tËp trung vµo nh÷ng hµng phôc vô cho s¶n xuÊt hµng ®Ó xuÊt khÈu. Chóng ta ph¶i phÊn ®Êu ®Ó tù s¶n xuÊt xuÊt khÈu, gi¶m tèi ®a h×nh thøc "gia c«ng" hµng xuÊt khÈu cho n­íc ngoµi nh­ hiÖn nay vÉn ®ang tån t¹i kh¸ phæ biÕn. 4. §Ó thùc hiÖn ®Þnh h­íng chiÕn l­îc, luËn v¨n còng m¹nh d¹n ®Ò xuÊt mét lo¹t c¸c gi¶i ph¸p chñ yÕu, trong ®ã cã nh÷ng gi¶i ph¸p cÇn quan t©m nhiÒu h­íng, ®ã lµ: - Sím hoµn thiÖn c¬ chÕ chÝnh s¸ch qu¶n lý ngo¹i th­¬ng cho phï hîp víi c¸c th«ng lÖ kinh doanh quèc tÕ, t¹o ®iÒu kiÖn cho ViÖt Nam tham gia mét c¸ch tèt nhÊt vµo lé tr×nh héi nhËp, thùc hiÖn AFTA theo ®óng lé tr×nh vµ c¸c ®iÒu kiÖn ®Ó gia nhËp WTO. - T¨ng c­êng c«ng t¸c nghiªn cøu thÞ tr­êng th­¬ng m¹i quèc tÕ vµ ph¸t triÓn c¸c ho¹t ®éng xóc tiÕn th­¬ng m¹i, cã nh­ vËy chóng ta míi cã thÓ ph¸t triÓn ho¹t ®éng ngo¹i th­¬ng. - HÕt søc chó träng ®Õn th«ng tin kinh tÕ vµ vÊn ®Ò nµy lµ mét trong nh÷ng tiÒn ®Ò cho ra nh÷ng quyÕt ®Þnh ®óng ®¾n trong ho¹t ®éng ngo¹i th­¬ng. - T¨ng c­êng h¬n n÷a c«ng t¸c ®µo t¹o, båi d­ìng vµ n©ng cao tr×nh ®é c¸n bé ngo¹i th­¬ng c¶ vÒ chÊt vµ vÒ l­îng. V× "c¸n bé lµ vèn quý nhÊt" quyÕt ®Þnh tÊt c¶ nh­ B¸c Hå ®· d¹y. Tµi liÖu tham kh¶o 1 Mohamed Ariff vµ Hal Hill (1993), "C«ng nghiÖp ho¸ h­íng vÒ xuÊt khÈu - Kinh nghiÖm cña ASEAN", Nxb KHXH, HN. 2 Vò §×nh B¸ch - Ng« §×nh Giao (®ång chñ biªn, 1996), §æi míi chÝnh s¸ch vµ c¬ chÕ qu¶n lý kinh tÕ, b¶o ®¶m sù t¨ng tr­ëng. Nxb CTQG, HN. 3 David Begg, Stanley Fishen, Rudiger Dornbush (1992), Kinh tÕ häc, tËp 2, Nxb Gi¸o dôc, HN. 4 Walden Bello, Stehanie Rosenfield (1996), MÆt tr¸i cña nh÷ng con rång, Nxb CTQG, HN. 5 Bé ngo¹i giao - Vô hîp t¸c kinh tÕ ®a ph­¬ng (2002), ViÖt Nam héi nhËp kinh tÕ trong xu thÕ toµn cÇu ho¸ - vÊn ®Ò vµ gi¶i ph¸p, Nxb CTQG, HN. 6 NguyÔn Duy Bét, §inh Xu©n Tr×nh (1996), Th­¬ng m¹i quèc tÕ - xuÊt nhËp khÈu vµ thanh to¸n quèc tÕ, Nxb Thèng kª, HN. 7 C¶i c¸ch kinh tÕ ë c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn (1994), ViÖn KTTG, Nxb KHXH, HN. 8 C¸c M¸c, Ph. ¡ng ghen, V.I. Lª Nin, I.V. Stalin (1977), VÒ ngo¹i th­¬ng, Nxb Sù thËt, HN. 9 Lª V¨n Ch©u (1995), Vèn n­íc ngoµi vµ chiÕn l­îc ph¸t triÓn cña VN, Nxb CTQG, HN. 10 Ph¹m §ç ChÝ - TrÇn Nam B×nh - Vò Quang ViÖt (®ång chñ biªn, 2002), Nh÷ng vÊn ®Ò kinh tÕ ViÖt Nam: Thö th¸ch cña héi nhËp, Nxb TP.HCM. 11 ChiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi 2001 - 2010 - B¸o c¸o cña BCH TW §¶ng kho¸ VIII t¹i §¹i héi §¶ng lÇn thø IX. 12 ChiÕn l­îc ph¸t triÓn xuÊt nhËp khÈu thêi kú 2001 - 2010. Bé Th­¬ng m¹i. 13 Mai Ngäc C­êng - Vò V¨n H©n (®ång chñ biªn, 1996), C«ng nghiÖp ho¸ theo h­íng xuÊt khÈu ®ång thêi thay thÕ nhËp khÈu ë VN, Nxb Thèng kª, HN. 14 T« Xu©n D©n - Vò ChÝ Léc (1997), Quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ - Lý thuyÕt vµ thùc tiÔn, Nxb Hµ Néi. 15 Lª §¨ng Doanh - §inh §øc Sinh: ChuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ - thµnh tùu vµ triÓn väng, NCKT, sè 9/1995. 16 Dù b¸o ph¸t triÓn th­¬ng m¹i VN ®Õn n¨m 2000, Bé KH vµ §T, HN 1995. 17 §¸nh gi¸ t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch 3 n¨m (2001 - 2003) vµ dù kiÕn kÕ ho¹ch 2 n¨m ( 2004 - 2005), Bé KH vµ §T, 2003. 18 ThÕ §¹t (2001), Qu¶n lý kinh tÕ ®èi ngo¹i cña ViÖt Nam, Nxb Hµ Néi 19 §ç §øc §Þnh (1993), Kinh tÕ ®èi ngo¹i - nghiªn cøu so s¸nh c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn ch©u ¸ - Th¸i B×nh D­¬ng vµ ViÖt Nam, Nxb KHXH, HN. 20 Ng« §×nh Giao (chñ biªn, 1994), ChuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo h­íng c«ng nghiÖp ho¸ nÒn kinh tÕ quèc d©n, tËp 1, Nxb CTQG, HN. 21 NguyÔn Vò Hoµng (2003), C¸c liªn kÕt kinh tÕ - th­¬ng m¹i quèc tÕ Nxb Thanh Niªn. 22 NguyÔn ThÞ H­êng (Chñ biªn, 2001), Gi¸o tr×nh kinh doanh quèc tÕ, tËp 1, Nxb Thèng kª, HN. 23 §inh S¬n Hïng - XuÊt nhËp khÈu nh×n tõ gãc ®é ngo¹i th­¬ng ph¸t triÓn kinh tÕ , sè 35 (9/1993). 24 KÕ ho¹chh ph¸t triÓn th­¬ng m¹i VN 5 n¨m (1996 - 2000), Bé th­¬ng m¹i, HN 1995. 25 Kinh tÕ VN 2002 (ViÖn NCQLKT T.W), Nxb CTQG, HN 2003 26 Kinh tÕ VN 2003 (ViÖn NCQLKT T.W), Nxb CTQG, HN 2004 27 Kinh tÕ - x· héi ViÖt Nam 3 n¨m (2001 - 2003), Nxb Thèng kª , Hµ Néi 2003. 28 Phïng Minh Lai (1991), "ChiÕn l­îc c«ng nghiÖp ho¸ cña c¸c n­íc NICs". Th«ng tin chiÕn l­îc ph¸t triÓn KHKTKT, sè 4/1994, HN. 29 Chö V¨n L©m (chñ biªn), 1991, Nh÷ng vÊn ®Ò kinh tÕ c¬ b¶n trong thêi kú qu¸ ®é ë ViÖt Nam, Nxb Khoa häc x· héi, Hµ Néi 30 Lý luËn vµ thùc tiÔn th­¬ng m¹i quèc tÕ (1994), Trung t©m kinh tÕ ch©u ¸ - Th¸i B×nh D­¬ng, Nxb Thèng kª, HN. 31 NguyÔn C«ng Liªm, Lª Minh T©m: ChiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ ®èi ngo¹i - Tæng luËn KHKTKT, sè 4/1993. 32 Vâ §¹i L­îc (chñ biªn, 1995), §æi míi KT VN vµ chÝnh s¸ch KT §N, Nxb KHXH, HN. 33 Bïi Xu©n L­u (1994), Gi¸o tr×nh kinh tÕ ngo¹i th­¬ng, Nxb Gi¸o dôc, §HNT, HN. 34 Bïi Xu©n L­u (2002), Gi¸o tr×nh kinh tÕ ngo¹i th­¬ng, Nxb Gi¸o dôc Hµ Néi. 35 NguyÔn M¹i: Mét vµi vÊn ®Ò vÒ chÝnh s¸ch më cöa trong quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i cña VN, NCKT, sè 3/1991 36 NguyÔn ThÞ Hång Nhung (2003), Tù do ho¸ th­¬ng m¹i ë ASEAN, Nxb KHXH, Hµ Néi. 37 Niªn gi¸m thèng kª 2000 (2001), Tæng côc thèng kª, Nxb Thèng kª, Hµ Néi 38 Niªn gi¸m thèng kª 2001 (2002), Tæng côc thèng kª, Nxb Thèng kª, Hµ Néi 39 NguyÔn Ph¸p (1993), Quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ, Nxb N«ng nghiÖp, HN. 40 TrÇn Anh Ph­¬ng: Bµn vÒ ®Þnh h­íng xuÊt khÈu trong chiÕn l­îc c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc. T¹p chÝ TM, sè 11/1994. 41 TrÇn Anh Ph­¬ng: §Ó ph¸t triÓn mét nÒn ngo¹i th­¬ng më cöa. T¹p chÝ TM, sè 1 + 2/1995. 42 TrÇn Anh Ph­¬ng (1997) Quan hÖ gi÷a ngo¹i th­¬ng vµ víi t¨ng tr­ëng vµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ më, Nxb KHXH, Hµ Néi. 43 TrÇn Anh Ph­¬ng: Ngo¹i th­¬ng VN trong qu¸ tr×nh ®æi míi kinh tÕ ®èi ngo¹i - Nh÷ng vÊn ®Ò KTTG, sè 3/1994 44 TrÇn Anh Ph­¬ng: VÒ mét sè gi¶i ph¸p chiÕn l­îc ngo¹i th­¬ng trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ më. KT vµ dù b¸o, sè 11/1994, 45 TrÇn Anh Ph­¬ng: ViÖt Nam - Sù lùa chän chiÕn l­îc ngo¹i th­¬ng, nh÷ng vÊn ®Ò KTTG, sè 6/1993. 46 NguyÔn TrÇn QuÕ (1992), Kinh tÕ ®èi ngo¹i VN- Thùc tiÔn vµ chÝnh s¸ch - ViÖn KTTG, HN. 47 Ph¹m QuyÒn - Lª Minh T©m (1997), H­íng ph¸t triÓn thÞ tr­êng xuÊt nhËp khÈu VN tíi n¨m 2010, Nxb Thèng kª, Hµ Néi. 48 Sabuto – Okita (1988), C¸c nÒn kinh tÕ ®ang ph¸t triÓn vµ NhËt B¶n, Nh÷ng bµi häc vÒ t¨ng tr­ëng, TËp 1, ViÖn KTTG, Hµ Néi 49 §inh §øc Sinh: ChuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ sau 10 n¨m ®æi míi (1986 - 1995), NCKT sè 6/1996. 50 Sè liÖu kinh tÕ - x· héi c¸c n­íc vµ vïng l·nh thæ trªn thÕ giíi, Tæng côc Thèng kª , Nxb Thèng kª , HN 2003. 51 Huy Thµnh: Kinh tÕ ®èi ngo¹i trong c«ng cuéc ®æi míi: thµnh tùu vµ th¸ch thøc, NCKT, sè 11/1996. 52 Nguþ YÕn Th©n: Sù th¸ch thøc vµ lùa chän cña 4 con rång nhá ch©u ¸ trong nh÷ng n¨m 1990. NCKT, sè 3/1995. 53 T¹p chÝ Th­¬ng m¹i sè 7/2003 54 Thêi b¸o kinh tÕ ViÖt Nam, sè 140 (01/9/2003) 55 Th­¬ng m¹i Quèc tÕ vµ c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn. Nh÷ng vÊn ®Ò KTTG, sè 6/1995. 56 T×nh h×nh th­¬ng m¹i th¸ng 12 vµ c¶ n¨m 2003. KÕ ho¹ch th­¬ng m¹i n¨m 2004 vµ mét sè biÖn ph¸p (Bé Th­¬ng m¹i). 57 TiÒm n¨ng ViÖt Nam thÕ kû XXI, Nxb ThÕ giíi, 2001 58 Tù do ho¸ th­¬ng m¹i quèc tÕ - nh÷ng xu h­íng vµ chÝnh s¸ch (1993), ViÖn KT ThÕ giíi, Nxb KHXH, Hµ Néi. 59 V¨n kiÖn §¹i héi §¶ng toµn quèc lÇn thø IV (1976), Nxb CTQG, Hµ Néi 60 V¨n kiÖn §¹i héi §¶ng toµn quèc lÇn thø VI (1987), Nxb CTQG, Hµ Néi 61 V¨n kiÖn §¹i héi §¶ng toµn quèc lÇn thø VII (1994), Nxb CTQG, Hµ Néi 62 V¨n kiÖn §¹i héi §¶ng toµn quèc lÇn thø VIII (1996), Nxb CTQG, Hµ Néi 63 V¨n kiÖn §¹i héi §¶ng toµn quèc lÇn thø IX (2002), Nxb CTQG, Hµ Néi 64 V¨n kiÖn Héi nghÞ Trung ­¬ng 7 Ban ChÊp hµnh TW kho¸ IX, Nxb CTQG, HN 2003. 65 ViÖn chiÕn l­îc ph¸t triÓn, Bé KH vµ §T (2002), Mét sè vÊn ®Ò vÒ lý luËn, ph­¬ng ph¸p luËn, ph­¬ng ph¸p x©y dùng chiÕn l­îc vµ quy ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ VN, Nxb CTQG, HN. 66 ViÖt Nam 2010 - TiÕn vµo thÕ kû 21 - B¸o c¸o ph¸t triÓn ViÖt Nam 2001. (Héi nghÞ c¸c nhµ tµi trî cho ViÖt Nam ngµy 14 - 15/12/2000). 67 ViÖt Nam tÇm nh×n ®Õn n¨m 2020 - ViÖn Dù b¸o chiÕn l­îc khoa häc vµ c«ng nghÖ, Nxb CTQG, HN 1995. 68 Jon Woronoff: Nh÷ng nÒn kinh tÕ thÇn kú ë ch©u ¸, tËp 2, Nxb KHXH, HN 1990. Môc lôc Lêi më ®Çu 1 Ch­¬ng 1: Mét sè vÊn ®Ò chung vÒ th­¬ng m¹i quèc tÕ 4 1.1. C¬ së ph¸t triÓn cña th­¬ng m¹i quèc tÕ 4 1.1.1. C¬ së h×nh thµnh th­¬ng m¹i quèc tÕ 4 1.1.2. Xu h­íng ph¸t triÓn cña th­¬ng m¹i quèc tÕ 6 1.2 C¸c chiÕn l­îc ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng 12 1.2.1. ChiÕn l­îc thay thÕ nhËp khÈu 12 1.2.2. ChiÕn l­îc xuÊt khÈu s¶n phÈm th« vµ s¬ chÕ 15 1.2.3. ChiÕn l­îc c«ng nghiÖp ho¸ h­íng vµo xuÊt khÈu 16 1.2.4. ChiÕn l­îc ph¸t triÓn hçn hîp 17 1.3. Vai trß cña th­¬ng m¹i quèc tÕ ®èi víi qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ quèc d©n 19 1.3.1 Vai trß ®èi víi viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ 19 1.3.2. Vai trß ®èi víi viÖc gi¶i quyÕt viÖc lµm vµ c¸c vÊn ®Ò chÝnh trÞ - x· héi cña mçi quèc gia. 22 1.4. Mét sè kinh nghiÖm ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng trªn thÕ giíi 24 1.4.1 Hµn Quèc 24 1.4.2 §µi Loan 26 1.4.3 Malaysia 27 1.4.4 Trung Quèc 29 Ch­¬ng 2: Ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m qua 32 2.1. Ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam thêi kú 1975 - 1986 32 2.1.1. ChiÕn l­îc ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng thêi kú 1975 - 1986 32 2.1.2. Thùc tr¹ng ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam thêi kú 1975 - 1986 35 2.1.3. §¸nh gi¸ ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam thêi kú 1975 - 1986 39 2.2. Ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam tõ 1986 ®Õn nay 42 2.2.1. ChiÕn l­îc ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng tõ 1986 ®Õn nay 42 2.2.2. Thùc tr¹ng ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam tõ 1986 ®Õn nay 45 2.2.3. §¸nh gi¸ ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam tõ 1986 ®Õn nay 56 Ch­¬ng 3: §Þnh h­íng chiÕn l­îc vµ c¸c gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam trong thêi gian tíi 65 3.1. Bèi c¶nh míi chi phèi chiÕn l­îc ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam trong thêi gian tíi 65 3.1.1. Thùc tr¹ng kinh tÕ - x· héi ViÖt Nam hiÖn nay 65 3.1.2. Bèi c¶nh quèc tÕ, xu h­íng ph¸t triÓn kinh tÕ vµ th­¬ng m¹i thÕ giíi hiÖn nay 76 3.1.3. Nh÷ng thuËn lîi vµ khã kh¨n ¶nh h­ëng ®Õn qu¸ tr×nh ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m tíi 78 3.2. Quan ®iÓm vµ ®Þnh h­íng chiÕn l­îc ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam trong giai ®o¹n tíi 84 3.2.1. Nh÷ng quan ®iÓm c¬ b¶n vÒ ®Þnh h­íng chiÕn l­îc ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam 84 3.2.2. Nh÷ng môc tiªu chiÕn l­îc ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam 87 3.3. Mét sè gi¶i ph¸p c¬ b¶n nh»m thùc hiÖn chiÕn l­îc ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam trong giai ®o¹n tíi 93 3.3.1. TiÕp tôc ®æi míi vµ hoµn thiÖn chÝnh s¸ch, c¬ chÕ qu¶n lý ngo¹i th­¬ng 93 3.3.2. TiÕp tôc ®a d¹ng ho¸ c¸c quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i, ®a ph­¬ng ho¸ thÞ tr­êng vµ n¨ng ®éng t×m kiÕm kh¸ch hµng 96 3.3.3. Chñ ®éng héi nhËp quèc tÕ 98 3.3.4. Lùa chän ­u tiªn c¸c ngµnh mòi nhän cã t¸c ®éng hç trî tÝch cùc cho viÖc hoµn thiÖn vµ ®a d¹ng ho¸ c¸c s¶n phÈm xuÊt khÈu chñ lùc cña ViÖt Nam 99 3.3.5. Huy ®éng c¸c nguån vèn ®Çu t­ ®Ó ph¸t triÓn ngo¹i th­¬ng theo h­íng më cöa vµ héi nhËp 100 3.3.6. Ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng, c¶i thiÖn m«i tr­êng kinh doanh 101 3.3.7. Hoµn thiÖn hÖ thèng th«ng tin kinh tÕ phôc vô cho ho¹t ®éng ngo¹i th­¬ng 101 3.3.8 Xóc tiÕn th­¬ng m¹i 103 3.3.9. T¨ng c­êng vµ ®æi míi c«ng t¸c gi¸o dôc, ®µo t¹o ®éi ngò c¸n bé vµ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc ®¸p øng yªu cÇu t×nh h×nh míi. 104 KÕt luËn 106 Tµi liÖu tham kh¶o 108 c¸c ch÷ viÕt t¾t sö dông trong luËn v¨n ADB Ng©n hµng ph¸t triÓn ch©u ¸ AFTA HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i tù do ASEAN APEC DiÔn ®µn hîp t¸c Ch©u ¸ - Th¸i B×nh D­¬ng ASEAN HiÖp héi c¸c quèc gia §«ng Nam ¸ CARICOM Céng ®ång hîp t¸c kinh tÕ vµ thÞ tr­êng chung Caribª GATT HiÖp ®Þnh chung vÒ thuÕ quan vµ th­¬ng m¹i EU Liªn minh ch©u ¢u WB Ng©n hµng thÕ giíi WTO Tæ chøc th­¬ng m¹i thÕ giíi FDI §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi IMF Quü tiÒn tÖ thÕ giíi MERCOSUR Khèi thÞ tr­êng chung Nam mü NAFTA HiÖp ®Þnh tù do th­¬ng m¹i B¾c Mü ODA ViÖn trî ph¸t triÓn chÝnh thøc OPEC Tæ chøc c¸c quèc gia xuÊt khÈu dÇu má

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docĐịnh hướng chiến lược và các giải pháp chủ yếu nhằm phát triển ngoại thương Việt Nam trong thời gian tới.DOC
Luận văn liên quan