Tính toán, thiết kế máy bốc xúc ,truyền động thuỷ lực

c x¸c ®Þnh A1= Þ D1=2 (2) Tõ (1) vµ (2) suy ra: D1=2 Trong ®ã: D1-®­êng kÝnh piston P1-¸p suÊt lµm viÖc cña dÇu P1=0,9P®m1=0,9.19,6 =17,64 MPa =1764.104(N) F1-Lùc t¸c dông lªn xy lanh F1=SC=6052,6(KG) =60526(N) hx-HiÖu suÊt c¬ khÝ cña xy lanh hx=0,945 VËy: D1=2. D1=125 mm Ta chän cÆp xy lanh n©ng h¹ cÇn tiªu chuÈn cã ®­êng kÝnh piston: D1=140(mm) vµ ®­êng kÝnh c¸n piston d=63(mm) +Do ®­êng kÝnh danh nghÜa cña xy lanh lín h¬n gi¸ trÞ tÝnh to¸n v× vËy ¸p suÊt lµm viÖc sÏ nhá h¬n. P1= = = =13,25.106(N) = 13,25 MPa *TÝnh chän xy lanh lËt gÇu: +DiÖn tÝch piston cña xy lanh nµy ®­îc x¸c ®Þnh tõ ®iÒu kiÖn c©n b»ng lùc. P2.A2= Trong ®ã: P2- ¸p suÊt lµm viÖc cña dÇu P2=0,9.P®m1 = 0,9.19,6MPa =1764.104(N) A2-DiÖn tÝch piston cña xy lanh lËt gÇu A2= D2-§­êng kÝnh piston hx-HiÖu suÊt c¬ khÝ cña xy lanh hx=0,95 F2-Lùc t¸c dông lªn xy lanh lËt gÇu. F2=SK=42118,625(KG) = 42118,625. 10(N) =421186,25(N) VËy ta cã: D2=2. =2. =0,179(m) =179(mm) VËy ta chän xy lanh lËt gÇu cã ®­êng kÝnh piston D2=180(mm) vµ ®­êng kÝnh c¸n piston lµ d2=80(mm) *TÝnh chän ®éng c¬ thuû lùc -L­u l­îng cÇn cã ®Ó ®éng c¬ thuû lùc hÖ thèng di chuyÓn lµm viÖc ë chÕ ®é di chuyÓn thuÇn tuý víi tèc dé lín nhÊt . Q§max= Trong ®ã: q®-l­u l­îng riªng cña ®éng c¬ thuû lùc hÖ thèng di chuyÓn n§max-Tèc ®é quay cña ®éng c¬ khi m¸y di chuyÓn thuÇn tuý víi tèc ®é lín nhÊt. hT§-HiÖu suÊt truyÒn ®éng thuû lùc hT§=0,96 VËy: Q§max= =55,25.10-3(m3/s) =3315(lit/phót) -øng víi tèc ®é lµm viÖc lín nhÊt. Q§max= = =11,98.10-3(m3/s) =718,8(lit/phót) -øng víi tèc ®é lµm viÖc nhá nhÊt Q§max= = =5,325.10-3(m3/s) =319,5(lit/phót) -L­u l­îng cÇn thiÕt cho cÆp xy lanh l¸i lµm viÖc: Qx= Trong ®ã: D-§­êng kÝnh piston xylanh l¸i D=140(mm) Vx-Tèc ®é di chuyÓn cña piston Vx=0,05(m/s) φ-HÖ sè tØ lÖ φ= 1,25 VËy ta cã: Qx=3,14. =138.10-3(m3/s) =82,8(lit/phót) -L­u l­îng cÇn thiÕt cho xy lanh cña c¬ cÊu ®¶o chiÒu b¬m ho¹t ®éng QP= Trong ®ã: φ-HÖ sè tØ lÖ: φ= 2 DP- §­êng kÝnh piston xy lanh ®¶o chiÒu: DP=80 (mm) VP-Tèc ®é di chuyÓn cña piston VP=0,05(m/s) VËy ta cã : QP= =1,26.10-4(m3/s) =7,56(l/ph) *TÝnh chän b¬m thuû lùc: -L­u l­îng lín nhÊt cÇn cã cña b¬m phôc vô hÖ thèng di chuyÓn b¸nh h¬i. QPmax1=Q§max=3315(l/ph)=55,25.10-3(m3/s) -Chän tèc ®é quay lín nhÊt cña b¬m lµ: nBmax=2200(v/ph)=36(v/s) Ta cã l­u l­îng riªng cña b¬m cã gi¸ trÞ qB= qB= =1,615.10-3(m3) =1615 (cm3) Chän b¬m phôc vô c¬ cÊu di chuyÓn b¸nh h¬i lµ b¬m piston h­íng trôc cã ®iÒu khiÓn. Víi c¸c th«ng sè: -L­u l­îng riªng -¸p lùc ®Þnh møc -¸p lùc lín nhÊt -Tèc ®é lín nhÊt -Tèc ®é ®Þnh møc +L­u l­îng lín nhÊt cÇn cã cña b¬m b¸nh r¨ng phôc vô hÖ thèng l¸i lµ: QBmax2 = Qx=1,38(m3/s)=82,8(lÝt/phót) Chän tèc ®é lín nhÊt cña b¬m lµ: nBmax=2200(v/ph)=36(v/s) Ta x¸c ®Þnh ®­îc l­u l­îng riªng cña b¬m phôc vô hÖ thèng l¸i qB= = =0,04.10-3(m3) =40(cm3) C¨n cø thªm vÒ ¸p lùc lµm viÖc cÇn cã cña hÖ thèng l¸i, ta chän hÖ thèng l¸i lµ b¬m b¸nh r¨ng kiÓu HIII-46(cña Liªn X« cò chÕ t¹o) cã c¸c tÝnh n¨ng sau: +L­u l­îng riªng: qB=0.0465.10-3(m3) +¸p lùc ®Þnh møc: P§M=9,8MPa +¸p lùc lín nhÊt: Pmax=13,7 MPa +Tèc ®é ®Þnh møc: n®m=1500(v/ph) = 25(v/s) +Tèc ®é lín nhÊt: nmax=1920(v/ph) =32 (v/s) *L­u l­îng lín nhÊt cÇn cã cña b¬m b¸nh r¨ng phôc vô c¬ cÊu ®¶o chiÒu b¬m di chuyÓn QBmax=QP=1,26.10-4(m3/s) = 7,56(l/ph) -Tèc ®é quay lín nhÊt cña b¬m nµy còng b»ng tèc ®é quay lín nhÊt cña b¬m di chuyÓn (g¾n ®ång trôc víi nhau) nBmax=2200 (v/ph) = 36(v/s) -Ta cã l­u l­îng riªng cña b¬m ®­îc x¸c ®Þnh nh­ sau: qB= = =0,037.10-4(m3) =3,7(cm3) -C¨n cø vµo ¸p lùc lµm viÖc vµ c¸c th«ng sè trªn ta chän ®­îc b¬m b¸nh r¨ng cã kÝ hiÖu: Cã c¸c tÝnh n¨ng sau: +L­u l­îng riªng: qB=(m3) +¸p lùc ®Þnh møc: P§M=MPa +¸p lùc lín nhÊt: Pmax= MPa +Tèc ®é ®Þnh møc: n®m=(v/ph) = (v/s) +Tèc ®é lín nhÊt: nmax=(v/ph) = (v/s) *L­u l­îng lín nhÊt cÇn cã cña b¬m phôc vô c¬ cÊu c«ng t¸c cña m¸y bèc xóc QBmax4=QP1+ QP2 Trong ®ã : QP1- l­u l­îng cÇn thiÕt cho cÆp xy lanh n©ng h¹ cÇn. QP1= =2. =12,31.10-4(m3/s) =73,86 (l/ph) V2-Tèc ®é di chuyÓn cña piston xy lanh: V2=0,04(m/s) QP2-L­u l­îng cÇn thiÕt cho xy lanh lËt gÇu: QP2= Víi: V1=0,05(m/s) –Tèc ®é di chuyÓn cña piston xy lanh. VËy: QP2= =12,72.10-4(m3/s) =76,32 (l/ph) Do ®ã: QBmax=73,86 +76,32 = 150,18 (v/ph) =25,03 .10-4(m3/s) -Chän tèc ®é quay lín nhÊt cña b¬m lµ: nBmax=2200 (v/ph) = 36(v/s) Ta cã l­u l­îng riªng cña b¬m cã gi¸ trÞ: qB= = =0,731. 10-4(m3) =73,1(cm3) C¨n cø vµo c¸c sè liÖu trªn ta chän b¬m phôc vô bé c«ng t¸c lµ b¬m piston h­íng trôc ký hiÖu: Cã c¸c tÝnh n¨ng sau: +L­u l­îng riªng: qB=(m3) +¸p lùc ®Þnh møc: P§M=MPa +¸p lùc lín nhÊt: Pmax= MPa +Tèc ®é ®Þnh møc: n®m=(v/ph) = (v/s) +Tèc ®é lín nhÊt: nmax=(v/ph) = (v/s) 2>TÝnh chän thïng dÇu: -ThÓ tÝch cña thïng dÇu ®­îc tÝnh b»ng c«ng thøc kinh nghiÖm sau ®©y: Vt= (lÝt) Trong ®ã: Vt- ThÓ tÝch thïng dÇu SQB- L­u l­îng tæng céng cña c¸c b¬m Z- HÖ sè tØ lÖ Víi hÖ lµm viÖc lµ gi¸n ®o¹n ta chän: Z= 0,33( ~6 lÇn) SQB= QBmax1+ QBmax2+ QBmax3+ QBmax4 =3315 + 82,8 + 7,56 + 150,18 =3555,54 (l/ph) VËy thÓ tÝch thïng dÇu cÇn thiÕt lµ: Vt= =10774 (lit) -CÊu t¹o thïng chøa: a≥ 30 +Thïng chøa dÇu th­êng ®­îc chÕ t¹o tõ thÐp tÊm b»ng ph­¬ng ph¸p dËp,ghÐp , hµn. +TÊm ng¨n cña thïng dÇu cã hai t¸c dông: -Ng¨n kh«ng cho dÇu håi trªn ®­êng dÇu håi vµo ngay b¬m, dÇu sau khi khÝ th× sÏ t¶n ra phÝa v¸ch thïng chøa lµm cho nhiÖt ®é sÏ gi¶m bít ®i tr­íc khi hoµ vµo l­îng dÇu ®· cã s½n trong thïng. - Tr¸nh ®­îc sù tung toÐ dÇu bªn trong b×nh chøa khi hÖ thèng ®ang ho¹t ®éng v× nh­ vËy dÔ t¹o ®iÒu kiÖn khÝ lät vµo hÖ thèng. 1-Bé läc dÇu 2-Bé rãt dÇu 3-èng dÉn dÇu rß vÒ thïng 4-Mót cña rãt dÇu Quy ®Þnh: a≥ 100 mm b≥ 50 mm c≈ 50 mm èng ®­îc vãt mét gãc 450 Môc ®Ých: Kh«ng ®Ó kh«ng khÝ lät vµo vµ cÆn bÈn tõ ®¸y thïng theo ®­êng èng hót vµo hÖ thèng. Thïng dÇu èng hót dÇu §­êng dÇu håi Bé läc tinh Nót tõ tÝnh Bé läc th« +Bè trÝ mét bé läc dÇu tinh ë ®­êng dÉn vÒ, ë ®©y bé läc sÏ gi÷ c¸c chÊt bÈn vµ c¸c s¶n phÈm cña qu¸ tr×nh mµi mßn, mät kim lo¹i…tr­íc khi cho dÇu trë l¹i b×nh chøa. + Bè trÝ mét bé läc th« ë ®­êng èng hót cña b¬m. +Thïng dÇu th­êng ®­îc ®Æt ë vÞ trÝ cao h¬n b¬m, cöa n¹p cña b¬mlu«n ®­îc ®iÒn ®Çy dÇu. +§¸y nót thïng cã nót ®Ëy tõ tÝnh ®Ó hót c¸c h¹t m¹t s¾t trong thïng. +Trªn n¾p cã lç th«ng h¬ivµ bé läc bôi ®Ó ng¨n kh«ng cho bôi chui vµo cïng kh«ng khÝ. Ch­¬ng iv- thiÕt kÕ gia c«ng chÕ t¹o r¨ng gÇu xóc. I- Ph©n tÝch tÝnh n¨ng, ®iÒu kiÖn lµm viÖc. R¨ng gÇu lµ mét chi tiÕt d¹ng hép, trong qu¸ tr×nh lµm viÓc¨ng gÇu trùc tiÕp tiÕp xóc víi vËt liÖu ( C¸t, §¸, Sái…) do ®ã r¨ng gÇu chÞu mµi mßn lín do ma s¸t. V× vËy ®Ó ®¶m b¶o ®iÒu kiÖn lµm viÖc th× r¨ng gÇu cÇn tho¶ m·n c¸c yªu cÇu kÜ thuËt sau: - VËt liÖu chÕ t¹o ®¶m b¶o ®é cøng vµ gi¶m ®­îc tèi ®a ®é mµi mßn do ma s¸t g©y ra. - §¶m b¶o th¸o l¾p thuËn tiÖn ®Ó dÔ dµng thay nÕu r¨ng gÇu mßn vµ kh«ng ®¶m b¶o yªu cÇu kÜ thuËt. *Tõ ®iÒu kiÖn lµm viÖc vµ yªu cÇu kÜ thuËt ta chän kÕt cÊu r¨ng gÇu cã d¹ng nh­ sau: II-X¸c ®Þnh c¸c nguyªn c«ng Dùa vµo kÕt cÊu cña r¨ng gÇu ta chän c¸c nguyªn c«ng trong qu¸ tr×nh chÕ t¹o r¨ng gÇu lÇn l­ît nh­ sau: 1- Chän vËt liÖu vµ ph«i gia c«ng: Chän vËt liÖu lµ thÐp 45X dïng ®Ó ®óc thµnh ph«i cã d¹ng nh­ sau:(ph«i ®­îc ®óc ¸p lùc trong khu«n kim lo¹i do ®ã bÒ mÆt ph«i t­¬ng ®èi nh½n) Do chi tiÕt r¨ng gÇu kh«ng cÇn ®é chÝnh x¸c cao v× vËy khi ®óc ¸p lùc trong khu«n kim lo¹i còng ®ñ ®¶m b¶o ®é nh½n bãng cña chi tiÕt, nªn ta kh«ng cÇn ph¶i gia c«ng bÒ mÆt chi tiÕt. NÕu ph«i cã cong vªnh ta cã thÓ n¾n ph«i b»ng c¸ch ng¾m b»ng m¾t th­êng, n¾n b»ng bóa tay. CÊu t¹o cña ph«i ®óc 2-Nguyªn c«ng khoan lç b¾t bu l«ng ®ai èc. Ta dïng mòi khoan ruét gµ g¾n trªn m¸y khoan cÇn ®Ó khoan lç b¾t bu l«ng ®ai èc §Ó cho r¨ng gÇu cã tÝnh l¾p lÉn vµ cã ®é chÝnh x¸c khi l¾p ta dïng D­ìng ®Ó ®Þnh vÞ lç khoan. D­ìng cã cÊu t¹o nh­ sau: 1,2- Lç vÝt ®Ó cho d­ìng ®­îc ®Þnh vÞ chÆt vµo r¨ng gÇu *§Ó ®¶m b¶o ®Þnh vÞ r¨ng gÇu vµo bµn m¸y khoan mµ khi khoan ph«i ®­îc kÑp chÆt ta dïng bu l«ng ®ai èc ®Ó kÑp chÆt. *Sau khi ®Þnh vÞ xong ta tiÕn hµnh khoan lç. TiÕn hµnh khoan lç gåm hai b­íc B­íc 1: khoan lç cã ®­êng kÝnh D=8mm + C¸c th«ng sè cña chÕ ®é khoan c¾t khi khoan lç cã ®­êng kÝnh D=8mm -ChiÒu s©u c¾t: t= 1/2 . D = 1/2 .8 =4(mm) - L­îng ch¹y dao: S = C .D0,6. K1 . K2(mm/v) Trong ®ã: C8 = 0,058 K1= 1 K2 = 0,8 S = 0,058 .80,6.1 .0,6 = 0,18 (mm/v) Tèc ®é c¾t : Vt= (m/ph) Trong ®ã tra b¶ng 5-28 (STCN) ta cã: Cv ≥ 0 Zv = 0,4 m = 0,2 Yv=0,7 T = 120 (ph) Þ Kv= Vt = Vt = 10,12 (m/ph) Sau khi khoan xong phÇn lç cã ®­êng kÝnh 8mm ta thay mòi khoan cã ®­êng kÝnh 20 mm vµ tiÕp tôc khoan. 3-Nguyªn c«ng nhiÖt luyÖn. -§Ó t¨ng c­êng ®é cøng bÒ mÆt cho r¨ng gÇu ta dïng ph­¬ng ph¸p nhiÖt luyÖn ë ®é s©u 1,5¸2 mm ,R=35¸ 40 4- Nguyªn c«ng n¾n th¼ng lÇn cuèi. Sau khi nhiÖt luyÖn chi tiÕt cã thÓ bÞ cong vªnh do vËy ph¶i n¾n th¼ng l¹i ph«i. 5- Nguyªn c«ng kiÓm tra chÊt l­îng. Sau khi gia c«ng r¨ng gÇu ®­îc kiÓm tra kÝch th­íc, h×nh d¸ng h×nh häc . Ta dïng th­íc kÑp ®Ó kiÓm tra kÝch th­íc. Ch­¬ng v- c«ng t¸c sö dông m¸y bèc xóc trªn c«ng tr­êng i-Mét sè vÊn ®Ò chung vÒ sö dông m¸y bèc xóc trªn c«ng tr­êng. 1.Quy ®Þnh chung vÒ an toµn lao ®éng trong sö dông m¸y bèc xóc mét gÇu. An toµn lao ®éng cã ý nghÜa to lín trong viÖc b¶o vÖ tÝnh m¹ng con ng­êi, m¸y mãc, tiÕn ®é thi c«ng vµ n¨ng suÊt lao ®éng. Thi c«ng b»ng c¬ giíi, vÒ mÆt nµo ®ã ®· cã ý nghÜa an toµn lao ®éng v× con ng­êi kh«ng trùc tiÕp víi ®èi t­îng thi c«ng( ®Êt ®¸,vËt n©ng nÆng .vv…) nªn Ýt x¶y ra tai n¹n, tuy nhiªn v× vËy mµ cã thÓ coi th­êng kÜ thuËt an toµn lao ®éng trong khi sö dông m¸y x©y dùng. Thùc tÕ ®· cho thÊy nh÷ng sù cè mÊt an toµn trong sö dông m¸y ®· ®­a ®Õn nh÷ng hËu qu¶ nghiªm träng h¬n c¶ khi thi c«ng thñ c«ng. Cã khi lµm thiÖt h¹i tÝnh m¹ng ®Õn hµng tr¨m con ng­êi, lµm thiÖt h¹i hµng tû ®ång vµ cã khi ph¶i ®×nh chØ c¶ h¹ng môc c«ng tr×nh ®ang x©y dùng dë. An toµn lao ®éng ph¶i ®­îc chó ý ®Õn tÊt c¶ c¸c kh©u, tõ ®iÒu hµnh ph­¬ng ¸n thi c«ng, tæ chøc thi c«ng ®Õn ®iÒu khiÓn vµ ch¨m sãc b¶o d­ìng m¸y. Nãi chung , khi thiÕt kÕ chÕ t¹o, m¸y mãc ®· ®­îc tÝnh to¸n víi ®é bÒn, ®é æn ®Þnh, ®é tin cËy vµ tuæi thä nhÊt ®Þnh; ®ång thêi còng trang bÞ nhiÒu thiÕt bÞan toµn cho c¸c c¬ cÊu vµ toµn bé m¸y, nh­ h¹n chÕ ®é n©ng cao, h¹n chÕ t¶i träng tèi ®a, h¹n chÕ tèc ®é, h¹n chÕ hµnh tr×nh c«ng t¸c, bao che c¸c bé phËn nguy hiÓm, chèng sÐt .vv…Song trong thùc tÕ do kh«ng hiÓu biÕt vÒ tÝnh n¨ng kÜ thuËt m¸y mãc hoÆc coi th­êng c¸c quy tr×nh, quy ph¹m an toµn trong vËn hµnh m¸y mµ g©y thiÖt h¹i cho ng­êi vµ m¸y. Do ®ã ph¶i th­êng xuyªn gi¸o dôc, nh¾c nhë c«ng nh©n ®iÒu khiÓn m¸y ph¶i tu©n thñ nghiªm ngÆt nh÷ng quy ®Þnh vÒ an toµn chung nh­ sau: -M¸y bèc xóc ph¶I cã ®ñ hå s¬ kÜ thuËt, trong ®ã ph¶i cã hå s¬ kÜ thuËt c¬ b¶n, h­íng dÉn ,vÒ l¾p ®Æt, vËn chuyªn b¶o qu¶n sö dông vµ söa ch÷a, cã sæ giao ca , sæ theo dâi t×nh tr¹ng kÜ thuËt. -M¸y bèc xóc ph¶i ®¶m b¶o c¸c an toµn trong suèt qu¸ tr×nh sö dông. - M¸y bèc xóc ph¶i ®­îc b¶o d­ìng kÜ thuËt vµ söa ch÷a ®Þnh k× theo ®óng quy ®Þnh trong hå s¬ kÜ thuËt.Khi c¶i t¹o m¸y hoÆc söa ch÷a thay thÓ c¸c bé phËn quan träng cña m¸y ph¶i cã tÝnh to¸n thiÕt kÕ vµ ®­îc duyÖt theo thñ tôc thiÕt kÕ hiÖn hµnh. - Ph¶i ®­îc bäc c¸ch ®iÖn hoÆc bao che kÝn cÊc phÇn mang ®iÖn ®Ó trÇn . Nèi ®Êt b¶o vÖ phÇn kim loaÞ kh«ng mang ®iÖn -Nh÷ng bé phËn chuyÓn ®éng cña m¸y bèc xóc cã thÓ g©y nguy hiÓm cho ng­êi lao ®éng ph¶i ®­îc che ch¾n hoÆc trang bÞ b»ng c¸c ph­¬ng tiÖn b¶o vÖ. Trong nh÷ng tr­êng hîp bé phËn chuyÓn ®éng kh«ng thÓ che ch¾n hoÆc trang bÞ b»ng ph­¬ng tiÖn b¶o vÖ kh¸c ®­¬c do chøc n¨ng c«ng cô cña nã th× ph¶i trang bÞ b»ng tÝn hiÖu. - KÕt cÊu cña m¸y bèc xóc ph¶i ®¶m b¶o cho khi m¸y ë chÕ ®é lµm viÖc kh«ng b×nh th­êng ph¶i cã tÝn hiÖu b¸o hiÖu, trong tr­êng hîp cÇn thiÕt ph¶i cã thiÕt bÞ ngõng , tù ®éng t¾t m¸y hoÆc lo¹i trõ yÕu tè nguy hiÓm. -M¸y bèc xóc khi di ®éng ph¶i ®­îc trang bÞ tÝn hiÖu ©m thanh hoÆc ¸nh s¸ng.Trong ph¹m vi ho¹t ®éng cña m¸y ph¶i cã biÓn b¸o. -KÕt cÊu vµ vÞ trÝ c¬ cÊu ®iªï khiÓn ph¶i lo¹i trõ kh¶ n¨ng tù ®éng hoÆc ngÉu nhiªn ®ãng më m¸y . -CÊm sö dông m¸y hoÆc tõng bé phËn riªng rÏ cña chóng kh«ng theo ®óng c«ng dông vµ chøc n¨ng do nhµ m¸y chÕ t¹o quy ®Þnh. M¸y ph¶i ®­îc l¾p ®Æt theo h­íng dÉn l¾p ®Æt cña nhµ m¸y chÕ t¹o vµ c¸c biÖn ph¸p l¾p ®Æt an toµn cña ®¬n vÞ l¾p ®Æt. -ChØ ®­îc tiÕn hµnh b¶o d­ìng ®iÒu chØnh söa ch÷a kÜ thuËt cña m¸y bèc xóc sau khi ®· ngõng ®éng c¬ , ®· th¸o x¶ ¸p suÊt trongc¸c hÖ thèng thuû l­c vµ khÝ nÐn trõ c¸c tr­êng hîp ®· ®­îc quy ®Þnh theo tµi liÖu cña nhµ m¸y chÕ t¹o. -VÞ trÝ l¾p ®Æt m¸y ph¶i ®¶m b¶o an toµn cho thiÕt bÞ vµ ng­¬× lao ®éng trong suèt qu¸ tr×nh sö dông. - M¸y bèc xóc lµm viÖc gÇn d©y t¶i ®iÖn ph¶i ®¶m b¶o kho¶ng c¸ch tõ ®iÓm biªn cña m¸y hoÆc t¶i träng ®Õn ®­êng d©y gÇn nhÊt kh«ng nhá h¬n trÞ sè trong b¶ng: ®iÖn ¸p cña ®­êng d©y ®iÖn(KV) 1 1-20 35-110 154-220 330 500-700 Kho¶ng c¸ch n»m ngang(m) 1.5 2 4 5 6 9 - Khi di chuyÓn m¸y d­íi c¸c ®­êng d©y t¶i ®iÖn ®ang vËn hµnh, ph¶i ®¶m b¶o kho¶ng c¸ch tÝnh tõ ®iÓm cao nhÊt cña xe m¸y ®Õn ®iÓm thÊp nhÊt cña ®­êng d©y kh«ng nhá h¬n trÞ sè cho trong b¶ng d­íi: ®iÖn ¸p cña ®­êng d©y ®iÖn(KV) 1 1-20 35-110 154-220 330 500-700 Kho¶ng c¸ch n»m ngang(m) 1 2 3 4 5 6 -CÊm sö dông m¸y bèc xóc khi:- hÕt h¹n sö dông ghi trong giÊy phÐp sö dông ®ãi víi thiÕt bÞ chÞu ¸p lùc.-h­ háng hoÆc kh«ng cã thiÕt bÞ an toµn, h­ háng c¸c bé phËn quan träng. - Khi m¸y ®ang ho¹t ®éng ng­êi vËn hµnh kh«ng ®­îc phÐp bá ®i n¬i kh¸c. Tr­íc khi cho maý ho¹t ®éng ph¶i kiÓm tra t×nh tr¹ng kÜ thuÊt cña m¸y.ChØ sö dông m¸y khi t×nh tr¹ng kÜ thuËt ®¶m b¶o .NÕu cã háng hãc th× tù söa ch÷a hoÆc b¸o c¸o lªn cÊp trªn vµ ®Ò nghÞ cho söa ch÷a. ChØ sau khi kh¾c phôc nh÷ng háng hãc míi ®­îc phÐp sö dông. -Trong thêi gian m¸y ho¹t ®éng cÊm mäi ng­êi ®i l¹i trong ph¹m vi b¸n kÝnh ho¹t ®éng cña m¸y .Khu vùc m¸y lµm viÖc ph¶i cã biÓn b¸o. -Khi vËn hµnh vµ di chuyÓn m¸y bèc xóc cÇn ph¶i thùc hiÖn ®Çy ®ñ c¸c quy ®Þnh trung (kiÓm tra t×nh tr¹ng m¸y, vÞ trÝ ®Æt m¸y , thiÕt bÞ an toµn , phanh h·m ,tÝn hiÖu ©m thanh cho m¸y ch¹y thö kh«ng t¶i , bµn giao t×nh tr¹ng m¸y sau mçi ca lµm viÖc, di chuûªn m¸y d­íi ®­êng ®iÖn cao thÕ.) -CÊm ng­êi kh«ng cã nhiÖm vô trÌo lªn m¸y bèc xóc khi m¸y ®ang lµm viÖc . C«ng nh©n phô m¸y ph¶i lµm ®óng nhiÖm vô cña m×nh ë ®óng vÞ trÝ c«ng t¸c ®· ®­îc giao. -Khi ngõng lµm viÖc th× ph¶i h¹ gÇu xóc xuèng ®Êt. ChØ ®­îc cho m¸y bèc xóclµm viÖc vÒ ban ®ªm , hay cã s­¬ng mï khi ®· ®¶m b¶o chiÕu s¸ng ®Çy ®ñ . -NÕu lµm viÖc nhiÒu ca th× khi c«ng nh©n ca tr­íc ph¶i ®îi c«ng nh©n ca sau kh«ng ®­îc tù ý dêi khái m¸y khi ng­êi c«ng nh©n sau ch­a tíi .ViÖc bµn giao t×nh tr¹ng lµm viÖc cñam¸y cho ca sau ph¶i cã sæ giao ca. -dÞch chuyÓn m¸y, ®ç vµ lµm viÖc gÇn hè mãng , r·nh, m­¬ng,.vv… cã m¸i dèc kh«ng ch¾c ch¾n, ph¶i n»m trong giíi h¹n kho¶ng c¸ch cho phÐp do ®å ¸n thi c«ng quy ®Þnh. -Chç ngåi cña thî l¸i hoÆc chç lµm viÖc ph¶i thuËn tiÖn, æn ®Þnh, dÔ quan s¸t, kh«ng bÞ m­a n¾ng, ®ñ ¸nh s¸ng vµ cã chç g¹t n­íc. N¬i lµm viÖc ph¶i ®­îc che ch¾n, ®ñ réng vµ cã lan can. -Trong qu¸ tr×nh tæ chøc qu¶n lý vµ sö dông m¸y x©y dùng ph¶i thùc hiÖn ®Çy ®ñ nh÷ng ®iÒu quy ®Þnh trong “Tiªu chuÈn ViÖt Nam vÒ an toµn trong sö dông vµ söa ch÷a m¸y” (TCVN-4587-85). Cã nh­ vËy míi ®¶m b¶o tÝnh ph¸p lý vÒ tæ chøc thi c«ng vµ b¶o d­ìng m¸y mãc x©y dùng. Ngoµi ra còng cÇn tham kh¶o ,thùc hiÖn c¸c tiªu chuÈn kh¸c cã liªn quan nh­: -“Quy ph¹m t¹m thêi vÒ an toµn m¸y trôc” (TCVN-4244-86) -“Tiªu chuÈn ViÖt Nam vÒ tæ chøc hÖ thèng b¶o d­ìng kü thuËt vµ söa ch÷a m¸y x©y dùng” (TCVN-4202-86) 2.Khai th¸c kü thuËt m¸y bèc xóc. +Muèn khai th¸c m¸y bèc xóc ,tr­íc tiªn ph¶i ®­a m¸y ®Õn c«ng tr­êng thi c«ng. Víi m¸y bèc xóc b¸nh lèp do kh¶ n¨ng di chuyÓn c¬ ®éng nªn víi cù ly vËn chuyÓn gÇn vµ trung b×nh th× nã th­êng tù di chuyÓn ®Õn c«ng tr­êng . Cßn víi m¸y bèc xóc b¸nh xÝch th× do kh¶ n¨ng di chuyÓn h¹n chÕ th× nã cÇn ®­îc di chuyÓn ®Õn c«ng tr­êng thi c«ng b»ng ph­¬ng tiÖn chuyªn chë. +Bè trÝ n¬i tËp kÕt cho m¸y t¹i c«ng tr­êng thi c«ng ph¶i ®¶m b¶o sao cho m¸y lµm viÖc thuËn lîi vµ an toµn nhÊt. Cã thÓ bè trÝ m¸y ë nh÷ng n¬i cã m¸i che nh­ng th­êng kh«ng cã m¸i che. +Cho m¸y ho¹t ®éng vµ lµm viÖc trªn c«ng tr­êng: Tr­íc khi lµm viÖc ph¶i ®¶m b¶o ®­îc ®iÒu kiÖn an toµn cña m¸y vµ c«ng nh©n, ph¶i ®¶m b¶o s½n sµng c¸c th«ng sè cña m¸y. Lªn lÞch lµm viÖc cho m¸y trong tõng ca m¸y, tõng ngµy lµm viÖc cña m¸y. - ChuÈn bÞ c¸c th«ng sè kÜ thuËt cña maysao cho phï hîp víi ®iÒu kiÖn lµm viÖc vµ kÜ thuËt thi c«ng. -Bè trÝ sè l­îng m¸y, chñng l­îng m¸y ( vÒ c«ng suÊt, n¨ng suÊt, h·ng m¸y…) sao cho phï hîp víi nhÞp ®é thi c«ng cña c¶ c«ng tr­êng thi c«ng. - LËp bµi to¸n thi c«ng cho m¸y sao cho ®¹t ®­îc n¨ng suÊt lµm viÖc lín nhÊt trong ®iÒu kiÖn tèi ­u. - Cù ly di chuyÓn cña m¸y khi lµm viÖc, c¸c thao t¸c n©ng, h¹, quay, lËt gÇu khi xóc vµ khi ®æ vËt liÖu lµ ng¾n nhÊt, nhanh nhÊt. - Tæng kÕt, thèng kª ®Çy ®ñ c«ng viÖc cña m¸y sau mét ngµy ho¹t ®éng trªn c«ng tr­êng. II-B¶o qu¶n kü thuËt m¸y bèc xóc. II.1-Kh¸i niÖm chung. B¶o qu¶n tèt m¸y mãc sÏ tr¸nh ®­îc t¸c h¹i cña m«i tr­êng xung quanh vµ tr¸nh ®­îc t¶i träng c¬ häc t¸c dông lªn chóng trong thêi gian lµm viÖc . Thêi kú nµy liªn quan tíi viÖc sö dông m¸y theo mïa hay c¸c ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt. Ph¶i tæ chøc b¶o qu¶n m¸y, nÕu thêi gian sö dông m¸y lín h¬n m­êi ngµy. B¶o qu¶n ng¾n h¹n : NÕu m¸y kh«ng lµm viÖc tõ 10 ®Õn 2 th¸ng. B¶o qu¶n dµi h¹n : NÕu m¸y kh«ng lµm viÖc trªn hai th¸ng. CÇn ph©n biÖt ba ph­¬ng ph¸p tèt nhÊt, khi ®ã ng­êi ta ®­a m¸y vµo b¶o qu¶n trong ga ra, kho hoÆc nhµ chuyªn dïng cho môc ®Ých nµy. Ph­¬ng ph¸p nµy ¸p dông cho nh÷ng m¸y phøc t¹p vµ quý khi b¶o qu¶n dµi h¹n. Ph­¬ng ph¸p b¶o qu¶n ngoµi trêi, chñ yÕu ¸p dông cho b¶o qu¶n ng¾n h¹n xe m¸y t¹i c¸c b·i ®ç xe lé thiªn hoÆc cã m¸i che. Ph­¬ng ph¸p hçn hîp lµ ph­¬ng ph¸p kÕt hîp c¶ hai ph­¬ng ph¸p trªn. Khi ®ã c¸c m¸y ( khung m¸y, bé c«ng t¸c…) vÉn ®Ó ngoµi trêi, nh­ng c¸c bé phËn dÔ ph¸ huû ( ¾c quy, b¨ng t¶i, d©y ®ai, xÝch…) th× th¸o ra b¶o qu¶n riªng trong kho. Ph¶i kiÓm tra t×nh tr¹ng kÜ thuËt cña m¸y trong b¶o qu¶n ng¾n h¹n Ýt nhÊt mçi th¸ng mét lÇn, trong b¶o qu¶n do Bé, ngµnh quy ®Þnh. II.2-Nh÷ng yªu cÇu ®èi víi n¬i b¶o qu¶n m¸y. -N¬i b¶o qu¶n m¸y th­êng bè trÝ ngay trªn ph¹m vi sö dông cña c¬ quan thi c«ng. Kh«ng ®­îc bè trÝ n¬i b¶o qu¶n gÇn khu vùc hµ ë ( kh«ng nhá h¬n 50m) vµ gÇn kho x¨ng dÇu mì (kh«ng nhá h¬n 150m) -T¹i n¬i b¶o qu¶n xe m¸y, ph¶i trang bÞ dông cô phßng chèng ch¸y vµ an toµn lao ®éng theo c¸c quy ®Þnh riªng. -B·i ®Ó xe m¸y b¶o qu¶n ph¶i cã hµng rµo b¶o vÖ, bÒ mÆt ph¼ng vµ cã ®é dèc 2-30 ®Ó tho¸t n­íc, nÒn b·i ph¶i ®æ bª t«ng hoÆc bª t«ng nhùa, nÕu kh«ng còng ph¶i ®ñ søc chÞu ®­îc søc nÆng cña xe m¸y khi di chuyÓn vµ khi b¶o qu¶n mµ kh«ng lón . DiÖn tÝch b·i b¶o qu¶n xe m¸y ®­îc tÝnh theo sè xe m¸y ®­îc b¶o qu¶n , kÝch th­íc bao, kho¶ng c¸ch gi÷a chóng vµ kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c h·ng m¸y. Kho¶ng c¸ch Ýt nhÊt g÷a c¸c m¸y trong mét h·ng lµ 0,8m ,cßn kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c h·ng lµ 6 mÐt. KÝch th­íc nhµ kho b¶o qu¶n xe m¸y dùa trªn sè l­îng xe b¶o qu¶n, kÝch th­íc bao vµ x©y dùng theo tiªu chuÈn kho b¶o qu¶n xe m¸y. Kho b¶o qu¶n c¸c bé phËn m¸y th¸o ra tõ m¸y c¸i l¹i chia ra c¸c lo¹i riªng: kho b¶o qu¶n côm vµ chi tiÕt, kho ¸c quy, kho chi tiÕt lµm b»ng cao su vµ v¶i. II.3- Tæ chøc b¶o qu¶n m¸y bèc xóc. -B¶o qu¶n m¸y ng¾n h¹n ph¶i tiÕn hµnh ngay sau khi sö dông, cßn b¶o qu¶n dµi h¹n kh«ng ®Ó qu¸ 10 ngµy, kÓ tõ khi m¸y lµm viÖc. - C«ng t¸c chuÈn bÞ ®­a m¸y ®i b¶o qu¶n do nhãm c«ng nh©n chuyªn tr¸ch tiÕn hµnh víi sù tham gia cña thî l¸i m¸y. - M¸y ®em b¶o qu¶n ng¾n h¹n, ph¶i tiÕn hµnh b¶o d­ìng kü thuËt cÊp gÇn nhÊt s¾p lµm. Khi chuÈn bÞ m¸y b¶o qu¶n dµi h¹n, ph¶i tiÕn hµnh b¶o d­ìng cÊp 2(BDC2) vµ lµm thªm b¶o d­ìng theo mïa (nÕu cã quy ®Þnh) - Khi b¶o qu¶n ng¾n h¹n hay dµi h¹n, tr­íc tiªn ph¶i tiÕn hµnh lµm vÖ sinh m¸y, sau ®ã th¸o c¸c côm vµ chi tiÕt cÇn b¶o qu¶n riªng trong kho. Sè l­îng vµ côm chi tiÕt nµy cho tõng lo¹i m¸y tuú theo d¹ng b¶o qu¶n( ng¾n hoÆc dµi h¹n) ®­îc quy ®Þnh trong tµi liÖu kÜ thuËt kÌm theo m¸y. - M¸y mãc ®em b¶o qu¶n khi s¾p xÕp theo tõng chñng lo¹i, m· hiÖu gi÷a chóng ph¶i cã kho¶ng c¸ch ®Ó tiÕn hµnh kiÓm tra vµ b¶o d­ìng kÜ thuËt. - Khi b¶o qu¶n m¸y ë ngoµi trêi, cÇn tr¸nh ¶nh h­ëng cña mÆt trêi tíi b¸nh h¬i, hÖ thèng khÝ nÐn vµ thuû lùc, d©y cua roa vµ c¸c chi tiÕt lµm b»ng cao su b»ng c¸ch b«i lªn mét líp dÇu chuyªn dïng. TÊt c¶ c¸c lç, cöa mµ n­íc m­a cã thÓ lät vµo ph¶i che ®Ëy kÝn. - Khi b¶o qu¶n dµi h¹n hÖ thèng nhiªn liÖu( B¬m nhiªn liÖu vßi phun) ph¶i ng©m trong dÇu ma dót hay dÇu b¶o vÖ. - §èi víi c¸c lß xo cña c¬ cÊu kÐo c¨ng b¨ng t¶i, d©y ®©ihy xÝch cÇn níi láng vµ b«i mì chèng gØ. -C¸c tay g¹t, bµn ®¹p cña c¬ cÊu ®iÒu khiÓn ph¶i ®­a vÒ vÞ trÝ h·m. - Mui vµ cöa buång l¸i ph¶i ®ãng vµ kho¸ l¹i. TÊt c¶ dông cô ®å nghÒ kÌm theo m¸y ph¶i kiÓm tra vµ cÊt vµo kho. - C¸c côm vµ chi tiÕt th¸o khái m¸y ph¶i xÕp lªn gi¸ ®ì vµ hßm t¹i kho. Tr¸nh hiÖn t­îng chªnh lÖch qu¸ vÒ nhiÖt ®é t¹i c¸c kho nµy. - C¸c chi tiÕt lµm b»ng v¶i hoÆc cao su cÇn b¶o qu¶n trong n¬i tho¸ng giã. - Lèp « t«, m¸y kÐo ph¶i ®Æt ®øng trªn gi¸. Sau 2-3 th¸ng l¹i ph¶i xoay, thay ®æi ®iÓm ®Æt cña chóng trªn gi¸. - §èi víi s¨m, dï b¶o qu¶n riªng hay lång trong lèp còng ph¶i b¬m lªn, ®Æt ®øng trªn gi¸ hoÆc treo vµo gi¸ h×nh trßn. Cø 1-2 th¸ng l¹i ph¶i thay s¨m trong lèp theo h×nh trßn. - C¸p thÐp vµ xÝch tr­íc khi ®em b¶o qu¶n ph¶i b«i mì chèng gØ vµ cuén l¹i ®Æt trªn gi¸. -Trong qu¸ tr×nh b¶o qu¶n, ph¶i tiÕn hµnh b¶o d­ìng kÜ thuËtphï hîp víi h­íng dÉn sö dông. -ViÖc kiÓm tra t×nh tr¹ng m¸y b¶o qu¶n trong kho cÇn tiÕn hµnh hai th¸ng mét lÇn, cßn b¶o qu¶n ngoµi trêi ph¶i kiÓm tra hµng th¸ng. KÕt qu¶ kiÓm tra ph¶i ghi l¹i ë lý lÞch m¸y III- B¶o d­ìng vµ söa ch÷a kÜ thuËt. -B¶o d­ìng kü thuËt lµ tæng hîp c¸c biÖn ph¸p kÜ thuËt nh»m duy tr× cho xe m¸y lu«n lu«n ë tr¹ng th¸i kÜ thuËt tèt khi sö dông b¶o qu¶n, vËn chuyÓn. Do hao mßn dÇn, ng­êi ta ph¶i tiÕn hµnh söa ch÷a hoÆc thay thÕ c¸c bé phËn cña m¸y v× kh¶ n¨ng lµm viÖc cña chóng kh«ng thÓ duy tr× ®­îc b»ng b¶o d­ìng kÜ thuËt n÷a. §ã lµ tæng hîp c¸c biÖn ph¸p kÜ thuËt nh»m duy tr× vµ phôc håi kh¶ n¨ng lµm viÖc hay tr¹ng th¸i kÜ thuËt tèt cña xe m¸y. B¶o d­ìng kÜ thuËt vµ söa ch÷a cã liªn quan chÆt chÏ víi nhau nªn ng­êi ta ®­a vµo hÖ thèng chung gäi lµ hÖ thèng b¶o d­ìng kÜ thuËt vµ söa ch÷a. HÖ thèng b¶o d­ìng kÜ thuËt vµ söa ch÷a m¸y lµ tæng hîp c¸c ho¹t ®éng vÒ tæ chøc, kÕ ho¹ch, c«ng nghÖ, cung øng vËt t­ vµ sö dông c¸n bé nh»m duy tr× vµ kh«i phôc tr¹ng th¸i kÜ thuËt tèt cña m¸y trong suèt thêi h¹n phôc vô, nh»m b¶o ®¶m an toµn vµ n©ng cao hiÖu suÊt sö dông xe m¸y. C¸c biÖn ph¸p duy tr× vµ kh«i phôc kh¶ n¨ng lµm viÖc cña m¸y ®­îc tiÕn hµnh theo kÕ ho¹ch do chÕ ®é b¶o d­ìng kÜ thuËt vµ söa ch÷a m¸y quy ®Þnh. ChÕ ®é b¶o d­ìng kÜ thuËt vµ söa ch÷a m¸y lµ tËp hîp c¸c quy ®Þnh vµ h­íng dÉn thèng nhÊt, nh»m x¸c ®Þnh h×nh thøc tæ chøc, néi dung vµ söa ch÷a m¸y cã kÕ ho¹ch, ®Ó duy tr× kh¶ n¨ng lµm viÖc cña nã trong suèt thêi h¹n phôc vô, trong nh÷ng ®iÒu kiÖn sö dông cho tr­íc. ChÕ ®é b¶o d­ìng kÜ thuËt vµ söa ch÷a cho phÐp lËp kÕ ho¹ch b¶o d­ìng kÜ thuËt vµ söa ch÷a, lËp dù trï vÒ nh©n lùc, vËt t­ kÜ thuËt vµ tiÒn vèn cho c«ng t¸c nµy. III.1:B¶o d­ìng kÜ thuËt B¶o d­ìng kÜ thuËt nh»m t¹o ®iÒu kiÖn lµm viÖc b×nh th­êng cho m¸y, côm m¸y vµ chi tiÕt tr¸nh cho chóng kh«ng bÞ hao mßn tr­íc thêi h¹n vµ h­ háng bÊt th­êng, lµm cho tèc ®é hao mßn ë møc ®é tèt nhÊt trong qu¸ tr×nh sö dông. §Ó m¸y bèc xóc ®¹t ®­îc n¨ng xuÊt cao, lµm viÖc liªn tôc, kh«ng cã háng hãc, cÇn ph¶i thùc hiÖn tèt mét sè yÕu tè sau ®©y: §iÒu chØnh vµ b¶o d­ìng kÜ thuËt chu ®¸o, ®iÒu khiÓn m¸y ®óng, tæ chøc thùc hiÖn chÝnh x¸c (trõ khi m¸y ph¶i nghØ lµm viÖc do thiÕu nhiªn liÖu, vËt liÖu b«i tr¬n, ®iÖn n¨ng). Trong qu¸ tr×nh vËn hµnh chÊt l­îng lµm viÖc cña m¸y bÞ gi¶m xuèng chñ yÕu lµ do m¸y bÞ hao mßn, biÕn d¹ng vµ ph¸ háng hoµn toµn c¸c chi tiÕt riªng lÎ. Lóc nµy sù ®iÒu chØnh bÞ rèi lo¹n, khe hë l¾p ghÐp bÞ thay ®æi, ®é xiÕt chÆt gi÷a c¸c chi tiÕt bÞ láng ra, do ®ã ®é chÝnh x¸c thùc hiÖn c¸c thao t¸c bÞ gi¶m ®i, n¨ng xuÊt cña m¸y bÞ gi¶m xuèng. Muèn b¶o ®¶m cho m¸y ®µo lµm viÖc b×nh thêng th× ph¶i thùc hiÖn nh÷ng biÖn ph¸p chñ yÕu sau ®©y: tæ chøc b¶o dìng kü thuËt cã hÖ thèng b»ng c¸ch lµm s¹ch vµ lau chïi thêng xuyªn, ®iÒu chØnh b«i tr¬n, cung cÊp níc vµ nhiªn liÖu ®ñ, thay thÕ hoÆc s÷a ch÷a c¸c chi tiÕt vµ c¸c côm m¸y bÞ háng. BiÖn ph¸p ®Çu tiªn lµ tæ chøc thùc hiÖn viÖc söa ch÷a . HÖ thèng b¶o dìng kü thuËt vµ söa ch÷a m¸y theo kÕ ho¹ch dù phßng lµ toµn bé nh÷ng biÖn ph¸p tæ chøc kü thuËt ®îc thùc hiÖn theo tr×nh tù kÕ ho¹ch nh»m b¶o ®¶m kh¶ n¨ng lµm viÖc cña m¸y trong suèt thêi gian phôc vô khi thùc hiÖn c¸c lo¹i b¶o dìng kü thuËt, söa ch÷a tõng m¸y khi ®ang ho¹t ®éng víi mét tr×nh tù vµ mét chu kú nhÊt ®Þnh lµ c¬ së cña hÖ thèng nµy. *B¶o dìng kü thuËt: ph¶i b¶o ®¶m kh¶ n¨ng lµm viÖc cña m¸y trong qu¸ tr×nh vËn hµnh b»ng c¸ch thùc hiÖn toµn bé c«ng t¸c dù b¸o vÒ sù hao mßn cña c¸c chi tiÕt vµ sù háng hãc m¸y. trong qu¸ tr×nh sö dông m¸y ph¶i thùc hiÖn: B¶o dìng kü thuËt tõng ca: thùc hiÖn tríc trong vµ sau ca lµm viÖc B¶o dìng kü thuËt theo kÕ ho¹ch ®îc thùc hiÖn theo thø thù tõng môc cña kÕ ho¹ch do nhµ m¸y quy ®Þnh thêi gian m¸y lµm viÖc. B¶o dìng kü thuËt theo kÕ ho¹ch cã hai néi dung: chu kú thùc hiÖn vµ thµnh phÇn c«ng viÖc. Tuú thuéc vµo tr×nh tù thùc hiÖn mµ mçi lo¹i b¶o dìng kü thuËt ®Òu cã sè thø thù B¶o dìng kü thuËt theo mïa: ®îc thùc hiÖn hai lÇn trong mét n¨m khi chuÈn bÞ ®a m¸y vµo sö dông cho thêi kú sau. Néi dung cña kÕ ho¹ch b¶o dìng kü thuËt cã nhiÒu danh môc bao gåm c¸c c«ng viÖc cña mçi trong nh÷ng lo¹i b¶o dìng kü thuËt trªn, kÓ c¶ lo¹i b¶o dìng tõng ca. Söa ch÷a m¸y tøc lµ ph¶i phôc håi kh¶ n¨ng lµm viÖc cña chóng b»ng c¸ch thùc hiÖn toµn bé c«ng viÖc b¶o ®¶m lo¹i trõ nh÷ng háng hãc. KÕ ho¹ch söa ch÷a m¸y cã hai néi dung: söa ch÷a th­êng kú vµ söa ch÷a lín. S÷a ch÷a m¸y th­êng kú trªn bÖ c¸c m¸y kÐo vµ cïng víi c¸c ®éng c¬ kiÓu m¸y kÐo trïng hîp víi ®Þnh kú b¶o d­ìng kü thuËt lÇn thø ba, v× vËy chóng ®­îc thùc hiÖn cïng mét. C¸c lo¹i b¶o d­ìng kü thuËt, söa ch÷a vµ thêi h¹n thùc hiÖn, còng nh néi dung thø tù thùc hiÖn c«ng viÖc theo b¶o d­ìng kü thuËt vµ s÷a ch÷a ®Þnh kú do nhµ m¸y quy ®Þnh trong thuyÕt minh h­íng dÉn sö dông tõng lo¹i m¸y. ViÖc b¶o d­ìng kü thuËt cho m¸y vµo thêi gian m¸y nghØ lµm viÖc hoÆc vµo c¸c ngµy nghØ cña tæ chøc thi c«ng t¹i c¸c c«ng trêng m¸y ho¹t ®éng. Nh©n viªn theo dâi m¸y lµ ngêi thùc hiÖn viÖc b¶o dìng kü thuËt theo ca; b¶o dìng kü thuËt do c¸c ®éi chuyªn m«n ®¶m nhËn, c¸c ®éi nµy tham gia kÕ ho¹ch dù phßng b¶o dìng kü thuËt. Trong thêi gian tiÕn hµnh c«ng t¸c b¶o dìng kü thuËt, thî l¸i vµ thî phô l¸i còng cã thÓ lµ thµnh viªn cña ®éi. ViÖc b¶o dìng kü thuËt c¸c m¸y bao gåm viÖc kiÓm tra cã hÖ thèng c¸c chi tiÕt quan träng. ViÖc lµm s¹ch thêng xuyªn c¸c côm m¸y vµ c¸c chi tiÕt cña m¸y cã ý nghÜa rÊt lín kh«ng chØ ®Ó gi÷ h×nh thøc mµ cßn t¹o kh¶ n¨ng theo dâi t×nh tr¹ng kü thuËt cña mçi chi tiÕt. -TÊt c¶ c¸c bÒ mÆt cã s¬n cña côm m¸y ph¶i lau chïi nhÑ nhµng b»ng v¶i mÒm cã tÈm dÇu. -C¸c khÝ cô kiÓm tra- ®o lêng, c¸c chi tiÕt cña hÖ thèng ®iÒu khiÓn thuû lùc vµ ®éng c¬ ®èt trong thêng lau chïi lÇn cuèi b»ng v¶i sîi b«ng mÒm vµ s¹ch -KÝnh ë bªn ngoµi vµ bªn trong buång l¸i ph¶i lau chïi cÈn thËn -Lau chïi dÇu më ch¶y qua c¸c vßng bÝt -Khi tiÕp nhiªn liÖu vµo b×nh chøa vµ thay chÊt láng c«ng t¸c trong hÖ thèng thuû lùc ph¶i tu©n theo nh÷ng nguyªn t¾c ®· ®Þnh. B×nh chøa cña thiÕt bÞ ®éng lùc thêng tiÕp qua miÖng b×nh b»ng ph¬ng ph¸p tù ®éng hoÆc b¬m tay l¾p ë trªn m¸y ®µo. Khi tiÕp nhiªn liÖu b»ng b¬m tay th× ph¶i röa tríc bé läc èng tiÕp dÇu mét c¸ch cÈn thËn. Tríc khi th¸o chÊt láng c«ng t¸c ph¶i cho ®éng c¬ lµm viÖc ®Ó ®a nhiÖt ®é chÊt láng ®Õn 60C , råi cho tÊt c¶ c¸c xi lanh vµ m« t¬ thuû lùc ho¹t ®éng ®Ó khuÊy nh÷ng chÊt l¾ng bÈn l¾ng xuèng trong hÖ thèng thuû lùc. Do träng lîng c¸c bé phËn l¾p r¸p trong bé phËn c«ng t¸c ¶nh hëng ®Õn c¸c khoang chøa ®Çy chÊt láng, cho nªn m¸y ®µo ®îc ®iÒu chØnh sao cho piston cña c¸c xi lanh thuû lùc ë vµo vÞ trÝ cùc h¹n -T¾t m¸y ®éng c¬ vµ th¸o ¸p lùc trong c¸c èng dÉn -Th¸o rêi mèi nèi c¸c «ng dÉn cung cÊp cho c¸c xi lanh thuû lùc vµ x¶ chÊt láng c«ng t¸c tõ c¸c xi lanh thuû lùc. Më kho¸ vµ x¶ chÊt láng c«ng t¸c trong b×nh chøa, th¸o rêi tÊt c¶ c¸c èng dÉn x¶ vµ x¶ chÊt láng c«ng t¸c tõ trong th©n b¬m, m« t¬ vµ èng dÉn. Röa b×nh chøa b»ng chÊt láng c«ng t¸c s¹ch, lµm kh« b×nh vµ bé phËn lµm m¸t b»ng khÝ nÐn. §iÒu chØnh bé läc, bé lµm m¸t vµ nèi tÊt c¶ c¸c èng dÉn. KiÓm tra tr¹ng th¸i vµ siÕt chÆt c¸c chi tiÕt m¸y: sù lµm viÖc cña mçi mét m¸y cã liªn quan ®Õn viÖc kh¾c phôc lùc ma s¸t ph¸t sinh do sù chuyÓn ®éng t¬ng ®èi cña c¸c chi tiÕt m¸y. C¸c lùc nµy dï nhá ®Õn ®©u còng ®Òu dÉn ®Õn sù mµi mßn c¸c chi tiÕt, kÕt qu¶ lµ lµm thay ®æi kÝch thíc vµ h×nh d¸ng ngoµi cña chóng. V× vËy thî l¸i khi vËn hµnh m¸y hoÆc tiÕn hµnh b¶o dìng kÜ thuËt th× cÇn kiÓm tra t×nh tr¹ng cña c¸c chi tݪt kh¸c nhau: vÒ kÝch thíc cña chóng, sù xuÊt hiÖn ch¶y dÇu, tiÕng ®¹p gâ, sù rung. Khi b¶o dìng theo ca ( lau s¹ch vµ vÖ sinh m¸y) thî l¸i vµ phô l¸i kh«ng nh÷ng chØ kiÓm tra t×nh tr¹ng cña kÕt cÊu cña kim lo¹i mµ cßn ph¶i ph¸t hiÖn nh÷ng mèi liªn kÕt b»ng bul«ng bÞ láng ra. X¸c ®Þnh t×nh tr¹ng kü thuËt cña m¸y sÏ cho phÐp x¸c lËp kÕ ho¹ch thùc tÕ ®Ó chuÈn bÞ söa ch÷a tèt h¬n. ®iÒu chØnh c¸c bé phËn: Ngêi ta ®iÒu chØnh c¸c bé phËn m¸y ®Ó duy tr× sù t¸c ®éng t¬ng hç cÇn thiÕt cña c¸c côm m¸y vµ c¸c tæ hîp m¸y mµ kh«ng cÇn ph¶i thay thÕ hoÆc thay ®æi c¸c kÝch thíc cña c¸c chi tiÕt. Sù ®iÒu chØnh thêng cã: + §iÒu chØnh hµng ngµy: thêng thùc hiÖn trong qu¸ tr×nh lµm viÖc ®Ó ®Ò phßng sù mµi mßn tù nhiªn cña c¸c chi tiÕt vµ ®Ò phßng lµm mÊt kh¶ n¨ng ®iÒu chØnh vèn cã cña c¸c côm + Sù ®iÒu chØnh theo mïa: tiÕn hµnh ®Ó ®Ò phßng kh¶ n¨ng rèi lo¹n trong m¸y víi sù thay ®æi thêi tiÕt trong n¨m + Sù ®iÒu chØnh theo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt thùc hiÖn khi thay ®æi thiÕt bÞ c«ng t¸c cña m¸y III-2: Söa ch÷a m¸y bèc xóc. C«ng viÖc söa ch÷a m¸y bèc xóc bao gåm: th¸o dì m¸y thµnh c¸c ®¬n vÞ l¾p r¸p; th¸o c¸c ®¬n vÞ l¾ r¸p thµnh c¸c chi tiÕt; thay thÕ c¸c chi tiÕt h háng hoÆc söa ch÷a chóng; c¸c d¹ng gia c«ng chi tiÕt ®Ó phôc håi chóng nh hµn, tiÖn vµ c¸c c«ng viÖc gia c«ng c¬ häc, ®¾p kim lo¹i b»ng c¸c biÖn ph¸p kh¸c nhau( hµn ®¾p, m¹,®IÖn ph©n, tr¸ng bÒ mÆt...), s¬n phñ; l¾p c¸c bé phËn cña m¸y vµ phôc håi chÕ ®é l¾p ghÐp; thö c¸c bé phËn. -Söa ch÷a thêng kú: ®îc tiÕn hµnh t¹i n¬i m¸y ®µo lµm viÖc do thî l¸i vµ thî phô thùc hiÖn; trêng hîp riªng biÖt cã thÓ do thî cña tr¹m söa ch÷a nh÷nh h háng riªng ë c¸c côm vµ c¸c bé phËn m¸y sinh ra trong qu¸ tr×nh m¸y lµm viÖc cã ¶nh hëng ®Õn ho¹t ®éng b×nh thêng cña nã. Lo¹i söa ch÷a nµy ®îc tiÕn hµnh b»ng c¸ch thay thÕ hoÆc phôc håi c¸c chi tiÕt ( trõ nh÷ng chi tiÕt chÝnh) b»ng c¸ch th¸o hoÆc kh«ng th¸o c¶ côm ra khái m¸y. -Söa ch÷a lín: gåm viÖc th¸o rêi toµn bé m¸y ®Ó söa tÊt c¶ c¸c bé phËn vµ chi tiÕt h háng. Khi l¾p r¸p c¸c chi tiÕt vµ c¸c bé phËn cÇn phôc håi tÊt c¶ c¸c chÕ ®é l¾p ghÐp. ViÖc söa ch÷a lín ®îc tiÕn hµnh ë c¸c xÝ nghiÖp chuyªn söa ch÷a. Söa ch÷a thêngk× cÇn tiÕn hµnh c¸c c«ng viÖc chñ yÕu sau: -Thay thÕ c¸c trôc, chèt bÞ mßn vµ lß xo ®· ®Õn lóc háng. KiÓm tra c¸c cÆp b¸nh r¨ng c«n vµ b¸nh r¨ng th¾ng, c¸c ®Üa xÝch vµ khi cÇn thiÕt ph¶I c¹o s¹ch c¸c vÕt x©y x¸t trªn r¨ng. Thay thÕ c¸c bul«ng, vßng ®Öm, ®ai èc, c¸c vÝt vµ nh÷ng chi tiÕt ghÐp nèi kh¸c ®· bÞ h háng. KiÓm tra sù ho¹t ®éng cña ¸p kÕ. +Hép gi¶m tèc : kiÓm tra c¸c æ bi vµ thay thÕ nh÷ng æ bi ®· bÞ mßn. KiÓm tra vµ nÕu cÇn thiÕt th× thay thÕ xÝch cña hép gi¶m tèc, +HÖ thèng truyÒn ®éng thuû lùc: khi söa ch÷a cÇn cä röa c¸c bé ph©n phèi thuû lùc, c¸c khèi van vµ c¸c m« t¬ thuû lùc. Th¸o c¸c côm bÞ h háng vµ thay thÕ c¸c chi tiÕt ®· bÞ mßn. +KÕt cÊu thÐp: xem xÐt cÈn then c¸c bé phËn kÕt cÊu thÐp. Sau khi ph¸t hiÖn c¸c h háng ( biÕn d¹ng, nøt, mèi hµn kh«ng d¶m b¶o) cÇn ph¶i söa ch÷a kÞp thêi. Tuú theo sè lîng m¸y ®µo cïng lo¹i vµ sù ph©n chia c¸c c«ng viÖc söa ch÷a, ngêi ta ¸p dông c¸c biÖn ph¸p söa ch÷a kh¸c nhau trong c¸c xÝ nghiÖp. §èi víi khèi lîng c«ng viÖc lín, tèt nhÊt lµ chuyªn m«n ho¸ c«ng viÖc söa ch÷a theo tõng nguyªn c«ng riªng biÖt. C«ng viÖc söa ch÷a cµng ®îc chuyªn m«n ho¸ réng r·i th× c¸c biÖn ph¸p söa ch÷a hoµn thiÖn cµng ¸p dông tèt trong c¸c xÝ nghiÖp söa ch÷a. a.Th¸o dì m¸y bèc xóc. ViÖc hoµn thµnh c«ng t¸c söa ch÷a cã kÕt qu¶ tèt phô thuéc nhiÒu vµo vÊn ®Ò th¸o dì m¸y. Tríc khi th¸o m¸y cÇn lµm quen víi c¸c c¬ cÊu, c«ng dông vµ mèi liªn hÖ t¬ng quan cña c¸c bé phËn vµ nh÷ng chi tiÕt . Tríc khi th¸o rêi tõng bé phËn, ngêi ta cÇn nghiªn cøu cÊu t¹o bªn trong cña chóng, c¸c biÖn ph¸p l¾p ghÐp gi÷a nh÷ng chi tiÕt riªng lÎ. X¸c lËp thø tù vµ ph¬ng ph¸p th¸o dì. Mçi mét nhµ m¸y chÕ t¹o ph¶i cã c¸c phiÕu c«ng nghÖ th¸o (& l¾p) m¸y bèc xóc vµ c¸c côm l¾p r¸p riªng biÖt cña nã, trong c¸c phiÕu ®ã ph¶i chØ râ tr×nh tù th¸o c¸c côm l¾p r¸p riªng biÖt cña nã, liÖt kª c¸c dông cô v¹n n¨ng vµ chuyªn dïng ®îc sö dông ®Ó l¾p r¸p vµ quy ph¹m sö dông chóng. Trªn c¸c m¸y bèc xóc truyÒn ®éng thuû lùc thêng sö dông mét sè lîng lín c¸c thiÕt bÞ thuû lùc. §Ó gi¶m nhÑ c«ng viÖc th¸o l¾p chóng, nhµ m¸y chÕ t¹o ®· chÕ t¹o c¸c bé ®å g¸ l¾p r¸p ( ch¼ng h¹n nh c¸c bé kÑp ®Ó th¸o vµ l¾p c¸c xi lanh thuû lùc, thiÕt bÞ kÝch n©ng tæ hîp di chuyÓn b¸nh h¬i) Tríc khi th¸o rêi còng nh trong qu¸ tr×nh th¸o rêi, ®èi víi c¸c bé phËn c¸c trêng hîp mµ lÇn ®Çu tiªn ngêi thî m¸y gÆp ph¶i ë c¸c bé phËn t¬ng tù. Khi th¸o dì cÇn ph¶i ®¸nh dÊu lªn c¸c bÒ mÆt kh«ng lµm viÖc cña chi tiÕt ®Ó thuËn tiÖn cho viÖc lùa chän vµ l¾p r¸p vÒ sau. Mét vµi chi tiÕt sau khi th¸o khái bé phËn liªn kÕt cã thÓ h háng nh vËy rÊt nguy hiÓm cho c¸c chi tiÕt bªn c¹nh vµ cã thÓ dÉn ®Õn sù cè. Cho nªn, cÇn ph¶i ¸p dông c¸c biÖn ph¸p ®Ó ng¨n ngõa. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n khi th¸o dì m¸y lµ: -Sö dông c¸c lo¹i dông cô vµ ®å g¸ ®Ó th¸o dì , kh«ng ®îc lµm h h¹i c¸c chi tiÕt. - Khi dïng bóa ®Ó gâ lªn chi tiÕt ph¶i cã ®Öm hoÆc lãt b»ng gç hay kim lo¹i mÒm. -Th¸o chi tiÕt ph¶i cÈn thËn, kh«ng lµm sai lÖch vµ h háng. -§èi víi nh÷ng chi tiÕt khã th¸o rêi kh«ng nªn dïng lùc m¹nh, cÇn ph¶I r×m nguyªn nh©n bÞ kÑt vµ xö lý nã. -Khi th¸o c¸c trôc dµI cÇn sö dông mét vµi gèi tùa -Nh÷ng chi tiÕt cña cïng mét bé phËn, khi th¸o rêi cÇn ®Ó riªng vµo mét hßm, kh«ng ®Ó lÉn lén víi nhau, ®Æc biÖt cÇn xÕp cÈn thËn nh÷ng chi tiÕt cã bÒ mÆt ®· gia c«ng hoµn thiÖn. -C¸c hép ®ùng chi tiÕt ph¶i cã n¾p ®Ëy. -Nh÷ng bu l«ng, vßng ®Öm vµ c¸c chi tiÕt l¾p ghÐp kh¸c cña nh÷ng bé phËn ®· th¸o rêi toµn bé ph¶i ®îc ®Ó cao c¸c hép chuyªn dïng; khi th¸o dì tõng phÇn th× nh÷ng chi tiÕt l¾p ghÐp ®îc ®Æt lu«n vµo nh÷ng lç cña chóng. -Nh÷ng chi tiÕt lín ®Æt lªn gi¸ gÇn n¬i söa ch÷a. -Nh©n viªn lµm viÖc cÇn biÕt râ thø tù c«ng nghÖ th¸o dì m¸y thµnh c¸c bé phËn vµ c¸c côm. ViÖc th¸o dì m¸y theo mét quy tr×nh c«ng nghÖ ®· x¸c lËp tõ tríc sÏ tiÕt kiÖm ®îc thêi gian, ®ång thêi gi¶m bít ®îc c¸c trêng hîp h háng chi tiÕt do viÖc th¸o dêi kh«ng ®óng thø tù còng nh lµm mÊt m¸t c¸c chi tiÕt. b.KiÓm tra t×nh tr¹ng c¸c chi tiÕt Khi sö dông m¸y hoÆc lóc söa ch÷a, b»ng viÖc quan s¸t bªn ngoµi ngêi ta x¸c ®Þnh ®îc t×nh tr¹ng cña c¸c chi tiÕt vµ ®¸nh gi¸ ®îc chÊt lîng cña chóng cho viÖc sö dông vÒ sau. Trong qu¸ tr×nh sö dông, nh÷ng c«ng viÖc do thî l¸i m¸y tiÕn hµnh. Trong xëng söa ch÷a, tÊt c¶ c¸c chi tiÕt sau khi th¸o rêi khái c¸c côm ®· ®îc tÈy dÇu mì vµ lµm s¹ch th× ®îc ®a ®Õn bé phËn dß khuyÕt tËt, ë ®ã ngêi ta xem xÐt vµ ®o ®¹c. Tríc khi ®o, chi tiÕt ®îc lau cïi cÈn thËn. c.C¸c biÖn ph¸p söa ch÷a chi tiÕt Quy tr×nh c«ng nghÖ phôc håi c¸c chi tiÕt ®Ó ®a chóng trë l¹i d¹ng nguyªn khèi víi nh÷ng kÝch thíc ban ®Çu cã thÓ tiÕn hµnh theo 3 bíc: -Bíc chuÈn bÞ bao gåm c¶ viÖc chuÈn bÞ cho quy tr×nh phôc håi ( hµn, ®¾p, ®¾p thªm b»ng ph¬ng ph¸p m¹ ®IÖn, phun kim lo¹i...) vµ chuÈn bÞ cho nh÷ng chi tiÕt ®em ®i söa ch÷a. -Bíc phôc håi bao gåm viÖc hµn ®¾p, phun kim lo¹i, m¹i cr«m, biÕn d¹ng dÎo vµ c¸c ph¬ng ph¸p kh¸c ®Ó phôc håi kÝch thíc cña nh÷ng bÒ mÆt ®· bÞ mßn, hµn nh÷ng vÕt nøt. -Bíc cuèi cïng gåm gia c«ng c¬ khÝ vµ nhiÖt luyÖn chi tiÕt sau khi phôc håi. -C¸c quy tr×nh c«ng nghÖ phôc håi chi tiÕt thêng do tõng xÝ nghiÖp lËp ra, cho nªn viÖc ¸p dông c¸c biÖn ph¸p söa ch÷a nh÷ng chi tiÕt cïng lo¹i sÏ phô thuéc vµo nhiÒu yÕu tè nh trang bÞ cña xëng , sè lîng c¸c chi tiÕt ph¶i söa ch÷a v.v.. ViÖc söa ch÷a c¸c chi tiÕt cã thÓ ®îc thùc hiÖn b»ng nhiÒu lo¹i, ®¾p kim lo¹i b»ng ph¬ng ph¸p m¹ ®iÖn, dïng hå quang ®iÖn b»ng c¸c dßng ®iÖn cao tÇn...C¸c chi tiÕt sau khi ®· ®îc söa ch÷a( tÊt c¶ c¸c chi tiÕt cßn sö dông ®îc gia c«ng l¹i hoÆc söa ch÷a cho phï hîp víi s¬ ®å cña qu¸ tr×nh c«ng nghÖ) ®Òu ®îc ®a sang ghÐp bé vµ l¾p r¸p (c¸c chi tiÕt chÝnh vµ c¸c th©n ®îc ®a trùc tiÕp sang l¾p ghÐp, nh÷ng chi tiÕt kh¸c ®îc ghÐp bé tríc khi l¾p r¸p). d.TiÕp nhËn m¸y bèc xóc sau khi söa ch÷a Khi tiÕp nhËn m¸y bèc xóc ®· ®îc söa ch÷a, cÇn xem xÐt c¸c bé phËn vµ nh÷ng chi tiÕt ®· söa l¹i, xem xÐt viÖc l¾p ghÐp chung cã ®óng hay kh«ng vµ xem xÐt toµn bé m¸y ®· hoµn h¶o cha Tríc khi nhËn m¸y ra khái xëng, ®¹i diÖn cña c¬ quan ®Æt hµng cÇn ph¶i lµm quen víi c¸c tµi liÖu cña m¸y nh lý lÞch, danh môc c¸c khuyÕt tËt cÇn söa ch÷a, c¸c biªn b¶n ch¹y rµ vµ thö nghiÖm c¸c ®éng c¬ trªn gi¸ vµ c¸c v¨n b¶n cho phÐp sö dông xÝch vµ d©y c¸p. Khi nhËn m¸y ®µo ë xÝ nghiÖp söa ch÷a, ngêi nhËn cÇn ph¶i kiÓm tra kü lìng c¸c c«ng viÖc söa ch÷a vµ tiÕn hµnh thö m¸y cã t¶I t¹i xÝ nghiÖp. Trong thêi gian tiÕp nhËn, bé phËn hµnh chÝnh cña xÝ nghiÖp söa ch÷a ph¶i cung cÊp cho ngêi nhËn m¸y nh÷ng dông cô vµ trang thiÕt bÞ cÇn thiÕt. Trong trêng hîp cÇn thiÕt ngêi nhËn cã quyÒn yªu cÇu xÝ nghiÖp söa ch÷a th¸o bÊt lú mét bé phËn hoÆc tæ m¸y nµo ®ã ®Ó kiÓm tra vµ ®¸nh gi¸ chÊt lîng cña viÖc söa ch÷a. ViÖc nhËn m¸y ®îc tiÕn hµnh theo thø tù sau : xem xÐt bÒ ngoµi m¸y , kh«ng thö t¶i, thö cã t¶i, xem xÐt l¹i sau khi ®· ch¹y thö m¸y, bè trÝ tiÕp nhËn sau khi söa ch÷a. -Xem xÐt bÒ ngoµi: M¸y ®· söa ch÷a ®îc tiÕn hµnh theo tõng bé phËn vµ tõng tæ m¸y. ë ®©y cÇn kiÓm tra sù ®ång bé cña c¸c bé phËn vµ c¸c tæ m¸y, ho¹t ®éng cña c¸c thiÕt bÞ b«i tr¬n, ®é l¾p r¸p chÝnh x¸c vµ viÖc b¶o ®¶m mèi liªn kÕt ë tÊt c¶ c¸c bé phËn vµ c¸c chi tiÕt riªng biÖt, ®é ghÐp chÆt cña c¸c n¾p hép gi¶m tèc... -Thö kh«ng t¶i: sau khi kh¾c phôc c¸c háng hãc ph¸t hiÖn trong qu¸ tr×nh xem xÐt míi cho m¸y bèc xóc ch¹y thö kh«ng t¶i. TiÕn hµnh kiÓm tra ®é ch¾c ch¾n cña c¸c mèi nèi ë c¸c bé phËn vµ c¸c chi tiÕt, sù rß gØ qua c¸c mèi nèi cña dÇu vµ nhiªn liÖu, c¸c èng dÉn cã bi uèn vµ bÞ vÕt nøt kh«ng, ®ång thêi kiÓm tra viÖc cÊp ®Òu ®Æn nhiªn liÖu vµo xi lanh ®éng c¬, ®é hoµn h¶o cña d©y måi löa, khe hë cña c¸c van. Sau ®ã kiÓm tra viÖc khëi ®éng cña ®éng c¬ khëi ®éng vµ ®éng c¬ diezen. Sau khi ®· kiÓm tra ®éng c¬ ch¹y kh«ng t¶i, ngêi ta ®ãng ly hîp chÝnh vµ kiÓm tra ho¹t ®éng cña c¸c hép gi¶m tèc . Hép gi¶m tèc lµm viÖc ph¶i ªm nhÑ, cho phÐp ån kh«ng ®¸ng kÓ. X¸c ®Þnh ®é khÝt cña d©y ®ai vµ guèc ma s¸t víi c¸c b¸nh ®ai chñ ®éng khi ®ãng vµ ®é më ®Òu theo toµn chu vi nh¶. §é lÖch t¬ng ®èi cña d©y ®ai so víi b¸nh ®ai cña ly hîp ma s¸t cho phÐp kh«ng qu¸ 3mm.§Æc biÖt cÇn chó ý ®Õn kh¶ n¨ng ®iÒu chØnh vµ ho¹t ®éng cña phanh. Mçi bé ly hîp ma s¸t cña bé phËn ®¶o chiÒu cÇn ®îc ®ãng tõ 8-10 lÇn sau ®ã míi h·m bµn quay. Khi ®· tiÕn hµnh kh¾c phôc ®îc c¸c sai sãt cÇn tiÕn hµnh thö kh«ng t¶i lÇn n÷a vµ kiÓm tra l¹ tÊt c¶ c¸c bé phËn, nÕu cã sù cè th× ph¶i kh¾c phôc. -Thö cã t¶i: Thö cã t¶i m¸y ®µo thêng tiÕn hµnh t¹i khu vùc thö hoÆc ë b·i cña xÝ nghiÖp söa ch÷a. Ngêi ta chÊt t¶i vµo gÇu m¸y bèc xóc vµ tiÕn hµnh nh÷ng c«ng viÖc chÝnh sau (nÕu thö ë khu vùc b·i vËt liÖu): n©ng vµ h¹ gÇu, cho m¸y di chuyÓn. KiÓm tra kü lìng tÝnh hoµn h¶o, ®é chÝnh x¸c an toµn cña tÊt c¶ c¸c bé phËn vµ viÖc ®iÒu khiÓn dÔ dµng. -Xem xÐt sau khi thö: sau khi ®· thö xong, ®a m¸y vÒ ph©n xëng l¾p r¸p cña xÝ nghiÖp söa ch÷a. ë ®©y tiÕn hµnh viÖc xem xÐt l¹i toµn bé c¸c bé phËn vµ c¸c tæ m¸y cña nã, söa l¹i c¸c sai lÖch råi s¬n l¹i m¸y. -Bè trÝ tiÕp nhËn m¸y sau khi söa ch÷a: sau khi ®· xem xÐt vµ söa xong ®é sai lÖch cña m¸y, cÇn lËp biªn b¶n giao nhËn, biªn b¶n nµy ®îc lËp thµnh hai b¶n cã ®¹i diÖn cña hai bªn ký vµo, mét bªn lµ ®¹i diÖn cho xÝ nghiÖp söa ch÷a, b¶n sao c¸c khuyÕt tËt, biªn b¶n thö nghiÖm ®éng c¬...Biªn b¶n giao nhËn. Trong c¸c tµi liÖu bµn giao cÇn ghi râ viÖc söa ch÷a sÏ chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ chÊt lîng m¸y trong thêi gian trong thêi h¹n b¶o hµnh kÓ tõ ngµy chñ m¸y nhËn ®îc sau khi söa ch÷a. Nh÷ng h háng x¶y ra trong thêi gian b¶o hµnh lµ do xÝ nghiÖp söa ch÷a chÞu tr¸ch nhiÖm. §Ó x¸c nhËn nguyªn nh©n h háng m¸y trong thêi gian b¶o hµnh, ngêi chñ m¸y ph¶i thµnh lËp mét tæ riªng cã sù tham cña ®¹i diÖn xÝ nghiÖp söa ch÷a. Tæ nµy sÏ lËp biªn b¶n x¸c lËp nguyªn nh©n h háng m¸y. Trong trêng hîp v¾ng mÆt ®¹i diÖn cña xÝ nghiÖp söa ch÷a sau 10 ngµy kÓ tõ khi göi giÊy mêi th× biªn b¶n vÉn ®îc lËp mµ kh«ng cÇn ®¹i diÖn cña xÝ nghiÖp söa ch÷a. Tæ nµy còng cÇn x¸c ®Þnh d¹ng söa ch÷a cÇn thiÕt vµ tr¸ch nhiÖm söa ch÷a ®ã thuéc vÒ ai. Trong trêng hîp v¾ng mÆt ®¹i diÖn cña xÝ nghiÖp söa ch÷a ngêi ta còng gi¶I quyÕt vÊn ®Ò chi phÝ mµ kh«ng cÇn ®Õn hä. IV-C¸c h­ háng th­êng gÆp trong m¸y bèc xóc. T×nh tr¹ng h háng Nguyªn nh©n C¸ch kh¾c phôc ThiÕt bÞ di chuyÓn Khi ®ãng c¬ cÊu di chuyÓn m¸y kh«ng ch¹y Li hîp cña trôc truyÒn ®éng bÞ háng. C¸c r¨ng truyÒn ®éng bÞ vì Ly hîp vÊu kh«ng ¨n khíp Thay thÕ ly hîp vÊu Thay vá ly hîp Thay thÕ hoÆc söa ch÷a kiÓm tra tr¹ng th¸i cña vÊu, tay ®IÒu khiÓn ly hîp vµ sù ghÐp nèi li hîp thay thÕ, thay thÕ c¸c chi tiÕt háng Sù di chuyÓn cña m¸y x¶y ra giËt côc C¸c b¸nh r¨ng dÉn ®éng bÞ vì Thay thÕ c¸c b¸nh r¨ng M¸y ®ang di chuyÓn tù nhiªn ngõng l¹i Khíp vÊu tù ®éng më KiÓm tra tr¹ng th¸i ®ãng ly hîp. §IÒu chØnh li hîp chi tiÕt nµo mßn th× thay thÕ HÖ thèng thuû lùc DÇu kh«ng ch¶y vµo m¸y b¬m Cã bät khi hót vµo b¬m XiÕt chÆt c¸c tÊm ®Öm hoÆc th¶y c¸c chi tiÕt sai quy c¸ch Th¸o rêi vµ röa s¹ch b»ng xang c¸c chi tiÕt. NÕu vÉn thÊy kÑt th× thay thÕ. BÒ mÆt cña bé khëi ®éng xï x× Lµm s¹ch bÒ mÆt b»ng giÊy r¸p sè “00” æ trôc ®Üa bÞ mßn Thay æ trôc Cho dÇu kh«ng ®óng lo¹i Thay dÇu ®óng quy ®Þnh ¸p lùc dÇu trong hÖ thèng mÊt hoµn toµn hoÆc tõng lóc HÕt dÇu trong thing chøa §æ dÇu vµo thing chøa ®Õn møc cÇn thiÕt Van cña ®Çu ph©n phèi ë vÞ trÝ trªn bÞ t¾c v× chÊt bÈn r¬i vµo gi÷a van cña èng ®Þnh híng Th¸o rêi van vµ lµm ít c¸c chi tiÕt, ®¸nh s¹ch bÒ mÆt b»ng bét mµI vµ giÊy r¸p sè”00” Qu¶ cÇu van l¾p kh«ng ®óng ®Õ, mÆt ®Õ van bÞ háng BÒ mÆt ®Õ van dïng bét nh·o. G«i-15mK ®Ó mµi nh½n, nÕu chi tiÕt nµo háng th× thay thÕ ¸p lùc dÇu trong hÖ thèng mÊt hoµn toµn hoÆc tõng lóc Kh«ng khÝ lät qua lç thñng vµo ®­êng èng Khö hÕt kh«ng khÝ trong hÖ thèng, xiÕt chÆt chç nèi ghÐp láng. Thay hoÆc söa ch÷a chç bÞ thñng cña ®­êng èng Møc dÇu trong thïng chøa d­íi møc cÇn thiÕt §æ thªm dÇu vµo KÑt c¸nh r« to m¸y b¬m Th¸o rêi b¬m vµ röa s¹ch c¸c chi tiÕt b»ng x¨ng Rß dÇu qua trôc quay chç nèi ghÐp XiÕt chÆt ®ai èc hoÆc thay thÕ vßng lãt Ch¶y dÇu tõ èng dÉn XiÕt chÆt t¹i chç ghÐp nèi hoÆc thay thÕ ®­êng èng Van ng­îc chiÒu kh«ng lµm viÖc Trong van cã dÝnh bôi bÈn Röa tÊt c¶ c¸c chi tiÕt van C¸c lç ë vá van bÞ háng §¸nh s¹ch c¸c lç ë vá b»ng mét thiÕt bÞ mµI nghiÒn h×nh c«n víi chÊt bét G«I-15mK Xy lanh lµm viÖc kh«ng hiÖu qu¶ Lß xo vµ bi bÞ háng Thay thÕ lß xo vµ æ bi bÞ háng §­êng èng chÝnh bÞ t¾c Th¸o c¸c èng dÉn ra khái xy lanh råi thæi xy lanh b»ng kh«ng khÝ, nÕu kh«ng thæi ®­îc th× dïng c¸ch ®¸nh s¹ch DÇu lät ra khái èng dÉn tõ van ®Õn xy lanh c«ng t¸c VÆn chÆt c¸c chç nèi c¸c chi tiÕt h­ háng Xy lanh bÞ mßn lµm gi¶m ¸p xuÊt Thay thÕ c¸c chi tiÕt mßn, khi cÇn thay toµn bé C¸c hiÖn t­îng h­ háng cña ®éng c¬ vµ c¸ch kh¾c phôc Kh«ng khëi ®éng ®­îc m¸y HiÖn t­îng vµ nguyªn nh©n h­ háng C¸ch kh¾c phôc 1.Do hÖ thèng nguyªn liÖu Van kÐt dÇu chøa mì Më van ra KÐt dÇu thiÕu hoÆc cha ®æ dÇu §æ dÇu ®Õn møc cÇn thiÕt Cã kh«ng khÝ lät vµo hÖ thèng dÇu ®èt X¶ hÕt khÝ ra §êng èng dÉn bÞ t¾c Th«ng ®êng èng Bé läc dÇu bÞ t¾c Röa s¹ch nÕu cÇn thay míi B¬m dÉn dÇu ®èt lµm viÖc yÕu KiÓm tra vµ söa ch÷a ¸p lùc dÇu qu¸ thÊp KiÓm ta miÖng phun dÇu 2.Do hÖ thèng ®Iön -Chç nèi d©y thiÕt bÞ ®iÖn bÞ háng KiÓm tra vµ söa ch÷a l¹i -C«ng suÊt cña ¾c quy kh«ng ®ñ Thay ¾c quy hoÆc ®Êu song song thªm ¾c quy n÷a -Cæ gãp ®iÖn hoÆc chæi than déng c¬ ®iÖn khëi ®éng tiÕp xóc kh«ng tèt KiÓm tra hoÆc thay chæi than, mµI b»ng cæ gãp ®iÖn. -B¸nh khÝa ®éng c¬ kh«ng ¨n vµo vµnh r¨ng b¸nh ®µ KhÏ quay trôc khuûu ®i mét chót 3.¸p lùc nÐn kh«ng ®ñ -XÐc m¨ng mßn qu¸ nhiÒu KiÓm tra, thay xÐc m¨ng -Van h¬i bÞ x× h¬i KiÓm tra nguyªn nh©n x× h¬i, rµ van h¬i hoÆc ®IÒu chØnh l¹i khe hë 4.NhiÖt ®é m¸y qu¸ thÊp hoÆc dÇu b«i tr¬n cã ®é nhít qu¸ lín Cho thªm níc nãng hoÆc dÇu m¸y b«i tr¬n nãng. Thay dÇu b«I tr¬n cã ®é nhít võa ph¶i §éng c¬ kh«ng ph¸t ra ®­îc c«ng suÊt quy ®Þnh Bé läc dÇu hoÆc bé läc khÝ bÞ t¾c Röa s¹ch Con ®éi hoÆc lß xo van bÞ háng Thay míi B¬m vßi phun cã sù cè KiÓm tra vµ kh¾c phôc sù cè Cha ®iÒu chØnh thêi gian phun råi HiÖu chØnh theo quy ®Þnh HÖ thèng dÇu ®èt cã kh«ng khÝ X¶ kh«ng khÝ ra ¸p lùc nÐn kh«ng ®ñ KiÓm tra van h¬i, rß h¬i hay xÐc m¨ng háng ®Ó söa ch÷a Van d­íi kÕt dÇu kh«ng më ®ñ- dÇu khã vµo Më hÕt van C¬ cÊu ®iÒu khiÓn bé ®iÒu tèc kh«ng tèt KiÓm tra, ®iÒu chØnh èng gi¶m ©m vµ èng x¶ h¬i bÞ t¾c Lau s¹ch sÏ Khe hë van n¹p, x¶ kh«ng chÝnh x¸c KiÓm tra ®iÒu chØnh l¹i §Çu xy lanh b¸m nhiÒu bôi than Th¸o ra lau bôi NhiÖt ®é m¸y qu¸ cao (nhiÖt ®é níc ra cao h¬n 90°C) KiÓm tra hÖ thèng lµm m¸t §éng c¬ quay kh«ng æn ®Þnh, kh«ng ®Òu Cã xy lanh kh«ng lµm viÖc hoÆc lµm viÖc yÕu KiÓm tra hÖ thèng b¬m , vßi phun Thêi gian phun ®Çu vµ lîng phun dÇu kh«ng gièng nhau §iÒu chØnh l¹i HÖ thèng cung cÊp dÇu ®èt cã kh«ng khÝ lät vµo X¶ hÕt khÝ ra èng dÉn dÇu bÞ dß, trong dÇu cã lÉn níc KiÓm tra ®êng èng vµ dÇu ®èt ¸p dông nÐn cña xy lanh kh«ng ®ñ hoÆc c¸c xy lanh cã kh¸c nhau KiÓm tra vµ söa ch÷a Bé ®iÒu tèc lµm viÖc kh«ng b×nh th­êng KiÓm tra vµ söa ch÷a ®­êng èng x¶ h¬i bÞ t¾c lµm cho viÖc x¶ h¬I t¨ng søc c¶n Lau chïi èng x¶ vµ èng tiªu ©m H¬I tõ ®éng c¬ bèc ra to¶ khãi §éng c¬ ch¹y b»ng dÇu Diezen cã khãi mµu tro nh¹t lµ m¸y lµm viÖc b×nh th­êng. Cã khãi xanh tøc lµ trong xy lanh cã dÇu nhên vµo buång ch¸y. Cã khãi ®en tøc lµ dÇu diezen nhiÒu qu¸ ch­a ®èt hÕt. Ph¶i kiÓm tra c¸c hiÖn t­îng kh«ng b×nh th­êng trªn ®Ó söa ch÷a Ngoµi c¸c h­ háng th­êng gÆp ë trªn th× trong qu¸ tr×nh lµm viÖc cña m¸y, c¸c thiÕt bÞ c«ng t¸c nh­ gÇu,cÇn lµ c¸c bé phËn trùc tiÕp t¸c ®éng vµo ®èi t­îng thi c«ng vµ chÞu lùc lín. Do vËy c¸c bé phËn nµy chÞu mµi mßn rÊt cao, cã thÓ bÞ søt, gÉy sau mét thêi gian lµm viÖc lµm gi¶m n¨ng suÊt cña m¸y. Ngoµi ra c¸c phÇn tö trong hÖ thèng thuû lùc nh­ b¬m thuû lùc, van ph©n phèi c¸c xy lanh thuû lùc vµ c¸c thiÕt bÞ ho¹t ®éng víi c­êng ®é cao liªn tôc trong suèt qu¸ tr×nh lµm viÖc cña m¸y.Sau mét thêi gian phôc vô c¸c thiÕt bÞ nµy bÞ mµi mßn, dÉn ®Õn rß rØ dÇu, gi¶m ¸p suÊt dÇu c«ng t¸c hoÆc cã thÓ mÊt h¼n dÉn ®Õn m¸y ho¹t ®éng kÐm hiÖu qu¶ hoÆc tª liÖt h¼n. Do vËy khi c¸c chi tiÕt, bé phËn trªn ®· hÕt tuæi thä, ta ph¶i cã biÖn ph¸p phôc håi, thiÕt kÕ, thay thÕ míi nh»m ®­a m¸y trë l¹i t×nh tr¹ng kü thuËt ban ®Çu tèt ®¹t hiÖu qu¶ cao. V- VËn chuyÓn m¸y bèc xóc 1> VËn chuyÓn b»ng c¸ch tù hµnh ChØ ®­îc vËn chuyÓn m¸y b»ng c¸ch tù hµnh ®èi víi c¸c m¸y cßn tèt l¾p trªn « t« m¸y kÐo b¸nh h¬i cã vËn tèc di chuyÓn lín h¬n 16 km/h. §ã lµ c¸c lo¹i cÇn trôc « t«, m¸y khoan trôc vµ c¸c lo¹i m¸y kh¸c ®Æt trªn « t«… §èi víi m¸y cã c¬ cÊu di chuyÓn b¸nh xÝch, chØ cho phÐp vËn hµnh b»ng c¸ch tù hµnh víi cù ly kh«ng qu¸ 10-15 km. Tuy vËy, còng kh«ng nªn vËn chuyÓn xe m¸y b¸nh xÝch b»ng c¸ch tù hµnh mµ tèt h¬n nªn dïng r¬ moãc chuyªn dïng ®Ó vËn chuyÓn. Tr­íc khi vËn chuyÓn gÇu xóc ph¶i ®­îc n©ng lªn vµ cè ®Þnh ë vÞ trÝ nµy. Xe m¸y vËn chuyÓn ph¶i tu©n theo h­íng dÉn sö dông ®èi víi lo¹i m¸y Êy. 2> VËn chuyÓn m¸y b»ng c¸c ph­¬ng tiÖn vËn chuyÓn. ChØ nªn vËn chuyÓn xe m¸y nÆng cã kÝch th­íc lín b»ng ph­¬ng tiÖn «t« nÕu nh­ kh«ng thÓ hoÆc kh«ng cã lîi khi dïng ph­¬ng tiÖn vËn t¶i kh¸c. Trong tr­êng hîp nµy, ph¶i ®­îc sù ®ång ý cña c¸c c¬ quan cã tr¸ch nhiÖm nh­ Côc C¶nh s¸t giao th«ng, Bé Giao th«ng vËn t¶i. NÕu nh­ träng t¶i cña xe nhá h¬n träng l­îng m¸y th× cÇn ph¶i th¸o m¸y ra tõng bé phËn. Khi ®Æt m¸y lªn thïng xe ph¶i sao cho ®­êng trôc cña nã trïng víi ®­êng trôc cña thïng xe. Ph¶i chÌn däc, chÌn ngang xe m¸y trªn thïng xe hoÆc ch»ng gi÷ trong qu¸ tr×nh vËn chuyÓn. VËn tèc vËn chuyÓn tuú thuéc ë tr¹ng th¸i ®­êng, song kh«ng v­ît qu¸ 15-25 km/h. Khi vËn chuyÓn m¸y b»ng ®­êng s¾t, ph¶i tu©n theo c¸c quy ®Þnh chung cña ngµnh ®­êng s¾t. Tµi liÖu tham kh¶o [1]. Vò ThÕ Léc, Vò Thanh B×nh: M¸y lµm ®Êt §¹i häc Giao th«ng vËn t¶i [2]. Sæ tay x©y dùng thuû ®iÖn – Tæng c«ng ty x©y dùng s«ng ®µ [3]. NguyÔn V¨n VÞnh: M¸y trôc vËn chuyÓn Nhµ xuÊt b¶n giao th«ng vËn t¶i [4]. Th¸i Hµ Phi: An toµn lao ®éng vµ m«i tr­êng Tr­êng §¹i häc Giao th«ng vËn t¶i [5]. NguyÔn §¨ng §iÖm: Söa ch÷a m¸y x©y dùng- xÕp dì vµ thiÕt kÕ x­ëng Nhµ xuÊt b¶n giao th«ng vËn t¶i [6]. NguyÔn §×nh ThuËn: Sö dông m¸y x©y dùng Nhµ xuÊt b¶n giao th«ng vËn t¶i [7]. NguyÔn V¨n LÉm, NguyÔn Träng HiÖp: ThiÕt kÕ chi tiÕt m¸y Nhµ xuÊt b¶n gi¸o dôc [8]. Vò §×nh Lai: Søc bÒn vËt liÖu Nhµ xuÊt b¶n Giao th«ng vËn t¶i [9]. NguyÔn §¾c Léc, Lª V¨n TiÕn, Ninh §øc Tèn,TrÇn Xu©n ViÖt Sæ tay c«ng nghÖ chÕ t¹o m¸y Nhµ xuÊt b¶n khoa häc kÜ thuËt [10]. R.P.Peurifoy,P.E; W.B.ledbetter,P.E; V.J.Schexnayder,P.E LËp kÕ ho¹ch, thiÕt bÞ vµ ph­¬ng ph¸p x©y dùng