Dạy học Ngữ văn bằng giáo án điện tử

PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ I. LỜI MỞ ĐẦU Ngày nay, vực là một điều tất yếu. Trong lĩnh vực giáo dục đào tạo, CNTT bước đầu đã được ứng dụng vào giảng dạy, học tập. Tuy nhiên, so với nhu cầu thực tiễn hiện nay, việc ứng dụng CNTT trong giáo dục còn rất hạn chế. Thực tế đó đòi hỏi cần phải nhanh chóng nâng cao chất lượng giảng dạy bằng cách phát huy những ưu thế của lĩnh vực CNTT, phải biết tận dụng nó, biến nó thành công cụ hiệu quả phục vụ cho sự nghiệp giáo dục. Thực tế cho thấy trong lĩnh vực giáo dục đào tạo (GD-ĐT), công nghệ thông tin có tác dụng mạnh mẽ, làm thay đổi nội dung, phương pháp dạy học,. CNTT là phương tiện để tiến tới “xã hội học tập”. Mặt khác, giáo dục và đào tạo đóng vai trò quan trọng thúc đẩy sự phát triển của CNTT thông qua việc cung cấp nguồn nhân lực cho CNTT. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng yêu cầu “đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong giáo dục đào tạo ở tất cả các cấp học, bậc học, ngành học theo hướng dẫn học CNTT như là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới phương pháp dạy học ở các môn”. Thực hiện tinh thần chỉ đạo trên, nhận thức được rằng, việc ứng dụng CNTT phục vụ cho việc đổi mới phương pháp dạy học là một trong những hướng tích cực nhất, hiệu quả nhất trong việc đổi mới phương pháp dạy học và chắc chắn sẽ được sử dụng rộng rãi trong nhà trường phổ thông trong một vài năm tới, tôi đã mạnh dạn tìm hiểu và đưa CNTT vào giảng dạy thí điểm một số tiết trong năm học trong các đợt sinh hoạt chuyên đề. Tuy nhiên, trong quá trình ứng dụng CNTT trong dạy học - nhất là đối với môn Ngữ văn - vẫn còn gặp không ít những khó khăn. Chính vì thế, trong đề tài này tôi xin trình bày một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học Ngữ văn có sự hỗ trợ của CNTT mà cụ thể là “Dạy học Ngữ văn bằng giáo án điện tử” để cùng trao đổi, thảo luận và đi đến những ý kiến thống nhất nhằm nâng cao chất lượng dạy học nói chung và dạy học Ngữ văn nói riêng trong thời gian tới. Mong nhận được sự động viên và góp ý của các thầy cô đồng nghiệp.

doc14 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 05/02/2013 | Lượt xem: 2072 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Dạy học Ngữ văn bằng giáo án điện tử, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
PhÇn I : §ÆT VÊN §Ò I. LêI Më §ÇU Ngµy nay, vùc lµ mét ®iÒu tÊt yÕu. Trong lÜnh vùc gi¸o dôc ®µo t¹o, CNTT b­íc ®Çu ®· ®­îc øng dông vµo gi¶ng d¹y, häc tËp. Tuy nhiªn, so víi nhu cÇu thùc tiÔn hiÖn nay, viÖc øng dông CNTT trong gi¸o dôc cßn rÊt h¹n chÕ. Thùc tÕ ®ã ®ßi hái cÇn ph¶i nhanh chãng n©ng cao chÊt l­îng gi¶ng d¹y b»ng c¸ch ph¸t huy nh÷ng ­u thÕ cña lÜnh vùc CNTT, ph¶i biÕt tËn dông nã, biÕn nã thµnh c«ng cô hiÖu qu¶ phôc vô cho sù nghiÖp gi¸o dôc. Thùc tÕ cho thÊy trong lÜnh vùc gi¸o dôc ®µo t¹o (GD-§T), c«ng nghÖ th«ng tin cã t¸c dông m¹nh mÏ, lµm thay ®æi néi dung, ph­¬ng ph¸p d¹y häc,. CNTT lµ ph­¬ng tiÖn ®Ó tiÕn tíi “x· héi häc tËp”. MÆt kh¸c, gi¸o dôc vµ ®µo t¹o ®ãng vai trß quan träng thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña CNTT th«ng qua viÖc cung cÊp nguån nh©n lùc cho CNTT. Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o còng yªu cÇu “®Èy m¹nh øng dông CNTT trong gi¸o dôc ®µo t¹o ë tÊt c¶ c¸c cÊp häc, bËc häc, ngµnh häc theo h­íng dÉn häc CNTT nh­ lµ mét c«ng cô hç trî ®¾c lùc nhÊt cho ®æi míi ph­¬ng ph¸p d¹y häc ë c¸c m«n”. Thùc hiÖn tinh thÇn chØ ®¹o trªn, nhËn thøc ®­îc r»ng, viÖc øng dông CNTT phôc vô cho viÖc ®æi míi ph­¬ng ph¸p d¹y häc lµ mét trong nh÷ng h­íng tÝch cùc nhÊt, hiÖu qu¶ nhÊt trong viÖc ®æi míi ph­¬ng ph¸p d¹y häc vµ ch¾c ch¾n sÏ ®­îc sö dông réng r·i trong nhµ tr­êng phæ th«ng trong mét vµi n¨m tíi, t«i ®· m¹nh d¹n t×m hiÓu vµ ®­a CNTT vµo gi¶ng d¹y thÝ ®iÓm mét sè tiÕt trong n¨m häc trong c¸c ®ît sinh ho¹t chuyªn ®Ò. Tuy nhiªn, trong qu¸ tr×nh øng dông CNTT trong d¹y häc - nhÊt lµ ®èi víi m«n Ng÷ v¨n - vÉn cßn gÆp kh«ng Ýt nh÷ng khã kh¨n. ChÝnh v× thÕ, trong ®Ò tµi nµy t«i xin tr×nh bµy mét sè biÖn ph¸p nh»m n©ng cao chÊt l­îng d¹y häc Ng÷ v¨n cã sù hç trî cña CNTT mµ cô thÓ lµ “D¹y häc Ng÷ v¨n b»ng gi¸o ¸n ®iÖn tö” ®Ó cïng trao ®æi, th¶o luËn vµ ®i ®Õn nh÷ng ý kiÕn thèng nhÊt nh»m n©ng cao chÊt l­îng d¹y häc nãi chung vµ d¹y häc Ng÷ v¨n nãi riªng trong thêi gian tíi. Mong nhËn ®­îc sù ®éng viªn vµ gãp ý cña c¸c thÇy c« ®ång nghiÖp. II. THùC TR¹NG CñA VÊN §Ò NGHI£N CøU: 1. Thùc tr¹ng: 1. 1. Cã thÓ nãi khã kh¨n lín nhÊt khi thùc hiÖn gi¸o ¸n ®iÖn tö (GA§T) ®ã lµ trang thiÕt bÞ, ph­¬ng tiÖn. MÆc dï trong xu thÕ CNTT ph¸t triÓn nh­ vò b·o hiÖn nay nh­ng viÖc trang bÞ nh÷ng ph­¬ng tiÖn gi¶ng d¹y nh­ m¸y tÝnh x¸ch tay, m¸y chiÕu ®a chøc n¨ng (Multimedia projector) vÉn cßn lµ mét yªu cÇu rÊt khã kh¨n víi c¸c nhµ tr­êng. 1.2. PhÇn lín c¸c gi¸o viªn ng¹i sö dông GA§T v× cho r»ng mÊt nhiÒu thêi gian ®Ó chuÈn bÞ mét bµi gi¶ng. ViÖc thùc hiÖn bµi gi¶ng mét c¸ch c«ng phu b»ng c¸c dÉn chøng sèng ®éng trªn c¸c slide lµ mét ®iÒu kh«ng ph¶i dÔ dµng víi nhiÒu gi¸o viªn. §Ó cã mét bµi gi¶ng nh­ thÕ ®ßi hái ph¶i mÊt nhiÒu thêi gian chuÈn bÞ trong khi sè tiÕt cña mçi gi¸o viªn trong tuÇn lµ kh¸ lín, trang thiÕt bÞ cßn thiÕu nªn gi¸o viªn Ýt khi nghÜ ®Õn ®iÒu nµy. Gi¸o viªn cßn ng¹i sö dông GA§T th× nhµ qu¶n lÝ gi¸o dôc còng ch­a mÆn mµ l¾m víi viÖc ®Çu t­ nh÷ng trang bÞ ®¾t tiÒn trªn cho d¹y häc. 1.3. Ngoµi kiÕn thøc chuyªn m«n, ®Ó thùc hiÖn ®­îc GA§T, gi¸o viªn cÇn ph¶i trang bÞ ®­îc cho m×nh nh÷ng kiÕn thøc c¨n b¶n vÒ vi tÝnh, sö dông thµnh th¹o phÇn mÒm Power Point, biÕt khai th¸c tµi liÖu phôc vô gi¶ng d¹y tõ nhiÒu nguån kh¸c nhau nh­ s­u tÇm trªn Internet, tõ c¸c ®Üa phim tµi liÖu… C«ng viÖc nµy ®ßi hái gi¸o viªn ph¶i cã niÒm ®am mª thËt sù víi c«ng viÖc, sù s¸ng t¹o, sù nh¹y bÐn, tÝnh thÈm mü ®Ó s¨n t×m t­ liÖu tõ nhiÒu nguån. Trong khi tr×nh ®é sö dông m¸y vi tÝnh, sö dông c¸c phÇn mÒm tiÖn Ých vµ khai th¸c th«ng tin tõ m¹ng internet cña ®a sè gi¸o viªn cßn h¹n chÕ th× ®©y còng lµ mét trë ng¹i kh«ng nhá ®Õn viÖc d¹y häc b»ng GA§T. 1.4. Mét sè gi¸o viªn b­íc ®Çu lµm quen víi viÖc so¹n gi¶ng b»ng GA§T nªn ch­a cã nh÷ng kinh nghiÖm xö lÝ sao cho bµi gi¶ng tèt nhÊt. NhiÒu bµi d¹y ®ang cßn qu¸ r­êm rµ, xa rêi néi dung hoÆc lµm gi¸n ®o¹n bµi häc do sö dông qu¸ nhiÒu hiÖu øng hoÆc h×nh ¶nh, phim minh häa cho nªn giê d¹y l¹i thiªn vÒ viÖc tr×nh diÔn nh÷ng kü x¶o tin häc. Ng­îc l¹i, nhiÒu bµi gi¶ng l¹i qu¸ ®¬n ®iÖu, s¬ sµi do ®ã kh«ng n©ng cao ®­îc chÊt l­îng giê d¹y. - NhiÒu tr­êng häc trªn ®Þa bµn huyÖn ®· ®­îc trang bÞ phßng m¸y vi tÝnh, tuy nhiªn hÇu nh­ ch­a cã tr­êng nµo m¹nh d¹n kÕt nèi internet - mÆc dï gi¸ c­íc hiÖn nay rÊt rÎ - v× rÊt nhiÒu “c¸i sî”. V× thÕ kh«ng nhËn thÊy ®­îc hiÖu qu¶ cña viÖc gi¶ng d¹y ë nh÷ng ®Þa ph­¬ng kh¸c, gi¸o viªn còng kh«ng cã ®iÒu kiÖn ®Ó t×m hiÓu vÒ kü n¨ng sö dông GA§T… ChÝnh v× nh÷ng khã kh¨n trªn mµ viÖc sö dông GA§T trong d¹y häc trªn ®Þa bµn huyÖn Hµ Trung cßn rÊt h¹n chÕ. Víi sè l­îng m¸y chiÕu ®a n¨ng trong ®Þa bµn huyÖn Ýt ái nh­ hiÖn nay th× viÖc ®a sè gi¸o viªn sö dông thµnh th¹o GA§T ®Ó d¹y häc lµ mét môc tiªu mµ cÇn ph¶i mét thêi gian n÷a míi cã thÓ ®¹t ®­îc. 2. KÕt qu¶ (hiÖu qu¶ cña thùc tr¹ng trªn): XuÊt ph¸t tõ nh÷ng thùc tÕ trªn, trong qu¸ tr×nh d¹y häc, t«i nhËn thÊy cã mét sè kÕt qu¶ sau: - Gi¸o viªn rÊt ng¹i sö dông GA§T. NhiÒu gi¸o viªn tá ra bi quan khi nh¾c ®Õn viÖc øng dông CNTT trong d¹y häc, thËm chÝ cã ng­êi cßn cho r»ng kh«ng thÓ lµm ®­îc. ChÝnh v× thÕ kh«ng ph¸t huy ®­îc tÝnh ­u viÖt cña GA§T trong d¹y häc. - ViÖc vËn dông nh÷ng ph­¬ng ph¸p d¹y häc míi trong nh÷ng n¨m võa qua còng ®· ®em l¹i nh÷ng kÕt qu¶ cao, song nh×n chung chÊt l­îng häc sinh ch­a thËt sù tèt, häc sinh nhanh nhí nh­ng còng nhanh quªn vµ trong m«n Ng÷ v¨n, c¸c em chØ häc ®­îc nh÷ng g× c¬ b¶n nhÊt chø ch­a cã sù ®Çu t­, t×m tßi nh÷ng tri thøc míi, ch­a thùc sù “hiÓu” vµ “c¶m” ®­îc néi dung v¨n b¶n. - RÊt nhiÒu häc sinh ch­a ®­îc tiÕp cËn víi c¸ch häc tËp míi vµ rÊt høng thó nµy. Cã thÓ nãi ®©y lµ mét thiÖt thßi cña c¸c em. Kh¶o s¸t hiÖu qu¶ tõ phÝa HS cho thÊy, nÕu sö dông ph­¬ng ph¸p d¹y häc truyÒn thèng víi phÊn tr¾ng b¶ng ®en th× hiÖu qu¶ mang l¹i dï cã cao song còng kh«ng ®ång ®Òu gi÷a c¸c líp, høng thó häc tËp cña häc sinh còng kh«ng cao. §©y lµ kÕt qu¶ thu ®­îc tõ häc sinh líp 8A, 8B tr­êng THCS Hµ Ch©u sau khi häc xong v¨n b¶n “Bµi to¸n d©n sè”: Líp SÜ sè Giái Kh¸ Trung b×nh YÕu - kÐm SL % SL % SL % SL % 8A 36 9 25 11 31 14 39 2 6 8B 37 7 19 8 22 18 49 4 11 Râ rµng kh«ng thÓ phñ nhËn thµnh c«ng cña c¸c ph­¬ng ph¸p d¹y häc truyÒn thèng song kÕt qu¶ kh¶o s¸t nh­ trªn lµ ch­a thùc sù ®ång ®Òu. PhÇn ii : GI¶I QUYÕT VÊN §Ò I. C¸C GI¶I PH¸P THùC HIÖN 1. Tham m­u cïng Tæ chuyªn m«n vµ Ban gi¸m hiÖu, ®Ò nghÞ c¸c cÊp qu¶n lÝ gi¸o dôc t¹o ®iÒu kiÖn trang bÞ nh÷ng thiÕt bÞ cÇn thiÕt cho viÖc thùc hiÖn GA§T nh­ m¸y tÝnh, m¸y chiÕu ®a n¨ng (Multimedia projector). 2. Tæ chøc mét sè buæi häc tËp vÒ c¸ch sö dông m¸y chiÕu, thiÕt lËp c¸c hiÖu øng trong PowerPoint cho gi¸o viªn ®Ó hä cã thÓ tù thiÕt kÕ GA§T cho m×nh. 3. T×m hiÓu vµ nghiªn cøu thªm nh÷ng kü n¨ng c¬ b¶n vµ n©ng cao trong viÖc sö dông GA§T ®Ó lµm phong phó thªm nh÷ng d¹ng bµi tËp kh¸c nhau. 4. Tham gia c¸c buæi thao gi¶ng ®Ó thu nhËn nh÷ng gãp ý ch©n thµnh tõ ®ång nghiÖp, tõ ®ã n©ng cao chÊt l­îng gi¶ng d¹y theo ph­¬ng ph¸p míi. 5. Th¨m dß vµ ®¸nh gi¸ chÊt l­îng häc sinh sau giê häc ®Ó n¾m b¾t ®­îc thùc chÊt chÊt l­îng cña c¸c em. T«i nghÜ r»ng, víi kh¶ n¨ng s­ ph¹m vèn cã céng thªm mét Ýt båi d­ìng vÒ kiÕn thøc tin häc, c¸c gi¸o viªn hoµn toµn cã thÓ thiÕt kÕ ®­îc bµi gi¶ng ®iÖn tö ®Ó thÓ hiÖn tèt h¬n ph­¬ng ph¸p s­ ph¹m, gãp phÇn ®æi míi ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y. II. c¸c biÖn ph¸p tæ chøc thùc hiÖn BiÖn ph¸p 1: Ngoµi kiÕn thøc chuyªn m«n cÇn ph¶i trang bÞ nh÷ng kiÕn thøc tin häc c¬ b¶n nhÊt: MÆc dï GA§T ch­a ®­îc c¸c tr­êng häc ®ãn nhËn réng r·i, ch­a thùc sù phæ biÕn nh­ng b­íc ®Çu nã ®· t¹o ra mét kh«ng khÝ häc tËp vµ lµm viÖc kh¸c h¼n c¸ch häc vµ c¸ch gi¶ng d¹y truyÒn thèng. Ph¶i ch¨ng viÖc d¹y b»ng gi¸o ¸n ®iÖn tö sÏ gióp ng­êi thÇy ®ì vÊt v¶ bëi v× chØ cÇn “click” chuét? Thùc ra, muèn click chuét ®Ó tiÕt d¹y thùc sù hiÖu qu¶ th× ng­êi d¹y còng ph¶i bá c«ng t×m hiÓu, lµm quen víi c¸ch gi¶ng bµi míi nµy. Cô thÓ, ng­êi thÇy cÇn ph¶i: Cã kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ sö dông m¸y tÝnh BiÕt sö dông phÇn mÒm tr×nh diÔn PowerPoint BiÕt c¸ch truy cËp vµ khai th¸c tµi nguyªn Internet. Cã kh¶ n¨ng sö dông mét phÇn mÒm chØnh söa ¶nh, lµm c¸c ¶nh ®éng, c¾t c¸c file ©m thanh … ®¬n gi¶n. BiÕt c¸ch sö dông projector Tho¹t nghe th× cã vÎ phøc t¹p nh­ng thùc sù ®Ó sö dông GA§T vµo gi¶ng d¹y cã b¾t buéc ph¶i thùc hiÖn hÕt nh÷ng yªu cÇu trªn? C©u tr¶ lêi lµ kh«ng. Tuú thuéc vµo tÝnh chÊt cña mçi m«n häc, mçi bµi häc mµ cã c¸c yªu cÇu kh¸c nhau ®­îc ®Æt ra cho gi¸o viªn. Tuy nhiªn nÕu ®¸p øng ®­îc hÕt c¸c yªu cÇu trªn th× thËt tuyÖt vêi, c¸c ho¹t ®éng cña gi¸o viªn trong giê d¹y sÏ rÊt phong phó vµ hÊp dÉn, l¹i tiÕt kiÖm ®­îc rÊt nhiÒu thêi gian chuÈn bÞ bµi. BiÖn ph¸p 2: Khai th¸c vµ xö lý th«ng tin, t­ liÖu phôc vô cho bµi gi¶ng: Tõ nh÷ng gi¸o ¸n ®­îc so¹n s½n trªn giÊy vµ ®­îc tr×nh bµy l¹i trªn b¶ng ®en lµm thÕ nµo ®Ó chóng trë thµnh c¸c GA§T ®­îc tr×nh bµy trªn m¸y chiÕu? §iÒu nµy ®ßi hái ng­êi thÇy ph¶i biÕt sö dông PowerPoint. §©y lµ mét phÇn mÒm n»m trong bé MS Office dïng ®Ó t¹o c¸c tr×nh diÔn ®a d¹ng trªn m¸y tÝnh. NÕu chØ dõng ë møc ®é gâ nh÷ng néi dung cÇn thiÕt céng thªm mét Ýt ®Þnh d¹ng vÒ mµu s¾c, font ch÷, thiÕt nghÜ gi¸o viªn nµo còng cã thÓ lµm ®­îc. Tuy nhiªn nÕu chØ cã thÕ th× chóng ta ch­a thùc sù khai th¸c hÕt søc m¹nh cña PowerPoint còng nh­ ch­a ph¸t huy hiÖu qu¶ cña ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y míi nµy. VÝ dô trong tiÕt ®äc – hiÓu v¨n b¶n “¤ng ®å”- líp 8, trong phÇn “T×m hiÓu chung”, sau khi yªu cÇu häc sinh tr×nh bµy nh÷ng hiÓu biÕt vÒ t¸c gi¶, gi¸o viªn cã thÓ chiÕu lªn mµn h×nh ch©n dung nhµ th¬ kÕt hîp thªm vµi lêi giíi thiÖu ng¾n gän sÏ lµm cho häc sinh h×nh dung râ h¬n vÒ t¸c gi¶; hoÆc thay v× gi¸o viªn hay häc sinh cÇm s¸ch ®Ó ®äc bµi th× b©y giê, trªn mµn h×nh hiÖn ra c¸c khæ th¬, bªn d­íi c¸c khæ th¬ lµ h×nh ¶nh «ng ®å ngåi cho ch÷ hoÆc ngåi lÎ loi mét m×nh gi÷a con phè ®«ng ®óc ng­êi qua l¹i. Giäng ®äc (ng©m) th¬ cña nghÖ sÜ nµo ®ã ®­îc thay cho lêi ®äc cña thÇy, cña trß. Ng­êi thÇy chØ cÇn khÐo lÐo dÉn d¾t häc sinh tiÕp cËn vÊn ®Ò. Víi h×nh thøc gi¶ng d¹y nh­ thÕ, ch¾c ch¾n häc sinh ®Òu c¶m nhËn ®­îc c¸i hay cña bµi th¬ còng nh­ c¶m nhËn ®­îc t×nh c¶m, nçi lßng cña t¸c gi¶. Nh÷ng t­ liÖu minh häa cho c¸c néi dung bµi häc t­¬ng ®èi nhiÒu trªn Internet. ThiÕt nghÜ, nÕu chØ cÇn bá chót thêi gian mµ cã ®­îc nh÷ng néi dung, h×nh ¶nh cÇn minh häa cho bµi gi¶ng th× ®ã lµ ®iÒu rÊt nªn lµm bëi lÏ nã võa cung cÊp cho chóng ta t­ liÖu bµi gi¶ng l¹i võa gióp ta n©ng cao kü n¨ng sö dông m¸y tÝnh. §iÒu nµy còng ®ång nghÜa víi viÖc gi¸o viªn cÇn biÕt c¸ch thøc truy cËp Internet ®Ó lÊy th«ng tin. Tuy nhiªn, kh«ng ph¶i h×nh ¶nh nµo chóng ta lÊy tõ Internet ®Òu tháa m·n ý muèn cña chóng ta. Ch¼ng h¹n, khi cÇn ®o¹n phim miªu t¶ vÒ hËu qu¶ cña sù bïng næ d©n sè trªn thÕ giíi ®Ó phôc vô cho bµi “Bµi to¸n d©n sè”, t«i cã truy cËp vµo Website cña Liªn Hîp Quèc (www.un.org ), t×m ®­îc rÊt nhiÒu phim t­ liÖu vÒ néi dung nµy vµ th­êng lµ dung l­îng cña mét bé phim dµi kho¶ng 5 - 10 phót. Do vËy vÊn ®Ò ®Æt ra lµ cÇn ph¶i chän ®o¹n phim nµo lµ phï hîp víi néi dung bµi d¹y vµ c¾t, ghÐp chóng sao cho chØ ng¾n kho¶ng 1 phót. §iÒu nµy cã thÓ lµm ®­îc dÔ dµng trong 5 phót víi sù trî gióp cña phÇn mÒm hç trî. §Ó cã ®­îc nh÷ng t­ liÖu trªn, gi¸o viªn cÇn ph¶i cã sù s­u tÇm vµ m¹ng internet lµ ®Þa chØ s­u tÇm phong phó nhÊt. C¸c b¹n cã thÓ s­u tÇm ®­îc rÊt nhiÒu tµi liÖu tõ c¸c ®Þa chØ nh­: www.tulieu.bachkim.vn; www.dayhoc.vn; www.dayhocintel.org hoÆc t×m kiÕm trong www.google.com víi tõ khãa thÝch hîp… BiÖn ph¸p 3: §­a c¸c t­ liÖu cÇn thiÕt vµo bµi d¹y: Khi ®· s­u tËp ®­îc nh÷ng t­ liÖu cÇn thiÕt cÇn ph¶i cã sù chän läc cÇn thiÕt ®Ó ®­a vµo bµi gi¶ng cña m×nh. Kh«ng nªn sö dông qu¸ nhiÒu h×nh ¶nh t­ liÖu mµ chØ sö dông ë møc ®é võa ph¶i ®Ó tr¸nh lµm ph©n t¸n sù tËp trung cña häc sinh. Sau khi ®­a h×nh ¶nh minh häa vµo bµi gi¶ng, thao t¸c c¬ b¶n nhÊt ®ßi hái ng­êi thÇy ph¶i n¾m ®­îc lµ c¸ch thiÕt lËp c¸c hiÖu øng ®Ó lµm cho bµi gi¶ng sinh ®éng, mang l¹i kh«ng khÝ häc tËp, gi¶ng d¹y míi mÎ. C¸c hiÖu øng cÇn ®­îc sö dông mét c¸ch võa ph¶i ®Ó kh«ng lµm ¶nh h­ëng ®Õn sù tiÕp thu kiÕn thøc cña häc sinh. Bªn c¹nh ®ã nÕu gi¸o viªn cã thÓ sö dông thµnh th¹o PowerPoint th× cßn cã thÓ thiÕt kÕ ®­îc nhiÒu kiÓu bµi tËp kh¸c nhau rÊt phong phó vµ hÊp dÉn nh­ trß ch¬i « ch÷, lùa chän ®¸p ¸n…b»ng viÖc sö dông c¸c hiÖu øng. Ngoµi ra, viÖc lµm nµy cßn gióp cho gi¸o viªn tiÕt kiÖm ®­îc thêi gian viÕt néi dung lªn b¶ng, néi dung hiÓn thÞ ®Õn ®©u, gi¸o viªn gi¶ng ®Õn ®ã, lµm cho thêi gian gi¶ng bµi nhiÒu h¬n, c¸c em häc sinh hiÓu bµi s©u h¬n. §Ó t¹o ®­îc hiÖu øng chØ cÇn chän ®èi t­îng cÇn ¸p dông hiÖu øng, chän Slide Show / Custom Animation… sau ®ã trong môc Add Effect chän hiÖu øng hîp lý råi chän c¸ch xuÊt hiÖn vµ thêi gian cho phï hîp víi néi dung. BiÖn ph¸p 4: Lµm phong phó thªm hÖ thèng bµi tËp: Khi ®· biÕt c¸ch sö dông PowerPoint mét c¸ch thµnh th¹o, gi¸o viªn cã thÓ dÔ dµng t¹o ra ®­îc rÊt nhiÒu c¸c d¹ng bµi tËp kh¸c nhau nhê viÖc sö dông c¸c hiÖu øng vÝ dô nh­ d¹ng bµi tËp lùa chän, trß ch¬i « ch÷… Trong bµi “Bµi to¸n d©n sè” t«i ®· thiÕt kÕ mét hÖ thèng bµi tËp tr¾c nghiÖm phôc vô cho phÇn cñng cè luyÖn tËp khiÕn cho häc sinh rÊt høng thó. Mét b¶ng gåm cã 6 lùa chän t­¬ng ®­¬ng víi 6 c©u hái. Häc sinh sÏ ph¶i lùa chän ngÉu nhiªn mµ kh«ng ®­îc biÕt tr­íc néi dung c©u hái. H×nh 1: B¶ng c©u hái ®Ó lùa chän Sau khi ®· chän mét c©u hái, gi¸o viªn click chuét vµo c©u mµ häc sinh chän, néi dung c©u hái vµ ®¸p ¸n ®Ó lùa chä míi hiÖn ra (thùc hiÖn b»ng siªu liªn kÕt - Hyperlink): H×nh 2: C©u hái vµ ®¸p ¸n Khi häc sinh nªu ra ®¸p ¸n lùa chän, gi¸o viªn click vµo ®¸p ¸n Êy. NÕu ®¸p ¸n Êy sai th× xuÊt hiÖn tÝn hiÖu b¸o sai bªn c¹nh ®¸p ¸n kÌm theo mét chuçi ©m thanh, sau ®ã tÝn hiÖu b¸o sai sÏ biÕn mÊt (dïng thñ thuËt tricker): TÝn hiÖu b¸o sai H×nh 3: §¸p ¸n sai NÕu ®¸p ¸n häc sinh chän lµ ®óng th× sÏ ph¸t tÝn hiÖu b¸o ®óng kÌm theo mét chuçi ©m thanh, tÝn hiÖu b¸o ®óng sÏ xuÊt hiÖn c¹nh ®¸p ¸n ®óng: TÝn hiÖu b¸o ®óng H×nh 4: §¸p ¸n ®óng BiÖn ph¸p 5: Linh ho¹t khi h­íng dÉn häc sinh häc tËp Bµi gi¶ng sau khi thiÕt kÕ sÏ ®­îc tr×nh chiÕu lªn mµn h×nh th«ng qua m¸y chiÕu. NghÜa lµ gi¸o viªn buéc ph¶i biÕt c¸ch sö dông nã. §©y lµ mét trong nh÷ng yªu cÇu b¾t buéc, chØ cÇn mét vµi thao t¸c l¾p m¸y chiÕu víi CPU cña m¸y tÝnh hoÆc kÕt nèi víi m¸y tÝnh x¸ch tay vµ ®iÒu chØnh ®é lín (zoom), ®é nÐt (sharpness) trªn mµn h×nh gi¸o viªn ch¾c h¼n sÏ cã mét bµi gi¶ng chÊt l­îng, häc trß sÏ cã kh«ng khÝ häc tho¶i m¸i h¬n. Thùc tÕ cho thÊy nhê GA§T mµ gi¸o viªn ®· t¹o ra mét kh«ng khÝ kh¸c h¼n so víi giê d¹y truyÒn thèng. Häc sinh sÏ tËp trung cao ®Ó nghe gi¶ng vµ t­ duy nhiÒu h¬n trong c¸c giê häc. Khi chuyÓn tõ bµi gi¶ng truyÒn thèng sang c¸c slide tr×nh diÔn, gi¸o viªn th­êng mang t­ t­ëng cña bµi gi¶ng cò ®Ó ¸p ®Æt vµo. NghÜa lµ sÏ tr×nh bµy tÊt c¶ nh÷ng g× m×nh nãi vµ viÕt vµo slide. §iÒu nµy hoµn toµn sai lÇm v× nh­ thÕ häc sinh sÏ cho r»ng gi¸o viªn chØ nãi nh÷ng ®iÒu trong s¸ch, kh«ng më réng c¸c kiÕn thøc ngoµi, ®ång thêi néi dung tr×nh chiÕu sÏ rÊt dµi, häc sinh khã cã thÓ ghi chÐp ®Çy ®ñ vµo vë ®Ó lµm tµi liÖu häc ë nhµ. V× thÕ chØ nªn coi slide lµ n¬i chØ chøa tªn bµi häc, c¸c ®Ò môc vµ c¸c ý chÝnh phôc vô cho bµi gi¶ng. NÕu slide cÇn h×nh ¶nh minh häa, gi¸o viªn nªn t×m kiÕm h×nh ¶nh ®Ó chÌn vµo. C«ng ®o¹n ®­a néi dung vµo gi¸o viªn còng nªn l­u ý ®Õn sè l­îng ch÷, mÇu s¾c, kÝch th­íc trªn c¸c slide. Nh×n vµo slide gi¸o viªn cã nhiÖm vô gi¶i thÝch kü cµng vµ më réng nã ra chø kh«ng ph¶i lµ ®äc c¸c dßng ch÷ trªn slide. NÕu ch­a quen víi c¸ch gi¶ng d¹y nµy, gi¸o viªn cã thÓ thÊy khã kh¨n trong viÖc x¸c ®Þnh xem slide tiÕp theo sÏ tr×nh bµy vÒ vÊn ®Ò g×. Kh«ng sao, ®Ó dÔ dµng lµm chñ qu¸ tr×nh ®iÒu khiÓn häc sinh, gi¸o viªn cã thÓ in ra mét b¶n cÇm tay (hand out) ®Ó võa gi¶ng võa nh×n vµo ®ã mµ x¸c ®Þnh vÊn ®Ò sÏ nãi tiÕp theo. BiÖn ph¸p 6: Sö dông GA§T kh«ng cã nghÜa gi¸o ¸n truyÒn thèng bÞ l·ng quªn. Trong gi¸o ¸n truyÒn thèng chóng ta tr×nh bµy tÊt c¶ néi dung bµi gi¶ng. VËy th× ®èi víi GA§T chØ gåm mét sè slide, c¸c slide chØ chøa tõ khãa, h×nh ¶nh… th× lµm thÕ nµo mµ GV cã thÓ quan s¸t hÕt c¸c vÊn ®Ò cÇn ®­îc gi¶ng? §Ó gi¶i quyÕt viÖc nµy, tèt nhÊt gi¸o viªn ph¶i x©y dùng cho m×nh mét ®Ò c­¬ng bµi gi¶ng. §Ò c­¬ng ghi râ sè tiÕt d¹y cña m«n häc, tªn bµi gi¶ng t­¬ng øng víi c¸c tiÕt häc néi dung cô thÓ sÏ ®­îc tr×nh bµy trong mçi tiÕt häc lµ g×? VÊn ®Ò nµo tr×nh bµy tr­íc, vÊn ®Ò nµo tr×nh bµy sau? VÊn ®Ò nµo cÇn ®­îc träng t©m vµ nhÊn m¹nh? Dµnh thêi gian cho tõng vÊn ®Ò lµ bao nhiªu? … Së dÜ cÇn chuÈn bÞ kü l­ìng nh­ vËy lµ v× nÕu tiÕt gi¶ng d¹y ®ã GV ch­a nãi hÕt néi dung c¸c slide hay ®· tr×nh bµy hÕt nh­ng thêi gian cßn thõa lµ ®ång nghÜa víi viÖc “ch¸y gi¸o ¸n” vµ kh«ng ®¶m b¶o ®­îc yªu cÇu cña bµi d¹y. KÕt hîp ®Ò c­¬ng nµy cïng mét b¶n in cÇm tay mét c¸ch hîp lý ch¾c ch¾n sÏ kh«ng m¾c ph¶i sù cè nµy. BiÖn ph¸p 7: KÕt hîp gi÷a tr×nh chiÕu vµ ghi b¶ng: MÆc dï nh÷ng néi dung c¬ b¶n ®· ®­îc gi¸o viªn tãm l­îc vµ tr×nh chiÕu trªn mµn chiÕu, tuy nhiªn nã l¹i kh«ng thÓ l­u l¹i ®­îc bè côc cña bµi d¹y bëi trong qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y c¸c slide ph¶i ®­îc tr×nh chiÕu nèi tiÕp nhau, do ®ã sau khi kÕt thóc bµi häc häc sinh cã thÓ sÏ ch­a h×nh dung l¹i ®­îc hÖ thèng kiÕn thøc cña bµi häc. Do vËy, song song víi qu¸ tr×nh tr×nh chiÕu, gi¸o viªn nªn ghi lªn b¶ng ®en nh÷ng tiªu ®Ò, ®Ò môc cña bµi häc ®Ó cuèi tiÕt häc häc sinh dÔ h×nh dung l¹i néi dung kiÕn thøc võa lÜnh héi. §ång thêi gi¸o viªn cã thÓ sö dông phÇn ghi b¶ng tãm t¾t nµy ®Ó yªu cÇu häc sinh tr×nh bµy cô thÓ l¹i néi dung cña tõng ý. §èi víi nh÷ng néi dung chÝnh cÇn ghi chÐp vµo vë, gi¸o viªn ®­a lªn mµn chiÕu vµ chiÕu chËm l¹i ®Ó häc sinh cã thÓ ghi chÐp l¹i nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n trªn dïng lµm t­ liÖu häc tËp ë nhµ. PhÇn iii : KÕt luËn 1. KÕt qu¶ nghiªn cøu: Sau mét qu¸ tr×nh nghiªn cøu vµ tËn dông c¸c ®ît tham gia chuyªn ®Ò ë cÊp côm, huyÖn ®Ó thö nghiÖm, t«i ®· thùc hiÖn ®­îc 2 tiÕt Ng÷ v¨n b»ng GA§T t¹i tr­êng THCS Hµ Th¸i (v¨n b¶n “Bµi to¸n d©n sè”) vµ tr­êng THCS ThÞ TrÊn (v¨n b¶n “¤ng ®å”), sau tiÕt d¹y, t«i ®· cïng c¸c ®ång chÝ chuyªn viªn phßng Gi¸o dôc vµ §µo t¹o, c¸c ®ång chÝ cèt c¸n bé m«n cña c¸c tr­êng trong huyÖn th¶o luËn, gãp ý, rót kinh nghiÖm vµ ®i ®Õn nhËn xÐt thèng nhÊt: GA§T ®· gãp phÇn c¶i tiÕn râ rÖt chÊt l­îng häc tËp cña häc sinh vµ n©ng cao chÊt l­îng nghiÖp vô cña gi¸o viªn. ChÊt l­îng kh¶o s¸t häc sinh sau tiÕt d¹y ë hai tr­êng kh¸c nhau ®· cho thÊy viÖc sö dông GA§T ®· gãp phÇn n©ng cao chÊt l­îng ®¹i trµ cña häc sinh, chÊt l­îng häc tËp cña häc sinh còng ®ång ®Òu h¬n. Cô thÓ: Tr­êng Líp SÜ sè Giái Kh¸ Trung b×nh YÕu - kÐm SL % SL % SL % SL % THCS Hµ Th¸i 8A 38 8 21,1 15 39,5 13 34,2 2 5,3 THCS ThÞ TrÊn 8A 27 5 18,5 8 21,6 11 40,7 3 11,1 2. KiÕn nghÞ, ®Ò xuÊt: a. Víi nhµ tr­êng: - Tham m­u víi cÊp ñy, chÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng vµ c¸c cÊp qu¶n lý gi¸o dôc ®Ó t¨ng c­êng thªm c¸c trang thiÕt bÞ hiÖn ®¹i phôc vô cho gi¸o dôc. - Cã biÖn ph¸p tÝch cùc khuyÕn khÝch c¸n bé gi¸o viªn tù häc tËp n©ng cao tr×nh ®é tin häc vµ x©y dùng ý thøc vËn dông CNTT vµo d¹y häc. b. Víi Phßng Gi¸o dôc vµ §µo t¹o: - T¨ng c­êng c¸c ®ît tËp huÊn chuyªn ®Ò vÒ GA§T trªn ®Þa bµn huyÖn ®Ó häc hái vµ n©ng cao kü n¨ng sö dông. - Tham m­u víi c¸c cÊp qu¶n lý, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi vÒ trang thiÕt bÞ, c¬ së vËt chÊt cho c¸c tr­êng trong huyÖn, cÇn cã nh÷ng chÝnh s¸ch ­u tiªn ®Çu t­ cho nh÷ng ®¬n vÞ cã thµnh tÝch gi¸o dôc cao trong n¨m häc, coi ®ã nh­ lµ mét phÇn th­ëng xøng ®¸ng cho c¶ qu¸ tr×nh gi¸o dôc cña ®¬n vÞ. Trªn thùc tÕ, viÖc øng dông s¸ng kiÕn nµy míi chØ trong mét ph¹m vi hÑp, v× thÕ còng ch­a thÓ ®¸nh gi¸ ®­îc toµn diÖn vµ chÝnh x¸c nhÊt nh÷ng ­u ®iÓm vµ h¹n chÕ cña viÖc øng dông CNTT trong d¹y häc. V× vËy, t«i rÊt mong nhËn ®­îc sù cæ vò ®éng viªn cïng nh÷ng lêi gãp ý ch©n thµnh tõ c¸c thÇy c« ®ång nghiÖp ®Ó s¸ng kiÕn ngµy mét hoµn thiÖn h¬n. Hµ Ch©u, ngµy 29 th¸ng 03 n¨m 2008. Môc lôc Trang PhÇn I. §Æt vÊn ®Ò Lêi më ®Çu: 1 Thùc tr¹ng cña vÊn ®Ò nghiªn cøu 2 Thùc tr¹ng 2 KÕt qu¶ (hiÖu qu¶ cña thùc tr¹ng) 3 PhÇn II. Gi¶i quyÕt vÊn ®Ò C¸c gi¶i ph¸p thùc hiÖn 5 C¸c biÖn ph¸p tæ chøc thùc hiÖn 5 Trang bÞ nh÷ng kiÕn thøc tin häc c¬ b¶n 5 Khai th¸c vµ xö lý th«ng tin 6 §­a c¸c t­ liÖu vµo bµi d¹y 7 Lµm phong phó thªm hÖ thèng bµi tËp 8 Linh ho¹t khi ®iÒu khiÓn häc sinh häc tËp 10 KÕt hîp gi÷a GA§T vµ gi¸o ¸n truyÒn thèng 10 KÕt hîp gi÷a tr×nh chiÕu vµ ghi b¶ng 11 PhÇn III. KÕt luËn 1. KÕt qu¶ nghiªn cøu 12 2. KiÕn nghÞ, ®Ò xuÊt 12

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docDạy học Ngữ văn bằng giáo án điện tử.doc