Dạy kiểu bài cung cấp lý thuyết về từ loại qua phân môn luyện từ và câu lớp 3

Mở đầu Nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy trong nhà trường nói chung và cho bậc tiểu học nói riêng, hiện nay vấn đề cải cách giảng dạy là mối quan tâm chúng của toàn xã hội. Đã có nhiều những cải cách giảng dạy mới được đưa vào giảng dạy ở trường học. Chính sự đổi mới phương pháp giáo dục ở bậc Tiểu học sẽ góp phần quan trọng cho việc thực hiện mục tiêu đào tạo của ngành giáo dục là đào tạo con người mới, con người lao động tự chủ, năng động, sáng tạo, có kỷ luật, có năng suất cao trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Xu hướng đối mới của phương pháp dạy học ở bậc tiểu học là làm sao để giáo viên không chỉ là người truyền thụ kiến thức, mà còn là người tổ chức, định hướng cho học sinh hoạt động, để học sinh huy động vốn hiểu biết để chiếm lĩnh tri thức mới. Làm sao để người thầy là người chỉ đạo, học sinh hoạt động tích cực nhiều hơn. Trong phạm vi môn Tiếng việt ở Tiểu học nhiều cơ hội về phương pháp, về nội dung kiến thức được đặt ra từ thực tế lên lớp, đòi hỏi mỗi giáo viên phải tìm lời giải đáp nhằm phục vụ yêu cầu giảng dạy. Xuất phát từ mục đích đó mà trong từng môn học, tiết học, cần phải biết vận dụng, kết hợp, đưa vào những phương pháp dạy học sao cho phù hợp, đấy là vấn đề thiết thực hưởng ứng cuộc vận động sâu rộng trong toàn ngành về đổi mới phương pháp dạy học ở Tiểu học. 1- Lý do chọn đề tài: 1.1/ Hiện nay để hội nhập với các nước trong khu vực và trên thế giới đòi hỏi Bộ giáo dục và đào tạo triển khai đổi mới toàn diện và đồng bộ giáo dục - đào tạo. Xu hướng phát triển chương trình và đổi mới về sách giáo khoa của giáo dục phổ thông nói chung, ở Tiểu học nói riêng theo 4 cột trụ giáo dục của thế kỷ XXI do UNESCO đề xướng: Học để biết, học để làm, học để cùng chung sống và học để tự khẳng định mình. Chương trình Tiểu học mới nhằm kế thừa và phát triển những thành tựu, khắc phục những tồn tại của chương trình cũ. Đây là chương trình sẽ được áp dụng thống nhất trong cả nước để góp phần thực hiện bình đẳng trong giáo dục. Cùng với những đổi mới về nội dung dạy học là sự đổi mới về phương pháp dạy học và tăng cường thời lượng dạy học ở tiết học nhằm khuyến khích các trường, lớp dạy học nhiều hơn 5 buổi trên tuần tiến tới dạy 2 buổi trên ngày. Chương trình tiểu học 2000 tập trung vào cách học điều này đòi hỏi phải đổi mới cấu trúc và cách thể hiện nội dung sách giáo khoa. Những dấu hiệu đổi mới phương pháp dạy học là học sinh phải hoạt động. Như vậy, nội dung học rất đơn giản đòi hỏi người học phải tự tìm tòi khám phá, chiếm lĩnh và vận dụng. Chương trình giáo dục Tiểu học khuyến khích giáo viên phải sử dụng đúng lúc, đúng mức, đúng chỗ các phương pháp dạy học truyền thống cũng như các phương pháp dạy học hiện đại. Để phát huy tối đa các mặt mạnh và từng phương pháp sự phối hợp các phương pháp dạy học, đổi mới đồng bộ về nội dung, về sách và thiết bị dạy học về nâng cao trình độ của giáo viên 1.2/ Khái niệm ngữ pháp mang tính trừu tượng và khái quát cao. Việc tìm hiểu vốn từ của học sinh Tiểu học là việc làm cần thiết. Luyện từ và câu là một phân môn khó, ít lôi cuốn học sinh Tiểu học. Đây chính là khó khăn trong qúa trình hình thành ngữ pháp ở học sinh. Quá trình hình thành các khái niệm ngữ pháp cũng đồng thời là quá trình học sinh nắm những thao tác tư duy. Những học sinh gặp khó khăn trong việc tách ý nghĩa ngữ pháp của từ ra khỏi ý nghĩa của từ vựng của nó, không đối chiếu được từ và tập hợp được chúng một nhóm theo những dấu hiệu nội dung, bản chất sẽ gặp khó khăn trong việc hình thành khái niệm và sẽ bị mắc lỗi. Để học sinh nắm được những khái niệm ngữ pháp thuận lợi cần đảm bảo nguyên tắc thống nhất giữa hình thức và nội dung khi dạy ngữ pháp đây cũng là một vấn đề khó đối với giáo viên, phải làm thế nào để giúp học sinh nhận ra được dấu hiệu nội dung và dấu hiệu hình thức của hiện tượng ngữ pháp được nghiên cứu đồng thời nắm được chức năng của nó trong lời nới. Việc hình thành kỹ năng nghe, đọc, nói, viết là một mục tiêu của phân môn luyện từ và câu giúp cho học sinh có điều kiện và phương tiện cần thiết trong học tập. Việc hình thành kỹ năng này là chìa khoá cho sự phát triển nhận thức đúng đắn. Nắm được ngôn ngữ lời nói cũng là điều thiết yếu của việc hình thành tích cực xã hội hoá của nhân cách. Mục đích dạy luyện từ và câu cũng nhằm trang bị cho học sinh những hiểu biết về từ vựng, ngữ pháp để thực hiện tư tưởng, tình cảm trong hình thức nói và viết. Kết quả học tập củ học sinh phản ánh chất lượng của một nền giáo dục để học sinh học tốt thì giáo viên phải dạy tốt. Trên cơ sở nắm vững nội dung chương trình người giáo viên tổ chức cho học sinh tiến hành hoạt động học để chiếm những tri thức. Như vậy, mỗi giáo viên phải tự biến quá trình dạy học của giáo viên thành quá trình tự học của học sinh, biết dạy học sinh cách học và tự học. Điều đó đòi hỏi mỗi giáo viên phải có một trình độ sư phạm lành nghề, luôn luôn tìm tòi, sáng tạo, có phát kiến mới trong dạy học, nắm vững nội dung kiến thức lớp mình, trang bị cho mình một kiến thức và phương pháp dạy học nhằm phát huy tính năng động và chủ động của học sinh, tạo cho học sinh khả năng làm việc độc lập và tự giải quyết các tình huống nảy sinh trong cuộc sống. 1.3/ Để thực hiện được kết quả dạy học như mong muốn, phù hợp với xu thế hiện đại của thế giới thì chương trình Tiếng việt năm 2000 đã đổi mới. Theo quan niệm mới thì chương trình tiểu học là sự cụ thể hoá mục tiêu giáo dục tiểu học bằng một kế hoạch hoạt động sư phạm. Mục tiêu cuối cùng của chương trình Tiểu học năm 2000 nhằm đem lại. - Chất lượng mới cho phổ cập tiểu học trong đó tập trung vào: + Các kỹ năng cơ bản về đọc, viết, tính toán và các cơ sở ban đầu + Trình độ học tập toàn diện, thiết thực ở Tiểu học. + Các năng lực chủ chốt để bước đầu thích ứng với cuộc sống. - Phương pháp học tập dựa trên các hoạt động tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh nhằm: Thay đổi cơ bản về cách dạy thụ động hiện nay; nâng cao hiệu quả đào tạo con người, đặc biệt về phương pháp suy nghĩ, làm việc khoa học đổi mới và sáng tạo. - Góp phần bước đầu hình thành và phát triển hệ thống giá trị con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và hội nhập quốc tế. Dạy Tiếng việt trong đó có luyện từ và câu thông qua hoạt động giao tiếp nhằm đạt được mục tiêu đề ra là một trong những nguyên tắc chỉ đạo của việc xây dựng chương trình mới vì vậy để khắc phục những hạn chế của chương trình cũ và đáp ứng những yêu cầu của xã hội Bộ GD&ĐT đã chủ trương soạn thảo và đưa vào nhà trường bộ sách giáo khoa mới và chương trình 2000 trong đó có sách giáo khoa môn Tiếng việt và được thực hiện dạy trên khắp đất nước. Là người làm công tác quản lý bản thân tôi thấy cần phải tìm hiểu và nắm vững nội dung chương trình, sách giáo khoa đặc biệt là chương trình 2000 để trang bị ngày càng nhiều hơn cho mình vốn kiến thức từ đó thực hiện tốt công tác quản lý nhằm đạt được mục tiêu, yêu cầu của chương trình mới đề ra. Qua việc tìm hiểu nội dung sách giáo khoa đặc biệt là phân môn luyện từ và câu lớp 4 bản thân tôi cũng được trao đổi thêm vốn kiến thức Tiếng việt có thêm những nhận định cụ thể (Ưu điểm, tồn tại) của sách giáo khoa để bộ sách hoàn thiện hơn. Với lýdo cơ bản trên đây nên tôi đã chọn đề tài: “Dạy kiểu bài cung cấp lý thuyết về từ loại qua phân môn luyện từ và câu lớp 3 - Chương trình năm 2000”. Qua nghiên cứu đề tài này bản thân đã định ra được mục đích sau: + Tìm hiểu nội dung luyện từ và câu chương trình lớp 3 để thấy được sự thay đổi so với chương trình 165 tuần kể cả nội dung cấu trúc phương pháp. + So sánh nội dung giữa các lớp trong cùng một chương trình để thấy tính liên tục và sự kế thừa các nội dung Tiếng việt ở các lớp tiểu học. + Thấy được những ưu điểm, những bất cập, bất hợp lý (nếu có) của sách giáo khoa Tiếng việt chương trình 2000 và đề ra phương pháp dạy học phù hợp với mục đích yêu cầu của từng bài học.

doc38 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 05/02/2013 | Lượt xem: 2924 | Lượt tải: 3download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Dạy kiểu bài cung cấp lý thuyết về từ loại qua phân môn luyện từ và câu lớp 3, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
o ®Ó ng­êi thÇy lµ ng­êi chØ ®¹o, häc sinh ho¹t ®éng tÝch cùc nhiÒu h¬n. Trong ph¹m vi m«n TiÕng viÖt ë TiÓu häc nhiÒu c¬ héi vÒ ph­¬ng ph¸p, vÒ néi dung kiÕn thøc ®­îc ®Æt ra tõ thùc tÕ lªn líp, ®ßi hái mçi gi¸o viªn ph¶i t×m lêi gi¶i ®¸p nh»m phôc vô yªu cÇu gi¶ng d¹y. XuÊt ph¸t tõ môc ®Ých ®ã mµ trong tõng m«n häc, tiÕt häc, cÇn ph¶i biÕt vËn dông, kÕt hîp, ®­a vµo nh÷ng ph­¬ng ph¸p d¹y häc sao cho phï hîp, ®Êy lµ vÊn ®Ò thiÕt thùc h­ëng øng cuéc vËn ®éng s©u réng trong toµn ngµnh vÒ ®æi míi ph­¬ng ph¸p d¹y häc ë TiÓu häc. 1- Lý do chän ®Ò tµi: 1.1/ HiÖn nay ®Ó héi nhËp víi c¸c n­íc trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi ®ßi hái Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o triÓn khai ®æi míi toµn diÖn vµ ®ång bé gi¸o dôc - ®µo t¹o. Xu h­íng ph¸t triÓn ch­¬ng tr×nh vµ ®æi míi vÒ s¸ch gi¸o khoa cña gi¸o dôc phæ th«ng nãi chung, ë TiÓu häc nãi riªng theo 4 cét trô gi¸o dôc cña thÕ kû XXI do UNESCO ®Ò x­íng: Häc ®Ó biÕt, häc ®Ó lµm, häc ®Ó cïng chung sèng vµ häc ®Ó tù kh¼ng ®Þnh m×nh. Ch­¬ng tr×nh TiÓu häc míi nh»m kÕ thõa vµ ph¸t triÓn nh÷ng thµnh tùu, kh¾c phôc nh÷ng tån t¹i cña ch­¬ng tr×nh cò. §©y lµ ch­¬ng tr×nh sÏ ®­îc ¸p dông thèng nhÊt trong c¶ n­íc ®Ó gãp phÇn thùc hiÖn b×nh ®¼ng trong gi¸o dôc. Cïng víi nh÷ng ®æi míi vÒ néi dung d¹y häc lµ sù ®æi míi vÒ ph­¬ng ph¸p d¹y häc vµ t¨ng c­êng thêi l­îng d¹y häc ë tiÕt häc nh»m khuyÕn khÝch c¸c tr­êng, líp d¹y häc nhiÒu h¬n 5 buæi trªn tuÇn tiÕn tíi d¹y 2 buæi trªn ngµy. Ch­¬ng tr×nh tiÓu häc 2000 tËp trung vµo c¸ch häc ®iÒu nµy ®ßi hái ph¶i ®æi míi cÊu tróc vµ c¸ch thÓ hiÖn néi dung s¸ch gi¸o khoa. Nh÷ng dÊu hiÖu ®æi míi ph­¬ng ph¸p d¹y häc lµ häc sinh ph¶i ho¹t ®éng. Nh­ vËy, néi dung häc rÊt ®¬n gi¶n ®ßi hái ng­êi häc ph¶i tù t×m tßi kh¸m ph¸, chiÕm lÜnh vµ vËn dông. Ch­¬ng tr×nh gi¸o dôc TiÓu häc khuyÕn khÝch gi¸o viªn ph¶i sö dông ®óng lóc, ®óng møc, ®óng chç c¸c ph­¬ng ph¸p d¹y häc truyÒn thèng còng nh­ c¸c ph­¬ng ph¸p d¹y häc hiÖn ®¹i. §Ó ph¸t huy tèi ®a c¸c mÆt m¹nh vµ tõng ph­¬ng ph¸p sù phèi hîp c¸c ph­¬ng ph¸p d¹y häc, ®æi míi ®ång bé vÒ néi dung, vÒ s¸ch vµ thiÕt bÞ d¹y häc vÒ n©ng cao tr×nh ®é cña gi¸o viªn… 1.2/ Kh¸i niÖm ng÷ ph¸p mang tÝnh trõu t­îng vµ kh¸i qu¸t cao. ViÖc t×m hiÓu vèn tõ cña häc sinh TiÓu häc lµ viÖc lµm cÇn thiÕt. LuyÖn tõ vµ c©u lµ mét ph©n m«n khã, Ýt l«i cuèn häc sinh TiÓu häc. §©y chÝnh lµ khã kh¨n trong qóa tr×nh h×nh thµnh ng÷ ph¸p ë häc sinh. Qu¸ tr×nh h×nh thµnh c¸c kh¸i niÖm ng÷ ph¸p còng ®ång thêi lµ qu¸ tr×nh häc sinh n¾m nh÷ng thao t¸c t­ duy. Nh÷ng häc sinh gÆp khã kh¨n trong viÖc t¸ch ý nghÜa ng÷ ph¸p cña tõ ra khái ý nghÜa cña tõ vùng cña nã, kh«ng ®èi chiÕu ®­îc tõ vµ tËp hîp ®­îc chóng mét nhãm theo nh÷ng dÊu hiÖu néi dung, b¶n chÊt sÏ gÆp khã kh¨n trong viÖc h×nh thµnh kh¸i niÖm vµ sÏ bÞ m¾c lçi. §Ó häc sinh n¾m ®­îc nh÷ng kh¸i niÖm ng÷ ph¸p thuËn lîi cÇn ®¶m b¶o nguyªn t¾c thèng nhÊt gi÷a h×nh thøc vµ néi dung khi d¹y ng÷ ph¸p ®©y còng lµ mét vÊn ®Ò khã ®èi víi gi¸o viªn, ph¶i lµm thÕ nµo ®Ó gióp häc sinh nhËn ra ®­îc dÊu hiÖu néi dung vµ dÊu hiÖu h×nh thøc cña hiÖn t­îng ng÷ ph¸p ®­îc nghiªn cøu ®ång thêi n¾m ®­îc chøc n¨ng cña nã trong lêi níi. ViÖc h×nh thµnh kü n¨ng nghe, ®äc, nãi, viÕt lµ mét môc tiªu cña ph©n m«n luyÖn tõ vµ c©u gióp cho häc sinh cã ®iÒu kiÖn vµ ph­¬ng tiÖn cÇn thiÕt trong häc tËp. ViÖc h×nh thµnh kü n¨ng nµy lµ ch×a kho¸ cho sù ph¸t triÓn nhËn thøc ®óng ®¾n. N¾m ®­îc ng«n ng÷ lêi nãi còng lµ ®iÒu thiÕt yÕu cña viÖc h×nh thµnh tÝch cùc x· héi ho¸ cña nh©n c¸ch. Môc ®Ých d¹y luyÖn tõ vµ c©u còng nh»m trang bÞ cho häc sinh nh÷ng hiÓu biÕt vÒ tõ vùng, ng÷ ph¸p ®Ó thùc hiÖn t­ t­ëng, t×nh c¶m trong h×nh thøc nãi vµ viÕt. KÕt qu¶ häc tËp cñ häc sinh ph¶n ¸nh chÊt l­îng cña mét nÒn gi¸o dôc ®Ó häc sinh häc tèt th× gi¸o viªn ph¶i d¹y tèt. Trªn c¬ së n¾m v÷ng néi dung ch­¬ng tr×nh ng­êi gi¸o viªn tæ chøc cho häc sinh tiÕn hµnh ho¹t ®éng häc ®Ó chiÕm nh÷ng tri thøc. Nh­ vËy, mçi gi¸o viªn ph¶i tù biÕn qu¸ tr×nh d¹y häc cña gi¸o viªn thµnh qu¸ tr×nh tù häc cña häc sinh, biÕt d¹y häc sinh c¸ch häc vµ tù häc. §iÒu ®ã ®ßi hái mçi gi¸o viªn ph¶i cã mét tr×nh ®é s­ ph¹m lµnh nghÒ, lu«n lu«n t×m tßi, s¸ng t¹o, cã ph¸t kiÕn míi trong d¹y häc, n¾m v÷ng néi dung kiÕn thøc líp m×nh, trang bÞ cho m×nh mét kiÕn thøc vµ ph­¬ng ph¸p d¹y häc nh»m ph¸t huy tÝnh n¨ng ®éng vµ chñ ®éng cña häc sinh, t¹o cho häc sinh kh¶ n¨ng lµm viÖc ®éc lËp vµ tù gi¶i quyÕt c¸c t×nh huèng n¶y sinh trong cuéc sèng. 1.3/ §Ó thùc hiÖn ®­îc kÕt qu¶ d¹y häc nh­ mong muèn, phï hîp víi xu thÕ hiÖn ®¹i cña thÕ giíi th× ch­¬ng tr×nh TiÕng viÖt n¨m 2000 ®· ®æi míi. Theo quan niÖm míi th× ch­¬ng tr×nh tiÓu häc lµ sù cô thÓ ho¸ môc tiªu gi¸o dôc tiÓu häc b»ng mét kÕ ho¹ch ho¹t ®éng s­ ph¹m. Môc tiªu cuèi cïng cña ch­¬ng tr×nh TiÓu häc n¨m 2000 nh»m ®em l¹i. - ChÊt l­îng míi cho phæ cËp tiÓu häc trong ®ã tËp trung vµo: + C¸c kü n¨ng c¬ b¶n vÒ ®äc, viÕt, tÝnh to¸n vµ c¸c c¬ së ban ®Çu + Tr×nh ®é häc tËp toµn diÖn, thiÕt thùc ë TiÓu häc. + C¸c n¨ng lùc chñ chèt ®Ó b­íc ®Çu thÝch øng víi cuéc sèng. - Ph­¬ng ph¸p häc tËp dùa trªn c¸c ho¹t ®éng tÝch cùc chñ ®éng, s¸ng t¹o cña häc sinh nh»m: Thay ®æi c¬ b¶n vÒ c¸ch d¹y thô ®éng hiÖn nay; n©ng cao hiÖu qu¶ ®µo t¹o con ng­êi, ®Æc biÖt vÒ ph­¬ng ph¸p suy nghÜ, lµm viÖc khoa häc ®æi míi vµ s¸ng t¹o. - Gãp phÇn b­íc ®Çu h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn hÖ thèng gi¸ trÞ con ng­êi ViÖt Nam x· héi chñ nghÜa phôc vô sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc vµ héi nhËp quèc tÕ. D¹y TiÕng viÖt trong ®ã cã luyÖn tõ vµ c©u th«ng qua ho¹t ®éng giao tiÕp nh»m ®¹t ®­îc môc tiªu ®Ò ra lµ mét trong nh÷ng nguyªn t¾c chØ ®¹o cña viÖc x©y dùng ch­¬ng tr×nh míi v× vËy ®Ó kh¾c phôc nh÷ng h¹n chÕ cña ch­¬ng tr×nh cò vµ ®¸p øng nh÷ng yªu cÇu cña x· héi Bé GD&§T ®· chñ tr­¬ng so¹n th¶o vµ ®­a vµo nhµ tr­êng bé s¸ch gi¸o khoa míi vµ ch­¬ng tr×nh 2000 trong ®ã cã s¸ch gi¸o khoa m«n TiÕng viÖt vµ ®­îc thùc hiÖn d¹y trªn kh¾p ®Êt n­íc. Lµ ng­êi lµm c«ng t¸c qu¶n lý b¶n th©n t«i thÊy cÇn ph¶i t×m hiÓu vµ n¾m v÷ng néi dung ch­¬ng tr×nh, s¸ch gi¸o khoa ®Æc biÖt lµ ch­¬ng tr×nh 2000 ®Ó trang bÞ ngµy cµng nhiÒu h¬n cho m×nh vèn kiÕn thøc tõ ®ã thùc hiÖn tèt c«ng t¸c qu¶n lý nh»m ®¹t ®­îc môc tiªu, yªu cÇu cña ch­¬ng tr×nh míi ®Ò ra. Qua viÖc t×m hiÓu néi dung s¸ch gi¸o khoa ®Æc biÖt lµ ph©n m«n luyÖn tõ vµ c©u líp 4 b¶n th©n t«i còng ®­îc trao ®æi thªm vèn kiÕn thøc TiÕng viÖt cã thªm nh÷ng nhËn ®Þnh cô thÓ (¦u ®iÓm, tån t¹i) cña s¸ch gi¸o khoa ®Ó bé s¸ch hoµn thiÖn h¬n. Víi lýdo c¬ b¶n trªn ®©y nªn t«i ®· chän ®Ò tµi: “D¹y kiÓu bµi cung cÊp lý thuyÕt vÒ tõ lo¹i qua ph©n m«n luyÖn tõ vµ c©u líp 3 - Ch­¬ng tr×nh n¨m 2000”. Qua nghiªn cøu ®Ò tµi nµy b¶n th©n ®· ®Þnh ra ®­îc môc ®Ých sau: + T×m hiÓu néi dung luyÖn tõ vµ c©u ch­¬ng tr×nh líp 3 ®Ó thÊy ®­îc sù thay ®æi so víi ch­¬ng tr×nh 165 tuÇn kÓ c¶ néi dung cÊu tróc ph­¬ng ph¸p. + So s¸nh néi dung gi÷a c¸c líp trong cïng mét ch­¬ng tr×nh ®Ó thÊy tÝnh liªn tôc vµ sù kÕ thõa c¸c néi dung TiÕng viÖt ë c¸c líp tiÓu häc. + ThÊy ®­îc nh÷ng ­u ®iÓm, nh÷ng bÊt cËp, bÊt hîp lý (nÕu cã) cña s¸ch gi¸o khoa TiÕng viÖt ch­¬ng tr×nh 2000 vµ ®Ò ra ph­¬ng ph¸p d¹y häc phï hîp víi môc ®Ých yªu cÇu cña tõng bµi häc. 2/ Giíi h¹n, ph¹m vi nghiªn cøu: §Ò tµi t×m hiÓu néi dung “D¹y kiÓu bµi cung cÊp lý thuyÕt vÒ tõ lo¹i qua ph©n m«n luyÖn tõ vµ c©u líp 3 - ch­¬ng tr×nh n¨m 2000” vÒ cÊu tróc ch­¬ng tr×nh, néi dung d¹y häc hÖ thèng bµi tËp, cÊu t¹o bµi häc (cã so s¸nh, ®èi chiÕu víi ph­¬ng ph¸p¬ ë ch­¬ng tr×nh 165 tuÇn). §Ó tµi t×m hiÓu quy tr×nh vµ ph­¬ng ph¸p d¹y tõ lo¹i trong ph©n m«n luyÖn tõ vµ c©u cho häc sinh líp 3 trong s¸ch gi¸o viªn ch­¬ng tr×nh n¨m 2000 3/ NhiÖm vô nghiªn cøu ®Ò tµi: Trong ®Ò tµi nµy b¶n th©n ®Ò ra nhiÖm vô sau ®©y: - T×m hiÓu néi dung vÒ tõ lo¹i trong ph©n m«n luyÖn tõ vµ c©u trong s¸ch gi¸o khoa vµ s¸ch gi¸o viªn TiÕng viÖt líp 3 ch­¬ng tr×nh 2000. - B­íc ®Çu ®Ò xuÊt ý kiÕn vÒ néi dung vµ ph­¬ng ph¸p d¹y häc tõ lo¹i trong ph©n m«n luyÖn tõ vµ c©u líp 3 ch­¬ng tr×nh 2000. - D¹y thùc nghiÖm 2 tiÕt ®Ó b­íc ®Çu ®¸nh gi¸ vÒ tÝnh kh¶ thi cña quy tr×nh (vµ gãp phÇn ®¸nh gi¸ vÒ néi dung) d¹y kiÓu bµi tõ lo¹i trong ph©n m«n luyÖn tõ vµ c©u cho häc sinh líp 3 ch­¬ng tr×nh 2000. 4/ §èi t­îng nghiªn cøu: - Häc sinh líp 3A - tr­êng tiÓu häc Thanh Thuû-Thanh Ch­¬ng - NghÖ an - Gi¸o viªn d¹y líp 3 Tr­êng tiÓu häc Thanh Thuû - Thanh Ch­¬ng - NghÖ an 5/ Thêi gian nghiªn cøu: Tõ 01/11/2005 ®Õn 15/01/2005 6/ Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu: 6.1/ Thu thËp, nghiªn cøu vµ xö lý c¸c tµi liÖu d¹y häc trong ch­¬ng tr×nh TiÕng viÖt TiÓu häc míi vµ ch­¬ng tr×nh c¶i c¸ch gi¸o dôc cã liªn quan ®Õn vÊn ®Ò tõ lo¹i trong luyÖn tõ vµ vµ c©u líp 3 bao gåm: - S¸ch gi¸o khoa TiÕng viÖt líp 3 ch­¬ng tr×nh 2000 tËp 1, 2 - Tµi liÖu h­íng dÉn d¹y häc TiÕng viÖt 3 ch­¬ng tr×nh 2000 tËp 1, 2 - SGK vµ s¸ch h­íng dÉn TiÕng viÖt 3, líp 5 ch­¬ng tr×nh 2000. - S¸ch gi¸o khoa vµ s¸ch h­íng dÉn TiÕng viÖt líp 3, líp 4, líp 5 ch­¬ng tr×nh c¶i c¸ch gi¸o dôc. - Ph­¬ng ph¸p d¹y häc TiÕng viÖt ë bËc tiÓu häc - S¸ch gi¸o khoa TiÕng viÖt ë bËc tiÓu häc hiÖn hµnh vµ ch­¬ng tr×nh TiÕng viÖt ë bËc tiÓu häc sau n¨m 2000. - Ch­¬ng tr×nh tiÓu häc n¨m 2000 vµ dù th¶o ch­¬ng tr×nh tiÓu häc. 6.2/ Ph­¬ng ph¸p ®èi chiÕu, so s¸nh. §èi chiÕu so s¸nh néi dung TiÕng viÖt 3 ch­¬ng tr×nh 2000 vµ s¸ch TiÕng viÖt 3 ch­¬ng tr×nh 165 tuÇn. 6.3/ T×m hiÓu thùc tÕ d¹y häc ch­¬ng tr×nh míi T×m hiÓu thùc tÕ d¹y häc ch­¬ng tr×nh míi kiÓu bµi tõ lo¹i ph©n m«n luyÖn tõ vµ c©u ë tr­êng tiÓu häc Thanh Thuû - Thanh Ch­¬ng - N.An 6.4/ D¹y thùc nghiÖm: TiÕn hµnh so¹n vµ d¹y thùc nghiÖm 2 bµi Bµi 1: Chñ ®iÓm “Trªn ®åi c¸nh ­íc m¬” tuÇn 9 Bµi: §éng tõ Bµi 2: Chñ ®iÓm “Cã chÝ th× nªn” tuÇn 11 Bµi: LuyÖn tËp vÒ ®éng tõ Néi dung chÝnh Ch­¬ng I C¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn cña ®Ò tµi 1/ C¬ së lý luËn: - Trong ®iÒu kiÖn ®Êt n­íc ®ang ngµy cµng ph¸t triÓn, ®æi míi, viÖc ®µo t¹o mét líp ng­êi míi biÕt sö dông thµnh th¹o, ®iªu luyÖn ng«n ng÷ ®Ó diÔn ®¹t c¸i míi, s¸ng t¹o cña t­ duy lµ cÇn thiÕt. Ng«n ng÷ lµ c«ng cô cña t­ duy, t­ duy lµ hiÖn thùc trùc tiÕp cña ng«n ng÷. ViÖc rÌn luyÖn ng«n ng÷ g¾n liÒn víi viÖc rÌn luyÖn t­ duy. Qu¸ tr×nh chiÕm lÜnh TiÕng viÖt v¨n ho¸ ë häc sinh lµ qu¸ tr×nh dÇn dÇn th«ng hiÓu cÊu tróc TiÕng viÖt, trªn c¬ së ®ã h×nh thµnh kü n¨ng, kü x¶o. - Trong d¹y häc ph©n m«n luyÖn tõ vµ c©u, gi¸o viªn t¹o cho häc sinh sö dông tèt c¸c ph­¬ng ph¸p t­ duy nh­: Ph©n tÝch, tæng hîp, trõu t­îng ho¸, kh¸i qu¸t ho¸. TiÕng viÖt cã vÞ trÝ ngang hµng víi c¸c ng«n ng÷ ph¸t triÓn kh¸c trªn thÕ giíi, v× thÕ vÞ trÝ, vai trß cña TiÕng viÖt ngµy cµng ®­îc kh¼ng ®Þnh vµ ®Ò cao. TiÕng viÖt lµ ng«n ng÷, lµ ph­¬ng tiÖn giao tiÕp quan träng nhÊt cña x· héi. §ång thêi thÓ hiÖn chÊt liÖu nghÖ thuËt ng­êi viÕt, lµ c«ng cô nhËn thøc, t­ duy cña con ng­êi, lµ ph­¬ng tiÖn tæ chøc vµ ph¸t triÓn cña x· héi. Do vËy TiÕng viÖt ®­îc ®­a vµo d¹y häc trong tÊt c¶ c¸c cÊp häc víi l­îng kiÕn thøc vµ thêi gian nhiÒu. §©y lµ m«n häc quan träng trong qu¸ tr×nh gióp häc sinh cã thÓ sö dông TiÕng viÖt nh­ mét ph­¬ng tiÖn s¾c bÐn ®Ó giao tiÕp. - M«n TiÕng viÖt lµ mét trong nh÷ng bé m«n trong nhµ tr­êng nªn ph¶i ®­îc thùc hiÖn theo nguyªn t¾c gi¸o dôc häc. Nguyªn t¾c d¹y vµv häc TiÕng viÖt ph¶i cô thÓ ho¸ môc tiªu vµ nguyªn t¾c d¹y häc nãi chung vµo bé m«n cu¶ m×nh. Ngoµi ra, viÖc d¹y tõ lo¹i trong ph©n m«n luyÖn tõ vµ c©u cho häc sinh cÇn dùa trªn c¬ së quy luËt chi phèi qu¸ tr×nh d¹y häc TiÕng viÖt. Bëi v×, m«n TiÕng viÖt cã nh÷ng quy luËt riªng ®­îc kh¸i qu¸t tõ thùc tiÔn d¹y häc bé m«n nµy. Trªn c¬ së nh÷ng quy luËt nguyªn t¾c ®Ó ®Ò ra mét ph­¬ng ph¸p d¹y häc còng nh­ c¸ch tæ chøc qu¸ tr×nh d¹y vµ TiÕng viÖt x¸c ®Þnh néi dung d¹y häc cô thÓ h¬n, khoa häc h¬n. - Sù ph¸t triÓn t©m lý ë tõng løa tuæi, tõng giai ®o¹n cã liªn quan ®Õn viÖc tiÕp nhËn tiÕng mÑ ®Î. Ph­¬ng ph¸p d¹y häc TiÕng viÖt ®· vËn dông quy luËt tiÕp thu tri thøc, h×nh thµnh kü n¨ng, kü x¶o cña häc sinh TiÓu häc vµo bé m«n cña m×nh. ë giai ®o¹n ®Çu cña bËc tiÓu häc, tri gi¸c cña trÎ mang tÝnh ®¹i thÓ, Ýt ®i s©u vµo chi tiÕt mang tÝnh kh«ng chñ ®Þnh, ph©n biÖt ®èi t­îng ch­a chÝnh x¸c. V× vËy trong d¹y häc gi¸o viªn cÇn sö dông ®å dïng trùc quan, tµi liÖu häc sinh ®éng, tæ chøc nhiÒu h×nh thøc d¹y häc phong phó, hÊp hÉn. 1.1/ Môc tiªu m«n TiÕng viÖt ch­¬ng tr×nh 2000: Gi¸o dôc trong nhµ tr­êng tiÓu häc hiÖn nay nhÊn m¹nh môc ®Ých ®µo t¹o con ng­êi ph¸t triÓn toµn diÖn: Cã ®øc, cã tµi, cã kh¶ n¨ng thÝch øng víi cuéc sèng. Môc tiªu cña m«n TiÕng viÖt ë nhµ tr­êng tiÓu häc nãi chung lµ: a/ H×nh thµnh vµ ph¸t triÓn c¸c kü n¨ng nghe - nãi - ®äc - viÕt cho häc sinh nh»m gióp c¸c em sö dông TiÕng viÖt cã hiÖu qu¶ trong häc tËp vµ giao tiÕp ë gia ®×nh, nhµ tr­êng vµ x· héi. b/ Gãp phÇn cïng víi m«n häc kh¸c ph¸t triÓn n¨ng lùc t­ duy cho häc sinh. c/ Trang bÞ cho häc sinh nh÷ng hiÓu biÕt ban ®Çu vÒ v¨n häc, v¨n ho¸ vµ ng«n ng÷ v¨n ho¸ th«ng qua mét sè s¸ng t¸c v¨n häc vµ mét sè lo¹i v¨n b¶n kh¸c cña ViÖt Nam vµ thÕ giíi, nh»m h×nh thµnh ë c¸c em nhu cÇu th­ëng thøc c¸i ®Ñp, kh¶ n¨ng rung c¶m tr­íc c¸i ®Ñp, nh÷ng buån vui, yªu ghÐt cña con ng­êi. d/ Gãp phÇn h×nh thµnh nhËn thøc, t×nh c¶m, th¸i ®é vµ hµnh vi ®óng ®¾n cña con ng­êi ViÖt Nam hiÖn ®¹i trong quan hÖ gia ®×nh vµ x· héi. So víi ch­¬ng tr×nh c¶i c¸ch gi¸o dôc, môc tiªu ch­¬ng tr×nh 2000 ®­îc diÔn ®¹t sóc tÝch, râ rµng, dÔ hiÓu, dÔ nhí h¬n. ë môc tiªu thø nhÊ, c¸c so¹n gi¶ng ®· ®Æc biÖt chó träng viÖc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn c¸c kü n¨ng lêi nãi, kü n¨ng giao tiÕp, ë môc tiªu hai ®· ®­îc hiÓu vµ ph¸t triÓn c¶ t­ duy l«gÝc lÉn t­ duy trõu t­îng. Ch­¬ng tr×nh TiÕng viÖt TiÓu häc n¨m 2000 ®Æc biÖt chó träng nhiÖm vô h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn 4 kü n¨ng sö dông TiÕng viÖt. Ph¸t triÓn 4 kü n¨ng lêi nãi lµm c¬ së ®Ó ph¸t triÓn t­ duy cho trÎ vµ gióp trÎ sö dông tèt TiÕng viÖt trong giao tiÕp. So víi ch­¬ng tr×nh c¶i c¸ch gi¸o dôc, ch­¬ng tr×nh 2000 tuy vÉn coi träng c¸c kü n¨ng nghe, ®äc, nãi, viÕt nh÷ng ®· chó ý ®óng møc h¬n tíi nhiÖm vô rÌn luyÖn c¸c kü n¨ng nghe, nãi. C¸c bµi tËp thùc hµnh trong ch­¬ng tr×nh cã nhiÒu c¸i míi nh­: TËp ®ãng vai, tËp ph¸t biÓu ý kiÕn, nãi viÕt theo t­ëng t­îng, trÝ nhí. Ch­¬ng tr×nh c¶i c¸ch gi¸o dôc cã chó ý d¹y giao tiÕp vµ h×nh hµnh ph¸t triÓn c¸c kü n¨ng lêi nãi nh­ng sù chó ý ch­a ®Çy ®ñ, ®óng møc vµ coi nhÑ viÖc rÌn luyÖn kü n¨ng nghe, nãi. Cô thÓ lµ nÆng vÒ d¹y lý thuyÕt, ch­a cã bµi tËp d¹y cho häc sinh biÕt nghe, tæ chøc d¹y nãi häc sinh nãi ch­a tèt, kü n¨ng ®äc ®­îc rÌn qua c¸c bµi tËp ®äc song chó ý ®Õn sè l­îng bµi h¬n lµ chÊt l­îng, ®äc diÔn c¶m cã ®­îc d¹y song dùa vµo kinh nghiÖm cña mçi gi¸o viªn ch­a cã bµi tËp d¹y cho häc sinh ®äc thÇm, ®äc l­ít, n¾m ý. Kü n¨ng viÕt ®­îc d¹y nhiÒu ë c¸c d¹ng bµi tËp lµm v¨n song l¹i cã xu h­íng chØ chó ý ®Õn nh÷ng thÓ v¨n mang s¾c th¸i nghÖ thuËt…. Ch­¬ng tr×nh 2000 ®¹t ®­îc môc tiªu rÌn luyÖn kü n¨ng lªn hµng ®Çu nh­ng kh«ng coi nhÑ viÖc d¹y tri thøc TiÕng viÖt. Nh÷ng tri thøc ®­îc chän läc ®­a vµo ch­¬ng tr×nh lµ nh÷ng tri thøc lµm c¬ së cho viÖc h×nh thµnh kü n¨ng, ®ång thêi còng cung cÊp cho häc sinh mét sè vèn ban ®Çu ®Ó c¸c em n¾m v÷ng vµng häc lªn cÊp 2, chuÈn bÞ cho viÖc phæ cËp THCS ë ViÖt Nam vµo n¨m 2010. 1.2/ Nguyªn t¾c x©y dùng ch­¬ng tr×nh: Bé m«n TiÕng viÖt tong nhµ tr­êng tiÓu häc lµ sù kÕt hîp cña 6 ph©n m«n tõng ph©n m«n ®Òu tu©n theo nguyªn t¾c d¹y häc nãi chung… Song viÖc chØ ®¹o x©y dùng ch­¬ng tr×nh TiÕng viÖt 2000 tu©n theo 3 nguyªn t¾c chñ yÕu lµ: Nguyªn t¾c d¹y häc TiÕng viÖt th«ng qua ho¹t ®éng giao tiÕp; Nguyªn t¾c tËn dông nh÷ng kinh nghiÖm sö dông TiÕng viÖt cña häc sinh; Nguyªn t¾c tÝch hîp. D¹y TiÕng viÖt ph¶i qua ho¹t ®éng giao tiÕp th× nãi, nghe, ®äc, viÕt lµ 4 kü n¨ng giao tiÕp chØ ®­îc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn th«ng qua giao tiÕp mµ kh«ng thÓ qua con ®­êng nµo kh¸c. ViÖc lùa chän néi dung ch­¬ng tr×nh ®· coi träng quan ®iÓm “dung hoµ” tøc lµ ®­a vµo ch­¬ng tr×nh s¸ch gi¸o khoa nh÷ng v¨n b¶n cã s½n ®Ó rÌn kü n¨ng tiÕp nhËn vµ s¶n sinh v¨n b¶n, ®ång thêi vÉn cã mét tû lÖ cÇn thiÕt nh÷ng bµi d¹y g¾n víi nh÷ng t×nh huèng giao tiÕp tù nhiªn mµ vÉn lµ ®iÓn h×nh vµ giµu tÝnh s­ ph¹m. Dùa trªn mèi quan hÖ qua l¹i gi÷a 2 qu¸ tr×nh lÜnh héi vµ s¶n sinh v¨n b¶n trong giao tiÕp, ch­¬ng tr×nh s¾p xÕp néi dung häc ®äc, häc viÕt song song víi néi dung häc nghe, häc nãi ë tÊt c¶ c¸c líp. Néi dung häc ®äc, häc viÕt chiÕm tû lÖ cao h¬n s¬ víi néi dung häc nghe, häc nãi ë c¸c líp 1, 2, 3 néi dung häc nghe chiÕm tû lÖ cao h¬n so víi néi dung häc nghe, nãi ë líp 4, 5. Sù s¾p xÕp ®ã cã dông ý: Dïng h×nh thøc giao tiÕp b»ng lêi (nghe nãi) lµm c¬ së ®Ó häc c¸ch giao tiÕp b»ng ch÷ (®äc, viÕt) sau ®ã dïng h×nh thøc giao tiÕp b»ng ch÷ lµm c¬ së ®Ó hoµn thiÖn h×nh thøc giao tiÕp b»ng lêi Nh÷ng häc sinh coi TiÕng viÖt lµ tiÕng mÑ ®Î b­íc vµo líp 1 ®· cã trong hµnh trang mét sè vèn tõ, mét sè kiÓu c©u, quy t¾c giao tiÕp vµ c¸c em ®· biÕt sö dông chóng trong giao tiÕp ë møc tù gi¸c cßn thÊp, gi¸o viªn d¹y TiÕng viÖt trong nhµ tr­êng TiÓu häc kh«ng thÓ quen ®Æc ®iÓm nµy ®Ó khai th¸c c¸i vèn mµ trÎ ®· cã. M«n TiÕng viÖt ®Æc biÕt chó träng d¹y TiÕng viÖt tÝch hîp víi d¹y v¨n ho¸ c¸c bµi häc dïng ng÷ ®iÖu lµ c¸c t¸c ph¶am hay ®o¹n trÝch t¸c phÈm v¨n häc cã gi¸ trÞ néi dung nghÖ thuËt cao. Nhê ®ã trÎ em b­íc ®Çu ®­îc tiÕp xóc víi ng«n ng÷ v¨n häc, rung c¶m tr­íc vÎ ®Ñp cña nã, n¾m ®­îc mét sè ®Æc ®iÓm chÝnh cña nã. §Ó vËn dông trong viÖc tiÕp nhËn c¸c t¸c phÈm v¨n häc phï hîp víi løa tuæi vµ trong viÖc s¸ng taä lêi nãi. Nhê d¹y TiÕng viÖt tÝch hîp víi d¹y häc sinh cßn ®­îc b­íc ®Çu lµm quen víi mét sè kh¸i niÖm (T¸c phÈm, t¸c gi¶, nh©n vËt, thÓ lo¹i…) cã mét sè kü n¨ng c¬ b¶n, kÓ chuyÖn, tãm t¾t, t×m ®¹i ý… ®Ó vËn dông trong häc tËp trªn líp, th­ëng thøc nghÖ thuËt ngoµi líp; B­íc ®Çu tiÕp xóc víi c¸c h×nh t­îng v¨n häc, rung c¶m tr­íc nh÷ng buån, vui, yªu, ghÐt cña con ng­êi, h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn nhËn thøc, th¸i ®é, t×nh c¶m vµ hµnh vi ®óng ®¾n trong cuéc sèng. 1.3/ C¸c ph­¬ng ph¸p d¹y häc TiÕng viÖt chñ yÕu: Ch­¬ng tr×nh TiÕng viÖt n¨m 2000 coi träng h×nh thøc häc c¸ nh©n vµ häc theo nhãm ngay trong giê häc víi nh÷ng tµi liÖu häc tËp phong phó vÒ thÓ lo¹i vµ hÊp dÉn häc sinh. Coi träng ph­¬ng ph¸p d¹y häc ®Æc tr­ng cña m«n TiÕng viÖt lµ d¹y häc theo t×nh huèng nh»m kÝch thÝch nh÷ng øng xö b»ng ng«n ng÷ mang tÝnh s¸ng t¹o cña trÎ em, ®ång thêi ph¸t huy nh÷ng ­u thÕ cña c¸c ph­¬ng ph¸p d¹y häc truyÒn thèng (nªu vÊn ®Ò, ®µm tho¹i, gîi më…) ë giai ®o¹n ®Çu cña bËc tiÓu häc, viÖc sö dông h×nh ¶nh minh häa, trß ch¬i ng«n ng÷, trß ch¬i ®ãng vai, h×nh thøc häc b»ng th¶o luËn, ®µm tho¹i cã vai trß quan träng, ë giai ®o¹n thø hai cÇn phèi hîp thªm nhiÒu ph­¬ng ph¸p vµ h×nh thøc kh¸c khi tæ chøc d¹y c¸c bµi häc, nh­ ph­¬ng ph¸p ch­¬ng tr×nh ho¸ nªu vÊn ®Ò, thùc hµnh giao tiÕp, tæ chøc häc nhãm, c¸ nh©n tù häc… nh»m ph¸t triÓn n¨ng lùc n¨ng lùc t­ duy, n©ng cao n¨ng lùc øng xö b»ng TiÕng viÖt cho häc sinh, gióp c¸c em n¾m ®­îc ph­¬ng ph¸p häc, tÝch cùc, chñ ®éng, s¸ng t¹o trong häc tËp. C¸ thÓ ho¸ viÖc häc vµ ®¶m b¶o nhÞp ®é ph¸t triÓn cña mçi c¸ nh©n. Víi c¸c ph©n m«n tÝch hîp d¹y TiÕng viÖt víi v¨n häc nh­ tËp ®äc, kÓ chuyÖn, tËp lµm v¨n, gi¸o viªn cÇn ®Æc biÖt t«n träng vµ khuyÕn khÝch c¸i riªng, c¸i míu, c¸i ®éc ®¸o, s¸ng t¹o trong suy nghÜ vµ c¶m thô cña mçi em. ViÖc sö dông c¸c ph­¬ng ph¸p vµ h×nh thøc tæ chøc d¹y häc trªn cÇn ®¹t ®­îc môc ®Ých. Lµm cho giê häc ®­îc thùc hiÖn vui, nhÑ nhµng, thiÕt thùc lµm cho mçi häc sinh ®Òu cã niÒm vui v× ®· thµnh c«ng. §æi míi ph­¬ng ph¸p d¹y häc lµ mét nhiÖm vô träng t©m. S¸ch gi¸o khoa cã nhiÖm vô thÓ hiÖn vµ t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó gi¸o viªn vµ häc sinh thùc hiÖn ph­¬ng ph¸p tÝch cùc ho¸ ho¹t ®éng cña ng­êi häc; Trong ®ã thÇy c« ®ãng vai trß tæ chøc ho¹t ®éng cña häc sinh, mçi häc sinh ®Òu ®­îc ho¹t ®éng, ®­îc béc lé ý kiÕn cña m×nh vµ ®­îc ph¸t triÓn. So víi s¸ch gi¸o khoa c¶i c¸ch gi¸o dôc vµ c¸c ph­¬ng ph¸p d¹y TiÕng viÖt mµ s¸ch gi¸o viªn h­íng dÉn, c¸c ph­¬ng ph¸p d¹y TiÕng viÖt, ®Æc biÖt lµ d¹y luyÖn tõ vµ c©u ch­¬ng tr×nh 2000 mang tÝnh­u viÖt h¬n, ®iÓm næi bËt nhÊt lµ ph¸t huy tÝnh tÝch cùc, chñ ®éng vµ g©y høng thó häc tËp cho häc sinh, gãp phÇn ®µo t¹o thÕ hÖ míi n¨ng ®éng, s¸ng t¹o, tÝch øng víi sù ph¸t triÓn cña x· héi. 1.4/ Ph©n bè ch­¬ng tr×nh s¸ch gi¸o khoa: Tu©n theo nh÷ng môc tiªu vµ nguyªn t¾c ®· tr×nh bµy trªn ®©y néi dung ch­¬ng tr×nh TiÕng viÖt ë TiÓu häc bao gåm nh÷ng bé phËn sau: - Kü n¨ng sö dông TiÕng viÖt (nghe, ®äc, nãi, viÕt) - Tri thøc TiÕng viÖt (Mét sè hiÓu biÕt, tèi thiÓu vÒ h÷u Ých, vÒ ng÷ ©m, chÝnh t¶, ng÷ nghÜa, ng÷ ph¸p…) - Tri thøc vÒ v¨n häc, vÒ x· héi vµ tù nhiªn (mét sè hiÓu biÕt tèi thiÓu vÒ s¸ng t¸c v¨n häc, c¸c tiÕp cËn chóng vÒ con ng­êi vµ ®êi sèng tinh thÇn, vËt chÊt cña häc sinh, vÒ ®Êt n­íc vµ d©n téc ViÖt Nam). Néi dung nµy ®­îc s¾p xÕp theo 2 giai ®o¹n ph¸t triÓn: a/ Giai ®o¹n 1 (c¸c líp 1, 2, 3). Néi dung cã nhiÖm vô h×nh thµnh nh÷ng c¬ së ban ®Çu cho viÖc häc ®äc, häc viÕt, ®Þnh h­íng, viÖc häc nghe, häc nãi trªn c¬ së vèn TiÕng viÖt mµ trÎ em ®· cã. Nh÷ng bµi häc ë giai ®o¹n nµy chñ yÕu lµ nh÷ng bµi thùc hµnh: §äc, viÕt, nghe, nãi. Tri thøc TiÕng viÖt kh«ng ®­îc d¹y thµnh bµi riªng mµ ®­îc rót ra tõ bµi thùc hµnh, ®­îc thÊm vµo häc sinh mét c¸ch tù nhiªn qua ho¹t ®éng thùc hµnh. PhÇn “tri thøc” cã trong néi dung ch­¬ng tr×nh cña líp 1, 2, 3 chØ cã ý nghÜa x¸c ®Þnh nh÷ng tri thøc cÇn häc sinh lµm quen. b/ Giai ®o¹n 2 (c¸c líp 4, 5) Néi dung ch­¬ng tr×nh nh»m ph¸t triÓn c¸c kü n¨ng ®äc, viÕt, nghe, nãi lªn mét møc ®é cao h¬n, trong ®ã cã yªu cÇu: ViÕt hoµn chØnh mét sè v¨n b¶n vµ ®äc hiÓu ®­îc ®Æc biÖt coi träng. Häc sinh ë giai ®o¹n nµy ®· b­íc ®Çu ®­îc cung cÊp nh÷ng kh¸i niÖm c¬ b¶n vÒ mét sè ®¬n vÞ ng«n ng÷ vµ quy t¾c sö dông TiÕng viÖt, lµm nÒn mãng v÷ng ch¾c cho sù ph¸t triÓn kü n¨ng. Bªn c¹nh nh÷ng bµi häc thùc hµnh c¸c em cßn häc vÒ nh÷ng bµi tri thøc TiÕng viÖt (tõ vùng, ng÷ ph¸p, v¨n b¶n, phong c¸ch…) nh÷ng bµi häc nµy còng kh«ng ph¶i lµ lý thuyÕt ®¬n thuÇn trùc tiÕp nhËn hoµn toµn b»ng con ®­êng t­ duy, trõu t­¬ng mµ chñ yÕu b»ng nhËn diÖn ph¸t hiÖn trªn nh÷ng ng÷ ®iÖu ®· häc, viÕt, nghe, nãi råi míi kh¸i qu¸t b»ng kh¸i niÖm ban ®Çu. Ch­¬ng tr×nh s¸ch gi¸o khoa 2000 víi l­îng kiÕn thøc kh«ng nhiÒu nh­ng ®a d¹ng, phong phó trong khi ®ã ch­¬ng tr×nh c¶i c¸ch gi¸o dôc nÆng phÇn kiÕn thøc, nhÊn m¹nh kiÕn thøc lµm cho viÖc d¹y TiÕng viÖt cña häc sinh TiÓu häc cã phÇn nÆng nÒ vµ trë thµnh viÖc ®µo t¹o nh÷ng nhµ nghiªn cøu. Ch­¬ng tr×nh s¸ch gi¸o khoa 2000 vËn dông s©u s¾c quan ®iÓm tÝch hîp. TÝch cùc trong néi bé m«n TiÕng viÖt, kÕt hîp c¸c kü n¨ng nghe, ®äc, nãi, viÕt trong tõng bµi häc, kÕt hîp d¹y thùc hµnh víi c¸c kü n¨ng trªn vµ d¹y kiÕn thøc TiÕng viÖt, tÝch hîp TiÕng viÖt víi kiÕn thøc v¨n häc nhê ®ã c¸c ph©n m«n TiÕng viÖt nay ®­îc tËp hîp l¹i xung quanh trôc chñ ®iÓm vµ c¸c bµi häc, c¸c nhiÖm vô cung cÊp kiÕn thøc vµ rÌn luyÖn kü n¨ng còng g¾n bã chÆt chÏ víi nhau h¬n tr­íc. ViÖc ph©n bè néi dung ch­¬ng tr×nh s¸ch gi¸o khoa TiÕng viÖt tiÓu häc 2000 vÉn ®­îc tu©n theo nguyªn t¾c ®ång t©m, kiÕn thøc kü n¨ng líp trªn bao hµm kiÕn thøc kü n¨ng líp d­íi nh­ng cao h¬n, s©u h¬n. 2/ C¬ së thùc tiÔn: Trong qu¸ tr×nh d¹y häc chóng ta th­êng quan t©m ®Õn 3 vÊn ®Ò quan träng ®ã lµ s¸ch gi¸o khoa vµ c¸c tµi liÖu kh¸c, tr×nh ®é gi¸o viªn, tr×nh ®é häc sinh. S¸ch gi¸o khoa cã chøc n¨ng gióp häc sinh lÜnh héi, cñng cè, ®µo s©u nh÷ng tri thøc tiÕp thu ®­îc trªn líp, ph¸t triÓn n¨ng lùc trÝ tuÖ vµ cã t¸c dông gi¸o dôc häc sinh ®ång thêi gióp gi¸o viªn x¸c ®Þnh néi dung kiÕn thøc vµ lùa chän ph­¬ng ph¸p, ph­¬ng tiÖn d¹y häc, tæ chøc c«ng t¸c d¹y häc cña m×nh, v× vËy mçi gi¸o viªn cÇn ph¶i t×m hiÓu nghiªn cøu ®Ó cã hiÓu biÕt vÒ ch­¬ng tr×nh. Sù ra ®êi cña bé s¸ch TiÕng viÖt ch­¬ng tr×nh 2000 lµ sù biªn so¹n c«ng phu vµ chu ®Êo cña c¸c nhµ so¹n nh»m ®æi míi cho phï hîp víi t×nh h×nh míi hiÖn nay, phï hîp víi sù ph¸t triÓn cña khoa häc. VÒ phÝa gi¸o viªn tiÓu häc ®­îc ®µo t¹o chuyªn ngµnh víi nhiÒu h×nh thøc tr×nh ®é ®µo t¹o kh¸c nhau, cã sù chªnh lÖch nhau vÒ kiÕn thøc, kü n¨ng kh«ng Ýt gi¸o viªn gÆp khã kh¨n trong qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y. V× vËy d¹y häc ë tiÓu häc cßn ®¬n ®iÖu, nÆng nÒ, häc sinh ch­a tÝch cùc chñ ®éng tiÕp thu bµi, gi¸o viªn còng kh«ng Ýt gÆp khã kh¨n vÒ c¬ së vËt chÊt, vÒ ph­¬ng tiÖn d¹y häc… Nguyªn nh©n trªn lµ do tr­íc kia chóng ta ch­a ®¸nh gi¸ ®óng møc tÇm quan träng cña gi¸o dôc TiÓu häc - BËc häc nÒn t¶ng, ch­a cã sù ®Çu t­ tho¶ ®¸ng cho bËc häc. Ngµy nay ng­êi gi¸o viªn tiÓu häc ®· vµ ®ang thÓ hiÖn râ hÕt träng tr¸ch cña m×nh trong giai ®o¹n ph¸t triÓn míi cña x· héi ng­êi gi¸o viªn sÏ t×m nh÷ng ®iÒu cÇn d¹y trong s¸ch gi¸o khoa nh­ng ph¶i biÕt chän d¹y c¸i g×? D¹y nh­ thÕ nµo? chß phï hîp víi tõng ®èi t­îng häc sinh. §èi víi häc sinh trong nhµ tr­êng, häc sinh kh«ng chØ lµ ®èi t­îng ®­îc gi¸o dôc mµ chñ yÕu lµ chñ thÓ nhËn thøc, rÌn luyÖn kü n¨ng vµ th«ng qua ®ã h×nh thµnh nh©n c¸ch con ng­êi míi. V× vËy ho¹t ®éng gi¶ng d¹y cña gi¸o viªn ®Òu h­íng vµo häc sinh lµm sao cho häc sinh cã høng thó víi bµi häc th«ng qua ®ã rót ra ®­îc kiÕn thøc. Tuy nhiªn häc sinh TiÓu häc ng¹i häc m«n tõ ng÷, ng÷ ph¸p v× ®©y lµ m«n häc khã, trõu t­îng. NÕu gi¸o viªn tæ chøc kh«ng linh ho¹t c¸c h×nh thøc d¹y häc th× häc sinh thô ®éng tiÕp thu kiÕn thøc vµ kh«ng høng thó häc bé m«n nµy. Dùa trªn c¬ së lý luËn thùc tiÔn trªn ®©y chóng t«i ®i s©u viÖc t×m hiÓu d¹y vÒ tõ lo¹i qua ph©n m«n luyÖn tõ vµ c©u ë líp 4 ch­¬ng tr×nh 2000 ®Ó thÊy râ nh÷ng ®æi míi cña mét ph©n m«n trong hÖ thèng TiÕng viÖt bËc TiÓu häc. Ch­¬ng II c¸c kiÓu bµi cung cÊp lý thuyÕt vÒ tõ lo¹i qua ph©n m«n luyÖn tõ vµ c©u ë líp 3 ch­¬ng tr×nh 2000 2.1/ Môc ®Ých yªu cÇu cña kiÓu bµi cung cÊp lý thuyÕt vÒ tõ lo¹i qua ph©n m«n luyÖn tõ vµ c©u ë líp 3 ch­¬ng tr×nh 2000: - Cung cÊp cho häc sinh mét sè hiÓu biÕt s¬ gi¶ng vÒ tõ lo¹i. - RÌn luyÖn cho häc sinh kü n¨ng dïng tõ lo¹i ®Ó ®Æt c©u - Båi d­ìng cho häc sinh thãi quen sö dông tõ lo¹i: Danh, §éng, TÝnh. Cã ý thøc thøc dông TiÕng viÖt v¨n ho¸ trong giao tiÕp vµ thÝch hîp TiÕng viÖt. 2.2/ Thèng kª néi dung c¸c chñ ®iÓm ®­îc d¹y cña kiÒu bµi cung cÊp lý thuyÕt dïng tõ laäi cho häc sinh líp 3 th«ng qua ph©n m«n luyÖn tõ vµ c©u. Néi dung d¹y TiÕng viÖt líp 4 tËp trung vµo viÖc h×nh thµnh c¬ së ban ®Çu cho viÖc häc ®äc, häc viÕt. C¸c kiÕn thøc TiÕng viÖt rót ra tõ bµi thùc hµnh ®äc, viÕt, nghe, nãi mµ kh«ng ®­îc d¹y phÇn bµi riªng. Häc sinh ch­a ph¶i ghi nhí nh÷ng ®Þnh h­íng kh¸i qu¸t vÒ c¸c ®¬n vÞ cña TiÕng viÖt hay c¸c quy t¾c sö dông TiÕng viÖt song ph¶i biÕt c¸ch gäi tªn chóng, nhËn diÖn vµ sö dông ®­îc chóng trong lóc ®äc, nghe, nãi, viÕt. V× vËy c¸c chñ ®iÓm ®­îc d¹y ë TiÕng viÖt 4 ch­¬ng tr×nh ®­îc bè trÝ nh­ sau: 2.3/ D¹y luyÖn tõ vµ c©u: PhÇn luyÖn tõ vµ c©u líp 3 (62 tiÕt: 32 tiÕt häc kú I vµ 3 tiÕt häc kú II) bao gåm c¸c néi dung sau: a/ Më réng vèn tõ: 19 tiÕt - C¸c tõ ng÷ ®­îc më réng vµ hÖ thèng ho¸ theo c¸c chñ ®iÓm + Häc kú I: 9 tiÕt Nh©n hËu, ®oµn kÕt, (TuÇn 2 vµ 3); Trung thùc, tù träng (tuÇn 5 vµ 6); ­íc m¬ (tuÇn 9); ý chÝ, nghÞ lùc (tuÇn 12 vµ 13); §å ch¬i, trß ch¬i (TuÇn 15 vµ 16). + Häc kú II: 9 tiÕt Tµi n¨ng, (TuÇn 19); Søc khoÎ (tuÇn 20); C¸i ®Ñp (tuÇn 22 vµ 23); Dòng c¶m (tuÇn 25 vµ 26); Du lÞch, thÇm hiªm (tuÇn 29 vµ 30); L¹c quan, yªu ®êi (tuÇn 33 vµ 34). - C¸c tõ ng÷ ®­îc më réng vµ hÖ thèng ho¸ th«ng qua c¸c bµi tËp. + T×m tõ ng÷ theo chñ ®iÓm + T×m hiÓu, n¨m nghÜa cña tõ ng÷ + Ph©n lo¹i tõ ng÷ + T×m hiÓu nghÜa cña tõ ng÷, tôc ng÷ theo chñ ®iÓm + LuyÖn sö dông tõ ng÷ b/ TiÕng, cÊu t¹o tõ: 5 tiÕt Cung cÊp mét sè kiÕn thøc s¬ gi¶n vÒ cÊu t¹o cña tiÕng, cÊu t¹o cña tõ: CÊu t¹o cña tiÕng (TuÇn 1 - 2 tiÕt). Tõ ®¬n vµ tõ phøc (TuÇn 3 - 1 tiÕt). Tõ ghÐp vµ tõ l¸y (TuÇn 4 - 2 tiÕt); th«ng qua c¸c bµi tËp: - NhËn diÖn, ph©n tÝch cÊu t¹o cña tiÕng, tõ - Ph©n lo¹i tõ theo cÊu t¹o. - T×m tõ theo kiÓu cÊu t¹o - LuyÖn sö dông tõ c/ Tõ lo¹i: 9 tiÕt Cung cÊp mét sè kiÕn thøc s¬ gi¶n vÒ c¸c tõ lo¹i c¬ b¶n cña TiÕng viÖt: Danh tõ (tuÇn 5, 6 , 7 vµ 8 - 5 tiÕt: Gåm c¶ c¸ch viÕt danh tõ riªng). §éng tõ (TuÇn 9 vµ 11 - 2 tiÕt), tÝnh tõ (tuÇn 11 vµ 12 - 2 tiÕt) ; th«ng qua c¸c bµi tËp. - NhËn diÖn tõ theo tõ lo¹i - LuyÖn viÕt danh tõ riªng - T×m vµ ph©n lo¹i tõ theo tõ lo¹i - LuyÖn sö dông tõ d/ C©u: 26 tiÕt Cung cÊp c¸c kiÕn thøc s¬ gi¶n vÒ cÊu t¹o, c«ng dông vµ c¸ch sö dông c¸c kiÓu c©u: C©u hái (tuÇn 13, 14 vµ 15 - 4 tiÕt), c©u kÕ (tuÇn 16, 17, 1+, 20, 21, 22, 24, 25 vµ 26 - 12 tiÕt, bao gåm c¸c kiÓu c©u: Ai lµm g×, Ai thÕ nµo, Ai lµ g×) C©u khiÕn (TuÇn 27, 29 - 3 tiÕt), C©u c¶m (tuÇn 30 - 1 tiÕt), Thªm tr¹ng ng÷ cho c©u (TuÇn 31, 32, 33, 34 - 6 tiÕt); th«ng qua c¸c bµi tËp. - NhËn diÖn c¸c kiÓu c©u - Ph©n tÝch cÊu t¹o c©u - §Æt c©u theo mÉu nh»m thùc hiÖn c¸c môc ®Ých cho tr­íc - Lùa chän c©u ®Ó ®¶m b¶o lÞch sö trong giao tiÕp - LuyÖn sö dông c©u trong c¸c t×nh huèng kh¸c nhau - LuyÖn më réng c©u. e/ DÊu c©u: 3 tiÕt Cung cÊp kiÕn thøc vÒ c«ng dông vµ luyÖn tËp sö dông c¸c dÊu c©u: DÊu hai chÊm (tuÇn 2 - 1 tiÕt) DÊu ngoÆc kÐp (tuÇn 8 - 1 tiÕt). DÊu chÊm hái (tuÇn 13 - häc cïng c©u hái), DÊu g¹ch ngang (tuÇn 23 - 1 tiÕt); th«ng qua c¸c bµi tËp: T×m c«ng dông cña dÊu c©u. - LuyÖn sö dông dÊu c©u + §Æc dÊu c©u vµo chç thÝch hîp + TËp viÕt c©u, ®o¹n cã sö dông dÊu c©u. 2/ BiÖn ph¸p d¹y häc chñ yÕu: a/ Cung cÊp kiÕn thøc míi: Gi¸o viªn tæ chøc cho häc sinh lµm c¸c bµi tËp ë phÇn NhËn xÐt theo c¸c h×nh thøc: - Trao ®æi chung c¶ líp - Trao ®æi tõng nhãm (tæ, bµn, hoÆc 2, 3 häc sinh) - Tù lµm c¸ nh©n. Qua ®ã, häc sinh tù rót ra kÕt luËn theo c¸c ®iÓm cÇn ghi nhí vµ kiÕn thøc. Gi¸o viªn h­íng dÉn häc sinh tù ghi vµo vë c¸c kiÕn thøc cÇn nhí. b/ LuyÖn tËp vµ më réng vèn tõ: Gi¸o viªn cho häc sinh nh¾c l¹i mét sè kiÕn thøc cã liªn quan (nÕu cÇn), råi tæ chøc h lµm c¸c bµi tËp theo c¸c h×nh thøc trao ®æi nhãm, thi ®ua gi÷a c¸c nhãm, c¸ nh©n. Chó ý: - H­íng dÉn häc sinh t×m hiÓu kü yªu cÇu cña bµi tËp - Ch÷a mÉu cho häc sinh mét phÇn hoÆc mét bµi - H­íng dÉn häc sinh lµm vµo vë (hoÆc b¶ng con, hoÆc vë bµi tËp) - H­íng dÉn häc sinh tù kiÓm tra kÕt qu¶ luyÖn tËp. Ch­¬ng III Quy tr×nh d¹y kiÓu bµi cung cÊp lý thuyÕt vÒ tõ lo¹i Qua ph©n m«n luyÖn tõ vµ c©u líp 3 ch­¬ng tr×nh 2000 3.1/ BiÖn ph¸p d¹y kiÒu bµi cung cÊp lý thuyÕt vÒ tõ lo¹i qua ph©n m«n luyÖn tõ vµ c©u líp 4 ch­¬ng tr×nh 2000: 3.1.1/ H­íng dÉn häc sinh lµm bµi tËp: - Gi¸o viªn gióp häc sinh n¾m v÷ng yªu cÇu cña bµi tËp (b»ng c©u hái, b»ng lêi gi¶i thÝch). - Gi¸o viªn gióp häc sinh ch÷a mét phÇn cña bµi tËp mÉu. - Häc sinh lµm bµi tËp vµo vë - Gi¸o viªn tæ chøc cho häc sinh trao ®æi, nhËn xÐt kÕt qu¶, rót ra nh÷ng ®iÓm ghi nhí vµ kiÕn thøc. 3.2.1/ Cung cÊp cho häc sinh mét sè kiÕn thøc s¬ gi¶n vÒ tõ lo¹i: VÒ vèn tõ: Ngoµi nh÷ng tõ lo¹i ®­îc d¹y trong c¸c bµi tËp viÕt, häc sinh b­íc ®Çu lµm quen víi mét sè tõ ®Þa ph­¬ng. BiÖn ph¸p: Th«ng qua c¸c bµi tËp chøa ®ùng c¸c néi dung kiÕn thøc cÇn cung cÊp cho häc sinh, gi¸o viªn tæ chøc líp häc d­íi c¸c h×nh thøc phï hîp, ph¸t huy tÝnh tÝch cùc cña häc sinh ®Ó: + Häc sinh ph¸t hiÖn kiÕn thøc míi + Häc sinh nhËn diÖn kiÕn thøc míi + Häc sinh kiÓm nghiÖm kiÕn thøc míi + N¾m v÷ng b¶n chÊt kiÕn thøc + VËn dông luyÖn tËp thùc hµnh. 3.2/ Qu¸ tr×nh d¹y c¸c kiÓu bµi cung cÊp lý thuyÕt vÒ tõ lo¹i cho häc sinh líp 3 qua ph©n m«n luyÖn tõ vµ c©u: C¸c b­íc lªn líp cña mét tiÕt d¹y luyÖn tõ vµ c©u gi÷ mét vÞ trÝ quan träng, víi néi dung kiÕn thøc mçi bµi kh¸c nhau, song l¹i t­¬ng ®­¬ng nhau vµ “®ång d¹ng” nªn cã quy tr×nh chung lµ : 3.2.1 KiÓm tra bµi cò: Gi¸o viªn yªu cÇu häc sinh gi¶i ®­îc c¸c bµi tËp ë nhµ hoÆc nªu ng¾n gän nh÷ng ®iÒu ®· häc ë tiÕt tr­íc, cho vÝ dô minh ho¹. 3.2.2/ D¹y bµi míi: Giíi thiÖu bµi: Cã thÓ giíi thiÖu gi¸n tiÕp (nh­ liªn hÖ víi bµi cò) Giíi thiÖu trùc tiÕp. H­íng dÉn häc sinh luyÖn tËp: Gi¸o viªn tæ chøc cho häc sinh thùc hiÖn tõng bµi tËp trong s¸ch gi¸o khoa theo mét tr×nh tù chung lµ: + §äc vµ x¸c ®Þnh yªu cÇu cña bµi tËp + Häc sinh gi¶i mét phÇn bµi tËp lµm mÉu + Häc sinh lµm bµi tËp theo h­íng dÉn cña gi¸o viªn. + Tæ chøc trao ®æi, nhËn xÐt vÒ kÕt qu¶, rót ra nh÷ng ®iÓm ghi nhí vµo kiÕn thøc. 3.2.3/ Cñng cè, dÆn dß: Gi¸o viªn chèt l¹i nh÷ng kiÕn thøc, kü n¨ng cÇn n¾m v÷ng ë bµi luyÖn tËp, nªu yªu cÇu thùc hµnh, luyÖn tËp ë nhµ. 3.3/ Ph­¬ng ph¸p vµ h×nh thøc tæ chøc d¹y kiÓu bµi cung cÊp lý thuyÕt vÒ tõ lo¹i cho häc sinh líp 3 qua ph©n m«n luyÖn tõ vµ c©u ch­¬ng tr×nh 2000: Theo ®Þnh h­íng d¹y TiÕng viÖt th«ng qua c¸c ho¹t ®éng giao tiÕp ch­¬ng tr×nh 2000. §Æc biÖt coi träng ph­¬ng ph¸p gi¸o viªn tæ chøc cho c¸ nh©n häc nhãm, trong giê víi nh÷ng tµi liÖu häc tËp phong phó, ®a d¹ng vµ hÊp dÉn häc sinh ®Ó ph¸t huy tÝnh tÝch cùc chñ ®éng cña häc sinh m«n TiÕng viÖt rÊt coi träng ph­¬ng ph¸p ®Æc tr­ng cña m«n häc. Ph­¬ng ph¸p d¹y häc theo t×nh huèng. VÒ ®¹i thÓ, d¹y häc theo ph­¬ng ph¸p nµy gi¸o viªn ®­a ra mét tËp hîp c¸c yÕu tè thuéc ng÷ c¶nh nh­: Hoµn c¶nh giao tiÕp, nh©n vËt giao tiÕp, ®Ò tµi giao tiÕp råi cho häc sinh nhËp vai, c¸c nh©n vËt giao tiÕp ®Ó c¸c em chñ ®éng ®äc, viÕt, nghe, nãi sao cho ®¹t môc ®Ých cña tõng ho¹t ®éng giao tiÕp do t×nh huèng giao tiÕp ®Æt ra. Ph­¬ng ph¸p d¹y häc theo t×nh huèng cã t¸c dông kÝch thÝch nh÷ng øng sö b»ng ng«n ng÷ mang tÝnh s¸ng t¹o cña häc sinh. Bªn c¹nh ®ã c¸c ph­¬ng ph¸p kh¸c (nÕu vÊn ®Ò, ®µm tho¹i, gîi më) còng ®­îc dïng ë líp 3 viÖc sö dông h×nh ¶nh minh ho¹, trß ch¬i ng«n ng÷, trß ch¬i ®ãng vai, h×nh thøc häc tËp b»ng th¶o luËn ®Ó tæ chøc bµi häc cã mét vai trß ®Æc biÖt quan träng. Giê TiÕng viÖt lµ giê t­¬ng ®ãi khã ®èi víi häc sinh líp 3. V× vËy khi thùc hiÖn c¸c ph­¬ng ph¸p d¹y häc gi¸o viªn cÇn tËn dông khÐo lÐo sao cho häc sinh c¶m thÊy giê häc nhÑ nhµng thiÕt thùc mçi häc sinh ®Òu cã thÓ ®¹t ®­îc thµnh c«ng, cã høng thó häc tËp. Ch­¬ng tr×nh 2000 chó träng thùc hµnh nªn bªn c¹nh hÖ thèng kh¸i niÖm, chó träng hÖ thèng quy t¾c ng÷ ph¸p d¹y luyÖn tõ vµ c©u ph¶i rót ra ®­îc quy t¾c ng÷ ph¸p. Ngoµi ra tÝnh thùc hµnh thÓ hiÖn ra viÖc d¹y luyÖn tõ vµ c©u ë tiÓu häc ®­îc th«ng qua hÖ thèng bµi tËp thÝch hîp, võa søc cña lÖnh bµi tËp vµ ng÷ liÖu ®Ó tõ ®ã b»ng sù h­íng dÉn cña gi¸o viªn th× häc sinh cã thÓ tù gi¶i quyÕt c¸c yªu cÇu cña bµi tËp ®ång thêi rót ra ®­îc tri thøc míi b»ng viÖc lµm nhiÒu bµi tËp cã thÓ hiÓu râ, hiÓu b¶n chÊt vÊn ®Ò. Trong qu¸ tr×nh lµm bµi tËp cã thÓ ®Ó häc sinh tù x©y dùng biÓu b¶ng, s¬ ®å lµm c¸c em sÏ tÝch cùc lµm viÖc víi tµi liÖu dÔ dµng ghi nhí c¸c dÊu hiÖu cña kh¸i niÖm ho¹t ®éng häc cña häc sinh ®­îc hiÓu lµ ho¹t ®éng giao tiÕp, ho¹t ®äng ph©n tÝch tæng hîp thùc hµnh, lý thuyÕt. C¶ 2 ho¹t ®éng trªn cña häc sinh cã thÓ ®­îc tæ chøc theo nhiÒu h×nh thøc kh¸c nhau nh­: Lµm viÖc ®éc lËp; Tr¶ lêi c©u hái thuyÕt tr×nh hoÆc lµm mÉu tr­íc líp tæng hîp thùc hµnh, lý thuyÕt, tham gia trß ch¬i… Ho¹t ®éng nhËn thøc tÝch cùc cña häc sinh cßn thÓ hiÖn trong giê häc, häc sinh biÕt kÕt hîp c¸c kü n¨ng vµ tù hoµn thµnh c«ng viÖc trong nh÷ng giai ®o¹n kh¸c nhau cña giê häc vµ biÕt tù kiÓm tra b¶n th©n ®iÒu nµy ®ßi hái gi¸o viªn ph¶i cã n¨ng lùc s­ ph¹m, tr×nh ®é s­ ph¹m lµnh nghÒ. 3.4/ Nh÷ng thuËn lîi, khã kh¨n cña gi¸o viªn vµ häc sinh khi thùc hiÖn quy tr×nh lªn líp ph©n m«n luyÖn tõ vµ c©u líp 3: 3.4.1/ ThuËn lîi: Quy tr×nh lªn líp tiÕt luyÖn tõ vµ c©u líp 3 ®­îc x©y dùng trªn c¬ së c¸c b­íc lªn líp chÝnh cña 1 tiÕt häc. Trong b­íc “D¹y bµi míi” phÇn h­íng dÉn cho häc sinh luyÖn tËp lµ träng t©m, nh×n chung kiÕn thøc c¸c bµi ®¸p øng ®­îc môc tiªu cña ch­¬ng tr×nh. Néi dung kiÕn thøc võa ph¶i më réng, ®a d¹ng, phong phó, hÖ thèng hÖ thèng bµi tËp ®ßi hái c¸ch thøc tæ chøc cho häc sinh lÜnh héi tri thøc cña gi¸o viªn. Gi¸o viªn tæ chøc ho¹t ®éng sinh ®éng, linh ho¹t hÊp dÉn h¬n phÇn néi dung kiÕn thøc kh«ng chØ giíi thiÖu nh÷ng kiÕn thøc míi mµ cßn cñng cè «n luyÖn nh÷ng kiÕn thøc ®· häc tËp trung vµo c¸c kiÕn thøc kü n¨ng c¬ b¶n thiÕt thùc tÝch hîp ®­îc nhiÒu mÆt gi¸o dôc. Trong ch­¬ng tr×nh TiÕng viÖt khi triÓn khai thùc hiÖn gi¸o viªn chñ ®éng lùa chän c¸c néi dung vµ ph­¬ng ph¸p thÝch hîp víi tõng ®èi t­îng häc sinh ®Ó tæ chøc, h­íng d·n häc sinh tù häc, tù ph¸t triÓn vµ chiÕm lÜnh tri thøc míi. H×nh thøc tæ chøc d¹y häc th­êng linh ho¹t phèi hîp gi÷a d¹y häc trong vµ ngoµi líp ë nhµ tr­êng vµ ë hiÖn tr­êng. Ph­¬ng ph¸p hiÖn nay ®· thay ®æi vÒ c¨n b¶n c¸ch d¹y, c¸ch häc thô ®éng tr­íc kia, gi¸o viªn cã thÓ sö dông phiÕu bµi tËp trong qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y v× phiÕu bµi tËp lµ c¸ thÓ ho¸ cña viÖc häc, thóc ®Èy häc sinh ho¹t ®éng trÝ tuÖ thùc sù, lµ mét ph­¬ng tiÖn d¹y häc theo h­íng thùc hµnh giao tiÕp ng«n ng÷. Ngoµi ra gi¸o viªn cã thÓ ®­a ra c¸c bµi tËp theo h×nh thøc tr¾c nghiÖm ®Ó ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ bµi lµm cña häc sinh chÝnh x¸c h¬n. Trong phÇn h­íng dÉn häc sinh luyÖn tËp hÖ thèng bµi tËp trong s¸ch gi¸o khoa gióp häc tù häc sinh ®­îc nhiÒu h¬n, c¸c em ®­îc tham gia c¸c ho¹t ®éng h­íng tíi sù ph¸t triÓn vÒ n¨ng lùc. 3.4.2/ Khã kh¨n: ViÖc thay ®æi néi dung s¸ch gi¸o khoa, ph­¬ng ph¸p vµ c¸c h×nh thøc tæ chøc d¹y häc t¹o ra mét b­íc chuyÓn khã kh¨n ®èi víi gi¸o viªn nhÊt lµ nh÷ng gi¸o viªn ®· cã thêi gian c«ng t¸c l©u n¨m trong b­íc h­íng dÉn häc sinh luyÖn tËp nÕu gi¸o viªn kh«ng cô thÓ ho¸ bµi tËp, h­íng dÉn, gi¶i thÝch cho häc sinh hiÓu môc ®Ých cña bµi tËp th× dÉn ®Õn thiÕu thêi gian v× cã nh÷ng bµi tËp lÖnh ®­a ra cÇn cô thÓ h¬n, cã lÖnh bµi tËp mang tÝnh trõu t­îng khã hiÓu. ë phÇn tõ ng÷ cÇn ®­a thªm mét sè d¹ng bµi tËp cho häc sinh. S¸ch gi¸o khoa còng cã mét sè h¹n chÕ trong tõng b­íc lªn líp nh­ ch­a chØ ra môc tiªu cô thÓ cña tõng bµi tËp; chØ cã ®¸p ¸n mµ kh«ng nªu c¸ch thùc hiÖn, c¸ch tiÕn hµnh mét bµi tËp cô thÓ nh­ thÕ nµo? Kh«ng chèt l¹i kiÕn thøc bµi häc… NÕu gi¸o viªn Ýt n¨ng ®éng líp häc trë nªn ®¬n ®iÖu, hiÖu qu¶ kÐm. Ch­¬ng IV Thùc nghiÖm thiÕt kÕ bµi gi¶ng Qua viÖc nghiªn cøu c¸c tµi liÖu vµ s¸ch gi¸o khoa, s¸ch gi¸o viªn ch­¬ng tr×nh 2000 trong viÖc d¹y kiÓu bµi luyÖn tõ vµ c©u líp 3 chóng t«i ¸p dông thiÕt kÕ mét sè bµi gi¶ng ®Ó thÊy râ tÝnh thiÕt thùc cña c¸c vÊn ®Ò nghiªn cøu ®Ò cËp tíi trong ®Ò tµi nµy ®ång thêi ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng thùc tÕ cña b¶n th©n trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu, hiÖu qu¶ cña viÖc x©y dùng ®Ò tµi Bµi 1: LuyÖn tõ vµ c©u ®éng tõ I - Môc tiªu: * HiÓu ®­îc ý nghÜa cña ®éng tõ * T×m ®­îc ®éng tõ trong c©u v¨n, ®o¹n v¨n * Dïng nh÷ng ®éng tõ hay, cã ý nghÜa khi nãi hoÆc viÕt II - §å dïng d¹y - häc * B¶ng phô ghi s½n ®o¹n v¨n ë BT 1 phÇn nhËn xÐt * GiÊy khæ to vµ bót d¹ * Tranh minh häa trang 94, SGK (Phãng to nÕu cã ®iÒu kiÖn) III - C¸c ho¹t ®éng d¹y - häc chñ yÕu: Ho¹t ®éng d¹y Ho¹t ®éng häc 1/ KiÓm tra bµi cò: - Gäi häc sinh ®äc bµi tËp ®· giao tõ tiÕt tr­íc. - 2 häc sinh ®äc bµi - Gäi häc sinh ®äc thuéc lßng vµ t×nh huèng sö dông c¸c c©u tôc ng÷ - 3 häc sinh ®äc thuéc lßng vµ nªu t×nh huèng sö dông - NhËn xÐt vµ cho ®iÓm tõng häc sinh 2/ D¹y - häc bµi míi 2.1/ Giíi thiÖu bµi: - ViÕt c©u v¨n lªn b¶ng: Vua Mi-®¸t thö bÎ mét cµng såi, cµnh ®ã liªn biÕn thµnh vµng - Häc sinh ®äc c©u v¨n trªn b¶ng - Yªu cÇu häc sinh ph©n tÝch c©u - Ph©n tÝch c©u Vua/Mi-®¸t/thö/bÎ/mét/cµnh/såi, cµnh / ®ã/liÒn/biÕn thµnh/vµng - Nh÷ng tõ lo¹i nµo trong c©u mµ em ®· biÕt? + Em ®· biÕt: * Danh tõ chung: Vua, mét, cµnh / såi / vµng * Danh tõ riªng: Mi - ®¸t - VËy lo¹i tö bÎ, biÕn thµnh lµ g×? - L¾ng nghe Bµi häc h«m nay sÏ gióp c¸c em tr¶ lêi c©u hái ®ã. 2.2/ T×m hiÓu vÝ dô: - Gäi häc sinh ®äc phÇn nhËn xÐt - 2 häc sinh tiÕp nèi nhau ®äc thµnh tiÕng tõng bµi tËp - Yªu cÇu häc sinh th¶o luËn trong nhãm ®Ó t×m c¸c tõ theo yªu cÇu - 2 häc sinh ngåi bµn th¶o luËn, viÕt c¸c tõ t×m ®­îc vµo vë nh¸p - Gäi häc sinh ph¸t biÓu ý kiÕn. C¸c häc sinh kh¸c nhËn xÐt, bæ sung. - Ph¸t biÓu, nhËn xÐt, bæ sung - KÕt luËn lêi gi¶i ®óng - Ch÷a bµi (nÕu sai) C¸c tõ: - ChØ ho¹t ®éng cña anh chiÕn sÜ hoÆc cña thiÕu nhi: Nh×n, nghÜ, thÊy. - ChØ tr¹ng th¸i cña c¸c sù vËt + Cña dßng th¸c: §æ, (®æ xuèng) + Cña l¸ cê: bay - C¸c tõ nªu trªn chØ ho¹t ®éng, tr¹ng th¸i cña ng­êi cña vËt. §ã lµ ®éng tõ. VËy ®éng tõ lµ g×? - §éng tõ lµ tõ chØ ho¹t ®éng tr¹ng th¸i cña sù vËt. 2.3/ Ghi nhí - Gäi häc sinh ®äc phÇn Ghi nhí - 3 häc sinh ®äc thµnh tiÕng, c¶ líp ®äc thÇm ®Ó thuéc ngay t¹i líp - VËy tõ bÎ, biÕn thµnh cã lµ ®éng tõ kh«ng? V× sao? - BÎ, biÕn thµnh lµ ®éng tõ. V× bÎ lµ tõ chØ ho¹t ®éng cña ng­êi, biÕn thµnh lµ tõ chØ tr¹ng th¸i cña vËt. - Yªu cÇu häc sinh lÊy vÝ dô vÒ ®éng tõ chØ ho¹t ®éng, ®éng tõ chØ tr¹ng th¸i. - VÝ dô: * Tõ chØ ho¹t ®éng: ¡n cø, xem ti vi, kÓ chuyÖn, móa, h¸t, ®i ch¬i, th¨m «ng bµ, ®i xe ®Ñp, ch¬i ®iÖn tö… * Tõ chØ tr¹ng th¸i: Bay lµ lµ, l­în vßng, yªu lÆng… 2.4/ LuyÖn tËp Bµi 1: - Gäi häc sinh ®äc yªu cÇu vµ mÉu - 1 häc sinh ®äc thµnh tiÕng - Ph¸t giÊy vµ bót d¹ cho tõng nhãm. Yªu cÇu häc sinh th¶o luËn vµ t×m tõ. Nhãm nµo xong tr­íc d¸n phiÕu lªn b¶ng ®Ó c¸c nhãm kh¸c bæ sung. - Ho¹t ®éng trong nhãm - KÕt luËn vÒ c¸c tõ ®óng. Tuyªn d­¬ng nhãm t×m ®­îc nhiÒu ®éng tõ - ViÕt vµo VBT C¸c ho¹t ®éng ë nhµ C¸c ho¹t ®éng ë tr­êng §¸nh r¨ng, röa mÆt, ¨m c¬m, uèng n­íc, ®¸nh cèc chÐn, tr«ng em, quÐt nhµ, t­íi c©y, tËp thÓ dôc, cho mÌo ¨n, cho gµ ¨n, nhÆt rau, vo g¹o, ®un n­íc, pha trµ, nÊu c¬m, gÊy quÇn ¸o, lµm bµi tËp, xem ti vi, ®äc chuyÖn, ch¬i ®iÖn tö… Häc bµi, lµm bµi, nghe gi¶ng, lau bµn, lau b¶ng, kª bµn ghÕ, ch¨m sãc c©y, t­íi c©y, tËp thÓ dôc, sinh ho¹t sao, chµo cê, h¸t, móa, kÓ chuyÖn, tËp lµm v¨n nghÖ, diÔn kÞch. Bµi 2: - Gäi häc sinh ®äc yªu cÇu vµ néi dung. - 2 häc sinh ®äc thµnh tiÕng - Yªu cÇu häc sinh th¶o luËn cÆp ®«i. Dïng bót ghi vµo vë nh¸p - 2 häc sinh ngåi cïng bµn trao ®æi, lµm bµi. - Gäi häc sinh tr×nh bµy, Häc sinh kh¸c theo dâi, bæ sung lêi gi¶i ®óng - Häc sinh tr×nh bµy vµ nhËn xÐt, bæ sung. - KÕt luËn lêi gi¶i ®óng - Ch÷a bµi (nÕu sai) a/ §Õn - YÕt kiÕn - cho - nhËn - xin - lµm - dïi - cã thÓ - lÆn b/ MØm c­êi - ­ng thuËn - thö - bÎ - biÕn thµnh - ng¾t - thµnh - t­ëng - cã. Bµi 4: - Gäi häc sinh ®äc yªu cÇu - 1 häc sinh ®äc thµnh tiÕng - Treo tranh minh ho¹ vµ gäi häc sinh lªn b¶ng chØ vµo tranh ®Ó m« t¶ trß ch¬i - 1 häc sinh ®äc thµnh tiÕng - 2 häc sinh lªn b¶ng m« t¶ * B¹n nam lµm ®éng t¸c cói gËp ng­êi xuèng. B¹n n÷ ®o¸n ho¹t ®éng cói * B¹n n÷ lµm ®éng t¸c gèi ®Çu vµo tay, m¾t nh¾m l¹i. B¹n nam ®o¸n ®ã lµ ho¹t ®éng ngñ. - Hái häc sinh ®· hiÓu c¸ch ch¬i ch­a. - Tæ chøc cho häc sinh thi biÓu diÔn kÞch c©m. + Ho¹t ®éng trong nhãm. GV ®i gîi ý c¸c ho¹t ®éng cho tõng nhãm VÝ dô: + Tõng nhãm 4 häc sinh biÓu diÔn c¸c ho¹t ®éng cã thÓ nhãm b¹n lµm b»ng c¸c cö chØ, ®éng t¸c. §¶m b¶o häc sinh nµo còng ®­îc biÓu diÔn vµ ®o¸n ho¹t ®éng. * §éng t¸c trong häc tËp: M­în s¸ch (bót, th­íc kÎ), ®äc bµi, biÕt bµi, më cÆp, cÊt s¸ch vë, viÕt, ph¸t biÓu ý kiÕn * §éng t¸c khi vÖ sinh th©n thÓ hoÆc m«i tr­êng: §¸nh r¨ng, röa mÆt, röa dÐp, ch¶i tãc, quÐt líp, lau b¶ng, kª bµnghÕ, t­íi c©y, nhæ cá, hãt r¸c… * §éng t¸c khi vui ch¬i, gi¶i trÝ: Ch¬i cê, nh¶y d©y, trång nô trång hoa, kÐo co, ®¸ cÇu, b¬i tËp thÓ dôc, ch¬i ®iÖn tö, ®äc truyÖn… - Tæ chøc cho tõng l­ît häc sinh thi: 2 nhãm thi, mçi nhãm 5 häc sinh - NhËn xÐt, tuyªn d­¬ng nhãm diÔn ®­îc nhiÒu ®éng t¸c khã vµ ®o¸n ®óng ®éng tõ chØ ho¹t ®éng cña nhãm b¹n. 3/ Cñng cè, dÆn dß: + Hái: ThÕ nµo lµ ®éng tõ? + §éng tõ ®­îc dïng ë ®©u? - NhËn xÐt tiÕt häc - DÆn häc sinh vÒ nhµ viÕt 10 tõ chØ ®éng t¸c ®· ch¬i ë trß ch¬i xem kÞch c©m Bµi 2: LuyÖn tõ vµ c©u LuyÖn tËp vÒ ®éng tõ I - Môc tiªu: * HiÓu ®­îc mét sè tõ bæ sung ý nghÜa thêi gian cho ®éng tõ * BiÕt sö dông c¸c tõ bæ sung ý nghÜa thêi gian cho ®éng tõ II - §å dïng d¹y - häc: * B¶ng líp viÕt s½n 2 c©u v¨n cña BT 1 vµ ®o¹n v¨n kiÓm tra bµi cò * Bµi tËp 2a vµ 2b viÕt giÊy khæ o vµ bót d¹ III - C¸c ho¹t ®éng d¹y - häc chñ yÕu: Ho¹t ®éng d¹y Ho¹t ®éng häc 1/ KiÓm tra bµi cò: - Gäi häc sinh lªn b¶ng g¹ch ch©n nh÷ng ®éng tõ cã trong ®o¹n v¨n sau: - 2 häc sinh lªn b¶ng lµm, häc sinh d­íi líp viÕt vµo vë nh¸p Nh÷ng m¶nh l¸ m­íp to b¶n ®Òu cóp uèn xuèng ®Ó lé ra c¸nh hoa mµu vµng g¾t. Cã tiÕng vç c¸nh sÌ sÌ cña vµi con «ng bß vÏ ®en bãng, bay rËp rên trong bôi c©y chanh. - Hái: §éng tõ lµ g×? Cho vÝ dô? - 2 häc sinh tr¶ lêi vµ nªu vÝ dô - Gäi häc sinh nhËn xÐt bµi b¹n lµm trªn b¶ng. - 2 häc sinh tr¶ lêi vµ nªu vÝ dô - NhËn xÐt chung vµ cho ®iÓm häc sinh 2/ D¹y - häc bµi míi 2.1/ Giíi thiÖu bµi: - Trong tiÕt LuyÖn tõ vµ c©u h«m nay c¸c em sÏ luyÖn tËp vÒ tõ sæ sung ý nghÜa cho ®éng tõ vµ biÕt c¸ch dïng nh÷ng tõ ®ã. - L¾ng nghe 2.2/ H­íng dÉn lµm bµi tËp: Bµi 1: - Gäi häc sinh ®äc yªu cÇu vµ néi dung - Häc sinh ®äc yªu cÇu vµ néi dung - Yªu cÇu häc sinh g¹ch ch©n d­íi c¸c ®éng tõ ®­îc bæ sung ý nghÜa trong tõng c©u. - 2 häc sinh lµm b¶ng líp. Häc sinh d­íi líp g¹ch b»ng ch× vµo GSK + Trêi Êm l¹i pha lµnh l¹nh. TÕt s¾p ®Õn + RÆng ®µo ®· trót hÕt l¸ - Hái: Tõ s¾p bæ sung ý nghÜa g× cho ®éng tõ ®Õn? Nã cho biÕt ®iÒu g×? + Tõ s¾p bæ sung ý nghÜa thêi gian cho ®éng tõ ®Õn . Nã cho biÕt sù viÖc sÏ gÇn tíi lóc diÔn ra + Tõ ®· bæ sung ý nghÜa g× cho ®éng tõ trót? Nã gîi cho em biÕt ®iÒu g×? + Tõ ®· bæ sung ý nghÜa thêi gian cho ®éng tõ trót. Nã gîi cho em ®Õn nh÷ng sù viÖc ®­îc hoµn thµnh råi. - KÕt luËn: Nh÷ng tõ bæ sung ý nghÜa thêi gian cho ®éng tõ rÊt quan träng. Nã cho biÕt sù viÖc ®ã s¾p diÔn ra, ®ang diÔn ra hay ®· hoµn thµnh råi - Yªu cÇu häc sinh ®Æt c©u cã tõ bæ sung ý nghÜa thêi gian cho ®éng tõ - Tù do ph¸t biÓu: - VËy lµ bè em s¾p ®i c«ng t¸c vÒ + S¾p tíi lµ sinh nhËt cña em + Em ®a lµm xong bµi tËp To¸n + MÑ em ®ang nÊu c¬m + BÐ Bi ®ang ngñ ngon lµnh - NhËn xÐt, tuyªn d­¬ng häc sinh hiÓu biÕt, ®Æt c©u hay, ®óng - L¾ng nghe Bµi 2: - Gäi häc sinh ®äc yªu cÇu vµ néi dung - 2 häc sinh tiÕp nèi nhau ®äc tõng phÇn - Yªu cÇu häc sinh trao ®æi vµ lµm bµi. GV ®i gióp ®ì c¸c nhãm yÕu. Mçi chç chÊm chØ ®iÒn 1 tõ vµ l­u ý ®Õn nghÜa sù viÖc cña tõ. - 2 häc sinh tiÕp nèi nhau ®äc tõng phÇn - HS trao ®æi, th¶o luËn trong nhãm 4 HS. Sau khi hoµn thµnh 2 HS lªn b¶ng lµm phiÕu, HS d­íi líp viÕt b»ng bót ch× vµo vë nh¸p. - Gäi HS nhËn xÐt, ch÷a bµi - NhËn xÐt, ch÷a bµi cho b¹n - KÕt luËn lêi gi¶i ®óng - Ch÷a bµi (nÕu sai) a/ Míi d¹o nµo nh÷ng c©y ng« non cßn lÊm tÊm nh­ m¹ non. ThÕ mµ chØ Ýt l©u sau, ng« ®· biÕn thµnh c©y rung rung tr­íc giã vµ n¾ng. Sao ch¸u kh«ng vÒ víi bµ Chµo mµo ®· hãt v­ên na mçi chiÒu Sèt ruét, bµ nghe chim kªu TiÕng chim r¬i víi rÊt nhiÒu h¹t na HÕt hÌ, ch¸u vÉn ®ang xa Chµo mµo vÉn hãt. Mïa na s¾p tµn. - Hái HS: T¹i sao chç trèng nµy em ®iÒn tõ (®· s¾p, sang)? - Tr¶ lêi theo tõng chç trèng ý nghÜa cña tõ víi sù viÖc (®·, ®ang, s¾p) xÈy ra. - NÕu häc sinh nµo l¸mai, GV gi¶ng kü cho c¸c em hiÓu ý nghÜa thêi gian cña tõng tõ qua sù viÖc trong ®o¹n v¨n, ®o¹n th¬ - L¾ng nghe Bµi 3: - Gäi häc sinh ®äc yªu cÇu vµ truyÖn vui - 2 häc sinh ®äc thµnh tiÕng - Yªu cÇu häc sinh tù lµm bµi - Häc sinh trao ®æi trong nhãm vµ dïng bót ch× g¹ch ch©n, viÕt tõ cÇn ®iÒn - Gäi häc sinh ®äc c¸c tõ m×nh thay ®æi hoÆc bá bít tõ häc HS nhËn xÐt bµi lµm cña b¹n - HS ®äc vµ ch÷a bµi ®· thay b»ng ®ang, bá tõ ®ang, bá sÏ hoÆc thay sÏ b»ng ®ang. - NhËn xÐt vµ kÕt luËn lêi gi¶i ®óng - Gäi HS ®äc l¹i truyÖn ®· hoµn thµnh - 2 häc sinh ®äc l¹i §·ng trÝ: Mét nhµ b¸c häc ®ang lµm viÖc trong phßng. Bçng nhiªn ng­êi phôc vô b­íc vµo, nãi nhá víi «ng: - Th­a gi¸o s­, cã trém lÎn vµo th­ viÖn cña ngµi. Gi¸o s­ hái: - Nã ®äc g× thÕ? (Nã ®ang ®äc g× thÕ?) - Hái HS tõng chç: T¹i sao l¹i thay ®· b¨ng ®ang (bá ®·, bá sÏ)? - Tr¶ lêi: + Thay ®· b»ng ®ang v× nhµ b¸c häc ®ang lµm viÖc trong phßng lµm viÖc. + Bá ®ang v× ng­êi phôc vô ®i vµo phßng råi míi nãi nhá víi gi¸o s­. + Bá sÏ v×tªn trém ®· lÎn vµo phßng råi + TruyÖn ®¸ng c­êi ë ®iÓm nµo? + TruyÖn ®¸ng c­êi ë chç vÞ gi¸o s­ rÊt ®·ng trÝ. ¤ng ®ang tËp trung lµm viÖc nªn ®­îc th«ng b¸o cã trém lÎn vµo th­ viÖn th× «ng chØ hái tªn trém ®äc s¸ch g×? ¤ng nghÜ vµo th­ viÖn chØ ®Ó ®äc s¸ch mµ quyªn r»ng tªn trém ®©u cÇn ®äc s¸ch. Nã cÇn nh÷ng ®å ®¹c quý gi¸ cña «ng. 3/ Cñng cè, dÆn dß: + Hái: Nh÷ng tõ nµo th­êng bæ sung ý nghÜa thêi gian cho ®éng tõ? - Gäi HS kÓ l¹i truyÖn §·ng trÝ b»ng lêi cña m×nh - NhËn xÐt tiÕt häc - DÆn häc sinh vÒ nhµ häc bµi vµ chuÈn bÞ bµi sau. C - KÕt qu¶ thÝ nghiÖm: Víi hai bµi thiÕt kÕ trªn ®©y chóng t«i ®· tiÕn hµnh thö nghiÖm tr­êng tiÓu häc Thanh Thuû - Thanh Ch­¬ng - NghÖ an. KÕt qu¶ thö nghiÖm cho thÊy: Líp Tæng sè Sè phiÕu ®¹t giái Sè phiÕu ®¹t kh¸ Sè phiÕu ®¹t TB Sè phiÕu yÕu 4A 30 7em = 23,1% 10em = 34% 13em = 49,9% 0 * NhËn xÐt: Qua thö nghiÖm chóng t«i thÊy néi dung kiÕn thøc c¸c bµi häc ®¸p øng ®­îc môc tiªu chung cña ch­¬ng tr×nh. - Néi dung yªu cÇu cña tõng bµi tËp râ rµng, häc sinh hiÓu ®­îc ý ®å cña phiÕu bµi tËp, häc sinh tÝch cùc trong khi lµm phiÕu häc tËp. - Kh¶ n¨ng hiÓu bµi vµ tiÕp thu b¶i cña c¸c em cã nhiÒu chuyÓn biÕn. - Tuy nhiªn, mét sè em cßn Ø l¹i trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng nhãm. - PhÇn lín khai qu¸t néi dung kiÕn thøc bµi häc cßn h¬i r­êm. D - H­íng ®i tiÕp cña b¶n th©n: Qua nghiªn cøu vµ thö nghiÖm chóng t«i thÊy râ thùc tÕ d¹y vµ häc ph©n m«n luyÖn tõ vµ c©u líp 3 ch­¬ng tr×nh 2000. Lµ mét gi¸o viªn tiÓu häc vµ lµ ng­êi chØ ®¹o chuyªn m«n tr­íc nh÷ng ®æi míi lín lao cña ngµnh, b¶n th©n t«i sÏ kh«ng ngõng t×m tßi, ph¸t hiÖn häc hái vµ ®óc rót nhiÒu kinh nghiÖm h¬n n÷a trong qu¸ tr×nh theo dâi, qu¶n lý, x©y dùng chuyªn m«n, thùc hiÖn x©y dùng c¸c tiÕt d¹y luyÖn tõ vµ c©u s¸ng t¹o, hiÖu qu¶ nh»m n©ng cao chÊt l­îng häc cho häc sinh. KÕt luËn Sù ra ®êi cña ch­¬ng tr×nh 2000 ®¸nh gi¸ mét sù kiÖn lín ®èi víi ngµnh gi¸o dôc, ch­¬ng tr×nh 2000 ®· nhanh chãng t¹o mét sù quan t©m ®Æc biÖt cña toµn ngµnh tõ ®©y viÖc tiÕp nhËn mét nÒn gi¸o dôc hiÖn ®¹i tiªn tiÕn chøa ®ùng nhiÒu triÓn väng h¬n. Nh»m ®¸p øng yªu cÇu ph¸t triÓn cña tõng ®èi t­îng häc sinh, ch­¬ng tr×nh TiÕng viÖt líp 3 - 2000 ®· chuyÓn tõ ch­¬ng tr×nh “tÜnh” thµnh ch­¬ng tr×nh “®éng” bëi vËy ch­¬ng tr×nh tËp trung vµo d¹y c¸ch häc. Muèn truyÒn ®¹t ®­îc néi dung bµi häc hiÖu qu¶ gi¸o viªn ph¶i thùc sù ®æi míi ph­¬ng ph¸p d¹y häc, h×nh thøc tæ chøc d¹y… Gi¸o viªn lu«n lµ ng­êi lËp kÕ ho¹ch chØ ®¹o, h­íng dÉn häc sinh lu«n chñ ®éng, n¨ng ®éng trong häc tËp. Tµi liÖu tham kh¶o --------------------------------- 1/ Ph­¬ng ph¸p d¹y häc TiÕng viÖt 1 (Lª Ph­¬ng Nga - §ç Xu©n Th¶o Lª H÷u TØnh). 2/ Ph­¬ng ph¸p d¹y häc TiÕng viÖt 2 (Lª Ph­¬ng Nga - NguyÔn TrÝ) 3/ Tµi liÖu båi d­ìng cèt c¸n cÊp TØnh, m«n TiÕng viÖt líp 3. 4/ TËp san gi¸o dôc tiÓu häc 5/ S¸ch gi¸o khoa TiÕng viÖt 3 (Ch­¬ng tr×nh n¨m 2000) 6/ S¸ch gi¸o viªn TiÕng viÖt 3 (Ch­¬ng tr×nh n¨m 2000) 5/ S¸ch gi¸o khoa TiÕng viÖt 3 (Ch­¬ng tr×nh 165 tuÇn).

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docluan van lop 3 Ltu.doc
Luận văn liên quan