Đề án Biện pháp tăng cường khai thác các nguồn vốn cho sản xuất kinh doanh trong các Doanh nghiệp nhà nước của nước ta hiện nay

MỤC LỤC  LỜI NÓI ĐẦU CHƠNG I 3 Vốn và tầm quan trọng của vốn đối với các doanh nghiệp 3 1.1 Tổng quan về vốn của doanh nghiệp 4 1.1.1 Các khái niệm về vốn 4 1.1.2 Các nguồn vốn của doanh nghiệp và phơng thức huy động 5 1.1.2.1 Nguồn vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp 6 1.1.2.2 Nợ và các phơng thức huy động nợ của doanh nghiệp 8 1.2 Tầm quan trọng của vốn đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. 10 CHƠNG II 11 Biện pháp tăng, cờng khai thác các nguồn vốn cho sản xuất kinh doanh của các Doanh nghiệp Nhà nớc 11 2.1 Thực trạng vốn tại các doanh nghiệp Nhà nớc. 11 2.2 Các phơng thức huy động vốn của DNNN 12 2.2.1 Nguồn vốn huy động từ ngân sách Nhà nớc 13 2.2.2 Huy động vốn thông qua hệ thống ngân hàng 15 2.2.3 Phát hành cổ phiếu 20 2.2.4 Thu hút vốn đầu t nớc ngoài 27 2.2.5 Huy động qua liên doanh liên kết, qua vay vốn nhân dân. 29 KẾT LUẬN . 30              Lời nói đầu.Sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam đã thu đợc những kết quả bớc đầu quan trọng. Thời gian qua, Việt Nam đã đứng vững đợc trớc những sóng gió biến động lớn bất lợi của tình hình thế giới và trong nớc, nền kinh tế Việt Nam vẫn đứng trớc nhiều thử thách. Sau một thời gian thực hiện chủ trơng đổi mới, nền kinh tế Việt Nam đã có dáng dấp của một nền kinh tế thị trờng. Những quan hệ hàng hoá, tiền tệ đang dần dần thay thế quan hệ phân phối hiện vật của thời kỳ tập trung quan liêu bao cấp. Bộ mặt kinh tế của đất nớc đã có những thay đổi cơ bản, những nguồn lực quý báu của đất nớc đã đợc sử dụng hiệu quả hơn. Quan hệ kinh tế của Việt Nam với các nớc đã đi vào chiều sâu là cơ hội để Việt Nam hội nhập tốt hơn vào nền kinh tế thế giới. Mức sống của nhân dân đợc cải thiện, tốc độ tăng trởng ở mức cao, trong điều kiện phải đối phó với muôn vàn khó khăn từ bên trong và từ bên ngoài, đã phần nào khẳng định đợc tính chất đúng đắn của con đờng cải cách, từ đó cho phép đặt niềm tin vững chắc vào khả năng "cất cánh" của Việt Nam trong tơng lai. Kinh nghiệm thành công của các nớc đi trớc đã để lại nhiều bài học quan trọng. Có nớc đã sử dụng nguồn vốn bên ngoài làm nguồn vốn chủ lực cho sự phát triển, còn nguồn vốn tích luỹ trong nớc chỉ có tính chất bổ trợ cho nguồn vốn bên ngoài. Ơ một số nớc khác, với ý thức tự lập tự chủ cao và không muốn từ chỗ lệ thuộc về kinh tế dẫn đến lệ thuộc về chính trị đã lựa chọn nguồn vốn nội địa làm nguồn vốn chủ đạo để phát triển. Tuy phơng thức lựa chọn nguồn vốn chủ đạo có khác nhau và sự thành công của các nớc cũng khác nhau theo nhiều góc độ, nhng nhìn chung ở mỗi loại đều có một u thế nhất định. Để bắt nhịp cùng với đà đi lên của đất nớc. Các doanh nghiệp Việt Nam cũng đua nhau để phát triển. Trong mỗi doanh nghiệp vốn cũng là điều kiện đầu tiên và quan trọng nhất để doanh nghiệp có thể tồn tại phát triển và tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh, vấn đề để huy động vốn từ những phơng thức nào là rất quan trọng nó luôn gắn chặt với tiến trình phát triển của mỗi doanh nghiệp. Doanh nghiệp Nhà nớc là một trong những thành phần kinh tế đợc Nhà nớc u tiên phát triển và giữ một vai trò chủ đạo nhất trong nền kinh tế đất nớc ta. Việc đa ra đợc một phơng thức huy động vốn tối u nhất là mối quan tâm hàng đầu của mỗi doanh nghiệp Xuất phát từ đòi hỏi trên và cũng là phù hợp với chuyên ngành Tài Chính Doanh Nghiệp của em . Vì vậy, em quyết định chọn đề tài : "Biện pháp tăng cờng khai thác các nguồn vốn cho sản xuất kinh doanh trong các Doanh nghiệp nhà nớc của nớc ta hiện nay" làm đề tài nghiên cứu của mình. Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo đề tài của em bao gồm 2 chơng Chơng I : Vốn và tầm quan trọng của vốn đối với các doanh nghiệp Chơng II : Biện pháp tăng cờng khai thác các nguồn vốn cho sản xuất kinh doanh của các Doanh nghiệp Nhà nớc (DNNN) ở nớc ta hiện nay.

doc32 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 17/05/2013 | Lượt xem: 1381 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề án Biện pháp tăng cường khai thác các nguồn vốn cho sản xuất kinh doanh trong các Doanh nghiệp nhà nước của nước ta hiện nay, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
¶ tµi s¶n cña doanh nghiÖp dïng trong s¶n xuÊt kinh doanh. Vèn cña do¹nh nghiÖp ®­îc ph¶n ¸nh trong b¶ng c©n ®èi tµi s¶n cña doanh nghiÖp. BÊt cø doanh nghiÖp nµo còng cÇn ph¶i cã mét l­îng vèn nhÊt ®Þnh ®Ó thùc hiÖn nh÷ng kho¶n ®Çu t­ cÇn thiÕt nh­ chi phÝ thµnh lËp doanh nghiÖp, mua s¾m nguyªn vËt liÖu, tr¶ l·i vay nép thuÕ vµ nhiÒu kho¶n kh¸c ®¶m b¶o cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp ®­îc liªn tôc. Ngoµi ra cßn ph¶i kÓ ®Õn chi phÝ mua c«ng nghÖ vµ m¸y mãc thiÕt bÞ míi… ®Ó t¸i s¶n xuÊt më réng. Do vËy, vèn ®­a vµo s¶n xuÊt kinh doanh cã nhiÒu h×nh th¸i vËt chÊt kh¸c nhau ®Ó tõ ®ã t¹o ra s¶n phÈm hµng ho¸, dÞch vô tiªu thô trªn thÞ tr­êng. Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng vèn ®­îc coi lµ mét lo¹i hµng hãa. Nã gièng c¸c hµng ho¸ kh¸c ë chç cã chñ së h÷u ®Ých thùc, nh­ng nã l¹i cã ®Æc ®iÓm kh¸c v× ng­êi së h÷u vèn cã thÓ b¸n quyÒn sö dông vèn trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh. C¸i gi¸ cña quyÒn sö dông vèn chÝnh lµ l·i suÊt. ChÝnh nhê cã sù t¸ch rêi quyÒn së h÷u vµ quyÒn sö dông nªn vèn cã thÓ l­u chuyÓn trong ®Çu t­ kinh doanh vµ cã thÓ sinh lêi. Víi doanh nghiÖp, vèn lµ mét trong nhøng ®iÒu kiÖn vËt chÊt c¬ b¶n kÕt hîp víi søc lao ®éng vµ c¸c yÕu tè kh¸c lµm ®Çu vµo cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. Sù tham gia cña vèn kh«ng chØ bã hÑp trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt riªng biÖt mµ trong toµn bé qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ t¸i s¶n xuÊt tiªu thô, suèt c¶ thêi gian tån t¹i cña doanh nghiÖp Quan niÖm vÒ vèn trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®· ®­îc ®óc kÕt l¹i nh­ sau : “ vèn lµ toµn bé gi¸ trÞ øng ra ban ®Çu vµ c¸c qu¸ tr×nh s¶n xuÊt tiÕp theo cña doanh nghiÖp t¹o ra gi¸ trÞ thÆng d­”. 1.1.2 C¸c nguån vèn cña doanh nghiÖp vµ ph­¬ng thøc huy ®éng Tuú theo lo¹i h×nh doanh nghiÖp cã thÓ cã c¸c ph­¬ng thøc huy ®éng vèn kh¸c .Trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr­êng , c¸c ph­¬ng thøc huy ®éng vèn cña doanh nghiÖp ®­îng ®a d¹ng ho¸ nh»m khai th¸c mäi nguån vèn trong nªn kinh tÕ . Tuy nhiªn , cÇn l­u ý r»ng, trong hoµn c¶nh cô thÓ cña ViÖt Nam do thi tr­êng tµi chÝnh ch­a ph¸t triÓn hoµn chØnh nªn viÖc khai th¸c vèn cã nhiÒu nÐt ®Æc tr­ng nhÊt ®Þnh . Sù ph¸t triÓn nhanh chãng vµ thÞ tr­êng tµi chÝnh sÏ sím t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó c¸c doanh nghiÖp më réng kh¶ n¨ng thu hót vèn vµo kinh doanh. 1.1.2.1 Nguån vèn chñ së h÷u cña doanh nghiÖp §èi víi mäi lo¹i h×nh doanh nghiÖp, vèn chñ së h÷u cña doanh nghiÖp bao gåm c¸c bé phËn. *Vèn gãp ban ®Çu. Khi doanh nghiÖp ®­îc thµnh lËp bao giê chñ doanh nghiÖp còng ph¶i cã mét sè vèn ban ®Çu nhÊt ®Þnh do c¸c cæ ®«ng –chñ së h÷u gãp.Khi nãi ®Õn nguåi vèn chñ së h÷u cña doanh nghiÖp bao giê còng ph¶i xem xÕt h×nh thøc së h÷u cña doanh nghiÖp ®ã ,v× h×nh thøc së h÷u sÏ quyÕt ®Þnh tÝnh chÊt vµ h×nh thøc t¹o vèn cña b¶n th©n doanh nghiÖp. §èi víi DNNN,vèn gãp ban ®Çu chÝnh lµ vèn ®Çu t­ cña Nhµ n­íc . Chñ së h÷u cña c¸c DNNN lµ Nhµ n­íc. HiÖn nay c¬ chÕ qu¶n lý tµi chÝnh nãi chung vµ qu¶n lý vèn cña doanh nghiÖp Nhµ n­íc nãi riªng ®ang cã nh÷ng thay ®æi ®Ó phï hîp víi t×nh h×nh thùc tÕ. *Nguån vèn tõ lîi nhuËn kh«ng chia Quy m« vèn ban ®Çu cña chñ doanh nghiÖp lµ mét yÕu tè quan träng, tuy nhiªn, th«ng th­êng, sè vèn nµy cÇn ®­îc t¨ng theo quy m« ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp. Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt - kinh doanh nÕu doanh nghiÖp ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ th× doanh nghiÖp sÏ cã nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó t¨ng tr­ëng nguån vèn. Nguån vèn tÝch luü tõ lîi nhuËn kh«ng chia lµ bé phËn lîi nhuËn ®­îc sö dông ®Ó t¸i ®Çu t­, më réng s¶n xuÊt – kinh doanh cña doanh nghiÖp. Tù tµi trî b»ng lîi nhuËn kh«ng chia, nguån vèn néi bé lµ mét ph­¬ng thøc t¹o nguån rÊt quan träng vµ kh¸ hÊp dÉn cña c¸c doanh nghiÖp, v× doanh nghiÖp gi¶m ®­îc chi phÝ, gi¶m bít sù phô thuéc vµo bªn ngoµi. RÊt nhiÒu doanh nghiÖp coi träng lîi nhuËn tõ t¸i ®Çu t­ ®Ó l¹i, hä ®Æt ra môc tiªu ph¶i cã khèi l­îng lîi nhuËn ®Ó l¹i ®ñ lín nh»m ®¸p øng nhu cÇu vèn ngµy cµng t¨ng. Nguån vèn t¸i ®Çu t­ tõ lîi nhuËn ®Ó l¹i chØ cã thÓ thùc hiÖn ®­îc nÕu doanh nghiÖp ®· vµ ®ang ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶, ®­îc phÐp tiÕp tôc ®Çu t­. §èi víi c¸c DNNN th× viÖc t¸i ®Çu t­ phô thuéc kh«ng chØ vµo kh¶ n¨ng sinh lêi cña b¶n th©n doanh nghiÖp mµ cßn phô thuéc vµo chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch t¸i ®Çu t­ cña Nhµ n­íc. Tuy nhiªn ®èi víi c¸c c«ng ty cæ phÇn th× viÖc ®Ó l¹i lîi nhuËn liªn quan ®Õn mét sè yÕu tè rÊt nh¹y c¶m. Khi c«ng ty ®Ó l¹i mét phÇn lîi nhuËn trong n¨m cho t¸i ®Çu t­, tøc lµ kh«ng dïng sè lîi nhuËn ®ã ®Ó chia l·i cæ phÇn, c¸c cæ ®«ng kh«ng ®­îc nhËn tiÒn l·i cæ phÇn (cæ tøc) nh­ng bï l¹i, hä cã quyÒn së h÷u sè vèn cæ phÇn t¨ng lªn cña c«ng ty. Nh­ vËy, gi¸ trÞ ghi sæ cña c¸c cæ phiÕu sÏ t¨ng lªn cïng víi viÖc tù tµi trî b»ng nguån vèn néi bé. §iÒu nµy mét mÆt, khuyÕn khÝch cæ ®«ng gi÷ cæ phiÕu l©u dµi, nh­ng mÆt kh¸c, dÔ lµm gi¶m tÝnh hÊp dÉn cña cæ phiÕu trong thêi kú tr­íc m¾t (ng¾n h¹n) do cæ ®«ng chØ nhËn ®­îc mét phÇn cæ tøc nhá h¬n. NÕu tû lÖ chi tr¶ cæ tøc thÊp, hoÆc sè l·i rßng kh«ng ®ñ hÊp dÉn th× gi¸ cæ phiÕu cã thÓ gi¶m sót. *Ph¸t hµnh cæ phiÕu Trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, doanh nghiÖp cã thÓ t¨ng vèn chñ së h÷u b»ng c¸ch ph¸t hµnh cæ phiÕu míi Mét nguån tµi chÝnh dµi h¹n rÊt quan träng lµ ph¸t hµnh cæ phiÕu ®Ó huy ®éng vèn cho doanh nghiÖp. Ph¸t hµnh cæ phiÕu ®­îc gäi lµ ho¹t ®éng tµi trî dµi h¹n cña doanh nghiÖp. Chóng ta sÏ xem xÐt mét sè yÕu tè c¬ b¶n liªn quan ®Õn ph¸t hµnh c¸c lo¹i cæ phiÕu kh¸c nhau. Cã hai lo¹i cæ phiÕu ®­îc ph¸t hµnh ** Cæ phiÕu th­êng Lµ lo¹i cæ phiÕu th«ng dông nhÊt v× nã cã nh÷ng ­u thÕ trong viÖc ph¸t hµnh ra c«ng chóng vµ trong qu¸ tr×nh l­u hµnh trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n. cæ phiÕu th­êng lµ chøng kho¸n quan träng nhÊt ®­îc trao ®æi, mua b¸n trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n, ®iÒu ®ã còng ®ñ ®Ó chøng minh tÇm quan träng cña nã so víi c¸c c«ng cô tµi chÝnh kh¸c **Cæ phiÕu ­u tiªn Cæ phiÕu ­u tiªn chØ chiÕm mét tû träng nhá trong tæng sè cæ phiÕu ®­îc ph¸t hµnh. Tuy nhiªn trong mét sè tr­êng hîp, viÖc dïng cæ phiÕu ­u tiªn lµ c¸ch thÝch hîp. Cæ phiÕu ­u tiªn cã ®Æc ®iÓm lµ nã cã cæ tøc cè ®Þnh. Ng­êi chñ cæ phiÕu nµy cã quyÒn ®­îc thanh to¸n l·i tr­íc c¸c cæ ®«ng th­êng. NÕu l·i chØ ®ñ tr¶ cæ tøc cho c¸c cæ ®«ng ­u tiªn th× c¸c cæ ®«ng th­¬ng sÏ kh«ng ®­îc nhËn cæ tøc cña kú ®ã. 1.1.2.2 Nî vµ c¸c ph­¬ng thøc huy ®éng nî cña doanh nghiÖp §Ó bæ sung vèn cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt – kinh doanh, doanh nghiÖp cã thÓ sö dông nî tõ c¸c nguån : tÝn dông ng©n hµng, tÝn dông th­¬ng m¹i vµ vay th«ng qua ph¸t hµnh tr¸i phiÕu. * Nguån vèn tÝn dông ng©n hµng vµ tÝn dông th­¬ng m¹i Cã thÓ nãi r»ng vèn vay ng©n hµng lµ mét trong nh÷ng nguån vèn quan träng nhÊt, kh«ng chØ ®èi víi sù ph¸t triÓn cña b¶n th©n mçi doanh nghiÖp mµ cßn ®èi víi toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n. Sù ho¹t ®éng vµ ph¸t triÓn cña mçi doanh nghiÖp ®Òu g¾n liÒn víi c¸c dÞch vô tµi chÝnh do c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i cung cÊp, trong ®ã cã viÖc cung øng c¸c nguån vèn. Kh«ng mét doanh nghiÖp nµo kh«ng vay vèn ng©n hµng hoÆc kh«ng sö dông tÝn dông th­¬ng m¹i nÕu doanh nghiÖp ®ã muèn tån t¹i v÷ng ch¾c trªn th­¬ng tr­êng. Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng, c¸c doanh nghiÖp th­êng vay ng©n hµng ®Ó ®¶m b¶o nguån tµi chÝnh cho c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt – kinh doanh, ®Æc biÖt lµ cã ®ñ vèn ®¶m b¶o cho c¸c dù ¸n më réng hoÆc ®Çu t­ chiÒu s©u cña doanh nghiÖp. VÒ mÆt thêi h¹n vèn vay ng©n hµng cã thÓ ®­îc ph©n lo¹i theo thêi h¹n vay, bao gåm: vay dµi h¹n (th­êng tÝnh tõ 3 n¨m trë lªn ), vay trung h¹n ( tõ 1 n¨m ®Õn 3 n¨m) vµ vay ng¾n h¹n (d­íi 1 n¨m). Tiªu chuÈn vµ quan niÖm vÒ thêi h¹n ®Ó ph©n lo¹i trong thùc tÕ kh«ng gièng nhau gi÷a c¸c n­íc vµ cã thÓ kh¸c nhau gi÷a c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i. Tuú theo tÝnh chÊt vµ môc ®Ých sö dông, ng©n hµng còng cã thÓ ph©n lo¹i cho vay thµnh c¸c lo¹i nh­: cho vay ®Çu t­ tµi s¶n cè ®Þnh, cho vay ®Çu t­ tµi s¶n l­u ®éng, cho vay ®Ó thùc hiÖn dù ¸n. còng cã nh÷ng c¸ch ph©n chia kh¸c nh­: cho vay theo ngµnh kinh tÕ, theo lÜnh vùc phôc vô hoÆc theo h×nh thøc b¶o ®¶m tiÒn vay. Nguån vèn tÝn dông ng©n hµng cã nhiÒu ­u ®iÓm nh­ng nguån vèn nµy còng cã nh÷ng h¹n chÕ nhÊt ®Þnh. §ã lµ c¸c h¹n chÕ vÒ ®iÒu kiÖn tÝn dông, kiÓm so¸t cña ng©n hµng vµ chi phÝ sö dông vèn §èi víi doanh nghiÖp tµi trî b»ng nguån vèn tÝn dông th­¬ng m¹i lµ nguån tµi trî rÎ, tiÖn dông vµ linh ho¹t trong kinh doanh, h¬n n÷a nã cßn t¹o kh¶ n¨ng më réng quan hÖ hîp t¸c trong kinh doanh mét c¸ch l©u bÒn. C¸c ®iÒu kiÖn rµng buéc cô thÓ cã thÓ ®­îc Ên ®Þnh khi hai bªn ký kÕt hîp ®ång mua b¸n hay hîp ®ång kinh tÕ nãi chung. Chi phÝ cho sö dông nguån vèn tÝn dông th­¬ng m¹i thÓ hiÖn qua l·i suÊt cña kho¶n vay, ®ã lµ chi phÝ l·i vay, sÏ ®­îc tÝnh vµo gi¸ thµnh s¶n phÈm hay dÞch vô. Khi mua b¸n hµng ho¸ tr¶ chËm, chi phÝ nµy cã thÓ “Èn” ®­íi h×nh thøc thay ®æi møc gi¸, tuú thuéc vµo quan hÖ tho¶ thuËn cô thÓ gi÷a c¸c bªn. trong xu h­íng hiÖn nay ë ViÖt Nam còng nh­ trªn thÕ giíi c¸c h×nh thøc tÝn dông ngµy cµng ®­îc ®a d¹ng ho¸ vµ linh ho¹t h¬n, víi tÝnh chÊt c¹nh tranh h¬n; do ®ã, c¸c doanh nghiÖp còng cã nhiÒu c¬ héi ®Ó lùa chän nguån vèn tµi trî cho ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp. *Ph¸t hµnh tr¸i phiÕu c«ng ty tr¸i phiÕu lµ tªn chung cña c¸c giÊy tê vay nî dµi h¹n vµ trung h¹n, bao gåm: tr¸i phiÕu chÝnh phñ vµ tr¸i phiÕu c«ng ty. Tr¸i phiÕu cßn ®­îc gäi lµ tr¸i kho¸n. ViÖc lùa chän tr¸i phiÕu thÝch hîp lµ rÊt quan träng v× nã liªn quan ®Õn chi phÝ tr¶ l·i, kh¶ n¨ng l­u hµnh vµ tÝnh hÊp dÉn cña tr¸i phiÕu. Tr­íc khi quyÕt ®Þnh ph¸t hµnh cÇn hiÓu râ ®Æc ®iÓm ­u vµ nh­îc ®iÓm cña mçi lo¹i tr¸i phiÕu. Trªn thÞ tr­êng tµi chÝnh ë nhiÒu n­íc hiÖn nay th­êng l­u hµnh c¸c lo¹i tr¸i phiÕu doanh nghiÖp nh­ sau: - Tr¸i phiÕu cã l·i suÊt cè ®Þnh - Tr¸i phiÕu cã l·i suÊt thay ®æi - Tr¸i phiÕu cã thÓ thu håi - Chøng kho¸n cã thÓ chuyÓn ®æi 1.2 TÇm quan träng cña vèn ®èi víi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. §èi víi mäi doanh nghiÖp, dï thuéc bÊt kú thµnh phÇn nµo, víi bÊt kú quy m« nµo th× vèn vÉn lµ ®iÒu kiªn tiªn quyÕt kh«ng thÓ thiÕu ®­îc. §Ó doanh nghiÖp tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh vèn chÝnh lµ tiÒn ®Ò lµ c¬ së cho sù më réng quy m« s¶n xuÊt kinh doanh. Vèn quyÕt ®Þnh møc ®é trang thiÕt bÞ c¬ së vËt chÊt kü thuËt, øng dông c¸c thµnh tùu khoa häc vµo s¶n xuÊt kinh doanh, quyÕt ®Þnh kh¶ n¨ng ®æi míi m¸y mãc thiÕt bÞ, quy tr×nh c«ng nghÖ, ph­¬ng ph¸p qu¶n lý míi trong doanh nghiÖp. Theo ®ã doanh nghiÖp cã thÓ liªn tôc ®æi míi, n©ng cao chÊt l­îng mÉu m· s¶n phÈm, t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng. ViÖc ®¶m b¶o ®ñ nguån vèn sÏ gióp doanh nghiÖp tiÕn hµnh ho¹t ®éng s¶n xuÊt mét c¸ch th­êng xuyªn vµ liªn tôc, doanh nghiÖp cã thÓ chíp ®­îc thêi c¬ kinh doanh vµ lîi thÕ trong c¹nh tranh. Vèn ®­îc sö dông vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp lu«n ph¶i cã s½n tr­íc khi ho¹t ®éng nµy ph¸t sinh. §ã chÝnh lµ kho¶n vèn mµ doanh nghiÖp ph¶i øng tr­íc cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. VÒ nguyªn t¾c: sau mét chu kú kinh doanh, vèn ph¶i ®­îc thu håi ®Ó tiÕp tôc chu kú s¶n xuÊt kinh doanh kh¸c, nÕu kh«ng doanh nghiÖp sÏ gÆp khã kh¨n cã khi dÉn tíi ph¸ s¶n… v× vËy, doanh nghiÖp ph¶i cã biÖn ph¸p qu¶n lý vèn sao cho hiÖu qu¶ cao ®¶m b¶o lu«n ®ñ vèn ®Çu t­ ®óng lóc, ®óng chç cho s¶n xuÊt kinh doanh. Tãm l¹i, doanh nghiÖp ph¶i ®Æc biÖt quan t©m ®Õn hiÖu qu¶ sö dông vèn t¹i doanh nghiÖp cña m×nh. Ch­¬ng II BiÖn ph¸p t¨ng, c­êng khai th¸c c¸c nguån vèn cho s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c Doanh nghiÖp Nhµ n­íc 2.1 Thùc tr¹ng vèn t¹i c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc. §èi víi bÊt kú lo¹i doanh nghiÖp nµo, dï lµ DNNN hay doanh nghiÖp t­ nh©n, sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña chóng hoµn toµn phô thuéc vµo ho¹t ®éng tµi chÝnh cña b¶n th©n chóng, hay nãi c¸ch kh¸c, sù sèng cßn cña mçi doanh nghiÖp ®Òu phô thuéc vµo hiÖu qu¶ cña viÖc huy ®éng vµ sö dông vèn. HiÖn nay, DNNN n¨ng lùc qu¸ yÕu, quy m« vèn cßn rÊt nhá bÐ. §iÒu nµy lµm doanh nghiÖp gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n trong s¶n xuÊt – kinh doanh, kh¶ n¨ng thanh to¸n kÐm, dÔ gÆp rñi ro. TÝnh ®Õn th¸ng 5 n¨m 2001 vèn chñ së h÷u b×nh qu©n mçi DNNN ­íc kho¶ng 22 tû ®ång. Trong ®ã, sè DNNN cã sè vèn d­íi 5 tû ®ång chiÕm 59.8% ( sè doanh nghiÖp cã vèn tõ 1 tû ®ång trë xuèng chiÕm 18.2%); sè doanh nghiÖp cã vèn tõ 5 ®Õn 10 tû ®ång chiÕm 15.2% ; sè doanh nghiÖp cã vèn trªn 10 tû ®ång chØ chiÕm 25% . C¸c tæng c«ng ty 90, 91 lµ nh÷ng DNNN cã møc vèn cao nhÊt hiÖn nay, nh­ng vÉn lµ thÊp so víi c¸c doanh nghiÖp trªn thÕ giíi. N¨m 2000 vèn b×nh qu©n cña mét c«ng ty 91 kho¶ng 3885 tû ®ång, nÕu tÝnh theo tû gi¸ 15000 ®/USD th× nã vµo kho¶ng 259 triÖu USD ( trong ®ã cã 5 tæng c«ng ty cã møc vèn d­íi 1000 tû ®ång lµ C«ng nghiÖp tµu thuû; cµ phª; L­¬ng thùc miÒn Nam; L­¬ng thùc miªn B¾c; Thuèc l¸). Vèn b×nh qu©n cña mét tæng c«ng ty 90 kho¶ng 284 tû ®ång, nÕu tÝnh theo tû gÝa 15000®/USD th× vèn b×nh qu©n ®ã kho¶ng 18.9 triÖu USD. Trong khi ®ã nÕu so víi c¸c c«ng ty nhá ( 6 ®Õn 50 lao ®éng) ë c¸c n­íc c«ng nghiÖp ph¸t triÓn hiÖn nay ®ang cã sè vèn tõ 3 ®Õn 50 triÖu USD ( nÕu tÝnh theo tû gi¸ 15000®/USD th× sè vèn ®ã lµ 45 tû ®ång ®Õn 750 tû ®ång), cßn c«ng ty cã tõ 200-500 lao ®éng cña hä cã vèn hµng tr¨m triÖu USD, c¸c tËp ®oµn xuyªn quèc gia vµ c¸c c«ng ty lín trªn thÕ giíi th× cã sè vèn lªn tíi hµng chôc, tr¨m tû USD . Nh­ vËy, trong thêi gian tíi khi ViÖt Nam héi nhËp s©u vµo kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi th× doanh nghiÖp ViÖt Nam sÏ bÞ bÊt lîi so víi c¸c doanh nghiÖp ë c¸c n­íc c«ng nghiÖp ph¸t triÓn vÒ mÆt tµi chÝnh. §©y lµ mèi ®e do¹ ®èi víi c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc ViÖt Nam. 2.2 C¸c ph­¬ng thøc huy ®éng vèn cña DNNN Trªn c¬ së ph©n tÝch thùc tr¹ng vÒ t×nh h×nh vèn trong c¸c DNNN hiÖn nay, vÊn ®Ò ®Æt ra cÇn ph¶i gi¶i quyÕt lµ c¸c DNNN cÇn ph¶i bæ sung vµ huy ®éng vèn ®Ó duy tr× ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cho doanh nghiÖp m×nh nh­ thÕ nµo? D­íi ®©y em xin m¹nh d¹n ®­a ra mét sè gi¶i ph¸p ®Ó huy ®éng vèn trong c¸c DNNN ë n­íc ta hiÖn nay. 2.2.1 Nguån vèn huy ®éng tõ ng©n s¸ch Nhµ n­íc BÊt cø doanh nghiÖp nµo khi thµnh lËp ph¶i cã vèn ®iÒu lÖ. VÒ nguyªn t¾c, sè vèn theo ®iÒu lÖ ph¶i lín h¬n hoÆc b»ng tæng møc vèn ph¸p ®Þnh mµ Nhµ n­íc d· quy ®Þnh cho c¸c ngµnh nghÒ. V× thÕ, ngay tõ khi cã quyÕt ®Þnh thµnh lËp, DNNN ph¶i ®­îc Nhµ n­íc cÊp vèn ®iÒu lÖ theo ®óng ®iÒu lÖ thµnh lËp DNNN ( kh«ng trÔ h¬n 30 ngµy kÓ tõ ngµy cã quyÕt ®Þnh thµnh lËp) Vèn cÊp cã thÓ b»ng tiÒn hoÆc b»ng quyÒn sö dông ®Êt, b»ng c¸c tµi s¶n h÷u h×nh, v« h×nh kh¸c ®­îc ®¸nh gi¸ theo thêi gi¸ nh»m ®¶m b¶o cho DNNN cã thÓ s¶n xuÊt kinh doanh b×nh th­êng vµ ph¶i c¹nh tranh ®­îc trªn thÞ tr­êng. Trong qu¸ tr×nh kinh doanh, nÕu thiÕu vèn, doanh nghiÖp nhµ n­íc ph¶i tù xoay së trªn thÞ tr­êng vèn, nhµ n­íc kh«ng cÊp thªm. Tuy nhiªn, viÖc cÊp ph¸t vèn cña nhµ n­íc cho c¸c DNNN ®· ph¹m ph¶i mét sè h¹n chÕ nhÊt ®Þnh Thø nhÊt lµ c¬ chÕ cÊp vèn tõ ng©n s¸ch nhµ n­íc cho DNNN trong thêi gian qua ë ViÖt Nam, c¬ chÕ nµy cã nhiÒu nh­îc ®iÓm. §ã lµ cÊp theo lèi b×nh qu©n, chia ®Òu cho mäi doanh nghiÖp trong ®ã cã nhiÒu doanh nghiÖp kh«ng ®¸ng ®­îc cÊp. MÆt kh¸c, do vèn ng©n s¸ch cã h¹n vµ kh«ng ph¶i lóc nµo còng cã s½n, nªn viÖc cÊp cho doanh nghiÖp nµo tr­íc, doanh nghiÖp nµo sau vµ cÊp cho doanh nghiÖp nµo ®ñ møc quy ®Þnh, doanh nghiÖp nµo kh«ng ®ñ møc quy ®Þnh lµ vÊn ®Ò nan gi¶i, võa t¹o khe hë lín cho c¸c hµnh vi tiªu cùc cho c¶ hai phÝa c¸n bé cÊp ph¸t vµ doanh nghiÖp. Nh­îc ®iÓm kh¸c n÷a, ®ã lµ Nhµ n­íc ch­a x¸c ®Þnh ®óng ®éi t­îng c¸c doanh nghiÖp cÇn ®­îc ng©n s¸ch cÊp. Thùc tÕ, c¬ chÕ cÊp vèn cña ng©n s¸ch cho c¸c doanh nghiÖp rÊt láng lÎo nhiÒu khi cßn ®ång nghÜa víi “cho kh«ng”. ®iÒu nµy thÓ hiÖn ë c¬ chÕ “cho vèn, xin vèn”. Vèn ®Çu t­ ®i tõ ng©n s¸ch nhµ n­íc vµ trë vÒ n¬i xuÊt ph¸t víi khèi l­îng Ýt h¬n, thËm chÝ nh­ kh«ng trë vÒ ®èi víi c¸c doanh nghiÖp thuéc c¸c ngµnh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ – x· héi. Trong suèt thêi kú bao cÊp t×nh tr¹ng “l·i gi¶, lç thËt” cña c¸c doanh nghiÖp lµ phæ biÕn. Thø hai lµ thùc chÊt tõ nhu cÇu vèn cña DNNN hiÖn nay. DNNN cã thiÕu vèn kh«ng? §©y lµ vÊn ®Ò rÊt phøc t¹p cÇn ®­îc xem xÐt thËn träng ®Ó ph©n biÖt doanh nghiÖp nµo thiÕu vèn thùc sù, doanh nghiÖp nµo “cè t×nh” thiÕu vèn? Tõ thùc tÕ trªn, ®ßi hái cÇn ®­a ra mét c¬ chÕ cÊp vèn cho DNNN mét c¸ch hîp lý h¬n. Em xin nªu ra ®Ò xuÊt cña kü s­ Ph¹m Tu©n – Tæng gi¸m ®èc tæng c«ng ty x©y dùng c«ng tr×nh giao th«ng 5 vÒ gi¶i ph¸p c¶i tiÕn c¬ chÕ cÊp vèn cho DNNN ®· ®­îc ®¸nh gi¸ lµ cã tÝnh kh¶ thi. Theo ®Ò xuÊt, ChÝnh phñ kh«ng cÊp vèn t¶n m¹n cho DNNN mµ khÈn tr­¬ng dån vèn cho bèn Ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh. Sau ®ã, c¸c ng©n hµng nµy cÊp cho c¸c DNNN víi l·i xuÊt b»ng tû lÖ thu s­ dông vèn ng©n s¸ch tr­íc ®©y céng víi phÝ ng©n hµng. Sè vèn ng©n hµng cho DNNN vay ­u ®·i còng b»ng cÊp vèn cña bé tµi chÝnh vµ c¸c bé liªn quan cho DNNN. §iÒu nµy sÏ buéc c¸c DNNN ph¶i tÝnh to¸n, qu¶n lý vµ sö dông ®ång vèn vay cã hiÖu qu¶ nhÊt. Vèn Nhµ n­íc kh«ng nh÷ng cã ®iÒu kiÖn ®­îc b¶o toµn mµ hiÖu qu¶ kinh doanh cña DNNN sÏ ®­îc n©ng lªn. §ång thêi, khi ng©n hµng cã vèn chñ së h÷u lín, c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh sÏ cã kh¶ n¨ng b¶o l·nh hoÆc cho c¸c DNNN vay c¸c hîp ®ång kinh tÕ, mäi dù ¸n kh¶ thi ®­îc c¸c cÊp cã thÈm quyÒn phª duyÖt kh«ng lµm lì c¬ héi kinh doanh cña c¸c DNNN nh­ tr­íc ®©y Bªn c¹nh ®ã, thùc hiÖn ph­¬ng thøc ®Çu t­ vµ qu¶n lý vèn t¹i doanh nghiÖp th«ng qua C«ng ty ®Çu t­ tµi chÝnh Nhµ n­íc còng lµ mét gi¶i ph¸p hay. C«ng ty ®Çu t­ tµi chÝnh nhµ n­íc lµ mét tæ chøc tµi chÝnh cña Nhµ n­íc cã chøc n¨ng kinh doanh vèn cña Nhµ n­íc qua ph­¬ng thøc ®Çu t­ vèn vµo doanh nghiÖp, nh»m môc ®Ých: chuyÓn tõ c¬ chÕ nhµ n­íc cÊp vèn sang c¬ chÕ Nhµ n­íc ®Çu t­ vèn vµo doanh nghiÖp ; x¸c lËp râ quyÒn së h÷u vÒ vèn cña nhµ n­íc vµ quyÒn sö dông vèn cña DNNN; chuyÓn ph­¬ng thøc qu¶n lý tµi chÝnh mang tÝnh chÊt hµnh chÝnh ®èi víi doanh nghiÖp cã vèn Nhµ n­íc sang ph­¬ng thøc kinh doanh vèn theo c¬ chÕ thÞ tr­êng gãp phÇn thùc hiÖn nhanh qu¸ tr×nh c«ng ty ho¸ DNNN vµ xo¸ bá c¬ chÕ chñ quan, c¬ quan hµnh chÝnh cÊp trªn trùc tiÕp. C«ng ty ®Çu t­ tµi chÝnh nhµ n­íc cã nhiÖm vô thùc hiÖn quyÒn chñ së h÷u vÒ vèn nhµ n­íc ®Çu t­ vµo doanh nghiÖp, th«ng qua ®ã ®iÒu chØnh c¬ cÊu vèn nhµ n­íc theo môc tiªu qu¶n lý vÜ m« cña Nhµ n­íc nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kin doanh vµ sö dông vèn cña khu vùc DNNN. 2.2.2 Huy ®éng vèn th«ng qua hÖ thèng ng©n hµng Sau khi sö dông hÕt nguèn chñ së h÷u, khi nhu cÇu vèn t¨ng, DNNN ®­îc phÐp huy ®éng tËn dông c¸c nguån vèn bªn ngoµi theo nguyªn t¾c cã hoµn tr¶ d­íi h×nh thøc tÝn dông hoÆc chiÕm dông hîp ph¸p. TuyÖt ®èi kh«ng ph¸t hµnh cæ phiÕu ra ®¹i chóng. §iÒu ®ã cã nghÜa lµ khi DNNN thiÕu vèn th× cã thÓ vay ë ng©n hµng vµ c¸c tæ chøc tÝn dông kh¸c. Thùc hiÖn nghÞ ®Þnh sè 49/CP ngµy 6 th¸ng 5 n¨m 1997 cña ChÝnh phñ, c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh ®· cho DNNN vay vèn mµ kh«ng ph¶i thÕ chÊp tµi s¶n. sau mét thêi gian dµi ( tõ th¸ng 6 n¨m 1997 ®Õn th¸ng 4 n¨m 2000) ®­îc vay vèn t¹i c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh víi nh÷ng ®iÒu kiÖn ­u ®·i, c¸c DNNN vÉn kh«ng sö dông vèn cã hiÖu qu¶ vµ kh«ng ph¸t huy ®­îc vai trß chñ ®¹o trong nÒn kinh tÕ quèc d©n. NhiÒu DNNN ho¹t ®éng kinh doanh kh«ng cã hiÖu qu¶ (hoµ vèn hoÆc thua lç), nªn khi nî ®Õn h¹n, doanh nghiÖp ®· kh«ng cã kh¶ n¨ng thanh to¸n nî cho ng©n hµng. Sù ­u ®·i vÒ vay vèn cña DNNN t¹i c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh cßn thÓ hiÖn ë chç: trong tr­êng hîp DNNN cßn nî qu¸ h¹n vµ ho¹t ®éng kinh doanh thua lç nh÷ng kho¶n nî qu¸ h¹n ch­a ®­îc xö lý, th× ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh vÉn cho doanh nghiÖp vay vèn tiÕp, nÕu doanh nghiÖp cã ph­¬ng ¸n kinh doanh cã hiÖu qu¶ vµ ®­îc Bé (®èi víi doanh nghiÖp Trung ­¬ng) ho¨c uû ban nh©n d©n tØnh, thµnh phè trùc thuéc Trung ­¬ng ( ®èi víi doanh nghiÖp ®Þa ph­¬ng ) chÊp thuËn. Lîi dông quy ®Þnh trªn mét sè DNNN ®· “t« mµu” ph­¬ng ¸n kinh doanh ®Ó ®­îc tiÕp tôc vay vèn, cho dï nî cò ch­a tr¶ hÕt vµ ho¹t ®éng kinh doanh kh«ng cã l·i. HËu qu¶ lµ sù thua lç cña mét sè DNNN trong nh÷ng n¨m tr­íc ®©y kh«ng nh÷ng dÉn ®Õn ph¶i gi¶i thÓ, pha s¶n hoÆc chuyÓn ®æi sang c¸c h×nh thøc kinh doanh kh¸c ( kho¸n, cho thuª, cæ phÇn ho¸) mµ cßn ¶nh h­ëng ®Õn vèn kinh doanh cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh do kh«ng thu håi ®­îc vèn cho vay. Rót kinh nghiÖm tõ thùc tiÔn vµ ®Ó ®¶m b¶o quyÒn b×nh ®¼ng gi÷a c¸c doanh nghiÖp thuéc mäi thµnh phÇn kinh tÕ trong quan hÖ vay vèn víi ng©n hµng, ngµy 29 th¸ng 12 n¨m 1999 ChÝnh phñ ®· ban hµnh nghÞ ®Þnh sè 178/1999/N§-CP vÒ ®¶m b¶o tiÒn vay cho c¸c tæ chøc tÝn dông. Theo ®ã, tæ chøc tÝn dông cã quyÒn lùa chän, quyÕt ®Þnh cho vay ®¶m b¶o b»ng tµi s¶n vµ chÞu tr¸ch nhiÖm tr­íc quyÕt ®Þnh cña m×nh. V× vËy, viÖc vay vèn kh«ng ph¶i thÕ chÊp tµi s¶n lµ mét quyÕt ®Þnh chñ quan cña ngµnh ng©n hµng n÷a mµ lµ quy ®Þnh cña luËt c¸c tæ chøc tÝn dông vµ nghÞ ®Þnh sè 178 nãi trªn cña Chinh phñ. Do ®ã, c¸c DNNN còng nh­ c¸c doanh nghiÖp thuéc thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c ph¶i cã ®ñ nh÷ng ®iÒu kiÖn nhÊt ®Þnh theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt míi ®­îc vay vèn ng©n hµng chø kh«ng ®­îc vay vèn theo ®iÒu kiÖn ­u ®·i (kh«ng ph¶i thÕ chÊp tµi s¶n) nh­ tr­íc ®©y. Quy ®Þnh míi cña ChÝnh phñ ®· g©y khã kh¨n cho c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc tiÕp cËn vay vèn ng©n hµng. Khã kh¨n thø nhÊt lµ : DNNN kh«ng ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó vay thÕ chÊp §èi víi doanh nghiÖp ®­îc vay vèn kh«ng cã ®¶m b¶o b»ng tµi s¶n th× doanh nghiÖp ph¶i ®¸p øng ®­îc ®iÒu kiÖn sau : cã tÝn nhiÖm víi tæ ch­c tÝn dông cho vay trong viÖc sö dông vèn vay vµ tr¶ nî ®Çy ®ñ, ®óng h¹n c¶ gèc vµ l·i; cã kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cã l·i trong hai n¨m liÒn kÒ. NÕu xÐt theo nh÷ng ®iÒu kiÖn nµy th× phÇn lín c¸c DNNN kh«ng ®­îc vay vèn ng©n hµng b»ng tÝn chÊp, v× trong thêi gian qua ®a sè c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc ®Òu ho¹t ®éng kinh doanh kh«ng cã l·i vµ th­êng cã d­ nî qu¸ h¹n t¹i c¸c NHTM nhµ n­íc. Bªn c¹nh nh÷ng khã kh¨n vÒ viÖc vay vèn kh«ng cã b¶o ®¶m b»ng tµi s¶n th× c¸c quan hÖ tÝn dông gi÷a ng©n hµng vµ doanh nghiÖp th­êng bÞ c¸c c¬ quan tiÕn hµnh tè tông h×nh sù ho¸ nÕu kh¸ch hµng vay kh«ng tr¶ ®­îc nî ®Õn h¹n vµ nh÷ng ng­êi ®øng ®Çu doanh nghiÖp ( gi¸m ®èc, phã gi¸m ®èc vµ kÕ to¸n tr­ëng..) bÞ truy cøu tr¸ch nhiÖm h×nh sù. Do vËy, mÆc dï nhiÒu Doanh nghiÖp Nhµ n­íc vÉn ®ang thiÕu vèn ®Ó ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh vµ ng©n hµng ®ang tån ®äng vèn huy ®éng nh­ng c¸c l·nh ®¹o ng©n hµng kh«ng d¸m m¹o hiÓm gi¶i quyÕt cho DNNN vay vèn. Khi c¸c doanh nghiÖp nµy kh«ng ®ñ ®iÒu kiÖn ®­îc vay vèn b»ng tÝn chÊp vµ kh«ng cã tµi s¶n b¶o ®¶m. Trong khÝ sè l­îng c¸c DNNN cã ®ñ ®iÒu kiÖn ®­îc vay vèn ng©n hµng kh«ng cã b¶o ®¶m lµ rÊt Ýt. ChÝnh v× vËy mµ tµi s¶n b¶o ®¶m ®­îc coi nh­ mét ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt ®Ó ng©n hµng xem xÐt, quyÕt ®Þnh cho vay vèn ®èi víi c¸c DNNN. Thø hai lµ thiÕu c¬ së ph¸p lý vÒ viÖc x¸c nhËn tµi s¶n cña DNNN ®­îc thÕ chÊp cÇm cè. Tr­íc ®©y, viÖc thÕ chÊp cÇm cè tµi s¶n cña DNNN ®Ó vay vèn ng©n hµng ®­îc thùc hiÖn theo th«ng t­ liªn bé sè 01/TT-LB ngµy 3 th¸ng 7 n¨m 1996 cña NHNN, Bé t­ ph¸p, Bé tµi chÝnh. Theo th«ng t­ nµy, th× khi thÕ chÊp, cÇm cè tµi s¶n ®Ó vay vèn ng©n hµng, DNNN lËp danh môc c¸c tµi s¶n ®Ó thÕ chÊp cÇm cè theo mÉu quy ®Þnh ®Ó ®­îc c¬ quan cã thÈm quyÒn x¸c nhËn. Trªn c¬ së x¸c nhËn cña c¬ quan qu¶n lý vèn vµ tµi s¶n nhµ n­íc t¹i doanh nghiÖp, doanh nghiÖp nhµ n­íc míi ®­îc dïng mét vµ / hoÆc nhiÒu tµi s¶n trong sè danh môc tµi s¶n ®· ®­îc x¸c nhËn ®Ó thÕ chÊp, cÇm cè vay vèn ng©n hµng vµ c¬ quan c«ng chøng míi cã c¬ së xem xÐt, chøng nhËn hîp ®ång thÕ chÊp. Nh­ng kÓ tõ ngµy 19 th¸ng 4 n¨m 2000 , th«ng t­ sè 26/2000/TT/NHNN1 ngµy 4/4/2000 cña NHNN cã hiÖu lùc thi hµnh vµ thay thÕ Th«ng t­ liªn bé sè 01 nãi trªn, nªn DNNN thiÕu nh÷ng c¬ së ph¸p lý cÇn thiÕt ®Ó lµm thñ tôc thÕ chÊp tµi s¶n v©y vèn ng©n hµng. Thùc tÕ, khi ng©n hµng vµ DNNN yªu cÇu c¬ quan c«ng chøng nhËn hîp ®ång thÕ chÊp, cÇm cè tµi s¶n th× kh«ng c¬ quan c«ng chøng nµo c«ng chøng hîp ®ång thÕ chÊp theo yªu cÇu cña c¸c bªn v× tµi s¶n Nhµ n­íc ®­îc dïng ®Ó thÕ chÊp cÇm cè ch­a cã sù ®ång ý b»ng v¨n b¶n cña c¬ quan ra quyÕt ®Þnh thµnh lÊp doanh nghiÖp. HiÖn nay, mÆc dï nghÞ ®Þnh sè 75/2000/N§-CP ngµy 8 th¸ng 12 n¨m 2000 cña ChÝnh phñ ®· cho phÐp c¸c bªn ®­îc tho¶ thuËn viÖc c«ng chøng, chøng thùc hîp ®ång thÕ chÊp, cÇm cè tµi s¶n chø kh«ng quy ®Þnh b¾t buéc nh­ tr­íc ®©y n÷a, nh­ng c¸c ng©n hµng vÉn ®Ò nghÞ kh¸ch hµng vay phèi hîp víi m×nh ®Ó lµm thñ tôc c«ng chøng, chøng thùc hîp ®ång thÕ chÊp, cÇm cè tµi s¶n. Tr­íc nh÷ng bøc xóc vÒ vèn vay cña c¸c DNNN vµ vèn cßn tån ®äng t¹i c¸c NHTM , ngµy 20/9/2001 võa qua, Bé t­ ph¸p d¨ chñ tr× mét cuéc häp cã sù tham dù cña c¸c c¬ quan liªn quan ®Ó bµn b¹c, th¸o gì nh÷ng v­íng m¾c vÒ thÕ chÊp, cÇm cè tµi s¶n cña DNNN nãi trªn. Sau khi trao ®æi vµ l¾ng nghe ý kiÕn ®Ò xuÊt gi¶i quyÕt cña tõng ng­êi, «ng Hµ Hïng C­êng thø tr­ëng bé t­ ph¸p ®· thèng nhÊt ý kiÕn víi ®¹i diÖn c¸c Bé, c¬ quan ngang Bé nh­ sau : kiÕn nghÞ lªn ChÝnh phñ söa ®æi bæ sung NghÞ ®inh sè 59 vµ NghÞ ®Þnh sè 27 nãi trªn cho phï hîp víi quy ®Þnh cña LuËt doanh nghiÖp Nhµ n­íc. Trªn c¬ së ®ã, ®Ò nghÞ chÝnh phñ giao cho c¸c c¬ quan qu¶n lý ngµnh kinh tÕ- kü thuËt ban hµnh c¸c v¨n b¶n h­íng dÉn vÒ c¸ch x¸c ®Þnh thiÕt bÞ, nhµ x­ëng quan träng; ®ång thêi ph©n cÊp cho c¸c c¬ quan cã thÈm quyÒn cña ChÝnh phñ hoÆc cña Bé qu¶n lý chuyªn ngµnh, Uû ban nh©n d©n cÊp tØnh, thµnh phè xem xÐt, gi¶i quyÕt khi DNNN xin thuª, thÕ chÊp, cÇm cè tµi s¶n ®Ó vay vèn ng©n hµng. Thø ba: Kh«ng c«ng chøng hîp ®ång thÕ chÊp tµi s¶n g¾n liÒn víi ®Êt vµ quyÒn sñ dông ®Êt. HiÖn nay, trong sè tµi s¶n thÕ chÊp, cÇm cè cßn tån ®äng ch­a ®­îc xö lý t¹i c¸c NHTM th× cã ®Õn 70 ®Õn 85% tæng sè gi¸ trÞ tµi s¶n lµ gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt vµ g¾n liÒn víi ®Êt. Do ®ã, nÕu gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt vµ tµi s¶n g¾n liÒn víi ®Êt cña DNNN héi ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn vÒ tµi s¶n thÕ chÊp ®Ó ®¶m b¶o vay vèn ng©n hµng th× c¸c DNNN sÏ kh«ng cßn lo thiÕu vèn ®Ó s¶n xuÊt kinh doanh. Tuy nhiªn, ngoµi nh÷ng khã kh¨n chung nãi trªn th× viÖc DNNN dïng tµi s¶n g¾n liÒn víi ®Êt vµ quyÒn sö dông ®Êt ®Ó vay vèn ng©n hµng gÆp kh«ng Ýt v­íng m¾c, ®Æc biÖt lµ sù bÊt cËp cña c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt liªn quan so víi thùc tÕ. Mét lµ kh«ng cã giÊy chøng nhËn quyÒn së h÷u tµi s¶n vµ quyÒn sö dông ®Êt. Trong nh÷ng n¨m tr­íc ®©y khi thµnh lËp DNNN, c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn chØ ra mét v¨n b¶n, trong ®ã nªu râ sè vèn vµ c¸c lo¹i tµi s¶n giao doanh nghiÖp qu¶n lý, s­ dông ®Ó ho¹t ®éng kinh doanh. Nh­ng tµi s¶n ®­îc giao cã gi¸ trÞ lín lµ nhµ x­ëng, m¸y mãc thiÕt bÞ vµ gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt. Tuy ®­îc qu¶n lý vµ sö dông c¸c lo¹i tµi s¶n nµy nh­ng DNNN l¹i kh«ng ®­îc cÊp giÊy chøng nhËn quyÒn së h÷u tµi s¶n vµ giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt. ChØ cã nh÷ng DNNN ®­îc thµnh lËp trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y míi ®­îc cÊp giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt khi ®­îc giao vèn vµ tµi s¶n. Do ®ã, sè DNNN cã ®ñ giÊy tê vÒ së h÷u tµi s¶n vµ giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt lµ kh«ng nhiÒu. Cho nªn, ng©n hµng còng chØ xem xÐt vµ gi¶i quyÕt cho vay ®èi víi mét sè Ýt DNNN cã giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt vµ giÊy ch÷ng nhËn quyÒn së h÷u tµi s¶n thÕ chÊp. §èi víi DNNN ch­a cã giÊy chøng nhËn quyÒn së h÷u tµi s¶n vµ giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt th× doanh nghiÖp kh«ng thÓ thÕ chÊp nh÷ng tµi s¶n nµy ®Ó ®¶m b¶o thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi ng©n hµng. §Ó th¸o gì nh÷ng v­íng m¾c trªn ngµy 22 th¸ng 11 n¨m 2000 liªn Bé NHNN, Bé t­ ph¸p , Bé Tµi ChÝnh, Tæng côc ®Þa chÝnh ®· ban hµnh th«ng t­ liªn tÞch sè 12/2000/TTLT-NHNN-BTP-BTC- TC§C h­íng dÉn thùc hiÖn mét sè gi¶i ph¸p vÒ ®¶m b¶o tiÒn vay nh»m gi¶i quyÕt cho DNNN cÇm cè tµi s¶n vay vèn ng©n hµng. C¨n cø vµo th«ng t­ liªn tÞch sè 12 nµy, nÕu ch­a ®­îc cÊp giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt nh­ng ®· cã quyÕt ®Þnh giao ®Êt cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn cïng víi hîp ®ång cho thuª ®Êt vµ chøng tõ nép tiÒn thuª ®Êt th× DNNN vÉn ®­îc thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt cña m×nh. Sau khi hoµn thµnh thñ tôc thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt doanh nghiÖp ph¶i göi hå s¬ cho Së ®Þa chinh hoÆc së ®Þa chÝnh- nhµ ®Êt n¬i cã thÓ cÊp giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt. Hai lµ kh«ng c«ng chøng ®­îc hîp ®ång quyÒn sö dông ®Êt vµ tµi s¶n g¾n liÒn víi ®Êt. NghÞ ®Þnh 178 nãi trªn cña chÝnh phñ quy ®Þnh khi thÕ chÊp tµi s¶n g¾n liÒn víi ®Êt, kh¸ch hµng vay ph¶i thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt cïng víi tµi s¶n ®ã. Do vËy, DNNN kh«ng thÓ thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt t¸ch rêi víi tµi s¶n g¾n liÒn víi ®Êt ®Ó ®¶m b¶o vèn vay ng©n hµng. Tuy nhiªn, khi c¸c bªn yªu cÇu c¬ quan c«ng chøng chøng nhËn hîp ®ång thÕ chÊp, th× c«ng chøng viªn kh«ng chøng nhËn hîp ®ång thÕ chÊp tµi s¶n bao gåm c¶ gi¸ trÞ quyÕn sö dông ®Êt vµ tµi s¶n g¾n liÒn víi ®Êt, mµ chØ chøng nhËn hîp ®ång thÕ chÊp kh«ng ph¶i lµ gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt. Bëi v× theo quy ®Þnh cña nghÞ ®Þnh sè 17/1999/N§-CP ngµy 29 th¸ng 3 n¨m 1999 cña chÝnh phñ th× c¬ quan cã thÈm quyÒn chøng nhËn hîp ®ång thÕ chÊp gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt cña tæ chøc kinh tÕ lµ Së ®Þa chÝnh hoÆc Së ®Þa chÝnh- nhµ ®Êt. Sau khi cã x¸c nhËn th× bªn nhËn thÕ chÊp vµ bªn thÕ chÊp míi ®­îc ký hîp ®ång thÕ chÊp gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt. Do vËy, nÕu c«ng chøng viªn chøng nhËn hîp ®ång thÕ chÊp th× c«ng chøng viªn ®· ho¹t ®éng sang s©n cña Së ®Þa chÝnh hoÆc Së ®Þa chÝnh nhµ ®Êt vi ph¹m quy ®Þnh cña NghÞ ®Þnh sè 17 nãi trªn. Tõ nh÷ng v­íng m¾c thùc tiÔn ®ã, c¸c chuyªn gia ng©n hµng cho r»ng Tæng côc ®Þa chÝnh cÇn sím lÊy ý kiÕn cña c¸c Bé vµ c¬ quan h­ò quan ®Ó kiÕn nghÞ chÝnh phñ söa ®æi NghÞ ®Þnh sè 17/1999/N§-CP ngµy 29 th¸ng 3 n¨m 1999 theo h­íng c¬ quan ®Þa chÝnh kh«ng x¸c nhËn hîp ®ång thÕ chÊp gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt n÷a mµ giao cho c¸c phßng c«ng chøng Nhµ n­íc chøng nhËn nh­ c¸c giao dÞch kh¸c. 2.2.3 Ph¸t hµnh cæ phiÕu Mét doanh nghiÖp Nhµ n­íc ®¬n thuÇn th× tuyÖt ®èi kh«ng ®­îc ph¸t hµnh cæ phiÕu ra ®¹i chóng. Muèn ®­îc ph¸t hµnh cæ phiÕu DNNN ph¶i tiÕn hµnh cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp cña m×nh. Tõ khi b¾t ®Çu triÓn khai chñ tr­¬ng cæ phÇn ho¸ vµo n¨m 1992 cho ®Õn 31/12/2001 c¶ n­íc ®· cã 773 DNNN vµ bé phËn DNNN ®­îc cæ phÇn. NÕu nh­ trong 7 n¨m ( tõ 1992 ®Õn th¸ng 6 n¨m 1998) c¶ n­íc míi cæ phÇn ho¸ ®­îc 30 doanh nghiÖp th× chØ riªng th¸ng 6 cuèi n¨m 1998 ®· cæ phÇn ho¸ thµnh c«ng 87 doanh nghiÖp, n¨m 1999 hoµn thµnh cæ ho¸294 doanh nghiÖp, n¨m 2000 hoµn thµnh cæ phÇn ho¸ 212 doanh nghiÖp vµ trong n¨m 2001 sÏ cã 195 DNNN chuyÓn thµnh c«ng ty cæ phÇn gi¶m so víi c¸c n¨m 1999 vµ 2000. Trong sè 733 c«ng ty hiÖn cã 100 ®¸p øng tiªu chÝ vÒ vèn vµ chØ cã h¬n 40 c«ng ty ®¸p øng tiªu chÝ niªm yÕt trªn Trung t©m giao dÞch chøng kho¸n Thµnh phè Hå ChÝ Minh vµ trong sè nµy cã 15 c«ng ty ®· ®¨ng ký niªm yÕt. Cã thÓ nãi cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp Nhµ n­íc vµ ThÞ tr­êng chøng kho¸n lµ hai yÕu tè quan träng cña viÖc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng vèn dµi h¹n Tuy nhiªn, nÕu xem xÐt kÕt qu¶ huy ®éng cña ThÞ tr­êng chøng kho¸n ë hai khÝa c¹nh huy ®éng vèn vµ ®Çu t­, sö dông vèn cña c¸c doanh nghiÖp th× cßn rÊt nhiÒu h¹n chÕ. - VÒ huy ®éng vèn : thÞ tr­êng chøng kho¸n chñ yÕu míi thùc hiÖn ®­îc chøc n¨ng thanh kho¶n cho c¸c chøng kho¸n cña c¸c DNNN ®· cæ phÇn ho¸ mµ ch­a thùc sù trë thµnh kªnh huy ®éng vèn trung vµ dµi h¹n quan träng cho c¸c doanh nghiÖp vµ nÒn kinh tÕ. MÆc dï ®Õn nay ®· cã gÇn 1000 DNNN ®­îc cæ phÇn ho¸ hoÆc chuyÓn ®æi së h÷u song míi cã 19 c«ng ty cæ phÇn cã cæ phiÕu niªm yÕt trªn thÞ tr­êng víi tæng gi¸ trÞ vèn ®iÒu lÖ lµ 1016 tû ®ång. §¸ng l­u ý lµ ®Õn nay míi cã 2 c«ng ty cæ phÇn giÊy H¶i Phßng vµ C¬ ®iÖn l¹nh ph¸t hµnh thªm cæ phiÕu míi ®Ó huy ®éng vèn cho c¸c dù ¸n ®Çu t­ hoÆc bæ sung vèn ®iÒu lÖ víi sè vèn lµ 107 tû ®ång. MÆt kh¸c, quy m« giao dÞch cña thÞ tr­êng cßn nhá bÐ, tæng gi¸ trÞ thÞ tr­êng b×nh qu©n mét phiªn giao dÞch chØ 5.2 tû ®ång; hµng ho¸ trªn thÞ tr­êng còng ch­a phong phó, ®a d¹ng ( míi chØ cã 2 lo¹i lµ cæ phiÕu vµ tr¸i phiÕu, trong ®ã cæ phiÕu chiÕm tíi 94.9 % ). _ VÒ ®Çu t­ tµi chÝnh: ho¹t ®éng ®Çu t­ chøng kho¸n cña c¸c doanh nghiÖp trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n còng rÊt h¹n chÕ. PhÇn lín c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam ®Òu cã quy m« nhá, thiÕu vèn kinh doanh nªn kh«ng cã kh¶ n¨ng tham gia thÞ tr­êng. Theo sè liÖu kiÓm kª ë thêi ®iÓm ngµy 1 th¸ng 1 n¨m 2000 th× cã ®Õn 78% DNNN lµ doanh nghiÖp vay vèn ( cã vèn ®¨ng ký kh«ng qu¸ 10 tû ®ång hoÆc sè lao ®éng trung b×nh hµng n¨m kh«ng qu¸ 300 ng­êi), trong sè ®ã DNNN cã sè vèn d­íi 5 tû ®ång chiÕm tû lÖ 63.15%. C¸c doanh nghiÖp quèc doanh hÇu hÕt cã quy m« nhá, theo sè liÖu cña ViÖn nghiªn cøu qu¶n lý kinh tÕ Trung ­¬ng th× sè doanh nghiÖp sö dông d­íi 200 lao ®éng chiÕm ®Õn 97.77 %, sè doanh nghiÖp cã vèn thùc tÕ d­íi 1 tû ®ång chiÕm 94.93 %, b×nh qu©n vèn thùc tÕ sö dông cña mét doanh nghiÖp chØ lµ 3.7 tû ®ång. Mét sè Ýt doanh nghiÖp ( kho¶ng 20 % DNNN) kinh doanh cã hiÖu qu¶, cã vèn nhµn rçi cã thÓ sö dông ®Ó ®Çu t­ kiÕm lêi song do ®Çu t­ chøng khoµn lµ mét lÜnh vùc ®Çu t­ m¹o hiÓm , ®é rñi ro lín vµ cßn míi mÎ nªn nhiÒu doanh nghiÖp còng kh«ng m¹nh d¹n tham gia thÞ tr­êng. §iÒu nµy lý gi¶i v× sao trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n ViÖt Nam hiÖn t¹i chñ yÕu lµ c¸c nhµ ®Èu t­ c¸ nh©n, cßn rÊt Ýt c¸c nhµ ®Çu t­ chuyªn nghiÖp cã tæ chøc, ®Çu t­ víi quy m« lín vµ dµi h¹n ( trong sè gÇn 12 ngh×n tµi kho¶n giao dÞch cña kh¸ch hµng ®­îc më t¹i c«ng ty chøng kho¸n tÝnh ®Õn th¸ng 7 n¨m 2002, chØ cã 91 nhµ ®Çu t­ cã tæ chøc vµ 33 nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi) ViÖc c¸c doanh nghiÖp trong thêi gian qua ch­a m¹nh d¹n tham gia TTCK ®Ó huy ®éng vèn hoÆc ®Çu t­ vèn cã nhiÒu nguyªn nh©n. cã thÓ nªu ra nh÷ng nguyªn nh©n chñ yÕu nh­ : sù ra ®êi vµ ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ë ViÖt Nam vÉn lµ vÊn ®Ò míi mÎ ®èi víi nhiÒu doanh nghiÖp khi chuyÓn tõ m« h×nh kinh tª kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng; m«i tr­êng ph¸p lý cho ho¹t ®éng cu¶ thÞ tr­êng chøng kho¸n cßn ch­a ®Çy ®ñ, ®ång bé ; kh¶ n¨ng hÊp thô vèn cña c¸c doanh nghiÖp còng cßn rÊt h¹n chÕ, nhiÒu doanh nghiÖp ch­a cã chiªn l­îc ®Çu t­ hoÆc huy ®éng vèn ®Çu t­ dµi h¹n th«ng qua TTCK ; mÆt kh¸c, c¸c yÕu tè ®Ó ®¶m b¶o cho sù vËn hµnh an toµn,c«ng b»ng, minh b¹ch vµ cã hiÖu qu¶ cña thÞ tr­êng nh­ quy chÕ vÒ c«ng khai th«ng tin, c¬ chÕ qu¶n lý, gi¸m s¸t ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng cßn nhiÒu bÊt cËp… nªn ch­a t¹o ®­îc lßng tin cho giíi ®Çu t­ chøng kho¸n. C¬ cÊu tæ chøc cña TTCK còng ch­a ®­îc h×nh thµnh ®ång bé : giao dÞch chøng kho¸n chñ yÕu lµ trªn thÞ tr­êng thø cÊp ( thÞ tr­êng mua ®i b¸n l¹i c¸c chøng kho¸n), thÞ tr­êng s¬ cÊp ( thÞ tr­êng ph¸t hµnh) cßn kÐm ph¸t triÓn nªn ®· h¹n chÕ kh¶ n¨ng huy ®éng vèn ®Çu t­ cña c¸c doanh nghiÖp ; thÞ tr­êng phi tËp trung còng ch­a cã ®Ó giao dÞch, mua b¸n c¸c chøng kho¸n cña c¸c doanh nghiÖp ch­a ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn ®­îc niªm yÕt trªn thÞ tr­êng… nh÷ng ®iÒu nµy ®· ¶nh h­ëng rÊt lín ®Õn kh¶ n¨ng tham gia TTCK cña c¸c doanh nghiÖp, ®Æc biÖt lµ c¸c doanh nghiÖp vay vèn trªn c¶ hai khÝa c¹nh huy ®éng vèn vµ ®Çu t­ vèn. * Gi¶i ph¸p khuyÕn kÝch vµ t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c doanh nghiÖp vay vèn tham gia TTCK Môc tiªu tæng qu¸t cho sù ph¸t triÓn cña TTCK ViÖt Nam tõ nay ®Õn n¨m 2010 lµ : TiÕp tôc æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn TTCK, gãp phÇn ph¸t triÓn thÞ tr­êng tµi chÝnh ViÖt Nam; tiÕp tôc ®Èy m¹nh viÖc huy ®éng vèn cho ®Çu t­ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ, ®ång thêi thóc ®Èy qu¸ tr×nh cæ phÇn ho¸ DNNN ; n©ng cao chÊt l­îng vµ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng, h¹n chÕ tèi ®a c¸c ¶nh h­ëng tiªu cùc, b¶o vÖ lîi Ých cña nhµ ®Çu t­, thóc ®Èy qua tr×nh tù do ho¸ tµi chÝnh vµ héi nhËp thÞ tr­êng tµi chÝnh quèc tÕ. §Ó thùc hiÖn ®­îc môc tiªu trªn, viÖc khuyÕn khÝch vµ t¹o ®iÒu kiªn thuËn lîi cho c¸c doanh nghiÖp nãi chung, doanh nghiÖp vay vèn nãi riªng tham gia ho¹t ®éng trªn TTCK cã ý nghÜa quan träng ®Æc biÖt quan träng, bëi v× nã t¸c ®éng ®ång thêi ®Õn viÖc t¨ng cung vµ kÝch cÇu chøng kho¸n trªn thÞ tr­êng. Tõ gãc ®é tµi chÝnh, cã thÓ nªu ra c¸c gi¶i ph¸p chñ yÕu sau ®©y: ** TiÕp tôc ®Èy m¹nh viÖc triÓn khai c¸c gi¶i ph¸p tµi chÝnh thóc ®Èy qu¸ tr×nh cæ phÇn ho¸ vµ chuyÓn ®æi së h÷u c¸c DNNN. TÝnh ®Õn ngµy 31/7/2002 ®· cã gÇn 1000 DNNN ®­îc cæ phÇn ho¸ vµ chuyÓn ®æi h×nh thøc së h÷u. Tuy nhiªn, t×nh h×nh cæ phÇn ho¸ tõ n¨m 2000 trë l¹i ®©y cã xu h­íng chËm l¹i ( n¨m 2001 chØ b»ng 93% so v¬Ý n¨m 2000 vµ b»ng 80% so víi n¨m 1999). V× vËy ®Ó thóc ®Èy cæ phÇn ho¸ vµ chuûªn ®æ së h­u DNNN, míi ®©y ChÝnh phñ ®· ban hµnh nghÞ ®Þnh 64/CP ( thay thÕ nghÞ ®Þnh 44/CP) vÒ cæ phÇn ho¸ DNNN ; NghÞ ®Þnh 49/CP vÒ bæ sung söa ®æi NghÞ ®Þnh 103/CP vÒ giao b¸n, kho¸n kinh doanh vµ cho thuª DNNN ; NghÞ ®Þnh 41/CP vÒ chÝnh s¸ch ®èi víi lao ®éng d«i d­ s¾p xÕp l¹i c¸c DNNN… nh»m th¸o gì nh÷ng khã kh¨n v­íng m¾c trong qu¸ tr×nh cæ phÇn ho¸ hay s¾p xÕp l¹i c¸c DNNN. Víi c¸c nghÞ ®Þnh nµy, Nhµ n­íc ®· t¹o c¬ së ph¸p lý míi theo h­íng níi réng chÝnh s¸ch ­u ®·i, ®¬n gi¶n c¸c thñ tôc ®Ó c¸c DNNN gi¶i quyÕt khã kh¨n, v­íng m¾c trong cæ phÇn ho¸ vµ giao b¸n kho¸n kinh doanh vµ cho thuª doanh nghiÖp : bæ sung c¸c quy ®Þnh ®Ó xö c¸c tån t¹i vÒ mÆt tµi chÝnh tr­íc khi cæ phÇn ho¸; kh«ng b¾t buéc doanh nghiÖp cæ phÇn ho¸ ph¶i sö dông hÕt sè lao ®éng hiÖn cã, sè lao ®éng d«i d­ sÏ ®­îc h­ëng chÝnh s¸ch ®·i ngé tõ quü hç trî lao ®éng d«i d­ cña ChÝnh phñ; më réng quyÒn mua cæ phÇn lÇn ®Çu cña c¸c nhµ ®Çu t­, kÓ c¶ nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ bá møc khèng chÕ vÒ tæng gi¸ trÞ cæ phÇn giµnh b¸n ­u ®·i cho ng­¬× lao ®éng theo tû lÖ phÇn tr¨m vèn Nhµ n­íc t¹i doanh nghiÖp; quy ®Þnh b¾t buéc c¸c doanh nghiÖp cæ phÇn ho¸ ph¶i giµnh 30% sè cæ phiÕu cßn l¹i sau khi giµnh b¸n ­u ®·i ®Ó b¸n ra ngoµi doanh nghiÖp; söa ®æi bæ sung ph­¬ng ph¸p ®Þnh gi¸ doanh nghiÖp; ®iÒu chØnh vµ bæ sung mét sè quy ®Þnh ­u ®·i vÒ thuÕ theo quy ®Þnh cña luËt khuyÕn khÝch ®Çu t­ trong n­íc, vÒ quyÕn sö dông ®Êt theo quy ®Þnh cña luËt ®Êt ®ai… V× vËy, tr­íc m¾t c¸c doanh nghiÖp cÇn ®Èy m¹nh viÖc triÓn khai thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch míi võa ®­îc ban hµnh. Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn nh÷ng ®iÓm nµo ch­a phï hîp Nhµ n­íc sÏ tiÕp tôc xem xÐt söa ®æi. ** TiÕp tôc hoµn thiÖn c¸c chÝnh s¸ch, c¬ chÕ tµi chÝnh hç trî vµ t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c trung gian tµi chÝnh, c¸ nh©n khi tham gia TTCK. Theo quyÕt ®inh sè 39/2000/Q§-TTg ngµy 27 th¸ng 3 n¨m 2000 cña TTg vÒ quy ®Þnh t¹m thêi ®èi víi c¸c ho¹t ®éng kinh doanh chøng kho¸n cña c¸c c«ng ty chøng kho¸n, Nhµ n­íc t¹m thêi thu thuÕ gi¸ tri gia t¨ng ®èi víi ho¹t ®éng kinh doanh chøng kho¸n trong thêi h¹n 3 n¨m (®Õn hÕt ngµy 31/12/2002). VÒ thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp, th× ®èi víi c¸c c«ng ty chøng kho¸n vµ c«ng ty qu¶n lý quü, ngoµi viÖc ®­îc h­ëng c¸c ­u ®·i vÒ thuÕ phï hîp víi quy ®Þnh cña LuËt thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp hiªn hµnh cßn ®­îc miÔm thuÕ thu nhËp thªm 1 n¨m, gi¶m 50% sè thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp sÏ nép trong 2 n¨m tiÕp theo kÓ tõ khi niªm yÕt chøng kho¸n lÇn ®Ëu. NÕu n¨m miÔn thuÕ theo luËt thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp trïng víi n¨m miÔn thuÕ theo quyÕt ®Þnh trªn cña ChÝnh phñ th× ®­îc kÐo dµi thªm 1 n¨m. NÕu trong n¨m võa ®­îc gi¶m 50% theo luËt thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp võa ®­îc gi¶m 50% thuÕ thu nhËp theo quyÕt ®Þnh 39/2000/TTg th× ®­îc x¸c ®Þnh lµ mét n¨m tÝnh thuÕ. ¦u ®·i vÒ thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp ®­îc tÝnh tõ khi cã thu nhËp chÞu thuÕ. C¸c c¸ nh©n ®Çu t­ chøng khãan ®­îc miÔn thuÕ thu nhËp c¸ nh©n ®èi víi cæ tøc, l·i vµ chªnh lÖch mua b¸n chøng kho¸n. ** Thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch tµi chÝnh hç trî vµ t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¸c doanh nghiÖp vay vèn khi tham gia TTCK C¸c chÝnh s¸ch, biÖn ph¸p tµi chÝnh thùc hiÖn theo h­íng nµy cã thÓ lµ: - Níi láng c¸c ®iÒu kiÖn tham gia TTCK ®èi víi c¸c doanh nghiÖp vay vèn. NghÞ ®Þnh 48/1998/N§-CP ngµy 11 th¸ng 7 n¨m 1998 cña ChÝnh phñ vÒ chøng kho¸n vµ TTCK quy ®Þnh c¸c doanh nghiÖp muèn ®ùoc niªm yÕt hoÆc ph¸t hµnh chøng kho¸n trªn thÞ tr­êng ph¶i ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn nh­: Cã vèn ®iÒu lÖ tèi thiÓu lµ 10 tû ®ång; ho¹t ®éng kinh doanh cã l·i tèi thiÓu lµ trong 2 n¨m gÇn nhÊt; cã tèi thiÓu lµ 20%vèn cæ phÇn ®­îc b¸n cho trªn 100 nhµ ®Çu t­ ngoµi tæ chøc ph¸t hµnh (nÕu ph¸t hµnh trªn 100 tû th× tû lÖ nµy lµ 15%); c¸c cæ ®«ng s¸ng lËp ph¶i n¾m gi÷ tèi thiÓu 20% vãn cæ phÇn tr«ng thêi gian tèi thiÓu 3 n¨m; nÕu ph¸t hµnh trªn 10 tû ®ång ph¶i cã tæ chøc b¶o l·nh ph¸t hµnh. HiÖn t¹i sè DNNN cæ phÇn ho¸ cã vèn Nhµ n­íc d­íi 10 tû ®ång chiÕm 94.3%, cßn chiÕm trªn 10 tû chØ chiÕm 5.7%. nÕu c¸c tiªu chÝ trªn th× c¸c doanh nghiÖp vay vèn ®Òu kh«ng ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó ®­îc niªm yÕt cæ phiÕu trªn thÞ tr­êng. V× vËy ®Ó khuyÕn khÝch vµ t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c doanh nghiÖp vay vèn tham gia TTCK, trong tr­êng hîp h×nh thµnh thÞ tr­¬ng chøng kho¸n b¶ng II, cÇn níi láng c¸c ®iÒu kiÖn tham gia thj tr­êng víi c¸c ®iÒu kiÖn ®èi víi c¸c doanh nghiÖp nµy. c¸c ®iÒu kiÖn c¬ b¶n cã thÓ lµ: cã vèn ®iÒu lÖ tèi thiÓu tõ 10-15 tû ®ång (hiÖn t¹i cã kho¶ng 130 doanh nghiÖp lo¹i nµy); ho¹t ®éng kinh doanh cã l·i tèi thiÓu tõ 1-2 n¨m;cã 10% vèn cæ phÇn ph¸t hµnh ra c«ng chóng. VÒ l©u dµi, cÇn h×nh thµnh thÞ tr­êng chøng kho¸n phi tËp trung(OTC) ®Ó ®¸p øng nhu cÇu giao dÞch ®èi víi cæ phiÕu ch­a niªm yÕt cña c¸c doanh nghiÖp n»m t¹o ra sù s«i ®éng cña thÞ tr­êng. - Gi¶m c¶ chi phÝ giao dÞch, ®a d¹ng ho¸ c¸c ph­¬ng thøc giao dÞch trªn thÞ trªn thÞ tr­êng ®Ó c¸c nhµ ®Çu t­ cã thÓ tiÕp cËn thÞ tr­êng nhanh chãng, dÔ dµng. QuyÕt dÞnh 127/1999/ Q§-BTC cña Bé tµi chÝnh ngµy 22/10/1999 ®· quy ®Þnh møc thu phÝ, lÖ phÝ ®èi víi c¸c ho¹t ®éng cña TTCK. ®Ó phï hîp víi viÖc c¶i c¸ch thÓ chÕ hµnh chÝnh vµ phï hîp víi c¸c quy ®Þnh cña LuËt doanh nghiÖp cÇn rµ so¸t l¹i c¸c lo¹i phÝ, lÖ phÝ ¸p dông ®èi víi c¸c ho¹t ®éng kinh doanh vµ hµnh nghÒ chøng kho¸n. do sè l­îng giao dÞch trªn TTCK hiÖn t¹i cßn Ýt, cÇn xem xÐt xo¸ bá hoÆc ®iÒu chØnh l¹i c¸c quy ®Þnh vÒ phÝ, lÖ phÝ ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¸c doanh nghiÖp khi tham gia TTCK. §èi víi c¸c lo¹i phÝ nªn quy®Þnh møc trÇn ®èi víi tõng lo¹i dÞch vô ®Ó c¸c chñ thÓ cung cÊp dÞch vô c¹nh tranh víi nhau vÒ chÊt l­îng dÞch vô cung cÊp víi gi¸ c¶ hîp lý. - Cã chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch, thu hót nhiÒu lo¹i h×nh doanh nghiÖp tham gia vµo TTCK KhuyÕn kÝch cæ phÇn ho¸ mét sè doanh nghiÖp liªn doanh cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ ®­a cæ phiÕu ra niªm yÕt ®Ó t¨ng sè l­îng vµ tÝnh hÊp dÉn cña hµng ho¸ chøng kho¸n trªn thÞ tr­êng; hç trî DNNN cæ phÇn ho¸ th«ng qua quü hç trî cæ phÇn ho¸ DNNN, Quü hç trî lao ®éng d«i d­, thµnh lËp c«ng ty mua b¸n nî vµ tµi s¶n cña doanh nghiÖp ®Ó gi¶i quyÕt c«ng nî t¹i c¸c DNNN. KhuyÕn khÝch c¸c C«ng ty b¶o hiÓm tham gia TTCK ®Ó t¨ng c­êng yÕu tè ®Çu t­ dµi h¹n nh»m môc ®Ých ®Çu c¬. KhuyÕn khÝch sù ra ®êi cña c¸c tæ chøc ®Çu t­ chuyªn nghiÖp nh­ c¸c quü ®Çu t­ chøng kho¸n, quü tÝn th¸c ®Çu t­, quü h­u trÝ… nh»m ®a d¹ng ho¸ ®Çu t­ chøng kho¸n vµ gi¶m thiÓu rñi ro cho c¸c c¸ nh©n ®Çu t­ - KhuyÕn khÝch viÖc thµnh lËp c¸c doanh nghiÖp míi c¸c doanh nghiÖp theo h×nh thøc C«ng ty cæ phÇn. VÒ l©u dµi chøng kho¸n thuéc C«ng ty cæ phÇn thuéc thµnh phÇn kinh tÕ t­ nh©n sÏ ®ãng vai trß chñ yÕu trªn thÞ tr­êng. HiÖn t¹i phÇn lín doanh nghiÖp vay vèn thuéc thµnh phÇn kinh tÕ t­ nh©n ë ViÖt Nam ®Òu ®­îc tæ chøc theo h×nh thøc C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n hoÆc doanh nghiÖp t­ nh©n. Theo ph¸p luËt hiÖn hµnh, c¸c doanh nghiÖp nµy kh«ng ®­îc phÐp ph¸t hµnh chøng kho¸n ®Ó huy ®éng vèn mµ chØ cã c«ng ty cæ phÇn míi ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn ph¸p lý ®Ó ph¸t hµnh. V× vËy Nhµ n­íc cÇn cã chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch thµnh lËp c¸c C«ng ty cæ phÇn nh­ : doanh nghiÖp cæ phÇn ®­îc coi nh­ h×nh thøc ®Çu t­ míi vµ ®­îc h­ëng ­u ®·i theo LuËt khuyÕn khÝch ®Çu t­ trong n­íc; thùc hiÖn miÔn nhiªn, gi¶m thuÕ thu nhËp C«ng ty ®èi víi c¸c C«ng ty cæ phÇn míi thµnh lËp nh­ ®èi víi c¸c tæ chøc ph¸t hµnh cã chøng kho¸n niªm yÕt; miÔn thuÕ thu nhËp c¸ nh©n ®èi víi thu nhËp tõ lîi tøc cæ phÇn. - Cuèi cïng còng cÇn nhÊn m¹nh r»ng khuyÕn khÝch vµ t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¸c doanh nghiÖp nãi chung, doanh nghiÖp vay vèn nãi riªng tham gia TTCK, ngoµi c¸c gi¶i ph¸p tµi chÝnh trªn ®©y, cÇn thùc hiÖn tæng hîp c¸c gi¶i ph¸p kinh tÕ vÜ m« kh¸c nh­: Hoµn thiÖn khung ph¸p lý v÷ng ch¾c cho ho¹t ®éng cña TTCK; cñng cè vµ t¨ng c­êng bé m¸y tæ chøc qu¶n lý, gi¸m s¸t vµ vËn hµnh thÞ tr­êng; thùc hiÖn c¸c gi¶i ph¸p “ t¨ng cung, kÝch cÇu”, t¹o hµng ho¸ cã chÊt l­îng cña c¸c tæ chøc tµi chÝnh trung gian; xóc tiÕn viÖc thµnh lËp hiÖp héi kinh doanh chøng kho¸n, tiÕp tôc ®Èy m¹nh c«ng t¸c ®µo t¹o, phæ cËp vµ n©ng cao kiÕn thøc c«ng chóng vµ c¸c ®èi t­îng tham giaTTCK. 2.2.4 Thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi Trong giai ®o¹n khëi ®éng nÒn kinh tÕ hiÖn nay, ®é tÝch tô vµ tËp trung t­ b¶n cßn ch­a cao. Vèn n­íc ngoµi lµ nguån bæ sung quan träng. Vèn n­íc ngoµi bao gåm vèn hç trî chÝnh thøc (ODA) vµ vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi (FDI) §èi víi vèn ODA, ®Ó huy ®éng tèt th× chóng ta ph¶i sím x©y dùng th«ng qua vµ ®iÒu phèi chÆt chÏ theo quy ho¹ch huy ®éng vµ sö dông vèn OAD g¾n víi quy ho¹ch ®Çu t­ nãi chung vµ quy ho¹ch ®Çu t­ c«ng céng PIP nãi riªng. §iÒu nµy lµ ®Æc biÖt quan träng khi mµ trªn thùc tÕ hiÖn nay, viÖc ph©n c«ng ph©n nhiÖm gi÷a c¸c bªn tham gia qu¶n lý ch­a râ rµng, cßn nhiÒu ¸ch t¾c vµ chång chÐo. X©y dùng ®­îc danh môc c¸c dù ¸n ­u tiªn gäi vèn, trong ®ã cã vèn ODA, bao gåm c¶ vèn cho c¸c dù ¸n ®Çu t­ vµ vèn hç trî kü thuËt. Nghiªn cøu chÝnh s¸ch vay vèn víi quy m« hîp lý, c©n ®èi kh¶ n¨ng vay tr¶ ®Ó ®¶m b¶o ®ñ nguån vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn vµ phï hîp víi kh¶ n¨ng tr¶ ®ñ c¶ gèc lÉn l·i. Theo tÝnh to¸n trong nh÷ng n¨m tr­íc m¾t chØ nªn lËp kÕ ho¹ch vay tr¶ trong ph¹m vi chi tiªu tr¶ nî ( gèc + l·i) so víi gi¸ trÞ xuÊt khÈu ( gäi lµ chØ tiªu Detb service Ratio) kho¶ng 10% ®èi víi Nhµ n­íc vµ kh«ng qu¸ 15% ®èi víi toµn x· héi. Møc vay tr¶ nµy lµ võa ph¶i (c¸c n­íc kh¸c cã thÓ chÊp nhËn lªn tíi 20%), bëi lÏ trong c¬ chÕ hiÖn nay, kh¶ n¨ng tr¶ nî gèc cña c¸c quèc gia ®­îc t¸ch riªng kh¶ n¨ng tr¶ nî cña doanh nghiÖp, nhÊt lµ mét doanh nghiÖp Nhµ n­íc. §èi víi vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi (FDI) th× ph¶i tiÕp tôc hoµn thiÖn chiÕn l­îc thu hót ®Çu t­. Môc tiªu thu hót ®Çu t­ trùc tiÕp lµ nh»m tranh thñ nguån vèn, c«ng nghÖ vµ kinh nghiÖm qu¶n lý ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ. Song cÇn ®Æc biÖt chó ý ®Õn vÊn ®Ò c¬ cÊu kinh tÕ. Kinh nghiÖm cña nhiÒu n­íc cho thÊy sau mét thêi gian thu hót ®Çu t­ n­íc ngoµi, c¬ cÊu kinh tÕ ®· trë thµnh vÊn ®Ò cÇn gi¶i quyÕt. NÒn kinh tÕ vèn ®· ph¸t triÓn c©n ®èi ( hiÓu theo nghÜa réng) l¹i mÊt c©n ®èi thªm. §©y lµ vÊn ®Ò tÊt yÕu x¶y ra nÕu Nhµ n­íc kh«ng cã sù ®iÒu chØnh v× mçi nhµ ®Çu t­ ®Òu cã môc tiªu riªng còng nh­ thÕ m¹nh riªng cña m×nh nªn ®­¬ng nhiªn hä muèn ph¸t huy tiÒm n¨ng vèn ®Ó khai th¸c triÖt ®Ó tiÒm n¨ng cña n­íc chñ nhµ. Do vËy, cÇn cã sù ®iÒu chØnh cña Nhµ n­íc. Sù ®iÒu chØnh nµy tr­íc hÕt ph¶i c¨n cø vµo môc tiªu chiÕn l­îc cña ®Êt n­íc vµ sö dông c¸c biÖn ph¸p kinh tÕ ®Ó ®Þnh h­íng c¸c nhµ ®Çu t­ theo môc tiªu ®· ®Ò ra. §©y lµ c¸ch lµm cã hiÖu qu¶ song th­êng khã kh¨n bëi v× muèn lµm nh­ vËy c¸c ®ßn bÈy kinh tÕ ph¶i ®ñ m¹nh mµ nhiÒu khi n­íc chñ nhµ tr­íc m¾t kh«ng cã lîi g×, thËm chÝ bÞ thiÖt thßi. Nh­ng ngay c¶ lµm nh­ vËy còng ch­a ch¾c kªu gäi ®­îc ®Çu t­ . MÆt kh¸c ta cÇn chÊp nhËn ý muèn cña c¸c nhµ ®Çu t­ trong khu«n khæ luËt ®Þnh, miÔn lµ thu hót ®­îc nhiÒu dù ¸n vµ vèn cßn l¹i t×m c¸ch huy ®éng nguån vèn ODA nguån ng©n s¸ch thu ®­îc, chñ ®éng ®Çu t­ ®iÒu chØnh c¬ cÊu. 2.2.5 Huy ®éng qua liªn doanh liªn kÕt, qua vay vèn nh©n d©n. C¸c DNNN cã t¨ng thªm nguån vèn cña m×nh b»ng c¸ch kªu gäi ®Çu t­ liªn doanh liªn kÕt víi c¸c doanh nghiÖp kh¸c trong ngµnh, trong n­íc, ngoµi n­íc. Liªn doanh hîp t¸c víi c¸c nhµ cung cÊp gióp doanh nghiÖp gi¶m ®­îc chi phÝ l­u kho hµng ho¸ vËt t­, chi phÝ b¶o qu¶n, tr¸nh ®­îc t×nh tr¹ng Ðp gi¸ do ®éc quyÒn cung cÊp tõ ®ã doanh nghiÖp cã thÓ tËn dông ®­îc c¬ së vËt chÊt kü thuËt hiÖn cã cña doanh nghiÖp, ®¬n vÞ m×nh. Ngoµi ra, DNNN còng cã thÓ tiÕn hµnh ph¸t hµnh tr¸i phiÕu ®Ó thu hót nguån vèn nhµn dçi trong nh©n d©n. TÝnh ®Õn nay mét sè DNNN ®· ph¸t hµnh tr¸i phiÕu ra c«ng chóng víi tæng khèi l­îng vèn kho¶ng vµi tr¨m tû ®ång ®Ó ®Çu t­ cho mét sè dù ¸n cña doanh nghiÖp ®­îc sù b¶o l·nh cña Bé tµi chÝnh. Trªn ®©y lµ mét sè ph­¬ng thøc huy ®éng vèn mµ c¸c DNNN th­êng hay sö dông. ë mçi mét h×nh thøc huy ®éng ®Òu cã nh÷ng thÕ m¹nh riªng vµ còng cßn nhiÒu vÊn ®Ò cßn ph¶i nghiªn cøu ®Ó h¹n chÕ tÝnh “bÊt cËp” vµ víi mçi mét DNNN kh¸c nhau do ®iÒu kiÖn kinh doanh kh¸c nhau mµ sö dông c¸c ph­¬ng thøc huy ®éng vèn còng kh«ng gièng nhau, nh­ng ph¶i ®¶m b¶o cho nguån vèn huy ®éng vµo ph¸t huy ®­îc hiÖu qu¶ cao nhÊt. Thªm vµo ®ã, khi ®· cã ®ñ vèn th× c¸c DNNN ph¶i cã nghÜa vô tæ chøc qu¶n lý vµ sö dông nã cã hiÖu qu¶ nhÊt. §Ó DNNN thùc sù trë thµnh mét thµnh phÇn kinh tÕ tiªu biÓu ®i ®Çu trong c¸c thµnh phÇn kinh tÕ gãp phÇn ®­a ®Êt n­íc ngµy cµng ®i lªn. KÕt luËn . Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, c¸c Doanh nghiÖp lu«n ph¶i vËn déng ®Ó ®èi phã víi sù sèng cßn cña m×nh. Cã lóc chØ cÇn mét l­îng vèn Ýt còng cã thÓ cøu sèng ®­îc doanh nghiÖp .Vèn lµ ®iÒu kiÖn kh«ng thÓ thiÕu ®­îc ®Ó mét doanh nghiÖp ®­îc thµnh lËp vµ tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, tøc lµ nã quyÕt ®Þnh ®Õn sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp. Doanh nghiÖp huy ®éng ®­îc vèn khi cÇn thiÕt sÏ gãp phÇn thuËn lîi cho ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh. Trong ®Ò ¸n nµy ®· nªu nªn ®­îc mét sè biÖn ph¸p huy ®éng vèn trong dµi h¹n vµ ng¾n h¹n cña c¸c DNNN. C¸c doanh nghiÖp ph¶i n¾m râ vµ sö dông mét c¸ch cã linh ho¹t c¸c ph­¬ng thøc tµi trî nµy. Bªn c¹nh ®ã, c¸c DNNN lu«n ph¶i ®èi mÆt víi c¸c rñi ro cã thÓ gÆp khi tiÕn hµnh c¸c ph­¬ng thøc tµi trî. C¸c DNNN kh«ng nªn l¹m dông qu¸ nhiÒu mét ph­¬ng thøc mµ ph¶i c©n ®èi gi÷a c¸c ph­¬ng thøc cho phï hîp víi hoµn c¶nh vµ lÜnh vùc ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp m×nh. §ång thêi muèn thÞ tr­êng vèn ph¸t triÓn, Nhµ n­íc ph¶i cã nh÷ng quan ®iÓm ®óng ®¾n cïng víi c¸c chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch phï hîp. §Ó c¸c DNNN thuËn lîi h¬n vµ linh ho¹t h¬n trong kh©u huy ®éng vèn cho sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña toµn doanh nghiÖp ./. Danh môc tµi liÖu tham kh¶o T.s NguyÔn H÷u Tµi, 2002, Gi¸o tr×nh Lý thuyÕt tµi chÝnh – TiÒn TÖ, NXB Thèng Kª. PTS NguyÔn §×nh Tµi, 1997, Gi¸o tr×nh Sö dông c«ng cô tµi chÝnh tiÒn tÖ ®Ó huy ®éng vèn cho ®Çu t­ ph¸t triÓn, NXB Tµi chÝnh ng©n hµng Ts L­u ThÞ H­¬ng, 2002, Gi¸o tr×nh Tµi ChÝnh Doanh NghiÖp, NXB Gi¸o dôc Th.s Bïi H÷u Ph­íc- Phan ThÞ HiÕu Nhi,2000, “C¬ chÕ qu¶n lý vèn kinh doanh phï hîp víi c¸c DNNN ë ViÖt Nam”, T¹p chÝ Tµi ChÝnh th¸ng 10/2000 NguyÔn V¨n Ph­¬ng, 2001, “Mét sè v­íng m¾c trong quan hÖ vay vèn cña DNNN víi ng©n hµng”, T¹p chÝ Ng©n Hµng sè 11/2001 Tr 29-33. Th.s NguyÔn Hoµng Anh, 2002, “Thóc ®Èy cæ phÇn ho¸ g¾n víi thÞ tr­êng vèn dµi h¹n ë ViÖt Nam”, T¹p chÝ Ng©n Hµng sè th¸ng 12/2002. tr 56-58. T.s NguyÔn §¨ng Nam,2002, “KhuyÕn khÝch vµ t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c DNNN ë ViÖt Nam tham gia TTCK”, T¹p chÝ Tµi ChÝnh, th¸ng 9/2002. tr 37 – 39 Th.s TrÇn ThÞ Méng TuyÕt, 2003, “Mét sè gi¶i ph¸p huy ®éng vèn th«ng qua ph¸t hµnh cæ phiÕu vµ tr¸i phiÕu ë n­íc ta”, T¹p chÝ Ph¸t triÓn kinh tÕ, th¸ng 2/2003. Ths TrÇn TiÕn H­ng – Th¸i Dòng, 2002, “Bµn vÒ cÊp vèn bæ sung kinh doanh cho DNNN trong ®iÒu kiÖn héi nhËp”, T¹p chÝ Tµi chÝnh, th¸ng 9/2002. tr 25-26.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docBiện pháp tăng c­ờng khai thác các nguồn vốn cho sản xuất kinh doanh trong các Doanh nghiệp nhà n­ớc của n­ước ta hiện nay.DOC
Luận văn liên quan