Đề án Thực trạng và giải pháp xử lý nợ quá hạn của hệ thống Ngân hàng Thương mại Việt Nam hiện nay

LỜI GIỚI THIỆU : Rủi ro luôn có thể xảy ra bất cứ lúc nào, điều đó lại càng có thể dễ xảy ra trong lĩnh vực kinh doanh. Chấp nhận rủi ro trong kinh doanh là quy luật tất yếu của các thương gia từ ngàn xưa, đây là một quy luật song hành “lợi nhuận càng tăng thì rủi ro càng cao”. Trong kinh tế thị trường thì rủi ro trong kinh doanh là không thể tránh khỏi, dưới giác độ là một tổ chức kinh doanh, NHTM cũng chịu sự tác động và chịu tác động của môi truờng chính yếu và môi trường thứ yếu. Mối quan hệ giữa hai môi trường này xoay quanh trung tâm hạt nhân “Vận hội và thách thức đối với các tổ chức kinh tế ” hay còn gọi là rủi ro môi trường. Trong môi trường cạnh tranh toàn cầu, xu hướng hợp nhất khu vực ngày càng phát triển, các vận hội sẽ xuất hiện, là thời cơ cho các ngân hàng lớn mạnh. Song bên cạnh đó cũng tồn tại song hành các nguy cơ rất lớn từ môi trường kinh tế, xã hội, chính trị, pháp luật, cạnh tranh ảnh hưởng to lớn đến hoạt động kinh doanh của ngân hàng, mà đặc biệt là rủi ro trong hoạt động kinh doanh ngân hàng có phản ứng dây truyền, lây lan và ngày càng có những biểu hiện phức tạp. Rủi ro trong các hoạt động kinh doanh của ngân hàng nói chung và rủi ro tín dụng nói riêng là một phạm trù tiềm ẩn, nó có thể xảy ra bất kỳ lúc nào và làm sai lệch, đảo lộn kết quả hoạt động kinh doanh ngân hàng. Mà như chúng ta đã biết ngân hàng có vai trò vô cùng quan trọng, sự sụp đổ của ngân hàng sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến toàn bộ đời sống kinh tế chính trị và xã hội của của nước đó. Do vậy quản trị kinh doanh mà đặc biệt là quản trị rủi ro kinh doanh ngân hàng đóng vai trò quan trọng và là mối quan tâm hàng đầu của các nhà quản trị ngân hàng không chỉ diễn ra trên phương diện lý thuyết mà còn được áp dụng trong hoạt động thực tiễn của các ngân hàng thương mại. Trên thế giới lĩnh vực quản trị rủi ro ngân hàng đã đạt được đến trình độ tiên tiến và hiện đại, còn ở VN nó mới trong giai đoạn phôi thai mặc dầu trong những năm gần đây cùng với sự đổi mới của đất nước, hệ thống NHVN đã thu được những thành công đáng khích lệ. Nhìn chung thì những rủi ro đặc thù trong kinh doanh NH bao gồm: ã Rủi ro về lãi suất. ã Rủi ro ngoại hối. ã Rủi ro công nghệ và hoạt động. ã Rủi ro tín dụng. ã Rủi ro thanh khoản. ã Rủi ro hoạt động ngoại bảng. ã Rủi ro quốc gia. Tuy nhiên gần đây trong hệ thống ngân hàng thương mại VN đang tồn tại một vấn đề rất khó khăn. Đó chính là rủi ro tín dụng mà cụ thể hơn là tình trạng nợ quá hạn. Chính vì vậy ở đây em chỉ nghiên cứu, phân tích thực trạng nợ quá hạn của hệ thống NHTM VN hiện nay để hiểu một cách sâu sắc thực trạng này. Từ đó có thể đề ra một số biện pháp khắc phục nhằm làm cho hệ thống NHTM VN hoạt động một cách lành mạnh và hiệu quả hơn, góp phần tăng trưởng và phát triển kinh tế trong điều kiện kinh tế hội nhập hiện nay. Đề án này của em đ¬ược viết trong điều kiện nhận thức của bản thân chư¬a đầy đủ và sâu sắc, tài liệu tham khảo ch¬ưa phong phú nên không tránh khỏi nhiều sai sót. Em rất mong có sự góp ý và sửa chữa của Thầy, Cô giáo, cùng bạn bè. Em xin chân thành cảm ơn các Thầy, Cô giáo đã trang bị kiến thức cho em, đặc biệt là Thầy giáo Đặng Ngọc Đức - Giáo viên trực tiếp hư¬ớng dẫn em thực hiện đề án này.

doc46 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 09/05/2013 | Lượt xem: 1433 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề án Thực trạng và giải pháp xử lý nợ quá hạn của hệ thống Ngân hàng Thương mại Việt Nam hiện nay, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Ön ®­îc, mµ kÕt qu¶ cña cuéc kiÓm tra ®ã chØ lµ ®Ó rót kinh nghiÖm hoÆc lµ söa ch÷a qua loa v× nã ®· qua. ViÖc thanh tra kiÓm tra nh»m n©ng cao ý thøc tr¸ch nhiÖm cña ®¬n vÞ nh»m h¹n chÕ thiÖt h¹i trong c«ng t¸c tÝn dông lµ cÇn thiÕt, nh­ng còng cÇn tr¸nh phiÒn hµ v× cã khi hÕt ®oµn nä ®Õn ®oµn kia nèi tiÕp xuèng ®¬n vÞ sÏ t¹o ra sù c¨ng th¼ng vµ mÖt mái cho ®¬n vÞ... Ngay trong b¶n th©n c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i thiÕu sù kiÓm tra, kiÓm so¸t néi bé t¹i chç ®èi víi c¸n bé thõa hµnh vµ c¸n bé qu¶n lý ®iÒu hµnh nghiÖp vô tÝn dông. NhiÒu ng©n hµng ch­a quan t©m ®Õn h­íng dÉn quy tr×nh nghiÖp vô tÝn dông, chØ ®¹o thùc hiÖn quy tr×nh ch­a nghiªm, kÐm hiÖu lùc vµ cßn nhiÒu s¬ hë, thËm chÝ cã nh÷ng sai ph¹m. Nãi tãm l¹i, tr×nh ®é nhËn thøc vµ n¨ng lùc qu¶n lý tÝn dông cña c¸n bé ng©n hµng cßn cã nh÷ng biÓu hiÖn cña sù yÕu kÐm do ®ã ®· dÉn ®Õn rñi ro tÝn dông, nî qu¸ h¹n ngµy cµng t¨ng. Ch­¬nG III : Nh÷ng bÊt cËp vµ khã kh¨n trong viÖc gi¶I quyÕt vµ xö lý nî qu¸ h¹n trong hÖ thèng NHTM I- Nh÷ng bÊt cËp vµ khã kh¨n trong viÖc gi¶i quyÕt vµ xö lý nî tån ®äng trong hÖ thèng NHTM hiÖn nay: 1- Thùc tr¹ng gi¶i quyÕt vµ xö lý nî tån ®äng trong c¸c NHTM VN hiÖn nay: Trong thêi gian gÇn ®©y, khi ®¸nh gi¸ vÒ t×nh h×nh kinh tÕ vµ ®Ò ra ®Þnh h­íng ph¸t triÓn ®èi víi lÜnh vùc ng©n hµng, §¶ng vµ chÝnh phñ th­êng nªu lªn thùc tr¹ng nî qu¸ h¹n cña c¸c tæ chøc tÝn dông vµ ®Þnh h­íng khÈn tr­¬ng ®Ó cã biÖn ph¸p xö lý thùc tr¹ng nµy. Trong ch­¬ng tr×nh cñng cè hÖ thèng ng©n hµng VN ký gi÷a IMF, WB víi chÝnh phñ VN còng cã néi dung vÒ gi¶i quyÕt nî qu¸ h¹n cña c¸c ng©n hµng. Ngay tõ n¨m 1998, thñ t­íng chÝnh phñ ®· cã nh÷ng quyÕt ®Þnh sè 243/ Q§-TTg vÒ ch­¬ng tr×nh hµnh ®éng thùc hiÖn nghÞ quyÕt TW 6 (lÇn 1) vµ nghÞ quyÕt sè 06 cña Bé ChÝnh TrÞ, trong ®ã cã néi dung riªng vÒ viÖc ¸p dông c¸c biÖn ph¸p lµm gi¶m tû lÖ nî khª ®äng cña c¸c ng©n hµng, thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p xö lý tµi s¶n thÕ chÊp trong tr­êng hîp c¸c ®¬n vÞ vay mÊt kh¶ n¨ng tr¶ nî. H¬n n÷a NHNN VN còng ®· rÊt nç lùc, kh«ng Ýt lÇn dù th¶o th«ng tin liªn tÞch víi c¸c bé, c¸c ngµnh cã liªn quan vÒ viÖc xö lý tµi s¶n thÕ chÊp thu håi nî vµ míi ®©y lµ dù ¸n thµnh lËp tæ chøc mua b¸n nî tån ®äng cña c¸c ng©n hµng VN. MÆc dï vËy trong n¨m 1999 tû lÖ nî qu¸ h¹n cña c¸c ng©n hµng gi¶m kh«ng ®¸ng kÓ, vµ vÉn ch­a cã g× ®Ó ®¶m b¶o r»ng tû lÖ nî qu¸ h¹n cña c¸c ng©n hµng gi¶m xuèng trong thêi gian tíi. Nguyªn nh©n chñ yÕu dÉn tíi t×nh tr¹ng trªn lµ do c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt liªn quan ®Õn xö lý nî tån ®äng cña c¸c NHTM cßn bÊt cËp so víi thùc tÕ vµ ch­a ®ång bé, nhÊt qu¸n. Cho nªn trong qu¸ tr×nh xö lý nî qu¸ h¹n, c¸c ng©n hµng cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n v­íng m¾c vµ thiÕu sù hç trî, gióp ®ì kÞp thêi cña c¸c bé, c¸c nghµnh cã liªn quan. Cô thÓ cã c¸c nguyªn nh©n chÝnh sau: 2- C¸c nguyªn nh©n chÝnh dÉn ®Õn t×nh tr¹ng nî tån ®äng hiÖn nay: + C«ng t¸c thi hµnh ¸n cßn chËm. Sù ¸ch t¾c vÒ xö lý nî tån ®äng cña c¸c NHTM ®­îc thÓ hiÖn râ qua tõng vô viÖc cô thÓ mµ ®iÓn h×nh lµ vô viÖc xö lý tµi s¶n ®Ó thu nî trong vô ¸n Epco – Minh Phông. Theo b¶n ¸n quyÕt ®Þnh cã hiÖu lùc cña toµ ¸n th× phÇn lín sè tiÒn, tµi s¶n ph¶i thu ®Ó tr¶ nî ng©n hµng lµ kho¶ng 3.696.500 triÖu ®ång; 47,470.057 USD vµ 445,5 l­îng vµng SJC. Song ®Õn nay sè tiÒn thu ®­îc chi tr¶ cho c¸c ng©n hµng th«ng qua viÖc thi hµnh ¸n lµ kho¶ng 77.597 triÖu VN§ vµ 42,6 l­îng vµng. Sè tµi s¶n thÕ chÊp ph¶i giao cho c¸c ng©n hµng qu¶n lý, khai th¸c, ph¸t m¹i ®Ó thu håi trong ®ã cã 254 h¹ng môc tµi s¶n gåm nhµ x­ëng, kho tµng, v¨n phßng, nhµ ë. Trªn c¬ së tÝnh to¸n sè tiÒn trªn mµ c¸c tæ chøc, c¸ nh©n ph¶i tr¶ cho ng©n hµng theo b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cã hiÖu lùc nãi trªn cña toµ ¸n, c¸c chuyªn gia kinh tÕ cho r»ng c¸c ng©n hµng kh«ng cã kh¶ n¨ng thu ®ñ sè tiÒn 3.696 tû VN§ sau khi ®· khÊu trõ tµi s¶n thÕ chÊp (lµ kho¶n h¶i thu sau khi ®· giao toµn bé danh môc 254 ®¬n vÞ tµi s¶n thÕ chÊp). ChØ tÝnh sè tiÒn mµ 5 bÞ c¸o T¨ng Minh Phông, Liªn Khui Th×n, NguyÔn TÊn Phóc, NguyÔn Ngäc BÝch, Ph¹m NhËt Hång ph¶i thi hµnh ¸n ®· lªn tíi 3.357 tû ®ång ch­a kÓ c¸c ¸n phÝ vµ c¸c tµi s¶n kh¸c, trong khi c¸c bÞ c¸o nµy ®· ph¶i chÞu h×nh ph¹t tö h×nh hoÆc trung th©n vµ toµn bé tµi s¶n ®· ®­îc tÝnh vµo c¸c kho¶n nî ng©n hµng. Do vËy sè tiÒn ph¶i thu cßn l¹i trªn 3618 tû VN§ rÊt khã cã kh¶ n¨ng thi hµnh. Thùc tÕ mÆc dï b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cña toµ ¸n ®· cã hiÖu lùc ph¸p luËt vµ ®· cã ®¬n yªu cÇu thi hµnh ¸n cña ng©n hµng (ng­êi ®­îc thi hµnh ¸n), nh­ng c¬ quan thi hµnh ¸n vÉn ch­a tæ chøc thi hµnh víi lý do b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cña toµ ¸n ch­a râ rµng hoÆc nh÷ng lý do kh¸c. Do ®ã ng©n hµng ph¶i chê c¬ quan thi hµnh qua ®Ò nghÞ toµ ¸n gi¶i thÝch râ b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cã hiÖu lùc ®Ó dÔ tæ chøc thi hµnh. Thêi gian chê ®îi nµy ph¶i kÐo dµi ®Õn hµng th¸ng thËm chÝ ph¶i chê ®îi ®Õn nöa n¨m ng©n hµng míi nhËn ®­îc v¨n b¶n tr¶ lêi cña c¬ quan thi hµnh ¸n. V× vËy viÖc ng©n hµng thu håi nî th«ng qua c«ng t¸c thi hµnh b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cã hiÖu lùc cña toµ ¸n lµ rÊt chËm. MÆt kh¸c nhiÒu tr­êng hîp c¬ quan thi hµnh ¸n ®· tæ chøc thi hµnh b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cã hiÖu lùc cña toµ ¸n vµ giao tµi s¶n cho ng©n hµng tù xö lý ®Ó thu håi nî, nh­ng c¸c ng©n hµng kh«ng thÓ tù xö lý ®­îc nh÷ng tµi s¶n ®ã v× hå s¬ ph¸p lý cña tµi s¶n ®ã ch­a ®Çy ®ñ. §Ó hoµn thiÖn ®­îc hå s¬ ph¸p lý cña tµi s¶n, th× ng©n hµng kh«ng chØ mÊt nhiÒu c«ng søc vµ tiÒn b¹c mµ cßn gÆp kh«ng Ýt nh÷ng r¾c rèi vµ phiÒn to¸i. Ch¼ng h¹n nh­ theo «ng TrÇn Kim Hoµ, tr­ëng phßng ban qu¶n lý vµ khai th¸c tµi s¶n cña ICB, th× cã nh÷ng giÊy tê vÒ tµi s¶n ®· ®­îc c¬ quan c«ng chøng nhµ n­íc t¹i TP. Vòng Tµu chøng nhËn, nh­ng c¬ quan c«ng chøng nhµ n­ícTP. Hå ChÝ Minh l¹i kh«ng c«ng nhËn mµ yªu cÇu ICB ®Ò nghÞ NHNN phèi hîp víi bé t­ ph¸p cïng gi¶i quyÕt. Theo c¸c chuyªn gia ng©n hµng th× së dÜ nhiÒu tµi s¶n ®¶m b¶o nî vay ®­îc giao tõ c¸c vô ¸n ch­a hoµn thiÖn c¸c hå s¬ ph¸p lý lµ do trong kho¶ng thêi gian dµi, n­íc ta bu«ng láng viÖc qu¶n lý ®Êt ®ai vµ c«ng t¸c x©y dùng. Cho nªn hÇu hÕt nhµ ë vµ quyÒn sö dông ®Êt thÕ chÊp cña kh¸ch hµng vay ®Òu ch­a cã ®ñ giÊy chøng nhËn quyÒn së h÷u, quyÒn sö dông hîp ph¸p. Thùc tÕ cho ®Õn nay sè ng­êi ®­îc cÊp giÊy chøng nhËn quyÒn sö ®Êt cßn rÊt Ýt chiÕm kho¶ng 15% trªn d©n sè c¶ n­íc. Do ®ã khi ®­îc giao nh÷ng tµi s¶n nµy, ng©n hµng kh«ng thÓ xö lý ®Ó thu håi vèn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt ®­îc. V× vËy viÖc sö lý nî tån ®äng cña c¸c ng©n hµng cÇn cã sù quan t©m thÝch ®¸ng cña chÝnh phñ vµ sù hç trî gióp ®ì cña c¸c bé, c¸c c¬ quan ngang bé vµ c¸c ngµnh cã liªn quan. + Quy ®Þnh vÒ trÝch lËp vµ sö dông dù phßng rñi ro cßn nhiÒu bÊt cËp. HiÖn nay nhiÒu doanh nghiÖp vay ®· mÊt kh¶ n¨ng thanh to¸n nî ®Õn h¹n vµ kh«ng cßn ho¹t ®éng kinh doanh n÷a, nh­ng ng©n hµng vÉn kh«ng ®­îc sö dông quü dù phßng ®Ó xö lý rñi ro trong nh÷ng tr­êng hîp ®ã. Bëi theo quy ®Þnh cña quyÕt ®Þnh sè 488/2000/Q§-NHNN5 ngµy 27/11/2000 cña thèng ®èc NHNN th× mét trong nh÷ng ®iÒu kiÖn ®Ó tæ chøc tÝn dông ®­îc sö dông dù phßng sö lý rñi ro lµ khi kh¸ch hµng vay bÞ gi¶i thÓ hoÆc ph¸ s¶n. MÆt kh¸c nÕu c¨n cø vµo quy ®Þnh cña luËt ph¸ s¶n hiÖn hµnh th× c¸c doanh nghiÖp nãi trªn ®· ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó toµn ¸n ra quyÕt ®Þnh tuyªn bè ph¸ s¶n. Nh­ng thùc tÕ th× thi hµnh luËt ph¸ s¶n doanh nghiÖp gÆp nhiÒu khã kh¨n, v­íng m¾c nªn cho ®Õn nay, Ýt doanh nghiÖp bÞ tuyªn bè ph¸ s¶n. Theo sè liÖu kh«ng chÝnh thøc cña ngµnh toµ ¸n th× kÓ tõ khi luËt ph¸ s¶n cã hiÖu lùc cho ®Õn nay (gÇn 8 n¨m), toµ ¸n t¹i thµnh phè Hµ Néi vµ TP. HCM – N¬i cã sè doanh nghiÖp lín nhÊt trong c¶ n­íc míi chØ tuyªn bè ph¸ s¶n d­íi 20 doanh nghiÖp. ChÝnh v× vËy mét sè chuyªn gia ph¸p luËt cho r»ng thùc tÕ nhiÒu doanh nghiÖp “chÕt” mµ kh«ng ®­îc “ch«n”. Sù tån t¹i trªn giÊy tê cña c¸c doanh nghiÖp nµy ®· buéc c¸c ng©n hµng ph¶i tÝnh l·i, kh«ng ®­îc khoanh nî, xo¸ nî vµ kh«ng ®­îc sö dông quü dù phßng ®Ó xö lý rñi ro. HËu qu¶ lµ nî qu¸ h¹n cña c¸c ng©n hµng ngµy cµng cao. Trong khi thùc tÕ doanh nghiÖp vay ®· “chÕt” vµ kh«ng bao giê cã kh¶ n¨ng tr¶ ®­îc nî cho ng©n hµng n÷a. + Ho¹t ®éng tÝn dông cßn nhiÒu s¬ hë dÉn ®Õn kh¶ n¨ng rñi ro tÝn dông kh¸ lín. §©y lµ ®iÓm yÕu c¬ b¶n nhÊt hiÖn nay cña c¸c NHTM nãi chung vµ cña NHTM cæ phÇn nãi riªng. Lîi nhuËn lµ môc tiªu cao nhÊt cña NHTM cæ phÇn, NH cÇn ph¶i lµm ra ®­îc nhiÒu lîi nhuËn cho c¸c cæ ®«ng, chÝnh v× vËy nhiÒu tæ chøc tÝn dông cæ phÇn ®«i khi lµm sai c¶ luËt ph¸p, ®¹o ®øc kinh doanh ng©n hµng, vi ph¹m ph¸p lÖnh ng©n hµng. H¬n n÷a NHTM cæ phÇn lµ m« h×nh míi trong hÖ thèng NHTM VN. HiÖn nay hÖ thèng nµy võa vËn hµnh võa rót kinh nghiÖm ®Ó ®Þnh h×nh. Do vËy cã nh÷ng sai lÖch lµ ®iÒu tÊt nhiªn, nh­ng viÖc ph¸t hiÖn nh÷ng sai lÖch cßn rÊt chËm, ®ång thêi viÖc ban hµnh c¸c quy ®Þnh nh»m kÞp thêi chØnh söa nh÷ng sai lÖch ®ã cßn rÊt chËm ch¹p. B¶n th©n ban kiÓm s¸t cña c¸c NHTM cæ phÇn cßn yÕu kÐm, thËm chÝ ban kiÓm so¸t ë mét sè ng©n hµng gÇn nh­ kh«ng cã t¸c dông. NÕu nh­ tÊt c¶ ban kiÓm so¸t cña c¸c NHTM cæ phÇn ho¹t ®éng tèt th× kh«ng thÓ cã chuyÖn vÒ vèn cæ phÇn, chÊt l­îng tÝn dông còng kh«ng thÓ cã nhiÒu tån t¹i nh­ võa qua. §iÓm yÕu cña c¸c NHTM cæ phÇn lµ vi ph¹m c¸c quy ®Þnh cña ph¸p lÖnh ng©n hµng, hîp t¸c x· tÝn dông vµ c«ng ty tµi chÝnh vÒ møc tèi ®a cho mét kh¸ch hµng vay hay 10 kh¸ch hµng vay cao nhÊt. Tµi s¶n thÕ chÊp ®Ó vay vèn ng©n hµng thiÕu ®Çy ®ñ c¸c yÕu tè ph¸p lý, ®Þnh gi¸ kh«ng ®óng gi¸ thùc tÕ trªn thÞ tr­êng, khã xö lý khi x¶y ra rñi ro hoÆc c¸c vÊn ®Ò tranh chÊp trong khi xö lý thu håi nî vay khi c¸c ng©n hµng cïng ®Òu tiÕn hµnh cho vay. Do ®ã nî thu ®­îc b»ng tµi s¶n xiÕt nî ®ang lµ g¸nh nÆng kh«ng chØ ®èi víi NHTM quèc doanh mµ ngay c¶ víi NHTM cæ phÇn. ChÝnh v× vËy, Trong t×nh h×nh nî qu¸ h¹n, nî khã thu håi cña c¸c NHTM ®ang chiÕm mét tû lÖ lín trªn b¸o c¸o c©n ®èi, nî qu¸ h¹n chiÕm kho¶ng 15% trong ®ã NHTM cæ phÇn chiÕm tíi 60%, cßn NHTM quèc doanh chØ chiÕm 40%. Tr­íc t×nh h×nh nµy th× tÝnh céng ®ång cña c¸c tæ chøc tÝn dông l¹i thÓ hiÖn mét sù yÕu kÐm, chÕ ®é th«ng tin kh«ng ®­îc cung cÊp vµ th«ng b¸o mét c¸ch kÞp thêi vµ trung thùc nªn dÉn ®Õn mét sè tr­êng hîp cho vay trïng lÆp, hoÆc cã nhiÒu tr­êng hîp nh©n viªn tÝn dông kh«ng n¾m ®Çy ®ñ ®­îc thùc tr¹ng tµi chÝnh cña kh¸ch hµng vay vèn nªn kh¶ n¨ng thu håi vèn lµ rÊt thÊp lµ ®iÒu tÊt nhiªn. Ngay c¶ chÕ ®é th«ng tin tÝn dông ®­îc ®¨ng ký t¹i CIC chØ chiÕm kho¶ng 70% tæng d­ nî thùc sù cña c¸c tæ chøc tÝn dông. Ph¶i c«ng b»ng mµ nh×n nhËn r»ng, trong thêi gian qua, c¸c NHTM ®ang trong qu¸ tr×nh chÊn chØnh ho¹t ®éng mµ träng t©m lµ ho¹t ®éng tÝn dông, nªn cã nhiÒu cè g¾ng nh»m h¹n chÕ nî qu¸ h¹n míi ph¸t sinh vµ cã nhiÒu biÖn ph¸p ®Ó thu håi, xö lý nî qu¸ h¹n cò.Ho¹t ®éng kinh doanh cña c¸c ng©n hµng trong n¨m 2001 vÉn ®¹t tèc ®é t¨ng tr­ëng t­¬ng ®èi kh¸,®©y lµ tiÒn ®Ò quan träng ®Ó cho c¸c ng©n hµng cã tiÒn ®Ò ®Ó xö lý nî tån ®äng, c¬ cÊu l¹i tµi chÝnh. H¬n n÷a c¬ së ph¸p lý cho viÖc xö lý tµi s¶n ®· ®­îc nhµ n­íc tõng b­íc th¸o gì, c¸c ngµnh c¸c cÊp b­íc ®Çu t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó ng©n hµng xö lý thu håi nî, thÞ tr­êng bÊt ®éng s¶n chuyÓn biÕn theo chiÒu h­íng thuËn lîi ®· t¹o ®iÒu kiÖn cho c«ng t¸c khai th¸c vµ xö lý tµi s¶n ®¶m b¶o nî vay tån ®äng cña ng©n hµng ®­îc ®Èy m¹nh h¬n. Tuy nhiªn, tû lÖ nî qu¸ h¹n vÉn cßn cao, vµo nh÷ng th¸ng cuèi n¨m 2001 nî qu¸ h¹n cña toµn hÖ thèng NHTM ®ang ë møc trªn d­íi 10% tæng d­ nî, ®ã lµ kh«ng kÓ nh÷ng kho¶n nî ®· ®­îc xö lý, tøc lµ ®· khoanh vµ xo¸ v× lý do bÊt kh¶ kh¸ng. H¬n n÷a trªn thùc tÕ sè nî qu¸ h¹n cña c¸c NHTM, ®Æc biÖt lµ c¸c NHTM cæ phÇn l¹i cßn lín h¬n rÊt nhiÒu, bªn c¹nh ®ã th× c«ng t¸c xö lý c¸c kho¶n tån ®äng cò cßn gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n vµ bÕ t¾c, ®©y còng lµ mét trong nh÷ng nguyªn nh©n chÝnh khiÕn cho viÖc huy ®éng vµ cho vay cña hÖ thèng NHTM bÞ h¹n chÕ. ¤ng Lª §øc Thuý- Thèng ®èc NHNN ®· tuyªn bè: “ Tõ nay ®Õn n¨m 2001, mét trong nh÷ng nhiÖm vô träng t©m cña ngµnh ng©n hµng lµ t¨ng c­êng huy ®éng vèn ®Ó ®¸p øng cho nhu cÇu tÝn dông cña nÒn kinh tÕ”. Mµ ®Ó ®¹t ®­îc môc tiªu huy ®éng vµ cho vay ®èi víi nÒn kinh tÕ, nhiÒu chuyªn gia NH ph©n tÝch r»ng, nhiÖm vô quan träng hµng ®Çu cña toµn ngµnh ng©n hµng lµ ph¶i xö lý døt ®iÓm nî tån ®äng, lµnh m¹nh ho¸ hÖ thèng ng©n hµng. §Ó lµm ®­îc ®iÒu nµy th× ngµnh ng©n hµng buéc ph¶i triÓn khai kiªn quyÕt vµ khÈn tr­¬ng ®Ò ¸n c¬ cÊu l¹i tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña hÖ thèng NHTM nhµ n­íc, ®Ò ¸n vÒ chÊn chØnh vµ s¾p xÕp NHTM cæ phÇn, ®Ò ¸n chÊn chØnh vµ cñng cè, ph¸t triÓn quü tÝn dông nh©n d©n, trong ®ã ®Æc biÖt chó träng ®Õn ®Ò ¸n xö lý nî tån ®äng cña c¸c NHTM. Cã thÓ nãi r»ng, viÖc xö lý thu håi nî qu¸ h¹n ®ang v­íng m¾c ngay tõ hÖ thèng v¨n b¶n luËt, ph¸p lÖnh... ®Õn c¸c v¨n b¶n kh¸c thÊp h¬n, v­íng ngay tõ c¸ch thøc tu©n thñ ph¸p luËt cña c¸c c¬ quan ph¸p lý. Bªn c¹nh c¸c kho¶n nî khã thu håi vµ ph¶i tr«ng chê vµo c¸c c¬ chÕ ph¸p lý th× vèn tån ®äng cña c¸c ng©n hµng cßn n»m trong c¸c tµi s¶n mµ ng©n hµng ®· nhËn ®Ó g¸n nî, trõ nî. Cã nh÷ng tµi s¶n ®· thuéc së h÷u cña ng©n hµng, cã tµi s¶n ng©n hµng chØ qu¶n lý ®Ó chê ph¸t m¹i. Cã nh÷ng tµi s¶n cã thÓ khai th¸c ®­îc vµ cã nh÷ng tµi s¶n kh«ng thÓ khai th¸c ®­îc, mµ ngµy cµng gi¶m gi¸ vµ xuèng cÊp, c¸c tµi s¶n nµy chñ yÕu lµ bÊt ®éng s¶n. C¸c tµi s¶n nµy nÕu kh«ng ®­îc chuyÓn ho¸ thµnh tiÒn th× c¸c ng©n hµng sÏ kh«ng cã vèn kinh doanh, chi phÝ t¨ng, lîi nhuËn sÏ gi¶m. C¸c nguyªn nh©n c¬ b¶n dÉn ®Õn khã tiªu thô, chuyÓn ho¸ c¸c tµi s¶n nµy thµnh tiÒn cã thÓ kh¸i qu¸t nh­ sau: C¸c tµi s¶n ng©n hµng nhËn g¸n nî, xiÕt nî cã gi¸ qu¸ cao, cao h¬n gi¸ thÞ tr­êng. ViÖc lµm thñ tôc chuyÓn quyÒn së h÷u tµi s¶n cho ng­êi mua rÊt khã kh¨n vµ phøc t¹p. T©m lý tõ phÝa x· héi e ng¹i, kh«ng thÝch tµi s¶n bÞ xiÕt nî, b¾t nî. NhiÒu tµi s¶n kh«ng cã giÊy tê së h÷u hîp ph¸p. Cã nhiÒu tµi s¶n bÞ tranh chÊp v× ng­êi vay thÕ chÊp cho nhiÒu chñ nî. Cã nh÷ng tµi s¶n b¸n ®­îc nh­ng kh«ng ®ñ tiÒn thu gèc, l·i. Ng­êi vay xin tr¶ gèc tr­íc cßn l·i treo l¹i hoÆc xin miÔn l·i. NhiÒu n¬i chi phÝ cho viÖc ph¸t m¹i tµi s¶n kh¸ nhiÒu kh«ng biÕt h¹ch to¸n nh­ thÕ nµo… Nãi tãm l¹i, ®èi víi c¸c tµi s¶n tån ®äng ng©n hµng ®ang n¾m gi÷ th× b¶n th©n thÞ tr­êng hiÖn nay ®ang rÊt khã hÊp thô. Tæ chøc mua b¸n nî tån ®äng cña NHNN cã môc tiªu lµ gi¶i phãng vèn tån ®äng n»m trong c¸c kho¶n nî khã ®ßi (Cã tµi s¶n ®¶m b¶o hoÆc kh«ng cã tµi s¶n ®¶m b¶o) vµ c¸c tµi s¶n cÇm cè, thÕ chÊp, tµi s¶n g¸n xiÕt nî mµ c¸c ng©n hµng ®ang n¾m gi÷. NÕu chØ dõng l¹i ë møc chuyÓn c¸c kho¶n nî khã ®ßi, c¸c tµi s¶n tån ®äng tõ ng©n hµng sang tæ chøc nµy th× kh«ng gi¶i quyÕt ®­îc g× nhiÒu, míi chØ gióp cho c¸c ng©n hµng dµnh c«ng søc cho c¸c ho¹t ®éng kinh doanh míi. NÕu kh«ng cã gi¶i ph¸p ®Ó tæ chøc nµy thu håi ®­îc nî th× thùc chÊt chØ lµ chuyÓn nî tõ chç nµy sang chç kh¸c, chuyÓn tiÒn tõ tói nµy sang tói kia. Mµ thu håi ®­îc nî th× mét nghÞ ®Þnh thµnh lËp tæ chøc nµy kh«ng gi¶i quyÕt ®­îc c¸c v­íng m¾c ®· tr×nh bµy ë trªn. Nh­ vËy, xuÊt ph¸t ®iÓm cña xö lý nî tån ®äng lµ ph¶i x©y dùng ®­îc mét c¬ chÕ ph¸p lý ®Ó b¶o vÖ ®­îc quyÒn cña ng©n hµng trong hîp ®ång tÝn dông mét c¸ch cã hiÖu qu¶. §ång thêi bªn c¹nh ®ã ph¶i cã c¸c biÖn ph¸p kÝch thÝch thÞ tr­êng bÊt ®éng s¶n, cã c¸c gi¶i ph¸p khuyÕn khÝch viÖc mua c¸c tµi s¶n tån ®äng cña ng©n hµng nh­: §¬n gi¶n vÒ thñ tôc, giÊy tê, ­u ®·i vÒ thuÕ, lÖ phÝ.... + L·i xuÊt nî qu¸ h¹n kh«ng phï hîp víi xu h­íng tù do ho¸ vµ kh«ng cã c¨n cø khoa häc. Mét xu h­íng ®­îc ®¸nh gi¸ cao trong chÝnh s¸ch l·i suÊt cña NHNN qua 7 n¨m tiÕn hµnh ®æi míi lµ tù do ho¸ l·i suÊt. Cïng víi qu¸ tr×nh tù do ho¸ l·i suÊt, c¸c NHTM ®­îc më réng quyÒn tù ®Þnh ®o¹t c¸c møc l·i suÊt cña m×nh. DiÔn biÕn cña qu¸ tr×nh tù do ho¸ l·i suÊt ë n­íc ta nh­ sau: Tr­íc 1992: NHNN quy ®Þnh c¸c møc l·i suÊt cho vay vµ c¸c møc l·i xuÊt tiÒn göi cô thÓ cho tõng ®èi t­îng. 1992-1995: NHNN quy ®Þnh møc l·i xuÊt cho vay tèi ®a vµ c¸c møc l·i xuÊt tiÒn göi. Trong giíi h¹n ®ã NHTM ®­îc quyÒn quyÕt ®Þnh biÓu l·i suÊt cho vay cô thÓ, mÒm dÎo, linh ho¹t theo nhu cÇu cña thÞ tr­êng. Tõ 1/1/96: NHNN chØ cßn quy ®Þnh l·i xuÊt cho vay tèi ®a vµ møc chªnh lÖch tèi ®a gi÷a l·i suÊt cho vay b×nh qu©n vµ l·i suÊt tiÒn göi cô thÓ do c¸c NHTM quyÕt ®Þnh c¨n cø vµo cung vµ cÇu vÒ vèn trªn thÞ tr­êng. RÊt ®¸ng tiÕc r»ng quy ®Þnh vÒ l·i xuÊt nî qu¸ h¹n l¹i kh«ng tu©n theo xu h­íng tù do ho¸ mµ ng­îc l¹i, tõ th¸ng 10/1996, nã trë thµnh quy ®Þnh cøng nh¾c, l·i suÊt nî qu¸ h¹n lµ nh÷ng con sè cô thÓ. Nh­ vËy cã nghÜa lµ tõ chç tr­íc kia c¸c NHTM ë chõng mùc nµo ®ã cã quyÒn ®Þnh ®o¹t møc l·i suÊt nî qu¸ h¹n tuú tõng tr­êng hîp, tõng ®èi t­îng kh¸ch hµng th× nay c¸c ng©n hµng TM ph¶i ¸p dông møc l·i suÊt nî qu¸ h¹n thèng nhÊt ®èi víi tÊt c¶ c¸c kh¸ch hµng cã nî qu¸ h¹n. §iÒu nµy thÓ hiÖn sù thu hÑp quyÒn tù quyÕt cña c¸c NHTM, t×nh h×nh nµy lµ ®i ng­îc víi xu h­íng tù do ho¸ l·i suÊt. + Quy ®Þnh l·i suÊt nî qu¸ h¹n hiÖn hµnh lµ thiÕu c¨n cø khoa häc. LiÖu cã c¬ së g× ®Ó gi¶i thÝch ®­îc v× sao l·i suÊt nî qu¸ h¹n l¹i ®­îc x©y dùng trªn c¬ së 150% l·i suÊt b×nh th­êng cïng lo¹i hay 150% møc trÇn l·i suÊt cho vay cïng lo¹i? T¹i sao l¹i kh«ng ph¶i ë møc 130% hay 160%? Ph¶i ch¨ng ®©y lµ con sè mµ ë thêi ®iÓm lÞch sö nµo ®ã nã ®­îc ®­a ra mét c¸ch ngÉu nhiªn vµ råi theo kinh nghiÖm, nã ®­îc l­u l¹i ë hÕt quyÕt ®Þnh nµy råi ®Õn c¸c quyÕt ®Þnh kh¸c. Mét chØ tiªu trong v¨n b¶n ph¸p quy, nh­ møc l·i suÊt nî qu¸ h¹n trong quyÕt ®Þnh vÒ l·i suÊt cña NHNN, mang tÝnh ph¸p luËt vµ cã vai trß ®iÒu chØnh ho¹t ®éng kinh tÕ trong mét ph¹m vi nhÊt ®Þnh. V× vËy kh«ng thÓ ®Ó nã tån t¹i mét c¸ch t×nh cê. §· ®Õn lóc cÇn ph¶i x©y dùng chØ tiªu nµy mµ xuÊt ph¸t tõ néi dung kinh tÕ cña nã. Nh÷ng quy ®Þnh, chÝnh s¸ch vÒ l·i xuÊt nî qu¸ h¹n hiÖn hµnh ®Ó l¹i nh÷ng v­íng m¾c trong thùc tiÔn: Víi quy ®Þnh hiÖn hµnh th× ®Þnh kú c¸c NHTM ph¶i tÝnh to¸n l·i kh«ng thu ®­îc cña tÊt c¶ c¸c kho¶n nî qu¸ h¹n vµ h¹ch to¸n ngo¹i b¶ng. HiÖn nay nî qu¸ h¹n trong hÖ thèng NHTM lµ vÊn ®Ò lín vµ phøc t¹p, ë c¸c NHTM quèc doanh hiÖn nay cßn tån t¹i rÊt nhiÒu kho¶n cho vay theo chØ ®¹o cña chÝnh phñ kh«ng thu håi ®­îc tõ thêi bao cÊp. Tæng c¸c kho¶n nî qu¸ h¹n lo¹i nµy ë riªng ng©n hµng ngo¹i th­¬ng b»ng víi sè vèn ®­îc cÊp, vèn bæ sung vµ c¸c quü cña ng©n hµng ngo¹i th­¬ng. Ngoµi ra do tõ tr­íc tíi nay ch­a cã c¬ chÕ trÝch lËp quü tõ chi phÝ ®Ó bï ®¾p rñi ro tÝn dông nªn ë c¸c NHTM x¶y ra t×nh tr¹ng l·i thu ®­îc th× vÉn thùc hiÖn nép vµo ng©n s¸ch, trÝch lËp c¸c quü, chia lîi nhuËn cæ phÇn... Song l¹i tån t¹i nh÷ng kho¶n tÝn dông rñi ro qu¸ h¹n. Thùc chÊt nh÷ng kho¶n cho vay nªu trªn lµ nh÷ng kho¶n nî qu¸ h¹n kh«ng cã kh¶ n¨ng thu håi vµ ch­a cã biÖn ph¸p th¸o gì. B¶n th©n sù tån t¹i trong thêi gian dµi nh÷ng kho¶n nî nµy hÕt søc phi lý, v× vËy viÖc kiªn tr× ¸p dông møc l·i xuÊt quy ®Þnh ®Ó tÝnh l·i nh÷ng kho¶n nî kh«ng cã kh¶ n¨ng thu håi l¹i cµng phi lý h¬n. HiÖn nay viÖc c¸c NHTM ®Þnh kú buéc ph¶i tÝnh l·i kh«ng thu ®­îc cña nh÷ng kho¶n nî qu¸ h¹n kh«ng cã kh¶ n¨ng thu håi theo quy ®Þnh l·i suÊt nî qu¸ h¹n hiÖn hµnh lµ hoµn toµn h×nh thøc vµ v« nghÜa. + Ph¸p luËt kh«ng phï hîp: Nh­ chóng ta ®· biÕt, quan hÖ tÝn dông cña NH víi kh¸ch hµng lµ quan hÖ hîp ®ång, khi kh¸ch hµng vay vèn kh«ng tr¶ nî ®óng h¹n tøc lµ hîp ®ång bÞ vi ph¹m, viÖc gi¶i quyÕt thu håi nî lóc nµy mang tÝnh chÊt xö lý vi ph¹m, gi¶i quyÕt tranh chÊp hîp ®ång tÝn dông. Khi ng­êi vay kh«ng tù nguyÖn tr¶ nî th× buéc ng©n hµng ph¶i sö dông c«ng cô ph¸p luËt ®Ó gi¶i quyÕt. Theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt th× chØ cã mét sè c¸ch thøc, thñ tôc nhÊt ®Þnh. C¸c thñ tôc ®ù¬c x¸c ®Þnh theo c¸c mèi quan hÖ cña ng©n hµng vµ kh¸ch hµng: + NÕu quan hÖ cña ng©n hµng vµ kh¸ch hµng lµ quan hÖ hîp ®ång kinh tÕ th× viÖc gi¶i quyÕt theo ph¸p lÖnh thñ tôc gi¶i quyÕt c¸c vô ¸n kinh tÕ. +NÕu quan hÖ tÝn dông lµ hîp ®ång d©n sù th× viÖc gi¶i quyÕt theo quy ®Þnh cña ph¸p lÖnh thñ tôc gi¶i quyÕt c¸c vô ¸n d©n sù. + NÕu quan hÖ tÝn dông liªn quan ®Õn téi ph¹m th× viÖc gi¶i quyÕt theo quy ®Þnh cña bé luËt tè tôc h×nh sù. +NÕu kh¸ch hµng vay l©m vµo t×nh tr¹ng ph¸ s¶n th× quan hÖ tÝn dông ®­îc gi¶i quyÕt theo quy ®Þnh cña luËt ph¸ s¶n. C¶ 4 tr­êng hîp nµy c¬ quan cã thÈm quyÒn ph¸n quyÕt ®Òu lµ toµn ¸n, sau khi b¶n ¸n cã hiÖu lùc ph¸p luËt, th× viÖc thi hµnh ¸n do c¬ quan thi hµnh ¸n thùc hiÖn. Ngoµi c¸c thñ tôc trªn, viÖc gi¶i quyÕt b»ng thñ tôc hµnh chÝnh ®· ®­îc chÝnh phñ quy ®Þnh qua viÖc thµnh lËp ban thanh to¸n c«ng nî trong thêi ®iÓm tr­íc ®©y. §©y chØ lµ biÖn ph¸p m¹ng tÝnh chÊt t×nh thÕ trong mét thêi ®iÓn lÞch sö nhÊt ®Þnh. VÝ dô: Sè liÖu nî qu¸ h¹n trong hÖ thèng NHTM cña tØnh Bµ RÞa – Vòng Tµu ChØ tiªu Tû lÖ 1. Tæng d­ nî cho vay ®èi víi nÒn kinh tÕ 2.118.409 Nî qu¸ h¹n, trong ®ã: 400.747 18,92% + NQH d­íi 6 th¸ng 8.873 0,42% + NQH 6 th¸ng ®Õn 1 n¨m 2.389 0,11% + NQH trªn 1 n¨m 37.919 1,78% + Nî chê xö lý 11.856 0,6% + Nî ®­îc chÝnh phñ khoanh 339.710 16,04% Tµi s¶n xiÕt nî ch­a b¸n ®­îc (§· ho¹ch to¸n gi¶m d­ nî) 150.000 Qua sè liÖu trªn ta cã mét sè nhËn xÐt nh­ sau: + Tæng sè nî qu¸ h¹n cña c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc lµ 334,12 tû kÓ c¶ nî khoanh, chiÕm 85,8% tæng nî qu¸ h¹n trªn ®Þa bµn vµ ®ang ë møc b»ng 30,4% so víi tæng d­ nî cña doanh nghiÖp nhµ n­íc, trong ®ã cã mét sè ®¬n vÞ cã nî qu¸ h¹n 100%. + HÇu hÕt sè nî qu¸ h¹n tån ®äng t¹i c¸c NHTM hiÖn nay lµ c¸c kho¶n nî khã ®ßi ph¸t sinh tõ nh÷ng n¨m 1995 trë vÒ tr­íc, ch­a ®­îc c¸c cÊp cã thÈm quyÒn xem xÐt xö lý ®óng møc, mÆc dï chÝnh phñ vµ ngµnh ng©n hµng còng ®· cã nh÷ng chñ tr­¬ng hç trî c¸c NHTM gi¶i quyÕt c¸c nî tån ®äng ®Ó lµm trong s¹ch ho¹t ®éng tÝn dông ng©n hµng. Cã thÓ nãi ¸p lùc cña x· héi ®ang ®ßi hái ngµnh ng©n hµng nhanh chãng kh¾c phôc, xö lý nhanh ®Ó gi¶m thÊp sè nî qu¸ h¹n. Tuy nhiªn trong c¬ chÕ hiÖn nay th× ®©y lµ mét vÊn ®Ò kh¸ phøc t¹p, nan gi¶i, kh«ng thÓ chØ ngµy mét ngµy hai mµ cã thÓ xö lý døt ®iÓm ®­îc vµ còng kh«ng thÓ néi th©n ngµnh ng©n hµng cã ®ñ kh¶ n¨ng gi¶i quyÕt xö lý c¸c tr­êng hîp: §èi víi c¸c kho¶n nî qu¸ h¹n cò tõ nh÷ng n¨m tr­íc cña c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc, doanh nghiÖp kinh tÕ ®¶ng, tæ chøc ®oµn thÓ, tæ chøc kinh tÕ tËp thÓ HTX... do c¬ chÕ hiÖn nay ph¶i tù gi¶i t¸n, gi¶i thÓ, hiÖn vÉn cßn treo nî t¹i c¸c ng©n hµng chËm ®­îc c¸c cÊp cã thÈm quyÒn xem xÐt, xö lý triÖt ®Ó nh»m gióp cho c¸c ng©n hµng gi¶m ®­îc sè nî trªn ®Ó tiÕp tôc t¸i t¹o nguån vèn ®Çu t­ cho c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. §èi víi c¸c kho¶n nî cho vay thanh to¸n c«ng nî cña ng©n hµng ®Ó c¸c doanh nghiÖp thanh to¸n c«ng nî trong tæng kª khai thanh to¸n c«ng nî toµn quèc, ®Õn nay thùc chÊt ®· qu¸ h¹n ( kho¶ng trªn 50 tû ®ång ), cã nh÷ng doanh nghiÖp hiÖn nay kh«ng cßn ho¹t ®éng ( gi¶i thÓ, ph¸ s¶n hoÆc tù gi¶i t¸n ) nh­ng vÉn ch­a cã chñ tr­¬ng cña c¸c cÊp cã thÈm quyÒn cã nh÷ng biÖn ph¸p xö lý døt ®iÓm. §èi víi nh÷ng kho¶n nî ®­îc chÝnh phñ cho khoanh theo c¸c th«ng t­ liªn bé 11/TT-LB, 03/TT-LB ( kho¶ng 339,7 tû ®ång ) ®Õn nay phÇn lín ®· qu¸ thêi h¹n, hÇu hÕt c¸c doanh nghiÖp cã nî ®Òu r¬i vµo t×nh tr¹ng ph¸ s¶n, tù gi¶i t¸n, gi¶i thÓ kh«ng cã kh¶ n¨ng tr¶ nî, nh­ng còng ch­a ®­îc c¸c cÊp vµ c¸c nghµnh liªn quan cho phÐp xö lý, ®· lµm cho nguån vèn cho vay cña ng©n hµng trªn ®Þa bµn bÞ ®äng kh¸ nhiÒu. ViÖc xö lý ph¸t m¹i c¸c tµi s¶n nh­ xiÕt nî, g¸n nî b»ng ®Êt ®ai, nhµ cöa cña c¸c NHTM vÉn cßn lµ vÊn ®Ò nan gi¶i v× thÞ tr­êng bÊt ®éng s¶n vÉn ch­a cã dÊu hiÖu tan b¨ng. HiÖn nay cßn nhiÒu ng©n hµng cßn tån ®äng víi khèi l­îng lín nhµ, ®Êt xiÕt nî (Kho¶ng 50 tû ®ång) ®· qu¸ l©u ngµy kh«ng xö lý ®­îc, võa ®äng vèn trong kinh doanh, vïa tèn chi phÝ qu¶n lý, vïa mÊt gi¸ do tµi s¶n xuèng cÊp. C¸c thñ tôc liªn quan ®Õn ph¸t m¹i tµi s¶n thÕ chÊp vµ tµi s¶n nhËn g¸n nî, nî xiÕt hiÖn nay vÉn cßn qu¸ nhiÒu khª liªn quan ®Õn nhiÒu ban ngµnh, thêi gian xö lý còng kÐo dµi lµm h¹n chÕ lín ®Õn tèc ®é xö lý, thu håi nî cña ng©n hµng. + Tû lÖ nî qu¸ h¹n míi ®ang ph¸t sinh t¨ng. Bªn c¹nh nh÷ng kho¶n tån ®äng cò ch­a ®­îc xö lý nªu trªn th× c¸c NHTM ®ang ®øng tr­íc mét thùc tÕ lµ: MÆc dï ®· cã sù thËn träng trong c«ng t¸c ®Çu t­ më réng tÝn dông nh­ng tû lÖ nî qu¸ h¹n míi t¹i mét sè ng©n hµng hiÖn nay ®ang ph¸t sinh t¨ng, thËm chÝ cã nh÷ng ng©n hµng nî qu¸ h¹n míi lªn ®Õn 17%. Theo b¸o c¸o hµng n¨m n¨m 2000 cña ng©n hµng ngo¹i th­¬ng Vietcombank th× t×nh h×nh nî vµ xö lý nî cña ng©n hµng nh­ sau: Nî khoanh vµ nî chê xö lý 1999 2000 -Nî khoanh: 1.395.864 1.317.016 +Nî khoanh cho vay ng¾n h¹n 1.109.086 1.085.550 -Nî khoanh cho vay trung h¹n 144.306 154.441 + Nî khoanh cho vay dµi h¹n 51.136 49.460 + Nî cho vay c¸c nghiÖp vô kh¸c. 91.336 27.565 -Nî chê xö lý 1.296.701 1.299.727 + Nî chê xö lý ®· cã tµi s¶n xiÕt, g¸n nî 916 716 + Nî cã tµi s¶n thÕ chÊp liªn quan ®Õn vô ¸n 1.295.785 1.299.011 -Tæng nî khoanh vµ nî chê xö lý 2.692.565 2.616.743 -Nî NH nhµ n­íc ®­îc khoanh 110.567 110.594 -Nî khã ®ßi ®· xö lý 130.901 295.594 Qua b¶ng trªn ta thÊy t×nh h×nh c«ng t¸c xö lý vµ gi¶i quyÕt nî tån ®äng ë NH ngo¹i th­¬ng Vietcombank cã hiÖu qu¶ ®¸ng kÓ tæng nî khã ®ßi ®· xö lý t¨ng lªn gÊp h¬n 2 lÇn so víi n¨m 1999. Tuy nhiªn tæng nî khoanh vµ nî chê xö lý cã gi¶m nh­ng gi¶m cßn thÊp. + §èi víi c¸c kho¶n nî khã ®ßi, hËu qu¶ cña nh÷ng n¨m bao cÊp tr­íc ®©y, dù kiÕn sÏ ®­îc xö lý b»ng nhiÒu biÖn ph¸p nh­: Thµnh lËp c«ng ty qu¶n lý vµ khai th¸c tµi s¶n, dïng quü dù phßng ®Ó xo¸ nî, hç trî vèn cña chÝnh phñ vµ ban hµnh c¸c quy chÕ qu¶n lý vµ gi¸m s¸t tÝn dông chÆt chÏ h¬n nòa. Víi nh÷ng gi¶i ph¸p nµy NH ngo¹i th­¬ng Vietcombank hy väng r»ng sÏ lµm s¹ch ®­îc b¶ng tæng kÕt tµi s¶n, t¸ch biÖt ho¹t ®éng xö lý nî tån ®äng khái ho¹t ®éng cÊp tÝn dông míi, qua ®ã tèi ®a ho¸ ®­îc tû lÖ thu håi nî tån ®äng vµ gãp phÇn gi¶m thiÓu ®­îc rñi ro tÝn dông míi. ChØ tiªu Sèd­ 12/2000 Sèd­ 12/2001 % so víi n¨m 2000 + Nî qu¸ h¹n khã ®ßi + Nî khoanh + Nî chê xö lý + Nî cho vay do b¶o l·nh Tæng sè 377 1317 1300 287 3281 143 1379 268 266 2056 -62,0% 4,7% -79,4% -7,4% -37,3% Nh­ vËy qua b¶ng sè liÖu trªn ta cã thÓ nhËn thÊy r»ng n¨m 2002 viÖc xö lý nî tån ®äng cña NH ngoaÞ th­¬ng ®· cã nh÷ng b­íc tiÕn ®¸ng kÓ. T¹i thêi ®iÓm 31/12/2001 tæng sè nî tån ®äng lµ 2056 tû ®ång, gi¶m 37,3% so víi cuèi n¨m 2000. Tû lÖ nî tån ®äng trong tæng d­ nî trong n¨m qua gi¶m tõ 21,0% xuèng cßn 12,5%. + VÒ t×nh nî qu¸ h¹n 2001 lµ 312 tû ®ång, gi¶m m¹nh sau khi ®­îc xö lý gÇn 200 tû nî qu¸ h¹n khã ®ßi, hiÖn chØ cßn chiÕm kho¶ng 1,9% trªn tæng d­ nî, thÊp xa so víi chØ tiªu kÕ ho¹ch ®Ò ra. Nî qu¸ h¹n khã ®ßi trªn 360 ngµy lµ 234 tû ®ång, gi¶m 12,5% so víi cuèi n¨m 2000. HÇu hÕt c¸c chi nh¸nh nhá trõ 3 chi nh¸nh lµ Hµ TÜnh, Nha Trang vµ §¾c L¾c cã tû lÖ nî qu¸ h¹n t­¬ng øng lµ 13,8% 12,5% vµ 9,5%. Trong khi ®ã sè d­ nî khoanh vµo 31/12/2201 lµ 1379 tû VN§, chiÕm 8,4% trong tæng sè d­ nî cña toµn hÖ thèng vµ t¨ng 4,7% so víi n¨m 2000. Sè d­ nî chê xö lý vµo cuèi th¸ng 12/2001 lµ 268 tû ®ång, gi¶m 1032 tû ®ång so víi cuèi n¨m 2000, trong ®ã kho¶ng 960 tû ®ång ®­îc xö lý b»ng nguån dù phßng rñi ro. Sè d­ nî cho vay do b¶o l·nh lµ 266 tû ®ång, gi¶m 7,4% so víi cïng kú n¨m 2000. Nî cho vay do b¶o l·nh ®­îc xö lý b»ng dù phßng rñi ro kho¶ng 25 tû ®ång. + VÒ t×nh h×nh khai th¸c tµi s¶n xiÕt nî vµ tµi s¶n thÕ chÊp: Tµi s¶n xiÕt nî tËp trung ë 4 chi nh¸nh lµ SGD, HCM, Vòng Tµu vµ Nha Trang víi gi¸ trÞ t­¬ng ®­¬ng lµ 246,1 tû ®ång. Trong n¨m 2001, viÖc xö lý tµi s¶n xiÕt nî ®· cã nhiÒu tiÕn bé. Sè d­ tµi s¶n xiÕt nî gi¶m 9.240 triÖu ®ång. Trong khi c«ng ty AMC ch­a ®­îc thµnh lËp, c«ng ty ®Çu t­ khai th¸c tµi s¶n ®­îc giao qu¶n lý vµ khai th¸c mét sè tµi s¶n nh­ Kh¸ch s¹n EPCO, H¶i ©u..., sè d­ thu khai th¸c trõ chi phÝ trong n¨m chØ lµ 761 triÖu ®ång. MÆc dï ban l·nh ®¹o ®· ®Ò ra nhiÖm vô ph¶i tiÕn hµnh tæng kÕt ®¸nh gi¸ ho¹t ®éng khai th¸c tµi s¶n, mét mÆt rót ®óc, phæ biÕn kinh nghiÖm trong hÖ thèng, mÆc kh¸c kiÕn nghÞ NHNN vµ c¸c c¬ quan chøc n¨ng tiÕp tôc th¸o gì c¸c v­íng m¾c, vµ x©y dùng vÒ quy chÕ xö lý, khai th¸c tµi s¶n, song cho ®Õn nay hai viÖc nµy ch­a ®­îc triÓn khai. §Ò ¸n xö lý nî tån ®äng cña NH ngo¹i th­¬ng ®· ®­îc NHNN chÊp thuËn vµ tr×nh chÝnh phñ phª duyÖt, b­íc ®Çu ®­îc triÓn khai tèt thÓ hiÖn lµ trong n¨m 2001 ®· thùc hiÖn xö lý ®­îc 1.185 tû nî xÊu b»ng dù phßng rñi ro tÝn dông trong ®ã kho¶ng 500 tû VN§ vµ 40 triÖu USA. TÝnh ®Õn thêi ®iÓm 31/12/2001 tæng doanh sè cho vay cña toµn hÖ thèng lµ 44.350 tû VN§, trong ®ã tæng doanh sè thu nî ®¹t 43.475 tû vµ tæng d­ nî cho vay ®¹t 16.475 tû VN§. NÕu kh«ng kÓ nî khoanh, nî chê xö lý vµ nî cho vay b¾t buéc, th× tû lÖ nî qu¸ h¹n trªn tæng d­ nî cña NH ngo¹i th­¬ng chiÕm 1,9% tøc lµ 321 tû vµ nÕu kÓ c¶ c¸c lo¹i nî nµy th× tæng nî xÊu cña NH ngo¹i th­¬ng chiÕm 13,5% so víi tæng d­ nî, tøc lµ 2.225 tû. - Ph­¬ng h­íng nhiÖm vô cña n¨m 2002 cña NH ngo¹i th­¬ng Vietcombank lµ: +TÝch cù xö lý nî tån ®äng theo lÞch tr×nh cña ®Ò ¸n “Xö lý nî tån ®äng” ®­îc NHNN phª duyÖt. TiÕn hµnh tæng kÕt, ®óc rót kinh nghiÖm trong viÖc khai th¸c tµi s¶n, kiÕn nghÞ víi c¸c c¬ quan chøc n¨ng th¸o gì nh÷ng v­ìng m¾c cßn tån t¹i, x©y dùng nh÷ng quy chÕ vÒ xö lý, khai th¸c tµi s¶n, kiÕn nghÞ c¸c c¬ quan chøc n¨ng th¸o gì nh÷ng v­íng m¾c cßn tån t¹i. X©y dùng nh÷ng quy chÕ vÒ xö lý, khai th¸c tµi s¶n, tµo ®iÒu kiÖn ®Ó cho c«ng ty AMC ®Èy m¹nh ho¹t ®éng vµ ph¸t huy t¸c dông nh»m sím thu håi nî. NhiÖm vô ®Ò ra lµ: Tû lÖ nî qu¸ h¹n / Tæng d­ nî: < 2% trong ®ã tû lÖ nî tån ®äng / Tæng d­ nî: < 5%. Ch­¬ng IV : Gi¶i ph¸p xö lý vµ h¹n chÕ nî qu¸ h¹n trong hÖ thèng NHTM VN hiÖn nay. I-Gi¶i ph¸p xö lý, gi¶i quyÕt nî qu¸ h¹n trong hÖ thèng NHTM: HiÖn nay cã nhiÒu quan ®iÓm vµ ý kiÕn kh¸c nhau vÒ gi¶m thÊp nî qu¸ h¹n: Tr­íc hÕt cã ý kiÕn cho r»ng ph¶i t¨ng cho vay ®Ó gi¶m nî qu¸ h¹n. ViÖc t¨ng d­ nî cã kÕt qu¶ lµ gi¶m tû lÖ nî qu¸ h¹n chø kh«ng gi¶m thÊp nî qu¸ h¹n ®· ph¸t sinh. MÆt kh¸c l¹i cã ý kiÕn cho r»ng: Cho vay míi ®Ó hä tr¶ nî qu¸ h¹n. ViÖc lµm nµy võa kh«ng ®óng quy ®Þnh mµ l¹i chØ lµ gi¶m thÊp thêi ®iÓm vµ hËu qu¶ sÏ nÆng nÒ h¬n. Còng cã nh÷ng ý kiÕn cho r»ng: XiÕt nî tÊt c¶ c¸c tµi s¶n thÕ chÊp, cÇm cè hoÆc vËt t­, hµng ho¸ h×nh thµnh tõ vèn vay. BiÖn ph¸p nµy tÝnh kh¶ thi ph¶i xem xÐt nhiÒu khÝa c¹nh nh­: Ng©n hµng cã ®ñ vèn ®Ó mua l¹i kh«ng, nÕu mua tÊt c¶ th× nî qu¸ h¹n gi¶m thÊp nh­ng khèi tµi s¶n nµy cã ®­a vµo kinh doanh ®­îc kh«ng vµ cã hiÖu qu¶ kh«ng. Trong qu¸ tr×nh sö lý nî qu¸ h¹n NHTM th«ng th­êng ®· ¸p dông c¸c biÖn ph¸p: Lµm hå s¬ ®Ò nghÞ khoanh, xo¸ nî theo h­íng dÉn cña liªn bé: Lo¹i nî nµy lµm theo tõng ®ît, yªu cÇu hå s¬ ph¶i ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c vµ qu¸ tr×nh lµm còng hÕt søc phøc t¹p. NhiÒu n¬i chÝnh quyÒn kh«ng nhÊt trÝ x¸c nhËn xo¸ nî mµ chØ ®Ò nghÞ khoanh. H¬n n÷a biÖn ph¸p nµy kh«ng thÝch hîp víi c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i tù huy ®éng vèn ®Ó cho vay v× th©m hôt vµo vèn. ¸p dông c¸c biÖn ph¸p ph¸t m¹i tµi s¶n thÕ chÊp, cÇm cè: §©y lµ biÖn ph¸p thùc thu ®­îc vèn, l·i nh­ng còng rÊt gian nan, vÊt v¶ vµ tèn kÐm. NHTM mua tµi s¶n xiÕt nî. BiÖn ph¸p nµy dïng rÊt h¹n chÕ, chñ yÕu lµ gì viÖc truy tè c¸n bé ng©n hµng. Quy tr¸ch nhiÖm cho c¸n bé tÝn dông vµ l·nh ®¹o chi nh¸nh n¬i cho vay. Cã n¬i c¸n bé ng©n hµng båi th­êng sè nî, l·i kh«ng thu ®­îc do lçi chñ quan g©y ra, cã n¬i ghi nî cho c¸n bé ng©n hµng liªn quan ®Ó thu nî qu¸ h¹n. Cã n¬i tiÕp tôc cho vay ®Ó ng­êi vay tiÕp tôc s¶n xuÊt kinh doanh t¹o nguån tr¶ nî c¶ cò vµ míi. C¨n cø vµo thùc tr¹ng nî qu¸ h¹n th× trong c¸c NHTM cÇn tiÕp tôc thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p sau: Œ C¸c chi nh¸nh n¬i cho vay b»ng mäi biÖn ph¸p ph¶i tÝch cùc chñ ®éng thu håi nî b»ng: B¸n c¸c tµi s¶n thÕ chÊp ®· ®ñ hå s¬ vµ thñ tôc. Bæ sung hå s¬ cßn thiÕu ®Ó cã thÓ ph¸t m¹i tµi s¶n thÕ chÊp. Gi¶i quyÕt viÖc tranh chÊp ®Ó cã thÓ ph¸t m¹i tµi s¶n thÕ chÊp. B¸n nhanh sè vËt t­ s¶n phÈm chê b¸n vµ tµi s¶n h×nh thµnh tõ vèn vay. Yªu cÇu bªn b¶o l·nh thùc hiÖn nghÜa vô b¶o l·nh. T¸c ®éng víi c¸c tæ chøc tÝn chÊp vµ c¸c c¬ quan x¸c nhËn ®Ó cïng víi kh¸ch nî t×m nguån tr¶ nî hoÆc lµm hå s¬ thñ tôc ®Ò nghÞ xö lý theo quy ®Þnh hiÖn hµnh. §èi víi nh÷ng ng­êi vay kh«ng thuéc diÖn nªu trªn th× cÇn tiÕp tôc ph©n tÝch râ trong tr­êng hîp ®Ó cã nh÷ng biÖn ph¸p thÝch hîp. ViÖc b¸n tµi s¶n nªn lµm theo 3 cÊp ®é: §éng viªn ng­êi vay tù b¸n, cã sù can thiÖp hoÆc cã sù c­ìng chÕ cña chÝnh quyÒn, cuèi cïng míi khëi kiÖn ra ph¸p luËt. §Ó thùc hiÖn viÖc b¸n tµi s¶n, ph¶i tranh thñ ®­îc sù chØ ®¹o b»ng v¨n b¶n cña UBND tØnh, huyÖn ®Õn cÊp x· vµ c¸c c¬ quan cã liªn quan. ChØ ®¹o thu nî qu¸ h¹n khã ®ßi cÇn ph¶i cã nh÷ng biÖn ph¸p t×nh thÕ nªn ng©n hµng tØnh chñ ®éng x©y dung ph­¬ng ¸n vµ tr×nh bµy víi l·nh ®¹o ®Þa ph­¬ng, c¬ quan ph¸p luËt ®Ó t¹o ®­îc sù ®ång t×nh vµ chØ ®¹o.  §èi víi nh÷ng kh¸ch hµng sö dông vèn cã hiÖu qu¶, cã kh¶ n¨ng tr¶ vµ cã ý thøc tr¶ nh­ng cÇn ph¶i cã thêi gian th× ph¶i xem xÐt viÖc gia h¹n, gi·n nî theo chØ thÞ 09. Tr­êng hîp vay ng¾n h¹n nh­ng ®· ®­a vµo môc ®Ých trung dµi h¹n, nay kiÓm tra vèn sö dông cã hiÖu qu¶ còng ®­îc xem xÐt ®iÒu chØnh nî, gi·n nî. C¸c tr­êng hîp trªn, kh¸ch hµng ph¶i cã ®¬n tr×nh bµy lý do vµ cã x¸c nhËn cña c¬ quan cã thÈm quyÒn tr­íc khi tæ chøc tÝn dông x¸c minh, thÈm ®Þnh. Ž §èi víi c¸c doanh nghiÖp, hîp t¸c x· gi¶i thÓ, ngõng ho¹t ®éng, tù tan gi· th× ®Ò nghÞ UBND tØnh chØ ®¹o cho lËp hå s¬ vµ tr×nh lªn bé xin xö lý theo th«ng t­ 03.  §èi víi c¸c tr­êng hîp cã thõa kÕ, cã tÝn chÊp, cã x¸c nhËn: Yªu cÇu ng­êi thõa kÕ hîp ph¸p thùc hiÖn nghÜa vô. CÇn kiÓm tra, ph©n lo¹i ®Ó cã h­íng xö lý thÝch hîp, ®éng viªn ng­êi vay tr¶ vµ nh÷ng ng­êi céng tr¸ch nhiÖm ®ång hç trî tr¶ nî. NÕu ng­êi tÝn chÊp hoÆc x¸c nhËn cã dïng tµi s¶n ®Ó ®¶m b¶o th× ®éng viªn hä ®Ó tr¶ nî kÓ c¶ viÖc gi¶i quyÕt tµi s¶n ®ã. CÇn lµm râ tr¸ch nhiÖm trong mçi quan hÖ, tiÕp tôc ®Çu t­ míi ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn vµ hç trî thu nî qu¸ h¹n.  §èi víi kh¸ch hµng: CÇn ph©n lo¹i lµm 2 lo¹i: NÕu do gÆp khã kh¨n hoÆc lµm ¨n thua lç nh­ng vÉn cßn ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt kinh doanh vµ cã ý thøc tr¶ nî th× xem xÐt viÖc gia h¹n nî nh­ nªu trªn. Tr­êng hîp cã ph­¬ng ¸n kinh doanh ®¶m b¶o hiÖu qu¶ ®­îc tæ chøc tÝn dông xem xÐt duyÖt cho vay míi. Tr­êng hîp ng­êi vay tr©y ú th× lµm viÖc víi chÝnh quyÒn ®Ó buéc hä ph¶i t×m c¸ch tr¶ nî kÓ c¶ b¸n tµi s¶n, khi cÇn thiÕt th× khëi kiÖn ra ph¸p luËt. §Ó th­c hiÖn c¸c biÖn ph¸p gi¶m thÊp nî qu¸ h¹n, c¸c tæ chøc tÝn dông cÇn cã nh÷ng quy ®Þnh nh­: - Cã quy chÕ miÔn gi¶m l·i tiÒn cho vay ®­îc thèng ®èc NHNN ®· phª duyÖt. - H­íng dÉn viÖc sö dông quü dù phßng rñi ro ®Ó bï ®¾p kho¶n chªnh lÖch thu thiÕu. - Chi hoa hång cho c¸c bªn thu nî khã ®ßi. - T¹m dõng thu phÝ sö dông vèn ®èi víi sè nî kh«ng cßn kh¶ n¨ng thu vµ tµi chÝnh cña chi nh¸nh ®ã qu¸ khã kh¨n. - TiÕp tôc chØnh söa c¸c quy ®Þnh ®Ó khai th«ng viÖc ®Çu t­ t¹o t©m lý yªn t©m tr¶ nî cò. ViÖc xö lý nî tån ®äng cßn liªn quan ®Õn nhiÒu cÊp nhiÒu nghµnh vµ c¬ chÕ cña nhµ n­íc. ChÝnh v× vËy ®Ó cã thÓ h¹n chÕ vµ xö lý cã hiÖu qu¶ t×nh tr¹ng nî qu¸ h¹n th× nhµ n­íc vµ c¸c bé c¸c nghµnh cã liªn quan cÇn thùc hiÖn: * ThiÕt lËp c¬ chÕ ph¸p lý ®ång bé, thèng nhÊt: Cã thÓ nãi r»ng viÖc xö lý vµ thu håi nî qu¸ h¹n ®ang v­íng m¾c ngay tõ c¸c v¨n b¶n luËt, ph¸p lÖnh... ®Õn c¸c v¨n b¶n kh¸c thÊp h¬n, v­íng ngay tõ c¸ch thøc tu©n thñ luËt cña c¸c c¬ quan ph¸p lý. Nh­ viÖc ®Çu tiªn cÇn lµm ®Ó xö lý thu håi nî qu¸ h¹n lµ Nhµ n­íc vµ NHNN cÇn thiÕt lËp nhiÒu v¨n b¶n quy ®Þnh vÒ ho¹t ®éng kinh doanh ng©n hµng, thiÕt lËp mét c¬ chÕ ph¸p lý, kh¾c phôc ®­îc nh÷ng bÊt cËp hiÖn hµnh trong viÖc gi¶i quyÕt tranh chÊp hîp ®ång, gi¶i quyÕt ph¸ s¶n vµ thi hµnh ¸n...C¬ chÕ ph¸p lý nµy ph¶i phï hîp víi c¸c ®Æc tr­ng, yªu cÇu cña ho¹t ®éng tÝn dông. VÒ h×nh thøc th× c¬ chÕ ph¸p lý míi ph¶i cã hiÖu lùc cao, tÇm luËt do quèc héi ban hµnh, chØ cã nh­ vËy míi gi¶i quyÕt ®­îc c¸c tån t¹i hiÖn nay. Ngay khi ®· cã nh÷ng quy ®Þnh phï hîp vÒ tr×nh tù, thñ tôc thu nî còng ch­a ®ñ, kÌm theo ph¶i lµ sù thùc hiÖn nghiªm chØnh, triÖt ®Ó cña c¸c c¬ quan nhµ n­íc, cña toµn x· héi. * Ph©n lo¹i nî ®Ó xö lý: Nî qu¸ h¹n ë c¸c ng©n hµng cã nhiÒu nguyªn nh©n kh¸c nhau, vÒ h×nh thøc lµ ng­êi ®i vay kh«ng tr¶ ®­îc nî hoÆc ch­a tr¶ ®­îc nî. Do vËy ®Ó thùc thi biÖn ph¸p gi¶i to¶ nî qu¸ h¹n c¸c ng©n hµng ph¶i tiÕn hµnh thèng kª, ph©n lo¹i c¸c kho¶n nî qu¸ h¹n nµy vµ ph©n tÝch theo nhiÒu tiªu thøc kh¸c nhau nh­: + Nî cã thÓ ®ßi ®­îc vµ nî kh«ng thÓ ®ßi ®­îc. + Nî qu¸ h¹n do nguyªn nh©n kh¸ch quan ( tøc lµ kh«ng ph¶i lçi cña ng©n hµng mµ do bÊt kh¶ kh¸ng vµ thay ®æi c¬ chÕ cña chÝnh phñ hay do kh¸ch hµng ) vµ lçi do nguyªn nh©n chñ quan ( tøc lµ do ®iÒu hµnh cña l·nh ®ao, do tr×nh ®é nghiÖp vô cña c¸n bé…) + HoÆc ph©n theo thêi gian: d­íi 6 th¸ng lµ nî qu¸ h¹n th«ng th­êng, tõ 6 th¸ng ®Õn 12 th¸ng lµ nî qu¸ h¹n cã vÊn ®Ò cÇn ®Æc biÖt chó ý, vµ nî trªn 12 th¸ng lµ nî khã ®ßi. Trong ®ã ®èi víi tõng lo¹i nî cã thÓ ®ßi ®­îc hoÆc kh«ng thÓ ®ßi ®­îc vµ cña c¸c ®èi t­îng kh¸c nhau th× cã nh÷ng biªn ph¸p riªng cô thÓ cho phï hîp. VÝ dô nh­ ®èi víi nî kh«ng thÓ ®ßi ®­îc cña c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc d· gi¶i thÓ th× kiÕn nghÞ chÝnh phñ xö lý gi¶i quyÕt b»ng quü phßng ngõa rñi ro. NÕu ch­a cã quü phßng ngõa rñi ro th× chê khi nµo trÝch ®­îc quü phßng ngõa rñi ro th× xö lý.... NÕu ph©n lo¹i theo nguyªn nh©n th× ta cã thÓ xö lý theo tr¸ch nhiÖm chñ quan vµ xö lý theo tr¸ch nhiÖm cña kh¸ch hµng. - Xö lý tr¸ch nhiÖm chñ quan: Ng­êi g©y ra ph¶i t¹m ngõng c«ng t¸c ®Ó thu nî. Buéc båi th­êng theo tr¸ch nhiÖm d©n sù. Xö lý hµnh chÝnh. Truy cøu theo ph¸p luËt. - Xö lý tr¸ch nhiÖm cña kh¸ch hµng: Do kinh doanh thua lç cã thÓ ¸p dông c¸c biÖn ph¸p phôc håi s¶n xuÊt ®Ó cã nguån tr¶ nî. Do sö dông sai môc ®Ých, cè ý lõa ®¶o, bÞ ph¸ s¶n th× buéc xö lý tµi s¶n thÕ chÊp, cÇm cè vµ c¸c biÖn ph¸p ph¸p luËt. *CÇn nhanh chãng thµnh, hoµn hiÖn nh÷ng ®iÒu kiÖn vµ quy chÕ ho¹t ®éng cña c«ng ty mua hay c«ng ty qu¶n lý tµi s¶n AMC. Môc tiªu cña AMC lµ tèi ®a ho¸ viÖc xö lý c¸c kho¶n nî khã ®ßi tån ®äng, nh»m gi¶m thiÓu chi phÝ cña viÖc c¬ cÊu l¹i hÖ thèng ng©n hµng, ®ång thêi gãp phÇn æn ®Þnh hÖ thèng ng©n hµng vµ æn ®Þnh nÒn kinh tÕ. Víi môc tiªu ®ã th× ch¾c n¨ng cña AMC lµ qu¶n lý vµ thanh lý tµi s¶n cã lµ nh÷ng c¸c kho¶n nî kh«ng sinh lêi cña ng©n hµng, phôc håi cµng nhiÒu cµng tèt ®Ó thu håi ®­îc gi¸ trÞ tèi ®a tõ c¸c nguån lùc ®· trao cho AMC. V× vËy AMC ®­îc giao nh÷ng thÈm quyÒn vµ kü n¨ng ®Æc biÖt ®Ó hoµn thµnh sø mÖnh trong mét thêi gian ng¾n b»ng c¸ch mua, qu¶n lý, tµi trî... nh»m tèi ®a ho¸ gi¸ trÞ cña c¸c kho¶n nî, tµi s¶n ®Ó b¸n thu håi l¹i vèn. AMC kh«ng tån t¹i m·i m·i, khi nã ®¹t ®­îc môc tiªu lµ chÊm døt ho¹t ®éng (Th«ng th­êng kho¶ng 7-10 n¨m). Trong vßng gÇn hai thËp kû gÇn ®©y nhiÒu n­íc ®· l©m vµo t×nh tr¹ng nî khã ®ßi trong hÖ thèng ng©n hµng t¨ng lªn cao hoÆc hÖ thèng ng©n hµng tµi chÝnh gÆp khñng ho¶ng, vµ hä ®· ph¶i chän ph­¬ng ¸n thµnh lËp c«ng ty qu¶n lý tµi s¶n AMC. Trong ®iÒu kiÖn ho¹t ®éng cña hÖ thèng ng©n hµng vÉn diÔn ra b×nh th­êng, nî qu¸ h¹n thÊp th× kh«ng cÇn thiÕt ph¶i thµnh lËp AMC, nh­ng nÕu t×nh h×nh ng­îc l¹i th× AMC lµ mét gi¶i ph¸p kh¶ dÜ vµ h÷u hiÖu ®Ó xö lý hoÆc ng¨n ngõa. Ngµy nay, ngoµi gi¶i ph¸p AMC ch­a ai t×m thÊy cã lèi tho¸t nµo th«ng minh h¬n. Trªn toµn cÇu tõ Trung Quèc ®Õn Anh, Mü ®µnh ph¶i chÊp nhËn AMC nh­ mét gi¶i ph¸p cøu c¸nh. ë VN, NHNN ®· cho thµnh lËp c«ng ty AMC, nh­ng c¸c ®iÒu kiÖn vµ quy chÕ ho¹t ®éng cña AMC cßn nhiÒu v­íng m¾c vµ bÊt cËp vÒ c¶ nguån vèn, ®iÒu kiÖn mua b¸n nî, quy chÕ tµi chÝnh cña AMC vµ nhÊt lµ khi nµo bÞ thua lç th× ph¶i xö lý nh­ thÕ nµo. V× vËy viÖc cñng cè, chÊn chØnh l¹i ho¹t ®éng cña AMC lµ cÇn thiÕt ®Ó tèi ®a ho¸ viÖc xö lý c¸c kho¶n nî khã ®ßi tån ®äng trong hÖ thèng NHTM hiÖn nay. * Sö dông c¬ chÕ l·i suÊt ph¹t qu¸ h¹n ®Ó buéc ng­êi vay ph¶i bï ®¾p thiÖt h¹i g©y ra cho ng©n hµng do kh«ng thùc hiÖn ®óng thêi h¹n tr¶ nî. NHNN trong viÖc quy ®Þnh l·i suÊt nî qu¸ h¹n cho c¸c NHTM kh«ng nªn can thiÖp qu¸ s©u vµo quyÒn tù quyÕt trong ho¹t ®éng kinh doanh cña c¸c NHTM nh­ hiÖn nay. * VÒ l·i suÊt nî qu¸ h¹n: Nh×n chung th× l·i suÊt nî qu¸ h¹n bao gåm l·i suÊt b×nh th­êng vµ l·i suÊt ph¹t qu¸ h¹n, trong ®ã l·i xuÊt ph¹t qu¸ h¹n cÇn ®­îc ®Þnh ra mét c¸ch ®éc lËp trong tõng t×nh huèng cô thÓ dùa trªn nh÷ng c¨n cø sau ®©y: Møc ®é thiÖt h¹i dù tÝnh g©y ra cho ng©n hµng khi ng­êi vay kh«ng thùc hiÖn thêi h¹n tr¶ nî ®· tháa thuËn. Kho¶n tiÒn ph¹t cÇn ph¶ithu ®Ó c¶nh tØnh ng­êi vay tr¸nh ®Ó x¶y ra nî qu¸ h¹n, ®ång thêi ng¨n chÆn sù l¹m dông, sö dông tiÒn vay v­ît thêi h¹n tho¶ thuËn ngoµI mong muèn cña ng©n hµng. Sö dông c¬ chÕ l·i xuÊt ph¹t qu¸ h¹n ®Ó buéc ng­êi vay bï ®¾p thiÖt h¹i g©y ra cho ng©n hµng do kh«ng thùc hiÖn ®óng thêi h¹n tr¶ nî lµ rÊt hîp lý. Khi ®· cho vay th× bÊt cø ng©n hµng nµo, dï ®ang trong t×nh tr¹ng thiÕu vèn hay d­ thõa vèn ®Òu mong muèn lµ thu ®­îc nî, l·i ®óng h¹n. Bëi v× chØ khi ®ã ho¹t ®éng tÝn dông míi kÕt thóc, ng©n hµng míi thùc hiÖn ®­îc môc ®Ých cña m×nh. ChÝnh v× vËy cÇn ®Æt ra kho¶n tiÒn ph¹t ®èi víi nî qu¸ h¹n vµ nã ph¶i lµ mét c¨n cø ®Ó ®Þnh ra l·i xuÊt ph¹t qu¸ h¹n. §Ó viÖc ph¹t tiÒn ph¸t huy ®­îc t¸c dông r¨n ®e ng¨n ngõa ng­êi vay kh«ng tr¶ ®óng nî ®óng h¹n th× møc tiÒn ®Æt ra trong tõng tr­êng hîp cô thÓ ph¶i hîp lý, ®óng mùc. V× vËy, viÖc xem xÐt vµ ph©n lo¹i c¸c nguyªn nh©n g©y nî qu¸ h¹n lµ hÕt søc cÇn thiÕt. Ng©n hµng kh«ng nªn can thiÖp qu¸ s©u vµo quyÒn tù quyÕt ho¹t ®éng cña c¸c NHTM, tøc lµ kh«ng nªn quy ®Þnh møc l·i xuÊt nî qóa h¹n cho c¸c NHTM, bëi v× mét khi NHNN ®· më réng quyÒn tù chñ cho c¸c ng©n hµng TM tù quyÕt ®Þnh c¸c møc l·i xuÊt cho vay vµ l·i xuÊt tiÒn göi th× kh«ng cã lý do g× ®Ó l¹i ¸p ®Æt møc l·i xuÊt nî qu¸ h¹n. Chñ tr­¬ng h¹n chÕ ®Õn møc thÊp nhÊt nî qu¸ h¹n ph¶i ®­îc c¸c NHTM nhÊt qu¸n tõ lóc gi¶i quyÕt cho vay chø ®©u ph¶i th«ng qua sù kiÓm so¸t l·i xuÊt nî qu¸ h¹n cña NHNN. *T¹m thêi sö dông quü rñi ro tÝn dông nh»m bï ®¾p c¸c kho¶n vay cho vay qu¸ h¹n kh«ng thu håi ®­îc. * Xö lý nî tån ®äng cÇn cã sù phèi hîp ®ång bé cña c¸c bé c¸c ngµnh cã liªn quan. Xö lý nî tån ®äng kh«ng nªn chØ coi lµ viÖc cña néi bé nghµnh ng©n hµng, mµ ®©y lµ vÊn ®Ò quèc gia, do v¹y nã ®ßi hái sù quan t©m nç lùc cña c¸c cÊp, c¸c ngµnh. Ngay c¶ ë c¸c n­íc ®· ph¸t triÓn nh­ Mü, Thuþ ®iÓn..., th× vÊn ®Ò nî tån ®äng cña c¸c ng©n hµng còng ®­îc coi lµ vÊn ®Ò cña quèc gia vµ nhµ n­íc ®· ban h¼n luËt ®Ó xö lý vÊn ®Ò nµy. II- Mét sè biÖn ph¸p n©ng cao chÊt l­îng tÝn dông nh»m gi¶m thÊp nî qu¸ h¹n. ChÊn chØnh ho¹t ®éng tÝn dông ng©n hµng, gÇn ®©y ®· trë thµnh c©u nãi cöa miÖng cña c¸c ng©n hµng. ChÊn chØnh ho¹t ®éng tÝn dông tøc lµ xem xÐt l¹i c«ng t¸c tÝn dông tõ kh©u chÊp hµnh nguyªn t¾c cho vay, ®iÒu kiÖn cho vay, kiÓm tra tr­íc vµ sau khi vay, c«ng t¸c n©ng cao kh¶ n¨ng thu håi c¶ gèc vµ l·i...®Ó nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ vµ chÊt l­îng tÝn dông, ®¶m b¶o lµm trong s¹ch b¶ng tæng kÕt tµi s¶n vµ lµnh m¹nh ho¸ c¸c ho¹t ®éng kinh doanh cña ng©n hµng. Nh­ vËy ®Ó gi¶m thÊp nî qu¸ h¹n còng cÇn ph¶i n©ng cao chÊt l­îng tÝn dông trong c¸c ng©n hµng, cÇn ph¶i thùc hiÖn phßng chèng rñi ro. §Ó phßng chèng ®­îc rñi ro, n©ng cao chÊt l­îng tÝn dông cña c¸c ng©n hµng th× tr­íc tiªn nhµ n­íc cÇn xem xÐt chÊn chØnh l¹i chÝnh ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp. + B¶n th©n néi bé c¸c ng©n hµng: *Trong c¸c tæ chøc tÝn dông cÇn ph¶i cã ®éi ngò c¸n bé cã tr×nh ®é chuyªn m«n cao, cã kinh nghiÖm, ph¶i coi träng tæ chøc ho¹t ®éng thanh tra, kiÓm to¸n c¶ néi bé vµ bªn ngoµi. VÒ vÊn ®Ò ®µo t¹o c¸n bé. Tr­íc ®©y ë VN ®Çu t­ cho viÖc ®µo t¹o c¸n bé ng©n hµng theo chuyªn ngµnh däc, nay cÇn ph¶i ®µo t¹o theo chuyªn ngµnh ngang, cÇn ph¶i ®µo t¹o kiÕn thøc tæng hîp, c¸n bé tÝn dông cÇn ph¶i hiÓu réng vµ n¾m v÷ng nghiÖp vô ng©n hµng, nh­ng ph¶i hiÓu râ ®­îc kinh doanh th­¬ng m¹i vµ n¾m ch¾c kiÕn thøc ph¸p luËt ….cã nh­ vËy míi phßng chèng rñi ro ®­îc. HoÆc lµ tuyÓn chän nh÷ng sinh viªn giái xuÊt s¾c trong c¸c tr­êng ®¹i häc kinh tÕ, th­¬ng m¹i, ph¸p lý… sau ®ã ®­a ®i ®µo t¹o chuyªn ngµnh tµi chÝnh ng©n hµng tr­íc khi bè trÝ c«ng viÖc cô thÓ t¹i ng©n hµng. *Chóng ta còng kh«ng thÓ coi th­êng vai trß ng­êi l·nh ®¹o. NhiÒu vô tiªu cùc x¶y ra trong ngµnh ng©n hµng thêi gian qua, nhiÒu kho¶n rñi ro mÊt vèn, thua lç… kh«ng ph¶i do c¸n bé tÝn dông mµ l¹i do chÝnh ng­êi gi¸m ®èc cè ý lµm sai tr¸i g©y ra. Trong khi ®ã ho¹t ®éng kinh doanh cña mét sè ng©n hµng cßn thiÕu kinh nghiÖm tæ chøc ®iÒu hµnh vÒ qu¶n lý tµi s¶n, nhÊt lµ gi¸m s¸t t­ c¸ch, phÈm chÊt c¸n bé, nh©n viªn cña ng©n hµng cßn l¬i láng, chØ v× t­ lîi mµ n­¬ng nhÑ c¸c nguyªn t¾c, ®iÒu kiÖn trong nghiÖp vô, dÉn ®Õn nh÷ng hËu qu¶ xÊu. §Æc biÖt lµ nh÷ng kiÕn thøc vÒ qu¶n lý tµi s¶n nî, tµi s¶n cã, ph©n tÝch ho¹t ®éng kinh doanh, ®¸nh gi¸ kh¸ch hµng, qu¶n lý rñi ro, dù ®o¸n thÞ tr­êng. *Do ®ã ®Ó phßng ngõa rñi ro th× ngay tõ ®Çu viÖc tuyÓn chän vµ bè trÝ c¸n bé tÝn dông ë c¸c NHTM ph¶i thùc hiÖn qua s¸t h¹ch, ph¶i qua ®µo t¹o ®¹i häc, sè c¸n bé hiÖn cã ph¶i ®­îc ®µo t¹o l¹i, ph¶i th­êng xuyªn thay ®æi ®Þa bµn phô tr¸ch cho vay, ph¶i th­êng xuyªn ®­îc båi d­ìng chuyªn m«n nghiÖp vô vµ ph¶i cã chÕ ®é thu nhËp cao h¬n cho hä. KÌm theo ®ã lµ n©ng cao n¨ng lùc chuyªn m«n, qu¶n lý ®iÒu hµnh vµ phÈm chÊt cña c¸n bé l·nh ®¹o. *§èi víi c¸c kho¶n ®Çu t­ tÝn dông míi, c¸c NHTM cÇn ph¶i chÊp hµnh tèt c¸c c¬ chÕ, nguyªn t¾c tÝn dông. Tró träng ®Õn c«ng t¸c thÈm ®Þnh ®èi víi tong dù ¸n, tong kh¸ch hµng. NH chØ thùc hiÖn ®Çu t­ vèn khi x¸c ®Þnh kh¸ch hµng lµm ¨n cã hiÖu qu¶, sö dông vèn vay ®óng môc ®Ých vµ cã kh¶ n¨ng tr¶ nî khi ®Õn h¹n. C¸c NH ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm tr­íc ph¸p luËt vÒ viÖc huy ®éng vèn, cho vay vèn kh«ng ®óng quy ®Þnh vÒ thñ tôc, nguyªn t¾c theo c¸c chÕ ®é hiÖn hµnh. *Bªn c¹nh viÖc xem xÐt ®Çu t­ tÝn dông míi cho c¸c doanh nghiÖp nh»m hç trî vèn cho s¶n xuÊt kinh doanh, c¸c NHTM ph¶i cã biÖn ph¸p h÷u hiÖu trong viÖc theo dâi ®«n ®èc vµ cïng c¸c doanh nghiÖp t×m biÖn ph¸p gi¶i quyÕt cã hiÖu qu¶ c¸c kho¶n nî qu¸ h¹n, nî tån ®äng cò. *Tõng ®¬n vÞ c¬ së cña c¸c NHTM ph¶i cã biÖn ph¸p phèi hîp tÝch cùc vµ cã hiÖu qu¶ víi c¸c ngµnh, c¬ quan chøc n¨ng trong viÖc hç trî, ®«n ®èc trong viÖc thu nî qu¸ h¹n, tËp trung xö lý døt ®iÓm c¸c kho¶n nî tån ®äng vµ c¸c vô viÖc næi cém tr­íc ®©y. Rµ so¸t vµ cã v¨n b¶n ®Ò nghÞ cÊp cã thªm quyÒn cã biÖn ph¸p xö lý, gi¶i quyÕt døt ®iÓm ®èi víi tæng kho¶n nî tån ®äng nh»m t¸i t¹o l¹i nguån vèn ®Çu t­ cho nÒn kinh tÕ. *Gi÷a phßng ngõa rñi ro vµ xö lý rñi ro th× lÊy phßng ngõa lµm chÝnh yÕu gièng nh­ phßng ch¸y h¬n ch÷a ch¸y vËy. Do vËy c¸c NHTM cÇn tró träng cñng cè vµ t¨ng c­êng h¬n n÷a c«ng t¸c kiÓm tra kiÓm so¸t néi bé trong tong ®¬n vÞ, c¬ së cña m×nh nh»m ph¸t hiÖn kÞp thêi nh÷ng tån t¹i, thiÕu sãt ph¸t sinh, h¹n chÕ thÊp nhÊt nh÷ng vi ph¹m vÒ c¬ chÕ, nguyªn t¾c tÝn dông. Ng¨n chÆn vµ xö lý kÞp thêi c¸c hµnh vi tiªu cùc, tham « ®Ó gãp phÇn lµm lµnh m¹nh ho¸ ho¹t ®éng tÝn dông ng©n hµng. *CÇn ¸p dông mét c¸ch triÖt ®Ó vµ hîp lý ®iÒu 54 kho¶n I luËt c¸c tæ chøc tÝn dông “Tæ chøc tÝn dông cã quyÒn chÊm døt viÖc cho vay, thu håi nî tr­íc h¹n khi ph¸t hiÖn ra kh¸ch hµng cung cÊp th«ng tin sai sù thËt, vi ph¹m hîp ®ång tÝn dông”. Trªn thùc tÕ th× ch­a cã tæ chøc nµo sö dông mét c¸ch triÖt ®Ó ®iÒu kho¶n nµy v× do t©m lý hä cho r»ng ®©y lµ mét biÖn ph¸p qu¸ m¹nh cã thÓ lµm ¶nh h­ëng xÊu ®Õn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña mét doanh nghiÖp, tõ ®ã t¸c ®éng xÊu ®Õn nÒn kinh tÕ. Tuy nhiªn xÐt trªn mét gi¸c ®é nµo ®ã th× viÖc chÊm døt cho vay, thu håi nî tr­íc h¹n ®em l¹i lîi Ých cho c¶ ng­êi vay vµ ng­êi cho vay. *Trªn gi¸c ®é vÜ m« th× Nhµ n­íc còng nh­ nghµnh ng©n hµng cÇn sím hoµn thiÖn m«i tr­êng ph¸p lý, ph¸t triÓn c¸c h×nh thøc b¶o hiÓm, thµnh lËp c¸c quü b¶o hiÓm tiÒn göi, cho phÐp trÝch lËp quü rñi ro theo ®óng th«ng lÖ quèc tÕ. Ng©n hµng còng cÇn chuyÓn ®æi ho¹t ®éng cho vay theo lèi cæ ®iÓn nh­ hiÖn nay, song h×nh thøc ®ång tµi trî, ®ång trî dù ¸n, cho vay hîp vÊn, ®Çu t­ trung dµi h¹n, thuª mua...võa ®¶m b¶o ph©n t¸n võa phßng chèng rñi ro tÝn dông ngay tõ nghiÖp vô kinh doanh cña m×nh. Ch­¬ng V: KÕt luËn Trong nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung tr­íc ®©y, kh«ng cã sù c¹nh tranh nªn nh÷ng rñi ro kinh doanh kh«ng ®­îc quan t©m, tró träng ®Õn. Do vËy nhiÒu yÕu tè then chèt trong ho¹t ®éng qu¶n lý NH, bao gåm hÇu hÕt c¸c yÕu tè trong ho¹t ®éng qu¶n lý rñi ro kh«ng ®­îc chó ý thÝch ®¸ng, c¸c ho¹t ®éng cña mçi chi nh¸nh nng©n hµng®­îc thùc hiÖn theo nh÷ng chØ thÞ nghiÖp vô chÝnh x¸c nh»m ®¶m b¶o sù ho¹t ®éng thèng nhÊt vµ nhÊt qu¸n tõ trªn xuèng tËn c¬ së. Nh­ng trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, rñi ro ®­îc xem nh­ lµ yÕu tè kh«ng thÓ t¸ch rêi víi qu¸ tr×nh ho¹t ®éng c¸c doanh nghiÖp, doanh nh©n trªn thÞ tr­êng. Ng­êi ta kh¼ng ®Þnh r»ng, NH ph¶i ®èi phã víi c¸c rñi ro tõ mäi nguån gèc, trong ®ã rñi ro tÝn dông g¾n víi ho¹t ®éng chÝnh cña NH. NHVN ch­a ph¸t triÓn, ch­a èn ®Þnh, hµnh lang ph¸p lý ch­a ®Çy ®ñ, hîp lý vµ thèng nhÊt, tr×nh ®é c¸n bé cßn thÊp do vËy rñi ro tÝn dông trong thêi gian qua trë nªn rÊt bøc b¸ch, vÊn ®Ò nî qu¸ h¹n lµ vÊn ®Ò ®¸ng ®­îc quan t©m nhÊt hiÖn nay cÇn ®­îc gi¶i quyÕt. Nhµ n­íc vµ ngµnh NH còng ®· sím cã nh÷ng biÖn ph¸p kh¾c phôc vµ xö lý, nªn ®· h¹n chÕ, gi¶m bít ®­îc phÇn nµo t×nh tr¹ng nî qu¸ h¹n nµy, tuy nhiªn vÉn cßn cã nhiÒu khã kh¨n vµ bÊt cËp. Hy väng r»ng trong thêi gian tíi, nhµ n­íc còng nh­ hÖ thèng NH cã nh÷ng chÝnh s¸ch, nh÷ng biÖn ph¸p hiÖu qu¶ h¬n ®Ó gi¶i quyÕt triÖt ®Ó t×nh tr¹ng trªn ®Ó nh»m lµm lµnh m¹nh ho¸ ho¹t ®éng cña hÖ thèng NHTM, thóc ®Èy hÖ thèng NHTM ngµy cµng ph¸t triÓn h¬n gãp phÇn vµo sù ph¸t triÓn kinh tÕ ®Êt n­íc. Tµi liÖu tham kh¶o: 1- ThÞ tr­êng tµichÝnh tiÒn tÖ - Miskin. 2- Qu¶n trÞ rñi ro trong ng©n hµng - lª nam t­. 3- Gi¸o tr×nh lý thuyÕt tµi chÝnh tiÒn tÖ - §HKTQD. 4- T¹p trÝ thÞ tr­êng tµi chÝnh tiÒn tÖ. 5- T¹p trÝ ng©n hµng. 6- T¹p trÝ tµi chÝnh. Môc lôc §Ò môc Néi dung Trang Lêi giíi thiÖu 1 Ch­¬ng I Lý luËn chung vÒ nî qu¸ h¹n 3 I- Mét sè lý luËn chung vÒ nî qu¸ h¹n 3 II- Kh¸i niÖm nî qu¸ h¹n 4 III- Ph©n lo¹i nî qu¸ h¹n 5 Ch­¬ng II Thùc tr¹ng vµ nguyªn nh©n nî qu¸ h¹n hiÖn nay trong hÖ thèng NHTM VN 8 I- Thùc tr¹ng nî qu¸ h¹n 8 II- Nguyªn nh©n nî qu¸ h¹n trong hÖ thèng NHTM VN hiÖn nay 11 1- Nhãm nguyªn nh©n kh¸ch quan 11 2- Nhãm nguyªn nh©n chñ quan 17 Ch­¬ng III Nh÷ng bÊt cËp vµ khã kh¨n trong viÖc gi¶i quyÕt vµ xö lý nî qu¸ h¹n trong hÖ thèng NHTM VN hiÖn nay. 21 I- Nh÷ng bÊt cËp vµ khã kh¨n trong viÖc gi¶i quyÕt vµ xö lý nî tån ®äng trong hÖ thèng NHTM VN hiÖn nay. 21 1- Thùc tr¹ng gi¶i quyÕt vµ xö lý nî tån ®äng trong HTNHTM VN hiÖn nay. 20 2- C¸c nguyªn nh©n chÝnh dÉn ®Õn t×nh tr¹ng nî tån ®äng hiÖn nay 22 Ch­¬ng IV Gi¶i ph¸p xö lý vµ h¹n chÕ nî qu¸ h¹n trong hÖ thèng NHTM ViÖt Nam hiÖn nay 36 I- Gi¶i ph¸p xö lý, gi¶i quyÕt nî qu¸ h¹n trong hÖ thèng NHTM hiÖn nay 36 II- Mét sè biÖn ph¸p n©ng cao chÊt l­îng tÝn dông lµm gi¶m thÊp nî qu¸ h¹n 43 Ch­¬ng V KÕt luËn 45 Tµi liÖu tham kh¶o 47

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docThực trạng và giải pháp xử lý nợ quá hạn của hệ thống Ngân hàng Thương mại VN hiện nay.DOC
Luận văn liên quan