Đề bài: Phân tích khái niệm và đặc điểm của cơ quan hành chính nhà nước. Chứng minh rằng: Cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể quản lý hành chính nhà nước quan trọng nhất

MỤC LỤC Lời mở đầu 1 Nội dung 1 I – Khái niệm, đặc điểm của cơ quan hành chính nhà nước .1 1. Khái niệm .1 2. Đặc điểm .1 II – Cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể quản lý hành chính nhà nước quan trọng nhất .3 1. Quản lý hành chính nhà nước .3 2. Cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể quản lý hành chính nhà nước quan trọng nhất 4 III – Đánh giá về hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước ở nước ta hiện nay 6 1. Ưu điểm .6 2. Hạn chế . 6 3. Phương hướng cải cách bộ máy hành chính nhà nước 7 Kết luận 7 Danh mục tài liệu tham khảo 8

doc9 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 25/02/2013 | Lượt xem: 9638 | Lượt tải: 30download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề bài: Phân tích khái niệm và đặc điểm của cơ quan hành chính nhà nước. Chứng minh rằng: Cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể quản lý hành chính nhà nước quan trọng nhất, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Đề bài: Phân tích khái niệm và đặc điểm của cơ quan hành chính nhà nước. Chứng minh rằng: Cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể quản lý hành chính nhà nước quan trọng nhất. MỤC LỤC Lời mở đầu ……………………………………………………………………………………1 Nội dung …................................................................................................................................1 I – Khái niệm, đặc điểm của cơ quan hành chính nhà nước ..……………………………...1 Khái niệm …………………………………………………………………………...1 Đặc điểm …………………………………………………………………………….1 II – Cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể quản lý hành chính nhà nước quan trọng nhất ……………………………………………………………………….3 Quản lý hành chính nhà nước ……………………………………………………….3 Cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể quản lý hành chính nhà nước quan trọng nhất ………………………………………………………………………4 III – Đánh giá về hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước ở nước ta hiện nay …………6 Ưu điểm ……………………………………………………………………………...6 Hạn chế …. …………………………………………………………………………..6 Phương hướng cải cách bộ máy hành chính nhà nước ………………………………7 Kết luận………………………………………………………………………………………....7 Danh mục tài liệu tham khảo …………………………………………………………………..8 Lời mở đầu Cơ quan hành chính nhà nước là một bộ phận hợp thành của bộ máy nhà nước, được thành lập với chức năng quản lý hành chính nhà nước. Cơ quan hành chính nhà nước giữ một vai trò vô cùng quan trọng trong hoạt động quản lý nhà nước mà cụ thể là quản lý hành chính nhà nước (quản lý trong lĩnh vực hành pháp). Việc tìm hiểu khái niệm, đặc điểm của cơ quan hành chính nhà nước sẽ giúp chúng ta phân biệt được cơ quan hành chính nhà nước với các cơ quan khác trong bộ máy nhà nước, hiểu rõ hơn về chức năng cũng như địa vị pháp lý của cơ quan hành chính nhà nước. Để từ đó thấy được cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể quản lý hành chính nhà nước quan trọng nhất. Nội dung I – Khái niệm và đặc điểm của các cơ quan hành chính nhà nước. 1. Khái niệm. Cơ quan hành chính nhà nước cũng là một cơ quan nhà nước. Do đó để hiểu được khái niệm cơ quan hành chính nhà nước trước hết chúng ta cần tìm hiểu khái niệm cơ quan nhà nước. Theo giáo trình Luật hiến pháp Việt Nam của trường Đại học Luật Hà Nội thì “Cơ quan nhà nước là một tổ chức được thành lập và hoạt động theo những nguyên tắc và trình tự nhất định, có cơ cấu tổ chức nhất định và được giao những quyền lực nhà nước nhất định, được quy định trong các văn bản pháp luật để thực hiện mộ phần những nhiệm vụ, quyền hạn của nhà nước”. Từ khái niệm trên có thể thấy rằng cơ quan nhà nước trước hết phải là một tổ chức được thành lập và hoạt động theo những nguyên tắc nhất định. Thứ hai, cơ quan nhà nước được giao một phần nhiệm vụ, quyền hạn của nhà nước (có quyền lực nhà nước nhất định). Thứ ba, nhiệm vụ, quyền hạn cũng như cơ cấu tổ chức của cơ quan nhà nước được quy định trong các văn bản pháp luật. Các cơ quan nhà nước có có mối quan hệ mật thiết với nhau, tạo thành một thể thống nhất đó chính là bộ máy nhà nước. Nếu căn cứ vào trật tự hình thành cũng như tính chất, vị trí, chức năng của các cơ quan nhà nước thì bộ máy nhà nước Việt Nam hiện nay gồm có bốn hệ thống cơ quan, đó là: hệ thống các cơ quan quyền lực nhà nước, hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước, hệ thống các cơ quan xét xử và hệ thống các cơ quan kiểm sát. Có thể thấy rằng cơ quan hành chính nhà nước là một bộ phận hợp thành của bộ máy nhà nước được thành lập để thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước (quản lý nhà nước trong lĩnh vực hành pháp). Đó là hệ thống cơ quan đứng đầu là Chính phủ, ngoài ra còn có các bộ và các cơ quan ngang bộ, ủy ban nhân dân các cấp. Từ những phân tích trên, có thể rút ra khái niệm cơ quan hành chính nhà nước: “Cơ quan hành chính nhà nước là bộ phận cấu thành của bộ máy nhà nước, trực thuộc trực tiếp hoặc gián tiếp cơ quan quyền lực nhà nước cùng cấp, có phương diện hoạt động chủ yếu là hoạt động chấp hành – điều hành, có cơ cấu tổ chức và phạm vi thẩm quyền do pháp luật quy định” (Giáo trình Luật hành chính, trường Đại học Luật Hà Nội). 2. Đặc điểm. Cơ quan hành chính nhà nước là bộ phận của bộ máy nhà nước nên cũng có các đặc điểm chung của cơ quan nhà nước như sau: Cơ quan hành chính nhà nước có quyền nhân danh Nhà nước khi tham gia vào các quan hệ pháp luật nhằm thực hiện quyền và nghĩa vụ pháp lí với mục đích hướng tới lợi ích công (mang tính quyền lực nhà nước). Biểu hiện của tính quyền lực nhà nước đó là: Cơ quan hành chính nhà nước có quyền ban hành các văn bản pháp luật và có thể được áp dụng những biện pháp cưỡng chế nhà nước nhất định. Hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước có cơ cấu tổ chức phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn do pháp luật quy định. Cơ cấu tổ chức của cơ quan hành chính nhà nước được quy định cụ thể trong các văn bản pháp luật như Luật tổ chức Chính phủ năm 2001, Luật tổ chức hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân năm 2003… Các cơ quan hành chính nhà nước được thành lập và hoạt động dựa trên những quy định của pháp luật, có chức năng, nhiệm vụ thẩm quyền riêng và có những mối quan hệ phối hợp trong thực thi công việc được giao. Đây là một điều kiện quan trọng đảm bảo cho các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý hành chính nhà nước của mình, tránh sự chồng chéo, trùng lặp trong quá trình thực thi hoạt động quản lý nhà nước. Nguồn nhân sự chính trong cơ quan hành chính nhà nước là đội ngũ cán bộ, công chức được hình thành từ tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc bầu cử theo quy định của Pháp lệnh cán bộ, công chức. Ngoài những đặc điểm chung nói trên, cơ quan hành chính nhà nước còn có những đặc điểm riêng như sau: Cơ quan hành chính nhà nước là cơ quan có chức năng quản lý hành chính nhà nước. Để thực hiện chức năng này, các cơ quan hành chính nhà nước thực hiên hoạt động chấp hành – điều hành (những hoạt động được tiến hành trên cơ sơ luật và để thi hành luật). Như vậy hoạt động chấp hành – điều hành (hoạt động quản lý hành chính nhà nước) là phương diện hoạt động chủ yếu của cơ quan hành chính nhà nước. Các cơ quan nhà nước khác cũng thực hiện những hoạt động quản lý hành chính nhà nước nhưng đó không phải là phương diện hoạt động chủ yếu mà chỉ là hoạt động được thực hiện nhằm hướng tới hoàn thành chức năng cơ bản của cơ quan nhà nước đó như: Chức năng lập pháp của Quốc hội, chức năng xét xử của tòa án nhân dân, chức năng kiểm sát của viện kiểm sát nhân dân. Chỉ có cơ quan hành chính nhà nước mới thực hiện hoạt động quản lý hành chính nhà nước trên tất cả các lĩnh vực như kinh tế, văn hóa, xã hội… Và việc thực hiện hoạt động đó là nhằm hoàn thành chức năng quản lý hành chính nhà nước. Cơ quan hành chính nhà nước là hệ thống cơ quan có mối liên hệ chặt chẽ, thống nhất. Hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước được thành lập từ trung ương đến cơ sở, đứng đầu là Chính phủ, tạo thành một chỉnh thể thống nhất, được tổ chức theo hệ thống thứ bậc, có mối quan hệ mật thiết phụ thuộc nhau về tổ chức và hoạt động nhằm thực thi quyền quản lý hành chính nhà nước. Thẩm quyền của các cơ quan hành chính nhà nước được pháp luật quy định trên cơ sở lãnh thổ, ngành hoặc lĩnh vực chuyên môn mang tính tổng hợp. Đó là những quyền và nghĩa vụ pháp lý chỉ giới hạn trong phạm vi hoạt động chấp hành – điều hành. Điều này có nghĩa là cơ quan hành chính nhà nước chỉ tiến hành các hoạt động để chấp hành hiến pháp, luật, pháp lệnh, nghị quyết của cơ quan quyền lực nhà nước thông qua việc tiến hành các hoạt động tổ chức và chỉ đạo trực tiếp đối với các đối tượng quản lý thuộc quyền. Đặc điểm này xuất phát từ chức năng của cơ quan hành chính nhà nước đó là chức năng quản lý hành chính nhà nước. Và để thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước được hiệu quả thì cần phải phân định thẩm quyền rõ ràng, tránh sự chồng chéo giữa các cơ quan do đó pháp luật phải quy định cụ thể thẩm quyền của từng cơ quan trong hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước. Ví dụ như UBND cấp xã chỉ có thẩm quyền quản lý hành chính tại địa phương của mình, không được phép xâm phạm vào thẩm quyền của các UBND cấp xã khác cũng như UBND cấp trên của mình; mỗi Bộ cũng chỉ được quản lý một lĩnh vực chuyên môn nhất định. Các cơ quan hành chính đều trực tiếp hay gián tiếp trực thuộc cơ quan quyền lực nhà nước cùng cấp, chịu sự giám sát và báo cáo công tác trước cơ quan quyền lực nhà nước. Trước hết, các cơ quan hành chính nhà nước đều trực tiếp hay gián tiếp do cơ quan quyền lực lập ra. Ví dụ: Quốc hội trực tiếp bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm thủ tướng chính phủ, phê chuẩn đề nghị của thủ tướng chính phủ về việc bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức phó thủ tướng, bộ trưởng và các thành viên khác của chính phủ; Ủy ban nhân dân do Hội đồng nhân dân cùng cấp bầu ra… Mọi hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước đều chịu sự giám sát của cơ quan quyền lực nhà nước và phải báo cáo công tác trước cơ quan quyền lực. Sở dĩ cơ quan hành chính nhà nước chịu sự lệ thuộc vào cơ quan quyền lực nhà nước cùng cấp là do cơ quan hành chính nhà nước là cơ quan chấp hành của cơ quan quyền lực. Với chức năng quản lý hành chính nhà nước, bảo đảm thực hiện trên thực tế các văn bản của cơ quan quyền lực nhà nước do đó có sự lệ thuộc vào cơ quan quyền lực. Các cơ quan hành chính nhà nước có hệ thống đơn vị cơ sở trực thuộc. Các đơn vị cơ sở của bộ máy hành chính nhà nước là nơi trực tiếp tạo ra của cải vật chất và tinh thần cho xã hội. Hầu hết các cơ quan có chức năng quản lý hành chính nhà nước đều có các đơn vị cơ sở trực thuộc. Ví dụ: Các trường đại học trực thuộc Bộ giáo dục và đào tạo, các bệnh viện trực thuộc Bộ y tế; các tổng công ty, công ty, nhà máy trực thuộc Bộ công thương, Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn, Bộ giao thông vận tải…Hệ thống đơn vị cơ sở trực thuộc có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hiệu quả của hoạt động quản lý hành chính nhà nước cũng như đáp ứng các dịch vụ xã hội, bảo đảm công bằng, vì lợi ích chung của xã hội. II – Cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể quản lý hành chính nhà nước quan trọng nhất. 1. Quản lý hành chính nhà nước. Quản lý hành chính nhà nước là một hình thức hoạt động của nhà nước được thực hiện trước hết và chủ yếu bởi các cơ quan hành chính nhà nước, có nội dung là bảo đảm sự chấp hành luật, pháp lệnh, nghị quyết của các cơ quan quyền lực nhà nước, nhằm tổ chức và chỉ đạo một cách trực tiếp và thường xuyên công cuộc xây dựng kinh tế, văn hóa – xã hội và hành chính – chính trị (Giáo trính Luật hành chính, trường Đại học Luật Hà Nội). Nói cách khác, quản lý hành chính nhà nước là hoạt động chấp hành – điều hành của nhà nước. Chủ thể của quản lý hành chính nhà nước là các tổ chức hay cá nhân có quyền lực nhà nước trong lĩnh vực hành pháp, bao gồm: Các cơ quan hành chính nhà nước và người có thẩm quyền trong các cơ quan này. Các cơ quan khác trong bộ máy nhà nước thực hiện quản lý hành chính nhà nước trong xây dựng chế độ ổn định công tác nội bộ. Các tổ chức, cá nhân được nhà nước trao quyền quản lý hành chính trong một số trường hợp cụ thể. Những chủ thể này khi tham gia vào các quan hệ quản lý hành chính có quyền sử dụng quyền lực nhà nước để chỉ đạo các đối tượng quản lý thuộc quyền nhằm thực hiện nhiệm vụ quản lý đồng thới bảo đảm thực hiện các quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia quan hệ quản lý hành chính nhà nước. Tuy nhiên trong số các chủ thể quản lý hành chính nhà nước thì cơ quan hành chính nhà nước được coi là chủ thể quan trọng nhất. 2. Cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể quản lý hành chính nhà nước quan trọng nhất. Cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể quản lý hành chính nhà nước quan trọng nhất xuất phát từ những lý do sau: a/ Quản lý hành chính nhà nước là hoạt động chủ yếu được coi là chức năng của cơ quan hành chính nhà nước. Trong bộ máy nhà nước, mỗi hệ thống cơ quan có chức năng khác nhau và chức năng của cơ quan hành chính nhà nước chính là chức năng quản lý hành chính nhà nước (thực hiện hoạt động chấp hành – điều hành). Biểu hiện của tính chất chấp hành là mọi hoạt động quản lý hành chính nhà nước đều được tiến hành trên cơ sở pháp luật và để thực hiện pháp luật. Tính chất điều hành được thể hiện ở hoạt động tổ chức và chỉ đạo trực tiếp đối với các đối tượng quản lý thuộc quyền để đảm bảo các văn bản pháp luật của cơ quan quyền lực nhà nước được thực hiện trên thực tế. Để thực hiện chức năng này, cơ quan hành chính nhà nước tiến hành hoạt động quản lý trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội như quản lý nhà nước về kinh tế, quản lý nhà nước về văn hóa, quản lý nhà nước về xã hội… thông qua các hình thức: ban hành văn bản quy phạm pháp luật; ban hành văn bản áp dụng quy phạm pháp luật; thực hiện những hoạt động khác mang tính chất pháp lý; áp dụng những biện pháp tổ chức trực tiếp; thực hiện những tác động về nghiệp vụ - kỹ thuật. Mỗi cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền quản lý hành chính nhà nước khác nhau. Đó có thể là các cơ quan có thẩm quyền chung, thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Bên cạnh đó còn có các cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền chuyên môn có chức năng quản lý hành chính nhà nước về ngành hoặc lĩnh vực công tác trong phạm vi cả nước. Các cơ quan nhà nước khác cũng thực hiện những hoạt động quản lý hành chính nhà nước nhưng chỉ thực hiện trong phạm vi rất hẹp khi cần thiết, đó không phải là phương diện hoạt động chủ yếu mà chỉ là hoạt động được thực hiện nhằm hướng tới hoàn thành chức năng cơ bản của cơ quan nhà nước đó như: Chức năng lập pháp của Quốc hội, chức năng xét xử của tòa án nhân dân, chức năng kiểm sát của viện kiểm sát nhân dân. Chỉ có cơ quan hành chính nhà nước mới thực hiện hoạt động quản lý hành chính nhà nước trên tất cả các lĩnh vực như kinh tế, văn hóa, xã hội… Và việc thực hiện hoạt động đó là nhằm hoàn thành chức năng quản lý hành chính nhà nước. Đồng thời thông qua hoạt động chấp hành – điều hành của các cơ quan hành chính nhà nước sẽ đảm bảo việc thực huện pháp luật trong thực tiễn. b/ Cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể quản lý hành chính nhà nước thường xuyên nhất. Như chúng ta đã biết, các quan hệ thuộc phạm vi quản lý hành chính nhà nước bao gồm ba nhóm cơ bản, đó là: Các quan hệ quản lý phát sinh trong quá trình các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện hoạt động chấp hành – điều hành trên các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội. Các quan hệ quản lý hình thành trong quá trình các cơ quan nhà nước xây dựng và củng cố chế độ công tác nội bộ của mình. Các quan hệ quản lý hình thành trong quá trình các cá nhân và tổ chức được nhà nước trao quyền thực hiện hoạt động quản lý hành chính nhà nước trong một số trường hợp cụ thể do pháp luật quy định. Trong 3 nhóm trên thì nhóm quan hệ thứ nhất là nhóm quan hệ cơ bản và quan trọng nhất của hoạt động quản lý hành chính nhà nước. Đây là nhóm quan hệ diễn ra thường xuyên nhất trên nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội. Đối với nhóm quan hệ thứ hai được hình thành trong quá trình các cơ quan nhà nước xây dựng và củng cố chế độ công tác nội bộ nhưng đó không phải là phương diện hoạt động chủ yếu mà chỉ nhằm ổn định về tổ chức để hoàn thành chức năng, nhiệm vụ của mình ví dụ như kiểm tra nội bộ, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của cán bộ công chức... Còn nhóm quan hệ thứ ba cũng không phải nhóm quan hệ chủ đạo mà chỉ phát sinh trong một số trường hợp cụ thể do pháp luật quy định. Như vậy có thể thấy rằng chỉ có cơ quan hành chính nhà nước mới thực hiện hoạt động quản lý hành chính nhà nước một cách thường xuyên nhất. c/ Các cơ quan hành chính nhà nước tham gia quản lý hành chính nhà nước với số lượng lớn. Trong số các cơ quan của bộ máy nhà nước thì cơ quan hành chính nhà nước chiếm số lượng lớn nhất. Hệ thống các cơ quan hành hính nhà nước được thành lập và tổ chức chặt chẽ từ trung ương đến cơ sở. Nếu căn cứ vào phạm vi lãnh thổ thì cơ quan hành chính nhà nước gồm có: Cơ quan hành chính nhà nước ở trung ương gồm Chính phủ, các bộ và cơ quan ngang bộ thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước trên toàn bộ lãnh thổ. Cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương gồm ủy ban nhân dân các cấp thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước trên mọi lĩnh vực trong phạm vi địa giới hành chính nhất định. Các cơ quan hành chính nhà nước này có sự thống nhất ý chí, liên hệ chặt chẽ khi tham gia vào các hoạt động quản lý hành chính nhà nước. Giúp cơ quan hành chính thực hiện tốt chức năng của mình là đội ngũ cán bộ, công chức khá lớn trong khi các chủ thể khác chỉ có một hoặc một số tham gia quản lí hành chính (ví dụ: trong cơ quan tòa án, chỉ có chánh án tòa án mới có chức năng quản lí tổ chức sắp xếp lại nội bộ cơ quan mình). d/ Chỉ có cơ quan hành chính nhà nước mới có đầy đủ quyền năng để thực hiện tất cả các hình thức quản lý hành chính nhà nước. Như chúng ta đã biết, các hình thức quản lý hành chính nhà nước bao gồm: Các hình thức mang tính chất pháp lý: + Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. + Ban hành văn bản áp dụng quy phạm pháp luật. + Thực hiện những hoạt động khác mang tính chất pháp lý. Các hình thức không mang tính chất pháp lý: + Áp dụng những biện pháp tổ chức trực tiếp. + Thực hiện những tác động về nghiệp vụ - kỹ thuật. Trong số các hình thức trên thì những hình thức mang tính chất pháp lý có vai trò quan trọng, là những hình thức quản lý hành chính nhà nước trực tiếp. Và không phải tất cả các chủ thể quản lý hành chính nhà nước đều có thể thực hiện bởi nó được pháp luật quy định rất cụ thể về chủ thể tiến hành, trình tự, thủ tục cũng như hiệu lực thi hành. Chỉ có cơ quan hành chính nhà nước, với những thẩm quyền được pháp luật quy định cụ thể mới có thể tiến hành tất cả các hình thức quản lý hành chính nhà nước nêu trên đặc biệt là hình thức ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Hình thức ban hành văn bản quy phạm pháp luật là hình thức quan trọng nhất trong hoạt động của các chủ thể quản lý hành chính nhà nước nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình. Bởi các văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan quyền lực nhà nước ban hành chỉ quy định những vấn đề chung, cơ bản không bao hàm hết mọi vấn đề của đời sống xã hội. Chúng cần phải được cụ thể hóa trong từng lĩnh vực của quản lý hành chính nhà nước. Nhiệm vụ cụ thể hóa đó được pháp luật trao cho các cơ quan hành chính nhà nước tương ứng. Trong các văn bản quy phạm pháp luật, các cơ quan hành chính nhà nước quy đinh những quy tắc chung trong lĩnh vực quản lý hành chính nhà nước, quyền hạn và nghĩa vụ cụ thể của các bên tham gia quan hệ quản lý hành chính nhà nước, xác định rõ thẩm quyền và thủ tục tiến hành hoạt động của các chủ thể quản lý…Thông qua việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật cơ quan hành chính nhà nước không chỉ tạo ra hành lang pháp lý vững chắc để thực hiện chức năng của mình mà còn quy định thẩm quyền của các chủ thể quản lý hành chính nhà nước khác. Đồng thời vai trò điều chỉnh của hoạt động chấp hành quyền lực nhà nước qua đó được thể hiện một cách tương đối đầy đủ và sáng tạo. Như vậy có thể thấy rằng phạm vi hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật của các cơ quan hành chính nhà nước và khả năng sử dụng nó nhằm điều chỉnh các mặt khác nhau của hoạt động chấp hành-điều hành là rất lớn. III-Đánh giá về hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước ở nước ta hiện nay. Để hoạt động quản lý hành chính nhà nước thực sự hiệu quả chúng ta cần phải tiến hành cải cách hành chính và một trong những khâu quan trọng của cải cách nền hành chính quốc gia chính là cải cách bộ máy hành chính. Trong những năm qua thực hiện Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001 – 2010 bộ máy hành chính nhà nước ta đã có những thay đổi đáng kể: 1. Ưu điểm: Vai trò, chức năng của chính phủ và các cơ quan hành chính nhà nước các cấp đã có sự chuyển đổi từ quản lý trực tiếp sang quản lý gián tiếp thông qua pháp luật và các công cụ quản lý vĩ mô. Từ đó tạo điều kiện các doanh nghiệp, các đơn vị sự nghiệp được tự chủ. Bước đầu đã có sự phân biệt giữa quản lý hành chính của các cơ quan hành chính nhà nước với hoạt động quản lý kinh doanh của các doanh nghiệp, để từ đó giảm bớt sự can thiệp không cần thiết vào quá trình sản xuất kinh doanh. Cơ cấu bộ máy hành chính nhà nước bước đầu tinh giảm trên cơ sở sáp nhập một số cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền chuyên môn ở trung ương. 2. Hạn chế: Bên cạnh những ưu điểm đạt được thì bộ máy hành chính nhà nước ta vẫn còn tồn tại những hạn chế, cụ thể là: Tuy đã có những thay đổi đáng kể nhưng cơ cấu bộ máy hành chính còn cồng kềnh, hoạt động kém hiệu quả, không thông suốt, làm tăng biên chế và chi phí hành chính. Đội ngũ cán bộ, công chức còn hạn chế về trình độ cũng như phẩm chất đạo đức. Đây chính là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến hiệu lực, hiệu quả trong quản lý nhà nước. Sự phân cấp trong quản lý hành chính nhà nước vẫn còn bộc lộ rất nhiều hạn chế, chưa thực sự quán triệt một cách triệt để nguyên tắc tập trung dân chủ trong quản lý nhà nước. Việc điều chỉnh, đổi mới chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan hành chính nhà nước còn chậm chưa phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế thị trường. Việc xác định và phân công chức năng, thẩm quyền quản lý hành chính nhà nước của các cơ quan còn chồng chéo, trùng lặp nhất là ở những lĩnh vực hấp dẫn và lĩnh vực quản lý có sự giao thoa, đan xen về phạm vi, đối tượng. 3. Phương hướng cải cách bộ máy hành chính nhà nước. Có thể thấy rằng trong quá trình thực hiện cải cách bộ máy hành chính nhà nước những thành tựu đạt được mới chỉ là bước đầu trong khi vẫn còn rất nhiều hạn chế. Để khắc phục những hạn chế đó, trong những năm tới đây, việc cải cách bộ máy hành chính cần phải đi theo các hướng: Tiến hành rà soát, làm rõ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của từng cơ quan trong hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước để loại bỏ sự chồng chéo, trùng lặp về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn giữa các cơ quan với nhau. Tiếp tục tiến hành cơ cấu lại tổ chức bộ máy hành chính từ trung ương đến địa phương theo hướng tinh gọn, hợp lý, đảm bảo phù hợp với vai trò, chức năng mới của mỗi cấp hành chính và mỗi cơ quan hành chính theo mô hình tổ chức quản lý nhà nước đa ngành, đa lĩnh vực. Có sự phân cấp rõ ràng hơn về thẩm quyền và trách nhiệm giữa các cấp trong hệ thống theo hướng tạo thế cho địa phương qiải quyết những vấn đề quản lý nhà nước vi mô còn trung ương chỉ giải quyết những vấn đề vĩ mô. Giữa các cấp chính quyền ở địa phương cũng cần có sự phân công rõ ràng phù hợp với tính chất và yêu cầu của từng ngành, từng lĩnh vực hoạt động Ban hành đầy đủ, đồng bộ thể chế tổ chức bộ máy, thể chế vận hành để đảm bảo tính pháp lý và quy chế làm việc của các cơ quan hành chính nhà nước theo đúng chức trách, thẩm quyền và có hiệu quả. Đổi mới, hoàn thiện đội ngũ cán bộ, công chức có trình độ chuyên môn và có phẩm chất đạo đức tốt, thiết lập trật tự, kỷ cương, kỷ luật chặt chẽ đối với đội ngũ cán bộ, công chức. Kết luận Cơ quan hành chính nhà nước là một bộ phận không thể thiếu trong bộ máy nhà nước. Nó không chỉ mang những đặc điểm của cơ quan nhà nước nói chung mà còn có những đặc điểm riêng biệt khác với những cơ quan khác trong bộ máy nhà nước. Có thể thấy rằng cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể quan trọng của pháp luật hành chính, của quan hệ pháp luật hành chính và đặc biệt nó là chủ thể quan trọng nhất trong quản lý hành chính nhà nước. Tuy nhiên trong thực tế cơ quan hành chính nhà nước vẫn chưa phát huy được hết vai trò của mình và còn tồn tại rất nhiều hạn chế. Chính vì vậy chúng ta cần phải tiến hành cải cách bộ máy hành chính - một nội dung quan trọng của cải cách hành chính. Tài liệu tham khảo Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật hành chính Việt Nam, Nxb.CAND, Hà Nội, 2008. Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, Giáo trình luật hành chính Việt Nam, Nxb.Đại học quốc gia, Hà Nội, 2005. Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật hiến pháp Việt Nam, Nxb.CAND, Hà Nội, 2009. Ban chỉ đạo cải cách hành chính của chính phủ, Báo cáo chuyên đề nhóm 3: Đánh giá cải cách hành chính nhà nước trong lĩnh vực tổ chức bộ máy hành chính nhà nước – vai trò, chức năng, trách nhiệm và cơ cấu. website: www.caicachhanhchinh.gov.com

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docBài tập nhóm tháng 2 luật hành chính (8 điểm).doc