Đề tài Khảo sát tình hình sử dụng thuốc điều trị đợt bùng phát của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính tại bệnh viện 103

Đặt vấn đề Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (Chronic obstructive pulmonary disease – COPD) là một bệnh phổ biến trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Bệnh này không thể chữa khỏi, diễn biến dai dẳng, nặng dần và tỷ lệ tử vong cao, nhất là trong đợt bùng phát. Đợt bùng phát (ĐBP) của Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (BPTNMT) làm cho người bệnh phải nhập viện, tăng chi phí điều trị, nhưng tỷ lệ tử vong vẫn cao. ở nước ta vấn đề sử dụng thuốc điều trị ĐBP của BPTNMT còn ít được quan tâm nghiên cứu. Do vậy, chúng tôi đặt vấn đề nghiên cứu đề tài: “Khảo sát tình hình sử dụng thuốc điều trị đợt bùng phát của Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính tại Bệnh viện 103” Mục tiêu: 1. Khảo sát tình hình sử dụng thuốc dựa trên phác đồ điều trị. 2. Khảo sát kết quả điều trị và chi phí sử dụng thuốc.

ppt39 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 03/06/2013 | Lượt xem: 2535 | Lượt tải: 15download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề tài Khảo sát tình hình sử dụng thuốc điều trị đợt bùng phát của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính tại bệnh viện 103, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Bé quèc phßng Häc viÖn qu©n y ****** Tr­¬ng ®øc m¹nh Kh¶o s¸t t×nh h×nh sö dông thuèc ®iÒu trÞ ®ît bïng ph¸t cña bÖnh phæi t¾c nghÏn m¹n tÝnh t¹i bÖnh viÖn 103 ( Kho¸ luËn tèt nghiÖp d­îc sÜ ®¹i häc kho¸ 1999 – 2005 ) C¸n bé h­íng dÉn: TS. Phan ThÞ Hoµ. N¬i thùc hiÖn: 1. Khoa Lao vµ BÖnh phæi – BÖnh viÖn 103. 2. Khoa D­îc – BÖnh viÖn 103. 3. Bé m«n D­îc häc Qu©n sù – Häc viÖn Qu©n y. Thêi gian thùc hiÖn: 07 – 08/2005. §Æt vÊn ®Ò BÖnh phæi t¾c nghÏn m¹n tÝnh (Chronic obstructive pulmonary disease – COPD) lµ mét bÖnh phæ biÕn trªn thÕ giíi còng nh­ ë ViÖt Nam. BÖnh nµy kh«ng thÓ ch÷a khái, diÔn biÕn dai d¼ng, nÆng dÇn vµ tû lÖ tö vong cao, nhÊt lµ trong ®ît bïng ph¸t. §ît bïng ph¸t (§BP) cña BÖnh phæi t¾c nghÏn m¹n tÝnh (BPTNMT) lµm cho ng­êi bÖnh ph¶i nhËp viÖn, t¨ng chi phÝ ®iÒu trÞ, nh­ng tû lÖ tö vong vÉn cao. ë n­íc ta vÊn ®Ò sö dông thuèc ®iÒu trÞ §BP cña BPTNMT cßn Ýt ®­îc quan t©m nghiªn cøu. Do vËy, chóng t«i ®Æt vÊn ®Ò nghiªn cøu ®Ò tµi: “Kh¶o s¸t t×nh h×nh sö dông thuèc ®iÒu trÞ ®ît bïng ph¸t cña BÖnh phæi t¾c nghÏn m¹n tÝnh t¹i BÖnh viÖn 103” víi môc tiªu: 1. Kh¶o s¸t t×nh h×nh sö dông thuèc dùa trªn ph¸c ®å ®iÒu trÞ. 2. Kh¶o s¸t kÕt qu¶ ®iÒu trÞ vµ chi phÝ sö dông thuèc. PhÇn 1. tæng quan 1.1. §¹i c­¬ng vÒ BPTNMT. 1.1.1. §Þnh nghÜa: BÖnh phæi t¾c nghÏn m¹n tÝnh lµ mét bÖnh cã ®Æc ®iÓm rèi lo¹n t¾c nghÏn l­u l­îng khÝ thë kh«ng cã kh¶ n¨ng håi phôc hoÆc chØ håi phôc mét phÇn, tiÕn triÓn tõ tõ, th­êng cã t¨ng ph¶n øng ®­êng thë vµ liªn quan ®Õn ph¶n øng viªm bÊt th­êng cña phæi do c¸c ph©n tö hoÆc khÝ ®éc h¹i. 1.1.2. C¬ chÕ bÖnh sinh: - MÊt c©n b»ng proteinase – kh¸ng proteinase. - Viªm dai d¼ng ®­êng thë vµ nhu m«. - BiÕn ®æi chÊt gian bµo vµ ngo¹i bµo. - Vai trß cña nhiÔm khuÈn ®­êng h« hÊp lóc cßn trÎ. - T¨ng tÝnh ph¶n øng phÕ qu¶n kh«ng ®Æc hiÖu. 1.1.3. Gi¶i phÉu bÖnh: - ë ®­êng thë trung t©m: cã c¸c tÕ bµo viªm th©m nhiÔm ë bÒ mÆt biÓu m«, lµm t¨ng tiÕt chÊt nhÇy. - ë ®­êng thë ngo¹i vi: qu¸ tr×nh viªm m¹n tÝnh g©y tæn th­¬ng vµ t¸i cÊu tróc l¹i thµnh phÕ qu¶n, t¹o thµnh sÑo lµm hÑp lßng vµ g©y t¾c d­êng thë cè ®Þnh. 1.1.4. TriÖu chøng l©m sµng: - TriÖu chøng c¬ n¨ng : chñ yÕu lµ ho, kh¹c ®êm, khã thë. - TriÖu chøng thùc thÓ : khã thë, c¨ng gi·n phæi, rales, c¸c triÖu chøng rèi lo¹n tim m¹ch. 1.1.5. C¸c giai ®o¹n cña BPTNMT: B¶ng 1.1: Ph©n lo¹i møc ®é nÆng cña BPTNMT. 1.1.6. §ît bïng ph¸t cña BPTNMT: * Ng­êi ta coi lµ §BP: khi BN bÞ nhiÔm khuÈn phæi, phÕ qu¶n, lµm t¨ng khã thë, lµm cho t×nh tr¹ng BN xÊu ®i. §a sè BN bÞ §BP tõ giai ®o¹n III vµ giai ®o¹n IV. * ChÈn ®o¸n §BP: c¨n cø vµo mét trong c¸c dÊu hiÖu sau : T¨ng sè l­îng ®êm , t¨ng ®êm ®ôc cã mñ, t¨ng khã thë. Cã 3 møc ®é cña §BP: NhÑ, trung b×nh, nÆng. * Nguyªn nh©n g©y ra §BP : - Do nhiÔm trïng: Lµ nguyªn nh©n chñ yÕu, chiÕm 80%. - Kh«ng do nhiÔm trïng: Lµ nguyªn nh©n thø yÕu. 1.2. §iÒu trÞ BPTNMT: Theo 2 giai ®o¹n: 1.2.1. §iÒu trÞ giai ®o¹n æn ®Þnh: - Môc tiªu ®iÒu trÞ: Ng¨n c¶n vµ kiÓm so¸t c¸c triÖu chøng, gi¶m møc ®é vµ tÇn sè §BP, c¶i thiÖn chÊt l­îng cuéc sèng cña bÖnh nh©n. - Ph¸c ®å ®iÒu trÞ: Theo 5 giai ®o¹n. 1.2.2. §iÒu trÞ §BP: * Môc tiªu ®iÒu trÞ: Gi¶i quyÕt nhiÔm khuÈn h« hÊp, ®iÒu trÞ c¸c triÖu chøng vµ c¸c biÕn chøng: t©m phÕ m¹n, suy h« hÊp, trµn khÝ mµng phæi . * Ph¸c ®å ®iÒu trÞ : - Chèng nhiÔm khuÈn phÕ qu¶n. - §iÒu trÞ t¾c nghÏn ®­êng thë: gi·n phÕ qu¶n, chèng viªm , long ®êm. - §iÒu trÞ thiÕu oxy. 1.3. C¸c thuèc chñ yÕu sö dông trong ®iÒu trÞ §BP cña BPTNMT. 1.3.1. Thuèc kh¸ng sinh: 1.3.1.1. Nguyªn t¾c sö dông kh¸ng sinh. 1.3.1.2. Nhãm  - lactam (c¸c penicilin vµ cephalosporin). 1.3.1.3. Nhãm Aminnosid (hay aminoglycosid). 1.3.1.4. Nhãm Lincosamid. 1.3.1.5. Nhãm Quinolon. 1.3.2. Thuèc gi·n phÕ qu¶n: 1.3.2.1. Nhãm chñ vËn 2 adrenergic. 1.3.2.2. Nhãm Xanthin. 1.3.2.3. Nhãm kh¸ng cholinergic. 1.3.3. Thuèc Corticoid (corticosteroid). 1.3.4. Thuèc long ®êm. phÇn 2. ®èi t­îng, ph­¬ng ph¸p vµ néi dung nghiªn cøu 2.1. §èi t­îng nghiªn cøu. - Gåm 177 BN (BN) ®­îc chÈn ®o¸n x¸c ®Þnh lµ BPTNMT trong §BP ®iÒu trÞ t¹i khoa Lao vµ BÖnh phæi vµ khoa Håi søc cÊp cøu - BÖnh viÖn 103 tõ th¸ng 07/2004 ®Õn th¸ng 06/2005. - Tiªu chuÈn lùa chän BN theo GOLD (2003). - Lo¹i trõ: Hen phÕ qu¶n, gi·n phÕ qu¶n… 2.2. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu ( nghiªn cøu håi cøu ). 2.2.1. Nghiªn cøu ®Æc ®iÓm l©m sµng trong §BP: - Thu thËp sè liÖu tõ bÖnh ¸n, phiÕu ®iÒu trÞ, sæ ®¨ng ký ra vµo viÖn. - LËp phiÕu thu thËp th«ng tin cho mçi bÖnh nh©n. - Ph©n lo¹i møc ®é §BP, c¨n cø vµo c¸c dÊu hiÖu sau: T¨ng sè l­îng ®êm, t¨ng ®êm ®ôc cã mñ, t¨ng khã thë. Cã 3 møc ®é §BP: + NhÑ: cã 1 dÊu hiÖu trªn. + Trung b×nh: cã 2 dÊu hiÖu trªn. + NÆng: cã 3 dÊu hiÖu trªn, kÌm theo sèt, phï hai chi d­íi, tÇn sè thë > 25 lÇn /phót, tÇn sè tim > 110 lÇn/phót. 2.2.2. Nghiªn cøu t×nh h×nh sö dông thuèc: Thèng kª c¸c thuèc sö dông dùa trªn chØ ®Þnh cña b¸c sÜ ®­îc ghi trong bÖnh ¸n, sæ theo dâi sö dông thuèc, phiÕu ®iÒu trÞ. 2.2.3. Nghiªn cøu kÕt qu¶ ®iÒu trÞ vµ chi phÝ sö dông thuèc: - §¸nh gi¸ kÕt qu¶ ®iÒu trÞ theo ba møc ®é: Tèt, trung b×nh, kÐm. + Tèt: hÕt c¸c triÖu chøng l©m sµng cña §BP, BN æn ®Þnh vÒ l©m sµng, ra viÖn. + Trung b×nh: c¸c triÖu chøng l©m sµng cña §BP gi¶m nh­ng ch­a hÕt. + KÐm: BN ®¸p øng kÐm víi ®iÒu trÞ, bÖnh nÆng dÇn, ph¶i chuyÓn khoa håi søc cÊp cøu, gia ®×nh xin vÒ, hoÆc tö vong. - Tiªu chuÈn x¸c ®Þnh hÕt §BP theo GOLD (2003). - TÝnh chi phÝ sö dông thuèc ®iÒu trÞ §BP cho tõng bÖnh nh©n. 2.2.4. Xö lý sè liÖu: TÊt c¶ sè liÖu ®­îc xö lý theo ph­¬ng ph¸p thèng kª y häc víi phÇn mÒm Epi.info 6.0. 2.3. Néi dung nghiªn cøu. 2.3.1. §Æc ®iÓm l©m sµng trong §BP cña BPTNMT vµ c¸c yÕu tè liªn quan: - Tû lÖ BN theo giíi, løa tuæi. - Tû lÖ BN theo tõng ®èi t­îng vµ theo møc ®é §BP. - Giai ®o¹n cña BPTNMT, c¸c biÕn chøng, c¸c bÖnh phèi hîp. - C¸c triÖu chøng l©m sµng , cËn l©m sµng chñ yÕu trong §BP. 2.3.2. T×nh h×nh sö dông thuèc: - Ph¸c ®å ®iÒu trÞ §BP cña BPTNMT. - Phèi hîp c¸c nhãm thuèc. - C¸c thuèc kh¸ng sinh, corticoid, gi·n phÕ qu¶n, long ®êm : Tªn thuèc, lo¹i thuèc, d¹ng thuèc, ®­êng dïng, hµm l­îng, tû lÖ (%). - C¸c thuèc dïng phô trî. - LiÖu ph¸p oxy. - C¸c t¸c dông kh«ng mong muèn, c¸c thuèc kh¾c phôc t¸c dông kh«ng mong muèn. 2.3.3. KÕt qu¶ ®iÒu trÞ vµ chi phÝ: - KÕt qu¶ ®iÒu trÞ: + KÕt qu¶ ®iÒu trÞ : Tèt, trung b×nh, kÐm theo tõng ®èi t­îng QCS, BHYT, D. + Ngµy ®iÒu trÞ trung b×nh theo tõng ®èi t­îng QCS, BHYT, D. + Thêi gian trung b×nh hÕt §BP. - Chi phÝ: ®­îc tÝnh riªng cho tõng ®èi t­îng: + Sè tiÒn trung b×nh mét ngµy ®iÒu trÞ. + Tæng sè tiÒn trung b×nh cho c¶ ®ît ®iÒu trÞ. + Sè tiÒn trung b×nh dïng cho tõng lo¹i thuèc : kh¸ng sinh, gi·n phÕ qu¶n, corticoid, long ®êm. PhÇn 3. kÕt qu¶ nghiªn cøu 3.1. §Æc ®iÓm l©m sµng trong §BP cña BPTNMT vµ c¸c yÕu tè liªn quan. 3.1.1. Tû lÖ BN theo løa tuæi, giíi tÝnh: Tuæi trung b×nh lµ 71,19  8, 67, tuæi thÊp nhÊt lµ 50, cao nhÊt lµ 88. B¶ng 3.1 : Tû lÖ BN theo løa tuæi, giíi tÝnh. 3.1.2. Tû lÖ BN theo ®èi t­îng vµ theo møc ®é §BP cña BPTNMT: B¶ng 3.2 : Tû lÖ BN theo ®èi t­îng vµ theo møc ®é §BP. H×nh 3.1 : BiÓu ®å tû lÖ bÖnh nh©n theo ®èi t­îng vµ theo møc ®é §BP 3.1.3. TriÖu chøng l©m sµng vµ cËn l©m sµng trong §BP cña BPTNMT: B¶ng 3.3 : TriÖu chøng l©m sµng vµ cËn l©m sµng trong §BP. 3.1.4. C¸c biÓu hiÖn l©m sµng trong §BP cñaBPTNMT: B¶ng 3.4: Giai ®o¹n cña BPTNMT, biÕn chøng vµ bÖnh phèi hîp. 3.2. T×nh h×nh sö dông thuèc. 3.2.1. Ph¸c ®å ®iÒu trÞ §BP cña BPTNMT, gåm 4 nhãm thuèc: B¶ng 3.5: C¸c nhãm thuèc ®iÒu trÞ §BP. H×nh 3.1 : BiÓu ®å c¸c nhãm thuèc ®iÒu trÞ §BP. 3.2.2. Phèi hîp c¸c nhãm thuèc: B¶ng 3.6: C¸c kiÓu phèi hîp c¸c nhãm thuèc. 3.2.3. C¸c kh¸ng sinh ®­îc sö dông ®iÒu trÞ §BP cña BPTNMT: B¶ng 3.7: C¸c kh¸ng sinh ®­îc sö dông ®iÒu trÞ §BP . H×nh 3.2 : BiÓu ®å tû lÖ c¸c nhãm kh¸ng sinh ®­îc sö dông. 3.2.4. Phèi hîp kh¸ng sinh: B¶ng 3.8: C¸c kiÓu phèi hîp kh¸ng sinh. 3.2.5. Thay thÕ kh¸ng sinh: 3.9. Thay thÕ kh¸ng sinh. 3.2.6. C¸c thuèc gi·n phÕ qu¶n ®­îc sö dông ®iÒu trÞ §BP cña BPTNMT: B¶ng 3.10: C¸c thuèc gi·n phÕ qu¶n ®­îc sö dông ®iÒu trÞ §BP 3.2.7. C¸c thuèc corticoid ®­îc sö dông ®iÒu trÞ §BP cña BPTNMT. B¶ng 3.11: C¸c thuèc corticoid ®­îc sö dông ®iÒu trÞ §BP 3.2.8. C¸c thuèc phô trî. B¶ng 3.12. C¸c thuèc phô trî. 3.2.9. LiÖu ph¸p ®iÒu trÞ oxy trong §BP: Theo kÕt qu¶ kh¶o s¸t cña chóng t«i chØ cã 51 BN (28,81%) ®­îc chØ ®Þnh sö dông oxy víi liÒu 2-5 lÝt/phót, thêi gian trung b×nh tõ 3-5 giê/ngµy. Nh­ vËy, viÖc chØ ®Þnh ®iÒu trÞ oxy ch­a chÆt chÏ, h­íng dÉn sö dông ch­a ®Çy ®ñ. 3.2.10. Mét sè t¸c dông kh«ng mong muèn khi sö dông thuèc. B¶ng 3.13: Mét sè t¸c dông kh«ng mong muèn. 3.2.10. C¸c thuèc kh¾c phôc t¸c dông kh«ng mong muèn. B¶ng 3.14: C¸c thuèc kh¾c phôc t¸c dông kh«ng mong muèn. 3.3.1. KÕt qu¶ ®iÒu trÞ §BP cña BPTNMT. B¶ng 3.15: KÕt qu¶ ®iÒu trÞ §BP cña BPTNMT 3.3.2. KÕt qu¶ ®iÒu trÞ theo tõng nhãm ®èi t­îng. B¶ng 3.16: KÕt qu¶ ®iÒu trÞ theo tõng nhãm ®èi t­îng. H×nh 3.6 : BiÓu ®å kÕt qu¶ ®iÒu trÞ theo c¸c ®èi t­îng. 3.3.3. Chi phÝ sö dông thuèc. B¶ng 3.17: Chi phÝ sö dông thuèc theo tõng ®èi t­îng. PhÇn 4. kÕt luËn vµ ®Ò xuÊt 4.1. KÕt luËn. 4.1.1. T×nh h×nh sö dông thuèc: ViÖc lùa chän thuèc cho hÇu hÕt bÖnh nh©n ®Òu tu©n thñ theo ph¸c ®å ®iÒu trÞ. KÕt qu¶ nghiªn cøu cña chóng t«i cho thÊy: - Ph¸c ®å ®iÒu trÞ §BP: 4 nhãm thuèc, kh¸ng sinh vµ gi·n phÕ qu¶n lµ100%, corticoid lµ 81,92%, long ®êm lµ 83,05%. - Phèi hîp c¸c nhãm thuèc: ®a sè BN ®­îc chØ ®Þnh kÕt hîp c¶ 4 nhãm thuèc víi 118 BN (66,67%). Phèi hîp 3 nhãm thuèc lµ 56 BN (31,64%). - Thuèc kh¸ng sinh: 100% BN ®­îc chØ ®Þnh, gåm 4 nhãm víi 19 lo¹i thuèc vµ 33 biÖt d­îc. - Thuèc gi·n phÕ qu¶n: 100% BN ®­îc chØ ®Þnh gåm 6 lo¹i thuèc víi 10 biÖt d­îc. - Thuèc corticoid: cã 81,92% BN sö dông víi 6 lo¹i thuèc, 7 biÖt d­îc. - Thuèc long ®êm : chØ dïng 1 thuèc acetylcystein víi 3 biÖt d­îc, ®­îc chØ ®Þnh cho 147 BN (83,05%). 4.1.2. KÕt qu¶ ®iÒu trÞ vµ chi phÝ: * KÕt qu¶ ®iÒu trÞ: - Tèt (65,54%), trung b×nh (20,34%), kÐm (14,12%). - Kết quả điều trị của QCSvà D cao hơn so với BHYT. - Ngµy ®iÒu trÞ trung b×nh: 12,74 ± 5,80. - Ngày điều trị trung bình của D ngắn hơn so với QCS và BHYT. - Thêi gian trung b×nh hÕt §BP: 10,62 ± 4,91. * Chi phÝ sö dông thuèc: Sè tiÒn sö dông thuèc ®iÒu trÞ trung b×nh cña D cao h¬n so víi QCS vµ BHYT. 4.2. §Ò xuÊt. - CÇn lµm kh¸ng sinh ®å ®Ó lùa chän thuèc kh¸ng sinh võa cã t¸c dông ®iÒu trÞ tèt §BP, võa cã gi¸ thµnh hîp lý. - ChØ ®Þnh sö dông oxy cÇn ®­îc theo dâi chÆt chÏ, ®Çy ®ñ h¬n.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pptKhảo sát tình hình sử dụng thuốc điều trị đợt bùng phát của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính tại bệnh viện 103 (file ppt).ppt
Luận văn liên quan