Đề tài Một số ý kiến về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp

MỤC LỤC LỜI NÓI ĐẦU PHẦN I NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT. I. CHI PHÍ SẢN XUẤT 1. Khái niệm chi phí sản xuất 2. Phân loại chi phí sản xuất II. GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 1) Khái niệm về giá thành sản phẩm 2) Phân loại giá thành sản phẩm 3)Các phương pháp tính giá thành sản phẩm 4) Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm III. TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM. 1.Đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 2.Trình tự hạch toán chi phí sản xuất IV.PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM: 1.Đối tượng và kỳ tính giá thành 2.Đánh giá sản phẩm sản xuất dở dang 3.Các phương pháp tính giá thành Phần II THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM Ở CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT CÔNG NGHIỆP. I.THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM II. MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT KẾT LUẬN

doc21 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 16/04/2013 | Lượt xem: 1447 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề tài Một số ý kiến về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Lêi nãi ®Çu. §èi víi c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt c«ng nghiÖp , qu¶n lý vµ kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ®ãng mét vai trß quan träng trong viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt vµ kinh doanh cña doanh nghiÖp . NÕu c«ng t¸c kÕ to¸n ®­îc tæ chøc ,thùc hiÖn theo ®óng ph­¬ng ph¸p khoa häc vµ phï hîp víi t×nh h×nh , ®Æc ®iÓm doanh nghiÖp th× sÏ gãp phÇn gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt ,n©ng cao søc c¹nh tranh , t¹o ®éng lùc cho doanh nghiÖp tham gia c¸c thÞ tr­êng míi ®ång thêi gióp doanh nghiÖp ph¸t hiÖn ®­îc nh÷ng nh­îc ®iÓm ®Ó kh¾c phôc ,­u ®iÓm ®Ó ph¸t huy trong qu¸ tr×nh kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm .HiÖn nay ,do ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn ,c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp míi ra ®êi cïng víi c¸c hiÖn t­îng kinh tÕ míi ph¸t sinh ®ßi hái kÕ to¸n nãi chung vµ c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm nãi riªng ph¶i cã nh÷ng sù ®æi míi vµ hoµn thiÖn ®Ó ®¸p øng víi nh÷ng thay ®æi ®ã.Trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt c«ng nghiÖp th× yªu cÇu ®æi míi vµ hoµn thiÖn nµy cµng cÊp b¸ch do lµ ngµnh t¹o nh÷ng s¶n phÈm rÊt cÇn thiÕt cho nÒn kinh tÕ trong qu¸ tr×nh CNH_H§H ®Êt n­íc .V× thÕ ,qua kho¸ häc båi d­ìng kÕ to¸n tr­ëng do Héi khoa häc kinh tÕ phèi hîp víi Khoa Ng©n hµng –Tµi chÝnh Tr­êng §HKTQD Hµ Néi tæ chøc vµ d­íi sù h­íng dÉn trùc tiÕp cña TiÕn sÜ NguyÔn ViÕt TiÕn , Em ®· m¹nh d¹n chän ®Ò tµi: Mét sè ý kiÕn vÒ kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt c«ng nghiÖp . Néi dung cña ®Ò tµi gåm: PhÇn I: Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ chi phÝ s¸n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt c«ng nghiÖp. PhÇn II: Thùc tr¹ng vµ mét sè ý kiÕn ®Ò xuÊt nh»m hoµn thiÖn qu¸ tr×nh tæ chøc kÕ to¸n, tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ë c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt c«ng nghiÖp. V× thêi gian nghiªn cøu vµ kh¶ n¨ng tæ chøc ®Ò tµi cßn h¹n chÕ cho nªn trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®Ò tµi kh«ng thÓ kh«ng gÆp sai sãt ,Em rÊt mong thÇy gãp ý ®Ó tù bæ sung,n©ng cao tr×nh ®é ®¸p øng víi yªu cÇu c«ng viÖc trong t­¬ng lai. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n! PhÇn I Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt. I. Chi phÝ s¶n xuÊt: 1. Kh¸i niÖm chi phÝ s¶n xuÊt : Chi phÝ s¶n xuÊt trong doanh nghiÖp lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé hao phÝ lao ®éng vËt ho¸ vµ hao phÝ lao ®éng sèng thùc tÕ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt_kinh doanh cña mét doanh nghiÖp ë trong mét thêi k× nhÊt ®Þnh . §Ó tiÕn hµnh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh c¸c doanh nghiÖp cÇn ph¶i cã ®Çy ®ñ c¸c yÕu tè c¬ b¶n ®ã lµ: lao ®éng, t­ liÖu lao ®éng vµ ®èi t­îng lao ®éng. C¸c chi phÝ mµ doanh nghiÖp chi ra cÊu thµnh nªn gi¸ trÞ cña s¶n phÇm ®Ó ®¸p øng nhu cÇu tiªu dïng cña x· héi. Gi¸ trÞ cña s¶n phÈm bao gåm 3 bé phËn lµ: C+V+M Trong ®ã : - C : Lµ toµn bé gi¸ trÞ t­ liÖu s¶n xuÊt ®· tiªu hao trong qu¸ tr×nh t¹o ra s¶n phÈm nh­: KhÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh, chi phÝ nguyªn liÖu, c«ng cô, dông cô, n¨ng l­îng. Bé phËn nµy ®­îc gäi lµ hao phÝ lao ®éng qu¸ khø. - V : Lµ chi phÝ tiÒn l­¬ng, tiÒn c«ng tr¶ cho ng­êi lao ®éng tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt t¹o ra s¶n phÈm dÞch vô . Bé phËn nµy ®­îc gäi lµ hao phÝ lao ®éng sèng cÇn thiÕt. - M : Lµ gi¸ trÞ míi do lao ®éng sèng t¹o ra trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng t¹o ra gi¸ trÞ s¶n phÈm. C¸c doanh nghiÖp ®Ó t¹o ra s¶n phÈm th× doanh nghiÖp ph¶i bá ra 2 bé phËn chi phÝ lµ C vµ V ®ã lµ chi phÝ s¶n xuÊt mµ doanh nghiÖp ph¶i bá ra ®Ó t¹o ra s¶n phÈm. Nh­ vËy trong ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ hµng ho¸ th× biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña nh÷ng hao phÝ lao ®éng vËt ho¸ vµ lao ®éng sèng cÇn thiÕt cña doanh nghiÖp ph¶i chi ra trong mét kú ®Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt ®­îc gäi lµ chi phÝ s¶n xuÊt. 2. Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt : Chi phÝ s¶n xuÊt ë c¸c doanh nghiÖp bao gåm nhiÒu lo¹i. Tuú theo viÖc xem xÐt chi phÝ ë c¸c gãc ®é kh¸c nhau vµ môc ®Ých qu¶n lý chi phÝ mµ chóng ta lùa chän tiªu thøc ph©n lo¹i chi phÝ cho phï hîp. Sau ®©y lµ mét sè c¸ch ph©n lo¹i chi phÝ chñ yÕu: a)Ph©n lo¹i theo lÜnh vùc ho¹t ®éng kinh doanh * Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh : Gåm chi phÝ liªn quan ®Õn ho¹t ®éng s¶n xuÊt tiªu thô vµ qu¶n lý hµnh chÝnh. * Chi phÝ ho¹t ®éng tµi chÝnh: Gåm chi phÝ liªn quan ®Õn ho¹t ®éng vÒ vèn vµ ®Çu t­ tµi chÝnh * Chi phÝ bÊt th­êng: Gåm chi phÝ ngoµi dù kiÕn cã thÓ do chñ quan hay kh¸ch quan mang l¹i. C¸ch ph©n lo¹i nµy gióp cho viÖc ph©n ®Þnh chi phÝ ®­îc chÝnh x¸c phôc vô cho viÖc ph©n tÝch gi¸ thµnh x¸c ®Þnh chi phÝ vµ kÕt qu¶ cña tõng lo¹i ho¹t ®éng kinh doanh. b)Ph©n lo¹i theo néi dung,tÝnh chÊt kinh tÕ cña chi phÝ Ph©n lo¹i chi phÝ theo c¸ch nµy, chi phÝ ®­îc chia thµnh c¸c lo¹i sau *chi phÝ nguyªn vËt liÖu *chi phÝ tiÒn l­¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l­¬ng *chi phÝ c«ng cô dông cô *chi phÝ nhiªn liÖu ®éng lùc *chi phÝ khÊu hao ta× s¶n cè ®Þnh *chi phÝ dÞch vô mua ngoµi (®iÖn ,n­íc ,®iÖn tho¹i) *c¸c chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn c) Ph©n theo kho¶n môc gi¸ thµnh cã thÓ chia thµnh 3 kho¶n * Chi phÝ nguyªn liÖu trùc tiÕp: Ph¶n ¸nh toµn bé chi phÝ vÒ nguyªn liÖu chÝnh, phô...tham gia trùc tiÕp vµo s¶n xuÊt chÕ t¹o s¶n phÈm hay thùc hiÖn lao vô, dÞch vô. * Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp: gåm tiÒn l­¬ng, phô cÊp vµ c¸c kho¶n trÝch theo l­¬ng cho c¸c quü b¶o hiÓm x· héi , b¶o hiÓm y tÕ, kinh phÝ c«ng ®oµn theo tû lÖ . * Chi phÝ s¶n xuÊt chung : lµ nh÷ng chi phÝ ph¸t sinh trong ph¹m vi ph©n x­ëng s¶n xuÊt (trõ chi phÝ vËt liÖu vµ nh©n c«ng trùc tiÕp) ®Ó s¶n xuÊt ra s¶n phÈm hoÆc thùc hiÖn nh÷ng lao vô, dÞch vô. d) Ph©n lo¹i theo quan hÖ cña chi phÝ víi khèi l­îng c«ng viÖc s¶n phÈm hoµn thµnh * Chi phÝ bÊt biÕn : lµ nh÷ng chi phÝ kh«ng thay ®æi vÒ tæng sè khi khèi l­îng s¶n phÈm s¶n xuÊt ra thay ®æi trong mét ph¹m vi nhÊt ®Þnh nµo ®ã. VÝ dô : Chi phÝ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh theo ph­ong ph¸p khÊu hao theo thêi gian( khÊu hao ®­êng th¼ng), tiÒn l­¬ng bé m¸y gi¸n tiÕp, tiÒn thuª nhµ x­ëng, m¸y mãc, thiÕt bÞ, kho tµng... Trong ph¹m vi cho phÐp, khèi l­îng s¶n phÈm s¶n xuÊt ra t¨ng lªn th× tæng chi phÝ bÊt biÕn lµ kh«ng ®æi nh­ng chi phÝ bÊt biÕn tÝnh cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm sÏ gi¶m ®i. * Chi phÝ kh¶ biÕn : lµ c¸c kho¶n chi phÝ thay ®æi cïng víi sù thay ®æi cña khèi l­îng s¶n phÈm s¶n xuÊt ra. Nh÷ng chi phÝ thuéc vÒ chi phÝ kh¶ biÕn th­êng lµ chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp kh¸c. Chi phÝ kh¶ biÕn t¨ng vÒ tæng sè khi khèi l­îng s¶n phÈm s¶n xu©t t¨ng lªn nh­ng chi phÝ cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm th× gÇn nh­ kh«ng ®æi. * Chi phÝ hçn hîp : lµ chi phÝ bao gåm c¶ yÕu tè cña chi phÝ kh¶ biÕn vµ chi phÝ bÊt biÕn trong mét giíi h¹n th× nã lµ bÊt biÕn ,v­ît giíi h¹n th× nã lµ kh¶ biÕn. VÝ dô : chi phÝ söa ch÷a th­êng xuyªn TSC§, chi phÝ ®Þªn tho¹i, FAX.... II. Gi¸ thµnh s¶n phÈm : 1) Kh¸i niÖm vÒ gi¸ thµnh s¶n phÈm : Gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña hao phÝ lao ®éng vËt ho¸ vµ hao phÝ lao ®éng sèng cã liªn quan ®Õn khèi l­îng s¶n phÈm ®· hoµn thµnh. 2) Ph©n lo¹i gi¸ thµnh : * XÐt vÒ mÆt h¹ch to¸n vµ theo qu¸ tr×nh kinh doanh cña doanh nghiÖp th× gi¸ thµnh s¶n phÈm cã 2 lo¹i : - Gi¸ thµnh s¶n xuÊt thùc tÕ s¶n phÈm : ph¶n ¸nh tÊt c¶ c¸c chi phÝ ph¸t sinh liªn quan ®Õn viÖc s¶n xuÊt s¶n phÈm trong ph¹m vi ph©n x­ëng s¶n xuÊt. Chi phÝ s¶n xuÊt dë dang ®Çu kú ( D§K) Chi phÝ s¶n xuÊt trong kú ( C ) Chi phÝ s¶n xuÊt dë dang cuèi kú (DCK ) Gi¸ thµnh s¶n xuÊt thùc tÕ cña s¶n phÈm ( ZTT ) = + + - Gi¸ thµnh toµn bé cña s¶n phÈm ( tiªu thô ) : ph¶n ¸nh toµn bé chi phÝ ph¸t sinh liªn quan ®Õn viÖc s¶n xuÊt, tiªu thô s¶n phÈm. Gi¸ thµnh toµn bé s¶n phÈm Chi phÝ b¸n hµng Chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp Gi¸ thµnh s¶n xuÊt = + + * XÐt theo nguån sè liÖu tÝnh gi¸ thµnh ,thêi ®iÓm tÝnh gi¸ thµnh vµ ý nghÜa cña gi¸ thµnh th× cã thÓ chia gi¸ thµnh s¶n xuÊt thµnh 3 lo¹i : - GÝa thµnh kÕ ho¹ch : lµ lo¹i gi¸ thµnh do bé phËn kÕ ho¹ch tÝnh trªn c¬ së s¶n l­îng s¶nxuÊt kÕ ho¹ch vµ chi phÝ s¶n xuÊt kÕ ho¹ch trøoc khi b­íc vµo k× s¶n xuÊt.GÝa thµnh kÕ ho¹ch cã ý nghÜa gióp cho viÖc kiÓm tra ,ph©n tÝch ,®¸nh gi¸ tÝnh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch gi¸ thµnh. - Gi¸ thµnh ®Þnh møc : lµ gi¸ thµnh còng do bé phËn kÕ ho¹ch tÝnh tr­íc khi b­íc vµok× s¶n xuÊt trªn c¬ së c¸c ®Þnh møc chi phÝ.GÝa thµnh ®Þnh møc chØ tÝnh cho tõng ®¬n vÞ s¶n phÈm ,cã ý nghÜa cho viÖc kiÓm tra ,ph©n tÝch t×nh h×nh thùc hiÖn c¸c ®Þnh møc chi phÝ .®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt t«n träng c¸c ®Þnh møc kinh tÕ_kÜ thuËt cña c¸c yÕu tè trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt gãp phÇn ®¶m b¶o chÊt l­îng s¶n phÈm. Gi¸ thµnh thùc tÕ : lµ gi¸ thµnh do bé phËn kÕ to¸n tÝnh trªn c¬ së chi phÝ s¶n xuÊt thùc tÕ vµ s¶n l­îng s¶n xuÊt thùc tÕ. 3.C¸c ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm :(sÏ ®Ò cËp trong môc tíi) 4) Mèi quan hÖ gi÷a chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm : Chi phÝ s¶n xuÊt ph¶n ¸nh mÆt hao phÝ s¶n xuÊt, cßn gi¸ thµnh s¶n phÈm ph¶n ¸nh mÆt kÕt qu¶ cña s¶n xuÊt. Gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn toµn bé c¸c kho¶n chi phÝ mµ doanh nghiÖp bá ra bÊt kÓ ë kú nµo nh­ng cã liªn quan ®Õn khèi l­îng c«ng viÖc, s¶n phÈm ®· hoµn thµnh trong kú. Chi phÝ s¶n xuÊt lu«n g¾n liÒn víi mét thêi kú nhÊt ®Þnh, cßn gi¸ thµnh s¶n phÈm g¾n liÒn víi mét lo¹i s¶n phÈm, c«ng viÖc cô thÓ. Chi phÝ s¶n xuÊt kh«ng chØ liªn ®Õn nh÷ng chi phÝ cho s¶n phÈm ®· hoµn thµnh mµ cßn liªn quan ®Õn chi phÝ cho s¶n phÈm ®ang cßn dë dang cuèi kú ( chi phÝ chuyÓn sang kú sau ). Gi¸ thµnh s¶n phÈm chØ bao gåm mét phÇn chi phÝ thùc tÕ ®· ph¸t sinh hoÆc mét phÇn chi phÝ sÏ ph¸t sinh ë kú sau nh­ng ®· ®­îc ghi nhËn lµ chi phÝ cña kú nµy vµ mét phÇn chi phÝ cña kú tr­íc chuyÓn sang. Chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thÇnh s¶n phÈm do nhiÒu yÕu tè cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cÊu t¹o nªn nh­ng mçi yÕu tè ®ã t¸c ®éng ®Õn qu¸ tr×nh s¶n xuÊt l¹i kh¸c nhau, do ®ã chóng cã yªu cÇu vµ biÖn ph¸p qu¶n lý kh¸c nhau. Bëi vËy, viÖc ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ c¬ së tiÕn hµnh c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý chi phÝ cã hiÖu qu¶, v¹ch râ nh©n tè cô thÓ lµm t¨ng, gi¶m g¸i thµnh vµ lµ c¬ së ®Çu tiªn cho h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm. III. Tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. 1>§èi t­îng kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm: a>§èi t­îng kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt : Chi phÝ s¶n xuÊt trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt c«ng nghiÖp bao gåm nhiÒu lo¹i víi néi dung kinh tÕ kh¸c nhau, ph¸t sinh ë c¸c ®Þa ®iÓm kh¸c nhau. Môc ®Ých cña viÖc bá chi phÝ lµ viÖc t¹o ra c¸c s¶n phÈm vµ lao vô. Nh÷ng s¶n phÈm lao vô cña doanh nghiÖp ®­îc s¶n xuÊt, chÕ t¹o thùc hiÖn ë c¸c ph©n x­ëng bé phËn kh¸c nhau theo quy tr×nh c«ng nghÖ cña doanh nghiÖp, do ®ã c¸c chi phÝ ph¸t sinh cÇn ®­îc tËp hîp theo yÕu tè, kho¶n môc chi phÝ theo nh÷ng ph¹m vi giíi h¹n nhÊt ®Þnh ®Ó phôc vô cho c«ng t¸c tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. Nh­ vËy viÖc x¸c ®Þnh ®èi t­îng kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt thùc chÊt lµ viÖc x¸c ®Þnh nh÷ng ph¹m vi giíi h¹n mµ chi phÝ s¶n xuÊt cÇn tËp hîp . ViÖc x¸c ®Þnh ®èi t­îng kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt cÇn ph¶i dùa trªn c¸c c¨n cø c¬ b¶n sau: - TÝnh chÊt s¶n xuÊt vµ quy tr×nh c«ng nghÖ . - §Æc ®iÓm vµ c¬ cÊu tæ chøc s¶n xuÊt trong doanh nghiÖp. - Yªu cÇu vµ tr×nh ®é qu¶n lý doanh nghiÖp. Dùa vµo nh÷ng c¨n cø trªn, ®èi t­îng kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt cã thÓ lµ: - Tõng bé phËn, ph©n x­ëng, tæ ®éi s¶n xuÊt hoÆc toµn doanh nghiÖp. - Tõng giai ®o¹n c«ng nghÖ hoÆc toµn bé quy tr×nh c«ng nghÖ. - Tõng s¶n phÈm, tõng ®¬n ®Æt hµng, tõng h¹ng môc c«ng tr×nh. - Tõng bé phËn chi tiÕt s¶n phÈm. - Tõng nhãm s¶n phÈm. NÕu yªu cÇu qu¶n lý ngµy cµng cao, tr×nh ®é vµ kh¶ n¨ng qu¶n lý cña nh©n viªn qu¶n lý cµng tèt th× ®èi t­îng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt cµng chi tiÕt. Xu h­íng hiÖn nay lµ ®èi t­îng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt ngµy cµng chi tiÕt. b> §èi t­îng tÝnh gi¸ thµnh: §èi t­îng tÝnh gi¸ thµnh lµ c¸c lo¹i s¶n phÈm, c«ng viÖc lao vô do doanh nghiÖp s¶n xuÊt ra cÇn ph¶i tÝnh tæng gi¸ thµnh vµ gi¸ thµnh ®¬n vÞ. X¸c ®Þnh ®èi t­îng tÝnh gi¸ thµnh lµ c«ng viÖc cÇn thiÕt ®Çu tiªn trong qu¸ tr×nh tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm cña kÕ to¸n. Bé phËn kÕ to¸n gi¸ thµnh ph¶i c¨n cø vµo ®Æc ®IÓm s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp, c¸c lo¹i s¶n phÈm, lao vô mµ doanh nghiÖp ®· s¶n xuÊt ra vµ tÝnh chÊt s¶n xuÊt cña chóng ®Ó x¸c ®Þnh ®èi t­îng tÝnh gi¸ thµnh cho thÝch hîp. 2>Tr×nh tù h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt : 2.1. Theo ph­¬ng ph¸p kª khai th­êng xuyªn: a>KÕ to¸n chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp: * Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp ®­îc ph¶n ¸nh trªn TK 621( TK 621kh«ng cã sè d­). C¸c doanh nghiÖp khi vËn dông TK 621 ph¶i më chi tiÕt theo tõng ®èi t­îng tËp hîp chi phÝ. * Quy tr×nh h¹ch to¸n nh­ sau: - Khi xuÊt kho NVL sö dông s¶n xuÊt s¶n phÈm : Nî TK 621 Cã TK 152 -Mua NVL ®­a th¼ng vµo bé phËn s¶n xuÊt(kh«ng qua nhËp kho) + Sö dông s¶n xuÊt s¶n phÈm chÞu VAT theo ph­¬ng ph¸p khÊu trõ thuÕ: Nî TK 621 Nî TK 133 Cã TK 111, 112, 141, 331 + Sö dông s¶n xuÊt s¶n phÈm chÞu VAT theo ph­¬ng ph¸p trùc tiÕp hoÆc kh«ng thuéc ®èi t­îng chÞu VAT: Nî TK 621 Cã TK 111, 112, 141, 331 - Tr­êng hîp cã NVL kh«ng dïng hÕt tr¶ l¹i nhËp kho : Nî TK 154 Cã TK 621 - Cuèi kú kÕ to¸n kÕt chuyÓn chi phÝ NVL sang TK 154 ®Ó tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm Nî TK 154 Cã TK 621 b> KÕ to¸n chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp: * §­îc ph¶n ¸nh trªnTK 622( TK 622 kh«ng cã sè d­). C¸c doanh nghiÖp khi vËn dông TK 622 ph¶i më chi tiÕt cho tõng ®èi t­îng tËp hîp chi phÝ. * Quy tr×nh h¹ch to¸n nh­ sau: - Khi tÝnh tiÒn l­¬ng ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt : Nî TK 622 Cã TK 334 - Khi tÝnh trÝch c¸c kho¶n l­¬ng ghi vµo qu¶n lý s¶n xuÊt kinh phÝ c«nh ®oµn, b¶o hiÓm x· héi , b¶o hiÓm y tÕ. Nî TK 622 19% l­¬ng. Cã TK 338(2), 338(3), 338(4) 19% l­¬ng. * Cuèi kú kÕt chuyÓn chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp sang TK 154 ®Ó tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm: Nî TK 154 Cã TK 622 - TrÝch tr­íc tiÒn l­¬ng nghØ phÐp cña c«ng nh©n s¶n xuÊt: Nî TK 622 Cã TK 335 c> KÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt chung: * §­îc ph¶n ¸nh trªn TK 627 TK 627 cã 6 tµi kho¶n cÊp 2: - TK 627(1) Chi phÝ nh©n viªn ph©n x­ëng - TK 627(2) Chi phÝ vËt liÖu - TK 627(3) Chi phÝ dông cô s¶n xuÊt - TK 627(4) Chi phÝ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh - TK 627(5) Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi - TK 627(6) Chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c Nh÷ng chi phÝ nµy khi ph¸t sinh ch­a thÓ tËp hîp cho tõng ®èi t­îng mµ ph¶i tËp hîp vµo TK 627 sau ®ã míi ph©n bæ. * Qu¸ tr×nh h¹ch to¸n nh­ sau: Khi ph¸t sinh c¸c kho¶n chi phÝ thuéc néi dung ph¹m vi chi phÝ s¶n xuÊt chung, kÕ to¸n ghi vµo bªn Nî TK 627 tuú theo tõng kho¶n chi phÝ mµ ghi cho c¸c tµi kho¶n liªn quan. - TÝnh tiÒn l­¬ng ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n viªn qu¶n lý ph©n x­ëng( qu¶n ®èc ph©n x­ëng, thèng kª, b¶o vÖ ph©n x­ëng) Nî TK 627 Cã TK 334 - TÝnh trÝch c¸c kho¶n theo l­¬ng ghi vµo chi phÝ s¶n xuÊt chung: Nî TK 627 19% l­¬ng. Cã TK 338(2), 338(3), 338(4) 19% l­¬ng. - Khi xuÊt vËt liÖu sö dông phôc vô cho s¶n xuÊt chung ë ph©n x­ëng Nî TK 627 Cã TK 152,153 - Khi xuÊt c«ng cô dông cô sö dông phôc vô cho s¶n xuÊt: + Lo¹i ph©n bæ 1 lÇn: Nî TK 627 Cã TK 153 + Lo¹i ph©n bæ nhiÒu lÇn - Nî TK 142 Cã TK 153 -Nî TK 627 Cã TK 142 - Khi tÝnh khÊu hao TSC§ sö dông phôc vô cho ph©n x­ëng trùc tiÕp s¶n xuÊt: Nî TK 627 Cã TK 214 - Söa ch÷a TSC§ - Söa ch÷a nhá( th­êng xuyªn ) ghi vµo TK 627 - TÝnh trÝch tr­íc chi phÝ söa ch÷a lín TSC§ Nî TK 627 Cã TK335 + Söa ch÷a lín khi ph¸t sinh ghi vµo TK 142 – PhÇn trÝch tr­íc ghi vµo TK 335. - Khi cã c¸c kho¶n chi phÝ dÞch vô mua ngoµi phôc vô trùc tiÕp cho s¶n xuÊt: + S¶n xuÊt s¶n phÈm chÞu VAT theo ph­¬ng ph¸p khÊu trõ thuÕ: Nî TK 627 Nî TK 133 Cã TK 111, 112, 141, 331 + Phôc vô s¶n xuÊt s¶n phÈm chÞu VAT theo ph­¬ng ph¸p trùc tiÕp hoÆc kh«ng thuéc ®èi t­îng chÞu VAT: Nî TK 627 Cã TK 111, 112 ,141 ,331 - §èi víi c¸c doanh nghiÖp ph¶i nép thuÕ tµi nguyªn vµ c¸c kho¶n lÖ phÝ, trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt: Nî TK 627 Cã TK 333 * Cuèi kú ph©n bæ vµ kÕt chuyÓn chi phÝ s¶n xuÊt chung cho c¸c ®èi t­îng cã liªn quan: -chi phÝ s¶n xuÊt chung ph©n bæ cho tõng ®èi t­îng: = tiªu thøc ph©n bæ tõng ®èi t­îng*chiphÝ s¶n xuÊt chung tæng tiªu thøc ph©n bæ theo chÕ ®é kÕ to¸n hiÖn hµnh ,tiªu thøc ph©n bæ lµchi phÝ nghuyªn vËt liÖu trùc tiÕp hoÆc chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp Nî TK 154 Cã TK 627 d> Tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ kÕt chuyÓn gi¸ thµnh s¶n phÈm theo ph­¬ng ph¸p KKTX: ViÖc tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh thùc tÕ cña s¶n phÈm ®É xuÊt ®­îc thùc hiÖn trªn TK 154( chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang). * Cuèi kú h¹ch to¸n tæng hîp c¸c chi phÝ s¶n xuÊt thùc tÕ ph¸t sinh trong th¸ng: Nî TK 154 Cã TK 621 Cã TK 622 Cã TK 627 * Khi tÝnh gi¸ thµnh thùc tÕ cña s¶n phÈm ®· s¶n xuÊt : - NÕu ®­a vµo nhËp kho thµnh phÈm : Nî TK 155 Cã TK 154 - NÕu giao b¸n cho ng­êi mua t¹i ph©n x­ëng s¶n xuÊt: Nî TK 632 Cã TK 154 - NÕu chuyÓn th¼ng cho ng­êi mua hoÆc c¬ së nhËn ®¹i lý: Nî TK 157 Cã TK 154 * s¬ ®å kÕt chuyÓn ` ( Ph­¬ng ph¸p kª khai th­êng xuyªn ) KÕt chuyÓn chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp PhÕ liÖu thu håi do s¶n phÈm bÞ háng TK 621 TK 154 TK 152 Båi th­êng ph¶i thu do s¶n xuÊt háng KÕt chuyÓn chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp TK 622 TK 138 TK 627 ` TK 155 KÕt chuyÓn chi phÝ s¶n xuÊt chung Gi¸ thµnh s¶n phÈm nhËp kho Gi¸ thµnh phÈm b¸n kh«ng qua kho TK 632 Gi¸ thµnh phÈm göi b¸n TK 154 TK 157 2.2.KÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt theo ph­¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú(KK§K): a> KÕ to¸n chi phÝ NVL trùc tiÕp: * Cuèi kú sau khi kiÓm kª, x¸c ®Þnh vµ kÕt chuyÓn trÞ gi¸ NVL cßn l¹i cuèi kú kÕ to¸n tÝnh vµ h¹ch to¸n trÞ gi¸ NVL xuÊt dïng cho s¶n xuÊt trong kú: Nî TK 621 Cã TK 611 * KÕt chuyÓn chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp sang TK 631 ®Ó tÝnh gi¸ thµnh thùc tÕ cña s¶n phÈm: Nî TK 631 Cã TK 621 b> KÕ to¸n chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp: *TËp hîp chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp:t­¬ng tù kª khai th­êng xuyªn *Cuèi k× kÕt chuyÓn chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp sang TK631 ®Ó tÝnh gi¸ thµnh thùc tÕ cña s¶n phÈm: Nî TK 631 cã TK 622 c> KÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt chung: * tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt chung :t­¬ng tù kª khai th­êng xuyªn * Cuèi kú kÕt chuyÓn chi phÝ s¶n xuÊt chung sang TK 631 ®Ó tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm Nî TK 631 Cã TK 627 d> Tæng hîp chi phÝ vµ kÕt chuyÓn s¶n phÈm ®· s¶n xuÊt Theo ph­¬ng ph¸p KK§K viÖc tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh tæng gi¸ trÞ thùc tÕ cña s¶n phÈm ®· s¶n xuÊt ®­îc thùc hiÖn trªnTK631. C¸c doanh nghiÖp vËn dông TK 631 ph¶i më chi tiÕt cho tõng ®èi t­îng tËp hîp chi phÝ. *§Çu k× ,kÕt chuyÓn chi phÝ s¶n xuÊt dë dang : Nî TK631 Cã TK 154 *Cuèi kú, tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt ph¸t sinh trong kú: Nî TK 631 Cã TK 621 Cã TK 622 Cã TK 627 *KiÓm kª ,®¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang ,tÝnh vµ kÕt chuyÓn chi phÝ s¶n xuÊt dë dang cuèi k× : Nî TK 154 Cã TK 631 *TÝnh vµ kÕt chuyÓn gi¸ thµnh thùc tÕ cña thµnh phÈm ®· s¶n xuÊt trong k×: Nî TK 632 Cã TK 631 * s¬ ®å kÕt chuyÓn ` ( Ph­¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú ) KÕt chuyÓn chi phÝ s¶n phÈm dë dang cuèi kú KÕt chuyÓn chi phÝ s¶n phÈm dë dang ®Çu kú TK 154 TK 631 TK 154 PhÕ liÖu + thu håi Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp TK 621 TK 611 ` TiÒn båi th­êng ph¶i thu vÒ s¶n phÈm háng Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp TK 622 TK 138 Gi¸ thµnh s¶n xuÊt cña s¶n phÈm hoµn thµnh trong kú TK 627 TK 632 Chi phÝ s¶n xuÊt chung IV.Ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm: 1.§èi t­îng vµ kú tÝnh gi¸ thµnh: * §èi t­îng tÝnh gi¸ thµnh cã thÓ lµ s¶n phÈm, c«ng viÖc, ®¬n ®Æt hµng ®· hoµn thµnh . ViÖc x¸c ®Þnh ®èi t­îng tÝnh gi¸ thµnh ph¶i c¨n cø vµo ®Æc ®iÓm quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt, tÝnh chÊt cña s¶n phÈm, tr×nh ®é vµ yªu cÇu qu¶n lý cña doanh nghiÖp. * Kú tÝnh gi¸ thµnh lµ thêi ®iÓm kÕ to¸n tæng hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh, gi¸ thµnh ®¬n vÞ cña s¶n phÈm. Kú tÝnh gi¸ thµnh ®­îc x¸c ®Þnh tuú ®Æc ®iÓm quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt, ®Æc ®iÓm vµ yªu cÇu qu¶n lý. - Tr­êng hîp quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt chÕ biÕn liªn tôc, chu kú s¶n xuÊt s¶n phÈm ng¾n. Kú tÝnh gi¸ thµnh thÝch hîp lµ hµng th¸ng vµ vµo ngµy cuèi th¸ng. Tr­êng hîp s¶n xuÊt ®¬n chiÕc hoÆc hµng lo¹t theo ®¬n ®Æt hµng, s¶n phÈm hoµn thµnh khi kÕt thóc chu kú s¶n xuÊt th× thêi ®iÓm tÝnh gi¸ thµnh thÝch hîp lµ khi hoµn thµnh ®¬n ®Æt hµng. 2. §¸nh gi¸ s¶n phÈm s¶n xuÊt dë dang S¶n phÈm s¶n xuÊt dë dang lµ nh÷ng s¶n phÈm ch­a hoµn thµnh ë thêi ®iÓm tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. ViÖc ®¸nh gi¸ vµ tÝnh chi phÝ s¶n xuÊt dë dang lµ mét vÊn ®Ò quan träng cÇn thiÕt ®¶m b¶o tÝnh ®óng, tÝnh ®ñ, tÝnh chÝnh x¸c gi¸ thµnh thùc tÕ cña s¶n phÈm ®· hoµn thµnh. Chi phÝ s¶n xuÊt dë dang cuèi kú cã thÓ ®­îc ®¸nh gi¸ tÝnh theo mét trong 3 ph­¬ng ph¸p: + Ph­¬ng ph¸p 1: §¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang theo chi phÝ NVL trùc tiÕp hoÆc chi phÝ NVL chÝnh trùc tiÕp. + Ph­¬ng ph¸p 2: Ph­¬ng ph¸p tÝnh chi phÝ s¶n xuÊt dë dang theo s¶n l­îng s¶n phÈm hoµn thµnh t­¬ng ®­¬ng. + Ph­¬ng ph¸p 3: Ph­¬ng ph¸p tÝnh chi phÝ s¶n xuÊt dë dang theo ®Þnh møc. 3. Ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh : §Ó tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm mét c¸ch ®óng ®¾n ®¶m b¶o tÝnh ®óng tÝnh ®ñ, tÝnh chÝnh x¸c gi¸ thµnh thùc tÕ cña s¶n phÈm ®· hoµn thµnh cÇn ph¶i nghiªn cøu ¸p dông tÝnh gi¸ thµnh thÝch hîp. ViÖc ¸p dông ph­¬ng ph¸p nµo lµ tuú thuéc ®Æc ®IÓm quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt s¶n phÈm, tÝnh chÊt cña s¶n phÈm, tr×nh ®é vµ yªu cÇu qu¶n lý phô thuéc vµo ®èi t­îng tËp hîp chi phÝ, ®èi t­îng tÝnh gi¸ thµnh vµ kú tÝnh gi¸ thµnh. a>Ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh trùc tiÕp cßn gäi lµ ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh gi¶n ®¬n. Ph­¬ng ph¸p nµy thÝch hîp víi c¸c doanh nghiÖp cã quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt ®¬n gi¶n , khÐp kÝn, tæ chøc s¶n xuÊt nhiÒu , chu kú s¶n xuÊt ng¾n vµ xen kÏ liªn tôc, ®èi t­îng tËp hîp chi phÝ phï hîp víi ®èi t­îng tÝnh gi¸ thµnh, kú tÝnh gi¸ thµnh phï hîp víi kú b¸o c¸o. Nh­ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ®iÖn, n­íc, b¸nh kÑo, than, quÆng kim lo¹i… Tr­êng hîp cuèi th¸ng cã nhiÒu s¶n phÈm dë dang vµ kh«ng æn ®Þnh, cÇn tæ chøc ®¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang cuèi kú theo ph­¬ng ph¸p thÝch hîp. Trªn c¬ së sè liÖu chi phÝ s¶n xuÊt ®· tËp hîp trong kú vµ chi phÝ cña s¶n phÈm dë dang ®· x¸c ®Þnh , gi¸ thµnh s¶n phÈm hoµn thµnh tÝnh cho tõng kho¶n môc chi phÝ theo c«ng thøc sau: Z = C + D®k- Dck Gi¸ thµnh ®¬n vÞ tÝnh nh­ sau: Z J = Q Trong ®ã : Z : Lµ tæng gi¸ thµnh tõng ®èi t­îng tÝnh gi¸ thµnh J : Lµ gi¸ thµnh ®¬n vÞ tõng ®èi t­îng tÝnh gi¸ thµnh C : Lµ tæng chi phÝ s¶n xuÊt ®· tËp hîp trong kú D ®k vµ D ck: Lµ chi phÝ cña s¶n phÈm dë dang ®Çu vµ cuèi kú S : Lµ s¶n l­îng s¶n phÈm Q : Lµ sè l­îng s¶n phÈm ®· hoµn thµnh Tr­êng hîp cuèi th¸ng kh«ng cã s¶n phÈm dë dang , hoÆc cã nh­ng Ýt vµ æn ®Þnh nªn kh«ng cÇn tÝnh to¸n, th× tæng chi phÝ s¶n xuÊt®· tËp hîp trong kú còng ®ång thêi lµ tæng gi¸ thµnh s¶n phÈm hoµn thµnh. Z = C b>Ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ph©n b­íc cã tÝnh gi¸ thµnh nöa thµnh phÈm: Ph­¬ng ph¸p nµy thÝch hîp víi c¸c doanh nghiÖp cã quy tr×nh c«ng nghÖ chÕ biÕn s¶n phÈm phøc t¹p , Qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm tr¶I qua nhiÒu b­íc chÕ biÕn liªn tiÕp , theo mét quy tr×nh nhÊt ®Þnh, tæ chøc s¶n xuÊt nhiÒu vµ æn ®Þnh, chu ký s¶n xuÊt ng¾n vµ xen kÏ liªn tôc. §èi t­îng tËp hîp chi phÝ lµ quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt cña tõng giai ®o¹n. §èi t­îng tÝnh gi¸ thµnh lµ nöa thµnh phÈm hoµn thµnh ë b­íc cuèi cïng. Theo ph­¬ng ph¸p nµy, kÕ to¸n tÝnh gi¸ thµnh cña nöa thµnh phÈm b­íc tr­íc chuyÓn sang b­íc sau ®Ó tÝnh gi¸ thµnh nöa thµnh phÈm b­íc sau. Cø thÓ tiÕp tôc cho ®Õn khi tÝnh ®­îc gi¸ thµnh thùc tÕ cña thµnh phÈm hoµn thµnh ë b­íc cuèi cïng. Ph­¬ng ph¸p nµy cã thÓ kh¸i qu¸t b»ng c¸c c«ng thøc sau: Z 1 = D ®k1 + C1- D ck1 D ®k1 : Chi phÝ s¶n xuÊt dë dang ®Çu kú trong b­íc 1 D ck1 : chi phÝ s¶n xuÊt dë dang cuèi kú trong b­íc 1 C1 : Chi phÝ ph¸t sinh trong kú. Z1 : Gi¸ thµnh nöa thµnh phÈm b­íc 1 Z2 = Z1 + D ®k2 + C2 – D ck2 Z3 = Z2 + D ®k3 + C3 – D ck3 ........ Z = Z(n) + D®k(n) + C(n) - Dck(n) c> Ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ph©n b­íc kh«ng tÝnh gi¸ thµnh nöa thµnh phÈm: Ph­¬ng ph¸p nµy thÝch hîp víi c¸c doanh nghiÖp cã ®Æc ®iÓm nh­ ë ph­¬ng ph¸p 2 nh­ng theo ph­¬ng ph¸p nµy kÕ to¸n kh«ng tÝnh gi¸ thµnh cña nöa thµnh phÈm ë tõng b­íc trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt mµchØ tÝnh gi¸ thµnh thµnh phÈm s¶n xuÊt hoµn thµnh ë giai ®o¹n s¶n xuÊt cuèi cïng theo tõng kho¶n môc tÝnh gi¸ thµnh. KÕ to¸n c¨n cø vµo sè liÖu, chi phÝ s¶n xuÊt ®· tËp hîp ®­îc trong kú theo tõng giai ®o¹n c«ng nghÖ s¶n xuÊt (tõng ph©n x­ëng, ®éi s¶n xuÊt) ®Ó tÝnh to¸n phÇn chi phÝ s¶n xuÊt cña tõng giai ®o¹n ®ã n»m trong gi¸ thµnh cña thµnh phÈm, chi phÝ s¶n xuÊt tõng giai ®o¹n trong thµnh phÈm tÝnh to¸n ®­îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc sau: §®ki + Ci Czi = x Stp Stp + Sdi Trong ®ã : Czi : Lµ chi phÝ s¶n xuÊt cña giai ®o¹n i trong thµnh phÈm. D®ki : Lµ chi phÝ s¶n xuÊt dë dang giai ®o¹n i ®Çu kú. Ci : Lµ chi phÝ s¶n xuÊt ph¸t sinh ë giai ®o¹n i. Sdi : Lµ sè l­îng s¶n phÈm dë dang cña giai ®o¹n i. Stp : Lµ s¶n l­îng thµnh phÈm ë giai ®o¹n cuèi. Chi phÝ s¶n xuÊt tõng giai ®o¹n trong thµnh phÈm ph¶i kÕt chuyÓn song song tõng kho¶n môc ®Ó tÝnh gi¸ thµnh s¶n xuÊt cña thµnh phÈm theo c«ng thøc : n Ztp = åCzi i=1 d> Ngoµi 3 ph­¬ng ph¸p trªn kÕ to¸n cßn cã thÓ tÝnh gi¸ thµnh thùc tÕ cña s¶n phÈm theo c¸c ph­¬ng ph¸p kh¸c nh­: * Ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh theo ®¬n ®Æt hµng * Ph­¬ng ph¸p lo¹i trõ s¶n phÈm phô * Ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh theo hÖ sè * Ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh theo tØ lÖ e> Sau khi tÝnh ®­îc tæng gi¸ thµnh thùc tÕ cña s¶n phÈm ®· hoµn thµnh kÕ to¸n kÕt chuyÓn: §èi víi doanh nghiÖp kÕ to¸n hµng tån kho theo ph­¬ng ph¸p KKTX *nÕu ®em thµnh phÈm nhËp kho: Nî TK 155 Cã TK 154 *nÕu giao b¸n cho ng­êi mua t¹i ph©n x­ëng: Nî TK 632 Cã TK 154 *nÕu chuyÓn b¸n hoÆc giao cho ®¹i lÝ: Nî TK 157 Cã TK 154 §èi víi doanh nghiÖp kÕ to¸n hµng tån kho theo ph­¬ng ph¸p KK§K *kiÓm kª ,®¸nh gi¸ ,tÝnh vµ kÕt chuyÓn chi phÝ s¶n xuÊt dë dang: Nî TK 154 Cã TK 631 * TÝnh vµ kÕt chuyÓn gi¸ thµnh thùc tÕ cña s¶n phÈm s¶n xuÊt trong k×: Nî TK 632 Cã TK 631 PhÇn II Thùc tr¹ng vµ mét sè ý kiÕn ®Ò xuÊt nh»m hoµn thiÖn kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ë c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt c«ng nghiÖp. I.Thùc tr¹ng c«ng t¸c kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm: Sau 15 n¨m thùc hiÖn c«ng cuéc ®æi míi ,ngµnh s¶n xuÊt c«ng nghiÖp cã nh÷ng b­íc ph¸t triÓn hÕt søc tiÕn bé ,®ãng gãp nhiÒu vµo GDP vµ c«ng cuéc x©y dùng CHXH.§Ó cã ®­îc nh÷ng ®ãng gãp to lín nh­ thÕ ,ngoµi c¸c nguyªn nh©n ë tÇm vÜ m« nh­ ®­êng lèi ph¸t triÓn kinh tÕ cña §¶ng vµ Nhµ n­íc ,chñ tr­¬ng cæ phÇn ho¸ ,®æi míi chÕ ®é kÕ to¸n ,®­a c¸c ®éng lùc kinh tÕ ®Ó khuyÕn khÝch doanh nghiÖp v.v.. cßn cã nh÷ng nguyªn nh©n thuéc vÒ sù cè g¾ng cña doanh nghiÖp nh­ ®æi míi qu¶n lÝ ,ph©n râ tr¸ch nhiÖm vµ quyÒn lîi v.v..vµ c¸c nghiÖp vô cô thÓ trong doanh nghiÖp nh­ c«ng t¸c kÕ to¸n ... C¸c doanh nghiÖp ®Òu nhËn râ trong ®iÒu kiÖn c¹nh tranh ngµy cµng t¨ng vµ ®­îc quyÒn ph¸t huy quyÒn tù chñ kinh doanh ,viÖc phÊn ®Êu gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt ,gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ mét ®iÒu kiÖn hÕt søc quan träng gióp doanh nghiÖp cã thÓ ®øng v÷ng vµ më réng ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh.Do vËy ,c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ®­îc coi träng vµ tõng b­íc ®­îc hoµn thiÖn ,®Æc biÖt lµ viÖc ¸p dông c«ng nghÖ tin häc vµo c«ng t¸c kÕ to¸n ®Ó gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt vµ t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng .Trong suèt qu¸ tr×nh ®æi míi ,chÕ ®é kÕ to¸n ngµy cµng ®­îc hoµn thiÖn vµ gióp cho c¸c doanh nghiÖp cã c¬ së ®Ó ¸p dông c¸c ph­¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt ,tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm kh¸c nhau phï hîp víi ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp ,tõ ®ã cã thÓ ®¸p øng c¸c nguyªn t¾c kÕ to¸n ,thùc hiÖn tèt c¸c chøc n¨ng nhiÖm vô cña kÕ to¸n .ViÖc söa ®æi l¹i hÖ thèng tµi kho¶n gióp cho c¸c doanh nghiÖp x¸c ®Þnh râ mèi liªn hÖ gi÷a c¸c loaÞ chi phÝ ,ph­¬ng ph¸p kÕ to¸n hoµn thiÖn h¬n gióp c«ng t¸c h¹ch to¸n ban ®Çu ®­îc dÔ dµng ,t¹o tiÒn ®Ò cho tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ®­îc ®óng ®¾n ,ph¶n ¸nh ®óng kÕt qu¶ s¶n xuÊt .Trong ®iÒu kiÖn cã nhiÒu lo¹i h×nh doanh nghiÖp s¶n xuÊt c«ng nghiÖp ,chÕ ®é kÕ to¸n ®· gãp phÇn rÊt lín b»ng viÖc më thªm c¸c tµi kho¶n kÕ to¸n ®Æc thï víi tõng lo¹i h×nh ,do ®ã c«ng t¸c qu¶n lÝ kiÓm to¸n ®­îc dÔ dµng gióp cho c¶ nhµ n­íc vµ doanh nghiÖp n¾m v÷ng t×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh h¬n. C«ng t¸c nh©n sù trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt c«ng nghiÖp còng ®­îc tæ chøc tèt h¬n ,víi ®éi ngò kÕ to¸n viªn cã tr×nh ®é ,kinh nghiÖm ,®ñ kh¶ n¨ng lµm chñ c«ng nghÖ hiÖn ®¹i ,thùc hiÖn cã hiÖu qu¶ c¸c nhiÖm vô kÕ to¸n . Tuy nhiªn ,víi t×nh h×nh thùc tÕ hiÖn nay, c«ng t¸c tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm vÉn cã mét sè h¹n chÕ nhÊt ®Þnh mµ c¸c doanh nghiÖp ph¶i cã biÖn ph¸p kh¾c phôc ®ã lµ: *ViÖc x¸c ®Þnh s¶n phÈm dë dang cßn láng lÎo, ch­a thùc sù chó ý ®Õn tÝnh kinh tÕ tøc lµ cã doanh nghiÖp x¸c ®Þnh s¶n phÈm dë dang thÊp dÉn ®Õn l·i sÏ cao nh­ng lµ l·i gi¶,ch­a ph¶n ¸nh ®­îc hiÖu qu¶ kinh doanh kú b¸o c¸o. *ë mét sè doanh nghiÖp , ®èi víi chi phÝ NVL trùc tiÕp cuèi kú, doanh nghiÖp chØ b¸o c¸o kiÓm kª vµ theo dâi tån kho t¹i ph©n x­ëng mµ kh«ng ghi gi¶m chi phÝ ph¸t sinh trong kú lµ kh«ng ®óng, nã sÏ lµm t¨ng chi phÝ NVL dÉn ®Õn lµm t¨ng gi¸ thµnh s¶n phÈm. *Còng ë mét sè doanh nghiÖp,kú tÝnh gi¸ thµnh ch­a ®­îc x¸c ®Þnh mét c¸ch ®óng ®¾n ,do ®ã s¶n phÈm dë dang cã thÓ rÊt lín trong k× nµy nh­ng l¹i rÊt Ýt trong k× kh¸c dÉn ®Õn c«ng t¸c h¹ch to¸n gi¸ thµnh gÆp nhiÒu khã kh¨n .MÆt kh¸c ,cã mét sè doanh nghiÖp xuÊt NVL ra ch­a h¼n ®· dïng ngay thÕ nh­ng vÉn ph¶i h¹ch to¸n vµo TK621 nªn c«ng t¸c theo dâi cßn phøc t¹p *C«ng t¸c trÝch tr­íc tiÒn l­¬ng c«ng nh©n nghØ phÐp t¹i mét sè doanh nghiÖp cßn ch­a cã c¬ s¬ khoa häc . *ChÕ ®é kÕ to¸n vÉn ch­a thùc sù hoµn thiÖn cho nªn viÖc h¹ch to¸n vÉn cã nhiÒu v­íng m¾c ,vÝ dô, trong h¹ch to¸n chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp ,khi cã tæn thÊt mÊt m¸t trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ,viÖc h¹ch to¸n theo chÕ ®é hiÖn hµnh ch­a râ rµng (nªn ch¨ng më TK138 ®Ó h¹ch to¸n ghi gi¶m cho TK621),xö lÝ phÕ liÖu thu håi cßn gÆp nhiÒu v­íng m¾c. *Trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay ,kh¸i niÖm c«ng cô ,dông cô ®· thay ®æi rÊt nhiÒu do sù thay ®æi cña khoa häc c«ng nghÖ t¸c ®éng tíi gi¸ thµnh cña chóng nªn viÖc h¹ch to¸n ph©n bæ hay kh«ng ph©n bæ theo c¸c k× cßn nhiÒu v­íng m¾c. *§èi víi mét sè doanh nghiÖp tr­íc ®©y vµ hiÖn nay vÉn trung thµnh víi viÖc ph©n bæ chi phÝ s¶n xuÊt chung theo tiªu thøc NVL th× nay do khoa häc c«ng nghÖ thay ®æi lµm gi¶m gi¸ NVL ®Çu vµo nh­ng hµm l­îng chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp t¨ng lªn ,do kh«ng cã sù ®Þnh h­íng ®óng ®¾n nªn khiÕn cho viÖc ph©n bæ ch­a hîp lÝ. II. Mét sè ý kiÕn ®Ò xuÊt : Tr­íc thùc tÕ c«ng t¸c kÕ to¸n hiÖn nay ë c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt c«ng nghiÖp ,trªn c¬ së l­îng kiÕn thøc ®· häc thêi gian qua võa qua ,kÕt hîp víi mét sè t×m hiÓu thùc tÕ ,em xin ®­a ra mét sè ®Ò xuÊt sau: *Trªn c¬ së tõng b­íc æn ®Þnh nÒn kinh tÕ, hoµn thiÖn c¬ chÕ qu¶n lý vµ hÖ thèng ph¸p luËt,kinh tÕ vµ tµi chÝnh ,Nhµ n­íc ,Bé tµi chÝnh ph¶i tiÕp tôc ®æi míi vµ hoµn thiÖn hÖ thèng chÕ ®é kÕ to¸n phï hîp víi chñ tr­¬ng ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng theo ®Þnh h­íng X· héi Chñ nghÜa cã sù qu¶n lÝ cña nhµ n­íc vµ thùc hiÖn chÝnh s¸ch kinh tÕ më giao l­u víi c¸c n­íc trªn thÕ giíi. * T¨ng c­êng ,®æi míi tæ chøc vµ n©ng cao n¨ng lùc ho¹t ®éng cña c¸c tæ chøc lµm nhiÖm vô chØ ®¹o thùc hiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n trong nÒn kinh tÕ quèc d©n, nh»m ®¶m b¶o cho c¸c luËt lÖ, c¸c chÕ ®é kÕ to¸n ®­îc thùc thi, ph¸t huy t¸c dông trong thùc tiÔn, thiÕt lËp vµ gi÷ v÷ng trËt tù, kû c­¬ng c«ng t¸c kÕ to¸n. *VÒ mÆt nghiÖp vô cô thÓ ,em xin cã mét sè ®Ò xuÊt sau: -Nh­ ®· tr×nh bµy trong phÇn thùc tr¹ng ,do kh¸i niÖm c«ng cô dông cô ®· cã nhiÒu thay ®æi do sù ph¸t triÓn cña khoa häc c«ng nghÖ tíi gi¸ thµnh cña chóng nªn mét sè doanh nghiÖp lîi dông trong c«ng t¸c ph©n bæ nh»m t×m kiÕm lîi nhuËn bÊt hîp ph¸p ,do ®ã cÇn ®Þnh nghÜa râ rµng kh¸i niÖm nµy vµ cã chØ thÞ h­íng dÉn cô thÓ trong c«ng t¸c ph©n bæ -Tæn thÊt ,mÊt m¸t vµ phÕ liÖu thu håi nªn ch¨ng sö dông tµi kho¶n 152 vµ 138 ®Ó h¹ch to¸n ghi gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt nh­ trong phÇn tr­íc vÏ s¬ ®å em ®· lµm. -ViÖc ph©n bæ chi phÝ söa ch÷a lín tµi s¶n cè ®Þnh th­êng ph©n bæ vµo mét sè k× tiÕp theo nh­ng nÕu chi phÝ nµy lµ lín qu¸ mét tØ lÖ nµo ®ã so víi gi¸ trÞ cßn l¹i cña tµi s¶n th× nªn ch¨ng ph©n bæ theo ph­¬ng ph¸p khÊu hao mµ doanh nghiÖp ®ang ¸p dông cho tµi s¶n ®ã *Tæ chøc bé m¸y c«ng t¸c kÕ to¸n phï hîp víi ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp vµ víi quy m« doanh nghiÖp còng nh­ víi trang bÞ c¬ së vËt chÊt cña doanh nghiÖp ®Ó tiÕt kiÖm chi phÝ ,®Ó ph©n c«ng c«ng t¸c h¹ch to¸n cho c¸c nh©n viªn ®­îc chÝnh x¸c ®¶m b¶o cho tõng nh©n viªn ph¸t huy ®­îc kh¶ n¨ng ,tr×nh ®é chuyªn m«n,hoµn thµnh ®­îc nhiÖm vô ®­îc ph©n c«ng. * C¸c doanh nghiÖp nªn sö dông hÖ thèng vi tÝnh vµ lùa chän phÇn mÒm kÕ to¸n thÝch hîp víi c¶ doanh nghiÖp lÉn c¸c c¬ quan qu¶n lÝ ,kiÓm to¸n ®Ó c«ng t¸c kÕ to¸n ®¬n gi¶n, tiÕt kiÖm nh©n c«ng , hiÖu qu¶ tr¸nh t×nh tr¹ng thuª viÕt phÇn mÒm ®Ó phï hîp víi chÝnh m×nh nh­ng kh«ng phï hîp víi c¸c c¬ quan qu¶n lÝ ,kiÓm to¸n. KÕt luËn Qua viÖc nghiªn cøu ®Ò tµi ,chóng ta thÊy h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt , tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm cã vÞ trÝ quan träng trong viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh. Nã ph¶n ¸nh vµ kiÓm so¸t t×nh h×nh thùc hiÖn c¸c ®Þnh møc hao phÝ lao ®éng, vËt t­, tiÒn vèn v× thÕ nÕu h¹ch to¸n chÝnh x¸c ,®Çy ®ñ vµ cã ph­¬ng ph¸p th× sÏ gióp c¸c cÊp l·nh ®¹o cã thÓ ®­a ra c¸c quyÕt ®Þnh chÝnh x¸c trong s¶n xuÊt kinh doanh .Bëi v× cßn cã mét sè v­íng m¾c ,bÊt cËp vµ h¹n chÕ trong néi dung c«ng t¸c kÕ to¸n nµy nªn em ®· chän ®Ò tµi nµy. Trong ®Ò tµi ,em ®· thùc hiÖn 2 néi dung sau: VÒ mÆt lý luËn:®· tr×nh bµy mét c¸ch kh¸i qu¸t , cã hÖ thèng c¸c vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt. VÒ mÆt thùc tÕ: Trªn c¬ së tiÕp thu t×m hiÓu thùc tÕ c«ng t¸c kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, em ®· ®Ò ra ®­îc mét sè ®Þnh h­íng c¬ b¶n cïng víi mét sè biÖn ph¸p cô thÓ nh»m n©ng cao c«ng t¸c kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm nãi riªng còng nh­ c«ng t¸c kÕ to¸n nãi chung ë c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt c«ng nghiÖp. Trªn ®©y lµ néi dung ®Ò tµi cña em. MÆc dï cã nhiÒu nç lùc trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®Ò tµi nh­ng do thêi gian cßn h¹n hÑp vµ tr×nh ®é, kh¶ n¨ng nghiªn cøu cßn h¹n chÕ, nh÷ng kinh nghiÖm thùc tÕ kh«ng nhiÒu cho nªn trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®Ò tµi cã thÓ gÆp mét sè sai sãt ,rÊt mong ®­îc sù phª b×nh ,gãp ý cña thÇy ®Ó n©ng cao h¬n n÷a vèn kiÕn thøc mµ thÇy ®· d¹y. Môc lôc Lêi nãi ®Çu PhÇn I Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt. I. Chi phÝ s¶n xuÊt 1. Kh¸i niÖm chi phÝ s¶n xuÊt 2. Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt II. Gi¸ thµnh s¶n phÈm 1) Kh¸i niÖm vÒ gi¸ thµnh s¶n phÈm 2) Ph©n lo¹i gi¸ thµnh s¶n phÈm 3)C¸c ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm 4) Mèi quan hÖ gi÷a chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm III. Tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. 1.§èi t­îng kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm 2.Tr×nh tù h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt IV.Ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm: 1.§èi t­îng vµ kú tÝnh gi¸ thµnh 2.§¸nh gi¸ s¶n phÈm s¶n xuÊt dë dang 3.C¸c ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh PhÇn II Thùc tr¹ng vµ mét sè ý kiÕn ®Ò xuÊt nh»m hoµn thiÖn kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ë c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt c«ng nghiÖp. I.Thùc tr¹ng c«ng t¸c kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm II. Mét sè ý kiÕn ®Ò xuÊt KÕt luËn

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docMột số ý kiến về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp.DOC
Luận văn liên quan