Khóa luận Nghiên cứu thành phần hóa học của cây bạch hoa xà

Nội dung báo cáo gồm: - Đặt vấn đề. - tổng quan - nguyên vật liệu và phương pháp nghiên cứu. - Kết quả và bàn luận - Kết luận và kiến nghị. Đặt vấn đề Bạch hoa xà (Plumbago zeylanica L. Họ Đuôi công: Plumbaginaceae). Theo kinh nghiệm, nhân dân sử dụng cây này để chữa các bệnh ngoài da, các vết thương, vết bỏng với tác dụng nổi bật là kháng khuẩn và chống viêm. Theo các tài liệu cây Bạch hoa xà có chứa nhóm quinon trong đó chủ yếu là chất Plumbagin. Để nghiên cứu đầy đủ về thành phần hoá học của cây chúng em tiến hành chọn đề tài: " Nghiên cứu thành phần hoá học của cây Bạch hoa xà" với 2 mục tiêu: - Sơ bộ nghiên cứu thành phần hoá học trong các bộ phận của cây. - Xác định hàm lượng Plumbagin trong các bộ phận khác nhau của cây.

ppt24 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 03/06/2013 | Lượt xem: 2282 | Lượt tải: 4download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Khóa luận Nghiên cứu thành phần hóa học của cây bạch hoa xà, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
NguyÔn tuÊn quang nghiªn cøu thµnh phÇn ho¸ häc cña c©y b¹ch hoa xµ (Plumbago zeylanica L. Plumbaginaceae) Kho¸ luËn tèt nghiÖp d­îc sü ®¹i häc H­íng dÉn khoa häc: TS. TriÖu Duy §iÖt - Khoa D­îc liÖu - Bé m«n DHQS Hµ Néi - 2003 Néi dung b¸o c¸o gåm: - §Æt vÊn ®Ò. - tæng quan - nguyªn vËt liÖu vµ ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu. - KÕt qu¶ vµ bµn luËn - KÕt luËn vµ kiÕn nghÞ. §Æt vÊn ®Ò B¹ch hoa xµ (Plumbago zeylanica L. Hä §u«i c«ng: Plumbaginaceae). Theo kinh nghiÖm, nh©n d©n sö dông c©y nµy ®Ó ch÷a c¸c bÖnh ngoµi da, c¸c vÕt th­¬ng, vÕt báng víi t¸c dông næi bËt lµ kh¸ng khuÈn vµ chèng viªm. Theo c¸c tµi liÖu c©y B¹ch hoa xµ cã chøa nhãm quinon trong ®ã chñ yÕu lµ chÊt Plumbagin. §Ó nghiªn cøu ®Çy ®ñ vÒ thµnh phÇn ho¸ häc cña c©y chóng em tiÕn hµnh chän ®Ò tµi: " Nghiªn cøu thµnh phÇn ho¸ häc cña c©y B¹ch hoa xµ" víi 2 môc tiªu: - S¬ bé nghiªn cøu thµnh phÇn ho¸ häc trong c¸c bé phËn cña c©y. - X¸c ®Þnh hµm l­îng Plumbagin trong c¸c bé phËn kh¸c nhau cña c©y. tæng quan 1.1. VÒ c©y BHX (Plumbago zeylanica L. Plumbaginaceae). - §Æc ®iÓm thùc vËt. H×nh 1.1: C©y B¹ch hoa xµ (Plumbago zeylanica L.) - Ph©n bè, thu h¸i, chÕ biÕn. - Thµnh phÇn ho¸ häc. - C«ng dông cña BHX theo YHCT vµ theo KN d©n gian. *Theo YHCT: BHX cã vÞ cay, tÝnh nãng, cã t¸c dông th«ng kinh ho¹t huyÕt, s¸t khuÈn, tiªu viªm.... * ë n­íc ta: «ng cha ta dïng c©y BHX ch÷a môn nhät, h¾c lµo, ch÷a chai ch©n, s¾c n­íc röa vÕt th­¬ng, vÕt loÐt... - T¸c dông d­îc lý vµ øng dông l©m sµng cña BHX. 1.2. ChÊt Plumbagin. 1.2.1. CÊu t¹o:C11H8O3 . Tªn khoa häc: 2 methyl - 5hydroxy - 1,4 naphtoquinon 1.2.2. Nguån gèc ph©n lËp. 1.2.3. TÝnh chÊt vËt lý: 1.2.4. TÝnh chÊt ho¸ häc: - Plumbagin bÞ khö ho¸ do SO2 t¹o thµnh di phenol; - Acetyl ho¸ Plumbagin t¹o thµnh dÉn xuÊt acetyl cã mµu vµng, t0 nãng ch¶y: 117 - 1180C. - Tan trong dung dÞch kiÒm cho mµu ®á do t¹o thµnh ion phenolat. - Cho mµu ®á víi muèi s¾t III clorid. nguyªn vËt liÖu vµ ph­¬ng ph¸p NC 2.1. Nguyªn vËt liÖu. - C©y B¹ch hoa xµ. - Dung m«i, ho¸ chÊt, thuèc thö. - Dông cô thÝ nghiÖm. 2.2. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu. 2.2.1. S¬ bé x¸c ®Þnh c¸c nhãm ho¹t chÊt: b»ng c¸c ph¶n øng ho¸ häc trong èng nghiÖm (theo ph­¬ng ph¸p ph©n tÝch cña khoa d­îc liÖu - Tr­êng ®¹i häc d­îc Rumania). - DÞch chiÕt ether: flavonoid, quinon, alcaloid, tinh dÇu, acid h÷u c¬, phytosterol. - DÞch chiÕt cån: quinon, flavonoid, alcaloid, acid h÷u c¬, sterol, ®­êng khö, tanin, anthocynosid. - DÞch chiÕt n­íc acid: alcaloid, tanin, ®­êng khö, saponin 2.2.2. §Þnh tÝnh c¸c nhãm hîp chÊt b»ng SKLM. LÊy kho¶ng 1g d­îc liÖu ë c¸c bé phËn kh¸c nhau cña c©y (rÔ, th©n, l¸) ®em chiÕt víi cån 900, lÊy dÞch chiÕt chÊm SK: - B¶n máng dïng Silicagel G (cña viÖn KiÓm nghiÖm) chÕ t¹o thµnh nh÷ng b¶n máng cã kÝch th­íc 520 cm, ho¹t ho¸ 110oC trong 1 giê. - Dung m«i ch¹y SK víi c¸c hÖ: I) Benzen - Methanol - N­íc ( 15- 1- 4). II) Ether dÇu - Ethyl acetat (7 - 3). III) Benzen - Methanol - Acid acetic ( 45-8-3 ). - Thuèc thö hiÖn mµu: KOH 10%/cån. 2.2.3. ChiÕt xuÊt ph©n nhãm ho¹t chÊt quinon. ChiÕt xuÊt: Dïng dung m«i lµ ethanol 90o. Ph©n lËp: Dïng ph­¬ng ph¸p SK líp chÕ ho¸. 2.2.4. S¬ bé nhËn d¹ng Plumbagin vµ c¸c hîp chÊt th«ng qua mét sè chØ sè lý ho¸. - ThÓ chÊt: c¶m quan, h×nh d¹ng tinh thÓ, mµu s¾c, ®é tan. - §o ®iÓm ch¶y tinh thÓ: trªn m¸y Boetius HMK ( §øc) t¹i bé m«n DHQS. - SKLM víi 3 hÖ dung m«i kh¸c nhau. - §o phæ tö ngo¹i: trªn m¸y Cintra 40 ( Australia ) t¹i bé m«n DHQS. 2.2.5. §Þnh l­îng Plumbagin trong c¸c bé phËn cña c©y b»ng ph­¬ng ph¸p quang phæ tö ngo¹i. * X©y dùng ®­êng chuÈn: A = k.C + b. * X¸c ®Þnh hµm l­îng Plumbagin trong c¸c bé phËn cña c©y C«ng thøc tÝnh C% = KÕt qu¶ vµ bµn luËn 3.1. S¬ bé x¸c ®Þnh thµnh phÇn ho¸ häc trong c¸c bé phËn cña c©y. Acid h÷u c¬. -Tinh thÓ Na 2 CO 3 -Xanh Bromothymol + + + + + + 7. §­êng khö. -Fehling A- B. + + - 8. Anthocyanosid. - HCl; KOH. - - - 9. Tinh dÇu. -Bay h¬i. - - - 10. Caroten - H 2 SO 4 10% - - - 11. Saponin - Sinh bät + + - B¶ng 3.1. KÕt qu¶ ®Þnh tÝnh c¸c nhãm hîp chÊt trong c¸c bé phËn cña c©y BHX Ghi chó: (++): Ph¶n øng d­¬ng tÝnh râ. (+): Ph¶n øng d­¬ng tÝnh. (-): Ph¶n øng ©m tÝnh. * NhËn xÐt: 3.2. §Þnh tÝnh nhãm hîp chÊt quinon b»ng SKLM. H×nh 3.1: S¾c ký ®å cña nhãm hîp chÊt quinon B¶ng 3.2: Gi¸ trÞ Rf x 100 cña c¸c vÕt trªn SK ®å: * NhËn xÐt: C¸c hÖ dung m«i ®Òu cho kÕt qu¶ cã 2 vÕt. VÕt phÝa trªn ë ®iÒu kiÖn ¸nh s¸ng b×nh th­êng (vÕt ký hiÖu P2) cã mµu vµng ®Ëm, soi ph¸t quang d­íi ¸nh s¸ng tö ngo¹i cã mÇu hång ®á; vÕt phÝa d­íi (vÕt ký hiÖu P1) mÇu vµng nh¹t, khi soi ph¸t quang d­íi ¸nh s¸ng tö ngo¹i cã mµu vµng. VËy kÕt qu¶ nµy cã thÓ nhËn thÊy: trong c¸c bé phËn cña c©y B¹ch hoa xµ cã chøa hai chÊt thuéc nhãm Quinon. 3.3. ChiÕt xuÊt vµ ph©n lËp c¸c chÊt nhãm hîp chÊt quinon 3.3.1. ChiÕt xuÊt. H×nh 3.2: S¬ ®å quy tr×nh chiÕt xuÊt nhãm Quinon tõ c¸c bé phËn cña c©y 3.3.2. Ph©n lËp c¸c chÊt cña nhãm Quinon b»ng SK líp chÕ ho¸ H×nh 3.3: S¾c ký ®å trªn líp chÕ ho¸ cña nhãm hîp chÊt quinon. - §¸nh dÊu, c¹o riªng c¸c phÇn silicagel P1 vµ P2. TiÕn hµnh t­¬ng tù thu ®­îc 10 b¶n chÕ ho¸. - Bét silicagel chøa chÊt P1 vµ chÊt P2 ®Òu ®­îc chiÕt b»ng ethanol 900 (theo s¬ ®å h×nh 3.4) VÕt P2 VÕt P1 H×nh 3.4: S¬ ®å quy tr×nh chiÕt xuÊt, tinh chÕ chÊt P2 sau s¾c ký líp chÕ ho¸. 3.4. NhËn d¹ng chÊt P2 chiÕt ®­îc. - ThÓ chÊt: tinh thÓ P2 lµ tinh thÓ h×nh kim, cã mµu vµng cam, Ýt tan trong n­íc, tan nhiÒu trong c¸c dung m«i h÷u c¬. - KiÓm tra c¸c t¹p chÊt lµ Quinon kh¸c b»ng SKLM: H×nh 3.5: S¾c ký ®å chÊt P2 . + §o ®iÓm ch¶y tinh thÓ: kÕt qu¶: 78 - 790C. + §o phæ tö ngo¹i trong ethanol 900. H×nh 3.6: H×nh ¶nh phæ tö ngo¹i cña chÊt P2 trong ethanol 90o. 3.5 §Þnh l­îng Plumbagin trong c¸c bé phËn cña c©y b»ng ph­¬ng ph¸p quang phæ tö ngo¹i. 3.5.1. KÕt qu¶ x©y dùng ®­êng chuÈn. B¶ng 3.3. ®é hÊp thô (A) ë b­íc sãng 266nm 3.5.2. KÕt qu¶ ®Þnh l­îng Plumbagin trong c¸c bé phËn cña c©y. Sau khi ®o ®­îc ®é hÊp thô (A), theo ph­¬ng tr×nh: Víi: k = 0,06728, b = 0,00281. V: thÓ tÝch ban ®Çu (100ml). n: hÖ sè pha lo·ng cña c¸c bé phËn cña c©y. RÔ c©y = 75 (lÇn). Th©n c©y = 5 (lÇn) L¸ c©y = 1,25 (lÇn) m: khèi l­îng mÉu ®em chiÕt cña c¸c bé phËn cña c©y (RÔ: 30g; th©n: 20g; l¸: 20g). SÏ tÝnh ®­îc hµm l­îng % Plumbagin trong c¸c bé phËn cña c©y. KÕt qu¶ ®­îc tr×nh bµy ë b¶ng 3.4. C% = B¶ng 3.4. KÕt qu¶ ®é hÊp thô (A) vµ nång ®é ( C ) t­¬ng øng cña rÔ, th©n, l¸ B¹ch hoa xµ ë b­íc sãng = 266nm. ` X 0,7981 0,2955 0,9431 0,03494 0,8522 0,00789 SD 0,0007 0,0003 0,0008 0,0003 0,0005 0,00001 VËy:% Plumbagin trong: RÔ c©y= 0,2955  0,0003 (%). Th©n c©y= 0,03494 0,0003 (%) L¸ c©y = 0,00789 0,00001 (%) KÕt luËn vµ kiÕn nghÞ 4.1. S¬ bé nghiªn cøu thµnh phÇn ho¸ häc trong c¸c bé phËn cña c©y B¹ch hoa xµ: - RÔ B¹ch hoa xµ cã: Quinon, phytosterol, acid h÷u c¬, ®­êng khö vµ saponin. - Th©n B¹ch hoa xµ cã: Quinon, phytosterol, acid h÷u c¬, ®­êng khö vµ saponin. - L¸ B¹ch hoa xµ cã: Quinon vµ acid h÷u c¬. * B»ng s¾c ký líp máng silicagel G víi 3 hÖ dung m«i kh¸c nhau: Nhãm Quinon gåm 2 chÊt. * ChiÕt xuÊt, ph©n lËp nhãm Quinon tõ c¸c bé phËn c©y B¹ch hoa xµ cã 2 chÊt thuéc nhãm quinon lµ P1 vµ P2. ChÊt P2 kÕt tinh thµnh tinh thÓ h×nh kim mµu vµng cam. Dùa vµo c¸c th«ng sè lý, ho¸ (s¾c ký líp máng, ®iÓm ch¶y tinh thÓ, phæ tö ngo¹i) ®· s¬ bé x¸c ®Þnh lµ Plumbagin. ChÊt P1 do l­îng qu¸ Ýt ch­a cã ®iÒu kiÖn kÕt tinh ®­îc. 4.2. §Þnh l­îng Plumbagin trong c¸c bé phËn cña c©y cho kÕt qu¶: RÔ c©y : 0,2955  0,0003 (%). Th©n c©y : 0,03494  0,0003 (%) L¸ c©y : 0,00789  0,00001 (%) 4.3. KiÕn nghÞ: §Ò nghÞ tiÕp tôc nghiªn cøu s©u thªm vÒ thµnh phÇn ho¸ häc trong c¸c bé phËn riªng rÏ cña c©y. C¶i tiÕn quy tr×nh chiÕt xuÊt vµ dung m«i trong qu¸ tr×nh chiÕt xuÊt Plumbagin ®Ó n©ng cao hiÖu xuÊt cña qu¸ tr×nh.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pptNghiên cứu thành phần hóa học của cây bạch hoa xà (file ppt).ppt
Luận văn liên quan