Luận văn Thực trạng và một số giải pháp để phát triển khu vực kinh tế tư bản tư nhân

Đặt vấn đề Hiện nay, chúng ta đang ở trong giai đoạn quá độ lên chủ nghĩa xã hội, đây là thời kỳ chuyển tiếp từ nền kinh tế cũ lạc hậu lên nền kinh tế mới xây dựng công hữu. Do đó đòi hỏi cần phải tập trung phát triển nền kinh tế thị trờng với sự đa dạng hoá các hình thức sở hữu và các thành phần kinh tế. Vì có nh vậy mới đa đất nớc thoát khỏi tình trạng nghèo nàn lạc hậu và bắt kịp với tốc độ phát triển của các nớc trong khu vực và trên thế giới. Tuy nhiên, để xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội thì chúng ta không đơn thuần tập trung phát triển nền kinh tế thị tr ờng thuần tuý mà phải đặt dới sự lãnh đạo tài tình sáng suốt của Đảng "phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo định hớng xã hội chủ nghĩa". Với vai trò quan trọng "kinh tế t bản t nhân có khả năng đóng góp vào công cuộc xây dựng đất nớc, khuyến khích t nhân đầu t vào sản xuất, yên tâm làm ăn lâu dài, bảo hộ quyền sở hữu và lợi ích hợp pháp tạo điều kiện thuận lợi đi đôi với tăng cờng quản lý, hớng dẫn làm ăn đúng pháp luật có lợi cho quốc kế dân sinh" - Báo cáo chính trị tại Đại hội VIII của Đảng. Tuy nhiên, trong quá trình phát triển, kinh tế t bản t nhân ở nớc ta đã bộc lộ những hạn chế, yếu kém và phải đơng đầu với nhiều thách thức và khó khăn về môi trờng kinh doanh, năng lực cạnh tranh, trình độ công nghệ, chất lợng, giá thành sản phẩm. Một số doanh nghiệp vốn lớn, công nghệ tiên tiến, còn phần lớn vẫn là doanh nghiệp có quy mô nhỏ, vốn ít, công nghệ sản xuất lạc hậu, trình độ quản lý doanh nghiệp còn yếu kém, hiệu quả và sức cạnh tranh trên thị tr- ờng yếu; thêm vào đó là những khó khăn vớng mắc về vốn, về mặt bằng sản xuất, kinh doanh, về khả năng tiếp cận và xử lý thông tin về môi trờng pháp lý Luận văn dài 46 trang,chia làm 3 chương.đã được hội đồng đánh giá cao khi bảo vệ

pdf36 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 23/05/2013 | Lượt xem: 1862 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Luận văn Thực trạng và một số giải pháp để phát triển khu vực kinh tế tư bản tư nhân, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
rêng vµ kh¶ n¨ng tiªu thô. §ång thêi cßn lµ t×nh tr¹ng kÕ to¸n cña Doanh nghiÖp kh«ng minh b¹ch, b¸o c¸o tµi chÝnh kh«ng ®Çy ®ñ, doanh nghiÖp kh«ng cã tµi s¶n ®¶m b¶o tiÒn vay, rñi ro tÝn dông lín, gÆp nhiÒu khã kh¨n trong viÖc hëng tÝn dông u ®·i bëi v× kh«ng ®ñ hiÓu biÕt vÒ thñ tôc vay vµ hoµn thiÖn hå s¬ vay. - M¸y mãc thiÕt bÞ l¹c hËu vµ nguån nh©n lùc - cßn nhiÒu h¹n chÕ. PhÇn lín c¸c c¬ së s¶n xuÊt thuéc khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n ®Òu sö dông m¸y mãc thiÕt bÞ l¹c hËu tõ 2 ®Õn 3 thÕ hÖ. M¸y mãc thiÕt bÞ phôc vô s¶n xuÊt ®¹i ®a sè ®Òu mua l¹i cña c¸c doanh nghiÖp Nhµ níc thanh lý, nhiÒu m¸y mãc ra ®êi tõ nh÷ng n¨m ®Çu cña thÕ kû XX, nh vËy sù l¹c hËu cã thÓ lªn tíi hµng tr¨m n¨m, chÝ Ýt còng lµ n¨m, b¶y chôc n¨m. PhÇn lín c¸c hé kinh doanh c¸ thÓ sö dông ph¬ng thøc s¶n xuÊt truyÒn thèng víi c¸c c«ng cô thñ c«ng vµ b¸n c¬ khÝ. §èi víi c¸c doanh nghiÖp t nh©n vµ c¸c hîp t¸c x· ®· sö dông m¸y mãc víi tû lÖ c¬ khÝ ho¸ ®¹t 40,6%. Tuy nhiªn, kÕt qu¶ ®iÒu tra cho thÊy tr×nh ®é c«ng nghÖ, chÊt lîng m¸y mãc thiÕt bÞ ë nhiÒu c¬ së vÉn cßn thÊp kÐm kh«ng thÓ ®¸p øng ®îc yªu cÇu s¶n xuÊt kinh doanh ngµy cµng ph¸t triÓn. Thªm vµo ®ã, chÊt lîng nguån nh©n lùc thÊp. ë khu vùc kinh tÕ nµy, sè lao ®éng kh«ng ® îc ®µo t¹o chiÕm tõ 55 - 75%. Víi sè lao ®éng kh«ng ®îc ®µo t¹o chiÕm qu¸ nöa nªn còng g©y nhiÒu trë ng¹i cho c¸c doanh nghiÖp cña khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n tiÕp cËn víi khoa häc vµ c«ng nghÖ míi,còng nh gi¶m n¨ng suÊt lao ®éng vµ hiÖu suÊt c«ng viÖc. Theo sè liÖu thèng kª th× khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n cã sè ngêi lao ®éng cã tr×nh ®é ®¹i häc trë lªn chØ chiÕm 5,13%, sè chñ doanh nghiÖp cã tr×nh ®é cao ®¼ng trë nªn chiÕm 31,2%, trong tæng sè c¸c chñ doanh nghiÖp cã tíi 46,4% sè chñ doanh nghiÖp kh«ng cã b»ng cÊp chuyªn m«n vÒ lÜnh vùc kinh doanh cña m×nh. Víi c¬ cÊu c¸n bé qu¶n lý nh vËy, tuyÖt ®¹i bé phËn doanh nghiÖp t nh©n kh«ng cã tÇm nh×n dµi h¹n trong kinh doanh, sù kÐm hiÓu biÕt vÒ ph¸p luËt, sù chi phèi cña thÞ tr êng dÉn ®Õn ph¬ng ph¸p kinh doanh ng¾n h¹n, phi vô trong kinh doanh lµ khã tr¸nh khái. §ã lµ mÆt h¹n chÕ kh«ng dÔ kh¾c phôc mét sím, mét chiÒu vµ ®iÒu nµy ¶nh hëng lín ®Õn kinh doanh cña khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n . - ThiÕu mÆt b»ng s¶n xuÊt vµ mÆt b»ng s¶n xuÊt kh«ng æn ®Þnh. Thªm n÷a, chÝnh s¸ch t¹o mÆt b»ng s¶n xuÊt kinh doanh cho c¸c doanh nghiÖp cßn nhiÒu bÊt cËp nh thñ tôc phiÒn hµ. ViÖc cÊp giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt, quyÒn së h÷u nhµ g¾n liÒn víi ®Êt cßn chËm nªn nhiÒu khi lµm mÊt c¬ héi kinh doanh; céng víi sù ph©n biÖt ®èi 18 xö trong viÖc giao ®Êt cña Nhµ níc cho c¸c doanh nghiÖp còng nh cho thuª ®Êt víi c¸c c¬ së kinh tÕ t b¶n t nh©n còng g©y bÊt lîi vµ thiÖt thßi cho khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n . RÊt Ýt doanh nghiÖp cã ®îc mÆt b»ng s¶n xuÊt ngay tõ khi míi thµnh lËp mµ thêng ph¶i ®i thuª hoÆc tËn dông ®Êt ë, chÝnh ®iÒu nµy còng ¶nh hëng kh«ng nhá tíi s¶n xuÊt kinh doanh. - ThiÕu thÞ trêng tiªu thô s¶n phÈm lµ vÊn ®Ò quan träng ¶nh hëng ®Õn viÖc s¶n xuÊt kinh doanh cña khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n . Do ¶nh hëng tõ nguån lao ®éng Ýt ®îc ®µo t¹o, c«ng nghÖ thiÕt bÞ l¹c hËu nªn s¶n phÈm lµm ra kh«ng cã søc c¹nh tranh trªn thÞ trêng, c¶ thÞ trêng tiªu dïng trong níc vµ xuÊt khÈu ®Æc biÖt lµ nh÷ng s¶n phÈm c¬ khÝ cã yªu cÇu ®é chÝnh x¸c cao. HÇu hÕt c¸c doanh nghiÖp thuéc khu vùc kinh tÕ nµy mua nguyªn liÖu ®Çu vµo vµ tiªu thô s¶n phÈm ®Çu ra trªn thÞ trêng ®Þa ph• ¬ng chñ yÕu dùa vµo m¹ng líi quan hÖ c¸ nh©nvµ kh¶ n¨ng tiÕp cËn thÞ trêng cña hé c¸ thÓ tiÓu chñ. V¶ l¹i, c«ng t¸c xóc tiÕn th¬ng m¹i vµ qu¶ng b¸ th¬ng hiÖu s¶n phÈm gÆp nhiÒu h¹n chÕ bëi quy m« nhá, s¶n lîng s¶n phÈm lµm ra kh«ng nhiÒu, chi phÝ cho mçi lÇn tham gia c¸c cuéc triÓn l·m giíi thiÖu s¶n phÈm, th¬ng hiÖu còng lµ lín cho nªn nhiÒu c¬ së s¶n xuÊt ra kh«ng cã ®ñ kh¶ n¨ng kinh tÕ ®Ó tham gia mµ ®· bá l¬ c¬ héi qu¶ng b¸ th¬ng hiÖu s¶n phÈm cña m×nh tíi ngêi tiªu dïng còng nh víi nh÷ng hîp ®ång tiªu thô. ViÖc xóc tiÕn th¬ng m¹i ë trong níc cßn khã kh¨n th× viÖc tham gia t¹i c¸c héi triÓn l·m ë níc ngoµi ®Ó t×m kiÕm b¹n hµng xuÊt khÈu lµ mét íc m¬ thËt xa vêi ®èi víi nhiÒu c¬ së s¶n xuÊt kinh doanh cña lo¹i h×nh kinh tÕ t b¶n t nh©n . - Sù ph¸t triÓn cña kinh tÕ t b¶n t nh©n cã tèc ®é cao nhng kh«ng ®Òu. Nã ®îc thÓ hiÖn ë khÝa c¹nh lµ gi÷a c¸c vïng, ®Þa ph¬ng, gi÷a c¸c lÜnh vùc ho¹t ®éng vµ c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp. ë c¸c vïng §«ng Nam Bé, ®ång b»ng s«ng Cöu Long vµ ®ång b»ng s«ng Hång tËp trung hµng ngµn doanh nghiÖp t nh©n th× ë c¸c vïng miÒn nói Trung Du vµ T©y Nguyªn mçi n¬i chØ cã kho¶ng 500 - 700 doanh nghiÖp. LÜnh vùc th¬ng nghiÖp vµ dÞch vô ®· chiÕm h¬n mét nöa trong tæng sè doanh nghiÖp t nh©n vµ 2/3 sè doanh thu thuéc thµnh phÇn kinh tÕ nµy. Dï ph¸p luËt cã quy ®Þnh quyÒn b×nh ®¼ng cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ; song trªn thùc tÕ, kinh tÕ t b¶n t nh©n vÉn bÞ h¹n chÕ trong viÖc tiÕp cËn mét sè lÜnh vùc ho¹t ®éng nh xuÊt nhËp khÈu, tµi chÝnh, ng©n hµng. - Nh÷ng tån t¹i tõ chñ tr¬ng chÝnh s¸ch vµ tõ c¬ quan c«ng quyÒn ¶nh hëng ®Õn sù ph¸t triÓn cña kinh tÕ t b¶n t nh©n ViÖt Nam. C¸c nhµ kinh tÕ t b¶n t nh©n cha yªn t©m ®Çu t vµ ph¸t triÓn l©u dµi v× cã t×nh tr¹ng s©n ch¬i kh«ng b×nh ®¼ng gi÷a c¸c thµnh phÇn kinh tÕ. Dï chÝnh s¸ch chung lµ b×nh ®¼ng gi÷a c¸c thµnh phÇn kinh tÕ nhng trªn thùc tÕ, trong con m¾t cña c¸c quan chøc, c«ng chøc ë c¸c c¬ quan c«ng quyÒn vÉn ph©n biÖt ®èi xö víi c¸c doanh nghiÖp d©n doanh. Víi c¬ chÕ tiÒn kiÓm tra cña 19 c¸c c¬ quan qu¶n lý Nhµ níc vµ c¸c c¬ quan b¶o vÖ ph¸p luËt th× cã qu¸ nhiÒu ®iÒu kiÖn ®Ó kiÓm tra vµ thanh tra doanh nghiÖp. Cã kh«ng Ýt cuéc kiÓm tra, thanh tra tr¸i ph¸p luËt ®· g©y tæn h¹i ®Õn sù ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp vµ lµm gi¶m sót lßng tin cña c¸c doanh nghiÖp vµo c¸c c¬ quan Nhµ níc. §Æc biÖt lµ chÝnh s¸ch kinh tÕ kh«ng æn ®Þnh, c¸c v¨n b¶n ban hµnh ra liªn tôc thay ®æi vµ bæ sung, néi dung cã xu híng b¶o vÖ sù an toµn vµ mang lîi Ých côc bé cña c¬ quan ban hµnh, kh«ng xuÊt ph¸t tõ lîi Ých chung cña nÒn kinh tÕ, gi¸ c¶ c¸c dÞch vô c«ng nh ®iÖn, n íc, cíc phÝ viÔn th«ng vµo lo¹i ®¾t trªn thÕ giíi ¶nh hëng ®Õn chi phÝ ®Çu vµo cña nhiÒu doanh nghiÖp. C¶i c¸ch hµnh chÝnh ®ang cßn lµ vÊn ®Ò rÊt phøc t¹p. Nguyªn nh©n chÝnh lµ nhËn thøc vÒ néi dung c¶i c¸ch hµnh chÝnh cña c¬ quan qu¶n lý Nhµ níc ë ®Þa ph¬ng cßn rÊt kh¸c nhau, nªn thùc hiÖn cha ®îc tèt g©y khã kh¨n cho nhµ ®Çu t khi gi¶i quyÕt c¸c thñ tôc liªn quan ®Õn qu¸ tr×nh ®Çu t cña hä. Ch¼ng h¹n thñ tôc hµnh chÝnh trong thuª ®Êt, giao ®Êt theo híng "mét ®Çu mèi" ®Õn nay vÉn chØ lµ ý tëng. NhiÒu nhµ ®Çu t ph¶i chê ®îi, ch¹y vßng vµo nhiÒu thñ tôc phøc t¹p, thêi gian hoµn thµnh tèt thñ tôc kÐo dµi h¬n 1 n¨m,thËm chÝ cã trêng hîp ph¶i chê ®îi tíi 2 n¨m trong khi theo quy ®Þnh cña Nhµ níc chØ cã 2 th¸ng. §Æc biÖt trong thêi ®¹i khoa häc kü thuËt th«ng tin nh hiÖn nay th× nguån th«ng tin kÞp thêi, ®óng lóc lu«n lµ c¬ së quan träng ®Ó c¸c nhµ kinh doanh thùc hiÖn ®Çu t. Nhng trªn thùc tÕ, th«ng tin ®Õn c¸c doanh nghiÖp lµ rÊt chËm vµ hoµn toµn kh«ng cã nh÷ng quy ®Þnh tõ Nhµ níc trong viÖc cung cÊp th«ng tin cho c¸c gi¸m ®èc doanh nghiÖp nh»m gióp hä biÕt lùa chän vµ xö lý nh÷ng th«ng tin cã lîi cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. §iÒu ®¸ng lu t©m lµ th«ng tin quan träng thiÕu th êng lµ th«ng tin vÒ v¨n b¶n ph¸p luËt míi ban hµnh, th«ng tin vÒ thÞ trêng, vÒ kinh tÕ x· héi. - T×nh tr¹ng kh«ng chÊp hµnh hoÆc chÊp hµnh kh«ng nghiªm luËt ph¸p cña Nhµ níc lµ biÓu hiÖn chñ yÕu cña kinh tÕ t b¶n t nh©n . NhiÒu doanh nghiÖp kh«ng thùc hiÖn ®óng nguån vèn vµo sæ s¸ch kÕ to¸n, viÖc t¨ng gi¶m vèn cßn tuú tiÖn, khai b¸o doanh thu kh«ng ®óng. Cßn cã trêng hîp doanh nghiÖp kinh doanh kh«ng ®óng mÆt hµng ®· ®¨ng ký, trong ho¹t ®éng kinh doanh v× ch¹y theo lîi nhuËn nªn ®· s¶n xuÊt hµng gi¶, thµnh lËp c¸c c«ng ty ma ®Ó trèn thuÕ. Víi rÊt nhiÒu thñ ®o¹n tinh vi, mét sè doanh nghiÖp t nh©n ®· g©y sù mÊt æn ®Þnh trong kinh doanh lµm ¶nh hëng tíi nÒn kinh tÕ nãi chung, ¶nh hëng ®Õn m«i trêng ®Çu t vµ kh¸ch hµng nãi riªng. Sù yÕu kÐm h¹n chÕ cña mäi sù vËt hiÖn tîng ®Òu b¾t nguån tõ nguyªn nh©n nµo ®ã. V× vËy, trong thùc tÕ viÖc nh×n nhËn vµ ®¸nh gi¸ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ t b¶n t nh©n ®Ó ®a ra c¸c chÝnh s¸ch phï hîp ph¶i c¨n cø vµo nh÷ng nguyªn nh©n cña viÖc h¹n chÕ, yÕu kÐm ®ã. 4. Nguyªn nh©n cña yÕu kÐm, h¹n chÕ trªn Nguyªn nh©n sù yÕu kÐm cña doanh nghiÖp th× cã nhiÒu nhng tËp trung l¹i h×nh thµnh 3 nhãm nguyªn nh©n chÝnh. 4.1. VÉn cã sù ph©n biÖt ®èi xö víi khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n 20 Mét yÕu tè kh«ng thÓ kh«ng nãi tíi lµ c¸c nhµ kinh doanh t nh©n vÉn cßn t©m lý dÌ dÆt trong ®Çu t vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. Nguyªn nh©n cña sù lo ng¹i chÝnh xuÊt ph¸t tõ nh÷ng biÕn cè trong lÞch sö chÝnh s¸ch ph¸t triÓn kinh tÕ cña ®Êt níc. T duy cña thÓ chÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung vÉn cßn tån t¹i víi nhiÒu bÊt cËp ®ã lµ sù kh«ng c«ng nhËn kinh tÕ thÞ tr• êng, kh«ng c«ng nhËn kinh tÕ t b¶n t nh©n ®· chi phèi mét sè c¸n bé lËp c¬ chÕ chÝnh s¸ch, luËt ph¸p còng nh ho¹t ®éng thùc tiÔn cña bé m¸y Nhµ níc. §iÓn h×nh cho vÝ dô vÒ sù ®èi xö kh«ng c«ng b»ng gi÷a c¸c thµnh phÇn kinh tÕ lµ gi÷a doanh nghiÖp Nhµ níc vµ doanh nghiÖp t nh©n cã sù kh¸c nhau vÒ thñ tôc vay vèn ë ng©n hµng. Doanh nghiÖp Nhµ níc cã lîi thÕ h¬n trong thñ tôc còng nh ®iÒu kiÖn vay dÔ dµng h¬n, kh«ng ph¶i thÕ chÊp, viÖc thuª ®Êt dÔ dµng, tiÕp cËn tÝn dông u ®·i cña chÝnh phñ dÔ h¬n. 4.2. Nh÷ng nguyªn nh©n tõ c¬ chÕ chÝnh s¸ch HÖ thèng chÝnh s¸ch kinh tÕ vÜ m« thiÕu ®ång bé vµ nhÊt qu¸n t¹o ra sù bÊt hîp lý cho sù ph¸t triÓn cña khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n . - VÒ chÝnh s¸ch ®Êt ®ai: Cho dï luËt ®Êt ®ai ®îc ban hµnh tõ rÊt sím lµ tõ n¨m 1993 nh• ng viÖc triÓn khai c¸c v¨n b¶n díi luËt nh»m cô thÓ ho¸ luËt cßn chËm, g©y nhiÒu b¨n kho¨n trong thùc hiÖn. LuËt ®· quy ®Þnh tæng thÓ 5 quyÒn ®èi víi nh÷ng viÖc sö dông c¸c quyÒn ®ã nh thÕ nµo vÉn cha ®îc gi¶i quyÕt râ rµng trong c¸c quy ®Þnh g©y nªn t×nh tr¹ng v« nguyªn t¾c "mãc ngoÆc", hèi lé trong c¸c c¬ quan vµ c¸n bé qu¶n lý. - VÒ chÝnh s¸ch thuÕ: Chóng ta ®· cã c¶i tiÕn vµ ®æi míi thÓ hiÖn ë viÖc ¸p dông thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng tõ ngµy 1/1/1999 nhng nh×n chung, chÝnh s¸ch thuÕ cßn ph©n biÖt ®èi xö gi÷a c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, u ®·i ®Çu t níc ngoµi h¬n lµ ®Çu t t nh©n trong níc. ChÝnh ®ã lµ nguyªn nh©n lµm gi¶m sót lßng tin cña chñ ®Çu t t nh©n, kh«ng kÝch thÝch lßng nhiÖt t×nh cña hä. Thªm n÷a lµ viÖc u ®·i thuÕ trµn lan vµ mét sè kho¶n thu cha hîp lý, lý do u ®·i chung chung nh t¹o ®éng lùc s¶n xuÊt, c¶i thiÖn m«i trêng ®Çu t vµ t¨ng søc c¹nh tranh cho doanh nghiÖp; trong khi ®ã c¨n cø chñ yÕu nhÊt ®Ó thÓ hiÖn u ®·i lµ luËn chøng c¬ cÊu theo híng u tiªn ngµnh vïng l¹i bÞ bá qua. V× thÕ, cha ®Þnh híng ph¸t triÓn kinh tÕ t b¶n t nh©n trong c¬ cÊu ngµnh vµ lÜnh vùc kinh doanh phï hîp víi môc tiªu c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸. - VÒ chÝnh s¸ch tiÒn tÖ vµ tÝn dông: Theo ph¶n ¸nh cña nhiÒu ®Þa ph¬ng, cho ®Õn nay thñ tôc, hå s¬ cÊp tÝn dông u ®·i vÉn cßn rêm rµ phøc t¹p, quy tr×nh xÐt cÊp kÐo dµi do ph¶i ®i qua nhiÒu ®Çu mèi, mét sè quy ®Þnh vÒ thñ tôc kh«ng thiÕt thùc ®èi víi doanh nghiÖp. ViÖc ph¶i cã tµi s¶n thÕ chÊp lµm cho nhµ ®Çu t, ®Æc biÖt lµ chñ doanh nghiÖp khã tiÕp cËn ®Õn nguån tÝn dông cña Quü hç trî ph¸t triÓn. - VÒ chÝnh s¸ch th¬ng m¹i vµ xuÊt khÈu: Tuy theo ®uæi môc tiªu t¨ng trëng xuÊt khÈu nhng chÝnh s¸ch th¬ng m¹i cha ®Þnh híng ®îc c¬ cÊu xuÊt nhËp khÈu cã triÓn väng l©u dµi, cha lµm tèt chøc n¨ng ®a ra c¨n cø thÞ trêng ®Ó ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch ph¸t triÓn. Mét sè doanh 21 nghiÖp t nh©n tuy kh«ng trùc tiÕp xuÊt khÈu nhng cã tham gia s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu vÉn cha nhËn ®îc sù khuyÕn khÝch tho¶ ®¸ng vÒ tÝn dông, thuÕ. VÊn ®Ò b¶o hé thÞ trêng néi ®Þa mÆc dï lµ nghiÖp vô cã quan hÖ ®Õn sù sèng cña nÒn c«ng nghiÖp néi ®Þa ®ang non yÕu nhng chóng ta cha cã híng gi¶i quyÕt tæng thÓ râ rµng, cha cã gi¶i ph¸p ®ång bé vµ h÷u hiÖu. - VÒ c¬ chÕ bé m¸y thùc thi chÝnh s¸ch: C«ng t¸c qu¶n lý chØ ®¹o ph¸t triÓn kinh tÕ t b¶n t nh©n cßn nhiÒu bÊt cËp, cã trêng hîp g©y khã kh¨n, phiÒn hµ cho c¸c doanh nghiÖp. VÒ phÝa Nhµ níc do nhiÒu ®Çu mèi qu¶n lý nªn x¶y ra t×nh tr¹ng bu«ng láng qu¶n lý, c¸c c¬ quan qu¶n lý û vµo nhau ®a ra nh÷ng yªu cÇu cÇn thËm chÝ tr¸i ngîc nhau. Cßn c¸c c¸n bé qu¶n lý th× lîi dông ®Ó s¸ch nhiÔu c¸c doanh nghiÖp g©y ra t×nh tr¹ng håi lé vµ s©u xa h¬n th× c¸c doanh nghiÖp ph¶i thùc hiÖn hµnh vi trèn thuÕ, bu«n lËu ®Ó tr¶ cho c¸c kho¶n phÝ kh«ng ph¶i lµ nhá Êy. N¨ng lùc cña mét sè c¸n bé cßn thÊp kÐm, cã phÈm chÊt ®¹o ®øc tåi ®· tiÕp tay cho c¸c nhµ doanh nghiÖp t nh©n lîi dông lµm thÊt tho¸t tµi s¶n cña Nhµ níc. VÒ c¬ cÊu qu¶n lý th× thiÕu sù phèi hîp gi÷a kinh tÕ Nhµ níc víi kinh tÕ t b¶n t nh©n trong mét kÕ ho¹ch ph¸t triÓn cã bµi b¶n ë tÇm chiÕn lîc. Trong ph¸t triÓn kinh tÕ cña ngµnh hÇu nh kh«ng tÝnh ®Õn khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n , ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh vµ vai trß, vÞ trÝ cña kinh tÕ t b¶n t nh©n trong mçi ngµnh, mçi lÜnh vùc cha ®îc x¸c ®Þnh trong kÕ ho¹ch ph¸t triÓn. Chøc n¨ng dÉn d¾t khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n theo ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa cña khu vùc kinh tÕ nhµ níc mê nh¹t, thËm chÝ cßn cã t×nh tr¹ng doanh nghiÖp Nhµ níc chÌn Ðp lÊn ¸t kinh tÕ t b¶n t nh©n ®Ó dµnh nhiÒu thuËn lîi cho m×nh. 4.3. Nguyªn nh©n thuéc vÒ b¶n th©n doanh nghiÖp Do c¸c Doanh nghiÖp lóc míi thµnh lËp cßn nhá, quy m« vèn Ýt vµ ph¶i mÊt vµi n¨m ®Ó ®¹t tíi quy m« lao ®éng tõ vµi chôc ®Õn vµi tr¨m ngêi cho nªn t×nh tr¹ng thiÕu vèn lµ phæ biÕn, ®ång thêi cßn vÊp ph¶i nh÷ng khã kh¨n vÒ thÞ trêng, bÝ quyÕt s¶n xuÊt, kinh doanh g©y c¶n trë cho doanh nghiÖp t¨ng quy m«. Thªm n÷a, ®éi ngò c¸c nhµ kinh doanh t nh©n ë ViÖt Nam chñ yÕu ®îc h×nh thµnh trong nh÷ng n¨m 90. V× vËy, hä cßn thiÕu kinh nghiÖm vÒ nhiÒu mÆt, tõ kü n¨ng qu¶n lý ®Õn hiÓu biÕt vÒ c«ng nghÖ vµ thÞ trêng. Khã kh¨n chÝnh vÒ nguån nh©n lùc lµ thiÕu c¸n bé kü thuËt nh kü s cã tr×nh ®é vµ thî lµnh nghÒ bËc cao. V× th¸i ®é cña x· héi cßn ch a thËt sù coi träng khu vùc t nh©n nªn nhiÒu ngêi cã tr×nh ®é cao ng¹i lµm viÖc cho khu vùc nµy. Nãi tãm l¹i, kinh tÕ t b¶n t nh©n ë ViÖt Nam ®ang trong qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn v× thÕ cho nªn non yÕu vÒ thùc lùc. T×nh tr¹ng nµy cã thÓ dÉn ®Õn nguy c¬: kinh tÕ t b¶n t nh©n ®ang vµo thÕ bÊt lîi trong cuéc c¹nh tranh thÞ trêng, nhÊt lµ trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ "më" mµ ®èi thñ cña chÝnh hä lµ c¸c c«ng ty xuyªn quèc gia víi xu thÕ ph¸t triÓn m¹nh trong nh÷ng thËp niªn gÇn ®©y. ViÖc kh¾c phôc nh÷ng tån t¹i yÕu kÐm trong ho¹ch ®Þnh chñ tr¬ng, chÝnh s¸ch vµ gi¶i ph¸p tæ chøc qu¶n lý vÜ m« cña Nhµ níc ®Õn víi khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n gãp phÇn t¹o ra m«i trêng thuËn lîi cho khu vùc nµy ph¸t triÓn mét c¸ch tèt nhÊt nh»m ph¸t huy kh¶ n¨ng tèi 22 ®a cho c«ng cuéc c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ trong giai ®o¹n míi. II. CHÝnh s¸ch vµ ph¸p luËt víi vai trß ®Þnh híng vµ ®iÒu tiÕt. 1. Vai trß ®Þnh híng vµ ®iÒu tiÕt cña chÝnh s¸ch ph¸t triÓn Trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ x· héi níc ta, mèi quan hÖ kinh tÕ vµ giai cÊp x· héi ®îc ®Þnh h• íng vµ ®iÒu tiÕt bëi chÝnh s¸ch vµ luËt ph¸p cña §¶ng vµ Nhµ níc. ChÝnh s¸ch cña §¶ng vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ trêng ®îc ®Ò ra tõ §¹i héi VI ®· cã qu¸ tr×nh liªn tôc hoµn thiÖn vµ ®Õn ®¹i héi lÇn IX cña §¶ng kh¼ng ®Þnh râ "TiÕp tôc nhÊt qu¸n sù ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn. C¸c thµnh phÇn kinh tÕ kinh doanh theo ph¸p luËt lµ bé phËn cÊu thµnh quan träng cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa, cïng ph¸t triÓn l©u dµi, hîp t¸c vµ c¹nh tranh lµnh m¹nh". Héi nghÞ lÇn thø 5 cña Ban chÊp hµnh Trung ¬ng §¶ng kho¸ IX (2002) ®· cã bíc nhÊt qu¸n cña chÝnh s¸ch trªn hai ®iÒu rÊt quan träng "b¶o vÖ lîi Ých chÝnh ®¸ng cña c¶ ngêi lao ®éng vµ ngêi sö dông lao ®éng, x©y dùng mèi quan hÖ tèt ®Ñp gi÷a ngêi sö dông lao ®éng vµ ngêi lao ®éng trªn c¬ së ph¸p luËt vµ tinh thÇn ®oµn kÕt t¬ng th©n t¬ng ¸i" vµ "nh÷ng §¶ng viªn ®ang lµm chñ doanh nghiÖp t nh©n chÊp hµnh tèt ®iÒu lÖ cña §¶ng vµ ph¸p luËt, chÝnh s¸ch cña Nhµ n íc th× vÉn lµ §¶ng viªn cña §¶ng". Qua ®ã cã thÓ thÊy râ sù t«i luyÖn phÊn ®Êu cña toµn §¶ng, toµn d©n trong quan hÖ hîp t¸c vµ ®Êu tranh néi bé nhan d©n, d©n téc ®Ó t¹o ®éng lùc ph¸t triÓn ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa. §Ó ®¶m b¶o ®a chÝnh s¸ch vµo ®êi sèng x· héi, Nhµ níc ®· vµ ®ang x©y dùng thùc thi hÖ thèng luËt kinh tÕ vµ kinh doanh nh»m thùc thi chÝnh s¸ch cña §¶ng. ChÝnh lÏ ®ã ®· t¹o ®éng lùc khuyÕn khÝch ngêi d©n kinh doanh hîp ph¸p theo ®Þnh híng cña §¶ng vµ Nhµ níc. yªu cÇu c¬ b¶n ®èi víi nh÷ng ngêi kinh doanh s¶n xuÊt lµ "tu©n theo ph¸p luËt", nÕu lµm tr¸i luËt sÏ cã h×nh ph¹t xö lý nghiªm minh ®îc quy ®Þnh râ trong c¸c ®iÒu lÖ cña luËt tuú theo tõng møc ®é cô thÓ. Tõ khi luËt Doanh nghiÖp ®îc ban hµnh vµ thùc thi, víi nh÷ng thay ®æi trong viÖc ¸p dông chÕ ®é ®¨ng ký kinh doanh thay cho chÕ ®é xin phÐp ®· khiÕn cho mäi ngêi d©n v÷ng tin, rÊt h¨ng h¸i tù ®¨ng ký, tù xng danh tríc ph¸p luËt nh mét sù t¨ng ®ét biÕn bïng næ ®îc x· héi mong ®îi. ChÝnh nÒn ph¸p chÕ míi ®ang h×nh thµnh vµ thùc hiÖn tõng bíc lµ c«ng cô ®Þnh híng t¹o lËp quan hÖ míi, t¹o kh¶ n¨ng ®Èy lïi, lo¹i trõ c¸c nh©n tè tiªu cùc. Vµ tõ ®ã mäi doanh nghiÖp chÞu sù gi¸m s¸t kh«ng chØ cña Nhµ níc mµ cßn cña ngêi lao ®éng vµ toµn x· héi, c¸c tæ chøc chÝnh trÞ vµ d©n sù cña c«ng luËn. Môc tiªu c¬ b¶n cña c¸c chÝnh s¸ch lµ v× con ngêi , cho con ngêi vµ do con ngêi. Víi c«ng d©n níc ta, quyÒn lao ®éng, quyÒn cã viÖc lµm lµ ®iÒu c¬ b¶n nhÊt cña quyÒn c«ng d©n. Nhng trªn thùc tÕ n¹n thÊt nghiÖp cao, n¹n thõa ngêi thiÕu viÖc r¬i vµo líp ngêi ®Õn tuæi ra trêng vµo ®êi. Cho dï mçi n¨m Nhµ níc t¹o thªm trªn 1 triÖu viÖc lµm míi nhng lao ®éng d thõa vÉn rÊt lín ë thµnh thÞ, cßn ë n«ng th«n lµ thêi gian nhµn rçi nhiÒu. §iÒu ®ã cho thÊy chÝnh s¸ch vµ m«i trêng x· héi cha ®ñ søc t¨ng cÇu lao ®éng hay do thiÕu kh¶ n¨ng nªn HiÕn ph¸p cha thÓ ®Æt 23 nhiÖm vô Nhµ níc vµ x· héi ®¶m b¶o quyÒn cã viÖc lµm cña c«ng d©n, cha cã trî cÊp cho ngêi thÊt nghiÖp. Tuy ®ã th× môc tiªu con ngêi lu«n ®îc ®Æt môc tiªu hµng ®Çu. §iÒu ®ã ®îc thÓ hiÖn râ nÐt trong ®êng lèi, chÝnh s¸ch ph¸t triÓn cña §¶ng; ®Æc biÖt trong HiÕn ph¸p quy ®Þnh râ quyÒn lîi vµ nghÜa vô cña mäi c«ng d©n, thùc hiÖn h×nh thøc "d©n biÕt, d©n bµn, d©n lµm, d©n kiÓm tra" ®Ó ph¸t huy tèi ®a trÝ tuÖ vµ n¨ng lùc s¸ng t¹o cña con ngêi. ChÝnh ph¸t triÓn khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n ®· phÇn nµo gi¶i phãng søc s¶n xuÊt, thu hót thªm lao ®éng, ph¸t huy søc s¸ng t¹o v« h¹n cña con ngêi. V× nh÷ng bÊt cËp trªn c¬ së c¸c chÝnh s¸ch ®· tån t¹i cho nªn vÊn ®Ò ®Æt ra lµ cã nªn ®æi míi c¸c chÝnh s¸ch hay kh«ng? vµ khi ®æi míi th× ®æi míi nh thÕ nµo? §Ó hiÓu râ h¬n ta ®i t×m hiÓu tÝnh tÊt yÕu ph¶i ®æi míi c¬ chÕ chÝnh s¸ch. 2. TÝnh tÊt yÕu ph¶i ®æi míi c¬ chÕ chÝnh s¸ch Bíc vµo thêi kú ph¸t triÓn míi cña ®Êt níc víi quan ®iÓm "c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ lµ sù nghiÖp cña toµn d©n, cña mçi thµnh phÇn kinh tÕ", kinh tÕ t b¶n t nh©n trë thµnh mét yÕu tè n¨ng ®éng cña nÒn kinh tÕ quèc d©n vµ tån t¹i l©u trong c¬ cÊu kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn. Do chiÕm mét vÞ trÝ kh¸ quan träng trong c«ng cuéc ®æi míi ®Êt níc, §¶ng vµ Nhµ níc cÇn cã mét chiÕn lîc ®Ó kinh tÕ t b¶n t nh©n thùc sù hoµ nhËp vµo céng ®ång víi tinh thÇn c«ng b»ng, b×nh ®¼ng vµ tiÕn bé x· héi. Víi qu¸ tr×nh ph¸t triÓn hiÖn ®¹i cña nÒn kinh tÕ , m«i trêng kinh doanh thay ®æi th× kh«ng chØ ph¶i cã c¸c chÝnh s¸ch c¬ chÕ cña §¶ng víi kinh tÕ t b¶n t nh©n mµ ph¶i tiÕp tôc thêng xuyªn ®æi míi c¬ chÕ chÝnh s¸ch cho phï hîp víi t×nh h×nh míi. ChÝnh v× vËy, ®æi míi c¬ chÕ chÝnh s¸ch ®Ó thóc ®Èy ph¸t triÓn thµnh phÇn kinh tÕ t b¶n t nh©n trë nªn cÇn thiÕt vµ tÊt yÕu. 24 Ch¬ng III C¸c gi¶i ph¸p ®Ó thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n trong giai ®o¹n míi I. Quan ®iÓm cña §¶ng ta víi vÊn ®Ò ph¸t triÓn kinh tÕ t b¶n t nh©n 1. TÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan cña kinh tÕ t b¶n t nh©n trong nÒn kinh tÕ thêi kú qu¸ ®é §Æc trng cña thêi kú qu¸ ®é lµ thêi kú cïng tån t¹i l©u dµi vµ ®Êu tranh chuyÓn ho¸ lÉn nhau gi÷a nh÷ng yÕu tè, thµnh phÇn bé phËn… cña nÒn kinh tÕ cò t h÷u víi nh÷ng yÕu tè, thµnh phÇn, bé phËn… cña nÒn kinh tÕ míi x©y dùng, c«ng h÷u. Trong ®ã, kinh tÕ t b¶n t nh©n lµ thµnh tè quan träng, kh«ng thÓ thiÕu cña nÒn kinh tÕ thêi kú qu¸ ®é ViÖt Nam.Sù tån t¹i kh¸ch quan cña kinh tÕ hµng ho¸ cïng víi xu thÕ vµ ®Æc ®iÓm thêi ®¹i vÒ më réng quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ lµ m«i trêng vµ ®iÒu kiÖn cho kinh tÕ t b¶n t nh©n ph¸t huy c¸c u thÕ, hiÖu qu¶ cña m×nh cho nÒn kinh tÕ, ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ níc nhµ. MÆt kh¸c, sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña khu vùc t nh©n cßn ®Ó huy ®éng réng r·i tiÒm n¨ng, nguån lùc trong toµn x· héi (vèn ®Çu t, lùc lîng lao ®éng, t liÖu s¶n xuÊt, c¸c ngµnh nghÒ…) cïng víi kinh nghiÖm qu¶n lý, tÝnh n¨ng ®éng, nh¹y bÐn, linh ho¹t, s¸ng t¹o cña kinh tÕ t b¶n t nh©n ®· thóc ®Èy nÒn s¶n xuÊt ph¸t triÓn, gãp phÇn gi¶i quyÕt c«ng ¨n viÖc lµm cho ngêi d©n lao ®éng nh»m æn ®Þnh x· héi. §ã chÝnh lµ c¬ së nÒn t¶ng, lµ lý do cho sù ph¸t triÓn cña kinh tÕ t b¶n t nh©n . Kinh tÕ t b¶n t nh©n míi trong giai ®o¹n më ®êng vµ ph¸t triÓn cho nªn ®ßi hái ph¶i cã mét c¬ chÕ vµ chÝnh s¸ch cho phï hîp. Víi sù ph¸t triÓn nhiÒu thµnh phÇn, khu vùc kinh tÕ nh»m khuyÕn khÝch c¸c thµnh phÇn cïng më réng s¶n xuÊt kinh doanh, c¹nh tranh lµnh m¹nh trªn thÞ trêng lµ hÕt søc cÇn thiÕt ®èi víi sù l·nh ®¹o cña §¶ng vµ Nhµ níc. 2. T¹o sù b×nh ®¼ng gi÷a c¸c khu vùc kinh tÕ Mét khi ®· thõa nhËn sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n lµ tÊt yÕu kh¸ch quan, l©u dµi th× ph¶i ®Æt c¸c khu vùc kinh tÕ Nhµ níc, t nh©n, hçn hîp cã vÞ trÝ b×nh ®¼ng tríc ph¸p luËt. Sù b×nh ®¼ng ®ù¬c thÓ hiÖn: ph¶i ho¹t ®éng kinh doanh tu©n theo luËt ph¸p, trong kinh doanh lµ ®¬n vÞ kinh tÕ ®éc lËp, cïng c¹nh tranh víi nhau trªn thÞ trêng vµ cïng chÞu sù chi phèi cña c¸c quy luËt thÞ trêng. Mäi sù u tiªn dµnh lîi thÕ cho khu vùc nµy, h¹n chÕ g©y trë ng¹i cho khu vùc kia lµ tr¸i víi yªu cÇu cña c¸c quy luËt kh¸ch quan, rèt cuéc sÏ g©y thiÖt h¹i cho nÒn kinh tÕ. Theo quan ®iÓm nµy, c¸c chÝnh s¸ch ®Çu t (vèn, ®Êt ®ai…) khuyÕn khÝch ph¸t triÓn ph¶i ®îc thùc hiÖn theo lÜnh vùc, ®èi tîng ®Çu t chø kh«ng ph¶i theo chñ thÓ ®Çu t lµ ai (Nhµ níc hay t nh©n, trong níc hay níc ngoµi). 25 3. Nhµ níc ®ãng vai trß ®iÒu tiÕt vÜ m« trong viÖc khuyÕn khÝch ph¸t triÓn c¸c thµnh phÇn kinh tÕ Tríc ®©y, Nhµ níc hÇu hÕt tham gia vµo c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh thuéc khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n . §ã lµ thêi kú bao cÊp, tù cung, tù cÊp, nÒn kinh tÕ s¶n xuÊt nhá, lÎ tÎ, ®ãng cöa. Nhng khi thùc hiÖn më cöa kinh tÕ, Nhµ níc kh«ng thÓ thùc hiÖn b¶o hé hay chØ ®¹o s¶n xuÊt nh tríc ®©y n÷a v× m«i trêng kinh doanh míi cã sù tham gia cña c¸c nhµ ®Çu t níc ngoµi, hµng ho¸ s¶n xuÊt ra ph¶i chÞu sù c¹nh tranh. Lóc nµy, Nhµ níc chØ cßn thùc hiÖn l·nh ®¹o, ®iÒu hµnh ë tÇm vÜ m« th«ng qua c¸c c¬ chÕ chÝnh s¸ch vµ c¬ chÕ qu¶n lý vÜ m« cña Nhµ níc. Kinh tÕ t b¶n t nh©n ®·, ®ang vµ sÏ ph¸t triÓn víi xu híng liªn tôc më réng quy m« vµ n©ng cao vai trß kinh tÕ t b¶n t nh©n trong viÖc gi¶i quyÕt nh÷ng nhiÖm vô kinh tÕ x· héi chÝnh trÞ quan träng (thùc hiÖn tiÕt kiÖm ®Çu t, chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ; xu híng h×nh thµnh nhiÒu triÖu hé kinh doanh vµ sím xuÊt hiÖn mét sè doanh nghiÖp t nh©n víi quy m« lín, sÏ ph¸t triÓn nhiÒu Doanh nghiÖp t nh©n kinh doanh trong níc vµ níc ngoµi). §Æc biÖt lµ xu híng mang tÝnh x· héi ho¸ x· héi chñ nghÜa lµ ph¸t triÓn quan hÖ liªn doanh liªn kÕt, lµ hîp t¸c gi÷a c¸c thµnh phÇn vµ lo¹i h×nh doanh nghiÖp, ph¸t triÓn hîp t¸c x· kiÓu míi vµ doanh nghiÖp cæ phÇn. II. Ph¬ng híng ®æi míi c¬ cÊu vµ chÝnh s¸ch ph¸t triÓn khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n §æi míi tøc lµ tõ bá c¸i cò, c¸i lçi thêi, c¸i l¹c hËu vµ s¸ng t¹o ra nh÷ng c¸i míi. Cã nh÷ng c¸i lçi thêi, l¹c hËu ph¶i tõ bá kh«ng luyÕn tiÕc, song kh«ng ph¶i v× thÕ mµ thay ngay ®• îc c¸i míi, chÊp nh¹n c¸i míi bëi v× c¸i míi ®ã ph¶i ®óng víi quy luËt, cã tÝnh c«ng b»ng, cã kh¶ n¨ng cøu v·n t×nh h×nh vµ®îc x· héi chÊp nhËn vµ hîp lßng d©n. TiÕp tôc ®æi míi cã nghÜa lµ c«ng cuéc ®æi míi ®· khëi ph¸t tõ tríc, ®· cã mét hµnh tr×nh, nay hµnh tr×nh ®ã ®i vµo giai ®o¹n míi. 1. Ho¹ch ®Þnh chiÕn lîc vµ chÝnh s¸ch b¶o ®¶m cho kinh tÕ t b¶n t nh©n ho¹t ®éng theo ®óng ®Þnh híng gãp phÇn tÝch cùc vµo c«ng cuéc ®æi míi. Víi vai trß ®a ra ®êng lèi vµ chÝnh s¸ch ph¸t triÓn kinh tÕ, §¶ng vµ Nhµ níc lu«n coi kinh tÕ t b¶n t nh©n lµ bé phËn h÷u c¬ cÊu thµnh lªn nÒn kinh tÕ quèc d©n, tån t¹i vµ ph¸t triÓn trong suèt thêi kú qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi. CÇn t¹o mét quan ®iÓm nh©t qu¸n ®èi víi kinh tÕ t b¶n t nh©n trong c¬ cÊu kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn, xo¸ bá nh÷ng ®Þnh kiÕn, thay ®æi mét c¸ch c¨n b¶n ®¸nh gi¸ vai trß cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ. Trªn c¬ së ®ã, Nhµ níc t¹o m«i trêng chÝnh trÞ x· héi ph¸p lý vµ nh÷ng ®iÒu kiÖn kinh tÕ ®Ó c¸c nhµ kinh doanh ph¸t huy tèi ®a tiÒm n¨ng vµ nguån lùc cña m×nh. CÇn qu¸n triÖt s©u réng quan ®iÓm cña §¶ng vµ Nhµ níc vÒ kinh tÕ t b¶n t nh©n cho mäi tÇng líp nh©n d©n lao ®éng trªn c¸c ph¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng, ®Æc biÖt lµ cho mét sè c¸n bé l·nh ®¹o ë c¸c ®Þa ph¬ng ®Ó hä cã ®îc nhËn thøc râ vµ coi viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ t nh©n lµ néi dông quan träng trong ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña ®Êt níc. 26 TËp trung khuyÕn khÝch t nh©n ®Çu t vµo nh÷ng ngµnh cã lîi thÕ ph¸t triÓn nh c«ng nghiÖp chÕ biÕn n«ng, l©m, h¶i s¶n; nh÷ng ngµnh nghÒ truyÒn thèng nh m©y tre ®an, thªu ren… §èi víi c¸c doanh nghiÖp lín, cã tiÒm n¨ng vÒ vèn vµ lao ®éng, c«ng nghÖ th× khuyÕn khÝch hä liªn kÕt víi c¸c doanh nghiÖp kh¸c ®Ó h×nh thµnh c¸c tËp ®oµn kinh tÕ m¹nh, vÝ dô nh viÖc h×nh thµnh c¸c tæng C«ng ty dÖt may, tæng c«ng ty hµng h¶i… §øng vÒ phÝa Nhµ níc, Nhµ níc sö dông c¸c biÖn ph¸p kinh tÕ, hµnh chÝnh, ph¸p lý ®Ó kh¾c phôc sù ®éc quyÒn, t¹o ra sù c¹nh tranh c«ng b»ng nh»m æn ®Þnh t©m lý cho c¸c chñ ®Çu t yªn t©m lµm ¨n l©u dµi. KÝch thÝch kinh tÕ t b¶n t nh©n ®Çu t ra níc ngoµi, ®Çu t vµo c¸c lÜnh vùc sö dông nhiÒu nh©n lùc, ®Çu t vµo c¸c ngµnh x©y dùng c¬ së h¹ tÇng cho ph¸t triÓn kinh tÕ, ®Çu vµo c¸c ngµnh nghÒ truyÒn thèng vµ c¸c ngµnh nghÒ cã lîi xuÊt khÈu. §ång thêi, khuyÕn khÝch t¨ng cêng, më réng c¸c lo¹i h×nh c«ng ty TNHH, c«ng ty Cæ phÇn ®Ó cã ®iÒu kiÖn tÝch tô vµ tËp trung vèn më réng quy m« vµ ®æi míi c«ng nghÖ tiªn tiÕn phï hîp víi ®iÒu kiÖn hiÖn t¹i. Thªm vµo ®ã, khuyÕn khÝch ph¸t triÓn kinh tÕ t b¶n t nh©n ë n«ng th«n víi quy m« ruéng ®Êt hîp lý, nh»m tiÕn tíi tËp trung ho¸ s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, ¸p dông kü thuËt tiªn tiÕn ®Ó t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, t¹o nguån n«ng s¶n dåi dµo, æn ®Þnh cho ®êi sèng xuÊt khÈu vµ cho c«ng nghiÖp chÕ biÕn. 2. §Þnh híng c¸c gi¶i ph¸p ®Ó khuyÕn khÝch sù ph¸t triÓn cña khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n trong mèi quan hÖ víi c¸c khu vùc kh¸c. Nhµ níc ®a ra c¸c biÖn ph¸p khuyÕn khÝch sù ph¸t triÓn cña khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n th«ng qua viÖc ®æi míi c«ng nghÖ, n©ng cao chÊt lîng vµ biÕn ®æi c¬ cÊu s¶n phÈm phï hîp víi nhu cÇu trong níc vµ quèc tÕ. Trong giai ®o¹n hiÖn nay, s¶n phÈm lµm ra kh«ng nh÷ng bÒn mµ ph¶i ®Ñp th× míi ®¸p øng ®îc nhu cÇu vµ thÞ hiÕu cña ngêi tiªu dïng ë mét thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh cho nªn vÊn ®Ò ®æi míi c«ng nghÖ lu«n ®îc ®Æt ra.ChÝnh ®ã lµ nguyªn nh©n khiÕn ®æi míi c«ng nghÖ lµ yÕu tè c¹nh tranh trªn th¬ng trêng, lµ néi dung c¬ b¶n cña c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc. Nhng ®Ó ®æi míi ®îc vÒ c«ng nghÖ th× ph¶i cã mét sè ®iÒu kiÖn, cô thÓ lµ hai yÕu tè lµ vèn vµ lùc lîng c¸n bé khoa häc kü thuËt, c«ng nh©n lµnh nghÒ. ChÝnh v× lÏ ®ã, viÖc ®a ra chÝnh s¸ch hîp lý ®Ó gióp doanh nghiÖp cã ®iÒu kiÖn thuËn lîi s¶n xuÊt kinh doanh lµ hÕt søc cÇn thiÕt vµ cÊp b¸ch. Chóng ta ®ang ë trong thêi kú bïng næ th«ng tin, v× ®ã cho nªn th«ng tin lµ nguån t liÖu hÕt søc quý gi¸ cho viÖc quyÕt ®Þnh ®Çu t s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. Nhµ níc nªn t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c chñ doanh nghiÖp t nh©n tiÕp cËn th«ng tin mét c¸ch dÔ dµng, nhanh chãng, kÞp thêi, chÝnh x¸c vµ kh«ng chØ lµ viÖc cËp nhËt c¸c ®êng lèi, chÝnh s¸ch, luËt ph¸p cña §¶ng vµ Nhµ níc mµ cßn c¸c th«ng tin vÒ thÞ trêng trong vµ ngoµi níc. NÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn ë níc ta lµ mét hÖ thèng nhÊt trong sù ®a d¹ng vÒ h×nh thøc së h÷u vµ lo¹i h×nh kinh tÕ, trong ®ã, mçi thµnh phÇn kinh tÕ cã thÓ ph¸t triÓn trong mèi quan hÖ võa hîp t¸c, võa c¹nh tranh víi c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c. Mµ kinh tÕ Nhµ níc gi÷ vai trß chñ 27 ®¹o nªn ph¶i lµ ngêi tæ chøc t¨ng cêng c¸c mèi liªn hÖ gi÷a kinh tÕ t b¶n t nh©n víi kinh tÕ Nhµ níc vµ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c. HiÖn nay, ®Ó n©ng cao tÝnh c¹nh tranh cña c¸c doanh nghiÖp Nhµ níc, chóng ta ®ang thùc hiÖn viÖc cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp Nhµ níc nh»m t¨ng cêng thu hót vèn, t¨ng sù ®éc lËp tù chñ cho c¸c Doanh nghiÖp. Tuy nhiªn, viÖc cæ phÇn ho¸ kh«ng ph¶i lµ h×nh thøc t nh©n ho¸ hÕt c¸c doang nghiÖp nhµ níc mµ ®èi víi mét sè doang nghiÖp th× Nhµ n íc vÉn gi÷ vai trß chi phèi ®Ó lµm ®Çu tµu thóc ®Èy sù phµt triÓn nÒn kinh tÕ ®Êt níc. Khu vùc kinh tÕ Nhµ níc nªn gi÷ vai trß chi phèi nh ®Çu t vµo c¬ së h¹ tÇng, ®Çu t vµo c¸c ngµnh c«ng nghÖ mòi nhän, an ning, quèc phßng lµm nÒn t¶ng cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ trong níc. 3. X©y dùng c¬ chÕ mèi quan hÖ cña kinh tÕ t b¶n t nh©n víi níc ngoµi Trong xu thÕ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ vµ toµn cÇu ho¸, chóng ta còng ph¶i më cöa ®Ó tiÕp thu nh÷ng thµnh tùu khoa häc kü thuËt, ®ång thêi ph¸t huy tiÒm lùc s½n cã cho c«ng cuéc c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc. V× thÕ, nªn më réng vµ n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ ®èi ngo¹i ®· vµ ®ang ngµy cµng trë thµnh mét bé phËn quan träng trong chiÕn lîc ph¸t triÓn cña §¶ng vµ Nhµ níc. Víi t×nh h×nh nh vËy, nhu cÇu më réng c¸c quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ cña chñ doanh nghiÖp t nh©n lµ xu thÕ kh¸ch quan hîp víi xu híng chung cña thêi ®¹i vµ cã thÓ ®em l¹i nh÷ng ®iÒu kiÖn míi, nh÷ng nguån lùc míi ®Ó ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ trong níc. 4. Ph¬ng híng gi¶i ph¸p vÒ chÝnh trÞ x· héi Bíc vµo c«ng cuéc x©y dùng ®Êt níc tõng bíc ®i lªn chñ nghÜa x· héi, lîi Ých cña d©n téc vµ lîi Ých cña chñ doanh nghiÖp võa cã tÝnh thèng nhÊt võa cã mÆt ®èi lËp. ChÝnh c«ng cuéc ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa víi sù ®a d¹ng vÒ h×nh thøc së h÷u, lo¹i h×nh doanh nghiÖp ®· më ra ®Þa bµn réng lín cho kinh tÕ t b¶n t nh©n vµ tÇng líp chñ doanh nghiÖp më réng ho¹t ®éng kinh doanh, dÞch vô trªn mäi lÜnh vùc ®Ó lµm giµu chÝnh ®¸ng vµ gãp phÇn x©y dùng ®Êt níc. Nhng nã còng ®ßi hái c¸c chñ doanh nghiÖp ph¶i biÕt kÕt hîp lîi Ých riªng cña m×nh víi lîi Ých chung cña d©n téc mµ biÓu hiÖn chung nhÊt lµ theo môc tiªu "d©n giµu, níc m¹nh, x· héi c«ng b»ng, d©n chñ, v¨n minh", ph¶i tu©n thñ luËt ph¸p vµ sù qu¶n lý cña c¸c c¬ quan Nhµ níc. Kh«ng chØ xÐt vÒ mÆt tÝch cùc, v× môc tiªu lîi nhuËn nhiÒu chñ doanh nghiÖp t nh©n ®· cã c¸c hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt; cho nªn ®ßi hái ph¶i cã nh÷ng chÝnh s¸ch phï hîp tõ phÝa Nhµ níc ®Ó ®iÒu tiÕt. Trªn ®©y chØ lµ nh÷ng ®Þnh híng c¬ b¶n ®Ó khuyÕn khÝch ph¸t triÓn kinh tÕ t b¶n t nh©n , chóng ta cÇn cã nh÷ng gi¶i ph¸p cô thÓ ®Ó tËp trung ph¸t triÓn khu vùc kinh tÕ nµy. III. Nh÷ng gi¶i ph¸p ®Ó ph¸t triÓn khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n 1. Gi¶i ph¸p vÒ thÓ chÕ t¹o ®iÒu kiÖn m«i trêng thuËn lîi cho kinh tÕ t b¶n t nh©n ViÖt Nam ph¸t triÓn Tõ khi vËn dông chÝnh s¸ch ®æi míi kinh tÕ ®Õn nay, Nhµ níc ta ®· ban hµnh mét hÖ thèng ph¸p lý hoµn chØnh vµ chi phèi c¸c ho¹t ®éng cña c¸c khu vùc kinh tÕ bao gåm hÖ thèng 28 luËt doanh nghiÖp, luËt Doanh nghiÖp Nhµ níc, luËt khuyÕn khÝch ®Çu t trong níc, luËt khuyÕn khÝch ®Çu t níc ngoµi…Tuy ®ã, hÖ thèng ph¸p lý cha thèng nhÊt, cßn ph©n biÖt theo h×nh thøc së h÷u ch¼ng h¹n doanh nghiÖp t nh©n ho¹t ®éng theo luËt Doanh nghiÖp, doanh nghiÖp Nhµ n íc ho¹t ®éng theo luËt Doanh nghiÖp Nhµ níc, mét sè c«ng ty cæ phÇn mµ Nhµ níc gi÷ vai trß chi phèi l¹i ho¹t ®éng theo luËt Doanh nghiÖp… dÉn ®Õn sù chång chÐo, kh«ng hiÖu qu¶ trong viÖc thùc thi luËt ph¸p. ChÝnh sù kh¸c nhau ®ã ®· g©y ra sù kh«ng b×nh ®¼ng gi÷a c¸c thµnh phÇn kinh tÕ trong viÖc tiÕp cËn c¸c yÕu tè ®Çu vµo nh ®Êt ®ai, vèn, lao ®éng vµ c«ng nghÖ… vµ c¸c yÕu tè ®Çu ra nh tiÕp cËn thÞ trêng trong vµ ngoµi níc. Thêng th× Doanh nghiÖp Nhµ níc gi÷ vai trß chñ ®¹o trong nÒn kinh tÕ quèc d©n, lµ nh©n tè më ®êng cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ nªn h• ëng nhiÒu chÕ ®é u ®·i h¬n c¸c doanh nghiÖp kh¸c. ChÝnh do ®ã mµ nhiÒu doanh nghiÖp Nhµ n íc dùa vµo vai trß chñ ®¹o cña nÒn kinh tÕ mµ lÊn ¸t ®Ó hëng nhiÒu chÕ ®é u ®·i, lµm ¶nh hëng ®Õn c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c, g©y sù kh«ng b×nh ®¼ng trong c¹nh tranh, lµm gi¶m sót lßng tin cña chñ doanh nghiÖp t nh©n. NÕu kh«ng cã sù b×nh ®¼ng thùc sù sÏ h¹n chÕ, thËm chÝ cã thÓ dÉn ®Õn triÖt tiªu, mÊt ®éng lùc ph¸t triÓn cña kinh tÕ thÞ trêng. Nh vËy, gi¶i ph¸p vÒ hoµn thiÖn m«i trêng ph¸p lý chÝnh lµ nªn sím ban hµnh luËt Doanh nghiÖp chung, luËt ®Çu t chung vµ cÇn cã c¸c c¬ quan ®Çu mèi theo dâi, tæng hîp t×nh h×nh thùc hiÖn vµ ®Ò xuÊt c¸c biÖn ph¸p th¸o gì, khã kh¨n vµ chñ ®éng uèn n¾n nh÷ng sai ph¹m cña kinh tÕ t b¶n t nh©n ; t¹o mÆt b»ng ph¸p lý chung cho mäi lo¹i h×nh doanh nghiÖp. Ngoµi ra cÇn ban hµnh luËt chèng ®éc quyÒn nh»m b¶o ®¶m quyÒn lîi cho c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá, còng nh ban hµnh luËt B¶o vÖ b¶n quyÒn ph¸t minh s¸ng chÕ, b¶o vÖ c¸c c¬ së lµm ¨n ch©n chÝnh, chèng l¹i viÖc lµm hµng gi¶. Quan ®iÓm ph¸t triÓn kinh tÕ t b¶n t nh©n ph¶i ®îc thÓ hiÖn trong ph¬ng thøc lµm viÖc thèng nhÊt, trong nhËn thøc cña c¸c c¬ quan qu¶n lý Nhµ níc t¹i ®Þa ph¬ng. VÝ dô nh tiÕp tôc c¶i c¸ch hµnh chÝnh trong c«ng t¸c ®¨ng ký kinh doanh, c«ng khai ho¸ thñ tôc hµnh chÝnh ®èi víi thµnh phÇn kinh tÕ t b¶n t nh©n , tuyªn truyÒn c¸c chÝnh s¸ch u ®·i cña Nhµ níc mét c¸ch réng r·i ®Ó mäi ngêi ®Òu biÕt. Kinh tÕ t b¶n t nh©n ph¸t triÓn trong ®iÒu kiÖn ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ còng sÏ lµm n¶y sinh c¸c quan hÖ kinh tÕ phøc t¹p, c¹nh tranh diÔn ra víi cêng ®é cao, thñ ®o¹n tinh vi h¬n. VËy tiÕp tôc n©ng cao vai trß ®iÒu tiÕt vÜ m« cña Nhµ níc ®èi víi kinh tÕ t b¶n t nh©n lµ yªu cÇu kh¸ch quan, nã võa lµ yªu cÇu chung cña nÒn kinh tÕ võa t¸c ®éng trùc tiÕp ®èi víi kinh tÕ t b¶n t nh©n nh»m híng nã vµo con ®êng kinh doanh lµnh m¹nh vµ h÷u Ých cho x· héi. ChÝnh qu¶n lý vÜ m« cña Nhµ níc ®èi víi sù ph¸t triÓn vµ ho¹t ®éng cña kinh tÕ t b¶n t nh©n mét mÆt thùc hiÖn chøc n¨ng ®Þnh híng dÉn d¾t vµ ñng hé nh÷ng nç lùc ph¸t triÓn cña t nh©n, mÆt kh¸c nã còng ®¶m b¶o cho c¸c doanh nghiÖp t nh©n ho¹t ®éng ®óng ph¸p luËt, tu©n thñ chÕ ®é qu¶n lý cña Nhµ níc, ®Êu tranh chèng nh÷ng hiÖn tîng tiªu cùc, kh¾c phôc hËu qu¶ xÊu. Mét vÊn ®Ò nãng báng ®ang ®Æt ra ®èi víi c¶ hai phÝa:nhµ níc vµ doanh nghiÖp lµ thùc thi ph¸p 29 luËt. ChÝnh ®©y lµ b¨n kho¨n lín cña doanh nghiÖp vµ lµ mèi lo lín trong qu¶n lý vÜ m« cña Nhµ níc ®èi víi kinh tÕ t b¶n t nh©n . Muèn ph¸p luËt ®îc thùc hiÖn nghiªm chØnh th× tõ c¶ hai phÝa doanh nghiÖp vµ c¬ quan qu¶n lý cÇn chÊn chØnh, ®æi míi bé m¸y qu¶n lý vÒ kinh tÕ t b¶n t nh©n, c¸ thÓ, tiÓu chñ kh«ng ph©n biÖt chia c¾t nh hiÖn nay t¹o sù b×nh ®¼ng gi÷a c¸c thµnh phÇn, khu vùc kinh tÕ. §iÒu quan träng lµ ph¶i chó ý coi träng ®µo t¹o ®éi ngò qu¶n lý cã tr×nh ®é am hiÓu, cã n¨ng lùc chuyªn m«n, cã phÈm chÊt ®¹o ®øc kh«ng ®Ó c¸c lîi Ých vËt chÊt lµm tha ho¸. §ång thêi thùc hiÖn nghiªm chÕ ®é thanh tra, kiÓm tra, xö lý nghiªm minh ®èi víi nh÷ng hiÖn tîng vi ph¹m hay cè t×nh lµm tr¸i ph¸p luËt. §Ó cã c¬ chÕ chÝnh s¸ch phï hîp nh»m thóc ®Èy khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n ph¸t triÓn trong c«ng cuéc c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ë níc ta cÇn cã sù ®æi míi, cô thÓ lµ: - ChÝnh s¸ch gi¸o dôc vµ ®µo t¹o: CÇn cã chÝnh s¸ch ®µo t¹o, n©ng cao tr×nh ®é cho c¸n bé qu¶n lý Nhµ níc vµ ngêi lao ®éng. C¸c ®Þa ph¬ng cÇn cã chÝnh s¸ch trî gióp ®µo t¹o, båi d• ìng n©ng cao tr×nh ®é hiÓu biÕt ®êng lèi, chñ tr¬ng cña §¶ng; chÝnh s¸ch, ph¸p luËt cña Nhµ n• íc; n©ng cao tr×nh ®é chuyªn m«n kü thuËt, n¨ng lùc kinh doanh cña chñ doanh nghiÖp vµ ngêi lao ®éng. §èi víi chñ doanh nghiÖp, cÇn quan t©m båi dìng gi¸o dôc, ph¸t huy tinh thÇn yªu n íc vµ tr¸ch nhiÖm tríc céng ®ång x· héi, cã ®¹o ®øc kinh doanh, t«n träng ch÷ tÝn, tù gi¸c chÊp hµnh chÝnh s¸ch cña §¶ng, ph¸p luËt cña Nhµ níc, ch¨m lo ®êi sèng vµ ®iÒu kiÖn lµm viÖc cho ngêi lao ®éng t¹i doang nghiÖp. - ChÝnh s¸ch tÝn dông ng©n hµng: Ngoµi viÖc khuyÕn khÝch cho vay u ®·i theo lo¹i dù ¸n ®Çu t kh«ng kÓ dù ¸n ®ã thuéc thµnh phÇn kinh tÕ nµo; ®èi víi khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n ,cÇn ph¶i lo¹i bá nh÷ng hµng rµo ng¨n c¶n khu vùc nµy tiÕp cËn víi nh÷ng lo¹i h×nh tÝn dông. C¸c ®iÒu tra gÇn ®©y cho thÊy ng©n hµng Nhµ níc chØ quy ®Þnh møc l·i suÊt trÇn nhng trªn thùc tÕ khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n vÉn bÞ ph©n biÖt ®èi xö, ph¶i vay víi møc l·i suÊt cao h¬n vµ tû lÖ vay vèn thÊp chiÕm kho¶ng 2 - 5% tæng vèn mµ ng©n hµng cho c¸c doanh nghiÖp trong níc vay. Nguyªn nh©n chñ yÕu lµ do vÊn ®Ò thÕ chÊp vµ thñ tôc vay vèn cßn phiÒn hµ. Cho nªn vÊn ®Ò ®Æt ra lµ ph¶i xem xÐt l¹i c¸c thñ tôc vay ng©n hµng ®èi víi khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n , nªn cã c¸c chÝnh s¸ch u ®·i tÝn dông cho c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá th«ng qua viÖc cÊp tÝn dông trung vµ dµi h¹n cho c¸c Doanh nghiÖp nµy. CÇn sím ban hµnh c¬ chÕ qu¶n lý tµi chÝnh ®èi víi Doanh nghiÖp d©n doanh, bæ sung chÕ ®é kÕ to¸n cho phï hîp víi tr×nh ®é doanh nghiÖp võa vµ nhá võa chèng thÊt thu thuÕ, võa ®¶m b¶o c«ng t¸c qu¶n lý Nhµ níc víi doanh nghiÖp, võa t¹o ®iÒu kiÖn cho doanh nghiÖp d©n doanh sö dông dÞch vô kiÓm to¸n, thùc hiÖn c«ng khai tµi chÝnh doanh nghiÖp hµng n¨m. Khi thùc hiÖn chÝnh s¸ch tµi chÝnh tÝn dông cÇn b¶o ®¶m cho kinh tÕ t b¶n t nh©n ®îc hëng u ®·i. Nhµ níc hç trî vÒ c¬ së h¹ tÇng (giao th«ng, ®iÖn, níc…) t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho kinh tÕ t b¶n t nh©n ph¸t triÓn. Nghiªn cøu ban hµnh chÝnh s¸ch b¶o hiÓm rñi ro cho ho¹t ®éng cña kinh tÕ t b¶n t 30 nh©n trong kinh tÕ thÞ trêng khuyÕn khÝch thµnh lËp vµ tham gia qòy b¶o hiÓm, quü hç trî doanh nghiÖp cã sù hç trî cña Nhµ níc. - VÒ chÝnh s¸ch tµi trî cña Nhµ níc ®èi víi kinh tÕ t b¶n t nh©n Tµi trî cña Nhµ níc ®îc thÓ hiÖn díi nhiÒu d¹ng nh: miÔn gi¶m thuÕ, tÝn dông u ®·i, trî gi¸ bao tiªu. Trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ trêng, Nhµ níc cÇn cã biÖn ph¸p gióp ®ì kinh tÕ t b¶n t nh©n khi nã gÆp khã kh¨n t¹m thêi nhng cã híng ph¸t triÓn l©u dµi. Trong trêng hîp nµy, ®Ó æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn, Nhµ níc cã ¸p dông chÝnh s¸ch bao tiªu s¶n phÈm víi gi¸ cã lîi cho doanh nghiÖp t nh©n. Ngoµi ra, Nhµ níc cßn cã chÝnh s¸ch ®µo t¹o nguån nh©n lùc phôc vô cho sù ph¸t triÓn cña khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n . - ChÝnh s¸ch khuyÕn khÝch viÖc sö dông ®Êt ë: TiÕp tôc nghiªn cøu ban hµnh chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch viÖc sö dông ®Êt ë nh÷ng vïng cßn nhiÒu ®Êt cha ®ù¬c sö dông, ®Êt trèng, ®åi nói träc. T¨ng cêng c«ng t¸c chØ ®¹o ®Ó ®Èy nhanh tiÕn ®é cÊp giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt ë cho nh©n d©n ,gi¶i quyÕt tèt viÖc cho thuª ®Êt ®Ó c¸c doanh nghiÖp phÊn khëi ®Çu t h×nh thµnh c¸c côm c«ng nghiÖp ë c¸c huyÖn, côm lµng nghÒ vµ c¸c lµng nghÒ trong tØnh. Kiªn quyÕt xö lý nh÷ng hiÖn tîng tiªu cùc trong viÖc giao ®Êt, cho thuª ®Êt. - ChÝnh s¸ch thuÕ vµ h¶i quan: ThuÕ nãi chung kh«ng nh÷ng lµ nguån thu chñ yÕu cña ng©n s¸ch mµ cßn lµ c«ng cô quan träng trong ®iÒu hµnh vÜ m« nÒn kinh tÕ quèc d©n. §Æc biÖt chÝnh s¸ch thuÕ vµ chÝnh s¸ch h¶i quan cßn thÓ hiÖn tÝnh u viÖt cña chÕ ®é x· héi chñ nghÜa, thÓ hiÖn chÝnh s¸ch héi nhËp kinh tÕ thÕ giíi vµ khu vùc. Tuy nhiªn vÉn cßn mét sè tån t¹i nh khung thuÕ suÊt cao, chÝnh s¸ch thuÕ nÆng vÒ tËn thu, nÆng vÒ chÕ tµi ¸p dông ®èi víi c¸c ®èi t• îng nép thuÕ, cha thÓ hiÖn quyÒn d©n chñ c«ng b»ng vµ b×nh ®¼ng tríc ph¸p luËt gi÷a c¸c c¬ quan Nhµ níc víi c«ng d©n. Cho nªn vÊn ®Ò ®Æt ra lµ ph¶i söa ®æi, bæ sung c¸c chÝnh s¸ch thuÕ trong viÖc gi¶m bít nh÷ng chång chÐo trong c¸c luËt thuÕ, gi¶m bít c¸c s¾c thuÕ, trong thu thuÕ xuÊt nhËp khÈu cÇn thay b¶ng gi¸ tèi thiÓu b»ng b¶ng thuÕ tuyÖt ®èi. C¬ quan thuÕ vµ h¶i quan ph¶i ®ång hµnh cïng doanh nghiÖp híng dÉn, gióp ®ì doanh nghiÖp th¸o gì khã kh¨n trong s¶n xuÊt kinh doanh. Kh«ng h×nh sù ho¸ c¸c quan hÖ giao dÞch hµnh chÝnh, kinh tÕ d©n sù. - ChÝnh s¸ch thÞ trêng vµ xuÊt khÈu: ThÞ trêng lµ ®iÒu kiÖn quan träng cña c¸c doanh nghiÖp trong nÒn kinh tÕ hµng ho¸, t¹o ra c¶ thêi c¬ vµ nguy c¬ cho c¸c doanh nghiÖp. Do ®ã, mét chÝnh s¸ch thÞ trêng ®óng ®¾n sÏ cã t¸c ®éng hç trî thóc ®Èy c¸c doanh nghiÖp ph¸t triÓn ®óng híng. §Ó thùc hiÖn ®îc ®iÒu ®ã cÇn cã mét sù hç trî cña Nhµ níc trong viÖc cung cÊp th«ng tin vÒ thÞ trêng, bá hoµn toµn chÕ ®é ph©n phèi h¹n ng¹ch, doanh nghiÖp nµo cã kh¶ n¨ng t×m ®îc b¹n hµng th× ®¬ng nhiªn ®îc xuÊt víi møc h¹n ng¹ch cña níc b¹n hµng cho phÐp. Mét vÊn ®Õ n÷a lµ Nhµ níc vÉn cÇn cã chÝnh s¸ch b¶o hé thÞ trêng trong níc vµ xuÊt khÈu. Trong hç trî xuÊt khÈu hiÖn nay cÇn c¶i tiÕn m¹nh vÒ thñ tôc h¶i quan, quy ®Þnh thêi gian tèi ®a ®Ó hoµn thµnh mét th¬ng vô xuÊt khÈu hµng qua h¶i quan, nÕu vît qu¸ thêi h¹n th× ph¶i cã chÕ tµi víi 31 c¸c bé phËn h¶i quan cã liªn quan. 2. Nhãm chÝnh s¸ch h¹n chÕ mÆt tiªu cùc cña kinh tÕ t b¶n t nh©n Khai th¸c tiÒm n¨ng vµ thÕ m¹nh cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ®Ó nhanh chãng tiÕn tíi c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ lµ chñ tr¬ng nhÊt qu¸n cña §¶ng trong thêi kú qu¸ ®é. Víi vai trß quan träng, khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n ®· gãp phÇn thùc hiÖn tèt c«ng cuéc ®æi míi theo ®Þnh híng mµ §¶ng vµ Nhµ níc ®· ®Ò ra. Bªn c¹nh nh÷ng mÆt tÝch cùc cßn vÊp ph¶i nh÷ng khã kh¨n, h¹n chÕ. ChÝnh lÏ ®ã lµ nguyªn nh©n cÇn ph¶i cã chÝnh s¸ch vµ gi¶i ph¸p ®Ó h¹n chÕ tiªu cùc cña khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n . §Çu tiªn ph¶i nãi ®Õn lµ c«ng t¸c t¨ng cêng gi¸o dôc chÝnh trÞ ph¸t huy tinh thÇn d©n téc cña chñ doanh nghiÖp t nh©n nh»m chñ ®éng thu hót hä tham gia vµo c¸c ho¹t ®éng chÝnh trÞ d íi nhiÒu h×nh thøc tæ chøc thÝch hîp. §Ó ph¸t huy tÝnh tÝch cùc cña chñ doanh nghiÖp t nh©n cÇn thêng xuyªn gi¸o dôc ®êng lèi cña §¶ng ®Ó cñng cè lßng tin cho hä vÒ con ®êng ph¸t triÓn ®Êt níc; ®ång thêi tiÕp nhËn nh÷ng nguyÖn väng chÝnh ®¸ng cña hä ®Ó ®iÒu chØnh, hoµn thiÖn c¸c chÝnh s¸ch vµ c¬ chÕ kinh tÕ cho phï hîp víi ho¹t ®éng thùc tiÔn cña kinh tÕ t b¶n t nh©n trong c¬ cÊu kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn. Më réng tÝnh c«ng khai d©n chñ ®èi víi chñ doanh nghiÖp t nh©n vÒ chÝnh s¸ch vµ c¬ chÕ qu¶n lý cã liªn quan nh»m b¶o vÖ tÝnh nhÊt qu¸n gi÷a chÝnh s¸ch vµ c¬ chÕ ®ã víi viÖc thùc thi chóng. Sau n÷a lµ viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông c¸c c«ng cô kinh tÕ (tµi chÝnh, tÝn dông, ng©n hµng…) ®Ó qu¶n lý vµ ®iÒu tiÕt c¸c ho¹t ®éng cña kinh tÕ t b¶n t nh©n . KiÓm tra chÆt chÏ viÖc thùc hiÖn s¶n xuÊt kinh doanh theo môc tiªu ®¨ng ký, thùc hiÖn nghiªm tóc c¸c chÕ ®é tµi chÝnh vµ kinh doanh theo quy ®Þnh cña Nhµ níc, ph¸t huy vai trß cña ng©n hµng trong chøc n¨ng trung t©m thanh to¸n. Vµ t¨ng cêng c«ng t¸c thanh tra tµi chÝnh cña Nhµ níc ®Ó gióp ®ì c¸c doanh nghiÖp t nh©n tr¸nh ®îc sai lÇm rñi ro trong kinh doanh, ph¸t hiÖn vµ xö lý c¸c hiÖn tîng tiªu cùc ph¸t sinh trong kinh doanh. X©y dùng c¸c tæ chøc chÝnh trÞ trong c¸c doanh nghiÖp t nh©n ®Ó ®ãng gãp vµo viÖc híng dÉn chñ doanh nghiÖp ho¹t ®éng ®óng híng, ®Êu tranh chèng hiÖn tîng tiªu cùc. ViÖc thµnh lËp c¸c tæ chøc chÝnh trÞ trong c¸c doanh nghiÖp t nh©n kh«ng cã nhiÒu khã kh¨n nh ®èi víi c¸c doanh nghiÖp níc ngoµi nhng vÊn ®Ò chÝnh lµ n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña c¸c tæ chøc ®ã trong thùc tiÔn. ë ®©y vÊn ®Ò cÇn gi¶i quyÕt lµ nghiªn cøu vµ x¸c ®Þnh mét c¬ chÕ ho¹t ®éng phï hîp víi tÝnh chÊt cña doanh nghiÖp vµ ph¬ng thøc l·nh ®¹o cña §¶ng, kh«ng thÓ ¸p dông c¬ chÕ l·nh ®¹o trùc tiÕp nh trong doanh nghiÖp Nhµ níc mµ c¸c tæ chøc chÝnh trÞ ph¶i thùc hiÖn chøc nang l·nh ®¹o b»ng thuyÕt phôc. §Æc biÖt c¸c tæ chøc quÇn chóng ho¹t ®éng trong doanh nghiÖp t nh©n còng cÇn x©y dùng ph¬ng thøc ho¹t ®éng thÝch hîp ®Ó x¸c lËp ®Þa vÞ lµm chñ cña ngêi lao ®éng trong ®iÒu kiÖn cña doanh nghiÖp t nh©n võa t«n träng quyÒn cña chñ doanh nghiÖp theo luËt ®Þnh võa ®ßi hái chñ doanh nghiÖp chÊp hµnh ®Çy ®ñ luËt ph¸p, t«n träng quyÒn lîi 32 hîp ph¸p cña ngêi lao ®éng vµ ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña c¸c tæ chøc chÝnh trÞ ®Òu cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh lµ lùa chän ®éi ngò l·nh ®¹o cã ®ñ b¶n lÜnh trong c¸c doanh nghiÖp t nh©n. Tãm l¹i kinh tÕ t b¶n t nh©n lµ mét thµnh phÇn kinh tÕ ®îc ®¸nh gi¸ lµ n¨ng ®éng, s¸ng t¹o ®Çy tiÒm n¨ng ph¶i ®îc ph¸t triÓn m¹nh mÏ, ®ã lµ nhiÖm vô cã tÝnh chÊt chiÕn lîc trong sù nghiÖp CNH- H§H. V× vËy cÇn tiÕp tôc th¸o gì nh÷ng rµo c¶n, më réng ®iÒu kiÖn kinh doanh, t¹o lËp m«i trêng kinh doanh th«ng tho¸ng, b×nh ®¼ng gi÷a c¸c thµnh phÇn kinh tÕ vµ Nhµ níc cÇn cã chÝnh s¸ch hç trî thÝch hîp th× ch¾c ch¾n mäi nguån lùc trong d©n sÏ ®îc khai th¸c vµ ph¸t huy cã hiÖu qu¶. 33 kÕt luËn C¨n cø vµo thùc tr¹ng cña t×nh h×nh ph¸t triÓn kinh tÕ ë ViÖt Nam nh÷ng n¨m võa qua, nh÷ng chñ tr¬ng, ®êng lèi, chÝnh s¸ch nhÊt qu¸n cña §¶ng vÒ ph¸t triÓn khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n , ta thÊy râ ®îc vai trß cña khu vùc kinh tÕ nµy trong xu thÕ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ nãi chung. Cho nªn khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n ph¶i ®îc hëng nh÷ng ®iÒukiÖn cña §¶ng vµ Nhµ n íc, ®îc ®èi xö b×nh ®¼ng tõ phÝa c¸c c¬ quan c«ng quyÒn vµ tõ m«i trêng kinh doanh th«ng tho¸ng phï hîp víi ®êng lèi cña §¶ng còng nh xu thÕ cña thêi kú héi nhËp, thêi kú ph¸t triÓn kinh tÕ ®Êt níc lµ träng t©m. §Ó thùc hiÖn ®îc ®iÒu nµy, vÊn ®Ò ®Æt ra vÒ phÝa §¶ng vµ Nhµ níc lµ cÇn ph¶i kh«ng ngõng ®æi míi vµ ph¶i hoµn thiÖn c¬ chÕ chÝnh s¸ch nh»m ph¸t huy mäi hiÖu qu¶ cña nÒn kinh tÕ ®Æc biÖt lµ trong ph¸t triÓn khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n . §ã chØ lµ sù hç trî tõ phÝa §¶ng vµ Nhµ níc, cßn c¸i chÝnh ph¶i nãi ®Õn lµ sù nç lùc v¬n lªn cña mçi b¶n th©n doanh nghiÖp thuéc thµnh phÇn kinh tÕ t b¶n t nh©n . Cã nh vËy míi ph¸t huy hÕt tiÒm n¨ng vµ søc m¹nh cña mét nguån lùc to lín vµ quan träng nµy ®Ó gãp phÇn x©y dùng vµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ ®Êt níc trong thêi kú héi nhËp. Sinh viªn thùc hiÖn Vâ ThÞ Thu Lý 34 Tµi liÖu tham kh¶o 1. NguyÔn Anh Dòng Ph¸t triÓn khu vùc kinh tÕ t nh©n - Thùc tr¹ng, nguyªn nh©n vµ gi¶i ph¸p. T¹p chÝ Nghiªn cøu kinh tÕ sè 319 - Th¸ng 12/2004 2. §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam - V¨n kiÖn §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø 9 Nhµ XuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia - Hµ Néi - 2000 3. Hoµng V¨n Hoa Mét sè ýkiÕn vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ t nh©n ë ViÖt Nam n¨m 2004 T¹p chÝ kinh tÕ vµ ph¸t triÓn - 3/2005. 4. §ç ThÞ Nga Ngäc TiÕp tôc ®æi míi c¬ chÕ chÝnh s¸ch ®Ó thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña kinh tÕ t nh©n . 5. Hµ Huy Thµnh (Chñ biªn) Thµnh phÇn kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ vµ t b¶n t nh©n - lý luËn vµ chÝnh s¸ch. Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia - Hµ Néi - 2002 6. Lª Kh¾c TriÕt §æi míi vµ ph¸t triÓn kinh tÕ t nh©n ViÖt Nam - Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p Nhµ xuÊt b¶n lao ®éng - Hµ Néi - 2005 7. Ph¹m Quý Thä Vai trß kinh tÕ t b¶n t nh©n ®èi víi ph¸t triÓn thÞ trêng lao ®éng ë ViÖt Nam T¹p chÝ kinh tÕ vµ ph¸t triÓn - 4/2005 8. Vâ Xu©n TiÕn §Èy m¹nh ph¸t triÓn kinh tÕ t nh©n trong tiÕn tr×nh héi nhËp nÒn kinh tÕ thÕ giíi. T¹p chÝ kinh tÕ vµ ph¸t triÓn - 2/2005 9. NguyÔn Thanh TuyÒn (Chñ biªn) Thµnh phÇn kinh tÕ t nh©n vµ qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia - Hµ Néi - 2002 10. Hå Träng ViÖn Kinh tÕ t nh©n trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa ë ViÖt Nam. 35 Môc lôc Lêi nãi ®Çu ..................................................................................... 1 Ch¬ng I. Lý luËn vÒ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ vµ t b¶n t nh©n ..... 3 I.Häc thuyÕt M¸c - Lªnin vÒ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ......................... 3 II. Kinh tÕ t b¶n t nh©n trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa ë ViÖt Nam ......................................................................................................... 4 1. Kh¸i niÖm vÒ kinh tÕ t b¶n t nh©n ............................................... 4 2. Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n 5 3. Vai trß cña khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n trong sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc ...................................................................................................... 8 Ch¬ng II. §æi míi c¬ chÕ chÝnh s¸ch ®Ó thóc ®Èy khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n ph¸t triÓn ....................................................................................................... 12 I. Thùc tr¹ng ph¸t triÓn khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n ë níc ta trong giai ®o¹n hiÖnnay 12 1. Ph¸t triÓn khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n trong thêi gian qua tõ khi cã chÝnh s¸ch ®æi míi ............................................................................................................... 12 2. Ph¸t triÓn khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n theo ngµnh nghÒ s¶n xuÊt kinh doanh vµ theo vïng l·nh thæ ......................................................................................... 16 3. C¸c kÕt qu¶ ®¹t ®îc, c¸c yÕu kÐm cÇn kh¾c phôc ........................ 18 4. Nguyªn nh©n cña yÕu kÐm, h¹n chÕ ........................................... 27 4.1. VÉn cã sù ph©n biÖt ®èi xö víi khu vùc kinh tÕ t nh©n ........... 27 4.2. Nh÷ng nguyªn nh©n tõ c¬ chÕ chÝnh s¸ch ............................... 27 4.3. Nguyªn nh©n thuéc vÒ b¶n th©n doanh nghiÖp ........................ 29 II. ChÝnh s¸ch ph¸p luËt víi vai trß ®Þnh híng vµ ®iÒu tiÕt .............. 30 1. Vai trß ®Þnh híng vµ ®iÒu tiÕt cña chÝnh s¸ch ph¸t triÓn ............ 30 2. TÝnh tÊt yÕu ph¶i ®æi míi c¬ chÕ chÝnh s¸ch ............................... 32 Ch¬ng III. C¸c gi¶i ph¸p ®Ó thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n trong giai ®o¹n míi ............................................................................. 33 I. Quan ®iÓm cña §¶ng víi vÊn ®Ò ph¸t triÓn kinh tÕ t b¶n t nh©n . 33 1. TÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan cña kinh tÕ t b¶n t nh©n trong nÒn kinh tÕ thêi kú qóa ®é 33 2. T¹o sù b×nh ®¼ng gi÷a c¸c khu vùc kinh tÕ ................................. 34 3. Nhµ níc ®ãng vai trß ®iÒu tiÕt vÜ m« trong viÖc khuyÕn khÝch ph¸t triÓn c¸c thµnh phÇn kinh tÕ .................................................................................................... 34 II. Ph¬ng híng ®æi míi c¬ cÊu vµ chÝnh s¸ch ph¸t triÓn khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n 35 III. Nh÷ng gi¶i ph¸p ®Ó ph¸t triÓn khu vùc kinh tÕ t b¶n t nh©n ..... 38 KÕt luËn ........................................................................................ 45 Tµi liÖu tham kh¶o ...................................................................... 46 36

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdfLuận văn Thực trạng và một số giải pháp để phát triển khu vực kinh tế tư bản tư nhân.PDF
Luận văn liên quan