Một số biện pháp nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra chất lượng giờ lên lớp của giáo viên THCS

A. MỞ ĐẦU Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng cộng sản Việt Nam xác định rõ hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam là xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Xây dựng nước ta thành một nước công nghiệp, có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, có cơ cấu kinh tế hợp lý, có quan hệ sản xuất phù hợp, đời sống vật chất và tinh thần cao, quốc phòng an ninh vững chắc, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh. Đại hội cũng chỉ rõ " Muốn tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa thắng lợi phải phát triển giáo dục - đào tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền vững" . Đồng thời phải " Đổi mới cơ chế quản lý, bồi dưỡng cán bộ, sắp xếp, chấn chỉnh và nâng cao năng lực của bộ máy giáo dục - đào tạo. Hoàn thiện hệ thống thanh tra giáo dục, tăng cường cán bộ thanh tra, tập trung vào thanh tra chuyên môn". Trong những năm qua, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, giáo dục - đào tạo còn bộc lộ một số yếu kém như : chất lượng và hiệu quả của giáo dục - đào tạo chưa cao, chưa đáp ứng kịp thời những đòi hỏi ngày càng cao của công cuộc đổi mới kinh tế, xã hội. Một trong những nguyên nhân dẫn đến yếu kém trên là chát lượng đội ngũ giáo viên " vừa thiếu, vừa yếu chưa đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục - đào tạo trong giai đoạn mới "(NQTW 2 - khóa VIII). Cho nên công tác kiểm tra(đặc biệt là kiểm tra chuyên môn) có ý nghĩa vô cùng quan trọng, là nhân tốt tích cực góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả giờ lên lớp của giáo viên. Bàn về vấn đề này đã có những ý kiến nêu ra tính cấp thiết cần giải quyết nhưng hầu như mới chỉ dừng ở mức độ lý thuyết. Trên cơ sở những kinh nghiệm thực tiễn làm công tác quản lý của trường THCS, chúng tôi mạnh dạn chọn đề tài " Một số biện pháp nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra chất lượng giờ lên lớp của giáo viên THCS "

doc6 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 06/02/2013 | Lượt xem: 1563 | Lượt tải: 1download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Một số biện pháp nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra chất lượng giờ lên lớp của giáo viên THCS, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
A. Më ®Çu §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VIII cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam x¸c ®Þnh râ hai nhiÖm vô chiÕn l­îc cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam lµ x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ b¶o vÖ v÷ng ch¾c tæ quèc x· héi chñ nghÜa. X©y dùng n­íc ta thµnh mét n­íc c«ng nghiÖp, cã c¬ së vËt chÊt kü thuËt hiÖn ®¹i, cã c¬ cÊu kinh tÕ hîp lý, cã quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp, ®êi sèng vËt chÊt vµ tinh thÇn cao, quèc phßng an ninh v÷ng ch¾c, d©n giµu, n­íc m¹nh, x· héi c«ng b»ng, v¨n minh. §¹i héi còng chØ râ " Muèn tiÕn hµnh c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa th¾ng lîi ph¶i ph¸t triÓn gi¸o dôc - ®µo t¹o, ph¸t huy nguån lùc con ng­êi, yÕu tè c¬ b¶n cña sù ph¸t triÓn nhanh vµ bÒn v÷ng" . §ång thêi ph¶i " §æi míi c¬ chÕ qu¶n lý, båi d­ìng c¸n bé, s¾p xÕp, chÊn chØnh vµ n©ng cao n¨ng lùc cña bé m¸y gi¸o dôc - ®µo t¹o. Hoµn thiÖn hÖ thèng thanh tra gi¸o dôc, t¨ng c­êng c¸n bé thanh tra, tËp trung vµo thanh tra chuyªn m«n". Trong nh÷ng n¨m qua, bªn c¹nh nh÷ng thµnh tùu ®· ®¹t ®­îc, gi¸o dôc - ®µo t¹o cßn béc lé mét sè yÕu kÐm nh­ : chÊt l­îng vµ hiÖu qu¶ cña gi¸o dôc - ®µo t¹o ch­a cao, ch­a ®¸p øng kÞp thêi nh÷ng ®ßi hái ngµy cµng cao cña c«ng cuéc ®æi míi kinh tÕ, x· héi. Mét trong nh÷ng nguyªn nh©n dÉn ®Õn yÕu kÐm trªn lµ ch¸t l­îng ®éi ngò gi¸o viªn " võa thiÕu, võa yÕu… ch­a ®¸p øng yªu cÇu ph¸t triÓn gi¸o dôc - ®µo t¹o trong giai ®o¹n míi "(NQTW 2 - khãa VIII). Cho nªn c«ng t¸c kiÓm tra(®Æc biÖt lµ kiÓm tra chuyªn m«n) cã ý nghÜa v« cïng quan träng, lµ nh©n tèt tÝch cùc gãp phÇn n©ng cao chÊt l­îng vµ hiÖu qu¶ giê lªn líp cña gi¸o viªn. Bµn vÒ vÊn ®Ò nµy ®· cã nh÷ng ý kiÕn nªu ra tÝnh cÊp thiÕt cÇn gi¶i quyÕt nh­ng hÇu nh­ míi chØ dõng ë møc ®é lý thuyÕt. Trªn c¬ së nh÷ng kinh nghiÖm thùc tiÔn lµm c«ng t¸c qu¶n lý cña tr­êng THCS, chóng t«i m¹nh d¹n chän ®Ò tµi " Mét sè biÖn ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c kiÓm tra chÊt l­îng giê lªn líp cña gi¸o viªn THCS " B. Néi dung I. C¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn cña vÊn ®Ò : 1. C¬ së lý luËn : KiÓm tra lµ mét kh©u rÊt quan träng cña chu tr×nh qu¶n lý, lµ t¹o lËp mèi liªn hÖ th«ng tin ng­îc trong qu¶n lý gi¸o dôc, cung cÊp nh÷ng th«ng tin ®· ®­îc xö lý, ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c, ®ã lµ nguån th«ng tin cÇn thiÕt, cùc kú quan träng ®Ó hÖ qu¶n lý ®iÒu chØnh vµ ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ h¬n, ®ång thêi hÖ bÞ qu¶n lý(®èi t­îng qu¶n lý) tù ®iÒu chØnh ý th­c, hµnh vi vµ ho¹t ®éng cña m×nh ngµy cµng tèt h¬n. ChØ thÞ cña Bé tr­ëng bé GD&§T (sè 60/1998/CT-BGD-§T ngµy 02/11/1998) vÒ viÖc t¨ng c­êng tæ chøc vµ ho¹t ®éng thanh tra trong ngµnh gi¸o dôc vµ ®µo t¹o ®· nªu râ " C¸c cÊp qu¶n lý trong toµn ngµnh cÇn qu¸n triÖt ®Çy ®ñ tinh thÇn nghÞ quyÕt TW 2 vÒ gi¸o dôc-®µo t¹o; kiÓm ®iÓm nh÷ng thiÕu sãt, yÕu kÐm trong c«ng t¸c thanh tra. Ph¶i coi thanh tra lµ mét ho¹t ®éng qu¶n lý rÊt quan träng ®Ó thùc hiÖn cã hiÖu qu¶ c¸c nhiÖm vô cña ngµnh, n©ng cao chÊt l­îng gi¸o dôc-®µo t¹o, ng¨n ngõa, x­t lý nghiªm tóc, kÞp thêi nh÷ng hiÖn t­îng tiªu cùc, gãp phÇn ®iÒu chØnh, bæ sung c¸c gi¶i ph¸p qu¶n lý, chØ ®¹o cña ngµnh. §iÒu 22, ch­¬ng 6 cña " Quy chÕ vÒ tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña hÖ thèng thanh tra gi¸o dôc - ®µo t¹o" (Ban hµnh theo Q§ sè 478/Q§ ngµy 11/3/1993 cña Bé tr­ëng Bé GD&DT quy ®Þnh " HiÖu tr­ëng c¸c tr­êng, thñ tr­ëng c¸c c¬ së gi¸o dôc - ®µo t¹o trong ngµnh cã tr¸ch nhiÖm sö dông bé m¸y qu¶n lý vµ c¸c c¸n bé trong ®¬n vÞ ®Ó kiÓm tra viÖc thùc hiÖn chÝnh s¸ch, ph¸p luËt, nhiÖm vô kÕ ho¹ch c¸ nh©n vµ c¸c bé phËn thuéc quyÒn, xÐt vµ gi¶i quyÕt c¸c khiÕu m¹i, tè c¸o vÒ c¸c vÊn ®Ò thuéc tr¸ch nhiÖm qu¶n lý cña m×nh". ViÖc kiÓm tra c«ng viÖc, ho¹t ®éng vµ c¸c mèi quan hÖ ho¹t ®éng cña mäi thµnh viªn trong nhµ tr­êng lµ tr¸ch nhiÖm, quyÒn h¹n vµ lµ mét d¹ng ho¹t ®éng nghiÖp vô qu¶n lý vña hiÖu tr­ëng : ®iÒu tra, theo dâi, xem xÐt, kiÓm so¸t, ph¸t hiÖn sù diÔn biÕn vµ kÕt qu¶ c¸c ho¹t ®éng gi¸o dôc ®ã cã phï hîp víi môc tiªu kÕ ho¹ch, chuÈn mùc, quy chÕ ®· ®Ò ra kh«ng. Qua ®è ph¸t hiÖn nh÷ng ­u ®iÓm ®Ó ®éng viªn, khuyÕn khÝch hoÆc nh÷ng thiÕu sãt lÖch l¹c so víi yªu cÇu ®Ó cã biÖn ph¸p uèn n¾n, gióp ®ì vµ ®iÒu chØnh thÝch hîp nh»m n©ng cao chÊt l­îng, hiÖu qu¶ gi¸o dôc-®µo t¹o trong nhµ tr­êng. Ng­êi hiÖu tr­ëng giái lµ ng­êi biÕt tiÕn hµnh kiÓm tra th­êng xuyªn vµ cã kÕ ho¹ch, biÕt biÕn qu¸ tr×nh kiÓm tra thµnh qu¸ tr×nh tù kiÓm tra cña c¸c bé phËn vµ moijthanhf viªn trong nhµ tr­êng mµ m×nh qu¶n lý. Ho¹t ®éng kiÓm tra lad sù t¸c ®éng vµo ®èi t­îng qu¶n lý nh»m thùc hiÖn tèt c¸c quyÕt ®Þnh. NÕu kiÓm tra, ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c, ch©n thùc sÏ cã t¸c dông gióp hiÖu tr­ëng x¸c ®Þnh ®­îc møc ®é, c¸c yÕu tè ¶nh h­ëng ®Ó tõ ®ã t×m ra ®­îc nh÷ng nguyªn nh©n vµ ®Ó ra nh÷ng gi¶i ph¸p ®iÒu chØnh cã hiÖu qu¶. Tuy nhiªn, muèn ho¹t ®éng kiÓm tra cã hiÖu qu¶, ng­êi hiÖu tr­ëng kh«ng thÓ tïy tiÖn mµ cÇn tu©n thñ c¸c nguyªn t¾c : 1. Nguyªn t¸c ph¸p chÕ. 2. Nguyªn t¸c tÝnh kÕ ho¹ch 3. Nguyªn t¸c kh¸ch quan 4. Nguyªn t¸c tÝnh hiÖu qu¶ 5. Nguyªn t¸c tÝnh gi¸o dôc Vµ vËn dông mét c¸c linh ho¹t, s¸ng t¹o c¸c ph­¬ng ph¸p, h×nh thøc kiÓm tra phï hîp. 2. C¬ së thùc tiÔn : D¹y-häc lµ ho¹t ®éng chñ yÕu, ho¹t ®éng trung t©m cña nhµ tr­êng. Gi¸o viªn lµ ng­êi quyÕt ®Þnh gi¸o dôc chÊt l­îng gi¸o dôc-®µo t¹o. Trong qua tr×nh d¹y häc, ng­êi thÇy ®ãng vai trß chñ ®¹o. Ph­¬ng ph¸p gi¸o dôc míi nhÊn m¹nh yªu cÇu cña häc sinh lµ nh©n vËt trung t©m, ph¶i lµm cho häc sinh ph¸t huy tÝnh tÝch cùc chñ ®éng nh­ng kh«ng v× thÕ mµ gi¶m nhÑ vai trß chñ ®¹o cña gi¸o viªn. Häc sinh cã biÕt chñ ®éng hay kh«ng, cã tù gi¸c häc tËp hay kh«ng còng do ng­êi thÇy gãp phÇn t¹o ra. ThÇy gióp häc sinh t×m tßi kiÕn thøc, rÌn luyÖn kü n¨ng, cñng cè vµ vËn dông kiÕn thøc. Dï cho khoa häc kü thuËt ph¸t triÓn, cã nhiÒu ph­¬ng tiÖn hiÖn ®¹i gióp viÖc d¹y häc nh­ng kh«ng thÓ thay thÕ vai trß cña gi¸o viªn (V× vËy ®Ó ®¶m b¶o chÊt l­îng gi¸o dôc, ng­êi qu¶n lý gi¸o dôc ph¶i t×m tßi mäi c¸ch t¸c ®éng vµo ng­êi thÇy : chuÈn bÞ kh¶ n¨ng cho hä(®µo t¹o, båi d­ìng), t¹o diÒu kiÖn lµm viÖc cho hä vµ kiÓm so¸t lao ®éng cña hä). Cã thÓ nãi, kiÓm tra lµ c«ng viÖc th­êng xuyªn cña ng­êi hiÖu tr­ëng; nÕu l·nh ®äa mµ kh«ng kiÓm tra coi nh­ kh«ng cã l·nh ®¹o. Cho nªn, kiÓm tra ®ång nghÜa víi qu¶n lý v× kh«ng kiÓm tra th× qu¶n lý kh«ng tån t¹i, kh«ng ®Þnh h­íng ®­îc môc tiªu, hµnh ®éng. II. Thùc tr¹ng vµ nguyªn nh©n cña c«ng t¸c kiÓm tra ho¹t ®éng d¹y-häc ë tr­êng THCS : Qua thùc tÕ lµm c«ng t¸c qu¶n lý chuyªn m«n ë tr­êng THCS DiÔn T©n, qua thùc tiÔn c«ng t¸c thanh tra viªn kiªm nhiÖm vµ qua viÖc t×m hiÓu, kh¶o s¸t viÖc kiÓm tra giê d¹y gi¸o viªn cña c¸n bé qu¶n lý tr­êng b¹n, chóng t«i nhËn thÊy c«ng t¸c kiÓm tra chÊt l­îng giê lªn líp cßn béc lé nh÷ng h¹n chÕ sau : 1. C«ng t¸c kiÓm tra ho¹t ®éng cña tæ chuyªn m«n vµ ho¹t ®éng gi¶ng d¹y cña gi¸o viªn ch­a ®­îc tiÕn hµnh th­êng xuyªn vµ cßn mang nÆng tÝnh chÊt hµnh chÝnh : a. KiÓm tr¸ ho¹t ®éng cña tæ chuyªn m«n : Tæ chuyªn m«n lµ n¬i chØ ®¹o trùc tiÕp viÖc gi¶ng d¹y cña gi¸o viªn. ViÖc duy tr× nÒ nÕp sinh ho¹t cã chÊt l­îng cña tæ chuyªn m«n cã ý nghÜa rÊt lín tíi viÖc n©ng cao ch¸t l­îng gi¶ng d¹y. Trong thùc tÕ ë mét sè tr­êng viÖc kiÓm tra nÒ nÕp sinh ho¹t cña tæ chuyªn m«n ch­a ®­îc coi träng. Qua biªn b¶n cña c¸c tæ chuyªn m«n, sè lÇn sinh ho¹t ch­a ®¶m b¶o(2 tuÇn/ lÇn). Néi dung sinh ho¹t chuyªn m«n cßn nghÌo vµ ®¬n diÖu. C¸n bé qu¶n lý Ýt kiÓm tra vµ cã nh÷ng ®Þnh h­íng cÇn thiÕt cho sinh ho¹t cña tæ chuyªn m«n. Néi dung sinh ho¹t chuyªn m«n chñ yÕu lµ tËp trung vµo viÖc kiÓm ®iÓm giê giÊc c«ng t¸c, viÖc thùc hiÖn ch­¬ng tr×nh vµ ®¸nh gi¸ thao gi¶ng, thùc tËp, Ýt cã buæi sinh ho¹t chuyªn m«n theo chuyªn ®Ò. b. KiÓm tra ho¹t ®éng gi¶ng d¹y cña gi¸o viªn : + KiÓm tra hå s¬ gi¸o ¸n cña gi¸o viªn : ViÖc kiÓm tra kh«ng ®­îc tiÕn hµnh th­êng xuyªn, chó ý nhiÒu ®Õn sè l­îng vµ h×nh thøc hå s¬ mµ Ýt quan t©m ®Õn chÊt l­îng (nhÊt lµ chÊt l­îng bµi so¹n). Thùc tÕ lµ nhiÒu gi¸o viªn vÉn sö dông gi¸o ¸n cò nh­ng ng­êi qu¶n lý kh«ng ph¸t hiÖn ®­îc. + KiÓm tra chÊt l­îng giê d¹y cña gi¸o viªn : Thùc tÕ c¸n bé qu¶n lý Ýt kiÓm tra giê d¹y cña gi¸o viªn. Qua viÖc kiÓm tra hå s¬ qu¶n lý cña mét sè tr­êng : rÊt Ýt hiÖu tr­ëng cã kÕ ho¹ch kiÓm tra cô thÓ giê d¹y cña gi¸o viªn. ViÖc kiÓm tra nµy chñ yÕu kho¸n cho c¸c tæ, nhãm chuyªn m«n. C¸n bé qu¶n lý kiÓm tra giê d¹y gi¸o viªn chñ yÕu vµo c¸c kú thao gi¶ng nh©n c¸c ngµy lÔ lín trong n¨m häc. + KiÓm tra viÖc thùc hiÖn quy chÕ chÊm, ch÷a bµi, tæng kÕt, ®¸nh gi¸ häc sinh : Qua c¸c ®ît kiÓm tra thi ®ua vµ thanh tra chuyªn m«n, chóng t«i nhËn thÊy ë mét sè tr­êng viÖc chÊm, ch÷a bµi cßn diÔn ra rÊt tïy tiÖn. NhiÒu gi¸o viªn(nhÊt lµ gi¸o viªn m«n V¨n-TiÕng ViÖt lµ bé m«n cã tiÕt tr¶ bµi trong ch­¬ng tr×nh) kh«ng ®¶m b¶o ®ñ c¬ sè ®iÓm theo quy ®Þnh. Xem xÐt c¸c bµi kiÓm tra cña häc sinh ®· ®­îc gi¸o viªn chÊm, ch÷a bµi nh×n chung lµ cßn qua loa, ®¹i kh¸i, nhiÒu bµi ®¸ng lÏ ph¶i tr¶(theo quy ®Þnh cña ch­¬ng tr×nh) th× trong bao b× ®ùng bµi kiÓm tra cña häc sinh kh«ng cã(hoÆc cã nh­ng rÊt Ýt). ViÖc kiÓm tra miÖng ë häc sinh cßn rÊt h¹n chÕ(qua viÖc kiÓm tra sæ ®iÓm c¸ nh©n cña gi¸o viªn). §Æc biÖt nhiÒu c¸n bé qu¶n lý ch­a cã kÕ ho¹ch cho viÖc kiÓm tra nµy. 2. Ph­¬ng ph¸p vµ c¸ch thøc tiÕn hµnh kiÓm tra ho¹t ®éng d¹y häc cña gi¸o viªn cßn h¹n chÕ vµ ®¬n ®iÖu : Trong c«ng t¸c qu¶n lý chuyªn m«n, c¸n bé qu¶n lý hiÖn nay cßn h¹n chÕ vÒ ph­¬ng ph¸p kiÓm tra ho¹t ®éng gi¶ng d¹y cña gi¸o viªn. PhÇn lín lµ dùa trªn chøc n¨ng qu¶n lý hnahf chÝnh nhµ n­íc ®Ó kiÓm tra nªn c«ng t¸c kiÓm tra cßn thiÕu sù s¸ng t¹o, thiÕu tÝnh nh¹y bÐn, ch­a thÓ hiÖn tÝnh nh©n v¨n cña kiÓm tra s­ ph¹m. §Æc biÖt, ho¹t ®éng kiÓm tra cßn thiÕu thùc tiÔn v× phÇn nhiÒu kiÓm tra ho¹t ®éng d¹y cña c¸n bé qu¶n lý chØ dùa trªn b¸o c¸o cña c¸c tá, nhãm chuyªn m«n, dÉn ®Õn viÖc ®iÒu hØnh kÕ ho¹ch vµ xö lý c¸c t×nh huèng ch­a kÞp thêi. 3. M¹ng l­íi cèt c¸n chuyªn m«n lµm c«ng t¸c kiÓm tra cßn h¹n chÕ : Mét thùc tÕ hiÖn nay ®ang tån t¹i ë tr­êng THCS lµ gi¸o viªn ph¶i d¹y qu¸ nhiÒu bé m«n. NhiÒu gi¸o viªn(do yªu cÇu ®¶m b¶o c«ng b»ng ngµy c«ng lao ®éng)nªn ph¶i d¹y nh÷ng m«n tr¸i ng­îc h¼n víi chuyªn m«n ®­îc ®µo t¹o(gi¸o viªn V¨n d¹y thªm m«n Sinh häc hay m«n Kü thuËt). NÕu ng­êi qu¶n lý kh«ng cã chuyªn m«n vÒ m«n ®ã mµ l¹i kh«ng x©y dùng ®­îc m¹ng l­íi kiÓm tra th× kh«ng thÓ kiÓm tra cã hiÖu qu¶. III. Mét sè biÖn ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c kiÓm tra ho¹t ®éng d¹y cña gi¸o viªn THCS : 1. Môc ®Ých yªu cÇu : HiÖu qu¶ lµ sù thèng nhÊt gi÷a sè l­îng vµ chÊt l­îng, gi÷a kh¶ n¨ng s¶n xuÊt vµ nhu cÇu. HiÖu qu¶ kiÓm tra lµ cïng mét thêi gian ng­êi qu¶n lý cã thÓ kiÓm tra ®­îc nhiÒu ®èi t­îng, nhiÒu kh©u trong ho¹t ®éng d¹y häc vµ ph¶i ®¶m b¶o ®­îc c¸c yªu cÇu sau : + §¶m b¶o tÝnh kÞp thêi : lµ tæ chøc ®Ó cã c¸c th«ng tin kÞp thêi trong tr­êng häc. + §¶m b¶o tÝnh toµn diÖn : T×m hiÓu mäi mÆt c«ng t¸c cña gi¸o viªn b»ng c¸ch quan s¸t cã hÖ thèng c¸c ho¹t ®éng gi¶ng d¹y, gi¸o dôc, kiÓm tra kh«ng nh÷ng c¸c giê lªn líp vµ c¸c biÖn ph¸p gi¸o dôc mµ c¶ tr×nh ®é kiÕn thøc vµ kü n¨ng cña häc sinh. + N¾m v÷ng tÝnh nh©n v¨n cña viÖc kiÓm tra s­ ph¹m : ph¸t hiÖn ­u ®iÓm, gióp ®ì kÞp thêi ®èi víi con ng­êi ®­îc kiÓm tra vÒ nh÷ng c¸i cÇn gióp ®ì, phæ biÕn c¸c kinh nghiÖm tiªn tiÕn, c¸c kiÓu mÉu vÒ c«ng t¸c nh»m hoµn thiÖn toµn bé qu¸ trinhd gi¶ng d¹y, gi¸o dôc. + Tr¸nh th¸i ®é kiÓm tra cã tÝnh h×nh thøc : tr­íc hÕt lµ ph¶i kiÓm tra cô thÓ chø kh«ng ph¶i chung chung. Lµ kiÓm tra theo mét hÖ thèng x¸c ®Þnh, nh»m môc tiªu chñ yÕu : n©ng c¸o tr×nh ®é c«ng t¸c gi¶ng d¹y, gi¸o dôc, gióp ®ì c¸c gi¸o viªn n¾m v÷ng khoa häc vµ nghÖ thuËt s­ ph¹m. 2. BiÖn ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c kiÓm tra gêi d¹y cña gi¸o viªn : A. X©y dùng kÕ ho¹ch c«ng t¸c kiÓm tra cña ban gi¸m hiÖu : HiÖu tr­ëng trong viÖc x©y dùng kÕ ho¹ch n¨m häc cÇn chó ý x©y dùng mét kÕ ho¹ch kiÓm tra thËt cô thÓ. CÇn x¸c ®Þnh râ c¸c môc tiªu vµ thêi gian kiÓm tra viÖc gi¶ng d¹y vµ gi¸o dôc, lÞch dù giê vµ ph©n tÝch c¸c giê häc ®­îc quy ®Þnh sau khi ®· thèng nhÊt víi c¸c tæ chuyªn m«n vµ gi¸o viªn. KiÓm tra viÖc gióp ®ì c¸c gi¸o viªn cßn thiÕu kinh nghiÖm, coi ®ã lµ c«ng t¸c chung cña l·nh ®¹o tr­êng, tæ tr­ëng chuyªn m«n vµ c¸c gi¸o viªn cèt c¸n bé m«n. KiÓm tra vµ kiÓm ®iÓm viÖc gióp ®ì vÒ mÆt s­ ph¹m cho c¸c tæ chøc cña häc sinh vµ c¸c c¬ quan tù qu¶n cña häc sinh. Quy ®Þnh c¸c chuÈn ®¸nh gi¸ viÖc thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô ®· ®­îc kÕ ho¹ch hãa sau khi kiÓm tra. B. X©y dùng c¸c tiªu chÝ kiÓm tra cho c¸c ho¹t ®éng d¹y häc cña gi¸o viªn : B»ng c¸ch l­îng hãa c¸c tiªu chuÈn, c¸c chØ tiªu mét c¸ch khoa häc. Cã nh­ vËy ng­êi qu¶n lý míi ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c, kh¸ch quan, c«ng b¨ng, tr¸nh t×nh tr¹ng dÔ daaix, nÓ nang trong ®¸nh gi¸, xÕp lo¹i giê d¹y gi¸o viªn. ViÖc x©y dùng c¸c tiªu chÝ ®ã cßn gióp cho gi¸o viªn cã thÓ tù kiÓm tra, ®¸nh gi¸ møc ®é hoµn thµnh nhiÖm vô cña chÝnh b¶n th©n m×nh. C. X©y dùng m¹ng l­íi vµ lùc l­îng kiÓm tra : D. KiÓm tra chÊt l­îng sinh ho¹t tæ, nhãm chuyªn m«n : Trong tr­êng phæ th«ng " Tæ chuyªn m«n gióp hiÖu tr­ëng qu¶n lý gi¸o viªn thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng gi¸o dôc, theo kÕ ho¹ch chung cña nhµ tr­êng. Tæ chøc trao ®æi vµ ®¸nh gi¸ s¸ng kiÕn kinh nghiÖm gi¸o dôc. Tæ chøc dù giê lªn líp cña nhau ®Ó rót kinh nghiÖm, tæ chøc båi d­ìng n©ng cao tr×nh ®é tæ viªn"(Q§ sè 440/Q§-BGD ngµy 2/4/1979 cña Bé GD&§T). Trong kÕ ho¹ch ho¹t ®éng cña tæ chuyªn m«n, cÇn thùc hiÖn nghiªm chØnh lÞch sinh ho¹t theo quy ®Þnh cña Bé GD&§T lµ 2 tuÇn/lÇn. §Þnh h­íng néi dung sinh ho¹t tæ chuyªn m«n theo c¸c chuyªn ®Ò. VÝ dô nh­ chuyªn ®Ò d¹y chÐo m«n, chuyªn ®Ò ®æi míi ph­¬ng ph¸p d¹y häc, chuyªn ®Ò båi d­ìng häc sinh giái, chuyªn ®Ò phô ®¹o häc sinh yÕu kÐm hay c¸c chuyªn ®Ò hÑp. ViÖc gi¶ng d¹y v¨n häc sö ë líp 9, chuyªn ®Ò ®äc diÔn c¶m ë häc sinh líp 6, chuyªn ®Ò gi¶i To¸n cho häc sinh khèi 7,8…. H¹n chÕ viÖc sinh ho¹t chuyªn m«n mang nÆng tÝnh hµnh hÝnh sù vô. Ng­êi qu¶n lý trùc tiÕp theo dâi vµ ®¸nh gi¸ ®­îc ch¸t l­îng sinh ho¹t cña c¸c lÇn sinh ho¹t chuyªn m«n. E. VËn dông linh ho¹t vµ s¸ng t¹o c¸c h×nh thøc vµ ph­¬ng ph¸p kiÓm tra : Ho¹t ®éng s­ ph¹m lµ mét quy tr×nh khoa häc vµ nghÖ thuËt, cho nªn muèn cã hiÖu qu¶ trong viÖc kiÓm tra giê d¹y cña gi¸o viªn ®ßi hái ng­êi qu¶n lý ph¶i vËn dông mét c¸ch s¸ng t¹o c¸c h×nh thøc vµ ph­¬ng ph¸p kiÓm tra thÝch hîp. a. H×nh thøc kiÓm tra : - KiÓm tra s¬ bé(c«ng viÖc chuÈn bÞ giê d¹y cña gi¸o viªn) - KiÓm tra thùc hiÖn(thùc tÕ, quy tr×nh lªn líp) - KiÓm tra tæng kÕt(®¸nh gi¸, nhËn xÐt) b. Ph­¬ng ph¸p kiÓm tra : b. 1. Dù c¸c giê d¹y cã lùa chän : HiÖu tr­ëng cã kÕ ho¹ch c¸ nh©n cña m×nh ®i dù mét sè giê d¹y cña mét sè gi¸o viªn. ViÖc kiÓm tra ®ã cho phÐp x¸c ®Þnh râ ng­êi gi¸o viªn ®· chuÈn bÞ bµi gi¶ng nh­ thÕ nµo, líp häc ho¹t ®éng ra sao. Nãi c¸ch kh¸c, nã cho phÐp t×m hiÓu viÖc ho¹t ®éng cña gi¸o viªn vµ häc sinh trong hoµn c¶nh b×nh th­êng. b. 2. Dù c¸c giê lªn líp theo ®Ò tµi : HiÖu tr­ëng dù suèt chu tr×nh c¸c bµi gi¶ng vÒ mét ch­¬ng tr×nh hay mét phÇn cña ch­¬ng. Nh»m nôc ®Ých nghiªn cøu toµn diÖn hÖ thèng lµm viÖc cña gi¸o viªn. ViÖc kiÓm tra ®ã cho phÐp x¸c ®Þnh mÆt m¹nh, mÆt yÕu cña ng­êi gi¸o viªn ®ã, nªu lªn nh÷ng lêi khuyªn ®èi víi nhµ gi¸o vÒ mÆt hoµn thiÖn nghÒ s­ ph¹m. ViÖc kiÓm tra theo ®Ò tµi lµ cÇn thiÕt khi muèn t×m hiÓu c«ng t¸c cña mét gi¸o viªn míi vµ cïng nh»m môc ®Ých nghiªn cøu kinh nghiÖm gi¶ng d¹y tiªn tiÕn. b. 3. Dù c¸c giê lªn líp song song : Ng­êi qu¶n lý cã thÓ dù giê lªn líp cña 2 gi¸o viªn ë c¸c líp song song vÒ cïng mét ®Ò tµi. Nhê ph­¬ng ph¸p so s¸nh, ng­êi qu¶n lý cã thÓ ph¸t hiÖn ®­îc nh÷ng ®Æc ®iÓm thuéc vÒ b¶n lÜnh cña mçi gi¸o viªn. HiÖu qu¶ cña c«ng t¸c gi¶ng d¹y nµy vµ ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y kh¸c. b. 4. Nghiªn cøu phøc hîp mét sè líp : Ng­êi c¸n bé qu¶n lý cã mÆt trong toµn bé ngµy häc cña mét líp. Nhê ®ã sÏ kiÓm tra ®­ícù lµm viÖc vµ tÝnh tÝch cùc cña häc sinh trong c¸c ®iÒu kiÖn kh¸c nhau. C¸ch kiÓm tra nµy cho phÐp hiÖu tr­ëng ®­a ra ®­îc nh÷ng kÕt luËn cô thÓ vÒ nh÷ng vÊn ®Ò nh­ : t¹i sao häc sinh víi gi¸o viªn nµy th× häc tËp ch¨m chØ nh­ng víi gi¸o viªn kh¸c l¹i kh«ng chó ý. Lµm thÕ nµo ®Ó duy tr× ®­îc kû luËt, lµm thÕ nµo ®Ó ®¶m b¶o thùc hiÖn nh÷ng yªu cÇu hèng nhÊt ®èi víi häc sinh. b. 5. Dù giê lªn líp cã môc tiªu vµ cã mêi chuyªn gia cïng dù : Khi xuÊt hiÖn mét sè hoµi nghi nµo ®ã hay khi muèn nghiªn cøu s©u h¬n c«ng t¸c cña gi¸o viªn, hiÖu tr­ëng mêi mét chuyªn gia(cèt c¸n bé m«n) cïng dù. ViÖc dù giê nh­ vËy cã thÓ tiÕn hµnh cïng víi mét nhãm hoÆc lµ cã thÓ thùc hiÖn riªng biÖt cïng víi ban l·nh ®¹o nhµ tr­êng. b. 6. KiÓm tra vµ xem xÐt c¸c tµi liÖu liªn quan : Ng­êi qu¶n lý cã thÓ xem xÐt c¸c tµi liÖu : gi¸o ¸n, kÕ ho¹ch bé m«n, kÕ ho¹ch c¸ nh©n .... cña gi¸o viªn trong mèi liªn hÖ víi c¸c giê lªn líp ®· dù hoÆc ®éc lËp víi giê lªn líp. ViÖc nghiªn cøu c¸c tµi liÖu ®ã gióp ng­êi qu¶n lý cã thÓ ®i s©u vµo ho¹t ®éng s¸ng t¹o cña gi¸o viªn. b. 7. KiÓm tra chÊt l­îng d¹y cña gi¸o viªn qua kÕt qu¶ häc tËp cña häc sinh : Vµo cuèi tiÕt dù giê, hiÖu tr­ëng ra cho häc sinh mét bµi kiÓm tra ng¾n ®Ó kiÓm tra xem bµi gi¶ng ®· ®­îc c¸c em lÜnh héi ë møc ®é nµo. Còng cã thÓ ra bµi kiÓm tra viÕt ë mét sè líp hoÆc c¸c líp song song hoÆc tÊt c¶ c¸c líp ë mét sè m«n nhÊt ®iÞnh. C¸c bµi lµm ®ã ®­îc héi ®ång hoÆc ban gi¸m hiÖu chÊm. Nghiªn cøu vë häc sinh, c¸c bµi ghi, bµi lµm gióp ng­êi qu¶n lý x¸c ®Þnh ®­îc tÝnh hÖ thèng trong c«ng viÖc cña häc sinh. Møc ®é n¾m v÷ng tµi liÖu häc tËp vµ kü n¨ng tù lùc n¾m kiens thøc cña häc sinh. C¸c biÖn ph¸p vµ ph­¬ng ph¸p ®Ó kiÓm tra ho¹t ®éng cña gi¸o viªn qua viÖc lÜnh héi tri thøc cña häc sinh ®ßi hái cã mét kÕ ho¹ch cô thÓ vµ thÝch hîp. C. KÕt luËn KiÓm tra lµ mét ho¹t ®éng cù kú quan träng cña ng­êi c¸n bé qu¶n lý trong viÖc n©ng cao chÊt l­îng gi¶ng d¹y vµ gi¸o dôc cña ®éi ngò gi¸o viªn. §èi víi c«ng viÖc nµy ®ßi hái ng­êi qu¶n lý ph¶i x©y dùng ®­îc mét kÕ ho¹ch kiÓm tra khoa häc, cô thÓ ®¶m b¶o cho c«ng t¸c kiÓm tra ®­îc tiÕn hµnh th­êng xuyªn vµ mang l¹i hiÖu qu¶ cao. Trong qu¸ tr×nh tiÕn hµnh kiÓm tra, ng­êi c¸n bé qu¶n lý ph¶i vËn dông mét c¸ch d¸ng t¹o, linh ho¹t nh­ng ®¶m b¶o tÝnh hÖ thèng c¸c h×nh thøc vµ biÖn ph¸p kiÓm tra. Qua bµi viÕt nµy, chóng t«i nªu ra mét sè biÖn ph¸p nh»m gãp phÇn vµo viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c kiÓm tra giê lªn líp cña gi¸o viªn ë tr­êng THCS. Do ®iÒu kiÖn ®Ò tµi ®­îc thùc hiÖn trong thêi gian vµ t­ liÖu rÊt h¹n chÕ nªn kh«ng tr¸nh khái khiÕm khuyÕt, chóng t«i rÊt mong ®­îc chØ gi¸o vµ l­îng thø. Ng­êi viÕt Hoµng Quèc TuÊn

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docMột số biện pháp nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra chất lượng giờ lên lớp của giáo viên THCS.doc