Một số biện pháp phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong giờ Học vần, nhằm nâng cao chất lượng học Tiếng Việt lớp Một

I- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI: Bước vào thế kỷ XXI, thế kỉ mở đầu một thiên nhiên kỉ mới, đất nước chúng ta bước vào thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Những thay đổi quan trọng trong kinh tế, xã hội, giáo dục đòi hỏi nhất thiết phải nâng cao chất lượng giảng dạytrong nhà trường nói chung và bậc tiểu học nói riêng. Tronggiai đoạn hiện nay,xu hướng của sự đổi mới phương pháp dạy học ở bậc tiểu học là làm sao để giâo viên không chỉ là truyền thụ kiến thức mà còn là người tổ chức, định hướng cho học sinh hoạt động, để học sinh huy động vốn hiểu biết và kinh nghiệm của bản thân vào việc chiếm lĩnh kiến thức mới. Như chúng ta đã biết Tiếng Việt vừa là môn học tiếng mẹ đẻ vừa là công cụ giúp học sinh giao tiếp và tiếp thu các môn học khác tốt hơn ( Các em có đọc thông, viết thạo, hiểu được nội dung văn bản thì mới nắm được thông tin và giải quyết được vấn đề mà văn bản nêu ra). Môn Tiếng Việt lớp một là môn học khởi đầu giúp các em chiếm lĩnh công cụ mới dể sử dụng trong học tập và giao tiếp, đó là chữ viết. Môn tiếng việt lớp một còn giúp học sinh hình thành nếp học như: cách cầm sách đọc đúng tư thế, cách ngắt, nghỉ ( hơi) đúng chỗ, cách trả lời câu hỏi, cách nhận xét bạn đọc, cách cầm bút; giúp học sinh có kĩ năng nghe nói một số câu đơn giản; bước đầu có những hiểu biết về cuộc sống; giúp các em yêu quý việc học tập . Đây chính là nền móng cho các em học tốt môn Tiếng Việt ở các lớp trên. Chính vì vậy dạy tốt môn Tiếng Việt ở lớp một ( phân môn Học vần - Tập đọc) là điều cực kì quan trọng. Với những lí do nêu trên, tôi đã suy nghĩ, nghiên cứu và áp dụng kinh nghiệm: " Một số biện pháp phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong giờ Học vần, nhằm nâng cao chất lượng học Tiếng Việt lớp Một".

doc27 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 06/02/2013 | Lượt xem: 2567 | Lượt tải: 4download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Một số biện pháp phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong giờ Học vần, nhằm nâng cao chất lượng học Tiếng Việt lớp Một, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
ù do, tho¶i m¸i tuú theo høng thó cña m×nh. Nh­ng khi ®i häc, c¸c em ph¶i lµm viÖc trong mét tËp thÓ cã néi quy, kØ luËt, cã h­íng dÉn häc tËp cã tr¸ch nhiÖm, nghÜa vô râ rµng. - C¸c em cßn hay ®·ng trÝ, khã tËp trung chó ý l©u, nhÊt lµ khi ph¶i chó ý c¸c ®èi t­îng trõu t­îng, Ýt hÊp dÉn. - Tõ thùc tr¹ng trªn, t«i thÊy cÇn ph¶i ®æi míi ph­¬ng ph¸p d¹y häc theo h­íng tÝch cùc ho¸ ho¹t ®éng häc tËp cña häc sinh trong tiÕt Häc VÇn líp 1. III.Mét sè biÖn ph¸p ph¸t huy tÝnh tÝch cùc, chñ ®éng cña häc sinh trong giê häc vÇn líp Mét. D¹y häc tÝch cùc t¹o cho c¸c em ph­¬ng ph¸p häc tËp tÝch cùc. Chinh v× vËy t«i ®· ®Ò ra c¸ biÖn ph¸p thùc hiÖn nh­ sau: BiÖn ph¸p 1: Sö dông ®å dïng d¹y häc. §å dïng d¹y häc lµ yÕu tè kh«ng thÓ thiÕu ®­îc trong qu¸ tr×nh d¹y häc. trong qu¸ tr×nh d¹y häc, häc sinh nhËn thøc bµi häc d­íi sù tæ chøc, dÉn d¾t cña gi¸o viªn cã sù hç trî cña c¸c ®å dïng d¹y häc. ®å dïng d¹y häc ®¶m b¶o cho häc sinh lÜnh häi tèt nhÊt c¸c biÓu t­îng, quy t¾c, h×nh thµnh kÜ n¨ng, kÜ x¶o. §èi víi häc sinhtiÓu häc nãi chung, häc sinh líp 1 nãi riªng ®å dïng d¹y häc ®Æc biÖt quan träng v× nã gióp c¸c em quan s¸t sù vËt, hiÖn t­îng mét c¸ch trùc quan cô thÓ, gióp häc sinh nhËn thøc s©u h¬n néi dung bµi häc, h×nh thµnh tèt kÜ n¨ng, kÜ x¶o. 1.C¸c lo¹i ®å dïng d¹y häc m«n TiÕng ViÖt líp Mét: - Tranh ¶nh (Tranh vÏ, tranh s­u tÇm, tranh ®éng, tranh trong s¸ch gi¸o khoa...) - M« h×nh. - VËt thËt. - Ch÷ mÉu. - Bé thùc hµnh TiÕng ViÖt. - B¨ng ®Üa. - S¸ch gi¸o khoa.... 2.T¸c dông cña viÖc sö dông ®å dïng d¹y häc: - §¶m b¶o ®­îc c¸c th«ng tin chñ yÕu vÒ c¸c hiÖn t­îng, sù vËt liªn quan ®Õn néi dung bµi häc. - Lµm t¨ng høng thó nhËn thøc cña häc sinh. - §¶m b¶o tÝnh trùc quan, t¹o cho häc sinh tiÕp cËn néi dung bµi häc. - T¹o ®iÒu kiÖn më réng néi dung SGK cho häc sinh. - T¹o ®iÒu kiÖn cho häc sinh chñ ®éng chiÕm lÜnh kiÕn thøc, h×nh thµnh kÜ n¨ng,kÜ x¶o. 3. Mét sè l­u ý khi sö dông ®å dïng d¹y häc: ViÖc sö dông ®å dïng d¹y häc cÇn: - G¾n víi néi dung cña bµi häc. - Phï hîp víi h×nh thøc d¹y häc bé m«n. - Phï hîp víi kÕ ho¹ch bµi häc: + §óng môc ®Ých. + §óng lóc, ®óng chç. - Khi sö dông: + CÇn ®Þnh h­íng cho HS quan s¸t. + Khai th¸c triÖt ®Ó ®å dïng d¹y häc. 4.C¸ch sö dông: §å dïng d¹y häc ®ãng vai trß quan träng trong viÖc thùc hiÖn yªu cÇu ®æi míi ph­¬ng ph¸p d¹y hä. Sö dông ®å dïng d¹y häc hîp lÝ, cã hiÖu qu¶ sÏ gãp phÇn n©ng cao chÊt l­îng d¹y häc. Sau ®ay lµ mét vµi c¸ch sö dông ®å dïng d¹y häc trong giê häc vÇn líp 1. 4.1.C¸ch sö dông tranh ¶nh, m« h×nh, vËt thËt. a. Sö dông tranh ¶nh, m« h×nh, vËt thËt ®Ó gi¶i nghÜa tõ. * VÝ dô d¹y bµi 9: o - b Sau khi h­íng dÉn häc ©m -tiÕng - tõ míi o -bß - bß.Gi¸o vien giíi thiÖu ¶nh '' con bß'' ®Ó häc sinh t¸i hiÖn vÒ h×nh ¶nh con vËt (nÕu ch­a biÕt ).Gi¸o viªn cã thÓ nãi thªm ®«i nÐt s¬ l­îc: Con bß th­êng ¨n cá, ®­îc nu«i ®Ó kÐo cµy dïng trong viÖc nhµ n«ng. * VÝ dô d¹y bµi 40: iu - ªu §Ó gi¶ng tõ '' C¸i phÔu '',gi¸o viªn c¸i phÔu ra vµ hái: C¸i phÔu dïng ®Ó lµm g×? - HSTL: C¸i phÔu dïng ®Ó rãt chÊt láng nh­ r­îu, n­íc m¾m ...vµo chai cho khái rít ra ngoµi. Sö dông tranh, m« h×nh, vËt thËt khi gi¶i nghÜa tõ gióp häc sinh m­êng t­îng ra sù vËt hay ho¹t ®éng ®­îc nãi ®Õn trong tõ kho¸, tõ øng dông, hiÓu ®óng h¬n vÒ sù vËt, ho¹t ®éng. b. Sö dông tranh ¶nh ®Ó minh ho¹ c©u øng dông. * VÝ dô d¹y bµi 40: iu -ªu Khi häc c©u øng dông: C©y b­ëi c©y t¸o nhµ bµ ®Òu sai trÜu qu¶ . Gi¸o viªn treo tranh: '' v­ên c©y nhµ bµ '' vµ nãi: §©y lµ bøc tranh vÏ c¶nh v­ên c©y nhµ bµ. C¸c em h·y quan s¸t bøc tranh vµ cho c« biÕt: Qu¶ cña c¸c c©y trong v­ên nhµ bµ nh­ thÕ nµo? -Häc sinh tr¶ lêi: Qu¶ cña c¸c c©y trong v­ên nhµ bµ ®Òu rÊt nhiÒu qu¶. Gi¸o viªn chØ tranh nãi: " C¸c c©y trong v­ên nhµ bµ ®Òu sai trÜu qu¶ '' vµ gi¶ng thªm: Sai trÜu qu¶ c©y rÊt nhiÒu qu¶, ®Õn nçi trÜu c¶ cµnh xuèng. Sö dông tranh ¶nh khi d¹y c©u øng dông, gióp häc sinh hiÓu thªm vÒ néi dung c©u øng dông. c. Sö dông tranh ¶nh ®Ó gióp häc sinh t¸i hiÖn néi dung ë phÇn luyÖn nãi. * VÝ dô d¹y bµi 33: «i - ¬i: Khi d¹y chñ ®Ò luyÖn nãi '' LÔ héi '' gi¸o viªn cã thÓ tiÕn hµnh theo c¸c b­íc: - GV yªu cÇu häc sinh ®äc chñ ®Ò luyÖn nãi trong SGK ( LÔ héi ); T×m tiÕng chøa vÇn «i ( tiÕng héi ). - H­íng dÉn häc sinh quan s¸t tranh minh ho¹ (SGK) sau ®ã treo tranh minh ho¹: LÔ héi ®Òn Hïng (Phó Thä), Héi Lim (B¾c Ninh), Héi chäi tr©u (H¶i Phßng), Héi ®ua voi (T©y Nguyªn). DÓ giíi thiÖu thªm néi dung cã thÓ më réng vÒ chñ ®Ò luyÖn nãi (Mét vµi c¶nh lÔ héi ë c¸c vïng kh¸c nhau). - Gîi më b»ng c©u hái ®Ó häc sinh luyÖn nãi theo chñ ®Ò. - NhËn xÐt kÕt qu¶ luyÖn nãi cña häc sinh ( chó ý biÓu d­¬ng häc sinh nãi ®­îc c¸c ý më réng so víi tranh minh ho¹ trong SGK nh­ng vÉn h­íng vµochñ ®Ò LÔ héi. Sö dông tranh ¶nh gióp häc sinh më réng thªm hiÓu biÕt vÒ chñ ®Ò cÇn luyÖn nãi, gãp phÇn kÝch thÝch høng thó häc tËp cña häc sinh. Khi sö dông tranh ¶nh h­íng dÉn häc sinh luyÖn nãi trong giê d¹y häc vÇn,cÇn l­u ý: + N¾m v÷ng néi dung, yªu cÇu luyÖn nãi trong giê häc vÇn. + Lùa chän vµ sö dông ¶nh minh ho¹ ®óng môc ®Ých, ®óng yªu cÇu, nªu bËt néi dung chñ ®Ò luyÖn nãi. d. Sö dông tranh ¶nh trong phÇn kÓ chuyÖn (TiÕt «n tËp) * VÝ dô d¹y kÓ chuyÖn '' Hæ '' - HS më SGK, ®äc tªn nh©n vËt trong c©u chuyÖn: Hæ - GV gîi më: C©u chuyÖn h«m nay nãi vÒ hai nh©n vËt MÌo vµ Hæ. Néi dung c©u chuyÖn cho ta thÊy Hæ lµ con vËt nh­ thÕ nµo, c¸c em h·y chó ý l¾ng nghe. - GV kÓ chuyÖn 2 lÇn cã kÕt hîp minh ho¹ tranh. - GV gîi ý häc sinh quan s¸t tõng tranh, gióp c©u chuyÖn thªm hÊp dÉn; kÝch thÝch ®­îc trÝ t­ëng t­îng cña c¸c em. Dùa theo tranh, c¸c em h×nh dung ra kh«ng gian, thêi gian x¶y ra c©u chuyÖn, s¾p xÕp c¸c ý cña c©u chuyÖn, tù nhí l¹i néi dung ®Ó kÓ. 4.2.Sö dông c¸c ®å dïng d¹y häc kh¸c. a. Sö dông mÉu ch÷ trong d¹y tËp viÕt: * VÝ dô d¹y viÕt ch÷: h - Gi¸o viªn ®­a mÉu ch÷ h - Yªu cÇu häc sinh nhËn xÐt ®é cao cña ch÷ h; ph©n tÝch ch÷ h gåm mÊy nÐt? Lµ nh÷ng nÐt nµo? Sö dông mÉu ch÷ trong tËp viÕt, gióp cho c¸c em ghi nhí ®­îc c¸ch viÐt ch÷ b»ng nhiÒu gi¸c quan ( m¾t nh×n, tai nghe ), gióp c¸c em ghi nhí l©u. b. Sö dông bé ®å dïng d¹y häc TiÕng ViÖt. * VÝ dô d¹y bµi 44: on - an - Gi¸o viªn ®­a lÖnh yªu cÇu häc sinh: + GhÐp vÇn on - an + GhÐp tiÕng kho¸ con, sµn Cuèi tiÕt 1, gi¸o viªn cho häc sinh tù t×m vµ ghÐp tiÕng, (cã nghÜa) mang vÇn ®· häc nh­ng kh«ng xuÊt hiÖn trong SGK. ViÖc lµm nµy gióp c¸c em luyÖn tËp thùc hµnh ®Ó vËn dông kiÕn thøc ,kÜ n¨ng ®· häc mét c¸ch tÝch cùc vµ s¸ng t¹o. + vÇn on: bãn, ®ßn, gän, lon ton... + vÇn an: can, c¹n, c¶n, b¹n, lan can, ®µn ngan, bµn t¸n... Sö dông bé thùc hµnh TiÕng ViÖt kh«ng nh÷ng gióp häc sinhn¾m ®­îc cÊu t¹o cña tõ, viÕt ®­îc tõ mµ cßn ph¸t triÓn t­ duy, c¸c em ®­îc sö dông t¸t c¶ c¸c gi¸c quan nh­ m¾t nh×n, tay cÇm do ®ã c¸c em sÏ ghi nhí l©u; kh«ng nh÷ng thÕ viÖc sö dông bé thùc hµnh TiÕng ViÖt cßn lµm gi¶m bít sù kh« khan cña viÖc t×m tõ mµ cßn lµm líp häc thªm sinh ®éng. c.Sö dông s¸ch gi¸o khoa: Ngoµi viÖc cho häc sinh quan s¸t tranh ¶nh, mÉu ch÷ trªn b¶ng, th× viÖc khai th¸c c¸c kªnh h×nh, kªnh ch÷ trong SGK lµ viÖc lµm rÊt cÇn thiÕt. S¸ch gi¸o khoa lµ mét ®å dïng häc tËp kh«ng thÓ thiÕu ®­îc trong mçi tiÕt häc. ViÖc h­íng dÉn c¸c em biÕt c¸ch sö dông SGK, gióp c¸c em ph¸t huy ®­îc tÝnh tÝch cùc chñ ®éng trong häc tËp; phat triÓn n¨ng lùc tù häc - t¹o nÒn mãng cho viÖc häc ë c¸c líp trªn. ViÖc dïng SGK cßn gióp c¸c em tiÕp cËn trùc tiÕp víi v¨n b¶n, hiÓu ®óng v¨n b¶n. S¸ch gi¸o khoa cßn gióp viªn tiÖn lîi h¬n trong viÖc thiÕt kÕ c¸c ho¹t ®éng d¹y häc theo h­íng ®æi míi ph­¬ng ph¸p d¹y häc. * VÝ dô: Khi d¹y ®äc tõ (c©u) øng dông, gi¸o viªn cã thÓ cho häc sinh ®äc theo nhãm ®«i c¸c tõ, c©u trong s¸ch gi¸o khoa, ®Ó nhiÒu em ®­îc luyÖn ®äc h¬n. hay khi luyÖn nãi, häc sinh cã thÓ dùa vµo tranh ¶nh trong s¸ch gi¸o khoa ®Ó nãi theo ®Þnh h­íng cña tranh trong s¸ch gi¸o khoa. BiÖn ph¸p 2: Sö dông hÖ thèng c©u hái. 1.TÇm quan träng cña viÖc sö dông c©u hái: ViÖc sö dông c©u hái trong d¹y häc gióp ph¸t huy trÝ lùc cña häc sinh; lµ c¬ héi ®Ó gi¸o viªn hiÓu häc sinh cña m×nh. -Lµm giê häc ®ì ®¬n ®iÖu, t¹o mèi quan hÖ t­¬ng t¸c gi÷a thÇy vµ trß. - Gióp gi¸o viªn kÞp thêi ®iÒu chØnh néi dung phï hîp víi c¸c ®èi t­îng häc sinh; ®­a ra nh÷ng c©u hái gîi ý tuú theo c©u tr¶ lêi cña häc sinh mµ kh«ng tho¸t ly khái môc tiªu bµi häc. - TrÎ em ham hiÓu biÕt, hiÕu ®éng, viÖc ®­a c©u hái sÏ gióp c¸c em suy nghÜ vµ høng thó khi ®­îc tr¶ lêi ý kiÕn cña m×nh. 2. Khi thiÕt kÕ c©u hái, cÇn chó ý nh÷ng ®iÓm sau: - XuÊt ph¸t tõ môc ®Ých yªu cÇu cña néi dung bµi, gi¸o viªn x©y dùng hÖ thèng c©u hái chÝnh vµ c©u hái phô kÌm theo. - C©u hái ph¶i cã néi dung râ rµng, dÔ hiÓu, chÝnh x¸c phï hîp víi tr×nh ®é cña häc sinh. - C©u hái ph¶i thÓ hiÖn ph©n ho¸ ®èi t­îng häc sinh, t¹o ®iÒu kiÖn cho häc sinh yÕu kÐm ®­îc tr¶ lêi, ph¸t huy tÝnh tÝch cùc cña tÊt c¶ häc sinh trong líp. - S¾p xÕp c©u hái tõ dÔ ®Õn khã. 3.C¸c lo¹i c©u hái th­êng sö dông. 3.1.C©u hái yªu cÇu t¸i hiÖn: * VÝ dô d¹y bµi 66: u«m - ­¬m Sau khi häc xong bµi, gi¸o viªn hái: H«m nay c¸c em häc hai vÇn míi nµo? - HS tr¶ lêi: H«m nay con häc hai vÇn lµ vÇn u«m vµ vÇn ­¬m. 3.2.C©u hái yªu cÇu so s¸nh. * VÝ dô d¹y bµi 26: y - tr Khi d¹y chñ ®Ò luyÖn nãi ''Nhµ trÎ '', gi¸o viªn ®Æt c©u hái ®Ó häc sinh so s¸nhviÖc häc ë nhµ trÎ vµ häc ë líp 1 cã g× gièng vµ kh¸c nhau. + Nhµ trÎ kh¸c líp Mét ë chç nµo? ( §i nhµ trÎ kh¸c víi ®i häc líp Mét lµ ë nhµ trÎ giê ch¬i nhiÒu h¬n, cã nhiÒu ®å ch¬i h¬n, c¸c con võa häc l¹i võa ch¬i...) * VÝ dô d¹y bµi 66: u«m - ­¬m Sau khi häc xong vÇn ­¬m, gi¸o viªn yªu cÇu häc sinh so s¸nh vÇn u«m vµ vÇn ­¬m. 3.3.C©u hái yªu cÇu suy luËn. * VÝ dô d¹y bµi 37: ¤n tËp, phÇn kÓ chuyÖn '' C©y kÕ ''. Sau khi häc xong c©u chuyÖn, gi¸o viªn hái: ''V× sao ng­êi em trë nªn giµu cã?'' -HS ph¶i suy luËn tõ c¸c sù viÖc ®Ó tr¶ lêi: Ng­êi em hiÒn lµnh, ch¨m chØ nªn trë nªn giµu cã. * VÝ dô d¹y bµi 27: ¤n tËp Sau khi h×nh thµnh xong b¶ng «n vÇn, ®Ó häc sinh ph©n biÖt khi nµo viÕt gh, khi nµo viªt g. Gi¸o viªn hái: Nh×n vµo b¶ng «n tËp, ta thÊy gh ®øng tr­íc ©m nµo?Cßn g ®øng tr­íc ©m nµo? Häc sinh ph¶i quan s¸t b¶ng «n ®Ó nªu ®­îc gh ®øng tr­íc ©m ( i, e, ª ), cßn g ®øng tr­íc c¸c ©m cßn l¹i. C©u hái suy luËn dïng ®Ó yªu cÇu häc sinh t×m hiÓu nguyªn nh©n sù viÖc,vËn dông kiÕn thøc vµo bµi häc, kh¸i qu¸t ho¸ kiÕn thøc. 3.4. C©u hái yªu cÇu liªn hÖ. * VÝ dô bµi 7: ª - v: khi häc chñ ®Ò luyÖn nãi '' bÕ bÐ '' gi¸o viªn hái: + MÑ th­êng lµm g× khi bÕ bÐ? Cßn em bÐ nòng nÞu mÑ nh­ thÕ nµo? + MÑ rÊt vÊt v¶, con cã thÓ lµm g× ®Ó gióp ®ì mÑ? 4.Khi nªu c©u hái cho häc sinh gi¸o viªn cÇn chó ý: - Thu hót sù chó ý cña häc sinh. - Sau khi nªu c©u hái, giµnh thêi gian cho häc sinh suy nghÜ. - Chó ý ph©n bè hîp lý sè häc sinh ®­îc chØ ®Þnh tr¶ lêi. - Chó ý khuyÕn khÝch nh÷ng häc sinh rôt rÌ, chËm ch¹p. BiÖn ph¸p 3: Tæ chøc '' Trß ch¬i häc tËp '' Trß ch¬i häc tËp lµ h×nh thøc häc tËp th«ng qua trß ch¬i. H×nh thøc nµy rÊt phï hîp víi løa tuæi häc sinh líp Mét, gióp c¸c em tr¸nh ®­îc nh÷ng c¨ng th¼ng thÇn kinh do ph¶i ®ét ngét thay ®æi c¸ch häc ë mÉu gi¸o (ch¬i lµ ho¹t ®éng chñ ®¹o). ''Häc mµ ch¬i, ch¬i mµ häc '' t¹o cho c¸c em høng thó vµ niÒm tin trong häc tËp, duy tr× ®­îc kh¶ n¨ng chó ý cña c¸c em trong tiÕt häc. 1.T¸c dông cña trß ch¬i häc tËp. - Trß ch¬i häc tËp kh«ng chØ nh»m gi¶i trÝ mµ cßn gãp phÇn cñng cè tri thøc, kÜ n¨ng häc tËp cho häc sinh. - ViÑc sö dông trß ch¬i häc tËp trong qu¸ tr×nh d¹y häc nh»m lµm cho viÖc tiÕp thu tri thøc, rÌn kÜ n¨ng bít ®i khã khan, cã thªm sù sinh ®éng, hÊp dÉn, ph¸t huy tÝnh tù gi¸c, tÝch cùc cña häc sinh, rÌn cho häc sinh tÝnh m¹nh d¹n,tÝnh thi ®ua, tÝnh kØ luËt... do ®ã hiÖu qu¶ häc tËp cu¶ häc sinh cao h¬n. 2.§iÒu kiÖn ®¶m b¶o cho sù thµnh c«ng cña viÖc sö dông trß ch¬i trong häc tËp. - Néi dung trß ch¬i ph¶i g¾n víi môc tiªu cña bµi häc. - LuËt ch¬i râ rµng, ®¬n gi¶n, dÔ nhí, dÔ thùc hiÖn. - §iÒu kiÖn vµ ph­¬ng tiÖn tæ chøc trß ch¬i phong phó, hÊp dÉn. - Sö dông trß ch¬i ®óng lóc, ®óng chç. - KÝch thÝch sù thi ®ua gi¸nh phÇn th¾ng cho c¸c em bªn tham gia. 3. C¸ch tæ chøc trß ch¬i häc tËp. - Giíi thiÖu tªn trß ch¬i, h­íng dÉn c¸ch ch¬i, thêi gian ch¬i vµ phæ biÕn luËt ch¬i (Cã thÓ tiÕn hµnh nhiÒu c¸ch kh¸c nhau nh­ng yªu cÇu gi¸o viªn nãi ng¾n gän râ rµng, dÔ hiÓu, sao cho tÊt c¶ häc sinh n¾m ®­îc c¸ch ch¬i). - Cho häc sinh ch¬i thö ( nÕu cÇn ). - TiÕn hµnh ch¬i ( gi¸o viªn ®iÒu khiÓn trß ch¬i ph¶i n¾m v÷ng tiÕn tr×nh vµ theo dâi chÆt chÏ ). - §¸nh gi¸ kÕt qu¶ ch¬i ( ®éng viªn lµ chñ yÕu ). NhËn xÐt th¸i ®é cña ng­êi tham dù vµ rót kinh nghiÖm. 4.C¸c h×nh thøc trß ch¬i th­êng sö dông trong giê häc vÇn. 4.1.Lo¹i 1: Trß ch¬i t« ch÷ trªn tranh + Môc ®Ých: NhËn ®­îc d¹ng ch÷ ghi ©m, ghi vÇn míi, ®äc tiÕng cã ©m(vÇn) míi. + C¸ch ch¬i: Mét hoÆc mét nhãm hai em dïng bót ch× mµu t« vµo ch÷ cã ©m hoÆc vÇn míi häc; sau khi t«, häc sinh ph¶i nãi râ « ch÷ ë h×nh vÏ nµo (gäi tªn con vËt, ®å vËt, ng­êi trong h×nh vÏ ) cã ch÷ ghi ©m (vÇn) míi. 5 häc sinh t« ®óng vµ xong sím sÏ chØ ®Þnh nãi kÕt qu¶ vµ nhËn th­ëng. + ChuÈn bÞ vµ tæ chøc: Gi¸o viªn sao chÐp h×nh ¶nh mét sè con vËt, ®å vËt, ng­êi...cã tªn gäi lµ tõ chøa ©m (vÇn) míi. Nªn sao c¶ mét vµi h×nh ¶nh cña ng­êi, vËt mµ tªn gäi kh«ng cã ©m, vÇn míi ®Ó häc sinh lùa chän. Ghi tªn gäi d­íi mçi h×nh, kÎ khung cho tõng ch÷ ghi mçi tªn gäi. Chôp c¸c h×nh nµy vµo mét trang giÊy råi nh©n b¶n cho mçi häc sinh hoÆc mét nhãm mét b¶n ®Ó ch¬i. Minh ho¹ bµi 12: i - a H×nh con ong H×nh c¸i l¸ H×nh ng· ba ®­êng H×nh ng«i nhµ ngãi ong l¸ ng· ba nhµ l¸ * Nªn dïng trß ch¬i nµy ë nh÷ng bµi ®Çu cña phÇn häc ©m vµ ch÷ c¸i. 4.2. Lo¹i 2: Trß ch¬i thi ghÐp vÇn, tiÕng,tõ. + Môc ®Ých: Nhí mÆt ch÷ ghi vÇn míi, ghÐp vÇn míi víi phô ©m ®Çu vµ thanh ®Ó t¹o tiÕng míi; ®äc tr¬n; nªu ý nghÜa cña tiÕng hoÆc tõ t×m ®­îc. + C¸ch ch¬i: Gi¸o viªn tæ chøc cho häc sinhch¬i ghÐp vÇn, tiÕng tõ, theo néi dung bµi häc, cã chó ý dÉn d¾t, më réng vèn tõ vµ vèn hiÓu biÕt cña häc sinh. * VÝ dô bµi 44: on - an, sau khi häc xong bµi GV cho häc sinh ghÐp tiÕng ngoµi bµi cã chøa vÇn on, vÇn an theo hai d·y ( d·y 1 ghÐp tiÐng chøa vÇn on, d·y 2 ghÐp tiÕng chøa vÇn an) vµo b¶ng gµi. HS ghÐp xong, GV yªu cÇu häc sinh tõng tæ g¾n tõ lªn b¶ng hái thªm ®Ó tõng em nªu râ tiªng t×m ®­îc cã trong tõ (hoÆc côm tõ) nµo, nh­: man (lan man), than (than ®¸), ®an (®an l­íi), gan (gan d¹), tan (tan häc), b¸n (b¸n hµng)...Tæ nµo ghÐp ®­îc nhiÒu tõ ®óngvµ hay sÏ lµ tæ chiÕn th¾ng. * Nªn tæ chøc cho c¶ líp cïng ch¬i, trß ch¬i nµy nªn dïng cho c¸c bµi häc ©m, vÇn míi ë cuèi tiÕt 2. 4.3. Lo¹i 3:Trß ch¬i h¸i hoa + Môc ®Ých: LuyÖn nhÈm ®¸nh vÇn nhanh ®Ó ®äc tr¬n c¶ tiÕng, c¶ tõ. dïng tõ ®É häc ®Ó t¹o tõ ng÷ hoÆc c©u ng¾n. + C¸ch ch¬i: HS tù chän cho m×nh mét b«ng hoa giÊy g¾n trªn cµnh råi tù gi¬ b«ng hoa ra ®äc tõ ghi ë mÆt giÊy phÝa trong. §äc xong häc sinh ph¶i nãi mét côm tõ hoÆc mét c©u trong ®ã cã c¸c tõ ®· häc. + ChuÈn bÞ vµ tæ chøc: C¾t kho¶ng 10 ®Õn 20 b«ng hoa giÊy g¾n vµo mét cµnh c©y,trªn mìi b«ng hoa ghi mét tõ cã ©m hoÆc vÇn míi häc. Sau khi häc sinh h¸i mét b«ng hoa th× cÇn ®æi vÞ trÝ g¾n b«ng hoa ®ã. * Nªn tæ chøc cho c¶ líp cïng ch¬i, trß ch¬i nµy nªn dïng cho c¸c bµi häc ©m, vÇn míi vµ c¸c bµi «n tËp. 4.4. Loai 4: trß ch¬i nh×n ra xung quanh + Môc ®Ých: Luyªn nhí vÇn míi, t×m nhanh c¸c tiÕng cã vÇn míi, ®äc vµ viÕt c¸c tiÕng, tõ ®ã. + C¸ch ch¬i: HS quan s¸t trong kh«ng gian líp häc xem cã ®å vËt nµo, ng­êi nµo, ch÷ viÕt nµo trªn t­êng, trªn b¶ng cã tõ chøa vÇn míi häc. ViÕt nh÷ng tõ t×m ®­îc lªn b¶ng ®en cña líp råi ®äc c¸c tõ nµy cho c¶ líp cïng nghe kÕt hîp víi viÖc chØ vËt hoÆc ng­êi mµ tõ ®ã gäi tªn. Ai t×m ®­îc nhiÒu tõ nhÊt sÏ ®­îc th­ëng. + ChuÈn bÞ vµ tæ chøc: Bè trÝ nhiÒu vËt, tranh ¶nh, h×nh vÏ nh÷ng ng­êi vµ vËt cã tªn gäi lµ tõ chøa vÇn míi häc treo trªn c¸c bøc t­êng cña líp häc. * Nªn tæ chøc cho c¶ líp cïng ch¬i, trß ch¬i nµy cã thÓ dïng ë c¸c bµi häc ©m, vÇn míi vµ bµi «n tËp. 4.5. Lo¹i 5: Trß ch¬i viÕt th­ + Môc ®Ých: LuyÖn tËp nh÷ng tõ chøa ©m, vÇn míi häc ®Ó t¹o lêi nãi; viÕt ra ®­îc mét c¸ch chÝnh x¸c. + C¸ch ch¬i: Nhãm 3-4 cïng ch¬i. Em ®Çu tiªn viÕt mét tiÕng cã nghÜa (cã thÓ lµ tõ ®¬n) vµo mét mÈu giÊy råi gÊp l¹i ®­a cho b¹n bªn c¹nh, b¹n nµy viÕt tiÕp mét hoÆc vµi tiÕng ë tr­íc hoÆc ë sau tõ ®· cã råi chuyÓn th­ cho b¹n cuèi cïng viÕt xong phÇn m×nh th× ghi c©u ®ã lªn b¶ng. Nhãm nµo cã c©u ®óng vµ dµi nhÊt sÏ ®­îc nhËn phÇn th­ëng. * Nªn tæ chøc cho c¶ líp cïng ch¬i. trß ch¬i nµy cã thÓ dïng ë c¸c bµi häc ©m, vÇn míi vµ bµi «n tËp hoÆc trong c¸c tiÕt ho¹t ®éng tËp thÓ. Trªn ®©y lµ minh ho¹ mét vµi trß ch¬i mµ t«i ®· ¸p dông. Trong qu¸ tr×nh ¸p dông t«i nhËn thÊy ®Ó trß ch¬i cã hiÖu qu¶, ngoµi viÖc chuÈn bÞ trß ch¬i th× viÖc lùa chän sao cho phï hîp víi néi dung bµi còng lµ ®iÒu quan träng. BiÖn ph¸p 4: VËn dông linh ho¹t c¸c h×nh thøc tæ chøc d¹y häc. 1. C¸c h×nh thøc tæ chøc luyÖn ®äc, luyÖn viÕt, luyÖn nãi trong tiÕt häc vÇn: 1.1. LuyÖn ®äc: §äc thµnh tiÕng (Trªn b¶ng líp, trong s¸ch gi¸o khoa, ë b×a ghÐp ch÷ hay ''b¶ng quay ©m - vÇn tiÕng''...),®äc nhÈm - ®äc thÇm (qua sö dông vë bµi tËp TiÕng ViÖt 1, trong SGK...), víi c¸c h×nh thøc: ®äc theo c¸ nh©n -theo tæ -theo nhãm - c¶ líp. 1.2. LuyÖn viÕt: ViÕt vµo b¶ng tay, viÐt trªn b¶ng líp, viÕt trong vë tËp viÕt. 1.3. LuyÖn nãi: Nãi c©u, nãi theo chñ ®Ò víi c¸c h×nh thøc: Nãi c¸ nh©n - nãi trong nhãm. 2. T¸c dông cña viÖc vËn dông linh ho¹t c¸c h×nh thøc tæ chøc d¹y häc. - T¹o m«i tr­êng thuËn lîi cho viÖc giao tiÕp, cho viÖc rÌn luyÖn 4 kÜ n¨ng sö dông TiÕng ViÖt (®äc, viÕt, nghe, nãi). - T¹o ®iÒu kiÖn cho mäi häc sinh ®Òu luyÖn ®äc, luyÖn viÕt, luyÖn nãi. - T¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c em c¸ch lµm viÖc tËp thÓ theo nhãm, häc c¸ch phèi hîp víi b¹n bÌ trong häc tËp. - Häc sinh ®­îc luyÖn tËp kÜ n¨ng ®äc, viÕt theo nhiÒu h×nh thøc. - Chèng häc vÑt. - Ghi nhí b»ng nhiÒu gi¾c quan c¸ch ®äc, c¸ch viÕt gióp häc sinh kh«ng nhµm ch¸n vµ ghi nhí h¬n bµi häc. 3.Mét sè l­u ý khi tæ chøc c¸c h×nh thøc häc tËp. - CÇn kÕt hîp sö dông ®óng lóc, ®óng chç, tËn dông thÔ m¹nh cña mçi h×nh thøc häc tËp trong qu¸ tr×nh d¹y häc. - Tæ chøc d¹y häc theo nhãm chØ thÝch hîp víi c¸c néi dung häc tËp cÇn cã sù th¶o luËn, bµn b¹c... gi÷a häc sinh víi nhau. Tr¸nh l¹m dông chia nhãm mét c¸ch h×nh thøc, kh«ng cÇn thiÕt, kh«ng hiÖu qu¶, mÊt thêi gian. - Gi¸o viªn cÇn ®­a ra mÖnh lÖnh râ rµng (chia nhãm nhá, lín); giap viÖc cô thÓ cho tõng nhãm, ph©n c«ng nhiÖm vô cho c¸c em. * Ngoµi c¸c biÖn ph¸p trªn, t«i cßn sö dông h×nh thøc ®éng viªn, khen th­ëng: + Häc sinh tiÓu häc nãi chung vµ häc sinh líp 1 nãi riªng rÊt thÝch ®­îc khen. + H×nh thøc khen th­ën t¹o kh«ng khÝ líp häc than thiÖn, cëi më. + KÝch thÝch sù høng thó, ham häc h¬n ë c¸c em. + Gióp häc sinh tù tin h¬n trong häc tËp. §Ó ®éng viªn häc sinh tÝch cùc h¬n trong häc tËp, gi¸o viªn cÇn: - Kiªn trÝ, kiªn nhÉn trøoc nh÷ng vøng m¾c cña häc sinh. - CÇn thÓ hiÖn sù gÇn gòi v¬i häc sinh. - Lu«n cã th¸i ®é ghi nhËn nh÷ng tiÕn bé cña häc sinh. - §èi víi c¸c em kÐm, gi¸o viªn nªn l¾ng nghe vµ ®éng viªn c¸c em trÝnh bµy, tr¸nh n«n nãng. Khi c¸c em cã tiÕn bé vÒ mét mÆt nµo ®ã, gi¸o viªn khen ngay. Cã thÓ th­ëng b»ng h×nh thøc : TÆng cho b¹n mét trµng ph¸o tay ®Ó khÝch lÖ c¸c em. - §èi v¬i häc sinh Ýt nãi, thô ®éng gi¸o viªn nªn ®Æt c©u hái dÔ, ®éng viªn c¸c em cïng tham gia. Khi c¸c em tr¶ lêi ®­îc chØ cÇn mét ý nhá gi¸o viªn còng khen ngay vµ ®«ng viªn em ®ã tiÕp tôc ph¸t huy. - §èi víi c¸c em kh¸ giái nªn khuyÕn khÝch, gîi më b»ng nh÷ng c©u hái kh¸i qu¸t h¬n. - Gi¸o viªn nªn tæ chøc thi viÕt ch÷ ®Ñp theo th¸ng, treo bµi viÕt ®Ñp trªn líp ®Ó ®éng viªn c¸c em ®ã vµ c¸c em kh¸c còng lÊy ®ã lµm g­¬ng. Gi¸o ¸n minh ho¹: Bµi 44: iu -ªu I. Môc ®Ých - yªu cÇu: - Häc sinh ®äc ®­îc: iu, ªu, l­ìi r×u, c¸i phÔu, tõ vµ c©u øng dông trong bµi. - Häc sinh viÕt ®­îc iu. ªu, l­ìi r×u, c¸i phÔu. - LuyÖn nãi tõ 2 - 4 c©u theo chñ ®Ò luyÖn nãi: Ai chÞu khã? II. §å dïng d¹y häc: - Gi¸o viªn: Tranh minh ho¹ c©y nªu, v­ên qu¶, ai chÞu khã, ch÷ mÉu, c¸i phÔu, m« h×nh l­ìi r×u. - Häc sinh: Bé thùc hµnh TiÕng ViÖt, b¶ng con. III. Ho¹t ®éng d¹y häc chñ yÕu: TiÕt 1 T.gian dù kiÕn Néi dung c¸c h. ® d¹y häc ph­¬ng ph¸p - h×nh thøc tæ chøc c¸c ho¹t ®éng d¹y häc t­¬ng øng Ghi chó §DDH 5 phót 2 phót 10 phót 5-7 phót 5 phót 5-7 phót 5-7 phót 5-7 phót 5 phót 10 phót 2 phót I KiÓm tra bµi cò - ViÕt: rau c¶i lau sËy ch©u chÊu s¸o sËu -§äc tõ: rau c¶i, l©u sËy, s¸o sËu, ch©u chÊu Chµo mµo cã ¸o mÇu n©u. Cø mïa æi tíi tù bay vÒ II. Bµi míi 1. Giíi thiÑu bµi míi: iu, ªu 2. D¹y vÇn a. VÇn iu Giíi thiÖu vÇn iu Giíi thiÖu tiÕng: r×u Giíi thiÖu tõ kho¸ L­ìi r×u b. VÇn: ªu TiÕng: phÔu Tõ: c¸i phÔu 3. ViÕt b¶ng: iu,ªu, l­ìi r×u, c¸i phÔu NghØ gi÷a tiÕt 4. §äc tõ øng dông lÝu lo, c©y nªu, chÞu khã kªu gäi GV kÕt hîp gi¶ng III LuyÖn tËp 1. LuyÖn ®äc C©u øng dông: C©y b­ëi, c©y t¸o nhµ bµ ®Òu sai qu¶ 2. LuyÖn viÕt vë NghØ gi÷a tiÕt 3. LuyÖn nãi theo chñ ®Ò Ai chÞu khã IV. Cñng cè dÆn dß - Gi¸o viªn ®äc cho häc sinh viÕt vµo b¶ng con theo 3 d·y ( mçi d·y 1 tõ) - GV nhËn xÐt söa lçi - HS ®äc c¸ nh©n ( 4-5 HS) kÕt hîp ph©n tÝch tiÕng - 1HS ®äc; c¶ líp ®äc ®ång thanh - GV nhËn xÐt chung - GV nãi: H«m nay c« d¹y c¸c con vÇn: iu, ªu vµ viÕt b¶ng - GV ®äc mÉu - HS ®äc - ph©n tÝch - HS ghÐp vÇn: iu- so s¸nh iu vµ ui - HS ®¸nh vÇn ®äc tr¬n vÇn: iu - GV yªu cÇu lÊy thªm r dÊu huyÒn ®Ó ghÐp tiÕng r×u - HS ph©n tÝch cÊu t¹o tiÕng - HS ®¸nh vÇn, ®äc tr¬n - GV ®­a m« h×nh c¸i r×u vµ hái: " §è c¸c con biÕt ®©y lµ c¸i g×? HS TL: C¸i r×u - GV hái tiÕp: R×u dïng ®Ó lµm g×? HS TL: Dïng ®Ó chÆt c©y, chÆt cñi -GV gi¶ng kÕt hîp chØ trªn m« h×nh: §©y lµ phÇn c¸n r×u th­êng lµm b»ng gç, cßn ®©y lµ phÇn l­ìi r×u lµm b»ng thÐp vµ ®­îc mµi s¾c, dïng ®Ó chÆt c©y, chÆt cñi H«m nay chóng ta häc tõ míi thø nhÊt lµ tõ l­ìi r×u - Tõ l­ìi r×u cã mÊy tiÕng lµ tiÕng nµo? TiÕng nµo chøa vÇn võa häc? - 4 HS ®äc c¸ nh©n, tæ, nhãm ®äc ®ång thanh ( t­¬ng tù ) So s¸nh iu vµ ªu C¸i phÔu dïng ®Ó lµm g×? C¸i phÔu dïng ®Ó rãt chÊt láng nh­ r­îu, n­íc m¾m... vµo chai cho khái rít ra ngoµi - GV h­íng dÉn HS viÕt: §­a mÉu ch÷ iu, ªu, l­ìi r×u, c¸i phÔu cho häc sinh nhËn xÐt c¸c ch÷ cã ®é cao 2li, 5li - GV ®­a b¶ng phô - HS t×m tiÕng chøa vÇn võa häc ( ph©n tÝch) - HS ®äc c¸ nh©n, ®ång thanh LÝu lo: tiÕng hãt cña chó chim hoÆc tiÕng nãi th¬ ng©y cña em bÐ C©y nªu: Theo phong tôc cña mét sè ®ång bµo d©n téc, vµo nh÷ng ngµy tÕt, ng­êi ta th­êng c¾m mét c©y tre cao tr­íc nhµ. Trªn th­êng cã treo trÇu cau vµ bïa ®Ó cÇu b×nh an trong mét n¨m. C©y ®ã chÝnh lµ c©y nªu. Kªu gäi: Lêi yªu cÇu ®éng viªn mäi ng­êi cÇn lµm mét viÖc g× ®ã. VÝ dô tr­êng chóng ta ®ang kªu gäi HS h·y gi÷ vÖ sinh kh«ng ¨n quµ vÆt ®Ó ®Ò phßng bÖnh t¶ TiÕt 2 - HS ®äc bµi tiÕt 1 - GV g¾n néi dung c©u øng dông yªu cÇu HS ®äc thÇm vµ g¹ch d­íi tiÕng chøa vÇn võa häc - §¸nh vÇn, ®äc tr¬n: TrÜu, ®Òu - GV h­íng dÉn c¸ch ®äc GV treo tranh: " v­ên c©y nhµ bµ " vµ nãi: §©y lµ bøc tranh vÏ c¶nh v­ên c©y nhµ bµ. C¸c con h·y quan s¸t bøc tranh vµ cho c« biÕt: Qu¶ cña c¸c c©y trong v­ên nhµ bµ nh­ thÕ nµo? HS tr¶ lêi: Qu¶ cña c¸c c©y trong v­ên nhµ bµ ®Òu rÊt nhiÒu qu¶ GV chØ tranh nãi: C¸c c©y trong v­ên nhµ bµ ®Òu sai trÜu qu¶ vµ gi¶ng thªm: Sai trÜu qu¶ c©y rÊt nhiÒu qu¶ ®Õn nçi trÜu c¶ cµnh xuèng - §äc theo tæ - ®ång thanh - thi ®äc c¸ nh©n - GV h­íng dÉn - HS viÕt vë - GV yªu cÇu HS ®äc chñ ®Ò luyÖn nãi; t×m tiÕng chøa vÇn võa häc - GV ®­a tranh luyÖn nãi, yªu cÇu HS quan s¸t tranh, nªu néi dung bøc tranh theo c©u hái gîi ý. + Trong tranh vÏ g×? + Trong tranh, ai chÞu khã? t¹i sao? - 2 HS kh¸ nãi mét c©u vÒ chñ ®Ò " Ai chÞ khã " - HS nãi trong nhãm ®«i - HS tr×nh bµy tr­íc líp GV hái: - Lµ HS, cã cÇn chÞu khã kh«ng? V× sao? - Liªn hÖ: Trong líp m×nh ai ®· chÞu khã? Ai ch­a chÞu khã? - HS ®äc toµn bµi trªn b¶ng - Trß ch¬i t×m tõ hoÆc tiÕng cã chøa vÇn iu hoÆc vÇn ªu B¶ng con BTHTV Bé TH M« h×nh l­ìi r×u C¸i phÔu tranh SGK Tranh v­ên qu¶ Tranh Ai chÞu khã BTHTV Trong gi¸o ¸n trªn t«i ®· ¸p dông thµnh c«ng viÖc sö dông tranh ¶nh, vËt thËt vµo viÖc gi¶i nghÜa tõ, gi¶ng néi dung c©u øng dông vµ gîi ý cho häc sinh khi luyÖn nãi. Ngoµi ra viÖc sö dông hÖ thèng c©u hái khai th¸c bµi hîp lÝ vµ tËn dông c¸c h×nh thøc tæ chøc líp phong ph, sö dông trß ch¬i ghÐp tiÕng tï cã hiÖu qu¶ ®· gióp t«i thµnh c«ng trong tiÕt häc nµy. IV. KÕt qu¶ ®¹t ®­îc: * VÒ phÝa häc sinh: Víi viÖc ¸p dông th­êng xuyªn c¸c biÖn ph¸p trªn, viÖc häc m«n TiÕng ViÖt cña häc sinh líp 1A2 ®· ®¹t ®­îc mét sè tiÕn bé, tiÕt häc ®¹t hiÖu qu¶ h¬n thÓ hiÖn qua mét sè ®iÓm sau: + Häc sinh h¨ng h¸i gi¬ tay ph¸t biÓu ý kiÕn trong c¸c tiÕt häc. + Häc sinh hµo høng, tù tin, m¹nh d¹n trong c¸c tiÕt häc; tÝch cùc tham gia c¸c ho¹t ®éng c« gi¸o giao. + Häc sinh t×m tõ nhanh, sè l­îng tõ nhiÒu vµ kh«ng trïng víi tõ trong SGK. + C¸c em: §ç Hoµng Anh, NguyÔn §øc HËu, Vò L©m Hïng, Tõ KiÕu Anh, Ngµ TuÊn §¹t, CÇm V¨n Minh, Ph¹m tiÕn §¹t...®· ®äc ®­îc (to, râ rµng, ®óng tèc ®é), ch÷ viÕt râ rµng, biÕt tr×nh bµy bµi ®óng. + §iÓm kiÓm tra ®Þnh k× m«n TiÕng ViÖt qua c¸c ®ît kiÓm tra nh­ sau: C¸c ®ît kiÓm tra §iÓm 9 + 10 §iÓm 7+8 §iÓm 5+6 §iÓm 3+4 §iÓm 1+2 SL % SL % SL % SL % SL % Gi÷a kú I 9 33,3 9 33,3 6 22,3 3 11,1 0 Cuèi kú I 13 48,2 11 40,7 3 11,1 0 0 Gi÷a Kú II 15 55,6 9 33,3 3 11,1 0 0 Cuèi Kú II 19 70,3 7 26 1 3,7 0 0 *VÒ phÝa gi¸o viªn: + §Ò tµi nµy gióp t«i gi¶ng d¹y tèt h¬n, hiÖu qu¶ giê häc vÇn cao h¬n. + N©ng cao n¨ng lùc chuyªn m«n. + §Ò tµi nµy ®­îc c¸c b¹n ®ång nghiÖp ®ång t×nh vµ ¸p dôngvµo gi¶ng d¹y, gãp phÇn n¨ng cao chÊt l­îng d¹y häc cña gi¸o viªn vµ häc sinh. PhÇn kÕt luËn vµ kiÕn nghÞ Sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc trªn con ®­êng tiÐn vµo thÕ kØ 21 b»ng c¹nh tranh trÝ tuÖ ®ang ®ßi hái ph¶i cã sù ®æi míi vÒ néi dung vµ ph­¬ng ph¸p trong d¹y häc nãi chung vµ trong bé m«n TiÕng ViÖt nãi riªng. ®Ó n©ng cao chÊt l­îng häc TiÕng ViÖt cÇn ph¸t huy tÝnh tÝch cùc, chñ ®éng cña häc sinh trong giê häc. Tõ kinh nghiÖm thùc tiÔn d¹y häc vµ kÕt qu¶ nghiªn cøu, t«i rót ra mét sè kÕt luËn sau: *§Ó häc sinh ph¸t huy tÝnh tÝch cùc, chñ ®éng cÇn: + Sö dông ®å dïng d¹y häc cã hiÖu qu¶. + Tæ chøc '' Trß ch¬i häc tËp '' + Cã hÖ thèng c©u hái hîp lÝ. + Tæ chøc d¹y häc víi nhiÒu h×nh thøc, lµm cho líp häc thªm sinh ®éng. + §éng viªn, khen th­ëng kÞp thêi. * §Ó c¸c tiÕt d¹y thµnh c«ng, ng­êi gi¸o viªn ph¶i n¾m ch¾c môc ®Ých, yªu cÇu bé m«n, ph¶i hiÓu t©m lÝ cña trÎ míi ®Õn tr­êng, ph¶i cã sù chuÈn bÞ chu ®¸o cho bµi d¹y cña m×nh. Khi thùc hiÖn ph¶i vËn dông linh ho¹t c¸c ph­¬ng ph¸p d¹y häc, c¸c h×nh thøc d¹y häc. * Ng­êi gi¸o viªn ph¶i cã lßng yªu nghÒ mÕn trÎ, tËn t©m víi nghÒ nghiÖp. §Ó c¸c biÖn ph¸p nh­ ®· nªu ë trªn ®­îc thùc hiÖn cã hiÖu qu¶, t«i xin ®Ò xuÊt mét sè kiÕn nghÞ sau: + T¨ng c­êng c¸c chuyªn ®Ò thùc hµnh m«n TiÕng ViÖt. Than Uyªn , ngµy 23 th¸ng 5 n¨m 2010 Ng­êi viÕt Hoµng ThÞ Thu 2. M« t¶ tãm t¾t néi dung cña gi¶i ph¸p, kÕt qu¶ thö nghiÖm: * “ Mét sè biÖn ph¸p ph¸t huy tÝnh tÝch cùc, chñ ®éng cña häc sinh trong giê häc vÇn nh»m n©ng cao chÊt l­îng häc TiÕng ViÖt líp 1” a. Sö dông ®å dïng d¹y häc. b. Sö dông hÖ thèng c©u hái c. Tæ chøc trß ch¬i häc tËp. d. VËn dông linh ho¹t c¸c h×nh thøc tæ chøc d¹y häc. 3. §iÓm míi - §iÓm s¸ng t¹o; - §iÓm míi: “ Mét sè biÖn ph¸p ph¸t huy tÝnh tÝch cùc, chñ ®éng cña häc sinh trong giê häc vÇn Häc vÇn líp 1”. - §iÓm s¸ng t¹o: §­a ra nhiÒu vÝ dô ë c¸c d¹ng bµi kh¸c nhau trong ph©n m«n TiÕng ViÖt. 4. HiÖu qu¶ kinh tÕ – x· héi: - §­îc gi¸o viªn trùc tiÕp gi¶ng d¹y ñng hé - §­îc Ban gi¸m hiÖu, tæ khèi, phô huynh häc sinh ®ãng gãp ý kiÕn. 5. Kh¶ n¨ng ¸p dông: - B­íc ®Çu ¸p dông cho 131 häc sinh líp 1 tr­êng TiÓu häc ThÞ trÊn Than Uyªn. 6. T×nh h×nh ¸p dông, triÓn väng ¸p dông gi¶i ph¸p. - Cã thÓ ¸p dông cho tÊt c¶ häc sinh trong khèi líp 1 ë tr­êng TiÓu häc ThÞ trÊn Than Uyªn trong n¨m häc nµy vµ c¸c n¨m häc tiÕp theo. c. phÇn m« t¶ néi dung chÝnh cña gi¶i ph¸p 1. Tªn gi¶i ph¸p: Mét sè biÖn ph¸p ph¸t huy tÝnh tÝch cùc, chñ ®éng cña häc sinh trong giê häc vÇn Häc vÇn líp 1”. 2. M« t¶ gi¶i ph¸p kÜ thuËt ®· biÕt: * Mét sè biÖn ph¸p ph¸t huy tÝnh tÝch cùc, chñ ®éng cña häc sinh trong giê häc vÇn Häc vÇn líp 1”. * BiÖn ph¸p 1: Sö dông ®å dïng d¹y häc. §å dïng d¹y häc lµ yÕu tè kh«ng thÓ thiÕu ®­îc trong qu¸ tr×nh d¹y häc. trong qu¸ tr×nh d¹y häc, häc sinh nhËn thøc bµi häc d­íi sù tæ chøc, dÉn d¾t cña gi¸o viªn cã sù hç trî cña c¸c ®å dïng d¹y häc. ®å dïng d¹y häc ®¶m b¶o cho häc sinh lÜnh häi tèt nhÊt c¸c biÓu t­îng, quy t¾c, h×nh thµnh kÜ n¨ng, kÜ x¶o. §èi víi häc sinh tiÓu häc nãi chung, häc sinh líp 1 nãi riªng ®å dïng d¹y häc ®Æc biÖt quan träng v× nã gióp c¸c em quan s¸t sù vËt, hiÖn t­îng mét c¸ch trùc quan cô thÓ, gióp häc sinh nhËn thøc s©u h¬n néi dung bµi häc, h×nh thµnh tèt kÜ n¨ng, kÜ x¶o. 1.C¸c lo¹i ®å dïng d¹y häc m«n TiÕng ViÖt líp Mét: - Tranh ¶nh (Tranh vÏ, tranh s­u tÇm, tranh ®éng, tranh trong s¸ch gi¸o khoa...) - M« h×nh. - VËt thËt. - Ch÷ mÉu. - Bé thùc hµnh TiÕng ViÖt. - B¨ng ®Üa. - S¸ch gi¸o khoa.... 2.T¸c dông cña viÖc sö dông ®å dïng d¹y häc: - §¶m b¶o ®­îc c¸c th«ng tin chñ yÕu vÒ c¸c hiÖn t­îng, sù vËt liªn quan ®Õn néi dung bµi häc. - Lµm t¨ng høng thó nhËn thøc cña häc sinh. - §¶m b¶o tÝnh trùc quan, t¹o cho häc sinh tiÕp cËn néi dung bµi häc. - T¹o ®iÒu kiÖn më réng néi dung SGK cho häc sinh. - T¹o ®iÒu kiÖn cho häc sinh chñ ®éng chiÕm lÜnh kiÕn thøc, h×nh thµnh kÜ n¨ng, kÜ x¶o. 3. Mét sè l­u ý khi sö dông ®å dïng d¹y häc: ViÖc sö dông ®å dïng d¹y häc cÇn: - G¾n víi néi dung cña bµi häc. - Phï hîp víi h×nh thøc d¹y häc bé m«n. - Phï hîp víi kÕ ho¹ch bµi häc: + §óng môc ®Ých. + §óng lóc, ®óng chç. - Khi sö dông: + CÇn ®Þnh h­íng cho HS quan s¸t. + Khai th¸c triÖt ®Ó ®å dïng d¹y häc. 4.C¸ch sö dông: §å dïng d¹y häc ®ãng vai trß quan träng trong viÖc thùc hiÖn yªu cÇu ®æi míi ph­¬ng ph¸p d¹y hä. Sö dông ®å dïng d¹y häc hîp lÝ, cã hiÖu qu¶ sÏ gãp phÇn n©ng cao chÊt l­îng d¹y häc. Sau ®©y lµ mét vµi c¸ch sö dông ®å dïng d¹y häc trong giê häc vÇn líp 1. 4.1.C¸ch sö dông tranh ¶nh, m« h×nh, vËt thËt. a. Sö dông tranh ¶nh, m« h×nh, vËt thËt ®Ó gi¶i nghÜa tõ. * VÝ dô d¹y bµi 9: o - b Sau khi h­íng dÉn häc ©m -tiÕng - tõ míi o -bß - bß.Gi¸o vien giíi thiÖu ¶nh '' con bß'' ®Ó häc sinh t¸i hiÖn vÒ h×nh ¶nh con vËt (nÕu ch­a biÕt ).Gi¸o viªn cã thÓ nãi thªm ®«i nÐt s¬ l­îc: Con bß th­êng ¨n cá, ®­îc nu«i ®Ó kÐo cµy dïng trong viÖc nhµ n«ng. * VÝ dô d¹y bµi 40: iu - ªu §Ó gi¶ng tõ '' C¸i phÔu '',gi¸o viªn c¸i phÔu ra vµ hái: C¸i phÔu dïng ®Ó lµm g×? - HSTL: C¸i phÔu dïng ®Ó rãt chÊt láng nh­ r­îu, n­íc m¾m ...vµo chai cho khái rít ra ngoµi. Sö dông tranh, m« h×nh, vËt thËt khi gi¶i nghÜa tõ gióp häc sinh m­êng t­îng ra sù vËt hay ho¹t ®éng ®­îc nãi ®Õn trong tõ kho¸, tõ øng dông, hiÓu ®óng h¬n vÒ sù vËt, ho¹t ®éng. b. Sö dông tranh ¶nh ®Ó minh ho¹ c©u øng dông. * VÝ dô d¹y bµi 40: iu -ªu Khi häc c©u øng dông: C©y b­ëi c©y t¸o nhµ bµ ®Òu sai trÜu qu¶ . Gi¸o viªn treo tranh: '' v­ên c©y nhµ bµ '' vµ nãi: §©y lµ bøc tranh vÏ c¶nh v­ên c©y nhµ bµ. C¸c em h·y quan s¸t bøc tranh vµ cho c« biÕt: Qu¶ cña c¸c c©y trong v­ên nhµ bµ nh­ thÕ nµo? - Häc sinh tr¶ lêi: Qu¶ cña c¸c c©y trong v­ên nhµ bµ ®Òu rÊt nhiÒu qu¶. Gi¸o viªn chØ tranh nãi: " C¸c c©y trong v­ên nhµ bµ ®Òu sai trÜu qu¶ '' vµ gi¶ng thªm: Sai trÜu qu¶ c©y rÊt nhiÒu qu¶, ®Õn nçi trÜu c¶ cµnh xuèng. Sö dông tranh ¶nh khi d¹y c©u øng dông, gióp häc sinh hiÓu thªm vÒ néi dung c©u øng dông. c. Sö dông tranh ¶nh ®Ó gióp häc sinh t¸i hiÖn néi dung ë phÇn luyÖn nãi. * VÝ dô d¹y bµi 33: «i - ¬i: Khi d¹y chñ ®Ò luyÖn nãi '' LÔ héi '' gi¸o viªn cã thÓ tiÕn hµnh theo c¸c b­íc: - GV yªu cÇu häc sinh ®äc chñ ®Ò luyÖn nãi trong SGK ( LÔ héi ); T×m tiÕng chøa vÇn «i ( tiÕng héi ). - H­íng dÉn häc sinh quan s¸t tranh minh ho¹ (SGK) sau ®ã treo tranh minh ho¹: LÔ héi ®Òn Hïng (Phó Thä), Héi Lim (B¾c Ninh), Héi chäi tr©u (H¶i Phßng), Héi ®ua voi (T©y Nguyªn). DÓ giíi thiÖu thªm néi dung cã thÓ më réng vÒ chñ ®Ò luyÖn nãi (Mét vµi c¶nh lÔ héi ë c¸c vïng kh¸c nhau). - Gîi më b»ng c©u hái ®Ó häc sinh luyÖn nãi theo chñ ®Ò. - NhËn xÐt kÕt qu¶ luyÖn nãi cña häc sinh ( chó ý biÓu d­¬ng häc sinh nãi ®­îc c¸c ý më réng so víi tranh minh ho¹ trong SGK nh­ng vÉn h­íng vµochñ ®Ò LÔ héi. Sö dông tranh ¶nh gióp häc sinh më réng thªm hiÓu biÕt vÒ chñ ®Ò cÇn luyÖn nãi, gãp phÇn kÝch thÝch høng thó häc tËp cña häc sinh. Khi sö dông tranh ¶nh h­íng dÉn häc sinh luyÖn nãi trong giê d¹y häc vÇn,cÇn l­u ý: + N¾m v÷ng néi dung, yªu cÇu luyÖn nãi trong giê häc vÇn. + Lùa chän vµ sö dông ¶nh minh ho¹ ®óng môc ®Ých, ®óng yªu cÇu, nªu bËt néi dung chñ ®Ò luyÖn nãi. d. Sö dông tranh ¶nh trong phÇn kÓ chuyÖn (TiÕt «n tËp) * VÝ dô d¹y kÓ chuyÖn '' Hæ '' - HS më SGK, ®äc tªn nh©n vËt trong c©u chuyÖn: Hæ - GV gîi më: C©u chuyÖn h«m nay nãi vÒ hai nh©n vËt MÌo vµ Hæ. Néi dung c©u chuyÖn cho ta thÊy Hæ lµ con vËt nh­ thÕ nµo, c¸c em h·y chó ý l¾ng nghe. - GV kÓ chuyÖn 2 lÇn cã kÕt hîp minh ho¹ tranh. - GV gîi ý häc sinh quan s¸t tõng tranh, gióp c©u chuyÖn thªm hÊp dÉn; kÝch thÝch ®­îc trÝ t­ëng t­îng cña c¸c em. Dùa theo tranh, c¸c em h×nh dung ra kh«ng gian, thêi gian x¶y ra c©u chuyÖn, s¾p xÕp c¸c ý cña c©u chuyÖn, tù nhí l¹i néi dung ®Ó kÓ. 4.2.Sö dông c¸c ®å dïng d¹y häc kh¸c. a. Sö dông mÉu ch÷ trong d¹y tËp viÕt: * VÝ dô d¹y viÕt ch÷: h - Gi¸o viªn ®­a mÉu ch÷ h - Yªu cÇu häc sinh nhËn xÐt ®é cao cña ch÷ h; ph©n tÝch ch÷ h gåm mÊy nÐt? Lµ nh÷ng nÐt nµo? Sö dông mÉu ch÷ trong tËp viÕt, gióp cho c¸c em ghi nhí ®­îc c¸ch viÐt ch÷ b»ng nhiÒu gi¸c quan ( m¾t nh×n, tai nghe ), gióp c¸c em ghi nhí l©u. b. Sö dông bé ®å dïng d¹y häc TiÕng ViÖt. * VÝ dô d¹y bµi 44: on - an - Gi¸o viªn ®­a lÖnh yªu cÇu häc sinh: + GhÐp vÇn on - an + GhÐp tiÕng kho¸ con, sµn Cuèi tiÕt 1, gi¸o viªn cho häc sinh tù t×m vµ ghÐp tiÕng, (cã nghÜa) mang vÇn ®· häc nh­ng kh«ng xuÊt hiÖn trong SGK. ViÖc lµm nµy gióp c¸c em luyÖn tËp thùc hµnh ®Ó vËn dông kiÕn thøc ,kÜ n¨ng ®· häc mét c¸ch tÝch cùc vµ s¸ng t¹o. + vÇn on: bãn, ®ßn, gän, lon ton... + vÇn an: can, c¹n, c¶n, b¹n, lan can, ®µn ngan, bµn t¸n... Sö dông bé thùc hµnh TiÕng ViÖt kh«ng nh÷ng gióp häc sinhn¾m ®­îc cÊu t¹o cña tõ, viÕt ®­îc tõ mµ cßn ph¸t triÓn t­ duy, c¸c em ®­îc sö dông t¸t c¶ c¸c gi¸c quan nh­ m¾t nh×n, tay cÇm do ®ã c¸c em sÏ ghi nhí l©u; kh«ng nh÷ng thÕ viÖc sö dông bé thùc hµnh TiÕng ViÖt cßn lµm gi¶m bít sù kh« khan cña viÖc t×m tõ mµ cßn lµm líp häc thªm sinh ®éng. c. Sö dông s¸ch gi¸o khoa: Ngoµi viÖc cho häc sinh quan s¸t tranh ¶nh, mÉu ch÷ trªn b¶ng, th× viÖc khai th¸c c¸c kªnh h×nh, kªnh ch÷ trong SGK lµ viÖc lµm rÊt cÇn thiÕt. S¸ch gi¸o khoa lµ mét ®å dïng häc tËp kh«ng thÓ thiÕu ®­îc trong mçi tiÕt häc. ViÖc h­íng dÉn c¸c em biÕt c¸ch sö dông SGK, gióp c¸c em ph¸t huy ®­îc tÝnh tÝch cùc chñ ®éng trong häc tËp; phat triÓn n¨ng lùc tù häc - t¹o nÒn mãng cho viÖc häc ë c¸c líp trªn. ViÖc dïng SGK cßn gióp c¸c em tiÕp cËn trùc tiÕp víi v¨n b¶n, hiÓu ®óng v¨n b¶n. S¸ch gi¸o khoa cßn gióp viªn tiÖn lîi h¬n trong viÖc thiÕt kÕ c¸c ho¹t ®éng d¹y häc theo h­íng ®æi míi ph­¬ng ph¸p d¹y häc. * VÝ dô: Khi d¹y ®äc tõ (c©u) øng dôn, gi¸o viªn cã thÓ cho häc sinh ®äc theo nhãm ®«i c¸c tõ, c©u trong s¸ch gi¸o khoa, ®Ó nhiÒu em ®­îc luyÖn ®äc h¬n. hay khi luyÖn nãi, häc sinh cã thÓ dùa vµo tranh ¶nh trong s¸ch gi¸o khoa ®Ó nãi theo ®Þnh h­íng cña tranh trong s¸ch gi¸o khoa. * BiÖn ph¸p 2: Sö dông hÖ thèng c©u hái. 1.TÇm quan träng cña viÖc sö dông c©u hái: ViÖc sö dông c©u hái trong d¹y häc gióp ph¸t huy trÝ lùc cña häc sinh; lµ c¬ héi ®Ó gi¸o viªn hiÓu häc sinh cña m×nh. -Lµm giê häc ®ì ®¬n ®iÖu, t¹o mèi quan hÖ t­¬ng t¸c gi÷a thÇy vµ trß. - Gióp gi¸o viªn kÞp thêi ®iÒu chØnh néi dung phï hîp víi c¸c ®èi t­îng häc sinh; ®­a ra nh÷ng c©u hái gîi ý tuú theo c©u tr¶ lêi cña häc sinh mµ kh«ng tho¸t ly khái môc tiªu bµi häc. - TrÎ em ham hiÓu biÕt, hiÕu ®éng, viÖc ®­a c©u hái sÏ gióp c¸c em suy nghÜ vµ høng thó khi ®­îc tr¶ lêi ý kiÕn cña m×nh. 2. Khi thiÕt kÕ c©u hái, cÇn chó ý nh÷ng ®iÓm sau: - XuÊt ph¸t tõ môc ®Ých yªu cÇu cña néi dung bµi, gi¸o viªn x©y dùng hÖ thèng c©u hái chÝnh vµ c©u hái phô kÌm theo. - C©u hái ph¶i cã néi dung râ rµng, dÔ hiÓu, chÝnh x¸c phï hîp víi tr×nh ®é cña häc sinh. - C©u hái ph¶i thÓ hiÖn ph©n ho¸ ®èi t­îng häc sinh, t¹o ®iÒu kiÖn cho häc sinh yÕu kÐm ®­îc tr¶ lêi, ph¸t huy tÝnh tÝch cùc cña tÊt c¶ häc sinh trong líp. - S¾p xÕp c©u hái tõ dÔ ®Õn khã. 3. C¸c lo¹i c©u hái th­êng sö dông. 3.1.C©u hái yªu cÇu t¸i hiÖn: * VÝ dô d¹y bµi 66: u«m - ­¬m Sau khi häc xong bµi, gi¸o viªn hái: H«m nay c¸c em häc hai vÇn míi nµo? - HS tr¶ lêi: H«m nay con häc hai vÇn lµ vÇn u«m vµ vÇn ­¬m. 3.2.C©u hái yªu cÇu so s¸nh. * VÝ dô d¹y bµi 26: y - tr Khi d¹y chñ ®Ò luyÖn nãi ''Nhµ trÎ '', gi¸o viªn ®Æt c©u hái ®Ó häc sinh so s¸nhviÖc häc ë nhµ trÎ vµ häc ë líp 1 cã g× gièng vµ kh¸c nhau. + Nhµ trÎ kh¸c líp Mét ë chç nµo? ( §i nhµ trÎ kh¸c víi ®i häc líp Mét lµ ë nhµ trÎ giê ch¬i nhiÒu h¬n, cã nhiÒu ®å ch¬i h¬n, c¸c con võa häc l¹i võa ch¬i...) * VÝ dô d¹y bµi 66: u«m - ­¬m Sau khi häc xong vÇn ­¬m, gi¸o viªn yªu cÇu häc sinh so s¸nh vÇn u«m vµ vÇn ­¬m. 3.3. C©u hái yªu cÇu suy luËn. * VÝ dô d¹y bµi 37: ¤n tËp, phÇn kÓ chuyÖn '' C©y kÕ ''. Sau khi häc xong c©u chuyÖn, gi¸o viªn hái: ''V× sao ng­êi em trë nªn giµu cã?'' -HS ph¶i suy luËn tõ c¸c sù viÖc ®Ó tr¶ lêi: Ng­êi em hiÒn lµnh, ch¨m chØ nªn trë nªn giµu cã. * VÝ dô d¹y bµi 27: ¤n tËp Sau khi h×nh thµnh xong b¶ng «n vÇn, ®Ó häc sinh ph©n biÖt khi nµo viÕt gh, khi nµo viªt g. Gi¸o viªn hái: Nh×n vµo b¶ng «n tËp, ta thÊy gh ®øng tr­íc ©m nµo?Cßn g ®øng tr­íc ©m nµo? Häc sinh ph¶i quan s¸t b¶ng «n ®Ó nªu ®­îc gh ®øng tr­íc ©m ( i, e, ª ), cßn g ®øng tr­íc c¸c ©m cßn l¹i. C©u hái suy luËn dïng ®Ó yªu cÇu häc sinh t×m hiÓu nguyªn nh©n sù viÖc,vËn dông kiÕn thøc vµo bµi häc, kh¸i qu¸t ho¸ kiÕn thøc. 3.4. C©u hái yªu cÇu liªn hÖ. * VÝ dô bµi 7: ª - v: khi häc chñ ®Ò luyÖn nãi '' bÕ bÐ '' gi¸o viªn hái: + MÑ th­êng lµm g× khi bÕ bÐ? Cßn em bÐ nòng nÞu mÑ nh­ thÕ nµo? + MÑ rÊt vÊt v¶, con cã thÓ lµm g× ®Ó gióp ®ì mÑ? 4. Khi nªu c©u hái cho häc sinh gi¸o viªn cÇn chó ý: - Thu hót sù chó ý cña häc sinh. - Sau khi nªu c©u hái, giµnh thêi gian cho häc sinh suy nghÜ. - Chó ý ph©n bè hîp lý sè häc sinh ®­îc chØ ®Þnh tr¶ lêi. - Chó ý khuyÕn khÝch nh÷ng häc sinh rôt rÌ, chËm ch¹p. BiÖn ph¸p 3: Tæ chøc '' Trß ch¬i häc tËp '' Trß ch¬i häc tËp lµ h×nh thøc häc tËp th«ng qua trß ch¬i. H×nh thøc nµy rÊt phï hîp víi løa tuæi häc sinh líp Mét, gióp c¸c em tr¸nh ®­îc nh÷ng c¨ng th¼ng thÇn kinh do ph¶i ®ét ngét thay ®æi c¸ch häc ë mÉu gi¸o (ch¬i lµ ho¹t ®éng chñ ®¹o). ''Häc mµ ch¬i, ch¬i mµ häc '' t¹o cho c¸c em høng thó vµ niÒm tin trong häc tËp, duy tr× ®­îc kh¶ n¨ng chó ý cña c¸c em trong tiÕt häc. 1.T¸c dông cña trß ch¬i häc tËp. - Trß ch¬i häc tËp kh«ng chØ nh»m gi¶i trÝ mµ cßn gãp phÇn cñng cè tri thøc, kÜ n¨ng häc tËp cho häc sinh. - ViÖc sö dông trß ch¬i häc tËp trong qu¸ tr×nh d¹y häc nh»m lµm cho viÖc tiÕp thu tri thøc, rÌn kÜ n¨ng bít ®i khã khan, cã thªm sù sinh ®éng, hÊp dÉn, ph¸t huy tÝnh tù gi¸c, tÝch cùc cña häc sinh, rÌn cho häc sinh tÝnh m¹nh d¹n, tÝnh thi ®ua, tÝnh kØ luËt... do ®ã hiÖu qu¶ häc tËp cu¶ häc sinh cao h¬n. 2. §iÒu kiÖn ®¶m b¶o cho sù thµnh c«ng cña viÖc sö dông trß ch¬i trong häc tËp. - Néi dung trß ch¬i ph¶i g¾n víi môc tiªu cña bµi häc. - LuËt ch¬i râ rµng, ®¬n gi¶n, dÔ nhí, dÔ thùc hiÖn. - §iÒu kiÖn vµ ph­¬ng tiÖn tæ chøc trß ch¬i phong phó, hÊp dÉn. - Sö dông trß ch¬i ®óng lóc, ®óng chç. - KÝch thÝch sù thi ®ua gi¸nh phÇn th¾ng cho c¸c em bªn tham gia. 3. C¸ch tæ chøc trß ch¬i häc tËp. - Giíi thiÖu tªn trß ch¬i, h­íng dÉn c¸ch ch¬i, thêi gian ch¬i vµ phæ biÕn luËt ch¬i (Cã thÓ tiÕn hµnh nhiÒu c¸ch kh¸c nhau nh­ng yªu cÇu gi¸o viªn nãi ng¾n gän râ rµng, dÔ hiÓu, sao cho tÊt c¶ häc sinh n¾m ®­îc c¸ch ch¬i). - Cho häc sinh ch¬i thö ( nÕu cÇn ). - TiÕn hµnh ch¬i ( gi¸o viªn ®iÒu khiÓn trß ch¬i ph¶i n¾m v÷ng tiÕn tr×nh vµ theo dâi chÆt chÏ ). - §¸nh gi¸ kÕt qu¶ ch¬i ( ®éng viªn lµ chñ yÕu ). NhËn xÐt th¸i ®é cña ng­êi tham dù vµ rót kinh nghiÖm. 4. C¸c h×nh thøc trß ch¬i th­êng sö dông trong giê häc vÇn. 4.1. Lo¹i 1: Trß ch¬i t« ch÷ trªn tranh + Môc ®Ých: NhËn ®­îc d¹ng ch÷ ghi ©m, ghi vÇn míi, ®äc tiÕng cã ©m(vÇn) míi. + C¸ch ch¬i: Mét hoÆc mét nhãm hai em dïng bót ch× mµu t« vµo ch÷ cã ©m hoÆc vÇn míi häc; sau khi t«, häc sinh ph¶i nãi râ « ch÷ ë h×nh vÏ nµo (gäi tªn con vËt, ®å vËt, ng­êi trong h×nh vÏ ) cã ch÷ ghi ©m (vÇn) míi. 5 häc sinh t« ®óng vµ xong sím sÏ chØ ®Þnh nãi kÕt qu¶ vµ nhËn th­ëng. + ChuÈn bÞ vµ tæ chøc: Gi¸o viªn sao chÐp h×nh ¶nh mét sè con vËt, ®å vËt, ng­êi...cã tªn gäi lµ tõ chøa ©m (vÇn) míi. Nªn sao c¶ mét vµi h×nh ¶nh cña ng­êi, vËt mµ tªn gäi kh«ng cã ©m, vÇn míi ®Ó häc sinh lùa chän. Ghi tªn gäi d­íi mçi h×nh, kÎ khung cho tõng ch÷ ghi mçi tªn gäi. Chôp c¸c h×nh nµy vµo mét trang giÊy råi nh©n b¶n cho mçi häc sinh hoÆc mét nhãm mét b¶n ®Ó ch¬i. Minh ho¹ bµi 12: i - a H×nh con ong H×nh c¸i l¸ H×nh ng· ba ®­êng H×nh ng«i nhµ ngãi ong l¸ ng· ba nhµ l¸ * Nªn dïng trß ch¬i nµy ë nh÷ng bµi ®Çu cña phÇn häc ©m vµ ch÷ c¸i. 4.2. Lo¹i 2: Trß ch¬i thi ghÐp vÇn, tiÕng,tõ. + Môc ®Ých: Nhí mÆt ch÷ ghi vÇn míi, ghÐp vÇn míi víi phô ©m ®Çu vµ thanh ®Ó t¹o tiÕng míi; ®äc tr¬n; nªu ý nghÜa cña tiÕng hoÆc tõ t×m ®­îc. + C¸ch ch¬i: Gi¸o viªn tæ chøc cho häc sinhch¬i ghÐp vÇn, tiÕng tõ, theo néi dung bµi häc, cã chó ý dÉn d¾t, më réng vèn tõ vµ vèn hiÓu biÕt cña häc sinh. * VÝ dô bµi 44: on - an, sau khi häc xong bµi GV cho häc sinh ghÐp tiÕng ngoµi bµi cã chøa vÇn on, vÇn an theo hai d·y ( d·y 1 ghÐp tiÐng chøa vÇn on, d·y 2 ghÐp tiÕng chøa vÇn an) vµo b¶ng gµi. HS ghÐp xong, GV yªu cÇu häc sinh tõng tæ g¾n tõ lªn b¶ng hái thªm ®Ó tõng em nªu râ tiªng t×m ®­îc cã trong tõ (hoÆc côm tõ) nµo, nh­: man (lan man), than (than ®¸), ®an (®an l­íi), gan (gan d¹), tan (tan häc), b¸n (b¸n hµng)...Tæ nµo ghÐp ®­îc nhiÒu tõ ®óngvµ hay sÏ lµ tæ chiÕn th¾ng. * Nªn tæ chøc cho c¶ líp cïng ch¬i, trß ch¬i nµy nªn dïng cho c¸c bµi häc ©m, vÇn míi ë cuèi tiÕt 2. 4.3. Lo¹i 3:Trß ch¬i h¸i hoa + Môc ®Ých: LuyÖn nhÈm ®¸nh vÇn nhanh ®Ó ®äc tr¬n c¶ tiÕng, c¶ tõ. dïng tõ ®É häc ®Ó t¹o tõ ng÷ hoÆc c©u ng¾n. + C¸ch ch¬i: HS tù chän cho m×nh mét b«ng hoa giÊy g¾n trªn cµnh råi tù gi¬ b«ng hoa ra ®äc tõ ghi ë mÆt giÊy phÝa trong. §äc xong häc sinh ph¶i nãi mét côm tõ hoÆc mét c©u trong ®ã cã c¸c tõ ®· häc. + ChuÈn bÞ vµ tæ chøc: C¾t kho¶ng 10 ®Õn 20 b«ng hoa giÊy g¾n vµo mét cµnh c©y,trªn mìi b«ng hoa ghi mét tõ cã ©m hoÆc vÇn míi häc. Sau khi häc sinh h¸i mét b«ng hoa th× cÇn ®æi vÞ trÝ g¾n b«ng hoa ®ã. * Nªn tæ chøc cho c¶ líp cïng ch¬i, trß ch¬i nµy nªn dïng cho c¸c bµi häc ©m, vÇn míi vµ c¸c bµi «n tËp. 4.4. Loai 4: trß ch¬i nh×n ra xung quanh + Môc ®Ých: Luyªn nhí vÇn míi, t×m nhanh c¸c tiÕng cã vÇn míi, ®äc vµ viÕt c¸c tiÕng, tõ ®ã. + C¸ch ch¬i: HS quan s¸t trong kh«ng gian líp häc xem cã ®å vËt nµo, ng­êi nµo, ch÷ viÕt nµo trªn t­êng, trªn b¶ng cã tõ chøa vÇn míi häc. ViÕt nh÷ng tõ t×m ®­îc lªn b¶ng ®en cña líp råi ®äc c¸c tõ nµy cho c¶ líp cïng nghe kÕt hîp víi viÖc chØ vËt hoÆc ng­êi mµ tõ ®ã gäi tªn. Ai t×m ®­îc nhiÒu tõ nhÊt sÏ ®­îc th­ëng. + ChuÈn bÞ vµ tæ chøc: Bè trÝ nhiÒu vËt, tranh ¶nh, h×nh vÏ nh÷ng ng­êi vµ vËt cã tªn gäi lµ tõ chøa vÇn míi häc treo trªn c¸c bøc t­êng cña líp häc. * Nªn tæ chøc cho c¶ líp cïng ch¬i, trß ch¬i nµy cã thÓ dïng ë c¸c bµi häc ©m, vÇn míi vµ bµi «n tËp. 4.5. Lo¹i 5: Trß ch¬i viÕt th­ + Môc ®Ých: LuyÖn tËp nh÷ng tõ chøa ©m, vÇn míi häc ®Ó t¹o lêi nãi; viÕt ra ®­îc mét c¸ch chÝnh x¸c. + C¸ch ch¬i: Nhãm 3-4 cïng ch¬i. Em ®Çu tiªn viÕt mét tiÕng cã nghÜa (cã thÓ lµ tõ ®¬n) vµo mét mÈu giÊy råi gÊp l¹i ®­a cho b¹n bªn c¹nh, b¹n nµy viÕt tiÕp mét hoÆc vµi tiÕng ë tr­íc hoÆc ë sau tõ ®· cã råi chuyÓn th­ cho b¹n cuèi cïng viÕt xong phÇn m×nh th× ghi c©u ®ã lªn b¶ng. Nhãm nµo cã c©u ®óng vµ dµi nhÊt sÏ ®­îc nhËn phÇn th­ëng. * Nªn tæ chøc cho c¶ líp cïng ch¬i. trß ch¬i nµy cã thÓ dïng ë c¸c bµi häc ©m, vÇn míi vµ bµi «n tËp hoÆc trong c¸c tiÕt ho¹t ®éng tËp thÓ. Trªn ®©y lµ minh ho¹ mét vµi trß ch¬i mµ t«i ®· ¸p dông. Trong qu¸ tr×nh ¸p dông t«i nhËn thÊy ®Ó trß ch¬i cã hiÖu qu¶, ngoµi viÖc chuÈn bÞ trß ch¬i th× viÖc lùa chän sao cho phï hîp víi néi dung bµi còng lµ ®iÒu quan träng. BiÖn ph¸p 4: VËn dông linh ho¹t c¸c h×nh thøc tæ chøc d¹y häc. 1. C¸c h×nh thøc tæ chøc luyÖn ®äc, luyÖn viÕt, luyÖn nãi trong tiÕt häc vÇn: 1.1. LuyÖn ®äc: §äc thµnh tiÕng (Trªn b¶ng líp, trong s¸ch gi¸o khoa, ë b×a ghÐp ch÷ hay ''b¶ng quay ©m - vÇn tiÕng''...),®äc nhÈm - ®äc thÇm (qua sö dông vë bµi tËp TiÕng ViÖt 1, trong SGK...), víi c¸c h×nh thøc: ®äc theo c¸ nh©n -theo tæ -theo nhãm - c¶ líp. 1.2. LuyÖn viÕt: ViÕt vµo b¶ng tay, viÕt trªn b¶ng líp, viÕt trong vë tËp viÕt. 1.3. LuyÖn nãi: Nãi c©u, nãi theo chñ ®Ò víi c¸c h×nh thøc: Nãi c¸ nh©n - nãi trong nhãm. 2. T¸c dông cña viÖc vËn dông linh ho¹t c¸c h×nh thøc tæ chøc d¹y häc. - T¹o m«i tr­êng thuËn lîi cho viÖc giao tiÕp, cho viÖc rÌn luyÖn 4 kÜ n¨ng sö dông TiÕng ViÖt (®äc, viÕt, nghe, nãi). - T¹o ®iÒu kiÖn cho mäi häc sinh ®Òu luyÖn ®äc, luyÖn viÕt, luyÖn nãi. - T¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c em c¸ch lµm viÖc tËp thÓ theo nhãm, häc c¸ch phèi hîp víi b¹n bÌ trong häc tËp. - Häc sinh ®­îc luyÖn tËp kÜ n¨ng ®äc, viÕt theo nhiÒu h×nh thøc. - Chèng häc vÑt. - Ghi nhí b»ng nhiÒu gi¾c quan c¸ch ®äc, c¸ch viÕt gióp häc sinh kh«ng nhµm ch¸n vµ ghi nhí h¬n bµi häc. 3. Mét sè l­u ý khi tæ chøc c¸c h×nh thøc häc tËp. - CÇn kÕt hîp sö dông ®óng lóc, ®óng chç, tËn dông thÔ m¹nh cña mçi h×nh thøc häc tËp trong qu¸ tr×nh d¹y häc. - Tæ chøc d¹y häc theo nhãm chØ thÝch hîp víi c¸c néi dung häc tËp cÇn cã sù th¶o luËn, bµn b¹c... gi÷a häc sinh víi nhau. Tr¸nh l¹m dông chia nhãm mét c¸ch h×nh thøc, kh«ng cÇn thiÕt, kh«ng hiÖu qu¶, mÊt thêi gian. - Gi¸o viªn cÇn ®­a ra mÖnh lÖnh râ rµng (chia nhãm nhá, lín); giap viÖc cô thÓ cho tõng nhãm, ph©n c«ng nhiÖm vô cho c¸c em. * Ngoµi c¸c biÖn ph¸p trªn, t«i cßn sö dông h×nh thøc ®éng viªn, khen th­ëng: + Häc sinh tiÓu häc nãi chung vµ häc sinh líp 1 nãi riªng rÊt thÝch ®­îc khen. + H×nh thøc khen th­ën t¹o kh«ng khÝ líp häc than thiÖn, cëi më. + KÝch thÝch sù høng thó, ham häc h¬n ë c¸c em. + Gióp häc sinh tù tin h¬n trong häc tËp. §Ó ®éng viªn häc sinh tÝch cùc h¬n trong häc tËp, gi¸o viªn cÇn: - Kiªn trÝ, kiªn nhÉn trøoc nh÷ng vøng m¾c cña häc sinh. - CÇn thÓ hiÖn sù gÇn gòi v¬i häc sinh. - Lu«n cã th¸i ®é ghi nhËn nh÷ng tiÕn bé cña häc sinh. - §èi víi c¸c em kÐm, gi¸o viªn nªn l¾ng nghe vµ ®éng viªn c¸c em trÝnh bµy, tr¸nh n«n nãng. Khi c¸c em cã tiÕn bé vÒ mét mÆt nµo ®ã, gi¸o viªn khen ngay. Cã thÓ th­ëng b»ng h×nh thøc : TÆng cho b¹n mét trµng ph¸o tay ®Ó khÝch lÖ c¸c em. - §èi v¬i häc sinh Ýt nãi, thô ®éng gi¸o viªn nªn ®Æt c©u hái dÔ, ®éng viªn c¸c em cïng tham gia. Khi c¸c em tr¶ lêi ®­îc chØ cÇn mét ý nhá gi¸o viªn còng khen ngay vµ ®«ng viªn em ®ã tiÕp tôc ph¸t huy. - §èi víi c¸c em kh¸ giái nªn khuyÕn khÝch, gîi më b»ng nh÷ng c©u hái kh¸i qu¸t h¬n. - Gi¸o viªn nªn tæ chøc thi viÕt ch÷ ®Ñp theo th¸ng, treo bµi viÕt ®Ñp trªn líp ®Ó ®éng viªn c¸c em ®ã vµ c¸c em kh¸c còng lÊy ®ã lµm g­¬ng. Môc ®Ých cña gi¶i ph¸p: - Gióp häc sinh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn c¸c kÜ n¨ng sö dông TiÕng ViÖt ( ®äc, viÕt, nghe, nãi). §Ó häc tËp vµ giao tiÕp trong c¸c m«i tr­êng ho¹t ®éng cña løa tuæi. - Th«ng qua viÖc d¹y häc TiÕng ViÖt gãp phÇn rÌn luyÖn c¸c thao t¸c t­ duy. - Cung cÊp cho häc sinh nh÷ng kiÕn thøc s¬ gi¶n vÒ TiÕng ViÖt; VÒ tù nhiªn , x· héi vµ con ng­êi; VÒ v¨n ho¸ , v¨n häc cña ViÖt Nam vµ n­íc ngoµi . - Båi d­ìng t×nh yªu TiÕng ViÖt vµ thãi quen gi÷ g×n sù trong s¸ng, giµu ®Ñp cña TiÕng ViÖt, gãp phÇn h×nh thµnh nh©n c¸ch con ng­êi ViÖt Nam x· héi chñ nghÜa cho häc sinh. Môc tiªu d¹y TiÕng ViÖt ë TiÓu häc rÊt chó träng ®Õn viÖc h×nh thµnh kÜ n¨ng sö dông TiÕng ViÖt, do vËy viÖc h­íng dÉn häc sinh líp 1 c¸c kÜ n¨ng thùc hµnh TiÕng ViÖt ( §äc , viÕt , nghe , nãi) lµ ®iÒu rÊt quan träng. M« t¶ gi¶i ph¸p: Nguyªn lý cña gi¶i ph¸p: CÊu tróc cña qu¸ tr×nh d¹y TiÕng ViÖt cÇn rÌn luyÖn 4 kÜ n¨ng: - Nghe - nãi - §äc - ViÕt b. C¸c néi dung c«ng nghÖ chñ yÕu: Bèn b­íc cÇn rÌn luyÖn 4 kÜ n¨ng: - Nghe - nãi Nghe vµ nãi ®­îc c©u, nãi theo chñ ®Ò víi c¸c h×nh thøc: Nãi c¸ nh©n - nãi trong nhãm. - §äc: §äc thµnh tiÕng (Trªn b¶ng líp, trong s¸ch gi¸o khoa, ë b×a ghÐp ch÷ hay ''b¶ng quay ©m - vÇn tiÕng''...),®äc nhÈm - ®äc thÇm (qua sö dông vë bµi tËp TiÕng ViÖt 1, trong SGK...), víi c¸c h×nh thøc: ®äc theo c¸ nh©n -theo tæ -theo nhãm - c¶ líp. - ViÕt: ViÕt vµo b¶ng tay, viÕt trªn b¶ng líp, viÕt trong vë tËp viÕt, vë « li. Tõ thùc tiÔn d¹y häc vµ kÕt qu¶ nghiªn cøu, t«i rót ra mét sè kÕt luËn sau: * §Ó häc sinh ph¸t huy tÝnh tÝch cùc, chñ ®éng cÇn: + Sö dông ®å dïng d¹y häc cã hiÖu qu¶. + Tæ chøc trß ch¬i häc tËp. + Cã hÖ thèng c©u hái hîp lÝ. + Tæ chøc d¹y häc víi nhiÒu h×nh thøc, lµm cho líp häc thªm sinh ®éng + §éng viªn, khen th­ëng kÞp thêi. §Ó c¸c tiÕt d¹y thµnh c«ng gi¸o viªn ph¶i n¾m ch¾c môc ®Ých yªu cÇu bé m«n, ph¶i hiÓu t©m lÝ cña trÎ míi ®Õn tr­êng, ph¶i cã sù chuÈn bÞ chu ®¸o cho bµi d¹y cña m×nh. Khi thùc hiÖn ph¶i vËn dông linh ho¹t c¸c ph­¬ng ph¸p d¹y häc, c¸c h×nh thøc d¹y häc. b.KÕt qu¶ cña gi¶i ph¸p: Sau khi ¸p dông th­êng xuyªn c¸c biÖn ph¸p trªn, viÖc häc m«n TiÕng ViÖt cña häc sinh líp 1A2 tr­êng TiÓu häc thÞ trÊn Than Uyªn kÕt qu¶ ®¹t ®­îc nh­ sau: C¸c ®ît kiÓm tra §iÓm 9 + 10 §iÓm 7 +8 §iÓm 5 + 6 §iÓm 3+ 4 §iÓm 1 +2 §Çu n¨m 7 8 7 5 0 Gi÷ak× I 9 10 6 2 0 Cuèi k× I 13 11 3 0 0 §¸nh gi¸ gi¶i ph¸p: a.TÝnh míi vµ tÝnh s¸ng t¹o: b.Kh¶ n¨ng ¸p dông: TriÓn khai ®­îc ngay ë cÊp tiÓu häc. Cã kh¶ n¨ng ¸p dông ®¹i trµ . 6. Phô lôc minh ho¹: C¸c thuyÕt minh kh¸c:( Kh«ng cã) Ngµy 2 th¸ng 3 n¨m 2010 T¸c gi¶ Hoµng ThÞ Thu

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docSANG KIÊN KINH NGHIỆM HỌC VÀN LỚP 1 TH THI TRẤN THAN UYÊN.doc
Luận văn liên quan