Nguyên tắc hình thành lãi suất

Nguyên tắc hình thành lãi suất Lời mở đầu L ãi suất không chỉ là một phạm trù kinh tế mang tính chất tổng hợp, đa dạng và phức tạp mà đây còn là một trong những công của chính sách tiền tệ, rất nhạy cảm và có ảnh hưởng mạnh mẽ tới sự phát triển và ổn định kinh tế của một quốc gia. Lãi suất hợp lý sẽ là đòn bẩy quan trọng thúc đẩy sản xuất và lưu thông hàng hoá phát triển và ngược lại. Sau hơn mười năm đổi mới, chính sách lãi suất của Việt Nam đã góp phần thực hiện tốt các mục tiêu của chính sách tiền tệ quốc gia đồng thời được đổi mới mạnh mẽ, thận trọng và từng bước phù hợp với từng giai đoạn. Tuy nhiên, vẫn còn có những tồn tại, hạn chế trong chính sách lãi suất. Thực tiễn khách quan đòi hỏi phải có một sự đổi mới sâu rộng trong việc sử dụng công cụ lãi suất cho phù hợp với thông lệ quốc tế và điều kiện thực hiện của thị trường tiền tệ trong nước. Vì thế, xây dựng một chính sách lãi suất hiệu quả trên cơ sở phù hợp với tiến trình hội nhập của đất nước vừa đảm bảo sự định hướng của Nhà nước đang là bài toán đặt ra cho các nhà hoạch định chính sách. Do đó có thể thấy, nghiên cứu về chính sách lãi suất và định hướng đổi mới và hoàn thiện lãi suất có ý nghĩa thực tiễn cao. Trong khuôn khổ một đề án, em xin trình bày những vấn đề chung nhất về lãi suất và chính sách lãi suất đồng thời phân tích chính sách lãi suất Việt Nam thời gian qua ,nhận rõ xu thế phát triển của chính sách lãi suất, từ đó đưa ra đề xuất góp phần hoàn thiện chính sách lãi suất. Do còn hạn chế về trình độ cũng như về kiến thức thực tế nên đề án của em còn nhiều sai sót. Em rất mong sẽ nhận được sự chỉ bảo, góp ý của các thày cô giáo.

doc31 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 01/02/2013 | Lượt xem: 1816 | Lượt tải: 1download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Nguyên tắc hình thành lãi suất, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
l¹i cho ®óng theo nh÷ng thay ®æi v× l¹m ph¸t nªn l·i suÊt thùc ph¶n ¸nh mét c¸ch chÝnh x¸c chi phÝ cña quan hÖ tÝn dông. 1.1.2.3. C¨n cø vµo sù æn ®Þnh cña l·i suÊt. - L·i suÊt cè ®Þnh: lµ l·i suÊt ®­îc ¸p dông cè ®Þnh trong suèt thêi h¹n vay. - L·i suÊt th¶ næi lµ l·i suÊt cã thÓ thay ®æi lªn xuèng, cã thÓ b¸o tr­íc hoÆc kh«ng b¸o tr­íc. 1.1.2.4. C¨n cø vµo ph­¬ng ph¸p tÝnh. - L·i suÊt ®¬n: lµ l·i suÊt tÝnh mét lÇn trªn sè vèn gèc cho suèt kú h¹n vay. I = n *i *Co Trong ®ã : I: Sè tiÒn l·i. n : sè thêi kú göi vèn. i : l·i suÊt Co: vèn gèc H×nh thøc l·i suÊt nµy th­êng ¸p dông cho c¸c kho¶n tÝn dông ng¾n h¹n vµ viÖc tr¶ nî ®­îc thùc hiÖn mét lÇn khi ®Õn h¹n. - L·i suÊt kÐp : lµ møc l·i suÊt cã tÝnh ®Õn gi¸ trÞ ®Çu t­ l¹i cña lîi tøc thu ®­îc trong kho¶ng thêi gian sö dông tiÒn vay C = Co (1 + i )n Trong ®ã : C: Sè tiÒn thu ®­îc theo l·i gép sau n kú Co: Sè vèn gèc i: L·i suÊt n: Sè thêi kú göi vèn - L·i suÊt hoµn vèn: lµ l·i suÊt c©n b»ng gi¸ trÞ hiÖn t¹i cña tiÒn thu nhËp nhËn ®­îc trong t­¬ng lai theo mét c«ng cô nî víi gi¸ trÞ h«m nµy cña c«ng cô ®ã. 1.1.2.5. C¨n cø vµo lo¹i h×nh tÝn dông : L·i suÊt ®­îc chia lµm 4 lo¹i. - L·i suÊt tÝn dông th­¬ng m¹i: ¸p dông trong quan hÖ mua b¸n chÞu gi÷a c¸c doanh nghiÖp Lstdtm = 100% Gi¸ cña hµng ho¸ b¸n chÞu – gi¸ c¶ hµng ho¸ b¸n tr¶ ngay ____________________________________________________________________________ Gi¸ c¶ hµng ho¸ b¸n chÞu - L·i suÊt tÝn dông ng©n hµng : ¸p dông trong quan hÖ gi÷a ng©n hµng víi c«ng chóng vµ doanh nghiÖp trong viÖc thu hót tiÒn göi vµ cho vay trong ho¹t ®éng t¸i cÊp vèn cña NHTW ®èi víi c¸c NHTM vµ trong quan hÖ gi÷a c¸c ng©n hµng víi nhau trªn thÞ tr­êng liªn ng©n hµng. Trong kh¸i niÖm l·i suÊt tÝn dông ng©n hµng ng­êi ta ph©n biÖt: + L·i suÊt tiÒn göi + L·i suÊt chiÕt khÊu + L·i suÊt t¸i chiÕt khÊu + L·i suÊt liªn ng©n hµng + L·i suÊt c¬ b¶n -L·i suÊt tÝn dông nhµ n­íc: ¸p dông khi Nhµ n­íc ®i vay cña c¸c chñ thÓ kh¸c nhau trong x· héi d­íi h×nh thøc ph¸t hµnh tÝn phiÕu hoÆc tr¸i phiÕu. Lo¹i l·i suÊt nµy cã thÓ do Nhµ n­íc Ên ®Þnh c¨n cø vµo l·i suÊt tiÒn göi tiÕt kiÖm ng©n hµng, vµ c¸c yÕu tè kh¸c nh­ sù biÕn ®éng cña l¹m ph¸t, nhu cÇu cÊp thiÕt vÒ vèn cña Nhµ n­íc… hoÆc ®­îc h×nh thµnh th«ng qua ho¹t ®éng ®Êu thÇu tÝn phiÕu, tr¸i phiÕu Nhµ n­íc. -L·i suÊt tÝn dông tiªu dïng: ¸p dông khi doanh nghiÖp cho ng­êi tiªu dïng vay phôc vô cho nhu cÇu c¸ nh©n. Møc l·i suÊt tÝn dông tiªu dïng nµy th­êng cao h¬n l·i suÊt tÝn dông ng©n hµng vµ l·i suÊt tÝn dông Nhµ n­íc. 1.2. Vai trß cña l·i suÊt trong c¬ chÕ thÞ tr­êng. L·i suÊt cã vai trß vµ ¶nh h­ëng to lín tíi sù ph¸t triÓn vµ æn ®Þnh kinh tÕ cña mét quèc gia. L·i suÊt hîp lý sÏ lµ ®ßn bÈy quan träng thóc ®Èy s¶n xuÊt vµ l­u th«ng hµng ho¸ ph¸t triÓn vµ ng­îc l¹i. V× thÕ, viÖc ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch l·i suÊt ph¶i tu©n thñ nh÷ng nguyªn t¾c nhÊt ®Þnh, ®¶m b¶o l·i suÊt tho¶ m·n c¸c yªu cÇu mµ nÒn kinh tÕ ®Æt ra. Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, ng­êi ®i vay còng nh­ ng­êi cho vay cã thÓ lµ c¸c doanh nghiÖp, c¸c c¸ nh©n, hé gia ®×nh, chÝnh phñ hoÆc ng­êi n­íc ngoµi. §èi víi ng­êi ®i vay, l·i suÊt t¹o nªn chi phÝ, lµm gi¶m lîi nhuËn cña ng­êi vay. Cßn víi ng­êi cho vay, l·i suÊt chÝnh lµ thu nhËp cña hä. V× thÕ l·i suÊt ®ãng vai trß to lín trong c¸c quyÕt ®Þnh cña c¸c chñ thÓ kinh tÕ. Th«ng qua nh÷ng quyÕt ®Þnh cña c¸c chñ thÓ kinh tÕ, l·i suÊt ¶nh h­ëng ®Õn sù ph¸t triÓn còng nh­ c¬ cÊu kinh tÕ cña mét quèc gia. Tr­íc hÕt, l·i suÊt lµ c«ng cô ®­îc sö dông nh»m ph©n phèi hiÖu qu¶ vµ hîp lý c¸c nguån lùc trong nÒn kinh tÕ. Bëi l·i suÊt chÝnh lµ phÇn thu nhËp cho nh÷ng kho¶n tiÒn tiÕt kiÖm hoÆc cho vay ®Ó ®¸p øng vèn cho nÒn kinh tÕ. Khi ®Çu t­ vµo mét ngµnh hoÆc mét dù ¸n nµo ®ã, chóng ta ®Òu ph¶i quan t©m ®Õn lîi tøc thu ®­îc so víi chi phÝ ban ®Çu , lµm sao ®Ó thu ®­îc lîi nhuËn . Cã thÓ nãi l·i suÊt lµ tÝn hiÖu, lµ c¨n cø cho sù ph©n bè hiÖu qu¶ c¸c nguån lùc khan hiÕm trong x· héi. Th«ng qua l·i suÊt, c¸c doanh nghiÖp vµ c¸c c¸ nh©n, c¸c t¸c nh©n trong nÒn kinh tÕ cã thÓ ®­a ra nh÷ng ph­¬ng ¸n ®Çu t­ tèi ­u nhÊt. ë gãc ®é vÜ m«, l·i suÊt trë thµnh c«ng cô ®iÒu tiÕt nÒn kinh tÕ. L·i suÊt thÞ tr­êng do quan hÖ cung cÇu trªn thÞ tr­êng tiÒn tÖ Ên ®Þnh. §Õn l­ît nã, l·i suÊt t¸c ®éng trë l¹i ®èi víi hµnh vi tiªu dïng, ®Çu t­, tõ ®ã t¸c ®éng lªn tæng cÇu. Khi cung tiÒn tÖ t¨ng lªn, l·i suÊt c©n b»ng trong vÜ m« gi¶m xuèng, gi¸ tr¸i phiÕu t¨ng lªn do gi¸ trÞ hiÖn t¹i cña thu nhËp t­¬ng lai cã gi¸ trÞ h¬n g©y ra hiÖu øng cña c¶i vµ lµm dÞch chuyÓn hµm tiªu dïng lªn trªn. Tiªu dïng sÏ t¨ng ë mçi møc thu nhËp. TÝn dông tiªu dïng t¨ng lªn do kh¶ n¨ng tÝn dông vµ kh¶ n¨ng tr¶ nî vay tÝn dông t¨ng lªn. §Çu t­, kÓ c¶ ®Çu t­ b¶n vµ vèn cè ®Þnh vèn lu©n chuyÓn hµng tån kho ®Òu cã mèi liªn hÖ mËt thiÕt tíi l·i suÊt. Khi gi¸ cña t­ liÖu s¶n xuÊt cho mét dù ¸n t¨ng, nghÜa lµ lîi nhuËn dù tÝnh gi¶m xuèng, ®Çu t­ gi¶m xuèng vµ ng­îc l¹i. Nh­ vËy cã thÓ nãi mét sù thay ®æi cña l·i suÊt sÏ t¸c ®éng tíi c¸c yÕu tè cña tæng cÇu, th«ng qua ®ã ®éng tæng cÇu vµ c¸c biÕn sè kinh tÕ vÜ m« quan träng kh¸c. Trong giai ®o¹n ®ang ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ l·i suÊt cã xu h­íng t¨ng do cung cÇu quü cho vay t¨ng. Ng­îc l¹i, giai ®o¹n suy tho¸i, l·i suÊt cã xu h­íng gi¶m xuèng. Râ rµng chÝnh s¸ch l·i suÊt phï hîp lµ cÇn thiÕt cho sù ph¸t triÓn lµnh m¹nh cña nÒn kinh tÕ. 2. Nguyªn t¾c h×nh thµnh l·i suÊt. 2.1. Nguyªn t¾c b¶o toµn vèn. L·i suÊt ®­îc coi lµ gi¸ c¶ cña quyÒn sö dông vèn trong mét thêi h¹n nhÊt ®Þnh mµ ng­êi sö dông tr¶ cho ng­êi së h÷u nã. NÕu nh­ l·i suÊt ®èi víi ng­êi ®i vay lµ mét kho¶n chi phÝ th× l·i suÊt t¹o nªn thu nhËp ®èi víi ng­êi cho vay. Tuy nhiªn, trong nÒn kinh tÕ, ng­êi vay. Lîi Ých thùc tÕ mµ ng­êi cho vay ®­îc h­ëng lµ l·i suÊt thùc. Nghiªn cøu vµ t×m hiÓu vÒ l·i suÊt, nhµ Kinh tÕ häc I.Fisher ®· chØ ra ®­îc mèi quan hÖ gi÷a l·i suÊt vµ l¹m ph¸t. ln = ir + pe Trong ®ã: ln : l·i suÊt thùc tÕ in : l·i suÊt danh nghÜa pe : l¹m ph¸t dù tÝnh V× thÕ b¶o toµn vèn lµ nguyªn t¾c ®Çu tiªn khi h×nh thµnh l·i suÊt nh»m b¶o ®¶m quyÒn lîi cña ng­êi cho vay. Cã nghÜa l·i suÊt danh nghÜa ph¶i Ýt nhÊt b»ng tû lÖ l¹m ph¸t dù tÝnh(in ³ pe). Sù b¶o ®¶m nµy cho phÐp ng­êi cho vay cã thÓ bï ®¾p ®­îc sù biÕn ®éng rñi ro vÒ gi¸ mµ l¹m ph¸t g©y ra, b¶o toµn vèn kinh doanh cho vay. 2.2. Nguyªn t¾c b¶o ®¶m tû lÖ khuyÕn khÝch vÒ thu nhËp hîp lý cho ng­êi göi tiÒn vµ c¸c tæ chøc tÝn dông. Khi ®em tiÒn cho vay, ng­êi cho vay kh«ng chØ kú väng kho¶n vèn cña m×nh ®­îc b¶o toµn mµ cßn ph¶i sinh lêi. PhÇn thùc tÕ mµ ng­êi cho vay ®­îc h­ëng nµy lµ l·i suÊt thùc. Nguyªn t¾c nµy ®ßi hái ir > 0. §iÒu nµy chÝnh lµ l·i suÊt danh nghÜa mµ ng­êi cho vay nhËn ®­îc ph¶i lín h¬n tû lÖ l¹m ph¸t. ViÖc ®¶m b¶o cã l·i lµ hîp lý v× nã phï hîp lîi Ých ng­êi göi tiÒn. §èi víi ng­êi göi tiÒn l·i suÊt thùc lµ thu nhËp, lµ sù tr¶ c«ng cho hä cho sù t¹m xa rêi cña c¶i cña hä. §èi víi c¸c tæ chøc tÝn dông cho vay, l·i suÊt thùc nµy ®¶m b¶o lîi tÝch cho ng­êi göi tiÒn, trang tr¶i c¸c chi phÝ nghiÖp vô, bï ®¾p nh÷ng rñi ro trong ho¹t ®éng tÝn dông th­¬ng m¹i vµ lîi nhuËn ng©n hµng. Do ®ã:L¹m ph¸t < l·i suÊt tiÒn göi < l·i suÊt cho vay. 2.3. L·i suÊt ph¶i ®¶m b¶o môc tiªu t¨ng tr­ëng kinh tÕ. Nguyªn t¾c nµy h×nh thµnh trªn c¬ së coi l·i suÊt lµ ®ßn bÈykinh tÕ. §iÒu kiÖn cña nguyªn t¾c nµy lµ : tû lÖ l¹m ph¸t < l·i suÊt tiÒn göi < l·i suÊt cho vay < tû suÊt lîi nhu©n b×nh qu©n cña nÒn kinh tÕ §iÒu kiÖn l·i suÊt cho vay < tû suÊt lîi nhuËn b×nh qu©n chØ ra l·i suÊt cho vay cña ng©n hµng ph¶i nhá h¬n møc lîi nhuËn b×nh qu©n cña c¸c ngµnh s¶n xuÊt vËt chÊt trong nÒn kinh tÕ. Cã nh­ vËy míi b¶o ®¶m c¸c tæ chøc kinh tÕ sau khi thu ®­îc lîi nhuËn tõ s¶n xuÊt kinh doanh, ngoµi viÖc tr¶ nî ng©n hµng sÏ cßn l¹i mét kho¶n lîi nhuËn ®¶m b¶o cho t¸i më réng s¶n xuÊt. Ngoµi ra, l·i suÊt cã thêi h¹n vay m­în cµng dµi th× cµng cao do cã møc ®é rñi ro cao h¬n. §©y lµ nh÷ng nguyªn t¾c c¬ b¶n ®Ó x¸c ®Þnh møc l·i suÊt hîp lý. vai 3. Mét sè quan ®iÓm h×nh thµnh chÝnh s¸ch l·i suÊt. 3.1. Quan ®iÓm cña tr­êng ph¶i cæ ®iÓn. Cã nhiÒu quan ®iÓm kh¸c vÒ chÝnh s¸ch l·i suÊt. Tr­êng ph¸i cæ ®iÓn víi c¸c ®¹i biÓu lµ NW Senior, Bond, Baweck, Masshall cho r»ng l·i suÊt lµ yÕu tè tù ®éng b×nh qu©n theo quy luËt cung cÇu vèn - tiÒn tÖ trªn thÞ tr­êng th«ng qua c¬ chÕ ®iÒu chØnh cña NHTW vµ hÖ thèng NHTM . Trªn c¬ së nµy, møc cÇu tiÒn tÖ trong nÒn kinh tÕ trong c¸c thêi kú kh¸c nhau sÏ ®­îc tho¶ m·n mét c¸ch tù nhiªn. Khi nÒn kinh tÕ t¨ng tr­ëng cao, dù tr÷ cña NHTM ®· ®­îc huy ®éng hÕt cho ®Çu t­ trong khi nÒn kinh tÕ vÉn cßn cÇu vÒ tÝn dông cao, NHTW sÏ cung cÊp tiÒn cho hÖ thèng NHTM mét l­îng tiÒn cung øng cÇn thiÕt cho nÒn kinh tÕ theo sù vËn hµnh cña quy luËt tèi ®a ho¸ lîi nhuËn. C¸c chñ thÓ kinh tÕ tho¸t khái t×nh tr¹ng kÑt vèn cho ®Çu t­. Sù gia t¨ng cña møc cÇn tiÒn ®­îc nguån tiÒn tù nhiªn ®¸p øng sÏ kh«ng g©y søc Ðp ®èi víi l·i suÊt tÝn dông v× ng©n hµng sÏ kh«ng ph¶i qu¸ hao tæn søc lù c cho viÖc huy ®éng tiÒn göi cho ®Çu t­ trung vµ dµi h¹n. H¹n chÕ cña lý thuyÕt cæ ®iÓn lµ ®· coi l·i suÊt nh­ lµ nh©n tè t¹o ra sù c©n b»ng gi÷a nhu cÇu ®Çu t­ vµ tiÕt kiÖm, lµ gi¸ c¶ ®¬n thuÇn cña ®Çu t­ vµ coi nhÑ vai trß ®iÒu tiÕt cña Nhµ n­íc. Lý thuyÕt l·i suÊt cã xu h­íng b×nh qu©n tù nhiªn cña tr­êng ph¸i tù do cæ ®iÓn cã ¶nh h­ëng tíi nhiÒu n­íc ph­¬ng T©y vµo thÕ kû 19. 3.2. Quan ®iÓm cña tr­êng ph¸i Keynes. Sau cuéc khñng ho¶ng kinh tÕ thÕ giíi 1929-1933 M.Keynes ®· phª ph¸n quan ®iÓm cña tr­êng ph¸i “l·i suÊt tù ®éng b×nh qu©n” vµ chñ tr­¬ng Nhµ n­íc ph¶i tham gia ®iÒu tiÕt l·i suÊt vµ t¨ng chi tiªu chÝnh phñ khi cÇn thiÕt vµo c¸c ch­¬ng tr×nh mµ nÒn kinh tÕ t­ nh©n kh«ng thÓ ®¶m nhËn ®Ó kÝch thÝch sù t¨ng tr­ëng mét c¸ch liªn tôc. Tr­êng ph¸i nµy cho r»ng, h¹ l·i suÊt tÝn dông lu«n lµ ®ßn bÈy cho sù ph¸t triÓn. Keynes lËp luËn : thay v× gia t¨ng huy ®éng vèn b»ng biÖn ph¸p thu hót ký th¸c, NHTW cã thÓ lµm gia t¨ng khèi l­îng tiÒn tÖ ®Ó cung øng cho ®Çu t­ trong nh÷ng thêi kú mµ møc cÇu tiÒn tÖ t¨ng cao b»ng c¸ch ph¸t hµnh thªm giÊy b¹c hoÆc gi¶m dù tr÷ b¾t buéc ®èi víi NHTM. Tæng khèi l­îng tiÒn tÖ gia t¨ng sÏ lµm gi¶m søc Ðp cña møc cÇu tiÒn tÖ cho ®Çu t­ vµ lµm gi¶m l·i suÊt tÝn dông. L·i suÊt h¹ lµm “hiÖu qu¶ cña t­ b¶n” sÏ ®­îc n©ng cao kÝch thÝch c¸c doanh nghiÖp, më réng ®Çu t­ (trung vµ dµi h¹n) t¹o søc bËt cho t¨ng tr­ëng kinh tÕ. T­ t­ëng cña Keynes ¶nh h­ëng tíi nÒn kinh tÕ Ch©u ¢u vµ B¾c Mü cho ®Õn thËp niªn 80. Nh÷ng n¨m 80 ®Õn ®Çu nh÷ng n¨m 90 lµ thêi kú tho¸i bé cña häc thuyÕt h¹ l·i suÊt cña Keynes. L­îng cung tiÒn tÖ d­ thõa ®· dÉn tíi t×nh tr¹ng l¹m ph¸t gi¸ c¶. Lóc ®ã l·i suÊt thÊp kh«ng cßn ý nghÜa trong huy ®éng tiÕt kiÖm vµ kÝch thÝch ®Çu t­. T­ t­ëng nµy ®· qu¸ ®Ò cao vai trß cña Nhµ n­íc mµ coi nhÑ tÝnh thÞ tr­êng cña l·i suÊt khiÕn cho l·i suÊt ch­a thËt sù linh ho¹t. 3.3. Quan ®iÓm tr­êng ph¸i chÝnh hiÖn ®¹i. Nh÷ng n¨m 60-70 cña thÕ kû 20, h×nh thµnh nªn “kinh tÕ häc truêng ph¸i chÝnh hiÖn ®¹i” vµ gi÷ vai trß thèng trÞ ë Mü vµ T©y ¢u ®Õn nay. §¹i diÖn tiªu biÓu cho tr­êng ph¸i nµy lµ Samuelson. Trong nÒn kinh tÕ hçn hîp, mét møc l·i suÊt tÝn dông thùc (sau khi ®· trõ ®i tØ lÖ l¹m ph¸t) thÊp lµ ®Çu mèc cña qu¸ tr×nh t¨ng tr­ëng kinh tÕ, kÝch thÝch ®Çu t­, vai trß ®ßn bÈy kinh tÕ cña l·i suÊt ®­îc ®Ò cao. Tuy nhiªn Nhµ n­íc ph¶i kiÓm tra l­îng cung tiÒn tÖ th«ng qua Ên ®Þnh dù tr÷ vµ ph¸t hµnh ®Ó t¹o thµnh mét hç trî v÷ng ch¾c cho chÝnh s¸ch l·i suÊt thÊp cã hiÖu qu¶. 4. VÊn ®Ò tù do ho¸ l·i suÊt. 4.1. Tù do ho¸ l·i suÊt lµ g×? Tù do ho¸ l·i suÊt lµ mét bé phËn c¬ b¶n cña tù do ho¸ tµi chÝnh. ë ®©y, l·i suÊt ®­îc tù do biÕn ®éng, ph¶n øng theo c¸c lùc l­îng cung – cÇu vèn trªn thÞ tr­êng, møc tiÕt kiÖm thu nhËp, chi tiªu c¸ nh©n vµ nh÷ng nh©n tè kh¸c, lo¹i bá nh÷ng ¸p ®Æt hµnh chÝnh lªn sù h×nh thµnh l·i suÊt, cho phÐp c¸c ng©n hµng tù chñ trong Ên ®Þnh c¸c møc l·i suÊt cña m×nh. Khi ®ã NHTW t¸c ®éng vµo l·i suÊt chñ yÕu dùa trªn c¸c c«ng cô kiÓm so¸t tiÒn tÖ gi¸n tiÕp ¶nh h­ëng nh­ nghiÖp vô thÞ tr­êng më, t¸i chiÕt khÊu, hîp ®ång mua l¹i vµ mét phÇn dùa vµo ¸p ®Æt tû lÖ dù tr÷ b¾t buéc. 4.2. TÝnh tÊt yÕu cña tù do ho¸ l·i suÊt. . Tù do ho¸ tµi chÝnh mµ h¹t nh©n lµ tù do ho¸ l·i suÊt ®ang ngµy cµng tá râ nh÷ng ­u ®iÓm cña nã. Tr­íc hÕt, khi l·i suÊt ®­îc tù do ho¸ theo cung cÇu vÒ vèn, nã lµm cho nguån vèn trong nÒn kinh tÕ ®­îc ph©n bè hîp lý vµ hiÖu qu¶. Tù do ho¸ l·i suÊt ®em l¹i kh¶ n¨ng ph©n bæ nguån vèn tÝn dông khan hiÕm cho hµng ngµn ng­êi vay c¹nh tranh nhau, ®¸p øng ®óng thÞ hiÕu cña hä, ®ång thêi ®¶m b¶o thu hót tiÒn göi cña hµng triÖu ng­êi göi víi chi phÝ hîp lý, phï hîp víi môc tiªu cña c¶ ng©n hµng vµ kh¸ch hµng göi tiÒn. §iÒu nµy sÏ kh«ng thÓ cã ®­îc trong ®iÒu kiÖn l·i suÊt bÞ kiÓm so¸t trùc tiÕp. Bëi còng gièng nh­ nhiÒu h×nh thøc kiÓm so¸t kinh tÕ kh¸c trong hÖ thèng XHCN, kiÓm so¸t l·i suÊt kh«ng cã lîi cho c¹nh tranh. C¸c tæ chøc tÝn dông kÐm hiÖu qu¶ cã thÓ ®­îc b¶o vÖ tõ søc Ðp tù do c¹nh tranh. MÆc kh¸c, lùa chän ®èi nghÞch vµ rñi ro ®¹o ®øc lµ khã kh¨n lín g¾n víi kiÓm so¸t l·i suÊt. C¶ hai lo¹i rñi ro nµy ®Òu cã xu h­íng n©ng l·i suÊt lªn vµ t¨ng rñi ro tÝn dông. Lùa chän ®èi nghÞch chØ ra kh¶ n¨ng kiÓm so¸t l·i suÊt sÏ hÊp dÉn nhiÒu doanh nghiÖp chÊp nhËn rñi ro; nhiÒu doanh nghiÖp lµnh m¹nh sÏ bÞ lo¹i ra khái thÞ tr­êng tÝn dông do kh«ng s½n sµng tr¶ møc l·i suÊt cao nh­ c¸c doanh nghiÖp ®ang khã kh¨n rñi ro ®¹o ®øc ph¸t sinh khi c¬ chÕ kiÓm tra gi¸m s¸t yÕu c¸c ho¹t ®éng cho vay cña ng©n hµng, trong tr­êng hîp ng­êi vay ngËn ®­îc sù b¶o trî ngÇm tõ ChÝnh phñ. Do ®ã, l·i suÊt tù do sÏ kÝch thÝch cho t¨ng tr­ëng tµi chÝnh, c¶i tiÕn vµ thay ®æi c¬ cÊu mµ ChÝnh Phñ hoÆc kh«ng thÓ qu¶n lý hoÆc chËm thu kÕt qu¶. MÆt kh¸c, mét vÊn ®Ò ®Æt ra lµ hiÖn nay c¸c doanh nghiÖp ®ßi hái h¹ l·i suÊt trong khi ng©n hµng muèn duy tr× l·i suÊt hiÖn t¹i.Tù do ho¸ l·i suÊt sÏ lµm l·i suÊt sÏ biÕn ®éng linh ho¹t theo sù ph¶n øng cña thÞ tr­êng t¹o ra sù c¹nh tranh lµnh m¹nh. Gi¶m thiÓu nh÷ng tranh luËn x· héi trong giíi tµi chÝnh khi xem xÐt tÝnh hîp lý hay bÊt hîp lý cña l·i suÊt ¸p ®Æt ®ång thêi buéc NHTW thay ®æi t­ duy lµm viÖc chuyÓn sang sö dông c¸c c«ng cô ®iÒu hµnh gi¸n tiÕp. H¬n n÷a, trong xu thÕ ph¸t triÓn chung Toµn cÇu ho¸ vµ Quèc tÕ ho¸ cña nh©n lo¹i, ViÖt Nam kh«ng thÓ ®Æt m×nh ngoµi cuéc. Trong qu¸ tr×nh nµy héi nhËp vµ ph¸t triÓn kinh tÕ mµ ®iÓn h×nh lµ toµn cÇu ho¸ tµi chÝnh, chiÕm vai trß chñ ®¹o. Sù ph¸t triÓn v­ît bËc cña khoa häc, c«ng nghÖ hiÖn ®¹i, sù nç lùc hÕt m×nh cña c¸c quèc gia trÎ trong c¹nh tranh vµ thu hót vèn t¨ng lµm cho luång vèn quèc tÕ vËn ®éng m¹nh mÏ linh ho¹t tõ n­íc nµy qua n­íc kh¸c tù do h¬n. §iÒu nµy cho phÐp nhiÒu quèc gia trÎ cã thÓ tËn dông ®­îc nguån vèn quèc tÕ, tr×nh ®é tiªn tiÕn cña c¸c n­íc ®i tr­íc cho qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi cña m×nh. §©y lµ c¬ héi lín cho mçi quèc gia nh­ng ®ång thêi tù do ho¸ tµi chÝnh ®em l¹i nhiÒu vÊn ®Ò ®¸ng quan t©m kh¸c nh­ : kh¶ n¨ng xãi mßn vµ suy gi¶m hiÖu qu¶ cña viÖc thùc thi ChÝnh s¸ch tiÒn tÖ th«ng qua c¸c c«ng cô ®iÒu hµnh trùc tiÕp.V× thÕ sö dông c¸c c«ng cô tiÒn tÖ gi¸n tiÕp ®· vµ ®ang ®­îc ChÝnh phñ c¸c n­íc sö dông nh­ lµ c«ng cô ®Þnh h­íng thÞ tr­êng vµ tiÕn tíi tù do ho¸ tµi chÝnh. Bªn c¹nh ®ã, tù do ho¸ cho phÐp hÖ thèng ng©n hµng tù chñ h¬n, dÉn tíi l·i suÊt tiÒn göi vµ tiÒn vay cao h¬n. Nh÷ng thay ®æi do tù do ho¸ tµi chÝnh t¸c ®éng tíi c¸c doanh nghiÖp vµ hé gia ®×nh khiÕn hä thay ®æi hµnh vi tiÕt kiÖm vµ ®Çu t­ cña m×nh theo h­íng cã lîi cho t¨ng tr­ëng kinh tÕ. T¨ng l·i suÊt tiÒn göi sÏ lµm t¨ng tû lÖ tiÕt kiÖm néi ®Þa, thay thÕ cho nguån vèn vay n­íc ngoµi tµi trî cho ®Çu t­. Nguån tiÕt kiÖm néi ®Þa nµy ®­îc truyÒn t¶i th«ng qua hÖ thèng Tµi chÝnh – Ng©n hµng chÝnh thøc. TiÕt kiÖm trong n­íc t¨ng lªn vµ møc l·i suÊt cao h¬n dÉn tíi më réng ®Çu t­ vµ t¨ng hiÖu qu¶ ®Çu t­. Nh­ vËy, tù do ho¸ kh«ng chØ lµ vÊn ®Ò mang tÝnh thêi ®¹i mµ cßn lµ tÊt yÕu. Tù do ho¸ l·i suÊt lµ cÇn thiÕt cho bÊt cø quèc gia nµo mong muèn ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ cña n­íc m×nh mét c¸ch lµnh m¹nh. 4.3. C¸c lo¹i h×nh tù do ho¸ l·i suÊt. Trong c¬ chÕ tù do ho¸ l·i suÊt, nÕu Nhµ n­íc hoµn toµn kh«ng can thiÖp ®Õn hÖ thèng l·i suÊt thÞ tr­êng th× ®ã lµ c¬ chÕ l·i suÊt tù do ho¸ hoµn toµn( th¶ næi hoµn toµn). NÕu Nhµ n­íc cã tham gia can thiÖp gi¸n tiÕp theo mét ®Þnh h­íng x¸c ®Þnh th× ®ã ®­îc coi lµ c¬ chÕ tù do ho¸ cã sù ®iÒu tiÕt. 4.4. Kinh nghiÖm mét sè n­íc ®i tr­íc vµ mét sè t¸c ®éng tiªu cùc cña Tù do ho¸ l·i suÊt. Tõ thËp niªn 70, xu h­íng chung cña thÕ giíi lµ b·i bá l·i suÊt Ên ®Þnh cã tÝnh chÊt hµnh chÝnh ®Ó chuyÓn sang l·i suÊt th¶ næi. NhiÒu n­íc ph¸t triÓn vµ ®ang ph¸t triÓn ®· tõng b­íc thùc hiÖn c¸c b­íc ®Ó Tù do ho¸ l·i suÊt hÖ thèng tµi chÝnh. Thùc thÕ cho thÊy kiÓm so¸t l·i suÊt ®· lµm gi¶m vai trß trung gian tµi chÝnh, h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn nhanh c¸c thÞ tr­êng tµi chÝnh phi chÝnh thøc vµ c¸c tæ chøc phi ng©n hµng lµm cho c¸c nguån ta× chÝnh kh«ng ®­îc chuyÓn t¶i tíi c¸c ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ nhÊt. Tù do ho¸ tµi chÝnh, ®Æc biÖt lµ tù do ho¸ l·i suÊt lµ b­íc ®i quan träng gãp phÇn huy ®éng nguån lùc th«ng qua hÖ thèng tµi chÝnh chÝnh thøc, n©ng cao hiÖu qu¶ cña hÖ thèng tµi chÝnh, gãp phÇn thóc ®Èy t¨ng tr­ëng kinh tÕ. Qu¸ tr×nh nµy chÞu t¸c ®éng bëi nhiÒu yÕu tè, phô thuéc vµo ®iÓm xuÊt ph¸t vµ hoµn c¶nh quèc tÕ cña mçi n­íc trong tõng giai ®o¹n. Xem xÐt qu¸ tr×nh nµy ë Malaysia, tõ 1981 n­íc nµy ®· cho phÐp c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i tù x¸c ®Þnh møc l·i suÊt c¬ b¶n cña m×nh dùa trªn c¬ së chi phÝ thùc tÕ. Nh­ng ngay sau ®ã NHTW Malaysia ®· nhËn thÊy trong ®iÒu kiÖn thÞ tr­êng tiÒn tÖ ch­a thùc sù ph¸t triÓn quyÕt ®Þnh trªn cã thÓ dÉn tíi kh¶ n¨ng c¹nh tranh qu¸ møc gi÷a c¸c ng©n hµng, ®e do¹ sù an toµn cña hÖ thèng ng©n hµng th­¬ng m¹i. N¨m 1987, Malaysia ®· chuyÓn sang ®iÒu hµnh l·i suÊt theo h­íng võa ®¶m b¶o sù phèi hîp chØ ®¹o cña NHTW, võa ®¶m b¶o quyÒn tù chñ trong mét khu«n khæ nhÊt ®Þnh cho c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i. Nhê ®ã l·i suÊt ®­îc qu¶n lý theo sù biÕn ®éng linh ho¹t cña thÞ tr­êng, võa ®¶m b¶o an toµn cho sù ho¹t ®éng cña hÖ thèng ng©n hµng. NhËt B¶n, bªn c¹nh l·i suÊt cã tÝnh chÊt ®Þnh h­íng lµ l·i suÊt chiÕt khÊu, NHTW NhËt ®· ¸p dông mét sè l·i suÊt cã sù ®iÒu tiÕt ®­îc x©y dùng trªn c¬ së l·i suÊt chiÕt khÊu vµ l·i suÊt c¬ b¶n trë thµnh sµn l·i suÊt cho vay nh»m b¶o ®¶m an toµn cho hÖ thèng. Ngoµi ra, mét sè lo¹i l·i suÊt kh¸c nh­ l·i suÊt thÞ tr­êng liªn ng©n hµng, l·i suÊt thÞ tr­êng më ®­îc x¸c ®Þnh tù do tuú thuéc cung cÇu vÒ vèn trªn thÞ tr­êng. Mét sè n­íc kh¸c nh­ Anh, Mü l·i suÊt ®­îc ®iÒu hµnh theo c¬ chÕ tù do ho¸ hoµn toµn. L·i suÊt c«ng bè hoµn toµn dùa trªn cung cÇu vÒ vèn trªn thÞ tr­êng tiÒn tÖ, ®Æc biÖt lµ chó träng l·i suÊt chµo hµng trªn thÞ tr­êng tiÒn tÖ liªn ng©n hµng nh­ LIBOR, SIBOR, PIBOR... Nh÷ng n­íc nµy, thÞ tr­êng tµi chÝnh tiÒn tÖ rÊt ph¸t triÓn. Mét sù biÕn ®éng nµo trªn thÞ tr­êng tµi chÝnh tiÒn tÖ còng cã thÓ ®­a NHTW can thiÖp víi ®Çy ®ñ c¸c c«ng cô vµ chÕ tµi s¾c bÐn Bªn c¹nh nh÷ng kh¶ n¨ng tÝch cùc do tù do ho¸ l·i suÊt mang l¹i, mét sè quèc gia bªn con ®­êng tù do ho¸ tµi chÝnh gÆp ph¶i mét sè nguy c¬. Ch¼ng h¹n nh­ ë Argentina, Chi Lª, Urugoay l·i suÊt thùc ®· t¨ng lªn ë møc rÊt cao. Sù t¨ng lªn nµy kh«ng nh÷ng kh«ng khuyÕn khÝch ®Çu t­, lµm gi¶m tèc ®é t¨ng tr­ëng kinh tÕ mµ cßn dÉn tíi sù ph¸ s¶n hµng lo¹t doanh nghiÖp, khñng ho¶ng hÖ thèng tµi chÝnh vµ bÊt æn vÜ m«. Trong ®iÒu kiÖn thÞ tr­êng tµi chÝnh cßn kÐm ph¸t triÓn, tù do ho¸ l·i suÊt cã thÓ khuyÕn khÝch NHTM, ®Æc biÖt lµ c¸c NHTM CP chÊp nhËn nh÷ng kho¶n cho vay cã rñi ro cao. §ång thêi lo¹i bá kiÓm so¸t ®èi víi c¸n c©n vèn trong bèi c¶nh kinh tÕ bÊt æn lµm cho l·i suÊt t¨ng lªn vµ g©y ra kh¶ n¨ng ph¸ gi¸ ®ång b¶n tÖ, tõ ®ã lµm c¸c luång vèn quèc tÕ ®æ vµo nhiÒu lµm t¨ng ¸p lùc l¹m ph¸t, gi¶m hiÖu qu¶ cña chÝnh s¸ch tiÒn tÖ. Tãm l¹i, nh÷ng t¸c ®éng bªn trong vµ bªn ngoµi ®ßi hái tù do ho¸ l·i suÊt ph¶i thËn träng. Tù do ho¸ l·i suÊt ph¶i ®­îc tiÕn hµnh tõng b­íc, g¾n liÒn víi ®æi míi toµn bé nÒn kinh tÕ vµ tù do trong c¸c lÜnh vùc kh¸c, ®ång thêi cñng cè hµnh lang ph¸p lý, n©ng cao tr×nh ®é qu¶n lý nÒn kinh tÕ. PhÇn II. thùc tr¹ng VÒ l·i suÊt ë ViÖt Nam 1. Thùc tr¹ng thÞ tr­êng vèn – tiÒn tÖ. ViÖt Nam víi sè d©n gÇn 80 triÖu høa hÑn mét tiÒm lùc vèn lín. Tuy nhiªn, mÆc dï tiÒm lùc vèn trong d©n cã nhiÒu nh­ng vèn huy ®éng cho ph¸t triÓn kinh tÕ- x· héi cña ViÖt Nam, ®Æc biÖt lµ vèn cho ®Çu t­ trung vµ dµi h¹n cßn lµ mét vÊn ®Ò lín. Theo b¸o c¸o cña tæng côc thèng kª vµ Bé kÕ ho¹ch vµ ®Çu t­, tû lÖ ng­êi göi tiÒn ë n­íc ta n¨m 1998 chiÕm 17% d©n sè. VÉn cßn bé phËn lín vèn cßn n»m l¹i trong d©n c­ tån t¹i d­íi c¸c h×nh thøc phi kinh tÕ d­íi d¹ng vµng, ngo¹i tÖ dù tr÷: 44%, ®Êt ®ai vµ nhµ ë: 20%. ChØ cã kho¶ng 19% tæng nguån vèn trong d©n c­ ®­îc ®Çu t­ vµ mang tÝnh tù ph¸t kinh tÕ hé gia ®×nh. §iÒu nµy cho thÊy søc hót cña c¸c NHTM vµ c¸c TCTD ch­a ®ñ m¹nh. Nh÷ng n¨m gÇn ®©y, yªu cÇu cña qu¸ tr×nh CNH – H§H ®ßi hái mét nguån vèn lín. XuÊt ph¸t tõ nhu cÇu ®ã, Nhµ n­íc ®· më réng c¸c h×nh thøc huy ®éng vèn trong d©n c­ th«ng qua hµng lo¹t c¸c h×nh thøc tiÕt kiÖm ng¾n h¹n vµ dµi h¹n víi l·i suÊt t­¬ng ®èi phï hîp víi sù biÕn ®éng cña thÞ tr­êng cïng víi sù t¨ng c­êng ho¹t ®éng cña c¸c thÞ tr­êng tiÒn tÖ. Nhê ®ã tèc ®é dï møc ®é huy ®éng vèn th«ng qua ho¹t ®éng cña hÖ thèng NH & TCTD cã t¨ng lªn. Tuy nhiªn nh×n chung, vèn vÉn cßn ø ®äng trong d©n c­ víi sè l­îng lín d­íi h×nh thøc phi kinh tÕ. ThÞ tr­êng tµi chÝnh tiÒn tÖ cßn thËt sù ch­a ph¸t triÓn. ThÞ tr­êng liªn ng©n hµng ra ®êi tõ 1993 nh­ng ho¹t ®éng mét c¸ch yÕu ít vµ thiÕu hiÖu qu¶. §Æc biÖt kÓ tõ 1996 ®Õn nay, t×nh tr¹ng sö dông vèn tÝn dông lÉn nhau gi÷a c¸c TCTD hÇu nh­ kh«ng ®¸ng kÓ. MÆt kh¸c, c¸c giao dÞch phÇn lín mang tÝnh mét chiÒu vµ h×nh thµnh nªn hai nhãm kh¸ch hµng chñ yÕu: c¸c ng©n hµng cho vay lµ c¸c NHTMQD vµ c¸c ng©n hµng ®i vay lµ c¸c ng©n hµng n­íc ngoµi vµ c¸c NHTMCP. KÌm theo ®ã l·i suÊt còng chØ ®­îc c«ng bè mét chiÒu nªn thÞ tr­êng thiÕu tÝnh chuyªn nghiÖp. Kinh doanh vèn ë mét sè NHTM ch­a mang tÝnh thÞ tr­êng, ®é nh¹y cña l·i suÊt ®èi víi thÞ tr­êng tiÒn tÖ liªn ng©n hµng cßn rÊt thÊp. ThÞ tr­êng më vµ thÞ tr­êng chøng kho¸n míi chØ ®i vµo ho¹t ®éng ®­îc h¬n mét n¨m. Nh×n chung trªn thÞ tr­êng më, c¸c TCTD vÉn ch­a tham gia th­êng xuyªn vµo c¸c phiªn giao dÞch mµ chñ yÕu lµ c¸c NHTMQD do cã nhiÒu lîi thÕ h¬n nhê vay ®­îc víi gi¸ rÎ so víi c¸c NHTMCP. Hµng ho¸ trªn thÞ tr­êng më vÉn cßn ch­a phong phó, chØ dõng l¹i tËp trung ë tÝn phiÕu NHTW vµ tÝn phiÕu KBNN. Giao dÞch trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n mÆc ®· cã nh÷ng biÓu hiÖn s«i ®éng h¬n kÓ tõ phiªn giao dÞch ®Çu tiªn song nh×n chung khèi l­îng giao dÞch vÉn nhá. Mét vÊn ®Ò kh«ng thÓ bá qua khi nh¾c tíi ®Æc ®iÓm thÞ tr­êng tµi chÝnh ViÖt Nam chÝnh lµ tÝnh kh«ng ®ång nhÊt. L·i suÊt cã sù ph©n biÖt kh¸ râ xuÊt ph¸t tõ t×nh tr¹ng nhu cÇu tÝn dông kh¸c nhau gi÷a c¸c vïng kh¸c nhau. Nh÷ng ®Æc ®iÓm trªn ®©y cã vai trß kh¸ quan träng ®èi víi NHNN trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn vai trß qu¶n lý vÜ m«, thùc hiÖn chÝnh s¸ch tiÒn tÖ quèc gia, trong ®ã cã chÝnh s¸ch l·i suÊt. 2. ChÝnh s¸ch l·i suÊt ë ViÖt Nam. 2.1. ChÝnh s¸ch l·i suÊt ViÖt Nam tõ sau ®æi míi ®Õn nöa ®Çu n¨m 2000. ViÖt Nam hiÖn nay ®ang trªn con ®­êng thÞ tr­êng ho¸ vµ h­íng ngo¹i nÒn kinh tÕ. Tèc ®é vµ sù thµnh c«ng trong c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ phôc vô t¨ng tr­ëng phô thuéc quan träng vµo sù ®iÒu tiÕt vµ c©n ®èi vÜ m« cña chÝnh phñ. §Ó ®iÒu tiÕt vµ ®Þnh h­íng nÒn kinh tÕ, Nhµ n­íc kh«ng thÓ kh«ng n¾m l©ý c«ng cô l·i suÊt vµ kiÓm so¸t l­îng cung tiÒn tÖ. Nh÷ng chÝnh s¸ch kh¸c nhau ®­îc ®­a ra vµo nh÷ng thêi ®iÓm kh¸c nhau ®· cã nh÷ng t¸c ®éng to lín tíi nÒn kinh tÕ. ChÝnh s¸ch l·i suÊt cña Nhµ n­íc ta m­êi n¨m qua ®· ®­îc ®æi míi m¹nh mÏ, thËn träng vµ tõng b­íc phï hîp víi tõng giai ®o¹n. §¸nh gi¸ l¹i qu¸ tr×nh ®æi míi chÝnh s¸ch l·i suÊt thêi gian qua lµ ®Ó gióp chóng ta h×nh dung râ nÐt nh÷ng thµnh c«ng vµ h¹n chÕ, tõ ®ã rót ra ®­îc nh÷ng kinh nghiÖm cho mét chÝnh s¸ch l·i suÊt míi thÝch hîp h¬n trong t­¬ng lai. Cã thÓ nãi, tr­íc 1986, n­íc ta thùc sù ch­a tån t¹i mét chÝnh s¸ch l·i suÊt theo ®óng nghÜa. Mét biÓu l·i suÊt ®­ îc quy ®Þnh rÊt chi tiÕt theo quyÕt ®Þnh 85/Q§-NH(10.1982) ®­îc cè ®Þnh trong nhiÒu n¨m lµ kÕt qu¶ cña viÖc ¸p dông gÇn nh­ nguyªn mÉu m« h×nh cò cña Liªn X«. ThËm chÝ, cã nhiÒu lo¹i cho vay víi møc l·i suÊt gièng hÖt Liªn X«. §iÒu nµy d­êng nh­ hÕt søc v« lý song l¹i rÊt logic trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ ViÖt Nam lóc bÊy giê. Giai ®o¹n 1986-1989, chÝnh s¸ch l·i suÊt cã nh÷ng b­íc ®ét ph¸ ®Çu tiªn víi quyÕt ®Þnh 125/Q§- NH trªn c¬ së söa ®æi vµ thay thÕ mét sè møc l·i suÊt ®· t¹o ra sù thay ®æi c¨n b¶n trong t­ t­ëng chØ ®¹o ®iÒu hµnh chÝnh s¸ch l·i suÊt cña ViÖt Nam. L·i suÊt ®­îc c«ng nhËn nh­ lµ mét c«ng cô ®iÒu tiÕt vÜ m« vµ kiÓm so¸t l¹m ph¸t. Tuy nhiªn, nguyªn t¾c h×nh thµnh l·i suÊt bÞ vi ph¹m nghiªm träng, ®Èy l·i suÊt thêi kú nµy lu«n trong tr¹ng th¸i ©m. BiÓu l·i suÊt ®­îc quy ®Þnh qu¸ chi tiÕt, tû mØ, g©y khã kh¨n phøc t¹p cho viÖc thùc hiÖn. Thùc tÕ, chÝnh s¸ch l·i suÊt trong giai ®o¹n nµy ë t×nh tr¹ng chung lµ: c¶ ng­êi göi tiÒn, ng©n hµng vµ doanh nghiÖp ®Òu lç. Nh÷ng kho¶n lç nµy ®­îc Nhµ n­íc bï ®¾p cho ngµnh Ng©n hµng vµ c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh b»ng hai h×nh thøc : ph¸t hµnh tiÒn vµ vay nî n­íc ngoµi cµng lµm cho t×nh tr¹ng khã kh¨n h¬n. Tõ th¸ng 10.1986 ®Õn th¸ng 7.1987, mÆc dï NHTW ®· ba lÇn ®iÒu chØnh l·i suÊt nh­ng chÝnh s¸ch l·i suÊt vÉn ch­a thùc sù lµ mét c«ng cô h÷u hiÖu cña chÝnh s¸ch tiÒn tÖ. Th¸ng 3.1989, quyÕt ®Þnh sè 39/H§BT ®· c«ng nhËn nh÷ng nguyªn t¾c h×nh thµnh l·i suÊt, chñ ®éng chuyÓn l·i suÊt ©m qua l·i suÊt d­¬ng. §Ó thu hót tiÒn thõa trong l­u th«ng, kiÒm chÕ l¹m ph¸t, tr¸nh bao cÊp qua l·i suÊt ng©n hµng, NHTW ®· n©ng l·i suÊt huy ®éng lªn møc rÊt cao trong mét thêi gian ng¾n( l·i suÊt tiÕt kiÖm kh«ng kú h¹n lµ 9%/ th¸ng,kú 3 th¸ng lµ 12%/ th¸ng). Tõ 1992 trë ®i, l·i suÊt thùc sù b­íc sang giai ®o¹n míi. QuyÕt ®Þnh ngµy 1.6.1992 do Thèng ®èc Ng©n hµng Nhµ n­íc ban hµnh ®· ®¶m b¶o cho l·i suÊt thùc tÕ d­¬ng, l·i suÊt cho vay kh«ng thÊp h¬n l·i suÊt tiÒn göi. Cã thÓ nãi, viÖc chuyÓn tõ l·i suÊt ©m qua l·i suÊt d­¬ng cã t¸c dông quan träng, xo¸ bá t×nh tr¹ng bao cÊp tÝn dông tr­íc ®©y, t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i thùc sù chuyÓn sang kinh doanh cã hiÖu qu¶, cã chiÕn l­îc huy ®éng vèn m¹nh mÏ víi ph­¬ng ch©m ‘ ng©n hµng ®i vay ®Ó cho vay’ , ®a d¹ng ho¸ c¸c h×nh thøc huy ®éng vèn nhµn rçi trong d©n c­ vµ c¸c tæ chøc kinh tÕ. N¨m 1994, NHNN chñ tr­¬ng h¹ l·i suÊt nh­ng kh«ng thùc hiÖn ®­îc. Giai ®o¹n nµy, NHNN võa ¸p dông l·i suÊt trÇn ( cho vay) võa ¸p dông l·i suÊt tho¶ thuËn. TrÇn l·i suÊt cho vay ®èi doanh nghiÖp nhµ n­íc lµ 1,8%/ th¸ng, ®èi víi thµnh phÇn kinh tÕ ngoµi quèc doanh lµ 2,1%/ th¸ng. Tr­êng hîp ng©n hµng kh«ng huy ®éng ®ñ vèn cho vay theo l·i suÊt quy ®Þnh ph¶i ph¸t hµnh kú phiÕu víi l·i suÊt cao h¬n th× ®­îc ¸p dông l·i suÊt tho¶ thuËn. L·i suÊt huy ®éng cã thÓ cao h¬n l·i suÊt tiÕt kiÖm cïng kú h¹n 0,2%/ th¸ng vµ cho vay cao h¬n møc trÇn 2,1%/ th¸ng. Trªn thùc tÕ, cã kho¶ng 30% ®Õn 60% tæng d­ nî lóc bÊy giê tõ c¸c kho¶n cho vay b»ng l·i suÊt tho¶ thuËn, mµ phÇn lín lµ cho vay ®èi víi doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh vµ hé n«ng d©n víi l·i suÊt phæ biÕn lµ 2,3% ®Õn 3,5% / th¸ng. Víi c¬ chÕ nµy, l·i suÊt ®· ®­îc tù do ho¸ mét phÇn. Tuy nhiªn, l·i suÊt tho¶ thuËn nµy cã møc chªnh lÖch gi÷a l·i suÊt cho vay vµ l·i suÊt huy ®éng tõ 0,1% ®Õn 0,7 % t¹o cho c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i lîi nhuËn kh¸ cao. Nguån vèn cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i tuy cã t¨ng nh­ng chñ yÕu lµ t¨ng vèn ng¾n h¹n lµm cho mét sè ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh thõa vèn ng¾n h¹n trong khi nhu cÇu vèn trung vµ dµi h¹n cña nÒn kinh tÕ cßn thiÕu nghiªm träng. §Æc biÖt, viÖc gi¶m l·i suÊt cho vay ng¾n h¹n xuèng 1,25% / th¸ng vµ khèng chÕ chªnh lÖch tèi ®a (0,35%) khiÕn nhiÒu ng©n hµng th­¬ng m¹i, ®Æc biÖt lµ ng©n hµng n«ng nghiÖp, doanh nghiÖp vµ n«ng d©n cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n. Tõ thùc tÕ nµy, quyÕt ®Þnh 381/Q§-NH1 ngµy 28.12.1995 ®· chÊm døt viÖc ®Þnh ra c¸c møc l·i suÊt cô thÓ ®Ó, t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c ng©n hµng chñ ®éng, linh ho¹t h¬n trong x¸c ®Þnh l·i suÊt. N¨m 1996, NHNN tiÕp tôc ®iÒu chØnh l·i suÊt ba lÇn vµ hai lÇn sau ®ã vµo 1998. (§¬n vÞ : % / th¸ng) QuyÕt ®Þnh ®iÒu chØnh Thêi ®iÓm TrÇn l·i suÊt cho vay ng¾n h¹n TrÇn l·i suÊt cho vay trung vµ dµi h¹n 191/Q§-NH1 15/07/1996 1.6 1,65 255/Q§-NH1 27/08/1996 1,50 1,55 266/Q§-NH1 27/09/1996 1,25 1,35 197/Q§-NH1 28/06/1997 1,00 1,25 39/Q§-NH1 17/01/1998 1,20 1,25 L·i suÊt cho vay n¨m 1996 ®· ®­îc ®iÒu chØnh theo h­íng gi¶m m¹nh ®· gióp cho c¸c doanh nghiÖp gi¶m ®­îc chi phÝ vµ gi¸ thµnh trong viÖc vay vèn cho s¶n xuÊt kinh doanh, ®ång thêi m¹nh d¹n h¬n trong thùc hiÖn c¸c dù ¸n cho vay, ®Çu t­ ph¸t triÓn vµ ®æi míi c«ng nghÖ. Tuy nhiªn, tr­íc khi NHNN chÝnh thøc c«ng bè l·i suÊt trÇn, c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i ®· tiÕn hµnh ®iÒu chØnh h¹ thÊp l·i suÊt cho vay ®Ó t¨ng c­êng thu hót kh¸ch hµng. HiÖn t­îng nµy diÔn ra ©m thÇm, tù ph¸t nh­ng kh«ng kÐm phÇn quyÕt liÖt vµ tËp trung ë c¸c thµnh phè, ®« thÞ lín, n¬i hÖ thèng ng©n hµng ph¸t triÓn m¹nh. §iÒu nµy ®· dÉn tíi t×nh tr¹ng l·i suÊt ë khu vùc n«ng th«n, n¬i cÇn nhiÒu sù gióp ®ì, l¹i cao h¬n. §©y chÝnh lµ mét trong nh÷ng bÊt cËp ®ßi hái chÝnh s¸ch l·i suÊt cÇn ph¶i ®­îc xem xÐt. N¨m 1997, NHNN tiÕp tôc ®iÒu chØnh l·i suÊt theo h­íng gi¶m dÇn vµ ®¹t møc thÊp nhÊt vµo th¸ng 7.1997 víi møc trÇn l·i suÊt cho vay ng¾n h¹n lµ 1%/ th¸ng nh»m tiÕp tôc khuyÕn khÝch s¶n xuÊt. Tuy nhiªn, c¸c ng©n hµng lóc nµy l¹i kh«ng t¸n thµnh møc l·i suÊt nµy v× trong ®iÒu kiÖn khñng ho¶ng tiÒn tÖ cÇn ph¶i n©ng l·i suÊt tiÒn göi lªn cao h¬n c¸c n­íc c«ng nghiÖp ph¸t triÓn ®Ó chèng l¹i lµn sãng rót tiÒn göi ®Ó mua ngo¹i tÖ m¹nh(USD). §ång thêi, nh»m phßng ngõa khñng ho¶ng trong toµn bé hÖ thèng ng©n hµng, c¸c ng©n hµng trong n­íc ®· ph¶i gi÷ nguyªn l·i suÊt. ThËm chÝ, ®· cã lóc l·i suÊt tiÒn göi cã kú h¹n vµ l·i suÊt cho vay chØ chªnh lÖch nhau tõ 0,05%/ th¸ng tíi 0,1%/ th¸ng g©y ra t×nh tr¹ng lç vÒ tÝn dông. N¨m 1998, hÖ thèng ng©n hµng thùc sù ph¶i ®èi mÆt víi nh÷ng hÖ qu¶ nghiªm träng cña cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh ch©u ¸. ¸p lùc lµm gi¶m gi¸ cña ®ång ViÖt Nam kh«ng chØ biÓu hiÖn ë nh÷ng t¸c ®éng h÷u h×nh, nh­ t×nh tr¹ng xÊu ®i nhanh chãng cña ho¹t ®éng ®èi ngo¹i, mµ cßn biÓu hiÖn ë t©m lý lo sî vÒ sù ph¸ gi¸ cña ®ång ViÖt Nam nèi tiÕp theo lµn sãng ph¸ gi¸ m¹nh ®ang diÔn ra ®èi víi nhiÒu ®ång tiÒn ch©u ¸ t¹o ra nh÷ng bÊt æn trªn thÞ tr­êng ngo¹i hèi. Tû gi¸ trªn thÞ tr­êng liªn ng©n hµng lu«n ë møc trÇn trong khi thÞ tr­êng tù do lu«n biÕn ®éng cao h¬n c¶ trÇn. H¬n n÷a, nh÷ng t¸c ®éng xÊu cña sù sôp ®æ tËp ®oµn Epco- Minh Phông ®· t¹o ra mét dßng rót tiÒn m¹nh mÏ g©y ra mét sù rèi lo¹n buéc c¸c ng©n hµng ph¶i nhanh chãng t×m c¸c nguån vay nãng. KÕt qu¶ lµ ®· lµm cho chi phÝ t¨ng lªn. V× thÕ, duy tr× kiÓm so¸t chÝnh s¸ch l·i suÊt lµ cÇn thiÕt trong ®iÒu kiÖn khi mµ NHNN vÉn ch­a cã ®ñ c¸c c«ng cô cÇn thiÕt vµ h÷u hiÖu ®Ó cã thÓ kÞp thêi ®iÒu chØnh. Víi viÖc thùc hiÖn kiÓm so¸t l·i suÊt, NHNN ®· h¹n chÕ phÇn nµo dßng dÞch chuyÓn cña nguån tiÒn th«ng qua c¸c ho¹t ®éng t¨ng l·i suÊt tÝn dông ng¾n h¹n cho vay b»ng VN§ tõ 1%/ th¸ng lªn 1,2%/ th¸ng, cho vay trung vµ dµi h¹n tõ 1,1%/ th¸ng lªn 1,25%/ th¸ng vµ n©ng l·i suÊt t¸i cÊp vèn cho c¸c TCTD tõ 0,9%/ th¸ng lªn 1,1%/ th¸ng(quyÕt ®Þnh 40/1998/Q§ ngµy 17.1.1998). MÆc dï cã mét sè ­u ®iÓm nhÊt ®Þnh song vÉn tån t¹i nh÷ng ¸p lùc lµm gi¶m l·i suÊt cho vay nh­ nÒn kinh tÕ Ýt nhiÒu chÞu ¶nh h­ëng cña c¬n b·o tiÒn tÖ nªn t¨ng tr­ëng chËm l¹i, kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña hµng ho¸ kÐm, vèn tù cã cña doanh nghiÖp nhá, chªnh lÖch gi÷a trÇn l·i suÊt cho vay trung vµ dµi h¹n víi trÇn l·i suÊt cho vay ng¾n h¹n lµ 0,05%/ th¸ng ch­a ®ñ bï ®¾p rñi ro vµ kÝch thÝch c¸c TCTD më réng cho vay trung vµ dµi h¹n. Tuy nhiªn kh¶ n¨ng gi¶m l·i suÊt cho vay nµy lµ kh«ng kh¶ thi. Tõ 11.9.1998, quyÕt ®Þnh sè 309/1998/Q§-NHNN1 ®iÒu chØnh trÇn l·i suÊt cho vay b»ng ®ång §«la Mü gi¶m tõ 8,5%/ n¨m xuèng 7,5%/ n¨m cho phï hîp víi l·i suÊt SIBOR, LIBOR hiÖn hµnh ®ång thêi quy ®Þnh l¹i l·i suÊt tiÒn göi tèi ®a cña c¸c ph¸p nh©n t¹i c¸c TCTD. N¨m 1999, NHNN tiÕp tôc thùc hiÖn qu¶n lý vµ ®iÒu hµnh chÝnh s¸ch l·i suÊt tÝn dông theo c¬ chÕ l·i suÊt trÇn vµ l·i suÊt t¸i cÊp vèn ®èi víi c¸c TCTD. TrÇn l·i suÊt n¨m 1999 ®­îc NHNN ®iÒu chØnh liªn tôc cho phï hîp víi chØ sè l¹m ph¸t, quan hÖ cung cÇu vèn tÝn dông, gãp phÇn thùc hiÖn gi¶i ph¸p kÝch cÇu ®Çu t­ cña ChÝnh Phñ th«ng qua c¬ chÕ níi láng l·i suÊt tÝn dông. §©y ®­îc coi lµ n¨m l·i suÊt ®­îc ®iÒu chØnh nhiÒu nhÊt vµ cã xu h­íng gi¶m dÇn vµ tiÕp tôc kÐo dµi tíi n¨m 2000. (§¬n vÞ: %/ th¸ng) QuyÕt ®Þnh ®iÒu chØnh Thêi ®iÓm TrÇn l·i suÊt cho vay ng¾n h¹n TrÇn l·i suÊt cho vay trung, dµi h¹n 01/1999/CT-NH1 17.1.1999 1,2 1,25 184/1999/Q§-NH1 29.5.1999 1,15 1,15 266/1999/Q§-NH1 30.7.1999 1,05 05/1999/CT-NH1 9.1999 0,95 0,95 383/1999/Q§-NH1 10.1999 0,85 0,85 Trong liªn tôc hai n¨m 1999-2000, l¹m ph¸t ©m xuÊt hiÖn lµm cho trÇn l·i suÊt gi¶m liªn tôc. ThËm chÝ, cã ®ît NHNN cßn quy ®Þnh buéc c¸c NHTM gi¶m c¶ l·i suÊt d­ nî cho vay khiÕn cho c¸c NHTM chÞu rñi ro l·i suÊt. Chªnh lÖch l·i suÊt cho vay vµ huy ®éng rÊt nhá. MÆt kh¸c, do møc ®é ®iÒu chØnh l·i suÊt cña NHNN t­¬ng ®èi lín nªn d­ nî tÝn dôngkh«ng cã ®éng c¬ t¨ng mÆc dï l·i suÊt ®· gi¶m m¹nh bëi kh¸ch hµng kú väng ë kh¶ n¨ng l·i suÊt tiÕp tôc gi¶m, ngay c¶ mét sè TCTD còng ®· t¹m ngõng huy ®éng vèn cã kú h¹n(lo¹i 6 th¸ng vµ 9 th¸ng) víi lý do t­¬ng tù ®· t¹o nªn t×nh tr¹ng ®ãng b¨ng vèn sè l­îng lín. NÒn kinh tÕ vÉn tiÕp tôc r¬i vµo tr¹ng th¸i tr× trÖ vµ h¹ l·i suÊt lóc nµy lµ cÇn thiÕt. §Ó gi¶i to¶ nguån vèn ø ®äng nµy, c¸c NHTM cã nguån vèn d­ thõa ®· tËn dông triÖt ®Ó ph­¬ng ch©m” thµ cho vay víi l·i suÊt thÊp tíi møc 0,4%/ th¸ng cßn h¬n ®Ó vèn chÕt t¹i NHNN ®Ó h­ëng l·i suÊt 0,1%/ th¸ng”. Gi÷a c¸c ng©n hµng dÇn h×nh thµnh nªn thÕ c¹nh tranh b»ng l·i suÊt cho vay. MÆc dï l·i suÊt cho vay cña c¸c NHTM gi¶m xuèng tõ 0,15 tíi 0,2%/ th¸ng so víi quy ®Þnh cña NHNN nh­ng tèc ®é t¨ng tÝn dông tíi tËn nöa ®Çu n¨m 2000 vÉn ch­a thùc sù cã ý nghÜa. Trong bèn th¸ng ®Çu n¨m 2000 vèn huy ®éng t¨ng 12,3% trong khi d­ nî tÝn dông chØ t¨ng 5,8%. TÝn dông chØ ®­îc ®©û m¹nh tõ cuèi quý 2 n¨m 2000 khi c¸c ng©n hµng tiÕp tôc h¹ l·i suÊt cho vay vµ nhu cÇu vèn cña nÒn kinh tÕ t¨ng lªn. Møc huy ®éng VN§ cho kú h¹n 12 th¸ng thêi kú nµy lµ 0,5%/ th¸ng ®èi víi c¸c NHTMQD vµ tõ 0,55 ®Õn 0,57%/ th¸ng ®èi víi c¸c NHTMCP. TiÒn göi kh«ng kú h¹n cña c¸c tæ chøc kinh tÕ ®­îc c¸c NHTM duy tr× ë møc 0,1 ®Õn 0,15%/ th¸ng. Lóc nµy c¬ chÕ trÇn l·i suÊt tÝn dông tá ra kh«ng cßn thÝch hîp víi m«i tr­êng ViÖt Nam. NÒn kinh tÕ vÜ m« biÕn ®éng liªn tôc mÆc dï ®· cã nh÷ng c¶i thiÖn ®¸ng ghi nhËn, song ch­a thùc sù æn ®Þnh. NHNN nhiÒu lÇn ®iÒu chØnh trÇn l·i suÊt cho vay kh«ng h¼n xuÊt ph¸t tõ viÖc chñ ®éng ®iÒu hµnh chÝnh s¸ch l·i suÊt mµ lµ ch¹y theo mÆt b»ng l·i suÊt chung cña c¸c ng©n hµng. §iÒu nµy chøng tá c«ng cô ®iÒu hµnh l·i suÊt cña NHNN b»ng trÇn l·i suÊt ®èi víi c¸c TCTD kh«ng cßn ph¸t huy vai trß c¬ së ®iÒu chØnh l·i suÊt trªn thÞ tr­êng n÷a mµ cÇn thiÕt ph¶i cã mét cî chÕ míi phï hîp h¬n. 2.2 ChÝnh s¸ch l·i suÊt hiÖn nay. 2.2.1 Gi¶i ph¸p tù do ho¸ l·i suÊt cã sù ®iÒu tiÕt cña Nhµ n­íc ®èi víi ViÖt Nam hiÖn nay. Tù do ho¸ l·i suÊt nh­ ®· nãi ë trªn ®­îc x¸c ®Þnh lµ b­íc ®i tÊt yÕu cña ViÖt Nam trªn con ®­êng héi nhËp thÕ giíi. Tuy nhiªn, tù do ho¸ l·i suÊt ®èi víi ViÖt Nam thêi ®iÓm nµy ch­a ph¶i lµ thÝch hîp. Gi¶i ph¸p ®èi víi ViÖt Nam hiÖn nay chÝnh lµ tõng b­íc thùc hiÖn c¸c b­íc ®i ®Çy ®ñ vµ cÇn thiÕt ®Ó tiÕn tíi tù do ho¸ l·i suÊt, tr­íc m¾t thùc hiÖn tù do ho¸ l·i suÊt cã sù ®iÒu tiÕt cña Nhµ n­íc. 2.2.1.1 ThÕ nµo lµ tù do ho¸ l·i suÊt cã sù ®iÒu tiÕt cña Nhµ n­íc. Tù do ho¸ l·i suÊt cã sù ®iÒu tiÕt cña Nhµ n­íc lµ h×nh thøc mµ l·i suÊt trªn thÞ tr­êng ®­îc tù do biÕn ®éng theo t­¬ng quan cung cÇu vÒ vèn trªn thÞ tr­êng, NHNN tham gia vµo c¬ chÕ ®iÒu chØnh l·i suÊt chØ khi cÇn thiÕt nh»m thùc hiÖn nh÷ng môc tiªu cña chÝnh s¸ch tiÒn tÖ th«ng qua c¸c c«ng cô gi¸n tiÕp lµ l·i suÊt t¸i chiÕt khÊu. ë ®©y, hµnh vi t¸i chiÕt khÊu nµy cã t¸c dông cung øng nguån vèn cho c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i th«ng qua vai trß ng­êi cho vay cuèi cïng cña NHTW. L·i suÊt chiÕt khÊu t¸c ®éng vµ cã ý nghÜa h­íng dÉn l·i suÊt thÞ tr­êng th«ng qua c¬ chÕ: Trong tr­êng hîp cÇn h¹n chÕ kh¶ n¨ng më réng tÝn dông cña hÖ thèng ng©n hµng, NHTW cã thÓ n©ng l·i suÊt t¸i chiÕt khÊu buéc c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i ph¶i t¨ng dù tr÷ ®Ó tr¸nh ph¶i vay víi l·i suÊt cao khi xuÊt hiÖn sù thiÕu hôt kh¶ n¨ng thanh to¸n. §ång thêi, ®Ó bï ®¾p chi phÝ do viÖc ph¶i t¨ng dù tr÷ , c¸c NHTM t¨ng l·i suÊt cho vay vµ cø thÕ l·i suÊt thÞ tr­êng sÏ t¨ng lªn. Trong tr­êng hîp ng­îc l¹i, NHTW cã thÓ ®iÒu chØnh l·i suÊt chiÕt khÊu theo h­íng gi¶m. Bªn c¹nh ®ã, NHTW cã thÓ c«ng bè l·i suÊt h×nh thµnh trªn c¬ së l·i suÊt tham kh¶o trªn thÞ tr­êng liªn ng©n hµng lµm c¬ së cho c¸c NHTM vµ c¸c TCTD ho¹ch ®Þnh l·i suÊt kinh doanh. 2.2.1.2 C¬ së cho tù do ho¸ l·i suÊt cã sù ®iÒu tiÕt cña Nhµ n­íc ë ViÖt Nam hiÖn nay. §i lªn tõ mét n­íc cã xuÊt ph¸t ®iÓm thÊp, thÞ tr­êng tµi chÝnh cßn s¬ khai, ViÖt Nam cßn cã rÊt nhiÒu viÖc ph¶i lµm trªn con ®­êng héi nhËp vµ ph¸t triÓn. Kinh nghiÖm cña c¸c n­íc ®i tr­íc ®· cho thÊy, viÖc níi láng dÇn ho¹t ®éng qu¶n lý l·i suÊt cã xu h­íng lµm l·i suÊt thùc t¨ng khiÕn luång vèn quèc tÕ ®æ vµo å ¹t. Sù lªn giÊ cña ®ång b¶n tÖ cïng víi g¸nh nÆng l·i suÊt t¨ng lªn g©y ra nh÷ng khã kh¨n nhÊt ®Þnh ®èi víi doanh nghiÖp vµ c¸c ng©n hµng bëi chi phÝ vèn lín trong khi tû suÊt lîi nhuËn b×nh qu©n cña nÒn kinh tÕ kh«ng thÓ gia t¨ng cïng víi tèc ®é t¨ng l·i suÊt thùc. ChØ trong nh÷ng ®iÒu kiÖn nhÊt ®Þnh, mét nÒn kinh tÕ víi c¬ së h¹ tÇng hiÖn ®¹i, mét nÒn tµi chÝnh lµnh m¹nh, nÒn kinh tÕ cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh cïng víi m«i tr­êng ph¸p lý ®ång bé vµ hoµn chØnh th× míi cã thÓ h¹n chÕ ®­îc nh÷ng t¸c ®éng trªn khi tù do ho¸ l·i suÊt. Tr­íc m¾t, ViÖt Nam cÇn tiÕn hµnh tù do ho¸ l·i suÊt trong mét khu«n khæ nhÊt ®Þnh, cã sù ®Þnh h­íng cña Nhµ n­íc. §iÒu nµy lµ hoµn toµn hîp lý. Tr­íc hÕt, do ®Æc ®iÓm thÞ tr­êng tµi chÝnh ViÖt Nam cßn thiÕu c©n ®èi vµ ®ång bé. T×nh tr¹ng thiÕu th«ng tin còng nh­ c¸c s¶n phÈm hµng hãa cña thÞ tr­êng tµi chÝnh, ®Æc biÖt ë khu vùc n«ng th«ng vµ miÒn nói cßn kh¸ phæ biÕn. C¸c lo¹i thÞ tr­êng nh­ thÞ tr­êng tiÒn tÖ liªn ng©n hµng, thÞ tr­êng më míi chØ ®­îc h×nh thµnh vµi n¨m trë l¹i ®©y ho¹t ®éng vÉn cßn hÕt søc dÌ dÆt vµ Ýt nhiÒu mang tÝnh hµnh chÝnh. Thø hai, hÖ thèng ng©n hµng th­¬ng m¹i cña ViÖt Nam cßn nhiÒu bÊt cËp, biÓu hiÖn ë quy m« ho¹t ®éng tÝn dông cßn bÞ h¹n chÕ, tr×nh ®é qu¶n lý vµ ®éi ngò c¸n bé cßn ch­a ®¸p øng tèt yªu cÇu kh¸ch quan còng nh­ sù ph¸t triÓn vµ øng dông c«ng nghÖ míi trong ng©n hµng. Bªn c¹nh ®ã, c¸c c«ng cô cña chÝnh s¸ch tiÒn tÖ cña NHTW cßn bÞ h¹n chÕ, nhiÒu c«ng cô míi chØ ë thêi kú ®Çu thö nghiÖm. ViÖc xo¸ bá qu¶n lý trùc tiÕp b»ng l·i suÊt ®ßi hái ph¶i x©y dùng vµ ph¸t triÓn c¸c c«ng cô ®iÒu hµnh gi¸n tiÕp. Ngoµi ra, æn ®Þnh kinh tÕ vÜ m« cña ViÖt Nam cßn ch­a thùc sù v÷ng ch¾c. Mét thêi gian dµi nÒn kinh tÕ r¬i vµo t×nh tr¹ng thiÓu ph¸t, ®Çu t­ gi¶m sót. 2.2.1.3 T¸c ®éng tÝch cùc khi thùc thi tù do ho¸ l·i suÊt cã sù ®iÒu tiÕt cña nhµ n­íc. ChÝnh s¸ch l·i suÊt míi sÏ khiÕn cho c¸c NHTM cã thªm tÝnh tù chñ trong ho¹t ®éng cña m×nh. Trªn c¬ së tÝnh to¸n vµ môc tiªu kinh doanh, mçi ng©n hµng sÏ ®Èy m¹nh sö dông ­u thÕ cña l·i suÊt vµ c¸c lîi thÕ vèn cã nh»m kiÕm t×m thÞ tr­êng, thóc ®Èy c¸c ho¹t ®éng cho vay, thùc hiÖn kinh doanh cã hiÖu qu¶. §ång thêi, th«ng qua ®ã lîi Ých cña ng­êi göi tiÒn vµ cho vay ®­îc ®Ò cao vµ ®­îc b¶o vÖ mét c¸ch tÝch cùc h¬n. Khi ®ã, cïng víi t¸c ®éng cña c¸c c«ng cô gi¸n tiÕp cña chÝnh s¸ch tiÒn tÖ, thÞ tr­êng, ®Æc biÖt lµ thÞ truêng tµi chÝnh, trë nªn cã hiÖu qu¶, phï hîp víi c¸c quy luËt kh¸ch quan. 2.2.2 C¬ chÕ ®iÒu hµnh l·i suÊt c¬ b¶n. ChÝnh thøc kÓ tõ ngµy 5.8.2000, NHTW Ên ®Þnh l·i suÊt c¬ b¶n, l·i suÊt t¸i cÊp vèn vµ l·i suÊt chiÕt khÊu. 2.2.2.1 Néi dung chñ yÕu Theo luËt NHNN ViÖt Nam, l·i suÊt c¬ b¶n lµ l·i suÊt do NHNN c«ng bè lµm c¬ së cho c¸c tæ chøc tÝn dông Ên ®Þnh l·i suÊt kinh doanh(§iÒu 9). Theo ®ã, l·i suÊt c¬ b¶n ®­îc h×nh thµnh trªn c¬ së NHNN tham kh¶o l·i suÊt cña mét nhãm c¸c ng©n hµng. §Æc thï cña l·i suÊt c¬ b¶n lµ tÝnh chÊt ®­îc ®iÒu hµnh vµ t¸c ®éng trùc tiÕp lªn l·i suÊt thÞ tr­êng. L·i suÊt c¬ b¶n kh«ng tù h×nh thµnh trªn thÞ tr­êng tiÒn tÖ, do NHNN c«ng bè vµ cã ý nghÜa b¾t buéc c¸c tæ chøc tÝn dông chÊp hµnh. QuyÕt ®Þnh 243/2000/Q§-NHNN1 quy ®Þnh: §èi víi l·i suÊt cho vay b»ng VN§, NHNN bá quy ®Þnh trÇn l·i suÊt cho vay cña c¸c tæ chøc tÝn dông ®èi víi kh¸ch hµng, chuyÓn sang x¸c ®Þnh vµ c«ng bè l·i suÊt c¬ b¶n vµ tû lÖ phÇn tr¨m biªn ®é dao ®éng trªn c¬ së tham kh¶o l·i suÊt cho vay ng¾n h¹n th«ng th­êng cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i ¸p dông ®èi víi kh¸ch hµng cã uy tÝn trong viÖc tr¶ nî, cã rñi ro thÊp. L·i suÊt cho vay vµ huy ®éng cña c¸c tæ chøc tÝn dông g¾n víi l·i suÊt c¬ b¶n. L·i suÊt tiÒn göi tèi ®a = L·i suÊt c¬ b¶n+Tû lÖ phÇn tr¨m L·i suÊt c¬ b¶n c«ng bè chÝnh thøc ®Çu tiªn ®èi víi VN§ lµ 0,75%/th¸ng, biªn ®é dao ®éng lµ 0,3%/ th¸ng ®èi víi tÝn dông ng¾n h¹n vµ 0,5%/ th¸ng ®èi víi l·i suÊt cho vay trung vµ dµi h¹n. Míi ®©y, do nh÷ng biÕn ®éng trªn thÞ tr­êng quèc tÕ vµ trong n­íc, l·i suÊt c¬ b¶n cña ViÖt Nam biÕn ®éng theo chiÒu h­íng gi¶m, sau mét thêi gian dµi æn ®Þnh ë møc 0,75%/ th¸ng. Trong hai th¸ng 8 vµ 9 n¨m nay, l·i suÊt c¬ b¶n do NHNN c«ng bè lµ 0,65%/ th¸ng. TiÕp tôc ®µ gi¶m nµy, ngµy 28.9.2001 l·i suÊt c¬ b¶n ®­îc c«ng bè chÝnh thøc gi¶m xuèng cßn 0.6%/ th¸ng cho phï hîp víi quan hÖ cung cÇu tÝn dông. Bªn c¹nh nh÷ng nguyªn nh©n trong n­íc cßn cã nguyªn nh©n xuÊt ph¸t tõ viÖc NHTW Mü liªn tôc h¹ l·i suÊt cña ®ång §«la lµm cho møc l·i suÊt nµy xuèng thÊp kØ lôc khiÕn cho l·i suÊt cña VN§ còng chÞu ¶nh h­ëng §èi víi l·i suÊt cho vay b»ng ngo¹i tÖ, ®ång §«la Mü giai ®o¹n tõ 5.2000 tíi 5.2001, c¸c NHTM sö dông c¬ chÕ l·i suÊt linh ho¹t phï hîp víi thÞ tr­êng quèc tÕ nh­ng vÉn cã sù kiÓm so¸t cña Nhµ n­íc. L·i suÊt cho vay ng¾n h¹n ®­îc quy ®Þnh kh«ng v­ît qu¸ l·i suÊt SIBOR kú h¹n 3 th¸ng+1%/n¨m; cho vay trung vµ dµi h¹n kh«ng v­ît qu¸ l·i suÊt SIBOR +2,5%/n¨m. §èi víi c¸c ngo¹i tÖ kh¸c, NHTW cho phÐp c¸c NHTM tù xem xÐt quyÕt ®Þnh l·i suÊt tiÒn göi, l·i suÊt cho vay trªn c¬ së l·i suÊt thÞ tr­êng quèc tÕ vµ cung cÇu vèn tÝn dông cña tõng lo¹i ngo¹i tÖ trong n­íc. Sau mét thêi gian thùc hiÖn, mÆc dï c¬ chÕ ®iÒu hµnh l·i suÊt ngo¹i tÖ nãi trªn ®· phÇn nµo t¹o ®­îc ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¸c tæ chøc tÝn dông Ên ®Þnh l·i suÊt huy ®éng, t¨ng kh¶ n¨ng huy ®éng vµ cho vay b»ng ngo¹i tÖ nh­ng c¬ chÕ nµy vÉn cßn nhiÒu tån t¹i. Thùc tÕ lµ cã chÞu t¸c ®éng cña cung cÇu vèn trong n­íc nh­ng l·i suÊt ®ång §«la Mü chØ thùc sù chÞu sù chi phèi cña NHTW Mü vµ thÞ tr­êng quèc tÕ. Do ®ã sù can thiÖp cña c¸c quèc gia vµo l·i suÊt nµy th­êng kh«ng cã hiÖu lùc. Sau mét lo¹t nh÷ng ®iÒu chØnh cña NHTW Mü kÓ tõ ®Çu n¨m 2001( 9 lÇn ) lµm cho l·i suÊt §«la Mü trªn thÞ tr­êng gi¶m xuèng thÊp ch­a tõng cã ®· chøng minh râ ®iÒu nµy. NhËn thøc râ vÊn ®Ò nµy, ngµy 21.5.2001 NHNN ®· ra th«ng b¸o 420 quy ®Þnh thay ®æi c¬ chÕ ®iÒu hµnh l·i suÊt ngo¹i tÖ, theo ®ã cho phÐp c¸c tæ chøc tÝn dông Ên ®Þnh l·i suÊt cho vay b»ng §«la Mü theo tho¶ thuËn víi kh¸ch hµng trªn c¬ së l·i suÊt thÞ tr­êng quèc tÕ vµ cung cÇu ngo¹i tÖ trong n­íc. 2.2.2.2 ¦u ®iÓm cña c¬ chÕ ®iÒu hµnh l·i suÊt c¬ b¶n. ViÖc ®­a l·i suÊt c¬ b¶n vµo ho¹t ®éng lµ mét b­íc tiÕn míi trong qu¸ tr×nh tù do ho¸ l·i suÊt ,thóc ®Èy sù æn ®Þnh vµ t¨ng tr­ëng kinh tÕ, lµm t¨ng tÝnh c¹nh tranh lµnh m¹nh gi÷a c¸c TCTD. Víi viÖc sö dông l·i suÊt c¬ b¶n , NHNN ®· thËt sù níi láng c¬ chÕ ®iÒu hµnh l·i suÊt, kh«ng g©y ra nh÷ng ¸p ®Æt l·i suÊt qu¸ cøng nh¾c nh­ tr­íc mµ ®· xem xÐt ®Õn nh÷ng tÝn hiÖu thÞ tr­êng ®ång thêi kh«ng hÒ bu«ng láng vai trß qu¶n lý cña m×nh. C¬ chÕ l·i suÊt nµy cho phÐp t¹o ra mét sù hµi hoµ gi÷a hai vÊn ®Ò thÞ tr­êng vµ sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc, t¹o ra ®­îc hµnh lang phï hîp cho mét m«i tr­êng c¹nh tranh lµnh m¹nh. Nã cho phÐp c¸c tæ chøc tÝn dông ph¸t huy tÝnh tù chñ,n¨ng ®éng s¸ng t¹o trong x¸c ®Þnh l·i suÊt kinh doanh cho m×nh dao ®éng xung quanh l·i suÊt c¬ b¶n theo mét biªn ®é dao ®éng nhÊt ®Þnh. Nã t¹o ®iÒu kiÖn cho TCTD vµ kh¸ch hµng göi, vay vèn cã thÓ tho¶ thuËn ®Ó lùa chän l·i suÊt cè ®Þnh hoÆc l·i suÊt cã ®iÒu chØnh linh ho¹t, cã lîi cho c¸c bªn, khuyÕn khÝch TCTD më réng huy ®éng vµ cho vay vèn trung vµ dµi h¹n. Mét sè ng©n hµng kh«ng thÓ sö dông ­u thÕ quy m«, tiÒm lùc tµi chÝnh, ®Þa bµn ho¹t ®éng… ®Ó c¹nh tranh qu¸ møc cho phÐp. Con ®­êng c¹nh tranh mang tÝnh chiÕn l­îc l©u dµi cña c¸c tæ chøc tÝn dông chØ cã thÓ lµ kh«ng ngõng n©ng cao chÊt l­îng phôc vô vµ chuyªn m«n hãa nghiÖp vô, tèi thiÓu ho¸ chi phÝ, n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh. Trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ, thÞ tr­êng tiÒn tÖ hiÖn nay, c¬ chÕ l·i suÊt míi kh«ng lµm t¨ng mÆt b»ng l·i suÊt thÞ tr­êng,t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c TCTD huy ®éng vèn ë trong vµ ngoµi n­íc ë møc cao ®Ó ®¶m b¶o vèn cho t¨ng tr­ëng tÝn dông cã chÊt l­îng, ®¸p øng yªu cÇu cña chñ tr­¬ng kÝch cÇu, thóc ®Èy t¨ng tr­ëng kinh tÕ, æn ®Þnh gi¸ trÞ ®èi néi vµ ®èi ngo¹i cña ®ång ViÖt Nam. §ång thêi lµm cho mèi quan hÖ gi÷a l·i suÊt VND - tû gi¸ - l·i suÊt ngo¹i tÖ linh ho¹t h¬n, ph¶n ¸nh chÝnh x¸c h¬n cung cÇu vÒ vèn, ngo¹i tÖ; t¹o c¬ së cho NHNN khi cÇn thiÕt cã thÓ can thiÖp ®Ó æn ®Þnh thÞ tr­êng. 2.2.2.3 Nh÷ng bÊt cËp cña ®iÒu hµnh l·i suÊt c¬ b¶n. L·i suÊt c¬ b¶n qua h¬n mét n¨m ®i vµo thùc hiÖn còng ®· béc lé nh÷ng mét sè nh÷ng ®iÓm cßn ch­a phï hîp. Tr­íc hÕt, l·i suÊt c¬ b¶n vÉn cßn mang tÝnh ¸p ®Æt hµnh chÝnh. Bëi mét thùc tÕ lµ cung c¸ch ®iÒu hµnh l·i suÊt c¬ b¶n hiÖn nay vÉn ch­a cã sù kh¸c biÖt lµ mÊy so víi c¬ chÕ trÇn l·i suÊt tr­íc kia, thùc chÊt míi chØ lµ thay ®æi c¸ch tÝnh. MÆt kh¸c, l·i suÊt c¬ b¶n ho¹t ®éng b­íc ®Çu ®· t¹o ra sù kh«ng thèng nhÊt vÒ l·i suÊt cho vay vµ l·i suÊt huy ®éng vèn t¹o nªn mét sù c¹nh tranh kh«ng b×nh th­êng gi÷a c¸c NHTM vµ c¸cTCTD trªn cïng mét ®Þa bµn ho¹t ®éng. Nãi chung, l·i suÊt huy ®éng cña c¸c NHTMCP th­êng cao h¬n c¸c NHTMQD. Mét sè NHTM l¹i sö dông l·i suÊt nh­ lµ mét c«ng cô c¹nh tranh giµnh lÊy kh¸ch hµng, lµm cho c¸c NHTMCP, vèn nhá bÐ h¬n vÒ tiÒm lùc tµi chÝnh, r¬i vµo t×nh tr¹ng khã kh¨n. H¬n n÷a, biªn ®é dao ®éng qu¸ réng kh«ng cã lîi cho ng­êi vay vèn, nhÊt lµ ë c¸c ®Þa bµn Ýt cã m«i tr­êng c¹nh tranh. Trªn ®©y lµ mét sè bÊt cËp mµ NHNN cÇn xem xÐt ®Ó cã kÕ ho¹ch kh¾c phôc, tõ ®ã cã thÓ ®­a ra nh÷ng biÖn ph¸p h÷u hiÖu ®Èy nhanh qu¸ tr×nh tiÕn tíi thùc hiÖn mét phÇn vµ hoµn toµn tù do ho¸ l·i suÊt ë ViÖt Nam. ph­¬ng h­íng hoµn thiÖn chÝnh s¸ch l·i suÊt ë viÖt nam 1. TiÕp tôc ph¸t triÓn vµ hoµn thiÖn thÞ tr­êng tµi chÝnh ®ång bé, hiÖu qu¶. §©y lµ mét trong c¸c néi dung cña ®­êng lèi chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ cña §¶ng vµ Nhµ n­íc ta trong nh÷ng n¨m tíi. CÇn tiÒp tôc ph¸t triÓn ho¹t ®éng trªn c¸c thÞ tr­êng nh­ thÞ tr­êng tiÒn tÖ liªn ng©n hµng, thÞ tr­êng më, thÞ tr­êng chøng kho¸n …®a d¹ng ho¸ c¸c c«ng cô, h×nh thøc tæ chøc tµi chÝnh nh»m ®éng viªn c¸c nguån lùc cho ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi. H×nh thµnh m«i tr­êng minh b¹ch, lµnh m¹nh vµ b×nh ®¼ng cho ho¹t ®éng tiÒn tÖ, ng©n hµng. 2. X©y dùng hµnh lang ph¸p lý, t¹o c¬ së cho sù ho¹t ®éng hiÖu qu¶ vµ chñ ®éng cña hÖ thèng ng©n hµng. Tõ thùc tÕ cña ho¹t ®éng tÝn dông cho thÊy, vÉn cßn nhiÒu vÊn ®Ò vÒ hµnh lang ph¸p lý cÇn ®­îc quan t©m. Bëi hiÖn nay, m«i tr­êng ph¸p lý cho ho¹t ®éng tÝn dông ch­a ®­îc hoµn thiÖn, ch­a râ rµng, chÆt chÏ vµ phï hîp víi th«ng lÖ quèc tÕ. NHNN cÇn tiÕp tôc chØnh söa, bæ sung vµ ban hµnh c¸c quyÕt ®Þnh, th«ng t­ phï hîp víi c¬ chÕ hiÖn nay nh»m gi¶i quyÕt nh÷ng v­íng m¾c, s¬ hë, chång chÐo cña c¬ chÕ cò, lµm t¨ng tÝnh tù chñ cña hÖ thèng ng©n hµng vµ c¸c tæ chøc tÝn dông. C¸c ng©n hµng vµ c¸c tæ chøc tÝn dông cÇn ph¶i ®­îc tù chñ h¬n n÷a, cã nh­ thÕ hä míi thùc sù chñ ®éng trong ho¹t ®éng kinh doanh, n©ng cao ®­îc hiÖu qu¶. Mét hµnh lang ph¸p lý hoµn thiÖn sÏ lµ c¬ s¬ v÷ng ch¾c cho ho¹t ®éng hiÖu qu¶ ®ã. 3. T¨ng c­êng c«ng t¸c thanh tra, gi¸m s¸t cña Nhµ n­íc vµ ph¸t triÓn c¸c ho¹t ®éng b¶o hiÓm tiÒn göi. Ng©n hµng lµ ngµnh kinh doanh trªn lÜnh vùc tiÒn tÖ. V× thÕ, nã tiÒm Èn kh¶ n¨ng rñi ro cao. XuÊt ph¸t tõ vai trß huyÕt m¹ch cho nÒn kinh tÕ x· héi ®Êt n­íc, ®Æc biÖt lµ trong sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ hiÖn nay, c«ng t¸c thanh tra gi¸m s¸t cÇn ph¶i ®­îc quan t©m ®óng møc nh»m gi¶m thiÓu c¸c rñi ro do sai sãt,vi ph¹m vÒ mÆt nghiÖp vô ®ång thêi gãp phÇn vµo viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ thùc hiÖn c¸c chñ tr­¬ng ®­êng lèi cña §¶ng, Nhµ n­íc. NHNN cÇn kiÖn toµn hÖ thèng thanh tra theo c¬ chÕ chØ ®¹o theo chiÒu thèng nhÊt ®ång thêi n©ng cao tr×nh ®é nghiÖp vô, phÈm chÊt cña thanh tra, t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c ho¹t ®éng nµy. Bªn c¹nh ®ã, trong t­¬ng lai, khi thùc hiÖn tù do ho¸ l·i suÊt, rñi ro ®èi víi c¸c kho¶n tiÒn göi t¨ng lªn. X©y dùng mét hÖ thèng b¶o hiÓm tiÒn göi tõ b©y giê lµ cÇn thiÕt. B¶o hiÓm tiÒn göi sÏ ®¶m b¶o cho kh¸ch hµng ®èi víi kho¶n tiÒn göi cña hä. HiÖn nay, trªn thÕ giíi, hÖ thèng ng©n hµng sö dông hai h×nh thøc chÝnh lµ thanh to¸n hÕt vµ mua vµ n¾m quyÒn kiÓm so¸t trong ho¹t ®éng b¶o hiÓm tiÒn gñi. §Ó cã thÓ cã ®­îc mét hÖ thèng b¶o hiÓm tiÒn göi hiÖu qu¶ tr­íc hÕt cÇn ph¶i x©y dùng ®­îc hµnh lang ph¸p lý, t¹o nÒn t¶ng cho c¸c c¬ quan chøc n¨ng thùc thi chÝnh s¸ch qu¶n lý ®óng ®¾n. B­íc ®Çu, ChÝnh phñ ViÖt Nam ®· ban hµnh mét sè c¬ së ph¸p lý ban ®Çu cho ho¹t ®éng nµy b¾t ®Çu tõ nghÞ ®Þnh sè 89/1999/N§-CP. KÕt luËn R â rµng, l·i suÊt cã vai trß rÊt quan träng. Mét chÝnh s¸ch l·i suÊt phï hîp lµ rÊt cÇn thiÕt cho mét nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn lµnh m¹nh vµ hiÖu qu¶. Con ®­êng tiÕn tíi tù do ho¸ l·i suÊt ®­îc xem nh­ lµ tÊt yÕu cho ViÖt Nam trªn con ®­êng héi nhËp quèc tÕ. V× thÕ, ViÖt Nam x¸c ®Þnh cho m×nh ®æi míi vµ hoµn thiÖn kh«ng ngõng chÝnh s¸ch l·i suÊt, cëi bá mäi trë ng¹i nh»m thùc hiÖn thµnh c«ng chÝnh s¸ch l·i suÊt, mét néi dung cña chÝnh s¸ch tiÒn tÖ. Trong qu¸ tr×nh ®ã, Ng©n hµng Nhµ n­íc gi÷ vai trß cña ng­êi chØ ®¹o, ®iÒu tiÕt, ®¶m b¶o gi÷ v÷ng "®Þnh h­íng" cho ho¹t ®éng cña hÖ thèng ng©n hµng. Tµi liÖu tham kh¶o TiÒn tÖ, ng©n hµng vµ thÞ tr­êng tµi chÝnh.(F. Miskin). Lý thuyÕt tiÒn tÖ(Gi¸o tr×nh Häc viÖn ng©n hµng). T¹p chÝ ng©n hµng. T¹p chÝ tµi chÝnh tiÒn tÖ. Thêi b¸o ng©n hµng(n¨m 2001). L·i suÊt trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng( NguyÔn B¸ Nha-NXB Thèng kª 97).

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docNguyên tắc hình thành lãi suất.doc