Những biện pháp để thực hiện quá trình cổ phần hoá Doanh nghiệp nhà nước ở Việt Nam

MỤC LỤC Phần I: lời mở đầu 1 Phần II. Nội dung 2 A.Cơ sở khoa học và kinh nghiệp cổ phần hoá doanh nghiệp Nhà nước 2 I. Cổ phần hoá doanh nghiệp Nhà nước là sự lựa chọn tất yếu. 2 1.Thực chất của cổ phần hoá các doanh nghiệp Nhà nước 2 2.Mục tiêu của cổ phần hoá doanh nghiệp Nhà nước trong giai đoạn hiện nay 3 II. Kinh nghiệm cổ phần hoá DNNN của một số nước 5 1. Quá trình thực hiện cổ phần hoá ở Nhật Bản 5 2. Quá trình thực hiện cổ phần hoá ở Hàn Quốc. 7 3. Một số điểm rút ra từ kinh nghiệm cổ phần hoá ở các nước trên thế giới 10 B.Doanh nghiệp Nhà nước Việt Nam và thực trạng của nó 16 I.Thực trạng doanh nghiệp Nhà nước trong bước chuyển sang nền kinh tế thị trường 16 II. Tiến trình cổ phần hoá DNNN ở Việt Nam 19 1. Bốn năm đầu thí điểm cổ phần hóa (1992-996) 19 c. Giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác cổ phần hoá DNNN đến năm 2000 31 I. Tạo môi trường pháp đầy đủ, đồng bộ về cổ phần hoá DNNN. 31 II.Xây dựng tiến trình cổ phần hoá 33 1. Lựa chọn doanh nghiệp cổ phần hoá: 33 2. Phân loại doanh nghiệp Nhà nước nhằm mục tiêu cổ phần hoá. 35 III.Tạo sân chơi bình đẳng giữa DNNN và Công ty cổ phần (về những điều kiện hoạt động kinh doanh). 36 IV.Một số biện pháp tạo lập môi trường thuận lợi cho việc hình thành và phát triển công ty cổ phần 37 1.Hình thành công ty đầu tư 37 2.Ổn định tiền tệ, giảm tốc độ lạm phát 37 3.Chính sách tài chính 38 4. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thực hiện vai trò điều tiết quản lý vĩ mô về mặt tiền tệ 38 5.Tăng cường và hoàn thiện công tác kiểm tra 38 Phần III. Tài liệu tham khảo 40 Mục lục 41

doc42 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 29/01/2013 | Lượt xem: 1390 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Những biện pháp để thực hiện quá trình cổ phần hoá Doanh nghiệp nhà nước ở Việt Nam, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
íc vµ t­ nh©n. §èi víi t­ nh©n, sau khi ®· b¸n cæ phÇn cña m×nh ®Ó thu lîi vµ kh«ng cßn tr¸ch nhiÖm g× ®èi víi doanh nghiÖp th× ng­îc l¹i Nhµ n­íc vÉn ph¶i quan t©m nh÷ng vÊn ®Ò cña doanh nghiÖp sau khi ®· cæ phÇn ho¸, còng nh­ nh÷ng vÊn ®Ò n¶y sinh nh­ lµ hËu qu¶ cña qu¸ tr×nh nµy. Kho¶n phÝ tæn ®ã ®­îc ChÝnh phñ quan niÖm vµ xö lý kh¸c nhau. Nã cã thÓ lµ sù ­u ®·i cæ phiÕu khi b¸n hoÆc nh÷ng chi phÝ cho viÖc b¶o hiÓm trî cÊp thêi gian ®µo t¹o l¹i nghÒ vµ t×m viÖc míi víi nh÷ng ng­êi lao ®éng bÞ mÊt viÖc lµm trong c¸c doanh nghiÖp ®­îc cæ phÇn ho¸ hoÆc nh÷ng chi phÝ cho bä m¸y thÑ hiÖn vµ c¬ quan m«i giíi, t­ vÊn, qu¶ng c¸o cho viÖc thùc hiÖn qu¸ tr×nh nµy…Nh÷ng kho¶n chi phÝ nµy canµ thiÕt vµ cã t¸c dông ®¶m b¶o sù æn ®Þnh kinh tÕ, chÝnh trÞ, x· héi cho viÖc thùc hiÖn mét ch­¬ng tr×nh cã tÇm quan träng l©u dµi trong qu¸ tr×nh c¶i c¸ch kinh tÕ ë c¸c n­íc. §èi víi n­íc ta còng cÇn cã sù l­ìng ®Þnh nh÷ng kho¶n phÝ tæn kh«ng thÓ c¾t gi¶m ®­îc, nhÊt lµ c¸c Ên ®Ò vÒ viÖc lµm míi vµ ®µo t¹o l¹i b¶o hiÓm x· héi ®èi víi ng­êi lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp ®­îc cæ phÇn ho¸, c¸c vÊn ®Ò vÒ t­ vÊn, kiÓm to¸n, qu¶ng c¸o, m«i giíi ®Çu t­ trong vµ ngoµi n­íc… ®èi víi vÊn ®Ò cæ phÇn ho¸. §iÒu nay lµ hoµn toµn cÇn thiÕt ®Ó ®¶m b¶o thùc hiÖn ch¬¬ng tr×nh cæ phÇn ho¸ c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc ®¹t ®­îc kÕt qu¶ ë n­íc ta. Doanh nghiÖp Nhµ n­íc ViÖt Nam vµ thùc tr¹ng cña nã Thùc tr¹ng doanh nghiÖp Nhµ n­íc trong b­íc chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ë n­íc ta, còng gièng nh­ c¸c n­íc x· héi chñ nghÜa tr­íc ®©y thùc hiÖn m« h×nh kÕ ho¹c ho¸ tËp trung, lÊy viÖc më réngvµ ph¸t triÓn khu vùc kinh tÕ Nhµ n­íc bao trïm toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n lµm môc tiªu cho c«ng cuéc c¶i t¹o vµ x©y dùng chñ nghÜa x· héi. V× vËy khu vùc kinh tÕ Nhµ n­íc ®· ®­îc ph¸t triÓn mét c¸ch nhanh chãng, réng kh¾p trong tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc c¬ b¶n víi tû träng tuyÖt ®èi trong nÒn kinh tÕ bÊt kÓ hiÖu qu¶ ®Ých thùc mang l¹i, trong ®ã ph¶i kÓ ®Õn sù ra ®êi trµn lan cña c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc do ®Þa ph­¬ng qu¶n lý. Sau ®©y t«i xin tr×nh bÇy mét sè thùc tr¹ng doanh nghiÖp Nhµ n­íc ë n­íc ta hiÖn nay. ë ViÖt Nam, tr­íc d©y chóng ta cã h¬n 12000 doanh nghiÖp Nhµ n­íc sau nghÞ ®Þnh 388/H§BT vµ chØ thÞ 500/Ttg sè doanh nghiÖp Nhµ n­íc ®· gi¶m xuèng 6000 doanh nghiÖp chiÕm h¬n 40% GDP. HÇu hÕt c¸c doanh nghiÖp cßn nhá bÐ vµ dµn tr¶i, chång chÐo vÒ ngµnh nghÒ. §Õn nay c¶ n­íc vÉn cßn tíi 5280 doanh nghiÖp Nhµ n­íc vèn b×nh qu©n mçi doanh nghiÖp Nhµ n­íc chØ trªn 18 tû ®ång (kho¶ng 1,2 triÖu USD). Trong ®ã sè doanh nghiÖp Nhµ n­íc cã vÊn 5 tû ®ång trë xuèng chiÕm 65,445%, sè doanh nghiÖp Nhµ n­íc vèn trªn 10 tû ®ång chØ d­íi 21%. §Æc biÖt sè doanh nghiÖp Nhµ n­íc ®Þa ph­¬ng trùc tiÕp qu¶n lý quy m« cßn nhá bÐ h¬n nhiÒu, sè doanh nghiÖp Nhµ n­íc cã vèn d­íi 1 tû ®ång (kho¶ng 70 ngh×n USD) cßn trªn 30%. NhiÒu doanh nghiÖp Nhµ n­íc ho¹t ®éng trong t×nh tr¹ng chång chÐo vÒ ngµnh nghÒ kinh doanh cÊp qu¶n lý trªn cïng mét ®Þa bµn g©y c¹nh tranh kh«ng ®¸ng cã trong chÝnh néibékhu vùc kinh tÕ Nhµ n­íc. doanh nghiÖp Nhµ n­íc cßn dµn tr¶i trªn tÊt c¶ c¸c ngµnh nghÒ tõ s¶n xuÊt ®Õn th­¬ng m¹i, dÞch vô, du lÞch g©y t×nh tr¹ng ph©n t¸n m¹nh vÒ vèn trong khi vèn ®Ç t­ Nhµ n­íc rÊt h¹n chÕ, kh«ng thÓ tËp trung vµo ®­îc nh÷ng ngµnh, lÜnh vùc chñ yÕu, then chèt. Tr×nh ®é kü thuËt, c«ng nghÖ c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc l¹c hËu, n¨ng lùc c¹nh tranh kÐm, rÊt h¹n chÕ vµ thua thiÖt trong héi nhËp thÞ tr­êng quèc tÕ. HÇu hÕt c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc ®­îc trang bÞ m¸y mãc, thiÕt bÞ tõ nhiÒu n­íc kh¸c nhau thuéc nhiÒu thÕ hÖ, chñng lo¹i. Theo kÕt qu¶ kh¶o s¸t cña bé khoa häc c«ng nghÖ t¹i nhiÒu doanh nghiÖp Nhµ n­íc thuéc 7 ngµnh th× d©y chuyÒn s¶n xuÊt, m¸y mãc thiÕt bÞ cña ta l¹ch hËu so víi thÕ giíi tõ 10-12 n¨m, trong khi møc kÊu hao b×nh qu©n cña khu vùc kinh tÕ thÕ giíi chØ tõ 7-8 n¨m. bíi nhiÒu tr­êng hîp kh¸c nhau, kh«ng Ýt tr­êng hîp nhËp khÈu thiÕt bÞ, c«ng nghÖ kh«ng ®¸p øng nhu cÇu hiÖn ®¹i ho¸. Theo sè liÖu kh¶o s¸t cña viÖn khoa häc b¶o hé lao ®éng thuéc tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam tiÕn hµnh gÇn ®©y ë 42 c¬ së thuéc mét ngµnh, trong sè 727 thiÕt bÞ m¸y mãc vµ 3 d©y chuyÒn nhËp khÈu, cã tíi 76% thuéc thÕ hÖ nh÷ng n¨m 50-60 trªn 70% ®· hÕt khÊu hao, gÇn 30% ®· t©n trang. B¸o c¸o ®iÒu tra ë Hµ Néi vµ thµnh phè Hå ChÝ Minh cho biÕt sè m¸y mãc cã tuæi trung b×nh trªn 10 n¨m chiÕm tíi 40% vµ chØ cã 30% d­íi 5 n¨m. ThiÕt bÞ m¸y mãc cò kü, l¹c hËu ®· ¶nh h­ëng lín, trùc tiÕp ®Õn chÊt l­îng gi¸ c¶ vµ h¹n chÕ n¨ng lùc c¹nh tranh cña s¶n phÈm ®­îc t¹o ra. Mét sè mÆt hµng s¶n xuÊt nh­ s¾t thÐp, ph©n bãn, ho¸ häc xi m¨ng, kÝnh x©y dùng.. cã møc gi¸ cao h¬n hµng cïng lo¹i nhËp khÈu tõ 20-40% c¸ biÖt nh­ ®­êng th« cao h¬n tíi 70-80%. NhiÒu mÆt hµng tån t¹i ®­îc lµ do chÝnh s¸ch b¶o hé cña Nhµ n­íc th«ng qua hÖ th«ng thuÕ nhËp khÈu cao. Song c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc vÉn th­êng xuyªn bÞ ®e do¹ bëi hµng lËu trµn vµo tõ n­íc ngoµi vµ ®¸ng lo ng¹i lµ khi héi nhËp trong khu«n khæ AFTA tõ n¨m 2006 trë ®i. Nh×n chung, chÊt l­îng s¶n phÈm lµm ra ë trong n­íc cßn qu¸ thÊp, chØ kho¶ng 15% s¶n phÈm ®¹t chÊt l­îng xuÊt khÈu. §Õn gi÷a n¨m 1999 c¶ n­íc míi chØ cã 70 doanh nghiÖp Nhµ n­íc ®­îc cÊp giÊy chøng nhËn ®¹t tiªu chuÈn ISO/9000 vµ 16 ®¬n vÞ kh¸c ®ang ®Ò nghÞ xem xÐt. Nî cña c¸c doanh nghiÖp qu¸ lín. Theo b¸o c¸o cña ban ®æi míi doanh nghiÖp Nhµ n­íc trung ­¬ng, tæng sè nî cña Nhµ n­íc n¨m 1996 lµ 174.797 tû ®ång, n¨m 1999 lµ 199.060 tû ®ång trong ®ã nî ph¶i tr¶ lµ 126.366 tû ®ång vµ nî ph¶i thu lµ 72.644 tû ®ång. So víi tæng sè vèn cña doanh nghiÖp Nhµ n­íc sè nî ph¶ithu chiÕm tíi 62% vµ sè nî ph¶i tr¶ b»ng 109% trong khi kh¶ n¨ng thanh to¸n rÊt thÊp. Nî qu¸ h¹n khã ®ßi chiÕm tû lÖ kh«ng nhá ®ang lµ g¸nh nÆng®èi víi doanh nghiÖp Nhµ n­íc. c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc vÉn cßn ph¶i dùa vµo sù bao cÊp lín cña Nhµ n­íc. Ngoµi phÇn vèn ®Çu t­ ban ®Çu thµnh lËp, hµng n¨m c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc cßnph¶i vay tíi 85% vèn tõ Nhµ n­íc víi l·i suÊt ­u ®·i. Trong khi ng©n s¸ch lu«n thiÕu hôt nhiÒu nh­ng Nhµ n­íc vÉn ph¶i dµnh mét tû lÖ ®¸ng kÓ ®Ó hç trî cho mét sè doanh nghiÖp Nhµ n­íc. trong ba n¨m 1997-1999 ng©n s¸ch Nhµ n­íc ®· ®Çu t­ trùc tiÕp cho c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc gÇn 8000 tû ®ång trong ®ã 648 tû ®ång cÊp bæ sung vèn, 1464 tû ®ång bï lç, hç trî cho c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc ®Ó gi¶m bít khã kh¨n vÒ tµi chÝnh. Ngoµi ra, tõ n¨m 1996 ®Õn nay Nhµ n­íc vÉn cßn miÔn gi¶m thuÕ 2288 tû ®ång, xo¸ nî 1088,5 tû ®ång, cho vay tÝn dông ­u ®·i 8685 tû ®ång. MÆc dï viÖc hç trî ë nhiÒu doanh nghiÖp Nhµ n­íc kh«ng ®em l¹i hiÖu qu¶ t­¬ng øng, sè nép vµo ng©n s¸ch Nhµ n­íc cña c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc nµy Ýt h¬n phÇn Nhµ n­íc ®· hç trî. Trªn thùc tÕ nhiÒu doanh nghiÖp Nhµ n­íc ®ang lµ g¸nh nÆng cho ng©n s¸ch Nhµ n­íc. T×nh tr¹ng thiÕu viÖc lµm, sè lao ®éng d«i d­ lín. Theo sè liÖu cña bé lao ®éng- th­¬ng binh x· héi th× hiÖn nay sè lao ®éng kh«ng cã viÖc lµm trong doanh nghiÖp Nhµ n­íc tíi 6%, nhiÒu doanh nghiÖp Nhµ n­íc cã sè lao ®éng qu¸ lín. So víi nhu cÇu nh­ tæng c«ng ty than ViÖt Nam, c«ng ty gang thÐp Th¸i Nguyªn, c¸c nhµ m¸y xi m¨ng ®Þa ph­¬ng…Sè lao ®éng d«i thõa ë tæng c«ng ty Than ViÖt Nam lµ 30% ë tæng c«ng ty l­¬ng thùc miÒn B¾c lµ 28% ë tæng c«ng ty thÐp ViÖt Nam lµ 12%. Tû lÖ nµy ë nhiÒu doanh nghiÖp Nhµ n­íc ®Þa ph­¬ng cßn cao h¬n, tíi kho¶ng 27-33%. PhÇn lín ng­êi lao ®éng kh«ng ®­îc®µo t¹o l¹i, ¶nh h­ëng nghiªm träng ®Õn n¨ng suÊt lao ®éng vµ chÊt l­îng s¶n phÈm. Do thöct¹ng trªn cïng víi nh÷ng ¶nh h­ëng cña nÒn kinh tÕ trong n­íc vµ bèi c¶nh héi nhËp, c¹nh tranh kh«ng thuËn lîi, trong khu vùc vµ quèc tÕ, nh÷ng n¨m gÇn ®©y, tèc ®é t¨ng tr­ëng vµ hËu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc cã xu h­íng gi¶m dÇn. Tèc ®é t¨ng tr­ëng cña c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc. Sau thêi gian nh÷ng n¨m b­íc vµo c«ng cuéc ®æi míi liªn tôc ®¹t 13%, ®Õn n¨m 1998 ®Çu n¨m 1999 gi¶m xuèng cßn 8-9%. HiÖu qu¶ sö dông vèn gi¶m, n¨m 1995 mét ®ång vèn Nhµ n­íc t¹o ra ®­îc 3,46 ®ång doanh thu vµ 0,19 ®ång lîi nhuËn. N¨m 1998 c¸c chØ tiªu t­¬ng øng ®¹t 2,9 ®ång vµ 0,14 ®ång. ThËm chÝ trong ngµnh c«ng nghiÖp, mét ®ång vèn chØ lµm lµ ®­îc 0,24 ®ång lîi nhuËn, sè DNNN thùc sù cã hiÖu qu¶ chØ chiÕm kho¶ng 40% sè bÞ lç liÕn tôc chiÕm tíi 20% (nÕu tÝnh ®ñ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh th× tû lÖ nµy cßn lín h¬n); cong l¹i 40% lµ nh÷ng DNNN trong t×nh tr¹ng bÊp bªnh, nãi chung lµ ch­a cã hiÖu qu¶. Thùc tr¹ng nµy ®ßi hái ph¶i tiÕp tôc s¾p xÕp vµ ®æi míi c¬ chÕ qu¶n lý doanh nghiÖp Nhµ n­íc. II. TiÕn tr×nh cæ phÇn ho¸ DNNN ë ViÖt Nam 1. Bèn n¨m ®Çu thÝ ®iÓm cæ phÇn hãa (1992-996) Nh÷ng môc tiªu ®¹t ®­îc trong thùc tÕ cæ phÇn ho¸ Mét chñ tr­¬ng ®óng: Tõ nh÷ng n¨m 80 c¸c DNNN khi ph¶i ®èi diÖn víi nÒn Kinh tÕ thÞ tr­êng dùa trªn quy luËt gi¸ trÞ cã sù ®iÒu tiÕt cña Nhµ n­íc ®· thÓ hiÖn lµ mét g¸nh nÆng tµi chÝnh h¬n lµ c¸c nh©n tè t¹o phån vinh cho ®Êt n­íc. 4584 doanh nghiÖp thua lç/12000 doanh nghiÖp, c¸c doanh nghiÖp thua lç nµy chiÕn gÇn 41% gi¸ trÞ tµi s¶n cè ®Þnh, 788 ngµn/2,6 triÖu lao ®éng cña toµn khu vùc kinh tÕ quèc doanh (niªn gi¸m thèng kª 90) c¸c gi¶i ph¸p kinh tÕ vÜ m« ®· ®­îc nghÞ quyÕt ®¹i héi 6 ®Ò cËp vµ cô thÓ ho¸ thªm mét b­íc t¹i ®¹i 7 c¶i c¸ch triÖt ®Ó khu vùc kinh tÕ Nhµ n­íc vµ ®a d¹ng ho¸ c¸c h×nh thøc tæ chøc vµ c¬ chÕ ho¹t ®éng trong ®ã h×nh thøc cæ phÇn ho¸ chÝnh lµ mét bé phËn më cöa ®a d¹ng ho¸ së h÷u chñ tr­¬ng ®óng ®¾n nµy ®­îc nh©n d©n ñng hé, dän ®­êng cho ChÝnh phñ ban hµnh c¸c quyÕt ®Þnh vÒ cæ phÇn ho¸ nh»m ®­a nghÞ quyÕt cña §¶ng vµo cuéc sèng víi môc tiªu thay ®æi vÒ chÊt cña c¸c cæ phÇn ho¸ DNNN t¹o nªn nh÷ng ®éng lùc míi cho nÒn kinh tÕ. Tõ ®iÒu 22 cña quyÕt ®Þnh 217 ngµy 14/1/1987, QD 202/CT ngµy 8/6/92 Q§ 145/H§BT ngµy 10/5/1990 vµ gÇn ®©y nghÞ ®Þnh 28/Cp ngµy 7/5/1996 trong suèt thêi gian qua §¶ng lu«n lu«n quan t©m ®Õn tiÕn tr×nh cæ phÇn ho¸ NghÞ quyÕt ®¹i héi 8 chr râ “triÓn khai tÝch cùc vµ v÷ng ch¾c viÖc cæ phÇn ho¸ DNNN ®Î huy ®éng thªm vèn t¹o thªm ®éng lùc thóc ®Èy doanh nghiÖp lamf ¨n cã hiÖu qu¶ lµm cho tµi s¶n Nhµ n­íc cµng t¨ng lªn…” Nh­ vËy chóng ta ®· cã gÇn 10 n¨m ®Ó thùc hiÖn mét chñ tr­¬ng lín cña §¶ng vµ Nhµ n­íc vÒ cæ phÇn ho¸ mét chñ tr­¬ng hîp víi lßng d©n, phï hîp víi hoµn c¶nh cô thÓ cña ViÖt Nam, hoµ nhËp víi su h­íng c¶i c¸ch më cöa cña c¸c quèc gia trong khu vùc. Giai ®o¹n thÝ ®iÓm (1992-1996): Thùc hiÖn chØ thÞ 202/CT.8/6/92 cña chñ tÞch héi ®éng bé tr­ëng vÒ “thÝ ®iÓm chuyÓn mét sè doanh nghiÖp thµnh c«ng ty cæ phÇn” vµ chñ thÞ 84/TTG 4/3/1993 vÒ “xóc tiÕn thùc hiÖn thÝ ®iÓn cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp vµ c¸c gi¶i ph¸p ®a d¹ng ho¸ h×nh thøc së h÷u ®èi víi DNNN ” trong 10 DNNN ®· chän lµm thÝ ®iÓm ®Õn n¨m 1995 ®· cã 5 DNNN ®­îc chuyÓn thµnh c«ng ty cæ phÇn. Cho ®Õn thêi th¸ng 5/1996 cÈ n­íc cã 7 DNNN chuyÓn ®æi së h÷u thµnh c«ng chÝnh thøc ho¹t ®éng theo luËt c«ng ty. Trong ®ã C«ng ty ®¹i lý liªn hiÖp vËn chuyÓn thuéc bé giao th«ng vËn tØa ®ãng trªn ®Þa bµn TPHCM lµ DNNN ®Çu tiªn chuyÓn sang C«ng ty c«t phÇn tõ 15/9/93. TiÕp ®ã lµ xÝ nghiÖp c¬ ®iÖn l¹nh thuéc së c«ng nghiÖp TPHCM chuyÓn ho¸ së h÷u vµo ngµy 4/12/93 … HÇu hÕt c¸c doanh nghiÖp chuyÓn sang C«ng ty cæ phÇn ®Òu cã vèn d­íi 5-7 tû ®ång (trõ c«ng ty c¬ ®iÖn l¹nh) vµ hÇu hÕt gÆp khã kh¨n doanh thu thÊp c«ng nh©n ch¸n n¶n, thÞ tr­êng hÑp ®iÓn h×nh nh­ C«ng ty xe kh¸ch H¶i Phßng mÊp mÐ bê vùc ph¸ s¶n khi nÒn “v¨n minh xe m¸y” th× nh÷ng chiÕc xe kh¸ch gi¸ mua vµ th¸i ®é phôc vô baats nh· ®· mau chãng bÞ l·ng quªn. C¸c C«ng ty cæ phÇn chuyÓn tõ DNNN ®ang ho¹t ®éng theo luËt C«ng ty hiÖn nay doanh nghiÖp sín nhÊt lµ 4 n¨m, muén nhÊ lµ gÇn 2 n¨m nh­ c«ng ty xe kh¸ch H¶i Phßng chuÓn ho¸ së h÷u tõ ®Çu n¨m 1996. Tuy míi ho¹t ®éng theo luËt C«ng ty mét thêi gian rÊt ng¾ song c¸c doanh nghiÖp ®· thÓ hiÖn tÝnh hiÖu qu¶ c¶u cæ phÇn ho¸ trªn mét sè c¸c ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp. VÒ kinh tÕ; Mét sè c¸c chØ tiªu c¬ b¶n cña c¸c DNNN cæ phÇn ho¸ thµnh c«ng mang tÝnh tiªu biÓu tÞa TPHCM (nguån sè liÖu: côc thuÕ TPHCM 1996) - C«ng ty cæ phÇn c¬ ®iÖn l¹nh (vèn ®iÒu lÖ sau cæ phÇn ho¸ lµ:16 tû ®ång ) ChØ tiªu §¬n vÞ tÝnh Tr­íc cæ phÇn ho¸ Sau cæ phÇn ho¸ 1992 1993 1994 1995 1996 Doanh thu TriÖu ®ång 42000 45000 77000 214000 277.000 Nép Ng©n s¸ch 2570 5437 13126 48.000 61.000 L·i 6800 73000 11300 21.300 15.000 Thu nhËp b×nh qu©n Ng­êi / th¸ng 1000®ång 774 1200 1400 1.500 1.800 C«ng ty cæ phÇn ®¹i lý liªn hiÖp vËn chuyÓn (vèn ®iÒu lÖ sau cæ phÇn ho¸ lµ 6.207.655®ång) ChØ tiªu §¬n vÞ tÝnh Tr­íc cæ phÇn ho¸ Sau cæ phÇn ho¸ 1992 1993 1994 1995 1996 Doanh thu TriÖu. ® 11.120 16.530 24.134 47.538 64.046 Nép Ng©n s¸ch 3.336 3750 8.700 16.530 25.117 L·i 3.400 3.700 8.800 15.200 23.000 Thu nhËp b×nh qu©n ng­êi/th¸ng 1000®ång 850 900 1200 1.400 2.000 C«ng ty giÇy HiÖp An (vèn ®iÒu lÖ sau cæ phÇn ho¸ lµ 4.793.026.855 ®ång) ChØ tiªu §¬n vÞ tÝnh Tr­íc cæ phÇn ho¸ Sau cæ phÇn ho¸ 1993 1994 1995 1996 Doanh thu TriÖu ®ång 11.200 13.493 18.624 25.639 Nép Ng©n s¸ch 2.100 2.800 5.200 8.100 L·i 1000®ång 2.718 3.152 5.412 7.918 Thu nhËp b×nh qu©n ng­êi/th¸ng 420 470 850 1.200 C¸c C«ng ty nh­ xe kh¸ch H¶i Phßng vèn ®iÒu lÖ 486 triÖu ®éng vµo ®Çu n¨m 1996 chØ sau mét n¨m ho¹t ®éng theo luËt C«ng ty ®· ®¹t ®­îc (trªn 2,16 tû ®ång). Lao ®éng cña C«ng ty chÕ biÕn hµng xuÊt khÈu long an tõ 900 c«ng nh©n lªn 1.610 c«ng nh©n, C«ng ty ®¹i lý liªn hiÖp vËn chuyÓn tõ 60 lªn 270 C«ng ty ®iÖn l¹nh t¨ng lªn 100%. Hçu hÕt ®êi sèng c«ng nh©n ®¶m b¶o tæ chøc c«ng ®oµn phÊn khëi. VÒ phÝa Nhµ n­íc thu ®­îc ë c¸c C«ng ty cæ phÇn nµy trªn 20 tû ®ång tõ tiÒn b¸n cæ phÇn, l¬n tøc cæ phÇ cña Nhµ n­íc t¹i c¸c C«ng ty tõ c¸c l·i xuÊt cña tæng sè trªn cho c«ng nh©n vay mua cæ phiÕu. Song vÊn ®Ò quyÕt ®Þnh nhÊt lµ Nhµ n­íc vÉn gi÷ ®­îc vai trß chñ ®¹o ®iÒu nhÊt lµ Nhµ n­íc vÉn gi÷ vai trß chñ ®¹o ®iÒu tiÕt ë c¸c C«ng ty cæ phÇn nµy vf to¹ ®iÒu kiÖn cho nã ph¸t triÓn ®óng h­íng. VÒ c¸c mÆt kh¸c Tõ kÕt qu¶ cæ phÇn ho¸, hµng n¨m Nhµ n­íc kh«ng cßn tèn mét kho¶n ng©n s¸ch lín ®Ó bï ®¾p cho c¸c DNNN thua lç, c¸n c©n thu chi cña Nhµ n­íc ®­îc c©n b»ng h¬n nguån thu cña ng©n s¸ch Nhµ n­íc tõ c¸c DNNN ®­îc thay b»ng nguån cæ tøc ®­îc chia tõ c¸c C«ng ty cæ phÇn cã vèn cña Nhµ n­íc. HÖ thèng c¸c c¬ quan qu¶n lý cña Nhµ n­íc ®­îc hoµn chØnh vµ g¾n bã bíi môc tiªu nÒn kinh tÕ. ChÝnh c¬ chÕ to¹ chuyªn m«n ho¸ dÉn ®Õn sù thay ®æi tÊt yÕu vÒ tr×nh ®é qu¶n lý ®¹t møc cao. Nhµ n­íc cã ®iÒu kiÖn qu¶n lý nÒn kinh tÕ thi«ng qua hÖ thèng thuÕ cæ phÇn ho¸ ®· ®Æt c¬ së cho thÞ tr­êng vèn ra ®êi b»ng c¸c b»ng viÖc ra m¾t uû ban chøng kho¸n quèc gia võa qua lµm c¬ së ®Ó Nhµ n­íc kiÓm so¸t l¹m ph¸t. l­îng tiÒu l­u th«ng trong x· héi trong t­¬ng lai l¹i gÇn sÏ chuyÓn mét phÇn vµo thÞ tr­êng vèn, thùc hiÖn t¸i ®Çu t­ trªn diÖn réng hoÆc tËp trung vèn gi¶i quyÕt c¸c c«ng tr×nh träng ®iÓm. Th«ng qua cæ phÇn ho¸ tæ chøc bé m¸y cña c¸c doanh nghiÖp ®· ®­îc n©ng lªn møc chuÈn c¸c chøc vô g¾n liÒn víi kh¶ n¨ng tr×nh ®é, doanh nghiÖp cã ®iÒu kiÖn ¸p dông nh÷ng ®iÒu kiÖn míi trong qu¶n trÞ. §èi víi ng­êi lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp cæ phÇn ho¸ th× kh¸i niÖm lµ chñ ®· gÇn ®óng nghÜa hä võa lµ ng­êichñ võa lµ ng­êi thî (Thî h­ëng phÝ lao ®éng, chñ h­ëng cæ tøc hµng n¨m). Th¸i ®é lµm viÖc g¾n liÒn víi nh÷ng quyÒn lîi hä ®­îc h­ëng nh÷ng hiÖn t­îng vµ hµnh vi tiªu cùc tr­íc ®©y ®· kh«ng cßn chç ®Ó tån t¹i Nh÷ng tån t¹i vµ nguyªn nh©n cña nã trong giai ®o¹n ®Çu thÝ ®iÓm cæ phÇn ho¸ Cæ phÇn ho¸ mét bé phËn DNNN lµ mét chñ tr­¬ng cã tõ Q§ 217/H§BT(11/87). Sau ®ã lµ quyÕt ®Þnh 202/CT 8/6/92 cña chñ tÞch héi ®ång bé truëng (nay lµ thñ t­íng chÝnh phñ) “… TiÕp tôc thÝ ®iÓm chuyÓn mét sè DNNN thµnh c«ng ty cæ phÇn” vµ Q§ 203/CT ngµy 8/6/1992 cña chñ tÞch H§BT quy ®inh danh s¸ch 8 doanh nghiÖp Nhµ n­íc ®­îc chän ®Ó chØ ®¹o thÝ ®iÓm chuyÓn thµnh C«ng ty cæ phÇn. ChØ thÞ 84/TTG ngµy 4/3/1993 cña thñ t­íng chÝnh phñ xóc tiÕn thùc hiÖn thÝ ®iÓm cæ phÇn ho¸ DNNN vµ c¸c gi¶i ph¸p ®a d¹ng ho¸c h×nh thøc së h÷u ®èi víi DNNN. C¸c doanh nghiÖp ®­îc cæ phÇn ho¸ ®Òu ã quy m« nhá, gi¸ trÞ doanh nghiÖp tõ 2-16 tû c¸c doanh nghiÖp chñ yÕu lµ hµng gia c«ng dÞch vô tËp trung ë khu vùc TPHCM 8 doanh nghiÖp thuéc diÖn ChÝnh phñ chØ ®¹o thÝ ®iÓm cæ phÇn ho¸ ch­a ®­îc thùc hiÖn ®­¬C«ng ty, 53 tØnh thµnh phè trùc thuéc TW vµ gÇn 10 bé vÉn ®÷ng ngoµi cuéc thùc hiÖn chñ tr­¬ng cæ phÇn ho¸ DNNN. HiÖn nay cßn trªn 6000 DNNN trong ®ã sè cÇn ph¶i ®a d¹ng ho¸ së h÷u cæ phÇn ho¸ … chiÕm mét tû trong ®¸ng kÓ. V× vËy t×m ra c¸c nguyªn nh©n chñ quan kh¸ch quan lµm c«ng t¸c nµy “dÉm ch©n tÞa chç” (b¸o c¸o cña ChÝnh phñ tr­íc quèc héi) lµ ®iÒu cÇn thiÕt. Nh÷ng nguyªn nh©n chñ yÕu cã thÓ lµ VÒ nhËn thøc vµ hµnh ®éng tõ c¸c c¬ quan qu¶n lý Nhµ n­íc: do ®øng tr­íng 3 nguy c¬ lín c¶u ®Êt n­íc lµ nguy c¬ di chÖch h­íng X· Héi chñ nghÜa nguy c¬ tôt hËu so víi sù ph¸t triÓn chung nguy c¬ cña quèc n¹n tham nhòng cña sè c¸n bé cã chøc cã quyÒn c¸n bé c¸c cÊp cßn rÊt dÌ dÆt trong viÖc chØ ®¹o c«ng t¸c cæ phÇn ho¸. V× cæ phÇn DNNN sÏ chuyÓn tõ h×nh thøc sì h÷u Nhµ n­íc sang h×nh thøc sì h÷u cã mét phÇn cña Nhµ n­íc nhiÒu ng­ßi muèn “thÕ thñ” tèt nhÊt lµ kh«ng h¨ng h¸i trong c«ng t¸c ®Ó ch¸nh ®i chÖch h­íng x· héi chñ nghÜa. Ng­êi l·nh ®¹o (®Çu tÇu) ®· kh«ng h¨ng h¸i th× kh«ng chuyÓn ®éng ®­îc c¸c (toa sau) phÝa sau. + §èi víi c¸c doanh nghiÖp ng­êi l·nh ®¹o (ch¸nh, phã gi¸m ®èc) hÇu hÕt lµ do chÕ ®é bæ nhiÖm mµ cã, do vËy khi chuyÓn sang C«ng ty cæ phÇn dÔ gf gi÷ ®­îc chøc vô ®ã tr­íc ®¹i héi cæ ®«ng. V× thÕ hä kh«ng muèn cæ phÇn ho¸ vµ kh«ng chÞu cæ phÇn ho¸ DNNN; vµ khi cæ phÇn ho¸ lao ®éng cßn ®­îc lµm viÖc “an toµn” vµ gi÷ v÷ng “ghÕ” tr¸nh ®­îc nguy c¬ ®i chÖch h­íng X· Héi chñ nghÜa th­îng s¸ch lµ kh«ng s½n tay ¸o lao vµo c«ng t¸c nµy. * Khung ph¸p lý ch­a ®Çy ®ñ vµ thiÕu ®ång bé: chñ tr­¬ng lín cña §¶ng Nhµ n­íc míi chØ dõng l¹i ë mét quyÕt ®Þnh mét chØ thÞ cña thñ t­íng chÝnh phñ, c¸c ngµnh c¸c cÊp thiÕu hoÆc rÊt chËm träng triÓn khai h­íng dÉn c¸c c¬ quan chØ ®¹o tøc lµ míi hµnh ®éng vÒ hµnh chÝnh, trong khi cæ phÇn ho¸ cÇn mét lo¹t c¸c quy ®Þn cña c¸c ngµnh luËt nh­ luËt hµnh chÝnh, lao ®éng mµ®Õn nay ch­a cã nªn dÉn ®Õn sù nhÊt qu¸n trong thi hµnh, c¸c ®iÒu cña c¬ chÕ thÞ tr­êng dµnh cho ho¹t ®éng nµy cßn thiÕu t¹o ra sù lóng tóng trong qu¸ tr×nh chØ ®¹o thÝ ®iÓm cæ phÇn ho¸, ®Æc biÖt lµ sö lý c¸c vÊn ®Ò cã tÝnh kü thuËt nghiÖp vô ë c¬ së. * H×nh thøc cæ phÇn ho¸ DNNN cßn s¬ sµi ®¬n gi¶n ch­a mang tÝnh ®a d¹ng trong khi ®ã c¸c lo¹i hinh doanh nghiÖp ë c¸c vïng, c¸c ngµnh cã tÝnh ®Æc thï riªng. Do ®ã nhiÒu doanh nghiÖp ë c¸c vïng c¸c ngµnh cã tÝnh ®Æc thï riªng. Do ®ã nhiÒu doanh nghiÖp muèn chuyÓn sang C«ng ty cæ phÇn nh­ng ch­a cã h×nh thøc chØ ®¹o thiÕt øng Sù ph©n biÖt gi÷a DNNN vµ doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh (kÓ c¶ C«ng ty cæ phÇn) cßn nÆng nÒ trong nhËn thøc lÉn thùc tÕ thùc hiÖn. DNNN ®­îc ­u ¸i (bao cÊp) kh¸ ®Ëm nÐt vÒ ®Þa ®iÓm, vèn, tÝn dông… ®Æc biÖt lµ kÕt qu¶ kinh doanh nÕu lç mÊt vèn… Nhµ n­íc vÉn cßn g¸nh chÞu. C¸ nh©n (chÝnh phã gi¸m ®èc) cã mÊt cóng chØ bÞ mÊt chøc thËm chÝ cßn ®­îc chuyÓn lªn chøc vô cao h¬n. Trong khi Nhµ n­íc mÊt b¹c tû th× hä còng chØ mÊt (hoÆc t¨ng) chøc nh­ng ®· “¨n ®ñ” cho c¸ nh©n, c«ng nh©n viªn DNNN, ngoµi l­¬ng hä cßn ®­îc th­ëng vµ c¸c quyÒn lîi kh¸c mµ hä kh«ng ph¶i bá vèn. ChuyÓn C«ng ty cæ phÇn; nhiÒu ý kiÕn chØ chän vµ ®­a ra nh÷ng doanh nghiÖp kh«ng cã hiÖu qu¶ hoÆc lç nh÷ng doanh nghiÖp l·i cã nguån thu lín ph¶i gi÷ cho Nhµ n­íc. cã nghÜa lµ ®· ®­a ra thÞ tr­êng “b¸n” c¸c lo¹i “hµng” thiu thèi. V× thÕ khã cã ng­êi mua. §· vËy khi chuyÓn sang C«ng ty cæ phÇn, hä t­ëng nh­ Nhµ n­íc mÊt tµi s¶n do ®ã hä n©ng t×a s¶n lªn qu¸ møc thÞ tr­êng kÕt qu¶ lµ c¸c DNNN ®­a ra cæ phÇn ho¸ sau mét thêi gian tranh c·i tèn phÝ tiÒn cña, nh©n lùc… nh­ng l¹i bá ®ã. MÆt kh¸c nÕu chuyÓn sang C«ng ty cæ phÇn doanh nghiÖp cßn chÞu kh¸ nhiÒu nh÷ng “h¾t hñi ” cña doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh mµ trong chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc kh«ngcã, nh­ng trong thùc tÕ l¹i nµy sinh nh­ tÝn dôn, thuÕ, gi¸ trÞ tµi s¶n… * Thãi quen hïn vèn vµo C«ng ty cæ phÇn ®Ó kinh doanh trong nh©n d©n ta ch­a cã ®Æc biÖt lµ ë c¸c tØnh phÝa B¾c hä thµ cÊt (vµng, ngo¹i tÖ) göi tiÒn tiÕt kiÓm sinh lêi hoÆc mua bÊt ®éng s¶n sÏ an toµn h¬n lµ mua cæ phÇn doanh nghiÖp. §Æc biÖt ®©y lµ nh÷ng ®ång tiÒn gom gãp må h«i n­íc m¾t míi dµnh ®­îc. C¸c chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch c«ng nh©n viªn chøc trong c¸c DNNN chuyÓn sang C«ng ty cæ phÇn ch­a nhiÒu, ch­a cã sù hÊp dÉn cÇn thiÕt ®Î hä h¨ng h¸i trong ho¹t ®éng nµy. Nhµ n­íc còng ph¶i cã chÝnh s¸ch ®·i ngé thÝch ®¸ng cho c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc chuyÓn sang C«ng ty cæ phÇn th× míi t¹o ra ®éng lùc trong tõng doanh nghiÖp ®Ó thóc ®Èy c«ng t¸c nµy ph¸t triÓn ®óng h­íng. Bªn c¹nh sù khuyÕn khÝch lîi Ých vËt ch©t còng cÇn cã th¸i ®é røt kho¸t c¸c víi c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp mµ Nhµ n­íc kh«ng cÇn ®Çu t­ 100% vèn ®Ó cã kÕ ho¹ch cô thÓ tõng b­íc chuyÓn DNNN sang C«ng ty cæ phÇn, C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n hoÆc doanh nghiÖp t­ nh©n t¹o ra sù ph¸t triÓn nhÞp nhµng gi÷a c¸c thµnh phÇn kinh tÕ trong tæng thÓ nÒn kinh tÕ quèc d©n Thñ tôc hµnh chÝnh qu¸ ­ r­êm rµ vµ tèn kÐm. Mét phÇn DNNN trÞ gi¸ 2 tû b¹c chuyÓn sang C«ng ty cæ phÇn mµ hµng chucj ®oµn c¸n bé ®Õn nghiªn cøu so¸t xÐt, kiÓm tra, kiÓm to¸n, thÈm ®Þnh kiÓm to¸n, ký biªn b¶n, thÈm ®Þnh biªn b¶n, ra quyÕt ®Þnh…råi sau ®ã míi tr×nh bé ngµnh, UBND tØnh, thµnh phè, tr×nh thñ tôc nh­ vËy hái sao cã thÓ ®Èy m¹nh ®­îc tiÒn tr×nh ph¸t triÓn chñ tr­¬ng cæ phÇn ho¸ DNNN theo ch­¬ng tr×nh ®æi míi doanh nghiÖp cña chÝnh phñ ®Ò ra. Thùc hiÖn nghÞ quyÕt TW 8 vÒ c¶i c¸ch hµnh chÝnh, thiÕt nghÜ ®©y lµ mét trong nh÷ng ®Óm cÇn thiÕt ph¶i “c¶i c¸ch” ph¶i lo¹i bá nh÷ng thñ tôc r­êm rµ, x©y dùng mét quy tr×nh cæ phÇn ho¸ DNNN gän nhÑ, qu¶n lý chÆt chÏ vµ tr¸nh ®­îc nh÷ng chi phÝ doanh nghiÖp ph¶i bá ra lµm ¶nh h­ëng ®Õn tói tiÒn cña ng©n s¸ch. * Mét nguyªn nh©n kh¸ quan träng lµ tæ chøc chØ ®¹o ch­a tËp trung, thiÕu thèng nhÊt gi÷a c¸c bé ngµnh, TW, ®Þa ph­¬ng; c¬ quan ®¹i diÖn chØ ®Þnh chñ tr× (Bé tµi chÝnh) ch­ab ®ñ thÈm quyÒn g¶in quyÕt c¸c vÊn ®Ò ph¸t sinh kÞp thêi ®«i khi gÆp khã kh¨n (®Æc biÖt loµ cã ý kiÕn kh¸c nhau vÒ quyÒn së h÷u tµi s¶n) th× chïn b­íc vµ phã mÆc thêi gian vµ sù viÖc… Trªn ®©y lµ mét nguyªn nh©n mµ qua kh¶o s¸t thùc tÕ ë c¸c doanh nghiÖp qua theo dâi sù viÖc ®Ó m¹nh r¹n t×m thÊy vµ nªu ra, nh»m gãp mét tiÕng nãi cÇn thiÕt, gióp chuûen ®éng c«ng t¸c cæ phÇn ho¸ DNNN trong thêi gian têi, nh» thùc hiÖn cho ®­îc nh÷ng chñ tr­¬ng ®óng cña §¶ng vµ Nhµ n­íc ®· ®Ò ra lµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ ®a thµnh phÇn t¨ng nh©nh thu nhËp quèc d©n, hiÖn ®¹i hãa ®Êt n­íc. Nh÷ng vÊn ®Ò cÇn th¸o gì trong qu¸ tr×nh cæ phÇn ho¸ DNNN. Trõ c¸c doanh nghiÖp thùc hiÖn thÝ ®iÓm cæ phÇn ho¸ teo quyÕt ®Þnh 202 th× cho tíi thêi ®iÓm 10/1997 cã kh¸ nhiÒu doanh nghiÖp ®¨ng ký cæ phÇn ho¸ song ®¨g ký míi chØ lµ ®¨ng ký cßn thùc hiÖn chuyÓn ho¸ cá n­íc míi thªm ®­îc vµi doanh nghiÖp nh­ §a §ång Giao (Ninh B×nh) C«ng ty mËt ong, kh¸ch s¹n s× gßn (TPHCM) … qu¶ thËt ®©y lµ tèc ®é lµm n¶n lßng nh÷ng ng­êi quan t©m ®Õn cæ phÇn ho¸ nÕu ®Æt nã trong viÖc thùc thi nghÞ ®Þnh 217 n¨m 1987. Nh­ng nÕu triÓn khai nhanh chãng còng thËt khã bëi ChÝnh phñ ch­a cã môc tiªu C«ng ty chÕ ®é cô thÓ cña ch­¬ng tr×nh cæ phÇn ho¸ tæng thÓ bao qu¸t toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n. ChÝnh phñ còng dÔ dµng lý gi¶i v× c¬ quan luËt ph¸p ch­a ban hµnh luËt, ph¸p lÖnh chuyÓn ®æi së h÷u vµ ch­a cã thf lÊy chuÈ mùc g× ®Ó cô thÓ ho¸. Nh­ng tèc ®é cæ phÇn ho¸ nhanh hay chËm kh«ng ph¶i lµ mét c©u hái lín, ®iÒu nh©n d©n quan t©m nhÊt ®ã lµ chÊt l­îng cæ phÇn ho¸ vµ nh÷ng boai× häc kinh nghiÖm ch¾t läc tõ th­C«ng ty tÕ cæ phÇn ho¸ trong vµi n¨m qua. T¹i héi th¶o bµn trßn doanh nghiÖp do thêi b¸o kinh tÕ Sµi Gßn tæ chøc vÒ chuyªn ®Ò cæ phÇn ho¸, c¸c chñ to¹ dÔ dµng ®ång ý víi ph¸t biÓu cña gi¸m ®èc doanh nghiÖp cæ phÇn ho¸ lµ “chÝnh chóng ta tù ®Æt khâ kh¨n cho m×nh…” ®ã lµ ‘mét sù thËt. Khi ChÝnh phñ ch­a cã môc tiªu tiÕn ®é cô thÓ ch­¬ng tr×nh cæ phÇn ho¸ tæng thÓ bao qu¸t toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n. §Ó tiÕn ®é cô thÓ ch­¬ng tr×nh cæ phÇn ho¸ DNNN ®¹t hiÖu qu¶ cÇn ph¶i th¸o gì, bæ sung hoÆc s÷a ®æi c¸c vÊn ®Ò sau: ViÖc ph©n lo¹i chän doanh nghiÖp ®Ó cæ phÇn ho¸ cßn nhiÒu ý kiÕn kh¸c nhau, vÒ ph©n lo¹i cã ý kiÐn cho r»g: nh÷ng doanh nghiÖp phôc vô an ninh quèc phßng, doanh nghiÖp cã vai trß ®iÒu tiÕt nÒn kinh tÕ kh«ng cæ phÇn ho¸ 100%. Nh÷ng doanh nghiÖp thua lç liªn tôc tõ 2-3 n¨m sÏ sö lý theo h­íng gi¶i thÓ hoÆc b¸n 100% gi¸ trÞ tµi s¶n cho t­ nh©n vÒ chän doanh nghiÖp cæ phÇn ho¸ cã ý kiÕn chØ cæ phÇn ho¸ nh÷ng doanh nghiÖp thua lç hoÆc cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp ®ang cã l·i… Nh×n chung nh÷ng quan ®iÓm ®­a ra xung quanh vÊn ®Ò chän doanh nghiÖp ®Ó Cæ phÇn ho¸ ch­a ®­îc gi¶i quyÕt hµi hoµ gi÷a lîi Ých Nhµ n­íc vµ lîi Ých ng­êi mua cæ phiÕu, ngiªng vÒ bªn nµo th× còng lµ biÓu hiÖn cùc ®oan. Trªn thùc tÕ nhiÒu doanh nghiÖp mµ Nhµ n­íc s½n sµng b¸n nh­ng ng­êi mua ch­a muèn mua hoÆc kh«ng mua. VÝ dô: C«ng ty nhùa §o thµnh, C«ng ty g¹ch ngãi Long B×nh…. Nh÷ng doanh nghiÖp, ng­êi mua s½n sµng mua nh­ng Nhµ n­íc ch­a b¸n nh­ C«ng ty s÷a ViÖt Nam, C«ng ty bia Sµi Gßn, nhµ m¸y thuèc l¸ Sµi Gßn, C«ng ty vËn tØa biÓn… V× ch­a cã mét ph­¬ng ¸n cô thÓ ®Ó cã thÓ kÕt h¬p hµi hoµ quyÒn lîi mçi bªn nªn ng­êi mua vµ b¸n kh«ng cã mét tiÕng nãi chung th× viÖc mua b¸n kh«ng thÓ diÓn ra vµ tiÒn tr×nh cæ phÇn ho¸ sÏ bÞ chËm l¹i. Nh­ vËy cæ phÇn ho¸ víi môc tiªu sè mét nh»m huy ®éng vèn nhµn rçi trong d©n ch­a ®­îc quan t©m ®óng møc vµ ®­¬ng nhiªn chñ tr­¬ng c¶i c¸ch triÖt ®Ó DNNN sÏ trë nªn khã thùc hiÖn C¶ n­íc víi hµng 6.000 DNNN theo b¸o c¸o cña c¸c bé ngµnh, ®Þa ph­¬ng ®Õn thêi ®iÓm th¸ng 10 n¨m 1997 cã kho¶ng 120 DNNN ®¨ng ký cæ phÇn ho¸ (2% ) lµ mét tû lÖ lµm n¶n lßng nh÷ng ng­êi quan t©m ®Õn cæ phÇn ho¸. Nguyªn nh©n nµo lµm tuyÖt ®¹i ®a sè DNNN döng d­ng víi viÖc cæ phÇn ho¸? ChÝnh s¸ch ch­a tho¶ ®¸n, ng­êi lao ®éng hay chÝnh doanh nghiÖp kh«ng ñng hé cæ phÇn ho¸. Quy tr×nh cæ phÇn ho¸ nhiÒu khi sù ph©n biÖt ®èi sö cña cac c¬ quan chøc n¨ng. Nguyªn nh©n nµo còng cã céi nguån lý gi¶i ë ®©y chØ xin ®­îc ®Ò cËp ®Õn mét vµi nguyªn nh©n c¬ ban sau. ChÝnh s¸ch víi doanh nghiÖp cæ phÇn ho¸ t¹i nghÞ ®Þnh 28/ChÝnh phñ khi mét DNNN chuyÓn sang C«ng ty ­u ®·i lµ ®­¬ng nhiªn dï doanh nghiÖp nµy lµ DNNN hay doanh nghiÖp cæ phÇn ho¸. Nh­ vËy nh÷ng ­u ®·i nµy kh«ng ®ñ bï ®¸p cho doanh nghiÖp khi chuyÓn sang C«ng ty cæ phÇn ph¶i chÐo l¸i vµ m¹o hiÓm trªn th­¬ng tr­êng nªn gi¶i ph¸p hä chän lµ gi÷ nguyªn DNNN. ChÝnh s¸ch ®èi víi ng­êi l·i suÊt khi cæ phÇn ho¸ thËt khã lý gi¶i ®­îc râ tµng khi Nhµ n­íc cÊp cæ phiÕu cho ng­êi lao ®éng mµ cæ phiÕu ®ã trë thµnh ®a së h÷u ë chç ng­êi lao ®éng chØ ®­îc h­ëng cæ tøc hµng n¨m cßn quyÒn së h­ò mÖnh gi¸ lµ cña Nhµ n­íc Thùc tÕ qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi së h÷u cña mét sè DNNN võa qua, c¸c bé ngµnh ®Þa ph­¬ng qua chó träng vµo viÖc b¸n tµi s¶n h¬n lµ chó ý huíng dÉn doanh nghiÖp x©y dùng mét ph­¬ng ¸n tµi chÝnh kh¶ thi mét kÕ ho¹ch s¶n xuÊt kinh doanh cô thÓ. Gi¸ trÞ ®Êt kh«ng ®­a vµo gi¸ trÞ doanh nghiÖp ®Ó b¸n mµ hµng n¨m doanh nghiÖp chØ ph¶i nép tiÒn sö dông ®Êt theo luËt ®Êt ®ai. Nh­ vËy Nhµ n­íc bá qua cho doanh nghiÖp gi¸ trÞ th­¬ng quyÒn vµ còng kh«ng tÝnh ®Õn gi¸ trÞ b¶ng hiÖu vµ danh môc c¸c s¶n phÈm chñ yÕu nh­ng nh÷ng c¸i mÊt ®ã cña Nhµ n­íc kh«ng lµ vÊn ®Ò cèt lâi, chÝnh viÖc tÝnh to¸n gi÷a c¸c doanh nghiÖp kh«ng ®Çy ®ñ Nhµ n­íc ®· to¹ nªn sù bÊt b×nh ®¼ng trªn th­¬ng tr­¬ng gi÷a c¸c doanh nghiÖp cæ phÇn ho¸ hoÆc gi÷a c¸c doanh nghiÖp cïng s¶n phÈm. §iÒu ®ã lý gi¶i t¹i sao mét DNNN khi cæ phÇn ho¸ ngoµi mua ®¨ng ký rÊt ®«ng vµ mét sè DNNN khi cæ phÇn ho¸ l¹i kh«ng b¸n ®­îc cæ phiÕu. Nguyªn nh©n dÉn ®Õn tiÕn tr×nh cæ phÇn ho¸ chªm trÔ Hµng lo¹t chñ tr­¬ng cña §¶ng vµ Nhµ n­íc trong viÖc thóc ®Èy tiÕn tr×nh nµy ®Ò hÇu h­ kh«ng ®­îc thùc henj triÖt ®Ó. Qua nghiªn cøu th»m dß ý kiÕn cña c¸c nhµ khoa häc, c¸c nhµ qu¶n lý, c¸c doanh nghiÖp t«i thÊy nguyÕn nh©n cña t×nh tr¹ng nµy cã nhiÒu song tùu trung l¹i cã n¨m nguyªn nh©n c¬ b¶n sau ®©y Thø nhÊt: Do quyÕt t©m cña ChÝnh phñ ch­a cao, cæ phÇn ho¸ lµ chñ tr­¬ng ®óng, song viÖc ®iÒu hµnh cßn yÕu nªn ch­a cã t¸c dông thóc ®Èy c¸c bé, ngµnh, ®Þa ph­¬ng lµm nhanh h¬n. mét sè viÖc ®· ®­îc c¸c bé, ngµnh ®Ò nghÞ tõ rÊt l©u nh­ng ®Õn nay vÉn ch­a ®­îc xö lý, dÇu r»ng c«ng viÖc ®ã trong tÇm tay vµ thuéc chøc n¨ng cña ChÝnh phñ. §ã lµ nh÷ng viÖc cã ý nghÜa më co cæ phÇn ho¸ nh­ dù tho¶ tr×nh ban hµnh luËt hay ph¸p lÖnh vÒ cæ phÇn ho¸, ph©n lo¹i DNNN… kh«ng ph©n lo¹i nh÷ng doanh nghiÖp th× kh«ng x¾p xÕp ®­îc vµ còng kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc nh÷ng doanh nghiÖp nµo cÇn hay kh«ng cÇn cæ phÇn ho¸ Thø 2.: do quyÕt t©m cña c¸c bé, tØnh ngµnh ch­a cao, thÓ hiÖn ë viÖc c¸c ®Þa ph­¬ng, c¬ së kh«ng sèt s¾ng lµm hÕt tr¸ch nhiÖm ®­îc giao. Râ nhÊt lµ viÖc thµnh lËp vµ ®«n ®èc c¸c ban cæ phÇn ho¸ ®· kh«ng ®­îc có ý ®óng møc. MÆc dï cã ý kiÕn chÝnh thøc cña Trung ­¬ng ®Õn nay chØ cã 31 tØnh thµnh phè lËp ban cæ phÇn ho¸. H¬n n÷a mét mÆt ®ic¹ ph­¬ng ch­a râ ph¶i cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp nµo (nh­ ®· tr×nh bµy). ch­a ®­îc chnhr phñ thøc dôc, c¸c c¬ quan phô tr¸ch cæ phÇn ho¸ t¹i trung ­¬ng ch­a ®«n ®èc h­íng dÉn cô thÓ. MÆc kh¸c cßn cã nh÷ng nguyªn nh©n xuÊt ph¸t tõ lîi Ých côc bé, c¶n trë tiÕn tr×nh cæ phÇn ho¸ (theo sè liÖu thèng kª thêi gian cæ phÇn ho¸ trung b×nh lµ 27 th¸ng nhanh nhÊ lµ 9 th¸ng, chËm nhÊt lµ 79 th¸ng). C¸c bé tØnh, thµnh phè vÉn muèn cã trong tay m×nhmét sè DNNN ®¸ng kÓ ®Ó chi phèi n÷a tøc mÊt “quyÒn” mÊt “lîi Ých” kiÒu t­ duy ®ã nhÊt thiÕt ph¶i ®­îc xo¸ bá. ®­¬ng nhiªn cæ phÇn ho¸ ph¶i theo nguyªn t¾c “tù nguyÖn” nh­ng nÕu kh«ng cã sù t¸c ®éng m¹nh tõ phÝa l·nh ®¹o nÕu cø ®Ó t×nh tr¹ng lµm ®­îc ®Õn ®©u hay ®Ðen ®ã th× khã cã thÓ ®¹t kÕ ho¹ch cæ phÇn ho¸ 150 DNNN ®· ®Ò ra cho n¨m 1998 trong cã chÕ thÞ tr­êng Nhµ n­íc cã vai trß rÊt quan träng. CÇn sö dông ®ång bé c¸c chÝnh s¸ch vÜ m«, cã phèi hîp chÆt chÏ hai biÖn ph¸p kinh tÕ vµ hµnh chÝnh (ph¸p lÖnh) ®Ó ®iÌu hµnh. NÕu chØ chó träng mét trong hai biÖn ph¸p ®ã th× khã mµ nghÜ ®Õn thµnh c«ng. Thø 3: Do quyÕt t©m cña c¸c DNNN ch­a cao, ®iÒu nµy thÓ hiÖn ngay trong l·nh ®¹o tõng doanh nghiÖp cßn nhiÒu t©m t­. thùc tÕ cho thÊy nhiÒu gi¸m ®èc §¶ng uû ®Òu tá ra lo ng¹i vÒ cæ phÇn ho¸. T©m lý lo nÕu bcph doanh nghiÖp b¶n th©n cã thÓ mÊt quyÒn chøc, vµ lîi Ých. Tõ ®ã dÉn ®Õn viÖc chØ ®¹o phèi hîp víi c¸c cÊp vµ chÝnh quyÒn, ®oµn thÓ kh«ng ®ång bé, kh«ng thèng nhÊt chÝnh v× vËy cæ phÇn ho¸ bÞ chËm trÔ ngay tõ kh©u x©y dùng ph­¬ng ¸n t¹i c¬ së. Thø 4: c«ng t¸c cæ phÇn ho¸ ch­a ®­îc h­ëng øng réng r·i trong quÇn chóng lao ®éng; c¸c ­u ®·i khuyÕn khÝch mua cæ phiÕu (cho c«ng nh©n mua chÞu, tr¶ l·i thÊp, thêi h¹n l©u ph¸t hµnh cæ phiÕu h­ëng lîi tøc suèt ®êi… hiÖn míi chØ dïng ë møc c¸c gi¶i ph¸p mang tÝnh mét chiÒu xuÊt ph¸t tõ c¸c ®¸nh gi¸ chñ quan cña c¸c nhµ lµm chÝnh s¸ch mµ ch­a tÝnh ®Õn lo l¾ng thùc tÕ cña ng­ßi l·i suÊt, ®èi víi hä nÕu ®ång ý cæ phÇn ho¸. NghÜa lµ ®ång ý ®Ó C«ng ty tù xoay së tr­íc b¶o t¸p c¹nh tranh. Mua cæ phiÕu C«ng ty cã nghÜa lµ bá phiÕu thuËn cho viÖc xo¸ bá b¶o hé cña Nhµ n­íc d­íi mäi h×nh thøc ®ång thêi ch­a biÕt lç l·i ra sao, ®· ph¶i ®¨ng ký nhËn nî vÒ sè cæ phiÕu ®· nhËn. NÕu doanh nghiÖp vÉn tiÕp tôc lµm ¨n kh«ng hiÖu qu¶n, nguy c¬ mÊt viÖc lµm sÏ kh«ng cßn xa, thu nhËp dï thÊp còng ch½ng ®­îc ®¶m b¶o. Tr­êng hîp xÊu, khi doanh nghiÖp ph¸ s¶n sè tiÒn ®· bá ra thanh to¸n cæ phiÕu sÏ mÊt vµ g¸nh nÆng nî vÒ cæ phiÕu vÉn cßn ®ã. Nh÷ng nçi lo nµy cã thËt, nhiÖm vô cña chóng ta cÇn tuyªn truyÒn réng r·i vÒ tiÕn tr×nh, kÕt qu¶ kinh nghiÖm cæ phÇn ho¸. MÆt kh¸c cÇn x©y dùng mét hÖ thèng c¬ chÕ chÝnh s¸ch, quy tr×nh cæ phÇn ho¸ râ rµng, ®¬n gi¶n b¶o vÖ h÷u hiÖu lîi Ých cña ng­êi lao ®éng, chóng ta kh«ng thÓ l¬ lµ nhiÖm vô nµy, cho dï thùc tÕ kÕt qu¶ kinh doanh cña 18 doanh nghiÖp ®· cæ phÇn ho¸ ®Òu chøng minh r»ng lîi Ých cña ng­êi lao ®éng ®Òu t¨ng lªn sau khi cæ phÇn ho¸ kh«ng mÊt viÖc lµm, ®­îc dµo t¹o l¹i n©ng cao tay nghÒ, thu nhËp t¨ng… Thø 5: Nh÷ng tån t¹i vÒ mÆt kü thuËt: viÖc x©y dùng quy tr×nh cæ phÇn ho¸, tuy ®· cã h­íng dÉn triÓn khai cã thÓ cæ phÇn ho¸, song c¸c h­íng dÉn cña ta cßn thiÕu tÝnh thùc tÕ, kh«ng bao qu¸t hÕt v­íng m¾c mu«n h×nh mu«n vÏ t¹ic¬ së. Nªn khi gÆp c¸c tr­êng hîp cô thÓ ®Þa ph­¬ng kh«ng biÕt nªn xö lý thÕ nµo cho ®óng, kh¸ nhiÒu lóng tóng ®· x·y ra. MÆt kh¸c, quy tr×nh cæ phÇn ho¸ ®èi víi ®Þa ph­¬ng cßn kh· phøc t¹p nªn còng dÔ g©y n¶n chÝ cho c¬ së. Trong thùc tÕ ë mét doanh nghiÖp sÏ cã nhiÒu khã kh¨n ph¸t sinh khi tiÕn hµnh cæ phÇn ho¸. Ngay tõ giai ®o¹n chuÈn bÞ ®· xuÊt hiÖn nhiÒu tån ®äng cÇn xö lý nh­ c¸c vÊn ®Ò tranh chÊp së h÷u thuª mua tµi s¶n, c¸c vÊn ®Ò tµi chÝnh, nî nÇn, ®Õn c¸c vÊn ®Ò vÒ nh©n sù… viÖc x¸c ®Þnh gi¸ trÞ doanh nghiÖp vÉn ®ang cßn nhiÒu tranh c·i, c¸i nµo tÝnh, c¸i nµo kh«ng tÝnh vµo gi¸ trÞ doanh nghiÖp (gi¸ trÞ h÷u h×nh vµ v« h×nh). H¬n n÷a gi¸ trÞ doanh nghiÖp míi chØ lµ tÝnh to¸n mét chiÒu cña c¸c c¬ quan cæ phÇn ho¸, gi¸ trÞ ®ã ch­a ®­îc thÞ tr­êng kiÓm nghiÖm. MÆt kh¸c viÖc x©y dùng ph­¬ng ¸n ®Çu t­, s¶n xuÊt kinh doanh trong 3 n¨m hoÆc 5 n¨m tíi còng nh­ c¸c cam kÕt thùc hiÖn ph­¬ng ¸n ®ã cña c¸c “®¹i diÖn míi cña doanh nghiÖp cæ phÇn ho¸ trong t­¬ng lai” sÏ chiÕm vÞ trÝ then chèt, quyÕt ®Þnh thµnh c«ng hay thÊt b¹i cña cæ phÇn ho¸. Ng­êi mua cæ phiÕu sÏ “rÊt l­u ý “ tíi ®iÒu ®ã v× nã liªn quan ®Õn hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp ®Õn vÊn ®Ò gi¶i quyÕt viÖc lµm còng nh­ uy tÝn cæ phÇn ho¸. Nh÷ng khã kh¨n hiÖn nay kh«ng thµnh c«ng, bªn c¹nh nh÷ng nç lùc cña c¸c c¬ quan chøc n¨ng vµ quyÕt t©m cao cña tÊt c¶ c¸c ®èi t­îng cã liªn quan, chóng ta cÇn tham kh¶o kinh nghiÖm cña n­íc ngoµi ®Ó cã c¸ch lµm hîp lý, khoa häc. c. Gi¶i ph¸p nh»m ®Èy m¹nh c«ng t¸c cæ phÇn ho¸ DNNN ®Õn n¨m 2000 I. T¹o m«i tr­êng ph¸p ®Çy ®ñ, ®ång bé vÒ cæ phÇn ho¸ DNNN. Cæ phÇn ho¸ DNNN còng cã nghÜa lµ b¸n ®i mét phÇn tµi s¶n Nhµ n­íc cã gi¸ trÞ lín, hµng chôc n¨m, hµng ngµn tû ®ång vµ lµ mét chñ tr­¬ng lín cña §¶ng vµ Nhµ n­íc, nh­ vËy liÖu nghÞ ®Þnh 44/1998/N§ vµ c¸c v¨n b¶n h­íng dÉn cña Bé tµi chÝnh, cña b¶n ®æi míi ®Çu t­ doanh nghiÖp trung ­¬ng cã ®ñ tÇm cì vµ søc m¹nh ®Ó ®iÒu chØnh, hay ph¶i c¬ b¶n ph¸p luËt cao h¬n (luËt kinh tÕ cæ phÇn ch¼ng h¹n…) trong khi ch­a cã luËt Nhµ n­íc giao nhiÖm vô cho ban chØ ®¹o cæ phÇn ho¸ trung ­¬ng tËp trung chØ ®¹o c¸c tØnh, thµnh phè vµ c¸c bé ph¶i th­êng xuyªn theo dâi s¸t, n¾m ch¾c t×nh h×nh, gióp c¸c doanh nghiÖp tiÕn hµnh cæ phÇn ho¸ vµ ho¹t ®éng thuËn lîi. Rµ so¸t l¹i ®Ó bæ sung, s÷a ®æi kÞp thêi c¸c quy ®Þnh vÒ cæ phÇn ho¸, hoµn chØnh dÇn c¸c chÝnh s¸ch nh»m b¶o ®¶m sè cæ phÇn ho¸ DNNN mét c¸ch v÷ng ch¾c, ®¹t môc tiªu ®· ®Ò ra, kh«ng ®Ó x·y ra tiªu cùc thÊt tho¸t tµi s¶n Nhµ n­íc. Qua thùc tiÔn cæ phÇn ho¸ sÏ ®Æt ra c¸c yªu cÇm kh«ng nh÷ng cÇn ph¶i thÓ chÕ ho¸ thµnh luËt mµ cßn ph¶i s­· ®æi bæ sung nh÷ng v¨n b¶n luËt cã liªn quan. Ch¼ng h¹n, luËt DNNN, luËt C«ng ty, luËt doanh nghiÖp sè 13/1999/QH.10 x¸c ®Þnh c¬ chÕ tæ chøc vµ qu¶n lý phÇn vèn Nhµ n­íc t¹i doanh nghiÖp cæ phÇn ho¸; ph­¬ng ¸n mÉu vÒ doanh nghiÖp cæ phÇn ho¸, quy chÕ vÒ vb¸n, kho¸n, cho thuª doanh nghiÖp, ®iÒu lÖ mÉu cña C«ng ty cæ phÇn vµ c¸c v¨n b¶n cã liªn quan ®Ó h­íng dÉn nghiÖp vô râ rµng, dÔ hiÓu gióp c¸c doanh nghiÖp rót ng¾n thêi gian x©y dùng ph­¬ng ¸n cæ phÇn ho¸. Chóng t«i ®Ò nghÞ nªn thµnh lËp uû ban quèc gia vÒ cæ phÇn ho¸ DNNN do mét phã thñ t­íng lµm chñ tÞch, Bé tµi chÝnh lµm phã chñ tÞch th­êng tr­c, c¸n bé liªn ngµnh lµ uû viªn, uû ban quèc gia cæ phÇn ®­îc quyÒn gi¶i quyÕt mäi vÊn ®Ò cã liªn quan theo luËt kinh tÕ cæ phÇn, luËt nµy quyÕt ®Þnh chuyÓn ®æi sá h÷u DNNN sang c«ng ty cæ phÇn. §èi víi nh÷ng doanh nghiÖp ®­îc x¸c ®Þnh sau kiÓm to¸n cã gi¸ trÞ lµ 15 tû (®ång t­¬ng ®­¬ng 1. TriÖu USD). §èi víi c¸c bé ngµnh ®Þa ph­¬ng, tæng c«ng ty Nhµ n­íc thµnh lËp c¸c uû ban cæ phÇn ho¸ DNNN do mét phã chñ tÞch UBND lµm chñ tÞch uû ban, c¸c c¬ qua tµi chÝnh cïng cÊp lµ uû viªn th­êng trùc. Uû ban nµy ®­îc phÐp gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò lien quan ®Õn cæ phÇn ho¸ trong ph¹m vi qu¶n lý. QuyÕt ®Þnh chuyÓn së h÷u c¸c DNNN ®­îc x¸c ®Þnh nh­ sau kiÓm to¸n cã gi¸ trÞ d­íi 15 tû ®ång. Tõ ban ®æi thµnh viªn uû ban ®ång nghÜa víi c¸c chøc n¨ng nhiÖm vô, quyÒn h¹n, tæ chøc bé m¸y…. ®Ó t­¬ng øng víi hai nhiÖm vô c¬ b¶n lµ: - Tæ chøc thùc hiÖn c¸c nghÞ ®Þnh trªn c¬ së luËt cæ phÇn ho¸ - Nghiªn cøu, ®Ò suÊt s÷a ®æi, bæ sung kÞp thêi c¸c chÕ ®é chÝnh s¸ch cã liªn quan ®Õn cæ phÇn ho¸. Uû ban sÏ tù gi¶i quyÕt cô thÓ sau khi hoµn thµnh nhiÖm vô lÞch sö cña nã. B¸o c¸o chinh trÞ cña ban chÊp hµnh trung ­¬ng §¶ng céng s¶n ViÖt Nam t¹i ®¹i héi toµn quèc lÇn thø VIII cã ghi “coi träng tæng kÕt thùc tiÔn ViÖt Nam, n©ng cao chÊt l­îng x©y dùng ph¸p luËt ban hµnh c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt víi nh÷ng quy ®Þnh cô thÓ, dÔ hiÓu, dÔ thùc hiÖn. Gi¶m dÇn c¸c luËt ph¸p luËt chØ dõng l¹i ë nh÷ng nguyªn t¾c chung, muèn thùc hiÖn ®­îc ®Æt trong nh÷ng ch­¬ng tr×nh tæng thÓ ®æi míi khu vùc kinh tÕ Nhµ n­íc vµ s¾p xÕp l¹i c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc.” X©y dùng tiÕn tr×nh cæ phÇn ho¸ 1. Lùa chän doanh nghiÖp cæ phÇn ho¸: ViÖc lùa chän nh÷ng doanh nghiÖp ®Ó chuyÓn thµnh c«ng ty cæ phÇn ®­îc ®Æt trong nh÷ng ch­¬ng tr×nh tæng thÓ ®èi víi khu vùc kinh tÕ Nhµ n­íc vµ s¾p xÕp l¹i c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc. XÐt theo nh÷ng yªu cÇu cÊu tróc l¹i khu vùc kinh tÕ Nhµ n­íc ®Ó duy tr× ®­îc vai trß chñ ®¹o vµ ®Þnh h­íng vµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­ßng ë n­¬c ta, cã thÓ chia lµm 3 nhãm DNNN víi nh÷ng gi¶i ph¸p ®æi míi kh¸c nhau. Nhãm thø nhÊt: lµ c¸c doanh nghiÖp trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay cÇn ph¶i gi÷ l¹i h×nh thøc DNNN 100% vèn. Thuéc vµo nhãm nµy lµ nh÷ng doanh nghiÖp ho¹t ®éng trong lÜnh vùc sau: + c¸c doanh nghiÖp thuéc lÜnh vùc an ninh vµ quèc phßng nh­ s¶n xuÊt vò khÝ, thuèc næ, c¸c ph­¬ng tiÖn thu ph¸t sãng… Tuy nhiªn, trong lÜnh vùc nµy cã rÊt nhiÒu doanh nghiÖp ®­îc thµnh lËp theo quyÕt ®Þnh 268/H§BT th× kh«ng n»m trong diÖn nªu trªn vµ ph¶i ®­îc xö lý theo tinh thÇn quyÕt ®Þnh 315/H§BT vµ quyÕt ®Þnh 196/CT + C¸c doanh nghiÖp ®ãng vai trß then chèt cña nÒn kinh tÕ mµ Nhµ n­íc cÇn ph¶i n¾m ®Ó thùc hiÖn chøc n¨ng ®iÒu tiÕt vÜ m« nÒn kinh tÕ nh­ c¸c lÜnh vùc kinh doanh tiÒn tÖ Ng©n hµng, ngo¹i th­¬ng, n¨ng l­îng, dÇu khÝ, khai kho¸ng. + C¸c doanh nghiÖp thuéc vÒ c¬ së h¹ tÇng cã tÝnh chÊt nÒn t¶ng gióp cho c¸c ngµnh kh¸c ph¸t triÓn. §ã lµ nh÷ng ngµnh ®ßi hëi vèn ®Çu t­ lín thêi gian thu håi vèn chËm tû suÊt lîi nhuËn thÊp nh­ ®u­êng s¸, cÇu cèng, bÕn c¶ng, s©n bay, c¸c ngµnh v¨n hãa gi¸o dôc, y tÕ, thuû lîi… Nãi chung lµ nh÷ng ngµnh kh«ng hÊp dÉn vµ còng ch­a ®ñ søc ®èi víi t­ nh©n +C¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng trong lÜnh vùc cÇn thiÕt cho quèc tÕ d©n sinh nh­ng phÇn kinh tÕ kh¸c kh«ng ®Çu t­ v× kh«ng cã l·i vµ Nhµ n­íc ph¶i ®øng ra tæ chøc vµ t×a trî cho c¸c ho¹t ®ég nµy. C¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc thuéc c¸c lÜnh vùc trªn thùc hiÖn nh÷ng gi¶i ph¸p ®æi míi tæ chøc vµ c¸n bé qñan lý , ¸p dông kü luËt c¶u thÞ tr­êng vµo trong doanh nghiÖp thùc hµnh trao quyÒn tù chñ trong viÖc b¶o toµn vèn ®­îc giao ®ång thêi kiÓm so¸t chÆt chÏ theo luËt DNNN. §èi víi c¸c doanh nghiÖp nµy trong mét sè tr­êng hîp vµ trong nh÷ng ®iÒu kiÖn nhÊt ®Þnh cã thÓ ®­îc Nhµ n­íc trî cÊp hoÆc bï lç. Víi viÖc ban hµnh luËt doanh nghiÖp Nhµ n­íc cÇn ®­îc mét sè gi¶i ph¸p víi nhãm nµy nh­ sau: - Thùc hiÖn quy chÕ héi ®ång qñan trÞ ®Ó t¸ch biÖt râ rµng quyÒn së h÷u vµ quyÒn qu¶n lý kinh doanh trong doanh nghiÖp - Thùc hiÖn chÕ ®é b¶o toµn vµ ph¸t triÓn nguån vèn ®­îc giao - Bá chÕ ®é trÝch lËp quü, chØ khèng chÕ tû lÖ quü tÝch luü vµ quü sù phßng, cßn phÇn lîi nhuËn sau khi ®· lµm ®Çy ®ñ nghÜa vô ®èi víi ng©n s¸ch Nhµ n­íc th× héi ®ång qu¶n trÞ vµ tËp thÓ lao ®éng doanh nghiÖp tù quyÕt ®Þnh môc ®Ých vµ møc ®é sö dông cho khen th­ëng phóc lîi. - ¸p dông hÖ thèng ®Þnh møc vÒ chi phÝ vµ tiÒn l­¬ng, chÞu sù kiÓm to¸n thèng nhÊt cña Nhµ n­íc. Nhãm thø hai: Lµ c¸c doanh nghiÖp thuéc c¸c ngµnh, c¸c lÜnh vùc xÐt thÊy kh«ng cÇn thiÕt ph¶i duy tr× h×nh thøc së h÷u th× nªn thu hÑp dÇn b»ng qu¸ tr×nh ®a d¹ng ho¸ vµ cæ phÇn ho¸ ®Ó khuyÕn khÝch c¹nh tranh vµ n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp nµy. Cã thÓ nªu ra mét sè gi¶i ph¸p phï hîp ¸p dông cho c¸c doanh nghiÖp thuéc nhßm nµy - Cho t­ nh©n hoÆc tËp thÓ lao ®éng t¹i doanh nghiÖp thuª nhËn kho¸n vµ ®Êu thÇu kinh doanh b»ng c¸c hîp ®ång qñan lý, Nhµ n­íc vÉn gi÷ quyÒn së h÷u. Cæ phÇn ho¸ tõng phÇn hay toµn bé doanh nghiÖp ®Ó chuyÓn thµnh C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n hay chóng t«i cæ phÇn B¸n toµn bé cæ phÇn doanh nghiÖp nnn cho tËp thÓ c¸n bé qu¶n lý vµ c«ng nh©n viªn trong doanh nghiÖp. Thanh lý tµi s¶n tõng phÇn doanh nghiÖp Nhµ n­íc ®Ó gi¶m phÇn vèn cè ®Þnh kh«ng hiÖu qu¶. Ph¸t hµnh cæ phiÕu nh»m huy ®éng nguån vèn míi cña t­ nh©n vµo doanh nghiÖp Nhµ n­íc ®Î tõng b­íc chuyÓn thµnh C«ng ty cæ phÇn. Nhãm thø ba: lµ doanh nghiÖp Nhµ n­íc thua lç kÐo dµi, mÊt kh¶ n¨ng thanh to¸n kh«ng thuéc diÖn Nhµ n­íc trî cÊp nh­ nhãm thø nhÊt, vµ kh«ng thÓ tiÕn hµnh cæ phÇn ho¸ nh­ ë nhãm thø hai th× ®­îc xö lý theo luËt ph¸ s¶n doanh nghiÖp hoÆc theo quyÕt ®Þnh 315/H§BT víi 4 gi¶i ph¸p s¸p nhËp cho thuª, nh­îng b¸ vµ gi¶i thÓ. Kiªn quyÕt kh«ng duy tr× trî cÊp d­ãi mäi h×nh thøc lµm t¨ng thªm gµnh nÆng cho ng©n s¸ch vµ cho x· héi. Nh­ vËy Nhµ n­íc ph¶i tiÕn hµnh ®ång thêi hÖthèng gi¶i ph¸p víi 3 nhãm doanh nghiÖp kh¸c nhau ®Ó ®æi míi khu vùc kinh tÕ Nhµ n­íc. Tuy vËy, nhãm doanh nghiÖp thø hai víi kho¶ng 60-70% tæng sè doanh nghiÖp Nhµ n­íc hiÖn nay chiÕm vÞ trÝ hµng ®Çu trong c¸c gi¶i ph¸p v× kh«Ý l­îng c«ng viÖc lµ tiÕn hµnh cæ phÇn ho¸ ®Ó tõng b­íc t¹o ra lo¹i h×nh doanh nghiÖp cæ phÇn trong c¬ chÕ thÞ tr­êng ngµy cµng ®­îc x¸c lËp vµ còng cè. 2. Ph©n lo¹i doanh nghiÖp Nhµ n­íc nh»m môc tiªu cæ phÇn ho¸. Nguyªn t¾c nµy ®­îc nªu ra ®Ó lµm c¬ së cho c¸c c¬ quan chñ quan cña Nhµ n­íc ph©n lo¹i c¸c doanh nghiÖp do m×nh qu¶n lý ®Ó th­c hiÖn cæ phÇn ho¸. VÒ c¬ b¶n cã thÓ s¾p xÕp c¸c doanh nghiÖp thµnh 3 lo¹i. Lo¹i doanh nghiÖp kh«ng chuyÓn thµnh C«ng ty cæ phÇn v× ë nh÷ng ngµnh, lÜnh vùc Nhµ n­íc cÇn cã sù kiÓm so¸t vµ ®Æc quyÒn Lo¹i doanh nghiÖp cã thÓ chuyÓn thµnh C«ng ty cæ phÇn nh­ng trong vµi n¨m tíi c¸c ®iÒu kiÖn chñ quan vµ kh¸ch quan ch­a thuËn lîi. Ch¼ng h¹n nh÷ng doanh nghiÖp quy m« qu¸ lín, lîi nhuËn ch­a ®ñ hÊp dÉn ®Ó cã thÓ b¸n ®­îc cæ phiÕu hoÆc nh÷ng doanh nghiÖp ®ang lad nuån thu ng©n s¸ch chñ yÕu cña Nhµ n­íc. Lo¹i doanh nghiÖp ­u tiªn chuyÓn thµnh C«ng ty cæ phÇn. Lo¹i nµy ®­îc s¾p xÕp theo thø tù ­u tiªn trong vßng mét vµi n¨m tíi. VÒ ®¹i thÓ trong giai ®o¹n ®Çu cña thö nghiÖm c¸c doanh nghiÖp ®­îc tiÕn hanhcf cæ phÇn ho¸ cÇn ph¶i tho· m·n mét sè yªu cÇu sau: Tr­íc hÕt, nªn thùc hiÖn ë nh÷ng doanh nghiÖp cã quy m« võa vµ ph¶i v× phÇn lín c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc ë n­íc ta cã quy m« võa vµ nhá. Nªn lµm ë nh÷ng doanh nghiÖp cã quy m« nhá th× chi phÝ lµm thÝ ®iÓm qu¸ tèn kÐm so víi kh¶ n¨ng thu håi vèn, nÕu lµm ë doanh nghiÖp cã quy m« lín th× kh«ng rót ra ®­îc nh÷ng bµi häc cã tÝnh phæ biÕn cho viÖc tiÕp tôc triÓn khai tr­¬ng tr×nh, v× nh÷ng doanh nghiÖp lín th­êng sèng trong m«i tr­êng ®éc quyÒn ®­îc Nhµ n­íc b¶o hé h¬n lµ trong m«i tr­êng c¹nh tranh b×nh ®¼ng víi c¸c doanh nghiÖp kh¸c. Theo c¸ch ph©n lo¹i trªn, vèn ph¸p ®Þnh ®­îc ban hµnh cïng víi nghÞ ®Þnh 222/H§BT ngµy 23/7/1991 ®Ó cô thÓ ho¸ mét sè ®iÒu quy ®Þnh trong C«ng ty th× doanh nghiÖp quy m« lín cã vèn ph¸p ®Þnh tèi thiÒu 1000-1500 triÖu ®ång quy m« nhá 50-500 triÖu ®éng. Nh­ vËy lÊy c¸c doanh nghiÖp cã quy m« vèn ph¸p ®Þnh tõ 500 triÖu ®ång trë lªn lµ thÝch hîp. III.T¹o s©n ch¬i b×nh ®¼ng gi÷a DNNN vµ C«ng ty cæ phÇn (vÒ nh÷ng ®iÒu kiÖn ho¹t ®éng kinh doanh). Bëi v× chÝnh s¸ch ®èi víi DNNN khÊu hao thÊp, vay vèn Ng©n hµng Nhµ n­íc dÔ h¬n. VÝ dô: C«ng ty nhùa B×nh Minh võa ®­îc Nhµ n­íc xÐt cho vay 68 tû ®ång ®Ó ®Çu t­ mét d©y truyÒn s¶n xuÊt míi. Nh¨m t¨ng n¨ng lùc c¹nh tranh víi h¬n 20 ®¬n vÞ s¶n xuÊt kh«ng vay ®­îc vèn chØ vµ khi Êy B×nh Minh ®Þnh chuyÓn thµnh C«ng ty cæ phÇn th× liÖu B×nh Minh cã ®­îc vay sè tiÒn lín ®Õn thÕ kh«gn? Së dÜ Ng©n hµng cho doanh nghiÖp Nhµ n­íc dÔ vay h¬n v× nh÷ng doanh nghiÖp ®ã cßn lµ tr¸ch nhiÖm v« h¹n cã g× Nhµ n­íc chÞu. MÆc dï nghÞ ®Þnh 28/ChÝnh phñ cña ChÝnh phñ ban hµnh ngµy 7/5/1996 võa qua quy ®Þnh doanh nghiÖp thµnh C«ng ty cæ phÇn vÉn tiÕp tôc ®­îc vay vèn t¹i Ng©n hµng th­¬ng m¹i cña Nhµ n­íc nh­ c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc. mét sè gi¸m ®«c doanh nghiÖp Nhµ n­íc cho r»ng quy ®Þnh h©u nh­ kh«ng kh¶ thi nã chØ ®Ó khÝch lÖ tinh thÇn c¸c doanh nghiÖp cæ phÇn ho¸ th«i. Cßn Ng©n hµng cã quyÒn tõ chèi cho vay. Nh÷ng ng­êi lao ®éng vµ kÓ c¶ giµm ®èc c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc cho r»ng lµm trong c¸c doanh nghiÖp nµy viÖyc lµm æn ®Þnh so víi C«ng ty cæ phÇn. Gi¸m ®èc quèc doanh kh«ng bao giê sî lç, nÕu cuèi n¨m h¹ch to¸n cã lç th× xin c¬ quan tµi chÝnh gi¶m chokho¶n nµy, giam cho kho¶n kia, hoÆc lç mµ kh«ng ph¹m ph¸p th× còng kh«ng bÞ c¸nh chøc. Cßn lµm gi¸m ®èc C«ng ty cæ phÇn ph¶i tÝnh to¸n chi ly tõng ®ång, “®ång tiÒn liÒn víi khóc ruét” do ®ã ®ßi hái ng­êi gi¶m ®èc ph¶i n¨ng ®éng, ph¶i cã tinh thÇn tr¸ch nhiÖm cao, nÕu xÝ nghiÖp lç ph¶i chÞu mét phÇn tr¸ch nhiÖm vµ nÕu mét thêi gian n÷a s¶n xuÊt kinh doanh kh«ng ph¸t triÓn vµ vÉn tiÕp tôc lç th× ph¶i b·i miÔn chøc. §èi víi c«ng nh©n khi chuyÓn sang C«ng ty cæ phÇn th× hä lo l¾ng liÖu råi ®êi sèng cña b¶n th©n hä, cña gia ®Þnh cã ®­îc ®¶m b¶o kh«ng, vµ nhÊt lµ hä sî mÊt viÖc lµm. H¬n n÷a toµn bé lîi nhuËn sau thuÕ doanh nghiÖp Nhµ n­íc lµm ra ®Òu ®­îc khen th­ëng vµ phóc lîi, râ rµng lµ kh«ng cÇn ph¶i gãp vèn mua cæ phÇn, ng­êi c«ng nh©n vÉn ®­îc chia 65% l·i rßng. Do ®ã ®Ó thóc ®Èy tiÕn tr×nh cæ phÇn ho¸ Nhµ n­íc cÇn ph¶i t¹o sù b×nh ®¼ng gi÷a c¸c khu vùc kinh tÕ gi÷a ®Çu t­ n­íc ngoµi; ®ång thêi cÇn tiÕp tôc xo¸ bá bao cÊp cho kinh tÕ quèc doanh. mét sè biÖn ph¸p t¹o lËp m«i tr­êng thuËn lîi cho viÖc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn c«ng ty cæ phÇn H×nh thµnh c«ng ty ®Çu t­ Theo kÕ ho¹c tõ nay ®Õn n¨m 2000 tæng sè 6000 doanh nghiÖp Nhµ n­íc trong c¶ n­íc mçi n¨m ph¶i tiÕn hµnh cæ phÇn ho¸ kho¶ng 150 doanh nghiÖp vµ chÝnh phñ còng ®· chØ ®¹o mçi bé ngµnh ph¶i x©y dùng chØ tiªu cô thÓ hµng n¨m vÒ s¶n l­îng c¸c doanh nghiÖp cæ phÇn ho¸. Do ®ã viÖc tiÕn hµnh cæ phÇn ho¸ b©y giê kh«ng sÏ chØ lµ sù tù nguyÖn ®¨ng ký tr­íc ®©y n÷a. ThiÕt nghÜ ®Ó ®Èy nhanh tiÕn ®é cæ phÇn ho¸ theo ®óng môc tiªu nhÊt thiÕt ph¶i h×nh thµnh mét tæ chøc chuyªn m«n ®Ó c¬ thÓ thùc hiÖn c¸c nghiÖp vô t­ vÊn vµ ®Êt t­ cæ phÇn ho¸ cã hÖ thèng vµ ho¶n h¶o h¬n. æn ®Þnh tiÒn tÖ, gi¶m tèc ®é l¹m ph¸t Lµ ®iÒu kiÖn quan träng nhÊt tiÒu tÖ æn ®Þnh lµ mét ®iÒu kiÖn quan träng cho sù ra ®êi c«ng ty cæ phÇn. Sù æn ®Þnh tiÒn tÖ sÏ thóc ®Èy sù ra ®êi c¸c doanh nghiÖp míi trong ®ã cã c«ng ty cæ phÇn mét khi c¸c doanh nghiÖp míi ra ®êi nã sÏ t¸c ®éng tÝch cùc trë l¹i ®èi víi nÒn kinh tÕ nãi chóng còng nh­ tiÒn tÖ nãi riªng. ViÖc huy ®éng tiÕt kiÖm cña hÖ thèng ng©n hµng còng gÆp khã kh¨n t­¬ng tù nh­ huy ®éng vèn dµi h¹n cña kho b¹c. NÕu t¨ng l·i suÊt tiÕt kiÖm th× ng©n hµng ph¶i t¨ng l·i suÊt cho vay, nghÜa lµ c¸c doanh nghiÖp ph¶i vay ng©n hµng l·i suÊt cao. NÕu vËy th× c¸c doanh nghiÖp kh«ng chÞu ®­îc. Nh­ vËy lµ møc l¹m ph¸t lµ c¬ së tèi quan träng, lµ chØ tiªu quyÕt ®Þnh møc l·i suÊt cho vay. L¹m ph¸t cao cßn h¹n chÕ kh¶ n¨ng ph¸t hµnh cæ phiÕu, tr¸i phiÕu cao, doanh nghiÖp kh«ng chÞu næi, do ®ã l¹m ph¸t thÊp sÏ thóc ®Èy nhanh sù ra ®êi vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng vèn trong n­íc. ChÝnh s¸ch tµi chÝnh ThÓ hiÖn chñ yÕu néi dung thu chi cña ChÝnh phñ. Kinh tÕ thÞ tr­êng ®ßi hái ph¶i x©y dùng ng©n s¸ch theo tinh thÇn: béi chi ®Ó chèng suy tho¸i kinh tÕ; béi thu ®Ó chèng l¹m ph¸t. Ngoµi ra chÝnh s¸ch thuÕ cña Nhµ n­íc cã t¸c ®éng rÊt lín ®Õn ho¹t ®éng cña c«ng ty cæ phÇn. Th«ng qua thÕ Nhµ n­íc ®iÒu chØnh c¬ cÊu kinh tÕ, kÝch thÝch hoÆc h¹n chÕ s¶n xuÊt kinh doanh cña tõng ngµnh, tõng lÜnh vùc. VËy ®Ó ®Èy m¹nh viÖc h×nh thµnh c«ng ty cæ phÇn, Nhµ n­íc nªn cã nh÷ng chÝnh s¸ch thuÕ ®Ó khuyÕn khÝch c¸c nhµ ®Çu t­ h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn. Ng©n hµng Nhµ n­íc ViÖt Nam thùc hiÖn vai trß ®iÒu tiÕt qu¶n lý vÜ m« vÒ mÆt tiÒn tÖ Nh÷ng sù can thiÖp cña ng©n hµng Nhµ n­íc trªn thÞ tr­êng sÏ quyÕt ®Þnh viÖc gia t¨ng hay thu hÑp khèi l­îng tiÒn tÖ cung øng cho nÒn kinh tÕ, tuú theo yªu cÇu cña nÒn kinh tÕ, tuú theo yªu cÇu cña nÒn kinh tÕ vµo c¸c thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh. C¸c chÝnh s¸ch cña NHTW t¸c ®éng ®Õn sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng vèn. Ngoµi ra c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i cã thÓ hµnh ®éng víi t­ c¸ch trung gian mua b¸n chøng kho¸n. Nh­ vËy, ng©n hµng cã vÞ trÝ quan träng trong viÖc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn c«ng ty cæ phÇn. Ngoµi ra t¨ng c­êng vµ hoµn thiÖn c«ng t¸c kiÓm to¸n trong nÒn kinh tÕ. T¨ng c­êng vµ hoµn thiÖn c«ng t¸c kiÓm tra Ph¶i lµm cho mäi ng­êi, mäi doanh nghiÖp, mäi tæ chøc thÊy ®­îc kiÓm to¸n lµ c«ng cô hÕt søc quan träng trong c¬ chÕ kinh tÕ thÞ tr­êng nhÊt lµ khi c«ng t¸c cæ phÇn ®· trë nªn phæ biÕn trong c¬ chÕ thÞ tr­êng nhÊt lµ khi c«ng t¸c cæ phÇn ®· trë nªn phæ biÕn trong nÒn kinh tÕ ®Ó nh»m ®¸p øng lîi Ých cña nhiÒu phÝa. + Cña Nhµ n­íc ®Ó qu¶n lý vµ kiÓm so¸t viÖc sö dông tµi nguyªn. + Cña c¸c doanh nghiÖp, c¸c c«ng ty ®Ó kiÓm so¸t vèn liÕng doanh thu chi phÝ, kÕt qu¶ kinh doanh vµ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng nhÊt lµ viÖc ho¹t ®éng cña cæ phÇn. + Cña c¸c nhµ ®Çu t­. qua kiÓm so¸t c¸c nhµ ®Çu t­ sÏ biÕt tõng doanh nghiÖp lµm ¨n nh­ thÕ nµo ®Ó ®Çu t­ mua vµ b¸n cæ phiÕu Nh­ vËy, kiÓm to¸n Nhµ n­íc cã vÞ trÝ vai trß quan träng trong viÖc chuyÓn c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc thµnh c«ng ty cæ phÇn, v× phÇn lín c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc ®Òu do vèn ®Çu t­ cña ng©n s¸ch Nhµ n­íc, nÕu kiÓm to¸n x¸c nhËn chÝnh x¸c, trung thùc cña c¸c sè liÖu, tµi liÖu kÕ to¸n, b¸o c¸o quyÕt to¸n, chÕ ®é tµi chÝnh tõ ®ã ®¸nh sè tµi s¶n cña doanh nghiÖp Nhµ n­íc cßn l¹i bao nhiÒu ®Ó cã nh÷ng b­íc ®i, thÝch hîp chuyÓn sang c«ng ty cæ phÇn. PhÇn III. Tµi liÖu tham kh¶o TiÕn tr×nh vµ triÓn väng cæ phÇn ho¸ ë ViÖt Nam (TrÇn C«ngBÈy 3/1998) C¬ së khoa häc cña viÖc chuyÓn mét sè doanh nghiÖp Nhµ n­íc thµnh c«ng ty quèc phßng ë ViÖt Nam ( Ch­¬ng tr×nh kÕ ho¹ch c¸c Nhµ n­íc KX 03-07-05 Bé tµi chÝnh 1993) Cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp Nhµ n­íc (c¸c v¨n b¶n hiÖn hµnh) (nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia Hµ Néi 1998) Ng« Xu©n Léc (cæ phÇn ho¸ mét yªu cÇu bøc thiÕt cña c¶i c¸ch doanh nghiÖp Nhµ n­íc, t¹p chÝ Céng s¶n sè 17 th¸ng 9/98) Tµo H÷u Phïng ( cæ phÇn ho¸ - nhiÖm vô quan träng vµ bøc b¸ch. T¹p chÝ céng s¶n sè 13-th¸ng 7/1998. NguyÔn Ngäc Quang (cæ phÇn ho¸ - doanh nghiÖp Nhµ n­íc. c¬ së lý luËn vµ kinh nghiÖm thùc tiÕn) NXB khoa häc Hµ Néi n¨m 1996 §ç Huúnh Träng ( mét sè suy nghÜ vÒ cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp Nhµ n­íc) t¹p chÝ nghiªn cøu kinh tÕ. Sè 11/1998. V¨n kiÖn §¹i Héi §¹i biÓu lÇn thø 7. Môc lôc

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docNhững biện pháp để thực hiện quá trình cổ phần hoá Doanh nghiệp nhà nước ở VN.DOC