Quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất - Sự vận dụng của Đảng ta trong đường lối đổi mới ở Việt Nam

Mục lục A/ Phần mở đầu 1 B/ Nội dung 2 Chương I: Sự nhận thức về lực lượng sản xuất, quan hệ sản xuất và qui luật quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất 2 I/ Đôi nét về lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất 2 1. Lực lượng sản xuất là gì ? 2 2. Quan hệ sản xuất được hiểu ra sao? 3 3. Nhận thức về phạm trù hình thái kinh tế - xã hội cộng sản. 4 II/ Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất 1. Quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất mâu thuẫn hay phù hợp 5 2. Qui luật quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất 6 Chương II: Sự vận dụng của Đảng ta trong đường lối đổi mới ở Việt Nam 8 I/ Sự hình thành và phát triển nền kinh tế nhiều thành phần trong giai đoạn hiện nay ở nước ta. 8 II/ Công nghiệp hoá vận dụng tuyệt vời qui luật quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất trong sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay 9 III/ Học thuyết Mác về hình thái kinh tế - xã hội, cơ sở lý luận của sự nghiệp CNH - HĐH 10 C. Kết luận 13 Danh mục tài liệu tham khảo 14

doc20 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 30/01/2013 | Lượt xem: 1953 | Lượt tải: 3download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất - Sự vận dụng của Đảng ta trong đường lối đổi mới ở Việt Nam, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
PhÇn më ®Çu Loµi ng­êi ®· tr¶i qua n¨m ph­¬ng thøc s¶n xuÊt ®ã lµ: Nguyªn thuû, chiÕm h÷u n« lÖ, x· héi phong kiÕn, , t­ b¶n chñ nghÜa x· héi chñ nghÜa. T­ duy ph¸t triÓn, nhËn thøc cña con ng­êi kh«ng dõng l¹i ë mét chç. Tõ khi s¶n xuÊt chñ yÕu b»ng h¸i l­îm s¨n b¾t, tr×nh ®é khoa häc kü thuËt l¹c hËu th× ngµy nay tr×nh ®é khoa häc ®¹t tíi møc tét ®Ønh. Kh«ng Ýt c¸c nhµ khoa häc, c¸c nhµ nghiªn cøu ®æ søc bá c«ng cho c¸c vÊn ®Ò nµy cô thÓ lµ nhËn thøc con ng­êi, tron®ã cã triÕt häc. Víi ba tr­êng ph¸i trong lÞch sö ph¸t triÓn cña m×nh chñ nghÜa duy vËt, chñ nghÜa duy t©m vµ tr­êng ph¸i nhÞ nguyªn luËn. Nh­ng hä ®Òu thèng nhÊt r»ng thùc chÊt cña triÕt häc ®ã lµ sù thèng nhÊt biÖn chøng gi÷a quan hÖ s¶n xuÊt víi lùc l­îng s¶n xuÊt nh­ thèng nhÊt gi÷a hai mÆt ®èi lËp t¹o nªn chØnh thÓ cña nÒn s¶n xuÊt x· héi. T¸c ®éng qua l¹i biÖn chøng gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt víi quan hÖ s¶n xuÊt ®­îc m¸c vµ ¡nghen kh¸i qu¸t thµnh qui luËt vÒ sù phï hîp gi÷a quan hÖ s¶n xuÊt víi lùc l­îng s¶n xuÊt. Tõ nh÷ng lý luËn trªn ®­a M¸c - ¡nghen v­¬n lªn ®Ønh cao trÝ tuÖ cña nh©n lo¹i. Kh«ng chØ trªn ph­¬ng diÖn triÕt häc mµ c¶ chÝnh trÞ kinh tÕ häc vµ chñ nghÜa céng s¶n khoa häc. D­íi nh÷ng h×nh thøc vµ møc ®é kh¸c nhau, dï con ng­êi cã ý thøc vµ møc ®é kh¸c nhau, dï con ng­êi cã ý thøc ®­îc hay kh«ng th× nhËn thøc cña hai «ng vÒ qui luËt vÉn xuyªn suèt lÞch sö ph¸t triÓn. BiÖn chøng quan hÖ s¶n xuÊt víi lùc l­îng s¶n xuÊt t¹o ®iÒu kiÖn cho sinh viªn nãi chung vµ t«i nãi riªng cã ®­îc mét nhËn thøc vÒ s¶n xuÊt x· héi. §ång thêi më mang ®­îc nhiÒu lÜnh vùc vÒ kinh tÕ. ThÊy ®­îc vÞ trÝ, ý nghÜa cña nã. T«i m¹nh d¹n ®­a ra nhËn ®Þnh cña m×nh vÒ ®Ò tµi "Quan hÖ biÖn chøng gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt. Sù vËn dông cña §¶ng ta trong ®­êng lèi ®æi míi ë ViÖt Nam" Tuy nhiªn do tr×nh ®é nhËn thøc hiÓu biÕt vÒ mäi mÆt cßn h¹n chÕ, nªn kh«ng tr¸nh khái nh÷ng sai sãt mong thÇy c« gi¸o gãp ý ®Ó bµi viÕt ®­îc hoµn thiÖn h¬n. B. Néi dung Ch­¬ng I Sù nhËn thøc vÒ lùc l­îng s¶n xuÊt, quan hÖ s¶n xuÊt vµ qui luËt quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. I/ §«i nÐt vÒ lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt. 1. Lùc l­îng s¶n xuÊt lµ g×? Lùc l­îng s¶n xuÊt lµ toµn bé nh÷ng t­ liÖu s¶n xuÊt do x· héi t¹o ra, tr­íc hÕt lµ c«ng cô lao ®éng vµ nh÷ng ng­êi lao ®éng víi kinh ngiÖm vµ thãi quen lao ®éng nhÊt ®Þnh ®· sö dông nh÷ng t­ liÖu s¶n xuÊt ®ã ®Ó t¹o ra cña c¶i vËt chÊt cho x· héi. Tõ thùc tr¹ng ®ã lý luËn vÒ lùc l­îng s¶n xuÊt cña x· héi ®­îc C.M¸c nªu lªn vµ ph¸t triÓn mét c¸ch s©u s¾c trong c¸c t¸c phÈm chuÈn bÞ cho bé "T­ b¶n" vµ chÝnh trong bé "T­ b¶n" M¸c ®· tr×nh bµy hÕt søc râ rµng quan ®iÓm cña m×nh vÒ c¸c yÕu tè cÊu thµnh lùc l­îng s¶n xuÊt cña x· héi trong ®ã bao gåm søc lao ®éng vµ t­ liÖu s¶n xuÊt. §èi víi M¸c cïng víi t­ liÖu lao ®éng ®èi víi lao ®éng còng thuéc vÒ t­ liÖu s¶n xuÊt, cßn trong t­ liÖu lao ®éng tøc lµ tÊt c¶ nh÷ng yÕu tè vËt chÊt mµ con ng­êi sö dông ®Ó t¸c ®éng vµ ®èi t­îng lao ®éng nh­ c«ng cô lao ®éng, nhµ x­ëng, ph­¬ng tiÖn lao ®éng, c¬ së vËt chÊt kho tµng... th× vai trß quan träng h¬n c¶ thuéc vÒ c«ng cô lao ®éng. C«ng cô lao ®éng lµ yÕu tè quan träng nhÊt linh ho¹t nhÊt cña t­ liÖu s¶n xuÊt. Mäi thêi ®¹i muèn ®¸nh gi¸ tr×nh ®é s¶n xuÊt th× ph¶i dùa vµo c«ng cô lao ®éng. Muãn ®¸nh gi¸ sù ph¸t triÓn cña mét x· héi ng­êi ta nh×n vµo hÖ thãng c«ng cô lao ®éng nh­ m¸y mãc, ph­¬ng tiÖn... Tuy nhiªn yÕu tè quan träng nhÊt trong lùc l­îng s¶n xuÊt chÝnh lµ con ng­êi cho dï nh÷ng t­ liÖu lao ®éng ®­îc t¹o ra tõ tr­íc cã søc m¹nh ®Õn ®©u vµ ®èi t­îng lao ®éng cã phong phó nh­ thÕ nµo th× con ng­êi vÉn lµ bËc nhÊt. LÞch sö loµi ng­êi ®­îc ®¸nh dÊu bëi c¸c mèc quan träng trong sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt tr­íc hÕt lµ c«ng cô lao ®éng. Sau b­íc ngoÆt sinh häc, sù xuÊt hiÖn c«ng cô lao ®éng ®¸nh dÊu mét b­íc ngoÆt kh¸c trong sù chuyÓn tõ v­în thµnh ng­êi. Tõ kiÕm sèng b»ng s¨n b¾t h¸i l­îm sang ho¹t ®éng lao ®éng thÝch nghi víi tù nhiªn vµ dÇn dÇn c¶i t¹o tù nhiªn. Tõ s¶n xuÊt n«ng nghiÖp c«ng nghÖ l¹c hËu chuyÓn lªn c¬ khÝ ho¸ s¶n xuÊt. Sù ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt trong giai ®o¹n nµy kh«ng chØ giíi h¹n ë viÖc t¨ng mét c¸ch ®¸ng kÓ sè l­îng thuÇn tuý víi c¸c c«ng cô ®· cã mµ chñ yÕu lµ ë viÖc t¹o ra nh÷ng c«ng cô hoµn toµn míi sö dông c¬ b¾p con ng­êi. Do ®ã con ng­êi ®· chuyÓn mét phÇn c«ng viÖc n¨ng nhäc cho m¸y mãc cã ®iÒu kiÖn ®Ó ph¸t huy c¸c n¨ng lùc kh¸c cña m×nh. ë n­íc ta tõ tr­íc tíi nay nÒn kinh tÕ lÊy n«ng nghiÖp lµm chñ yÕu, nªn tr×nh ®é khoa häc kü thuËt kÐm ph¸t triÓn. HiÖn thêi chóng ta ®ang ë trong t×nh tr¹ng kÕ thõa nh÷ng lùc l­îng s¶n xuÊt võa nhá nhoi, võa l¹c hËu so víi tr×nh ®é chung cña thÕ giíi, h¬n n÷a trong mét thêi gian kh¸ dµi, nh÷ng lùc l­îng Êy bÞ k×m h·m, ph¸t huy t¸c dông kÐm. Bëi vËy §¹i héi lÇn thø VI cña §¶ng ®Æt ra nhiÖm vô lµ ph¶i "Gi¶i phãng mäi n¨ng lùc s¶n xuÊt hiÖn cã. Khai th¸c mäi kh¶ n¨ng tiÒm tµng cña ®Êt n­íc, sö dông cã hiÖu qu¶ sù gióp ®ì quèc tÕ ®Ó ph¸t triÓn m¹nh mÏ lùc l­îng s¶n xuÊt”. MÆt kh¸c chóng ta ®ang ë trong giai ®o¹n míi trong sù ph¸t triÓn cña c¸ch m¹ng khoa häc kü thuËt ®ang chøng kiÕn nh÷ng biÕn ®æi c¸ch m¹ng trong c«ng nghÖ. ChÝnh ®iÒu nµy ®ßi hái chóng ta lùa chän mét mÆt tËn dông c¸i hiÖn cã mÆt kh¸c nhanh chãng tiÕp thu c¸i míi do thêi ®¹i t¹o ra nh»m dïng chóng ®Ó nh©n nhanh c¸c nguån lùc tõ bªn trong. NÕu ph©n tÝch mét c¸ch kh¸ch quan th× râ rµng lùc l­îng s¶n xuÊt cña ta ®ang øng víi c¶ ba giai ®o¹n ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt trong nÒn v¨n minh loµi ng­êi. Thùc tÕ hiÖn nay trong nhiÒu ngµnh s¶n xuÊt c«ng cô thñ c«ng vÉn ®ang lµ chñ yÕu, lao ®éng nÆng ®ang chiÕm tØ lÖ cao. CÇn kh¼ng ®Þnh mét vÊn ®Ò cã tÝnh quy luËt lµ trong lÞch sö bao giê còng cã sù ®an xen cña tr×nh ®é ph¸t triÓn kh¸c nhau trong tõng yÕu tè cÊu thµnh lùc l­îng s¶n xuÊt. Tuy nhiªn trªn thùc tÕ song song víi t×nh tr¹ng l¹c hËu trong ph¹m vi hÑp nhÊt ®Þnh, chóng ta ®ang dÇn dÇn ®i lªn víi tù ®éng ho¸, sö dông thµnh th¹o m¸y mãc vi tÝnh...§ã lµ c¸ch tèt nhÊt ®Ó ®­a n­íc ta ra khái l¹c hËu nghÌo nµn. 2. Quan hÖ s¶n xuÊt ®­îc hiÓu ra sao: Quan hÖ s¶n xuÊt lµ mèi quan hÖ gi÷a con ng­êi víi con ng­êi trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ra cña c¶i vËt chÊt cña x· héi, trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt con ng­êi ph¶i cã nh÷ng quan hÖ, con ng­êi kh«ng thÓ t¸ch khái céng ®ång. Nh­ vËy viÖc ph¶i thiÕt lËp c¸c mèi quan hÖ trong s¶n xuÊt tù nã ®· lµ vÊn ®Ò cã tÝnh qui luËt råi. Nh×n tæng thÓ quan hÖ s¶n xuÊt gåm ba mÆt. - ChÕ ®é së h÷u vÒ t­ liÖu s¶n xuÊt tøc lµ quan hÖ gi÷a ng­êi ®èi víi t­ liÖu s¶n xuÊt, nãi c¸ch kh¸c t­ liÖu s¶n xuÊt thuéc vÒ ai. - ChÕ ®é tæ chøc vµ qu¶n lý s¶n xuÊt, kinh doanh, tøc lµ quan hÖ gi÷a ng­êi víi ng­êi trong s¶n xuÊt vµ trao ®æi cña c¶i vËt chÊt nh­ ph©n c«ng chuyªn m«n ho¸ vµ hîp t¸c ho¸ lao ®éng quan hÖ gi÷a ng­êi qu¶n lý víi c«ng nh©n. - ChÕ ®é ph©n phèi s¶n xuÊt, s¶n phÈm tøc lµ quan hÖ chÆt chÏ víi nhau vµ cïng mét môc tiªu chung lµ sö dông hîp lý vµ cã hiÖu qu¶ t­ liÖu s¶n xuÊt ®Ó lµm cho chóng kh«ng ngõng ®­îc t¨ng tr­ëng, thóc ®Èy t¸i s¶n xuÊt më réng, n©ng cao phóc lîi ng­êi lao ®éng. §ãng gãp ngµy cµng nhiÒu cho nhµ n­íc x· héi chñ nghÜa. Trong c¶i t¹o vµ cñng cè quan hÖ s¶n xuÊt vÊn ®Ò quan träng mµ ®¹i héi VI nhÊn m¹nh lµ ph¶i tiÕn hµnh c¶ ba mÆt ®ång bé: chÕ ®é së h÷u, chÕ ®é qu¶n lý vµ chÕ ®é ph©n phèi kh«ng nªn coi träng mét mÆt nµo c¶ vÒ mÆt lý luËn, kh«ng nghi ngê g× r»ng: chÕ ®é së h÷u lµ nÒn t¶ng quan hÖ s¶n xuÊt . Nã lµ ®Æc tr­ng ®Ó ph©n biÖt ch¼ng nh÷ng c¸c quan hÖ s¶n xuÊt kh¸c nhau mµ cßn c¸c thêi ®¹i kinh tÕ kh¸c nhau trong lÞch sö nh­ møc ®· nãi. - Thùc tÕ lÞch sö cho thÊy râ bÊt cø mét cuéc c¸ch m¹ng x· héi nµo ®Òu mang mét môc ®Ých kinh tÕ lµ nh»m b¶o ®¶m cho lùc l­îng s¶n xuÊt cã ®iÒu kiÖn tiÕp tôc ph¸t triÓn thuËn lîi vµ ®êi sèng vËt chÊt cña con ng­êi còng ®­îc c¶i thiÖn. §ã lµ tÝnh lÞch sö tù nhiªn cña c¸c qu¸ tr×nh chuyÓn biÕn gi÷a c¸c h×nh th¸i kinh tÕ - x· héi trong qu¸ khø vµ còng lµ tÝnh lÞch sö tù nhiªn cña thêi kú qu¸ ®é tõ h×nh th¸i kinh tÕ - x· héi t­ b¶n chñ nghÜa sang h×nh th¸i kinh tÕ - x· héi céng s¶n chñ nghÜa. - Vµ xÐt riªng trong ph¹m vi mét quan hÖ s¶n xuÊt nhÊt ®Þnh th× tÝnh chÊt cña së h÷u còng quyÕt ®Þnh tÝnh chÊt cña qu¶n lý vµ ph©n phèi. MÆt kh¸c trong mçi h×nh th¸i kinh tÕ - x· héi nhÊt ®Þnh quan hÖ s¶n xuÊt thèng trÞ bao giê còng gi÷ vai trß chi phèi c¸c quan hÖ s¶n xuÊt kh¸c Ýt nhiÒu c¶i biÕn chóng ®Ó ch¼ng nh÷ng chóng khong ®èi lËp mµ cßn phôc vô ®¾c lùc cho sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña chÕ ®é kinh tÕ - x· héi míi. Chñ nghÜa M¸c - Lªnin ch­a bao giê coi h×nh th¸i kinh tÕ - x· héi nµo ®· tån t¹i kÓ tõ tr­íc ®Õn nay lµ chuÈn nhÊt. Trong mçi h×nh th¸i kinh tÕ - x· héi cïng víi mét quan hÖ s¶n xuÊt thèng trÞ, ®iÓn h×nh cßn tån t¹i nh÷ng quan hÖ s¶n xuÊt phô thuéc, lçi thêi nh­ lµ tµn d­ cña x· héi cò. Ngay ë c¶ c¸c n­íc t­ b¶n chñ nghÜa ph¸t triÓn nhÊt còng kh«ng chØ cã mét quan hÖ s¶n xuÊt t­ b¶n chñ nghÜa thuÇn nhÊt. TÊt c¶ c¸c t×nh h×nh trªn ®Òu b¾t nguån tõ ph¸t triÓn kh«ng ®Òu vÒ lùc l­îng s¶n xuÊt kh«ng nh÷ng gi÷a c¸c n­íc kh¸c nhau mµ cßn gi÷a c¸c vïng vµ c¸c ngµnh kh¸c nhau cña mét n­íc. ViÖc chuyÓn tõ quan hÖ s¶n xuÊt lçi thêi lªn cao h¬n nh­ C.M¸c nhËn xÐt: "Kh«ng bao giê xuÊt hiÖn tr­íc khi nh÷ng ®iÒu kiÖn tån t¹i vËt chÊt cña nh÷ng quan hÖ ®ã ch­a chÝn muåi..." ph¶i cã mét thêi kú lÞch sö t­¬ng ®èi l©u dµi míi cã thÓ t¹o ra ®iÒu kiÖn vËt chÊt trªn. 3. NhËn thøc vÒ ph¹m trï h×nh th¸i kinh tÕ - x· héi céng s¶n. B¾t nguån tõ nhËn thøc vÒ qui luËt ph¸t triÓn cña x· héi loµi ng­êi lµ mét qu¸ tr×nh lÞch sö tù nhiªn, ®ång thêi xuÊt ph¸t tõ nh÷ng ®iÒu kiÖn míi cña thùc tÕ lÞch sö hiÖn nay cã thÓ kh¼ng ®Þnh c¸c n­íc chËm ph¸t triÓn còng cã kh¶ n¨ng tiÕn lªn CNXH tïy theo hoµn c¶nh vµ kh¶ n¨ng cña m×nh. Kh¶ n¨ng qu¸ ®é lªn CNXH nµy th­êng ®­îc gäi lµ con ®­êng qu¸ ®é gi¸n tiÕp lªn CNXH, con ®­êng bá qua giai ®o¹n ph¸t triÓn chÕ ®é t­ b¶n chñ nghÜa. Con ®­êng ph¸t triÓn theo kh¶ n¨ng nµy cßn ®­îc gäi lµ con ®­êng theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. Theo kinh nghiÖm thùc tÕ cña Lªnin ®©y lµ mét con ®­êng kh¸ l©u dµi ph¶i qua nhiÒu b­íc trung gian, ph¸t triÓn qua ®Êu tranh giai cÊp rÊt phøc t¹p. Sù ®i lªn ph¶i cã sù ñng hé vµ gióp ®ì bªn ngoµi. Tr­íc hÕt trong n­íc ®ã cÇn cã mét §¶ng cña giai cÊp v« s¶n l·nh ®¹o, mét ®¶ng cã quan hÖ mËt thiÕt "sèng cßn" víi d©n. Tõ ®ã tæ chøc ¸p dông l·nh ®¹o trong ®ã cã c¶ vËn dông qui luËt s¶n xuÊt phï hîp víi n­íc ®ã mét c¸ch tÝch cùc ®Ó kh«ng ngõng tiÕn b­íc. II- Qui luËt quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. 1. Quan hÖ s¶n xuÊt vµ lùc l­îng s¶n xuÊt m©u thuÉn hay phï hîp. Trong t¸c phÈm gãp phÇn phª ph¸n khoa kinh tÕ - chÝnh trÞ n¨m 1859 C.M¸c viÕt "Trong sù s¶n xuÊt x· héi ra ®êi sèng cña m×nh, con ng­êi ta cã nh÷ng quan hÖ nhÊt ®Þnh, tÊt yÕu kh«ng phô thuéc ý muèn cña hä, tøc nh÷ng quan hÖ s¶n xuÊt. Nh÷ng qui luËt nµy phï hîp víi mét tr×nh ®é ph¸t triÓn nhÊt ®Þnh cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Nh÷ng quan hÖ nµy phï hîp víi mét tr×nh ®é ph¸t triÓn nhÊt ®Þnh cña lùc l­îng s¶n xuÊt vËt chÊt cña hä..." Ng­êi ta th­êng coi t­ t­ëng nµy cña M¸c lµ t­ t­ëng vÒ "Qui luËt quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt". C¸c mèi quan hÖ trong s¶n xuÊt bao gåm nhiÒu d¹ng thøc kh¸c nhau mµ nh×n mét c¸ch tæng qu¸t th× ®ã lµ nh÷ng d¹ng quan hÖ s¶n xuÊt vµ d¹ng nh÷ng lùc l­îng s¶n xuÊt tõ ®ã h×nh thµnh nh÷ng mèi lien hÖ chñ yÕu c¬ b¶n lµ mèi liªn hÖ gi÷a quan hÖ s¶n xuÊt víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Nh­ng mèi liªn hÖ gi÷a hai yªu tè c¬ b¶n nµy lµ g×? Phï hîp hay kh«ng phï hîp. Thèng nhÊt hay m©u thuÉn? Tr­íc hÕt cÇn x¸c ®Þnh kh¸i niÖm phï hîp víi c¸c ý nghÜa sau. - Phï hîp lµ sù c©n b»ng, sù thèng nhÊt gi÷a c¸c mÆt ®èi lËp hay "sù yªn tÜnh" gi÷a c¸c mÆt. - Phï hîp lµ mét xu h­íng mµ nh÷ng dao ®éng kh«ng c©n b»ng sÏ ®¹t tíi. Trong phÐp biÖn chøng sù c©n b»ng chØ lµ t¹m thêi vµ sù kh«ng c©n b»ng lµ tuyÖt ®èi. M©u thuÊn ®«i khi lµ ®éng lùc cña sùph¸t triÓn . Ta biÕt r»ng trong phÐp biÖn chøng c¸i t­¬ng ®èi kh«ng t¸ch khái c¸i tuyÖt ®èi nghÜa lµ gi÷a chóng kh«ng cã mÆt giíi h¹n x¸c ®Þnh. NÕu chóng ta nh×n nhËn mét c¸ch kh¸c cã thÓ hiÓu sù c©n b»ng nh­ mét sù ®øng im, cßn sù kh«ng c©n b»ng cã thÓ hiÓu nh­ sù vËn ®éng. Tøc sù c©n b»ng trong s¶n xuÊt chØ lµ t¹m thêi cßn kh«ng c©n b»ng kh«ng phï hîp gi÷a chóng lµ tuyÖt ®èi. ChØ cã thÓ quan niÖm ®­îc sù ph¸t triÓn chõng nµo ng­êi ta thõa nhËn tÝnh ch©n lý vÜnh h»ng cña sù vËn ®éng. Còng v× vËy chØ cã thÓ quan niÖm ®­îc sù ph¸t triÓn chõng nµo ng­êi ta thõa nhËn, nhËn thøc ®­îc sù ph¸t triÓn trong m©u thuÉn cña lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt chõng nµo ta thõa nhËn tÝnh vÜnh viÔn kh«ng phï hîp gi÷a chóng. Tõ nh÷ng lý luËn ®ã ®i ®Õn thùc t¹i n­íc ta còng vËy víi qu¸ tr×nh ph¸t triÓn lÞch sö l©u dµi cña m×nh tõ thêi kú ®å ®¸ ®Õn thêi v¨n minh hiÖn ®¹i. N­íc ta ®i tõ sù kh«ng phï hîp hay sù l¹c hËu tõ nÒn v¨n minh lóa n­íc. Tuy nhiªn qu¸ tr×nh vËn ®éng vµ ph¸t triÓn cña s¶n xuÊt lµ qu¸ tr×nh ®i tõ sù kh«ng phï hîp ®Õn sù phï hîp, nh­ng tr¹ng th¸i phï hîp chØ lµ sù t¹m thêi, ng¾n ngñi, ý muèn t¹o nªn sù phï hîp vÜnh h»ng gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt víi quan hÖ s¶n xuÊt lµ tr¸i tù nhiªn, lµ thñ tiªu c¸i kh«ng thñ tiªu ®­îc, tøc lµ sù vËn ®éng. Tãm l¹i, cã thÓ nãi thùc chÊt cña qui luËt vÒ mèi quan hÖ gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt lµ qui luËt m©u thuÉn. Sù phï hîp gi÷a chóng chØ lµ mét c¸i trôc, chØ lµ tr¹ng th¸i yªn tÜnh t¹m thêi, cßn sù vËn ®éng, dao ®éng sù m©u thuÉn lµ vÜnh viÔn chØ cã kh¸i niÖm m©u thuÉn míi ®ñ kh¶ n¨ng v¹ch ra ®éng lùc cña sù ph¸t triÓn míi cã thÓ cho ta hiÓu ®­îc sù vËn ®éng cña qui luËt kinh tÕ. 2. Qui luËt quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. TÊt c¶ chóng ta ®Òu biÕt, quan hÖ s¶n xuÊt vµ lùc l­îng s¶n xuÊt lµ hai mÆt hîp thµnh cña ph­¬ng thøc s¶n xuÊt cã t¸c ®éng qua l¹i biÖn chøng víi nhau. ViÖc ®Èy quan hÖ s¶n xuÊt lªn qu¸ xa so víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt lµ mét hiÖn t­îng t­¬ng ®èi phæ biÕn ë nhiÒu n­íc x©y dùng x· héi chñ nghÜa. Nguån gèc cña t­ t­ëng sai lÇm nµy lµ bÖnh chñ quan, duy ý chÝ, muèn cã nhanh chñ nghÜa x· héi thuÇn nhÊt bÊt chÊp qui luËt kh¸ch quan. VÒ mÆt ph­¬ng ph¸p luËn, ®ã lµ chñ nghÜa duy vËt siªu h×nh, qu¸ l¹m dông mèi quan hÖ t¸c ®éng ng­îc l¹i cña quan hÖ s¶n xuÊt ®èi víi sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Sù l¹m dông nµy biÓu hiÖn ë "Nhµ n­íc chuyªn chÝnh v« s¶n cã kh¶ n¨ng chñ ®éng t¹o ra quan hÖ s¶n xuÊt míi ®Ó më ®­êng cho sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt". Nh­ng khi thùc hiÖn ng­êi ta ®· quªn r»ng sù "chñ ®éng" kh«ng ®ång nghÜa víi sù chñ quan tuú tiÖn, con ng­êi kh«ng thÓ tù do t¹o ra bÊt cø h×nh thøc nµo cña quan hÖ s¶n xuÊt mµ m×nh muèn cã. Ng­îc l¹i quan hÖ s¶n xuÊt lu«n lu«n bÞ qui ®Þnh mét c¸ch nghiªm ngÆt bëi tr¹ng th¸i cña lùc l­îng s¶n xuÊt, bëi quan hÖ s¶n xuÊt víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Quan hÖ s¶n xuÊt chØ cã thÓ më ®­êng cho lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn khi mµ nã ®­îc hoµn thiÖn tÊt c¶ vÒ néi dung cña nã, nh»m gi¶i quyÕt kÞp thêi nh÷ng m©u thuÉn gi÷a quan hÖ s¶n xuÊt vµ lùc l­îng s¶n xuÊt. + Lùc l­îng s¶n xuÊt quyÕt ®Þnh sù h×nh thµnh biÕn ®æi cña quan hÖ s¶n xuÊt: lùc l­îng s¶n xuÊt lµ c¸i biÕn ®æi ®Çu tiªn vµ lu«n biÕn ®æi trong s¶n xuÊt con ng­êi muèn gi¶m nhÑ lao ®éng nÆng nhäc t¹o ra n¨ng suÊt cao ph¶i lu«n t×m c¸ch c¶i tiÕn c«ng cô lao ®éng. ChÕ t¹o ra c«ng cô lao ®éng míi. Lùc l­îng lao ®éng qui ®Þnh sù h×nh thµnh vµ biÕn ®æi quan hÖ s¶n xuÊt ki quan hÖ s¶n xuÊt kh«ng thÝch øng víi tr×nh ®é, tÝnh chÊt cña lùc l­îng s¶n xuÊt th× nã k×m h·m thËm chÝ ph¸ ho¹i lùc l­îng s¶n xuÊt th× nã k×m h·m thËm chÝ ph¸ ho¹i lùc l­îng s¶n xuÊt vµ ng­îc l¹i. + Sù t¸c ®éng trë l¹i cña quan hÖ s¶n xuÊt ®èi víi lùc l­îng s¶n xuÊt. Quan hÖ s¶n xuÊt khi ®· ®­îc x¸c lËp th× nã ®éc lËp t­¬ng ®èi víi lùc l­îng s¶n xuÊt vµ trë thµnh nh÷ng c¬ së vµ nh÷ng thÓ chÕ x· héi vµ nã kh«ng thÓ biÕn ®æi ®ång thêi ®èi víi lùc l­îng s¶n xuÊt. Th­êng l¹c hËu so víi lùc l­îng s¶n xuÊt vµ nÕu quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tr×nh ®é s¶n xuÊt, tÝnh chÊt cña lùc l­îng s¶n xuÊt th× nã thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. NÕu l¹c hËu so víi lùc l­îng s¶n xuÊt dï t¹m thêi th× nã k×m h·m sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Së dÜ quan hÖ s¶n xuÊt cã thÓ t¸c ®éng m¹nh mÏ trë l¹i ®èi víi lùc l­îng s¶n xuÊt v× nã qui ®Þnh môc ®Ých cña s¶n xuÊt qui ®Þnh hÖ thèng tæ chøc qu¶n lý s¶n xuÊt vµ qu¶n lý x· héi, qui ®Þnh ph­¬ng thøc ph©n phèi vµ phÇn cña c¶i Ýt hay nhiÒu mµ ng­êi lao ®éng ®­îc h­ëng. Do ®ã nã ¶nh h­ëng tíi th¸i ®é tÊt c¶ quÇn chóng lao ®éng. Nã t¹o ra nh÷ng ®iÒu kiÖn hoÆc kÝch thÝch hoÆc h¹n chÕ sù ph¸t triÓn c«ng cô s¶n xuÊt, ¸p dông thµnh tùu khoa häc kü thuËt vµo s¶n xuÊt hîp t¸c ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ. Ch­¬ng II Sù vËn dông cña ®¶ng ta trong ®­êng lèi ®æi míi ë viÖt nam I/ Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn trong giai ®o¹n hiÖn nay ë n­íc ta. Sau khi giµnh ®­îc chÝnh quyÒn tõ tay ®Õ quèc Ph¸p nÒn kinh tÕ n­íc ta ®i lªn theo nÒn kinh tÕ tù nhiªn, tù cung tù cÊp, nÒn s¶n xuÊt nhá tr×nh ®é khoa häc kÐm ph¸t triÓn, quan hÖ gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt víi tr×nh ®é s¶n xuÊt rêi r¹c, tÎ nh¹t. §¸nh th¾ng ®Õ quèc Ph¸p th× giÆc Mü l¹i x©m chiÕm ®¸nh ph¸ n­íc ta. ThÕ råi non s«ng vÒ mét mèi c¶ n­íc ®i lªn chñ nghÜa x· héi víi mét lùc l­îng s¶n xuÊt lín vµ tiÒm n¨ng mäi mÆt cßn non trÎ ®ßi hái n­íc ta ph¶i cã mét chÕ ®é kinh tÕ phï hîp víi n­íc nhµ vµ do ®ã nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn ra ®êi. Nh×n th¼ng vµo sù thËt chóng ta thÊy r»ng, trong thêi gian qua do qu¸ c­êng ®iÖu vai trß cña quan hÖ s¶n xuÊt do quan niÖm kh«ng ®óng vÒ mèi quan hÖ gi÷a së h÷u vµ quan hÖ kh¸c, do quªn mÊt ®iÒu c¬ b¶n lµ n­íc ta qu¸ ®é ®i lªn chñ nghÜa x· héi tõ mét x· héi tiÒn t­ b¶n chñ nghÜa. §ång nhÊt chÕ ®é c«ng h÷u víi chñ nghÜa x· héi lÉn lén ®ång nhÊt gi÷a hîp t¸c ho¸ vµ tËp thÓ ho¸. Kh«ng thÊy râ c¸c b­íc ®i cã tÝnh qui luËt trªn con ®­êng tiÕn lªn CNXH nªn ®· tiÕn hµnh ngay cuéc c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa ®èi víi nÒn kinh tÕ quèc d©n vµ xÐt vÒ thùc chÊt lµ theo ®­êng lèi "®Èy m¹nh c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa, ®­a quan hÖ s¶n xuÊt ®i tr­íc më ®­êng cho lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn. ThiÕt lËp chÕ ®é c«ng h÷u thuÇn nhÊt gi÷a hai h×nh thøc së h÷u toµn d©n vµ tËp thÓ". Quan niÖm cho r»ng cã thÓ ®­a quan hÖ s¶n xuÊt ®i tr­íc ®Ó t¹o ®Þa bµn réng r·i, thóc ®Èy lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn ®· bÞ b¸c bá. Sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt x· héi nµy ®· m©u thuÉn víi nh÷ng c¸i ph©n tÝch trªn. Trªn con ®­êng t×m tßi lèi tho¸t cña m×nh tõ trong lßng nÒn x· héi ®· n¶y sinh nh÷ng hiÖn t­îng tr¸i víi ý muèn chñ quan cña chóng ta cã nhiÒu hiÖn t­îng tiªu cùc næi lªn trong ®êi sèng kinh tÕ nh­ qu¶n lý kÐm, tham «,... Nh­ng thùc ra m©u thuÉn gi÷a yªu cÇu ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt víi nh÷ng h×nh thøc kinh tÕ - x· héi xa l¹ ®­îc ¸p ®Æt mét c¸ch chñ quan kinh tÕ thÝch hîp cÇn thiÕt cho lùc l­îng s¶n xuÊt míi n¶y sinh vµ ph¸t triÓn. Kh¾c phôc nh÷ng hiÖn t­îng tiªu cùc trªn lµ cÇn thiÕt vÒ mÆt nµy trªn thùc tÕ chóng ta ch­a lµm hÕt nhiÖm vô m×nh ph¶i lµm. Ph¶i gi¶i quyÕt ®óng ®¾n gi÷a m©u thuÉn lùc l­îng s¶n xuÊt víi quan hÖ s¶n xuÊt tõ ®ã kh¾c phôc nh÷ng khã kh¨n vµ tiªu cùc cña nÒn kinh tÕ. ThiÕt lËp quan hÖ s¶n xuÊt míi víi nh÷ng h×nh thøc vµ b­íc ®i phï hîp víi tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt lu«n lu«n thóc ®©û s¶n xuÊt ph¸t triÓn víi hiÖu qu¶ kinh tÕ cao. Trªn c¬ së cñng cè nh÷ng ®Ønh cao kinh tÕ trong tay nhµ n­íc c¸ch m¹ng. Cho phÐp phôc håi vµ ph¸t triÓn chñ nghÜa t­ b¶n vµ bu«n b¸n tù do réng r·i cã lîi cho sù ph¸t triÓn s¶n xuÊt. Quan ®iÓm ®æi míi tõ ®¹i héi VI còng ®· kh¼ng ®Þnh kh«ng nh­ng kh«i phôc thµnh phÇn kinh tÕ t­ b¶n t­ nh©n vµ kinh tÕ c¶ thÕ mµ ph¶i ph¸t triÓn chóng réng r·i theo chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ n­íc. Nh­ng ®iÒu quan träng lµ ph¶i nhËn thøc ®­îc vai trß cña thµnh phÇn kinh tÕ nhµ n­íc trong thêi kú qu¸ ®é. §Ó thùc hiÖn vai trß nµy mét mÆt nã ph¶i th«ng qua sù nªu g­¬ng vÒ c¸c mÆt n¨ng suÊt, chÊt l­îng vµ hiÖu qu¶. Thùc hiÖn ®Çy ®ñ ®èi víi nhµ n­íc. §èi víi thµnh phÇn kinh tÕ t­ b¶n t­ nh©n vµ kinh tÕ c¸ thÓ thùc hiÖn chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ph¸t triÓn. Tuy nhiªn víi thµnh phÇn kinh tÕ nµy ph¶i cã nh÷ng biÖn ph¸p ®Ó cho quan hÖ s¶n xuÊt thùc hiÖn phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt trong thêi kú qu¸ ®é. V× nh­ thÕ míi thùc sù thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng lao ®éng. II/ vËn dông quy luËt quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, trong sù nghiÖp ®æi míi ë n­íc ta hiÖn nay. Thuéc ph¹m trï cña lùc l­îng s¶n xuÊt vµ vËn ®éng kh«ng ngoµi biÖn chøng néi t¹i cña ph­¬ng thøc s¶n xuÊt, vÊn ®Ò c«ng nghiÖp ho¸ g¾n chÆt víi hiÖn ®¹i ho¸, tr­íc hÕt ph¶i ®­îc xem xÐt tõ t­ duy triÕt häc. Tr­íc khi ®i vµo c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ vµ muèn thµnh c«ng trªn ®Êt n­íc th× ph¶i cã tiÒm lùc vÒ kinh tÕ con ng­êi, trong ®ã lùc l­îng lao ®éng lµ mét yÕu tè quan träng. Ngoµi ra ph¶i cã sù phï hîp gi÷a quan hÖ s¶n xuÊt víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt ®©y míi lµ nh©n tè c¬ b¶n nhÊt. §Êt n­íc ta ®ang trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ víi tiÒm n¨ng lao ®éng lín cÇn cï, th«ng minh, s¸ng t¹o vµ cã kinh nghiÖm lao ®éng nh­ng c«ng cô cña chóng ta cßn th« s¬. Nguy c¬ tôt hËu cña ®Êt n­íc ngµy cµng ®­îc kh¾c phôc. §¶ng ta ®ang triÓn khai m¹nh mÏ mét sè vÊn ®Ò cña ®Êt n­íc vÒ c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ tr­íc hÕt trªn c¬ së mét c¬ cÊu së h÷u hîp quy luËt g¾n liÒn víi mét c¬ cÊu c¸c thµnh phÇn kinh tÕ hîp qui luËt, còng nh­ c¬ cÊu mét x· héi hîp giai cÊp. Cïng víi thêi c¬ lín, nh÷ng thö th¸ch ghª gím ph¶i v­ît qua ®Ó hoµn thµnh sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc v× d©n giµu n­íc m¹nh c«ng b»ng v¨n minhh·y cßn phÝa tr­íc mµ néi dung c¬ b¶n trong viÖc thùc hiÖn lµ ph¶i nhËn thøc ®óng ®¾n vÒ qui luËt quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt trong giai ®o¹n hiÖn nay cña n­íc ta. III. Häc thuyÕt M¸c vÒ h×nh th¸i kinh tÕ - x· héi c¬ së lý luËn cña sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ ë n­íc ta. Chóng ta ®Òu biÕt r»ng, tõ tr­íc ®Õn nay, c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ lµ khuynh h­íng ph¸t triÓn tÊt yÕu cña c¸c n­íc. §èi víi n­íc ta, tõ mét nÒn kinh tÕ tiÓu n«ng muèn tho¸t khái nghÌo nµn, l¹c hËu, nhanh chãng ®¹t têi tr×nh ®é cña mét n­íc ph¸t triÓn tÊt yÕu ph¶i ®Èy m¹nh sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸ nh­ lµ mét cuéc c¸ch m¹ng toµn diÖn vµ s©u s¾c. §¹i héi ®¹i biÓu lÇn thø VIII cña §¶ng ®· kh¼ng ®Þnh "X©y dùng n­íc ta thµnh mét n­íc c«ng nghiÖp cã c¬ së vËt chÊt - kü thuËt hiÖn ®¹i, c¬ cÊu kinh tÕ hîp lý, quan hÖ s¶n xuÊt tiÕn bé phï hîp víi tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt, ®êi sèng vËt chÊt vµ tinh thÇn cao, quèc phßng an ninh v÷ng ch¾c, d©n giµu n­íc m¹nh x· héi c«ng b»ng v¨n minh". Theo quan ®iÓm cña c¸c nhµ s¸ng lËp chñ nghÜa M¸c - LÞch sö s¶n xuÊt vËt chÊt cña nh©n lo¹i ®· h×nh thµnh mèi quan hÖ kh¸ch quan phæ biÕn: Mét mÆt con ng­êi ph¶i quan hÖ víi giíi tù nhiªn nh»m biÕn ®æi giíi tù nhiªn ®ã, quan hÖ nµy ®­îc biÓu hiÖn ë lùc l­îng s¶n xuÊt mÆt kh¸c con ng­êi ph¶i quan hÖ víi nhau ®Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt, quan hÖ nµy ®­îc biÓu hiÖn ë quan hÖ s¶n xuÊt. Lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt lµ 2 mÆt ®èi lËp nhau biÖn chøng cña mét thÓ thèng nhÊt kh«ng thÓ t¸ch rêi. Tuy nhiªn nÕu lùc l­îng s¶n xuÊt lµ c¸i cÊu thµnh cña toµn bé lÞch sö nh©n lo¹i th× quan hÖ s¶n xuÊt lµ c¶i t¹o thµnh c¬ së kinh tÕ cña x· héi, lµ c¬ së hiÖn thùc cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt tinh thÇn vµ nh÷ng thiÕt chÕ t­¬ng øng trong x· héi. C.M¸c ®· ®­a ra kÕt luËn r»ng x· héi loµi ng­êi ph¸t triÓn tr¶i qua nhiÒu giai ®o¹n kÕ tiÕp nhau, øng víi mçi giai ®o¹n cña sù ph¸t triÓn ®ã lµ mét h×nh th¸i kinh tÕ - x· héi nhÊt ®Þnh - r»ng tiÕn bé x· héi lµ sù vËn ®éng theo h­íng tiÕn lªn cña c¸c h×nh th¸i kinh tÕ - x· héi kh¸c mµ gèc rÔ s©u xa cña nã lµ sù ph¸t triÓn kh«ng ngõng cña lùc l­îng s¶n xuÊt. R»ng sù vËn ®éng vµ ph¸t triÓn cña c¸c h×nh th¸i kinh tÕ - x· héi lµ do t¸c ®éng cña c¸c qui luËt kh¸ch quan. M¸c vµ ¡nghen ®· ®­a ra nhiÒu lý luËn, nhiÒu t­ t­ëng. Nh÷ng lý luËn t­ t­ëng c¬ b¶n ®ã trong häc thuyÕt M¸c vÒ h×nh th¸i kinh tÕ - x· héi chÝnh lµ c¬ së lý luËn cho phÐp chóng ta kh¼ng ®Þnh sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ theo ®Þnh h­íng XHCN ë n­íc ta hiÖn nay lµ phï hîp víi qui luËt kh¸ch quan trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña d©n téc ta, cña thêi ®¹i. §èi víi n­íc ta ®Ó phï hîp víi lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt ®¶ng ta ®· nªu c«ng nghiÖp ho¸ ph¶i ®i ®«i víi hiÖn ®¹i ho¸, kÕt hîp nh÷ng b­íc tiÕn tuÇn tù vÒ c«ng nghÖ víi viÖc tranh thñ nh÷ng c¬ héi ®i t¾t, ®ãn ®Çu, h×nh thµnh nh÷ng mòi nhän ph¸t triÓn theo tr×nh ®é tiªn tiÕn cña khoa häc c«ng nghÖ thÕ giíi. MÆt kh¸c chóng ta ph¶i chó träng x©y dùng vµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn, vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ tr­êng, cã sù ®iÒu tiÕt cña nhµ n­íc vµ theo ®Þnh h­íng XHCN. §©y lµ hai nhiÖm vô ®­îc thùc hiÖn ®ång thêi. Chóng lu«n t¸c ®éng thóc ®Èy hç trî lÉn nhau cïng ph¸t triÓn. Bëi lÏ "nÕu c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ t¹o nªn lùc l­îng s¶n xuÊt cÇn thiÕt cho chÕ ®é x· héi míi th× viÖc x©y dùng nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn chÝnh lµ ®Ó x©y dùng hÖ thèng quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp ®­a n­íc ta tiÕn lªn tõng ngµy nh­ §¶ng vµ Nhµ n­íc ta mong muèn ®a vµ ®ang thùc hiÖn. c- KÕt luËn Chóng ta cÇn ph¶i hiÓu vµ vËn dông mét c¸ch tèt nhÊt qui luËt quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Trªn thùc tÕ bÊt cø ë ®©u vµ vµo lóc nµo còng kh«ng thÓ cã ®­îc sù phï hîp tuyÖt ®èi gi÷a quan hÖ s¶n xuÊt víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Nh­ng ph¶i tuú theo t×nh h×nh thùc tÕ mµ chän gi¶i ph¸p phï hîp. Trong quan hÖ gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt nãi chung còng cã sù rµng buéc xuÊt ph¸t tõ chóng. Tuy nhiªn chÝnh b¶n th©n c¸c quan hÖ s¶n xuÊt l¹i cã mèi quan hÖ chÆt chÏ víi lùc l­îng s¶n xuÊt. VÊn ®Ò ®Æt ra lµ ta sö dông mèi quan hÖ Êy nh­ thÕ nµo cho phï hîp. §Æc biÖt quan hÖ gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt l¹i cã nhiÒu lén xén trong viÖc nghiªn cøu, sö dông vµ ph¸t triÓn c¸c ph­¬ng thøc s¶n xuÊt tøc lµ qu¸ tr×nh "§a d¹ng ho¸" cô thÓ h¬n lµ qu¸ tr×nh "phï hîp ho¸" c¸c lo¹i ph­¬ng thøc s¶n xuÊt vµo ®iÒu kiÖn thùc tÕ hiÖn nay cña n­íc ta. NÕu chóng ta sö dông ®óng c¸c qui luËt trªn céng víi ®iÒu hoµ quan hÖ lùc l­îng s¶n xuÊt víi quan hÖ s¶n xuÊt th× kh«ng l©u sau n­íc ta sÏ tiÕn nhanh cïng víi c¸c n­íc ph¸t triÓn tiÕn nhanh trªn con ®­êng c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ ®· chän. Qua bµi viÕt nµy phÇn nµo t«i hiÓu vµ biÕt ®­îc t×nh h×nh kinh tÕ n­íc nhµ. Nh÷ng c¸i, nh÷ng ®iÒu kiÖn mµ §¶ng vµ nhµ n­íc ta ®ang lµm ®Ó ph¸t triÓn ®Êt n­íc. Tõ ®ã t«i cã ®«i lêi kiÕn nghÞ sau: - Kh«ng ngõng ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt b»ng viÖc nhanh chãng ®­a c¸c tiÕn bé kü thuËt cña nh÷ng n­íc ®i tr­íc vµ t¨ng c­êng c«ng t¸c gi¸o dôc, h­íng dÇn cho ng­êi lao ®éng cã thÓ tiÕp thu ®­îc nh÷ng c«ng nghÖ míi. - B×nh th­êng ho¸ quan hÖ s¶n xuÊt, cã c¸ch nh×n ®óng ®¾n gi÷a ng­êi lµm thuª víi «ng chñ cña m×nh. §©y lµ mét yÕu tè quan träng ¶nh h­ëng ®Õn chÊt l­îng cña s¶n phÈm lµm ra. Quan hÖ s¶n xuÊt tèt ng­êi lao ®éng ®­îc h­ëng mäi quyÒn lîi hä sÏ tÝch cùc lµm viÖc tõ ®ã n¨ng suÊt vµ s¶n phÈm kh«ng ngõng t¨ng. §ã lµ ®«i lêi kiÕn nghÞ cña t«i, mong r»ng nã gãp mét phÇn nhá bÐ cïng ®Êt n­íc ®i lªn theo con ®­êng c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ hiÖn nay./. tµi liÖu tham kh¶o 1. Tµi liÖu Lªnin toµn tËp - tËp 38 - NXB Matxc¬va 1977 2. V¨n kiÖn §¹i héi §¶ng toµn quèc lÇn thø 7. 3. T¹p chÝ céng s¶n sè 13 th¸ng 6 n¨m 1996 4. T¹p chÝ ph¸t triÓn kinh tÕ "C«ng nghiÖp ho¸ nh×n tõ biÖn chøng gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt". PTS. L­u Hµ Vi. Môc lôc Trang A/ PhÇn më ®Çu 1 B/ Néi dung 2 Ch­¬ng I: Sù nhËn thøc vÒ lùc l­îng s¶n xuÊt, quan hÖ s¶n xuÊt vµ qui luËt quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt 2 I/ §«i nÐt vÒ lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt 2 1. Lùc l­îng s¶n xuÊt lµ g× ? 2 2. Quan hÖ s¶n xuÊt ®­îc hiÓu ra sao? 3 3. NhËn thøc vÒ ph¹m trï h×nh th¸i kinh tÕ - x· héi céng s¶n. 4 II/ Quy luËt quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt 5 1. Quan hÖ s¶n xuÊt vµ lùc l­îng s¶n xuÊt m©u thuÉn hay phï hîp 5 2. Qui luËt quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt 6 Ch­¬ng II: Sù vËn dông cña §¶ng ta trong ®­êng lèi ®æi míi ë ViÖt Nam 8 I/ Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn trong giai ®o¹n hiÖn nay ë n­íc ta. 8 II/ C«ng nghiÖp ho¸ vËn dông tuyÖt vêi qui luËt quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt trong sù nghiÖp ®æi míi ë n­íc ta hiÖn nay 9 III/ Häc thuyÕt M¸c vÒ h×nh th¸i kinh tÕ - x· héi, c¬ së lý luËn cña sù nghiÖp CNH - H§H 10 C. KÕt luËn 13 Danh môc tµi liÖu tham kh¶o 14

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docQuan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất Sự vận dụng của Đảng ta trong đường lối đổi mới ở Việt Nam.DOC
Luận văn liên quan