Thị trường thủy sản

Mục lục Lời mở đầu 1 Chương I. Lý luận chung về thị trường bản chất chức năng và vai trò của thị trường 2 1. Bản chất của thị trường 2 2. Chức năng của thị trường 2 3. Vai trò của thị trường 4 Chương II. Cơ cấu, chức năng và đặc điểm của thị trường thuỷ sản 6 I. Cơ cấu, chức năng của thị trường thuỷ sản 6 II. Đặc điểm của thị trường thuỷ sản 7 1. Độ cận biên thị trường và giá cả sản phẩm thuỷ sản 8 2. Sự hình thành giá cả theo thời vụ 9 3. Tính độc quyền của thị trường thuỷ sản 10 4. Thị trường sản phẩm trong nước còn mang tính nhỏ, lẻ 11 Chương III. Thị trường sản phẩm thuỷ sản thực trạng và tiềm năng 12 I. Thị trường nội địa 12 1. Cung - cầu và giá của các sản phẩm thuỷ sản trong nước 12 2. Những yếu tố ảnh hưởng tới thị trường thuỷ sản nội địa 18 3. Những tiềm năng của thị trường thuỷ sản nội địa 19 II. Thị trường xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam 20 1. Thị trường các nước Châu á 20 2. Thị trường EU 21 3. Thị trường Mỹ 22 III. Một số nhận xét và đánh giá về thực trạng và tiềm năng 24 1. Khai thác hải sản 24 2. Chế biến và dự trữ 26 3. Tiêu thụ sản phẩm 26 Kết luận 28 Tài liệu tham khảo 29 Lưu ý : Mình đã kèm theo 2 font của đề án, các bạn chỉ cần giải nén và copy 2 font đó dô ổ C:\WINDOWS\Fonts là xong .

doc30 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 30/01/2013 | Lượt xem: 1813 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Thị trường thủy sản, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
biÕn ®Õn ng­êi tiªu dïng cuèi cïng. Do ph¶i chi phÝ cho ho¹t ®éng th­¬ng m¹i do ®ã lµm cho gi¸ trÞ s¶n phÈm t¨ng thªm. + Ng­êi tiªu dïng: Ng­êi tiªu dïng lµ tÊt c¶ c¸c thµnh viªn trong x· héi cã chøc n¨ng hoµn tr¶ toµn bé chi phÝ tõ kh©u s¶n xuÊt ®Õn kh©u dÞch vô cuèi cïng cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ tiªu dïng. Qua c¬ cÊu trªn, ng­êi ta cã thÓ ph©n lo¹i thÞ tr­êng thµnh: thÞ tr­êng c¸c yÕu tè ®Çu vµo hay cßn gäi lµ thÞ tr­êng t­ liÖu s¶n xuÊt vµ thÞ tr­êng s¶n phÈm hay cßn gäi lµ thÞ tr­êng hµng tiªu dïng. b- Chøc n¨ng cña thÞ tr­êng. B¶n chÊt cña thÞ tr­êng cßn thÓ hiÖn ë nh÷ng chøc n¨ng cña nã.Víi tÝnh c¸ch lµ mét ph¹m trï kinh tÕ, thÞ tr­êng cã c¸c chøc n¨ng c¬ b¶n sau: Chøc n¨ng thõa nhËn. Mäi yÕu tè ®Çu vµo vµ ®Çu ra cña s¶n xuÊt hµng ho¸ ®Òu thùc hiÖn ®­îc viÖc b¸n, tøc lµ chuyÓn quyÒn së h÷u nã víi nh÷ng gi¸ nhÊt ®Þnh, th«ng qua mét lo¹t th¶o thuËn vÒ gi¸ c¶, chÊt l­îng, sè l­îng, ph­¬ng thøc giao hµng, nhËn hµng...trªn thÞ tr­êng.Chøc n¨ng thõa nhËn cña thÞ tr­êng thÓ hiÖn ë chç ng­êi mua chÊp nhËn mua hµng ho¸, dÞch vô cña ng­êi b¸n vµ do vËy hµng ho¸ ®· b¸n ®­îc. Thùc hiÖn chøc n¨ng nµy nghÜa lµ thõa nhËn c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt hµng ho¸ vµ mua b¸n chóng theo yªu cÇu c¸c quy luËt cña kinh tÕ thÞ tr­êng. Chøc n¨ng thùc hiÖn. Ho¹t ®éng mua vµ b¸n lµ ho¹t ®éng lín nhÊt, bao trïm nhÊt cña thÞ tr­êng. Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ph¸t triÓn, mäi yÕu tè ®Çu vµo cho s¶n xuÊt vµ ®Çu ra s¶n phÈm chñ yÕu ®Òu ®­îc tiÒn tÖ ho¸ th× ho¹t ®éng mua vµ b¸n lµ c¬ së quan träng quyÕt ®Þnh c¸c mèi quan hÖ kinh tÕ gi÷a c¸c chñ thÓ kinh tÕ. Chøc n¨ng thùc hiÖn cña thÞ tr­êng thÓ hiÖn ë chç, thÞ tr­êng thùc hiÖn hµnh vi trao ®æi , thùc hiÖn c©n b»ng cung cÇu tõng lo¹i s¶n phÈm hµng ho¸, h×nh thµnh gi¸ c¶ vµ thùc hiÖn gi¸ trÞ cña c¸c s¶n phÈm hµng ho¸. Chøc n¨ng ®iÒu tiÕt kÝch thÝch. Nhu cÇu thÞ tr­êng lµ môc ®Ých ®¸p øng cña mäi qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt – kinh doanh. ThÞ tr­êng võa lµ môc tiªu, võa lµ ®éng lùc thóc ®Èy c¸c chñ thÓ kinh tÕ. §©y chÝnh lµ c¬ s¬ kh¸ch quan ®Ó thùc hiÖn chøc n¨ng ®iÒu tiÕt kÝch thÝch cña thÞ tr­êng. Thùc hiÖn chøc n¨ng nµy, thÞ tr­êng cã vai trß quan träng trong viÖc ph©n bæ vµ sö dông hîp lý c¸c nguån lùc khan hiÕm cña ®Êt n­íc cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh s¶n phÈm. Chøc n¨ng th«ng tin. Cã nhiÒu kªnh th«ng tin kinh tÕ, trong ®ã th«ng tin thÞ tr­êng lµ rÊt quan träng. Chøc n¨ng th«ng tin thÞ tr­êng bao gåm: Tæng cung, tæng cÇu hµng ho¸, dÞch vô, c¬ cÊu cung cÇu c¸c lo¹i s¶n phÈm hµng ho¸ trªn thÞ tr­êng, chÊt l­îng, gi¸ c¶ hµng ho¸, thËm chÝ c¶ thÞ hiÕu, c¸ch thøc, phong tôc tiªu dïng cña ng­êi d©n...Nh÷ng th«ng tin thÞ tr­êng chÝnh x¸c lµ c¬ së quan träng cho viÖc ra c¸c quyÕt ®Þnh. C¸c chøc n¨ng trªn cña thÞ tr­êng cã mèi quan hÖ chÆt chÏ víi nhau, lµm cho thÞ tr­êng thÓ hiÖn ®Çy ®ñ vai trß b¶n chÊt cña m×nh. Chøc n¨ng thõa nhËn lµ quan träng nhÊt, cã tÝnh quyÕt ®Þnh. Chõng nµo chøc n¨ng nµy ®­îc thùc hiÖn th× c¸c chøc n¨ng kh¸c míi ph¸t huy t¸c dông. NÕu chøc n¨ng thõa nhËn ®· ®­îc thùc hiÖn mµ c¸c chøc n¨ng kh¸c kh«ng thÓ hiÖn ra th× ch¾c ch¾n ®· cã nh÷ng yÕu tè phi kinh tÕ nµo ®ã can thiÖp vµo thÞ tr­êng lµm cho nã biÕn d¹ng ®i. 3- Vai trß cña thÞ tr­êng. ThÞ tr­êng cã mét vai trß v« cïng quan träng trong viÖc ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng . ThÞ tr­êng lµ lÜnh vùc trao ®æi hµng ho¸ vµ dÞch vô th«ng qua c¸c quy luËt cña kinh tÕ hµng ho¸, do ®ã nã lµ ®iÒu kiÖn cÇn vµ buéc ph¶i cã ®Ó kÕt thóc mét chu tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, thùc hiÖn lîi nhuËn cho nhµ ®Çu t­. Th«ng qua thÞ tr­êng, tÊt c¶ c¸c chñ thÓ kinh tÕ ®Òu cã thÓ tù do mua nh÷ng g× m×nh cÇn, b¸n nh÷ng g× kh¸ch hµng muèn còng nh­ m×nh cã thÓ ®¸p øng, nh»m thu lîi nhuËn. Gi¸ c¶ thÞ tr­êng ®­îc x¸c ®Þnh bëi sù c©n b»ng cung – cÇu, do ®ã bÝ quyÕt ®Ó thµnh c«ng trong kinh doanh lµ ph¶i lµm sao chiÕm ®­îc lßng tin cña kh¸ch hµng, më réng thÞ tr­êng, thÞ phÇn cho s¶n phÈm cña m×nh. Ngoµi vai trß thùc hiÖn lîi nhuËn cho ng­êi kinh doanh, thÞ tr­êng cßn cã vai trß trong viÖc ph©n bæ nh÷ng nguån lùc khan hiÕm ®Òu cho c¸c ngµnh, c¸c lÜnh vùc vµ c¸c chñ thÓ kinh tÕ th«ng qua gi¸ c¶ thÞ tr­êng. Qua nh÷ng vai trß trªn, h¬n ai hÕt nh÷ng ng­êi lµm kinh tÕ vµ nh÷ng ng­êi nghiªn cøu kinh tÕ ph¶i ®¸nh gi¸ ®óng tÇm quan träng cña thÞ tr­êng, tõ ®ã cã nh÷ng gi¶i ph¸p ®Ó t×m kiÕm vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng cho s¶n phÈm cña m×nh mét c¸ch phï hîp. N¾m ®­îc bÝ quyÕt ®Ó tiªu thô tèt, nhiÒu s¶n phÈm trªn thÞ tr­êng lµ mét trong nh÷ng thµnh c«ng lín mµ bÊt cø ng­êi lµm kinh tÕ nµo còng mong ®¹t ®­îc. Nh­ng ®Ó ®¹t ®­îc thµnh c«ng ®ã kh«ng ph¶i lµ vÊn ®Ò ®¬n gi¶n, mµ lµ c¶ mét qu¸ tr×nh nghiªn cøu, t×m tßi còng nh­ chÊp nhËn m¹o hiÓm, rñi ro trong kinh doanh do chÝnh thÞ tr­êng mang l¹i. ViÖt Nam, tõ khi x¸c ®Þnh ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ theo h­íng kinh tÕ thÞ tr­êng lÊy viÖc tù do kinh doanh trong khu«n khæ ph¸p luËt lµm nÒn t¶ng, ®· ®­a nÒn kinh tÕ n­íc ta tiÕn ®­îc mét b­íc tiÕn ®¸ng kÓ so víi c¬ chÕ kÕ ho¹ch hãa tËp trung tr­íc ®©y. Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa ë ViÖt Nam, tÊt c¶ c¸c thµnh viªn trong x· héi cã ®ñ ®iÒu kiÖn kinh doanh theo luËt doanh nghiÖp ViÖt Nam ®Òu ®­îc kinh doanh c¸c mÆt hµng mµ nhµ n­íc kh«ng cÊm. C¸c th«ng tin thÞ tr­êng lu«n lµ nh÷ng th«ng tin më, n¾m b¾t nã mét c¸ch nhanh chãng, nh¹y c¶m sÏ ®em l¹i nh÷ng thµnh c«ng lín cho ng­êi lµm kinh tÕ, qua ®ã gãp phÇn quan träng trong viÖc thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn, rót ng¾n kho¶ng c¸ch víi c¸c n­íc c«ng nghiÖp hiÖn ®¹i trªn thÕ giíi. ch­¬ng ii c¬ cÊu, chøc n¨ng vµ ®Æc ®iÓm cña thÞ tr­êng thuû s¶n i- c¬ cÊu, chøc n¨ng cña thÞ tr­êng thuû s¶n. Còng gièng nh­ c¬ cÊu cña thÞ tr­êng, c¬ cÊu cña thÞ tr­êng thuû s¶n gåm c¸c nhãm chñ thÓ kinh tÕ víi nh÷ng chøc n¨ng nhÊt ®Þnh cã mèi liªn hÖ víi nhau th«ng qua hÖ thèng d©y chuyÒn Marketinh: Ng­êi s¶n xuÊt - Ng­êi b¸n bu«n - Ng­êi chÕ biÕn - Ng­êi b¸n lÎ - Ng­êi tiªu dïng. Mçi m¾t xÝch hay mçi nhãm chñ thÓ kinh tÕ trong hÖ thèng d©y chuyÒn Marketinh trªn cã mét chøc n¨ng riªng trong hÖ thèng chøc n¨ng chung cña thÞ tr­êng: Ng­êi s¶n xuÊt. Ng­êi s¶n xuÊt s¶n phÈm thuû s¶n lµ nh÷ng ng­êi lµm c«ng viÖc ®¸nh b¾t c¸, t«m, h¶i s¶n c¸c lo¹i tõ m«i tr­êng néi ®ång, biÓn kh¬i vµ c¶ nhãm ng­êi nu«i trång h¶i s¶n ®Ó kinh doanh. Ng­êi s¶n xuÊt thuû s¶n cã thÓ lµ nh÷ng doanh nghiÖp lín víi nh÷ng h¹m tÇu khai th¸c c¸ ë ngoµi biÓn kh¬i, cã thÓ lµ trang tr¹i gia ®×nh nu«i trång thuû s¶n vµ còng cã thÓ lµ nh÷ng hé gia ®×nh c¸ thÓ ®¸nh b¾t vµ nu«i trång thñy s¶n nhá lÎ...Nh÷ng ng­êi nµy cã chøc n¨ng cung cÊp s¶n phÈm thuû, h¶i s¶n phôc vô nhu cÇu tiªu dïng trong n­íc vµ xuÊt khÈu... Ng­êi b¸n bu«n. Ng­êi b¸n bu«n s¶n phÈm thuû s¶n cã thÓ lµ c¸c doanh nghiÖp th­¬ng m¹i, c¸c hé gia ®×nh vµ c¸c chñ thÓ nhá lÎ..Nh÷ng ng­êi nµy ®¶m nhiÖm c«ng viÖc thu gom s¶n phÈm thuû s¶n tõ c¸c ng­ tr­êng hoÆc c¸c ®¬n vÞ kinh doanh nhá lÎ trong c¶ n­íc ®Ó cung cÊp trùc tiÕp cho c¸c ®¬n vÞ chÕ biÕn hoÆc nh÷ng ng­êi b¶n lÎ ë c¸c chî hµng. Ng­êi chÕ biÕn. Ng­êi chÕ biÕn thuû s¶n bao gåm c¸c doanh nghiÖp, c¸c ®¬n vÞ tËp thÓ, c¸c hé gia ®×nh c¸ thÓ. Hä thùc hiÖn c«ng viÖc mua gom s¶n phÈm thuû s¶n s¬ chÕ tõ nh÷ng ng­êi b¸n bu«n, sau ®ã ®em chÕ biÕn s¶n phÈm thuû s¶n nµy thµnh nh÷ng s¶n phÈm cã tÝnh c«ng nghiÖp phôc vô cho nhu cÇu ngµy cµng cao vµ ®a d¹ng cña con ng­êi, Ng­êi b¸n lÎ. Ng­êi b¸n lÎ ë ®©y gåm c¸c ®¬n vÞ tËp thÓ, hé gia ®×nh c¸ thÓ cã nhiÖm vô cung cÊp hµng tiªu dïng thuû s¶n tõ nh÷ng ®¬n vÞ chÕ biÕn hoÆc c¸c ®¹i lý tíi tay ng­êi tiªu dïng cuèi cïng. Ng­êi tiªu dïng. Ng­êi tiªu dïng lµ tÊt c¶ c¸c thµnh viªn trong x· héi cã nhu cÇu tiªu dïng s¶n phÈm thuû s¶n. Hä cã tr¸ch nhiÖm thanh to¸n tÊt c¶ c¸c chi phÝ tõ khi khai th¸c, chÕ biÕn, l­u th«ng hay nãi kh¸c ®i lµ tõ kh©u s¶n xuÊt tíi lóc tiªu dïng. C¸c qu¸ tr×nh trªn ®­îc diÔn ra liªn tiÕp ®Ó ®¶m b¶o qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®­îc khÐp kÝn, ®ång vèn ®­îc quay vßng nhanh ®em l¹i hiÖu qu¶ kinh doanh cho ng­êi s¶n xuÊt thuû s¶n. Qua mçi mét m¾t xÝch, s¶n phÈm thuû s¶n l¹i ®­îc t¨ng thªm gi¸ trÞ cho ®Õn khi tíi tay ng­êi tiªu dïng cuèi cïng nã trë thµnh mét s¶n phÈm hoµn h¶o, phï hîp víi nhu cÇu, thÞ hiÕu cña ng­êi tiªu dïng. Mçi mét nhãm chñ thÓ kinh tÕ trong d©y chuyÒn Marketinh trªn, tuy cã chøc n¨ng kh¸c nhau nh­ng chóng cã mèi quan hÖ mËt thiÕt, g¾n bã víi nhau, s¶n phÈm cña m¾t xÝch nµy lµ nguyªn liÖu ®Çu vµo cña m¾t xÝch tiÕp theo. V× vËy, tÊt c¶ c¸c qu¸ tr×nh l­u th«ng hµng ho¸ qua c¸c m¾t xÝch trong d©y chuyÒn Marketinh cã diÔn ra th«ng suèt th× míi ®¶m b¶o cho thÞ tr­êng s¶n phÈm thuû s¶n ®­îc æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn, II- §Æc ®iÓm cña thÞ tr­êng thuû s¶n. Do ®Æc ®iÓm cña s¶n xuÊt, chÕ biÕn vµ tiªu dïng hµng thuû s¶n, thÞ tr­êng ®Çu ra cho s¶n phÈm thuû s¶n lµ mét thÞ tr­êng ®a cÊp. ViÖc t×m hiÓu, ph©n tÝch thÞ tr­êng s¶n phÈm ®Çu ra cho thuû s¶n lµ ph©n tÝch tr¹ng th¸i c©n b»ng ë mçi cÊp thÞ tr­êng. Mçi mét lo¹i s¶n phÈm thuû s¶n ( s¶n phÈm t­¬i, s¶n phÈm chÕ biÕn, s¶n phÈm kh«...) ®¸p øng ®ßi hái cña thÞ tr­êng vÒ tÊt c¶ c¸c mÆt nh­: thêi gian, kh«ng gian, chÊt l­îng, gi¸ c¶, sè l­îng...Do vËy, chñ thÓ kinh tÕ tham gia trªn d©y chuyÒn marketinh cÇn bá ra nh÷ng chi phÝ nhÊt ®Þnh ®Ó ®¸p øng nh÷ng ®ßi hái nãi trªn cña thÞ tr­êng. Nh÷ng chi phÝ nµy sÏ ®­îc ph¶n ¸nh vµo gi¸ c¶. Khi thÞ tr­êng chÊp nhËn gi¸, gåm gi¸ s¶n phÈm thuû s¶n th« céng víi chi phÝ chÕ biÕn, chi phÝ marketinh th× chªnh lÖch gi÷a gi¸ ®ã víi gi¸ ë cÊp thÞ tr­êng tr­íc ®ã ®­îc gäi lµ ®é cËn biªn thÞ tr­êng.Tõ nh÷ng lý luËn trªn, ®Ó thÊy ®­îc tr¹ng th¸i c©n b»ng cña mçi cÊp thÞ tr­êng, ta ®i t×m hiÓu vÒ ®é cËn biªn thÞ tr­êng qua gi¸ c¶ cña s¶n phÈm. §é cËn biªn thÞ tr­êng vµ gi¸ c¶ s¶n phÈm thuû s¶n. §é cËn biªn thÞ tr­êng s¶n phÈm thuû s¶n lµ mét kh¸i niÖm thÓ hiÖn gi¸ trÞ d«i ra ë mçi m¾t xÝch nµo ®ã trªn d©y chuyÒn marketinh s¶n phÈm. Ch¼ng h¹n, ng­êi ta xem xÐt ®é cËn biªn gi¸ b¸n lÎ vµ gi¸ b¸n bu«n hoÆc ®é cËn biªn gi÷a gi¸ b¸n bu«n vµ gi¸ b¸n lÎ . Nh­ vËy lµ ng­êi ta cã thÓ xem xÐt ®é cËn biªn thÞ tr­êng s¶n phÈm thuû s¶n gi÷a bÊt kú hai cÊp thÞ tr­êng nµo ®· ®Þnh gi¸. Chóng ta tiÕp cËn ë phÝa ng­êi tiªu dïng thñy s¶n tõ hai khÝa c¹nh cña qu¸ tr×nh. Thø nhÊt lµ víi tr×nh ®é ph¸t triÓn hiÖn nay cña nÒn kinh tÕ nãi chung vµ cña ngµnh thuû s¶n nãi riªng, ng­êi tiªu dïng c¸c l­îng s¶n phÈm thuû s¶n chÕ biÕn ch­a nhiÒu, nh­ng ë n«ng th«n ng­êi n«ng d©n sö dông s¶n phÈm thuû s¶n th« do m×nh tù ®¸nh b¾t hoÆc nu«i trång lÊy nhiÒu h¬n, cßn ë thµnh phè th× ng­êi tiªu dïng c¸c s¶n phÈm ®· qua chÕ biÕn víi sè l­îng lín h¬n. §iÒu ®ã chØ ra r»ng nh÷ng ng­êi tiªu dïng kh¸c nhau cã nh÷ng nhu cÇu kh¸c nhau vÒ qui c¸ch, møc chÊt l­îng vµ dÞch vô cung cÊp hµng ho¸ kh¸c nhau. Thø hai lµ xÐt vÒ l©u dµi, khi thu nhËp vµ møc sèng t¨ng lªn cïng víi sù ph¸t triÓn cao h¬n cña nÒn kinh tÕ, nhu cÇu cña ng­êi tiªu dïng ë c¶ thµnh thÞ vµ n«ng th«n ®Òu t¨ng lªn ®èi víi c¸c dÞch vô lµm t¨ng gi¸ trÞ cña s¶n phÈm thuû s¶n. KÕt qu¶ lµ trong c¬ cÊu gi¸ mua hµng thuû s¶n cña ng­êi tiªu dïng, phÇn tr¶ cho cho c¸c dÞch vô cã chiÒu h­íng t¨ng lªn, cßn tr¶ cho s¶n phÈm th«, s¬ chÕ cã chiÒu h­íng gi¶m xuèng. Cïng víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ, ®é cËn biªn thÞ tr­êng sÏ t¨ng lªn. §é cËn biªn thÞ tr­êng gi÷a gi¸ b¸n lÎ vµ gi¸ t¹i c¸c c¬ s¬ ®¸nh b¾t ( ng­ tr­êng, trang tr¹i nu«i c¸, hé gia ®×nh...) lµ sù chªnh lÖch gi÷a gi¸ b¸n lÎ cuèi cïng cho ng­êi tiªu dïng cuèi cïng vµ gi¸ mµ ng­êi s¶n xuÊt thuû s¶n nhËn ®­îc khi b¸n s¶n phÈm thuû s¶n s¬ chÕ. Cã thÓ coi nhu cÇu ë cÊp thÞ tr­êng b¸n lÎ bao gåm hai phÇn: Nhu cÇu ®èi víi s¶n phÈm thuû s¶n ch­a qua chÕ biÕn vµ nhu cÇu ®èi víi mét lo¹t c¸c dÞch vô. Nhu cÇu ®èi víi s¶n phÈm thuû s¶n ch­a qua chÕ biÕn gäi lµ nhu cÇu ph¸i sinh, xuÊt ph¸t tõ nhu cÇu ban ®Çu ë cÊp b¸n lÎ cã kÕt hîp c¶ s¶n phÈm thuû s¶n th« vµ dÞch vô. §­êng cÇu nµy ®­îc t¹o ra khi ®em mçi ®iÓm trªn ®­êng cÇu ban ®Çu trõ ®i gi¸ trÞ vÒ c¸c dÞch vô. T­¬ng tù nh­ vËy, ®­êng cung ph¸i sinh còng ®­îc t¹o ra khi ®em c¸c gi¸ trÞ trªn ®­êng cung ban ®Çu céng víi c¸c gi¸ trÞ vÒ c¸c dÞch vô mµ ng­êi tiªu dïng yªu cÇu ®èi víi ng­êi s¶n xuÊt. Giao ®iÓm cña c¸c ®­êng cung vµ cÇu nµy sÏ t¹o nªn gi¸ c¶ cña s¶n phÈm thuû s¶n trªn thÞ tr­êng. Khi ng­êi tiªu dïng s½n sµng tr¶ gi¸ cho ®é tho¶ dông mµ hÖ thèng thÞ tr­êng t¹o ra vÒ thêi gian, kh«ng gian, h×nh thøc s¶n phÈm...th× ë ®©y ®é cËn biªn thÞ tr­êng ph¶n ¸nh møc chuÈn bÞ ®Çy ®ñ tho¶ dông ®ã cho ng­êi tiªu dïng. Møc ®é vµ c¸c lo¹i chi phÝ cho sù “ chuÈn bÞ “ nµy hoµn toµn tuú thuéc vµo quan hÖ cung cÇu trªn thÞ tr­êng Muèn ph©n tÝch ®Çy ®ñ vµ cô thÓ ta ph¶i ®i xÐt hai tr­êng hîp cô thÓ ®ã lµ: Tr­êng hîp ®é cËn biªn thÞ tr­êng kh«ng thay ®æi ( trong thêi gian ng¾n) vµ tr­êng hîp ®é cËn biªn thÞ tr­êng thay ®æi ( xÐt trong kho¶ng thêi gian dµi). Sù h×nh thµnh gi¸ c¶ theo thêi vô. Ngµnh n«ng nghiÖp nãi chung vµ thuû s¶n nãi riªng lµ mét ngµnh s¶n xuÊt vËt chÊt cã nhiÒu ®Æc ®iÓm riªng, trong ®ã t×nh thêi vô kh¸ cao lµ nÐt ®Æc tr­ng nhÊt. T×nh thêi vô cña s¶n xuÊt thuû s¶n thÓ hiÖn râ ë sù biÕn ®éng cña gi¸ c¶ thÞ tr­êng theo thêi vô, ®Æc biÖt lµ tÝnh kh«ng æn ®Þnh cña gi¸ c¶ thÞ tr­êng ®Çu ra. ë ®©y, viÖc ph©n tÝch thÞ tr­êng ®Çu ra cho s¶n phÈm thuû s¶n tËp trung vµo sù h×nh thµnh gi¸ c¶ thÞ tr­êng theo thêi gian. Do ®Æc cña ngµnh thuû s¶n, viÖc s¶n xuÊt kinh doanh ph¶i dùa trªn c¸c qui luËt sinh häc ®éng thùc vËt thuû sinh nªn tÝnh mïa vô cña ngµnh thuû s¶n lµ kh¸ cao. Vµo ®óng mïa vô, ng­êi s¶n xuÊt cung øng s¶n phÈm theo nhu cÇu cña ng­êi tiªu dïng vµ do ®ã gi¸ c¶ ®­îc h×nh thµnh dùa trªn quan hÖ cung cÇu. Nh­ng vµo lóc tr¸i vô, trong khi nhu cÇu cña ng­êi tiªu dïng lµ kh«ng thay ®æi th× ng­êi s¶n xuÊt l¹i kh«ng cã s¶n phÈm ®Ó b¸n hoÆc do chi phÝ ®Ó dù tr÷ s¶n phÈm thuû s¶n lµ qu¸ lín lµm cho gi¸ c¶ cña s¶n phÈm trªn thÞ tr­êng t¨ng lªn, vµ ta dÔ dµng nhËn thÊy lµ møc t¨ng lªn cña gi¸ ph¶i lín h¬n chi phÝ mµ ng­êi cung øng bá ra ®Ó dù tr÷ s¶n phÈm( ë ®©y ta ph¶i hiÓu lµ s¶n phÈm thuû s¶n rÊt khã dù tr÷ v× ®Æc tÝnh mau ­¬n, chãng háng cña nã..) Qua nh÷ng ph©n tÝch trªn ta thÊy r»ng tÝnh mïa vô trong s¶n xuÊt thuû s¶n ®· lµm cho gi¸ c¶ cña s¶n phÈm thuû s¶n thay ®æi rÊt lín theo thêi gian. Ng­êi s¶n xuÊt, cung øng s¶n phÈm cÇn n¾m râ ®Æc ®iÓm nµy ®Ó cã chiÕn l­îc kinh doanh phï hîp sao cho møc lîi nhuËn tõ ho¹t ®éng ®Çu t­ cña m×nh lµ lín nhÊt. TÝnh ®éc quyÒn cña thÞ tr­êng thuû s¶n. Trªn thÞ tr­êng thuû s¶n ta thÊy th­êng chØ tån t¹i d¹ng ®éc quyÒn nhÊt thêi. TÝnh chÊt ®éc quyÒn nµy do tr×nh ®é s¶n xuÊt cña ngµnh thuû s¶n ch­a cao mang l¹i,thªm vµo ®ã ngµnh thuû s¶n l¹i lµ ngµnh s¶n xuÊt ph©n t¸n ë nhiÒu vïng trªn c¶ n­íc dÉn tíi t×nh tr¹ng ®éc quyÒn nhÊt thêi lµ kh«ng tr¸nh khái. Ta hiÓu, ®éc quyÒn nhÊt thêi trªn thÞ tr­êng thuû s¶n nh­ sau: Víi mét hÖ thèng c¸c c¬ së s¶n xuÊt thuû s¶n ph©n bè ë kh¾p n¬i trªn c¶ n­íc, trong khi ®ã tr×nh ®é ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ nãi chung vµ cña ngµnh thuû s¶n nãi riªng cãn thÊp dÉn tíi trang thiÕt bÞ vËn chuyÓn, c¬ së chÕ biÕn cßn thiÕu thèn l¹c hËu, c¶ mét vïng réng lín s¶n xuÊt vµ ®¸nh b¾t míi cã mét c¬ së mua gom, chÕ biÕn. §iÒu nµy dÉn tíi sù ®éc quyÒn trong mua gom s¶n phÈm vµ ph©n phèi c¸c s¶n phÈm chÕ biÕn cña c¸c c¬ s¬ nãi trªn. Tuy nhiªn, ®©y chØ lµ t×nh tr¹ng ®éc quyÒn nhÊt thêi, khi tr×nh ®é ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ cao h¬n, sù trang bÞ cho ngµnh thuû s¶n hiÖn ®¹i h¬n, tr×nh ®é s¶n xuÊt, ®¸nh b¾t còng nh­ chÕ biÕn cña ngµnh thuû s¶n ë møc ®é hiÖn ®¹i h¬n, c¸c c¬ së mua gom ®­îc x©y dùng nhiÒu h¬n th× t×nh tr¹ng ®éc quyÒn nµy sÏ mÊt ®i vµ nh­ vËy viÖc Ðp gi¸ cña ng­êi mua víi ng­êi s¶n xuÊt, nu«i trång sÏ kh«ng cßn n÷a, tiÕn tíi mét thÞ tr­êng c¹nh tranh hoµn ho¶ cho s¶n phÈm thuû s¶n cña ViÖt Nam. ThÞ tr­êng s¶n phÈm trong n­íc cßn mang tÝnh nhá, lÎ. Víi vÞ thÕ cña hÖ thèng bê biÓn vµ s«ng ngßi, ao hå cña ViÖt Nam dÉn tíi c¸c c¬ së s¶n xuÊt thuû s¶n ph©n bè réng kh¾p trªn c¶ n­íc. Tr×nh ®é ph¸t triÓn cña ngµnh thuû s¶n ch­a cao lµm cho hÖ thèng thÞ tr­êng s¶n phÈm thuû s¶n còng ph©n bè réng kh¾p trªn c¶ n­íc víi tÝnh chÊt lµ nhá vµ lÎ. ë trong n­íc, s¶n phÈm thuû s¶n ®­îc b¸n chñ yÕu t¹i c¸c chî ë c¸c ®Þa ph­¬ng víi quy m« kh«ng lín. C¸c khu chÕ biÕn cung øng s¶n phÈm thuû s¶n lín ch­a ®­îc h×nh thµnh hoÆc ®ang manh nha, kh«ng ®¸ng kÓ. Do vËy, h×nh thµnh nªn mét m¹ng l­íi hÖ thèng thÞ tr­êng nhá vµ lÎ ph©n bè réng trªn c¸c vïng trong c¶ n­íc. ch­¬ng iii thÞ tr­êng s¶n phÈm thuû s¶n thùc tr¹ng vµ tiÒm n¨ng I- thÞ tr­êng néi ®Þa. 1- Cung - cÇu vµ gi¸ cña c¸c s¶n phÈm thuû s¶n trong n­íc. Trong mét vµi n¨m gÇn ®©y, ngµnh thuû s¶n ViÖt Nam ph¸t triÓn rÊt m¹nh v­¬n lªn lµ mét ngµnh lín trong hÖ thèng kinh tÕ cña c¶ n­íc. N¨m 2000,tû träng xuÊt khÈu thuû s¶n ®¹t 1.4 tû USD chiÕm tû träng gÇn 10% kim ng¹ch xuÊt khÈu cña c¶ n­íc. §Õn n¨m 2003,ngµnh thuû s¶n quyÕt t©m ®¹t chØ tiªu 2.3 tû USD ®­a ViÖt Nam trë thµnh mét trong nh÷ng quèc gia hµng ®Çu vÒ xuÊt khÈu thuû s¶n. Tuy vËy, cã mét thùc tr¹ng ®Æt ra lµ ngµnh thuû s¶n ®· qu¸ chó träng tíi xuÊt khÈu, trong khi ®ã theo nghiªn cøu cña nhãm chuyªn gia cña FAO tiÕn hµnh t¹i ViÖt Nam tõ cuèi 2001 ®Õn nay, th«ng qua 85 cuéc pháng vÊn vµ 2000 cuéc ®iÒu tra mÉu víi c¸c ®èi t­îng ng­êi tiªu dïng kh¸c nhau ë 12 tØnh, thµnh cña c¶ ba miÒn th× cã tíi 70% l­îng thuû s¶n hµng n¨m ®­îc tiªu thô t¹i thÞ tr­êng néi ®Þa. Nh­ vËy, cã thÓ kh¼ng ®Þnh thÞ tr­êng trong n­íc cho s¶n phÈm thuû s¶n lµ rÊt lín, cÇn ®­îc chó träng ph¸t triÓn. V× lµ nghiªn cøu nhÊn m¹nh vµo thÞ tr­êng trong n­íc nªn ng­êi ta ®Æc biÖt quan t©m ®Õn c¸c vÊn ®Ò vèn dÜ cßn yÕu kÐm cña ViÖt Nam nh­ c¸ch tiÕp cËn thÞ tr­êng ë ngay t¹i vïng nu«i, c¶ng c¸ còng nh­ nhu cÇu vµ tiªu thô c¸c s¶n phÈm thuû s¶n ë cÊp ®é ng­êi tiªu dïng liªn quan ®Õn c¸c ho¹t ®éng cña ng­êi b¸n sØ, lÎ vµ c¸c c¬ së chÕ biÕn. TÝnh ®Õn n¨m 2002, tæng sè d©n c¶ n­íc kho¶ng 80 triÖu(17 triÖu hé gia ®×nh), trong ®ã cã kho¶ng 62.315 triÖu ng­êi ( chiÕm 77%) ®ang sèng ë vïng n«ng th«n, cho thÊy phÇn lín ng­êi tiªu dïng trong n­íc hiÖn ®ang sèng ë vïng n«ng th«n. VÒ mÆt d©n téc, t«n gi¸o kh«ng thÊy cã rµo c¶n hoÆc h¹n chÕ nµo ®èi víi ng­êi tiªu thô thuû s¶n v× phÇn lín d©n c­ thuéc d©n téc Kinh vµ theo ®¹o PhËt hoÆc c¸c t«n gi¸o kh¸c. TÊt c¶ nh÷ng khÝa c¹nh nµy t¹o ra c¬ së cã lîi cho tiªu thô thuû s¶n trong ng­êi tiªu dïng néi ®Þa dùa vµo nghÒ nghiÖp vµ thu nhËp cña ng­êi d©n, ®Æc biÖt lµ ph¶i ­u tiªn cho chiÕn l­îc ph¸t triÓn thÞ tr­êng vµo ng­êi tiªu dïng ë ®« thÞ vµ ®¸p øng nhu cÇu ngµy cµng cao cña hä. XÐt vÒ hµnh vi tiªu thô thuû s¶n cña ng­êi tiªu dïng dùa vµo thãi quen ¨n uèng th× hé gia ®×nh ®­îc coi lµ ®¬n vÞ tiªu dïng c¬ b¶n, hÇu hÕt c¸c thµnh viªn trong gia ®×nh ¨n t¹i nhµ(95% thµnh viªn cã mÆt trong b÷a tèi) do ®ã th­êng thÊy hµnh vi tiªu thô thuû s¶n trong m« h×nh tiªu thô hé gia ®×nh. Ngoµi ra cã tíi 34.4% sè ng­êi ¨n ë c¸c hµng ¨n b×nh d©n. Tõ ®Êy cho thÊy r»ng, s¶n phÈm thuû s¶n ®­îc chÊp nhËn réng r·i trong ng­êi tiªu dïng. Cã tíi 79.7% sè ng­êi rÊt thÝch ¨n c¸ vµ kh«ng cã sù kh¸c biÖt vÒ vïng, miÒn n¬i hä ®ang sèng, chØ cã mét sè rÊt Ýt nãi r»ng hä kh«ng thÝch. VËy m« h×nh tiªu thô thuû s¶n nµo lµ phï hîp víi ng­êi tiªu dïng trong n­íc? VÒ tÇn suÊt mua hµng, trong mét gia ®×nh ng­êi phô n÷ th­êng ®¶m tr¸ch vai trß nµy ( 83.8%). Cø hai ngµy ng­êi ta ®i mua thuû s¶n mét lÇn, mçi lÇn mua kho¶ng chõng 1kg, ë thµnh thÞ ng­êi tiªu dïng s½n sµng bá trung b×nh 20 ngµn ®ång/lÇn cßn ë khu vùc cËn ®« thÞ vµ n«ng th«n c¸c con sè t­¬ng øng lµ 15 vµ 10 ngµn ®ång/lÇn. Nãi tãm l¹i, hiÖn nay møc tiªu dïng thuû s¶n ®ñ lín trong c¸c hé gia ®×nh, tuy nhiªn cã h¹n chÕ lµ ®a sè thuû s¶n tiªu dïng cã träng l­îng d­íi 1 kg. Nhu cÇu tiªu dïng hµng thuû s¶n trong n­íc lµ lín nh­ vËy, song phÇn lín lµ ch­a ®­îc ®¸p øng hoÆc ®¸p øng kh«ng ®Çy ®ñ, nÕu biÕt khai th¸c tiÒm n¨ng vÒ thÞ tr­êng trong n­íc sÏ cßn lín h¬n rÊt nhiÒu. ë n«ng th«n, ngoµi s¶n phÈm thuû s¶n do ng­êi n«ng d©n tù ®¸nh b¾t ®­îc qua hÖ thèng s«ng ngßi , ao hå tù nhiªn th× nhu cÇu tiªu dïng thuû s¶n ngon còng kh¸ lín nhÊt lµ trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay, do viÖc ®¸nh b¾t bõa b·i, kh«ng khoa häc ®· lµm cho l­îng c¸, t«m ë c¸c dßng s«ng l©m vµo t×nh tr¹ng c¹n kiÖt. ViÖt Nam thuéc vïng nhiÖt ®íi, ¸ nhiÖt ®íi, ë c¸c tØnh phÝa B¾c pha trén tÝnh «n ®íi. §Æc ®iÓm nµy t¹o cho ngµnh thuû s¶n mét sè thuËn lîi ®ã lµ: sù phong phó vÒ gièng loµi s¶n phÈm dÉn tíi sù ®a d¹ng trong c¸c mÆt hµng thuû s¶n ®Æc biÖt lµ c¸c loµi cã gi¸ trÞ kinh tÕ vµ xuÊt khÈu; viÖc nu«i trång thuû s¶n diÔn ra quanh n¨m lµm cho thÞ tr­êng thuû s¶n lu«n phong phó. Mét sè lo¹i s¶n phÈm thuû s¶n néi ®ång ®­îc ­a chuéng trªn thÞ tr­êng nh­: - §èi víi vïng n«ng th«n: c¸ mÌ, c¸ chÐp, c¸ bèng, c¸ tr¾m cá, tr¾m ®en,trª, r« phi, t«m ®ång, tr«i Ên ®é.... - §èi víi vïng thµnh phè vµ ®« thÞ th× nh÷ng s¶n phÈm ®­îc tiªu dïng chñ yÕu lµ: C¸ ba sa, trª lai, tr¾m cá, t«m r¶o, chim tr¾ng, chim hång, c¸ nôc, c¸ ®èi, mùc, cua, ram..... §Ó thÊy ®­îc sù ®a d¹ng cña thÞ tr­êng thuû s¶n trong n­íc ta t×m hiÓu mét vµi thÞ tr­êng c¸ chñ yÕu ë c¸c, vïng, miÒn trong c¶ n­íc: a- ThÞ tr­êng miÒn B¾c ë miÒn B¾c, thÞ tr­êng c¸ chñ yÕu lµ ë c¸c chî, ®èi víi vïng n«ng th«n th× chî c¸ cã quy m« nhá, võa. S¶n phÈm chñ yÕu lµ c¸c loµi c¸ néi ®ång, t«m, s¶n phÈm biÓn kh«ng nhiÒu. Mét vµi con sè thèng kª cho thÊy thÞ tr­êng t«m ë miÒn B¾c ( gåm 8 tØnh nh­: Qu¶ng Ninh, H¶i Phßng, Th¸i B×nh, Nam §Þnh, Thanh Ho¸, NghÖ An, Hµ TÜnh) trong mÊy n¨m gÇn ®©y ph¸t triÓn kh¸ nhanh: N¨m 1998 nu«i t«m trªn diÖn tÝch 6153 ha cho 838 tÊn, n¨m 1999: 9155 ha cho 1612 tÊn, n¨m 2000: 14305 ha cho 3090 tÊn. §Õn n¨m 2002 trë l¹i ®©y, m« h×nh nu«i t«m c«ng nghiÖp( th©m canh), b¸n th©m canh víi n¨ng suÊt cao ®· ph¸t triÓn ë c¸c tØnh Qu¶ng Ninh, Th¸i B×nh,...®· lµm cho thÞ tr­êng t«m ®­îc më réng vµ phong phó h¬n. Khèi l­îng t«m cung cÊp cho nhu cÇu tiªu thô trong vµ ngoµi n­íc t¨ng nhanh ®¸ng kÓ: n¨m 2002, s¶n l­îng t«m só cña 8 tØnh miÒn B¾c ®· ®¹t 12805 tÊn cao gÊp 3 lÇn s¶n l­îng t«m n¨m 2000 víi ®µ ph¸t triÓn trªn, n¨m nay Bé Thuû s¶n dù kiÕn sÏ phÊn ®Êu tæ chøc nu«i ®¹t s¶n l­îng 15000 tÊn vµ kÕt qu¶ nµy sÏ ®­îc tæng kÕt vµo cuèi n¨m nay. Riªng ®èi víi s¶n phÈm c¸ ba sa, sau thÊt b¹i t¹i thÞ tr­êng Mü Agifish ®· quyÕt ®Þnh më réng, t×m kiÕm thÞ tr­êng ë ngoµi B¾c cho s¶n phÈm nµy vµ ®· chän C«ng ty TNHH Th¸i B×nh An Giang-mét ®èi t¸c cã bÒ dµy vÒ tiªu thô s¶n hµng thuû s¶n lµm tæng ®¹i lý ph©n phèi ®éc quyÒn c¸ ba sa t¹i khu vùc phÝa B¾c. Thµnh lËp tõ th¸ng 12/2002 (trô së t¹i 345 phè Väng-Hµ Néi), ®Õn nay Th¸i B×nh An Giang ®· cã 42 ®¹i lý ph©n phèi s¶n phÈm tõ NghÖ An, Thanh Ho¸ ®Õn Qu¶ng Ninh, L¹ng S¬n,... C¸c mÆt hµng mang th­¬ng hiÖu Agifish rÊt ®a d¹ng vµ phong phó, víi danh môc dµi h¬n 50 mãn, gåm 4 nhãm s¶n phÈm chÝnh: khai vÞ, lµm s½n, kh«, s¬ chÕ nh­ l¹p x­ëng c¸ ba sa, b¸nh phång, kh« c¸, chµ b«ng, kho té, èc biªu nhåi ba sa hoµnh th¸nh, c¶i cuén ba sa... C¸c bµ mÑ biÕt ®Õn bëi nã cã gi¸ trÞ dinh d­ìng rÊt cao ®Æc biÖt lµ thµnh phÇn DHA, «mªga3 gióp t¨ng c­êng trÝ n·o, chèng l·o ho¸. §a sè kh¸ch hµng ®Òu cho r»ng, c¸c mãn ¨n c¸ ba sa cña Agifish ®a d¹ng hÊp dÉn, tiÖn dông cho nhu cÇu ng­êi tiªu dïng trong thêi ®¹i c«ng nghiÖp. Nh÷ng s¶n phÈm ®­îc ng­êi tiªu dïng Hµ Néi mua nhiÒu nhÊt lµ c¸ kho té, philª ®«ng l¹nh, ch¶ quÕ, canh chua ba sa. Kh¶o s¸t thùc tÕ ë mét sè ®¹i lý ph©n phèi t¹i Hµ Néi cho thÊy t×nh h×nh kinh doanh cña c«ng ty nãi chung t¹i c¸c ®¹i lý nãi riªng lµ rÊt kh¶ quan. Doanh thu t¹i mét sè ®¹i lý lµ 25-30 triÖu ®ång/th¸ng, siªu thÞ 45 triÖu ®ång/th¸ng. §a sè ng­êi d©n Hµ Néi ®· b¾t ®Çu quen víi tªn tuæi lo¹i thùc phÈm nµy. Tr­íc ®©y, Thanh Tr× lµ ®Þa bµn th­êng xuyªn trung chuyÓn c¸ t­¬i cho ng­êi d©n trong thµnh phè, c¸ nhiÒu, gi¸ l¹i rÎ nh­ng khi s¶n phÈm cña Agifish xuÊt hiÖn trªn thÞ tr­êng, ng­êi d©n n¬i ®©y ®· vµ th­êng xuyªn dïng c¸ ba sa cho b÷a ¨n hµng ngµy. HiÖn nay, Th¸i B×nh An Giang ®· cã mét sè m¹ng l­íi ph¸t triÓn thÞ tr­êng v÷ng m¹nh t¹i mét sè tØnh, t¹o tiÒn ®Ò ®Ó th­¬ng hiÖu Agifish th©m nhËp ®¸p øng nhu cÇu tiªu thô trong mäi thµnh phÇn d©n c­. Më réng thÞ tr­êng, më réng m¹ng l­íi kinh doanh, ®Æc biÖt t¹i mét sè tØnh, nh»m ®­a s¶n phÈm c¸ ba sa ®Õn ®­îc víi mäi ng­êi d©n mét c¸ch nhanh, hiÖu qu¶, chÊt l­îng vµ chiÕm thÞ phÇn ngµy cµng lín trªn thÞ tr­êng néi ®Þa lµ tham väng cña Th¸i B×nh An Giang nãi riªng vµ cña ng­êi s¶n xuÊt thuû s¶n nãi chung. b- ThÞ tr­êng miÒn Trung. §èi víi miÒn Trung, do ®iÒu kiÖn ®Þa lý t¹o nªn cho vïng mét lîi thÕ lín ®Ó ph¸t triÓn thuû s¶n dÉn tíi c¸c thÞ tr­êng thuû s¶n rÊt ®a d¹ng. ViÖc ®¸nh b¾t h¶i s¶n ngoµi biÓn kh¬i ph¸t triÓn h¬n c¸c vïng kh¸c. C¸c chî c¸ miÒn trung th­êng s«i ®éng vµ mang nhiÒu nÐt riªng. Tr­íc hÕt, ®ã chñ yÕu lµ nh÷ng chî b¸n bu«n, lµ n¬i trung chuyÓn s¶n phÈm ®¸nh b¾t, nu«i trång tõ nh÷ng ng­ d©n qua tay c¸c chñ nËu vùa, ng­êi mua bu«n. Ph¶i qua mét vµi bµn tay n÷a s¶n phÈm míi ®Õn ®­îc víi tay ng­êi tiªu dïng. Thø hai, c¸c chî nµy ®Òu ho¹t ®éng tõ nöa ®ªm ®Õn s¸ng. VÝ dô nh­ t¹i c¶ng c¸ ThuËn Ph­íc-c¶ng c¸ lín nhÊt cña §µ N½ng- lµ mét trong nh÷ng c¶ng c¸ ®­îc x©y dùng trong dù ¸n n©ng cÊp c¬ së h¹ tÇng nghÒ c¸ míi ®­a vµo sö dông. CËp c¶ng ThuËn Ph­íc ngoµi tµu thuyÒn b¶n ®Þa cßn lµ n¬i tËp trung nguån nguyªn liÖu tõ c¸c n¬i kh¸c ®Õn cung cÊp cho thÞ tr­êng trong n­íc vµ xuÊt khÈu. Thêi gian ho¹t ®éng chÝnh cña c¶ng tõ 2 giê ®Õn 11 giê, cao ®iÓm tõ 3 ®Õn 7 giê. Tuú thuéc vµo l­îng c¸ ®­a vÒ tõng ngµy, trung b×nh cã 1000-2000 ng­êi tham gia vµo c¸c ho¹t ®éng bu«n b¸n ë ®©y. C¶ng cã Ban qu¶n lý vµ nh÷ng ®¬n vÞ phôc vô nh­: ®éi b¶o vÖ, ®éi thu phÝ, ®éi vÖ sinh m«i tr­êng, tæ dÞch vô ®iÖn n­íc, v¨n phßng giao dÞch. Ngoµi ra cßn tæ gi÷ hµng, ng­êi g¸nh thuª, tæ cho thuª b¹t thuª c©n, ®éi xuång vËn chuyÓn nhá. NghÜa lµ moÞ nhu cÇu dÞch vô ®Òu ®­îc ®¸p øng. C¸c chñ nËu cã vai trß rÊt quan träng. Hä lµ nh÷ng ng­êi cung øng nhu yÕu phÈm, nhiªn liÖu cho tÇu c¸, ®ång thêi còng lµ ng­êi tiÕp nhËn hµng tõ c¸c tµu thuyÒn cËp c¶ng giao cho ng­êi bu«n, chÞu tr¸ch nhiÖm thu tiÒn giao cho c¸c chñ thuyÒn. Hä th­êng lµ ng­êi ®Þa ph­¬ng, cã nhiÒu kinh nghiÖm, manh mèi trong lµm ¨n, gåm kho¶ng 20 ®Õn 30 ng­êi. Ng­êi bu«n ®­îc ph©n lµm hai lo¹i, nh÷ng ng­êi bu«n víi sè l­îng lín tËp trung ®Ó xuÊt khÈu vµ nh÷ng ng­êi mua víi l­îng nhá h¬n ®Ó tiªu thô t¹i ®Þa ph­¬ng. Quang c¶nh cña chî c¸ ThuËn Ph­íc cµng vÒ s¸ng cµng s«i ®éng. T¹i miÒn Trung, tuy nghÒ thuû s¶n ph¸t triÓn tõ kh¸ sím, rÊt ®«ng c¸c hé tham gia lµm thuû s¶n nh­ng ngoµi c¶ng ThuËn Ph­íc cña §µ N½ng lµ kh¸ lín th× c¸c chî c¸ kh¸c chØ võa vµ nhá nh­ c¶ng c¸ Cï Lao-Nha Trang. T¹i ®©y, l­îng hµng nhËp rÊt th­a thít, mét vµi n¨m gÇn ®©y tµu kh«ng ®­a c¸ vÒ c¶ng n÷a do diÖn tÝch c¶ng chËt hÑp, kh«ng cã ®ñ c¸c c¬ së dÞch vô hËu cÇn vµ nh÷ng t­ th­¬ng t¹i ®©y mua s¶n phÈm víi gi¸ kh«ng cao. HiÖn nay, Nha Trang ®ang b¾t tay vµo ®Ó x©y dùng mét c¶ng míi-c¶ng Hßn Rí víi hy väng thÞ tr­êng s¶n phÈm thuû s¶n ë ®©y ph¸t triÓn h¬n. Gi¸ c¸ vµ hµng thuû s¶n kh¸c th­êng xuyªn giao ®éng nh­ng ë møc ®é kh«ng lín. Tuú theo l­îng hµng vÒ bÕn hay nhu cÇu tiªu thô mµ s¶n phÈm cã gi¸ kh¸c nhau, nh­ng ®­îc chia lµm hai nhãm râ rÖt: nhãm s¶n phÈm cao cÊp cã gi¸ trÞ rÊt cao chØ dµnh cho xuÊt khÈu vµ mét sè Ýt ®­îc ®­a vµo c¸c nhµ hµng, ch¼ng h¹n nh­ c¸ mó 70000 ®ång/kg, ngõ ®¹i d­¬ng 72000 ®ång/kg, mùc èng 70000 ®ång/kg...nhãm cßn l¹i cã gi¸ trÞ ph¶i ch¨ng, phï hîp víi tiªu thô néi ®Þa nh­ c¸ dòa 7000 ®ång/kg, c¸ thu 22000 ®ång/kg. c- ThÞ tr­êng miÒn Nam. ThÞ tr­êng miÒn Nam, ®©y lµ mét thÞ tr­êng hÕt søc ®a d¹ng vµ phong phó, cã thÓ nãi lµ thÞ tr­êng réng vµ lín nhÊt trong c¶ n­íc. Víi lîi thÕ tù nhiªn nhiÒu ao hå, céng víi mét hÖ thèng s«ng ngßi dµy ®Æc, miÒn Nam lµ mét n¬i lý t­ëng ®Ó nghÒ nu«i trång thuû s¶n ph¸t triÓn. Tr­íc ®©y, trong nh÷ng n¨m th¸ng chiÕn tranh, khi mµ nÒn kinh tÕ n­íc nhµ cßn nghÌo nµn, l¹c hËu, ng­êi d©n ®ång b»ng Nam bé ®· coi nghÒ ®¸nh b¾t c¸ lµ nghÒ nu«i sèng hä qua nh÷ng n¨m th¸ng ®ãi khæ. Giê ®©y, khi ®Êt n­íc ®ang trªn ®µ ph¸t triÓn, ng­êi d©n ®ång b»ng s«ng Cöu Long ®· biÕt tËn dông nh÷ng lîi thÕ do thiªn nhiªn ­u ®·i ®Ó ph¸t triÓn nghÒ c¸ mét c¸ch kh¸ thµnh c«ng, ®iÒu ®ã ®­îc minh chøng qua sù s«i ®éng cña thÞ tr­êng thuû s¶n. C¸c s¶n phÈm thuû s¶n cña vïng ®ång b»ng s«ng Cöu Long rÊt ®a d¹ng vµ phong phó bao gåm tÊt c¶ c¸c lo¹i c¸, t«m néi ®ång vµ h¶i s¶n biÓn nh­: c¸ trª lai, c¸ qu¶, c¸ r« phi, c¸ tra, c¸ ba sa, t«m néi ®ång vµ t«m biÓn, ®Æc biÖt ë ®ång b»ng s«ng Cöu Long cã nghÒ nu«i c¸ lång, bÌ rÊt ph¸t triÓn cung cÊp rÊt nhiÒu s¶n phÈm thuû s¶n cho thÞ tr­êng trong n­íc vµ n­íc ngoµi. Mét sè thÞ tr­êng s¶n phÈm thuû s¶n lín cña khu vùc phÝa Nam lµ: B¹c Liªu, An Giang, TP Hå ChÝ Minh, Kiªn Giang, Bµ RÞa- Vòng Tµu.... ë B¹c Liªu, víi diÖn tÝch nu«i trång thuû s¶n lªn tíi 38000 ha, bê biÓn dµi 56 km, diÖn tÝch c¸c ng­ tr­êng réng hµng chôc ngµn km2...B¹c Liªu lµ mét trong nh÷ng vïng biÓn cã tr÷ l­îng h¶i s¶n lín nhÊt cña c¶ n­íc, cung cÊp cho thÞ tr­êng mét l­îng lín s¶n phÈm h¶i s¶n c¸c lo¹i, ®Æc biÖt lµ trong ®ã cã c¸c lo¹i t«m chiÕm ®Õn 20% tæng s¶n l­îng khai th¸c cña vïng. Trong hai n¨m qua ngµnh thuû s¶n B¹c Liªu ®· cã tèc ®é t¨ng tr­ëng vÒ n¨ng lùc s¶n xuÊt, s¶n l­îng vµ gi¸ trÞ kim ng¹ch xuÊt khÈu (kho¶ng 30%/n¨m) §èi víi ngµnh thuû s¶n cña Bµ RÞa-Vòng Tµu, s¶n l­îng h¶i s¶n ®¸nh b¾t ®¹t51.845 tÊn, s¶n l­îng nu«i trång thùc hiÖn ®­îc 735 tÊn. Nãi chung, ngµnh thuû s¶n cña n¬i ®©y kh¸ ph¸t triÓn, ®Æc biÖt lµ ngµnh nu«i trång, ®¸nh b¾t, chÕ biÕn xuÊt khÈu vµ c«ng t¸c dÞch vô hËu cÇn... Trong n¨m qua, tuy ngµnh thuû s¶n cña ®ång b»ng s«ng Cöu Long cã nhiÒu biÕn ®éng, nh­ng nãi chung thÞ tr­êng cña nã vÉn rÊt s«i ®éng vµ thu hót ®èi víi nhµ ®Çu t­ ngµnh thuû s¶n, vµ cã thÓ kh¼ng ®Þnh r»ng ®©y vÉn lµ mét thÞ tr­êng hÊp dÉn, mang l¹i lîi nhuËn cao cho nh÷ng ng­êi ®Çu t­ vµo lÜnh vùc thuû s¶n, trë thµnh mét thµnh viªn trong kªnh ph©n phèi cña san phÈm thuû s¶n. 2- Nh÷ng yÕu tè ¶nh h­ëng tíi thÞ tr­êng thuû s¶n néi ®Þa. - Thø nhÊt: Bªn c¹nh nh÷ng thuËn lîi mµ thiªn nhiªn ®· ­u ®·i, ban tÆng cho n­íc ta nh÷ng ®iÒu kiÖn tuyÖt vêi ®Ó ph¸t triÓn ngµnh s¶n xuÊt thuû s¶n, th× ®ång thêi còng chÝnh nh÷ng yÕu tè tù nhiªn ®· lµm cho ngµnh thuû s¶n n­íc ta gÆp kh«ng Ýt nh÷ng rñi ro do h¹n h¸n, b·o, lôt g©y nªn. TÊt c¶ nh÷ng ®iÒu ®ã lµm cho ngµnh s¶n xuÊt thuû s¶n lu«n ë thÕ bÊp bªnh dÉn tíi thÞ tr­êng s¶n phÈm thuû s¶n lu«n biÕn ®éng bÊt th­êng, gi¸ c¶ hµng thuû s¶n phô thuéc rÊt nhiÒu vµo yÕu tè tù nhiªn nµy. Khi thêi tiÕt thuËn lîi, ng­êi s¶n xuÊt nu«i trång, ®¸nh b¾t ®­îc nhiÒu lµm cho l­îng hµng thuû s¶n cung cÊp trªn thÞ tr­êng nhiÒu h¬n, gi¸ c¶ rÎ h¬n. Ng­îc l¹i, lóc mÊt mïa do thiªn tai g©y nªn, l­îng cung s¶n phÈm trªn thÞ tr­êng Ýt h¬n ®Èy gi¸ hµng ho¸ cao lªn. Vµ nh÷ng biÕn ®éng do thiªn tai g©y nªn nµy lµ khã tr¸nh khái ®ång thêi còng khã biÕt tr­íc ®­îc. §©y lµ mét trong nh÷ng nguyªn nh©n kh¸ch quan dÉn tíi sù biÕn ®éng cña thÞ tr­êng s¶n phÈm thuû s¶n. - Thø hai: Do ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn kinh tÕ cña n­íc ta ch­a cao, tr×nh ®é ph¸t triÓn cña ngµnh thuû s¶n cßn ë møc l¹c hËu so víi thÕ giíi dÉn tíi thÞ tr­êng cña s¶n phÈm thuû s¶n ch­a ph¸t triÓn ë tr×nh ®é cao. Nh÷ng s¶n phÈm thuû s¶n khi ®¸nh b¾t, nu«i trång víi sè l­îng nhiÒu nh­ng kh©u b¶o qu¶n, chÕ biÕn cßn ch­a ®¸p øng ®­îc mét c¸ch tho¶ ®¸ng lµm cho hµng thuû s¶n n­íc ta ch­a ®¸p øng ®­îc nhu cÇu tiªu dïng ngµy cµng cao vµ khã tÝnh cña ng­êi tiªu dïng trong còng nh­ ngoµi n­íc. T×nh tr¹ng c«ng nghÖ b¶o qu¶n, chÕ biÕn, thu gom cßn thÊp dÉn tíi nhiÒu s¶n phÈm thuû s¶n sau khi ®¸nh b¾t bÞ háng, «i lµm l·ng phÝ mét l­îng ®¸ng kÓ, vµ ®©y lµ mét nguyªn nh©n quan träng lµm ¶nh h­ëng trùc tiÕp tíi sù ph¸t triÓn cña thÞ tr­êng thuû s¶n trong n­íc. -Thø ba: Do nh÷ng biÕn ®éng vÒ kinh tÕ trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi lµm cho s¶n phÈm thuû s¶n ViÖt Nam trªn thÞ tr­êng thÕ giíi khã tiªu thô vµ ®iÒu nµy còng ¶nh h­ëng trùc tiÕp tíi sù biÕn ®éng cña thÞ tr­êng thuû s¶n trong n­íc. S¶n phÈm hµng ho¸ kh«ng xuÊt khÈu ®­îc dÉn tíi l­îng t¹m tr÷ trong n­íc còng nh­ l­îng hµng cung cÊp cho thÞ tr­êng trong n­íc t¨ng lªn, gi¸ s¶n phÈm rÎ, g©y nªn nh÷ng biÕn ®éng kh«ng nhá trªn thÞ tr­êng. - Thø t­: Mét vµi n¨m gÇn ®©y, ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn cho ngµnh s¶n xuÊt thuû s¶n Nhµ n­íc ta ®· cho phÐp ngµnh thuû s¶n tù t×m kiÕm thÞ tr­êng trong vµ ngoµi n­íc ®Ó giíi thiÖu s¶n phÈm ®ång thêi tù trang tr¶i kinh phÝ ®Ó ph¸t triÓn do ®ã ®· lµm cho thÞ tr­êng s¶n phÈm cña thuû s¶n ®­îc më réng vµ cã nh÷ng b­íc ph¸t triÓn ®¸ng kÓ. §ã lµ mét vµi nguyªn nh©n chÝnh ¶nh h­ëng trùc tiÕp tíi sù biÕn ®éng vµ ph¸t triÓn cña thÞ tr­êng thuû s¶n néi ®Þa cña n­íc ta. 3- Nh÷ng tiÒm n¨ng cña thÞ tr­êng thuû s¶n néi ®Þa. Khai th¸c, nu«i trång vµ xuÊt khÈu thuû s¶n ®· ®­îc x¸c ®Þnh lµ mét trong nh÷ng ngµnh kinh tÕ mòi nhän cña ViÖt Nam trong thÕ kû 21. Vµ ph¶i kh¼ng ®Þnh r»ng, thêi gian qua, chóng ta ®· lµm ®­îc kh«ng Ýt tiÒn ®Ò quan träng trong viÖc t¹o lùc bÈy, kh¬i th«ng luång ra, ph¸t triÓn n¨ng suÊt vµ ph¸t huy hiÖu qu¶ kinh tÕ cña ngµnh. Tuy nhiªn, ®Ó n©ng ngµnh thuû s¶n lªn t­¬ng xøng víi tÇm vãc cña nã, chóng ta ®ang rÊt cÇn cã nh÷ng chiÕn l­îc l©u dµi vµ sù phèi hîp ®ång bé cña nhiÒu ban ngµnh kh¸c nhau ®Æc biÖt lµ viÖc kh¬i th«ng tiÒm n¨ng vÒ thÞ tr­êng ®Çu ra cho s¶n phÈm. ë ph¹m vi bµi nµy, em xin ®­îc nªu mét sè tiÒm n¨ng néi lùc c¬ b¶n ®Ó ph¸t triÓn thÞ tr­êng ®Çu ra cho s¶n phÈm hµng ho¸ nh­ sau; Tr­íc tiªn, vÒ mÆt th«ng tin-tiÕp thÞ thÞ tr­êng, ngµnh thuû s¶n ®· cã nhiÒu nç lùc c¶i thiÖn trong thêi gian qua. Tuy nhiªn, ®i vµo thùc tÕ, vÉn cã nhiÒu vÊn ®Ò kh¸ch quan cÇn ph¶i ®­îc nh×n nhËn. Còng nh­ nhiÒu ngµnh nghÒ kh¸c, hiÖn nay, ngµnh kinh doanh thuû s¶n ®ang rÊt chó träng tíi ph¸t triÓn thÞ tr­êng cho s¶n phÈm ®Çu ra. Cã thÓ nãi thÞ tr­êng trong n­íc ®èi víi s¶n phÈm nµy ®ang cã rÊt nhiÒu tiÒm n¨ng lín: sè l­îng ng­êi tiªu dïng ®«ng ®¶o, viÖc tiªu dïng c¸ trong mçi b÷a ¨n cña c¸c hé gia ®×nh ®· trë thµnh mét thãi quen, phong tôc; ViÖt Nam ®ang x©y dùng vµ ph¸t triÓn mét thÞ tr­êng c¹nh tranh hoµn h¶o, trong ®ã mäi th«ng tin thÞ tr­êng ®Òu ®­îc cung cÊp mét c¸ch tù do vµ ®Æc biÖt luËt c¹nh tranh cho ngµnh thuû s¶n ®ang cßn nhiÒu thuËn lîi... Bªn c¹nh vÊn ®Ò th«ng tin- tiÕp thÞ thÞ tr­êng, mét viÖc quan träng còng cÇn ®­îc quan t©m nghiªn cøu nh­ lµ mét tiÒm n¨ng lín ®ã lµ t¨ng c­êng ®Çu t­ n©ng cÊp c«ng nghÖ chÕ biÕn sau ®¸nh b¾t ®Ó khai th¸c hÕt gi¸ trÞ cña s¶n phÈm thuû s¶n ViÖt Nam, ®¸p øng nhu cÇu tiªu dïng ngµy cµng cao cña kh¸ch hµng. Kh«ng ai cã thÓ phñ nhËn trong thêi gian qua n­íc ta ®· cã nhiÒu nç lùc c¶i tiÕn trong lÜnh vùc nµy. Tuy nhiªn, thùc tÕ mµ nãi, nh÷ng g× phÇn ®«ng doanh nghiÖp trong n­íc ®· vµ ®ang cã vÉn ch­a thÓ gäi lµ hiÖn ®¹i, ®ñ ®Ó ®¸p øng yªu cÇu g¾t gao cña ng­êi tiªu dïng trong vµ ngoµi n­íc. S¶n phÈm s¶n xuÊt ra ch­a ®­îc ®­a vµo chÕ biÕn mét c¸ch kÞp thêi, ®óng c¸ch dÉn tíi chÊt l­îng hµng ho¸ ch­a cao ®ång thêi cïng kh«ng khai th¸c ®­îc hÕt nh÷ng gi¸ trÞ vèn cã cña s¶n phÈm t­¬i sèng.. Víi ®iÒu kiÖn c«ng nghÖ hiÖn ®¹i nh­ hiÖn nay, viÖc ¸p dông nh÷ng thµnh tùu phï hîp ®Ó khai th¸c gi¸ trÞ cña s¶n phÈm chÕ biÕn ®ang ®­îc coi lµ mét tiÒm n¨ng lín cña ngµnh thuû s¶n cña n­íc ta vµ nã ®ang ®­îc chó träng khai th¸c. Cuèi cïng, ®ã lµ viÖc tËn dông nh÷ng tiÒm n¨ng s½n cã mµ thiªn nhiªn ban tÆng cho n­íc ta ®Ó ph¸t triÓn mét ngµnh thuû s¶n t­¬ng x÷ng víi tiÒm n¨ng s½n cã cña ViÖt Nam. II- thÞ tr­êng xuÊt khÈu thuû s¶n cña ViÖt Nam. ThÞ tr­êng c¸c n­íc Ch©u ¸ Ngoµi viÖc xuÊt khÈu sang c¸c n­íc cña khu vùc ASEAN ,§µi Loan, Trung Quèc th× hµng thuû s¶n cña ViÖt Nam ®­îc b¸n chñ yÕu t¹i thÞ tr­êng NhËt B¶n- ®©y còng lµ thÞ tr­êng xuÊt khÈu thuû s¶n lín nhÊt cña n­íc ta trong mét sè n¨m gÇn ®©y (s¸u th¸ng ®Çu n¨m nay chiÕm 27% gi¸ trÞ kim ng¹ch thuû s¶n xuÊt khÈu). Trong bµi viÕt nµy, ®Ó t×m hiÓu thÞ tr­êng xuÊt khÈu thuû s¶n cña ViÖt Nam t¹i khu vùc ch©u ¸, em xin nªu mét sè t×nh h×nh vÒ xuÊt khÈu thuû s¶n sang NhËt B¶n. Cã thÓ nãi thÞ tr­êng NhËt B¶n lµ mét thÞ tr­êng lín, hÊp dÉn ®èi víi c¸c s¶n phÈm thuû s¶n cña ViÖt Nam, tuy ngµnh thuû s¶n cña NhËt B¶n ph¸t triÓn cao nh­ng hä vÉn nhËp rÊt nhiÒu s¶n phÈm cña ViÖt Nam do hµng thuû s¶n cña n­íc ta cã chÊt l­îng tèt, gi¸ c¶ ph¶i ch¨ng vµ ®Æc biÖt lµ do chñng lo¹i s¶n phÈm cña n­íc ta rÊt ®a d¹ng vµ phong phó nhÊt lµ c¸c s¶n phÈm c¸, t«m n­íc ngät vµ n­íc lî. Hai m­¬i n¨m qua, NhËt B¶n vÉn lµ thÞ tr­êng nhËp khÈu thuû s¶n víi khèi l­îng lín tõ ViÖt Nam, bëi vËy ®· cã 150 doanh nghiÖp ViÖt Nam xuÊt khÈu thuû s¶n sang thÞ tr­êng nµy. Kim ng¹ch xuÊt khÈu thuû s¶n ViÖt Nam sang thÞ tr­êng NhËt B¶n n¨m 1999 ®¹t 353 triÖu USD; n¨m 2000 ®¹t 469 triÖu USD; tíi n¨m 2002 ®¹t h¬n 500 triÖu USD. Nh÷ng s¶n phÈm chñ yÕu mµ ViÖt Nam xuÊt khÈu sang NhËt lµ: t«m, h¶i s¶n biÓn, c¸ n­íc ngät vµ mét sè lo¹i h¶i s¶n quý hiÕm kh¸c... Víi nh÷ng tiÒm n¨ng thuû s¶n mµ chóng ta s½n cã, nÕu biÕt khai th¸c, chÕ biÕn phï hîp ®¸p øng ngµy cµng cao nhu cÇu tiªu dïng cña ng­êi d©n NhËt B¶n th× ®©y sÏ cßn lµ mét thÞ tr­êng lý t­ëng cho c¸c nhµ kinh doanh xuÊt khÈu thuû h¶i s¶n cña ViÖt Nam. ThÞ tr­êng EU. ThÞ tr­êng EU cã 15 thµnh viªn víi 337 triÖu d©n, GDP h¬n 9000 tû USD/n¨m, tiªu thô c¸c mÆt hµng thuû s¶n cã chÊt l­îng cao. Hµng thuû s¶n ViÖt Nam xuÊt khÈu vµo EU nh÷ng n¨m gÇn ®©y xÕp vµo danh s¸ch II, ®Õn n¨m 2000 ®­a lªn danh s¸ch I. Mét sè nhµ xuÊt khÈu thuû s¶n ViÖt Nam cho r»ng, EU ®· më réng c¸nh cöa cho thÞ tr­êng nµy. ThÞ tr­êng EU kh«ng ph¶i lµ thÞ tr­êng ®ång nhÊt mµ lµ thÞ tr­êng cña 15 n­íc kh¸c biÖt, trªn thùc tÕ c¸c nhãm d©n c­, c¸c vïng ®Þa lý víi nh÷ng nÐt ®Æc tr­ng Èm thùc kh¸c nhau. Do ®ã kim ng¹ch xuÊt khÈu thuû s¶n cña ViÖt Nam vµo thÞ tr­êng nµy chØ æn ®Þnh trong kho¶ng 80-100 triÖu USD. Trªn ®©y lµ mét sè thµnh tùu mµ ngµnh thuû s¶n ViÖt Nam ®· ®¹t ®­îc t¹i thÞ tr­êng EU, nh­ng chóng ta kh«ng thÓ kh«ng nh×n ra mét thùc tÕ lµ thÞ tr­êng EU lµ mét thÞ tr­êng khã tÝnh, nh÷ng ®ßi hái cña thÞ tr­êng nµy ®èi víi c¸c s¶n phÈm thuû s¶n n­íc ta ngµy cµng cao, tr­íc tiªn lµ vÒ vÖ sinh an toµn thùc phÈm, sau ®ã ®Õn mÉu m·, chñng lo¹i s¶n phÈm. Muèn më réng thÞ tr­êng t¹i n¬i ®©y, c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu ViÖt Nam chØ cã mét con ®­êng duy nhÊt lµ gi÷ ®­îc ch÷ tÝn trong lßng kh¸ch hµng th«ng qua viÖc kh«ng ngõng ®æi míi chÊt l­îng, mÉu m· s¶n phÈm cña m×nh. Cã nh­ vËy ngµnh thuû s¶n míi mong gi÷ ®­îc thÞ tr­êng Ch©u ¢u nãi chung vµ thÞ tr­êng EU nãi riªng. Trong mét vµi n¨m gÇn ®©y, t×nh h×nh xuÊt khÈu thuû s¶n cña ViÖt Nam vµo Ch©u ¢u t­¬ng ®èi æn ®Þnh , nh­ng nh×n chung cã xu h­íng gi¶m, mµ râ rÖt nhÊt lµ ë mÆt hµng t«m- s¶n phÈm chiÕm tû träng cao nhÊt cña ta. Nh÷ng biÕn ®éng dï lµ nhá nµy còng nãi lªn mét ®iÒu lµ s¶n phÈm thuû s¶n cña n­íc ta ch­a tho¶ m·n mét c¸ch tèt nhÊt nh÷ng nhu cÇu cña ng­êi tiªu dïng n¬i ®©y. ThÊy ®­îc nh÷ng ®Æc ®iÓm nµy lµ mét trong nh÷ng tÝn hiÖu thÞ tr­êng gióp cho c¸c nhµ ®Çu t­ vµo lÜnh vùc xuÊt khÈu thuû s¶n cña ViÖt Nam cã h­íng ®iÒu chØnh sao cho phï hîp ®Ó EU m·i lµ mét thÞ tr­êng lín cho s¶n phÈm thuû s¶n cña n­íc ta. ThÞ tr­êng Mü. ThÞ tr­êng Mü lu«n lµ mét thÞ tr­êng hÊp dÉn kh«ng chØ ®èi víi c¸c n­íc Ch©u ¸ (trong ®ã cã ViÖt Nam), mµ cßn lµ môc tiªu cña nhiÒu n­íc ch©u lôc kh¸c. Bëi kh«ng chØ cã 270 triÖu d©n víi GDP n¨m 1997 lµ 800 tû USD, kinh tÕ liªn tôc t¨ng tr­ëng: n¨m 1998 lµ 3.4%; n¨m 1999 lµ 3.6%; n¨m 2000 k×m h·m tèc ®é còng ®¹t 3% ®Õn 3.2%. Søc mua cña ng­êi d©n Mü lín, gi¸ c¶ æn ®Þnh mÆt hµng chÊt l­îng cao cµng ®¾t gi¸ l¹i cµng dÔ tiªu thô. N¨m 1999 nhËp khÈu thuû s¶n cña Mü ®¹t con sè kû lôc 9.3 tû USD. Vµo thÞ tr­êng Mü cã nghÜa lµ hµng ho¸ uy tÝn chÊt l­îng cao, bëi v× ph¶i ®¶m b¶o vÖ sinh an toµn thùc phÈm theo tiªu chuÈn HACCP. N¾m b¾t ®­îc tÝnh c¸ch vµ tiÒm n¨ng cña thÞ tr­êng nµy, ViÖt Nam ®· cö chuyªn gia thuû s¶n ®Çu tiªn tham gia líp tËp huÊn quèc tÕ vÒ HACCP(Hazard Analysis critical control Point) tõ n¨m 1991. Ngµnh thuû s¶n còng ®· thµnh lËp c¬ quan kiÓm tra chÊt l­îng hµng thuû s¶n, cho nªn n¨m 1998 ®· cã 27 nhµ m¸y ®«ng l¹nh chÕ biÕn thuû s¶n ®¹t tiªu chuÈn HACCP, n¨m 1999 lªn 47 nhµ m¸y, n¨m 2000 cã 67 nhµ m¸y ®¹t tiªu chuÈn HACCP. N¨m 1997 hµng thuû s¶n ViÖt Nam xuÊt sang thÞ tr­êng Mü míi ®¹t 39.3 triÖu USD; n¨m 1998 lªn 80.15 triÖu USD t¨ng 204% so víi n¨m 1997; n¨m 1999 lªn 130 triÖu USD , t¨ng 162.2 % so víi n¨m 1998; n¨m 2000 t¨ng 220%. Trong nh÷ng mÆt hµng thuû s¶n vµo thÞ tr­êng Mü th× con t«m vÉn lµ mÆt hµng chñ lùc, n¨m 1997 xuÊt ®­îc 3074 tÊn t«m víi gi¸ trÞ kim ng¹ch 31.32 triÖu USD, chiÕm 79.6% tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu thuû s¶n vµo thÞ tr­êng Mü; n¨m 1998 xuÊt khÈu ®­îc 6125.7 tÊn víi gi¸ trÞ kim ng¹ch 66.89 triÖu USD; n¨m 1999 xuÊt ®­îc 9100 tÊn víi gi¸ trÞ kim ng¹ch 96.5 triÖu USD, chiÕm 74.23% kim ng¹ch n¨m 1999. Gi¸ t«m ë thÞ tr­êng Mü t­¬ng ®èi cao so víi c¸c thÞ tr­êng kh¸c. Ngoµi t«m só, c¸c mÆt hµng kh¸c th­êng ®­îc xuÊt khÈu sang Mü bao gåm c¸c lo¹i thuû s¶n kh¸c nh­: c¸ ba sa, c¸ tra, c¸ nheo, c¸ b¬n nu«i n­íc ngät vµ c¸ ngõ biÓn kh¬i...TÊt c¶ nh÷ng mÆt hµng trªn ®Òu ®­îc thÞ tr­êng Mü chÊp nhËn víi gi¸ c¶ t­¬ng ®èi cao. Tuy nhiªn, trong n¨m võa qua, sau thÊt b¹i cña vô kiÖn vÒ viÖc b¸n ph¸ gi¸ c¸ tra, c¸ ba sa cña ViÖt Nam trªn thÞ tr­êng Mü th× t×nh h×nh xuÊt khÈu thuû s¶n cña ViÖt Nam vµo Mü gÆp ph¶i nhiÒu khã kh¨n. §Ó tr¸nh gÆp ph¶i t×nh tr¹ng nµy, ®ång thêi còng lµ c¸ch tèt nhÊt ®Ó b¶o vÖ ng­êi s¶n xuÊt c¸ cña ViÖt Nam, chóng ta ph¶i lµm sao x©y dùng ®­îc mét th­¬ng hiÖu cã gi¸ trÞ cho c¸c s¶n phÈm cña m×nh, vµ h¬n thÕ n÷a ngµnh thuû s¶n ph¶i kh«ng ngõng c¶i tiÕn s¶n phÈm cña m×nh vÒ chÊt l­îng, mÉu m·, chòng lo¹i...Cã nh­ thÕ s¶n phÈm thuû s¶n ViÖt Nam víi kh¼ng ®Þnh ®­îc vÞ trÝ cña m×nh trªn thÞ tr­êng Mü nãi riªng vµ thÞ tr­êng thÕ giíi nãi chung. §Ó thÞ tr­êng xuÊt khÈu lu«n lµ mét thÞ tr­êng réng lín, hÊp dÉn ®èi víi ng­êi s¶n xuÊt thuû s¶n cña ViÖt Nam. Ngµy nay, khi tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ cña c¸c quèc gia trªn thÕ giíi cao h¬n th× nhu cÇu cña con ng­êi ®èi víi s¶n phÈm thuû s¶n cµng ®­îc chó träng, do ®ã thÞ tr­êng s¶n phÈm ®Çu ra cña thuûs¶n trªn thÕ giíi kh«ng ngõng ®­îc më réng. Tuy nhiªn, do ®Æc ®iÓm, thÞ hiÕu tiªu dïng cña mçi quèc gia lµ kh¸c nhau v× vËy mµ yªu cÇu ®èi víi tõng thÞ tr­êng còng kh¸c nhau. §Ó më réng thÞ tr­êng xuÊt khÈu cho thuû s¶n th× nh÷ng ng­êi kinh doanh kh«ng thÓ kh«ng chó ý tíi viÖc nghiªn cøu thÞ tr­êng, tõ ®ã cã nh÷ng chiÕn l­îc kinh doanh hîp lý, ®¸p øng mét c¸ch tèt nhÊt, phï hîp nhÊt nh÷ng nhu cÇu ngµy cµng cao cña thÞ tr­êng thÕ giíi. Cã nh­ vËy ngµnh thuû s¶n nãi chung vµ xuÊt khÈu thuû s¶n nãi riªng míi cã c¬ héi ®Ó ph¸t triÓn nhanh h¬n, m¹nh h¬n, khai th¸c mét c¸ch tèi ­u nh÷ng tiÒm n¨ng thuû s¶n dåi dµo mµ thiªn nhiªn ®· ban tÆng cho ®Êt n­íc chóng ta. III- mét sè nhËn xÐt vµ ®¸nh gi¸ vÒ thùc tr¹ng vµ tiÒm n¨ng. 1- Khai th¸c h¶i s¶n. ë ViÖt Nam nghÒ khai th¸c h¶i s¶n xuÊt hiÖn tõ rÊt sím, tuy nhiªn nã l¹i ph¸t triÓn rÊt chËm, chØ ®Õn mét vµi n¨m gÇn ®©y míi ®¹t ®­îc mét thµnh tùu ®¸ng kÓ. Tr­íc ®©y, do tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ cßn kÐm, ®Êt n­íc l¹i bÞ chiÕn tranh tµn ph¸, ng­êi lµm nghÒ biÓn kh«ng cã ®iÒu kiÖn ®Ó tiÕp cËn víi khoa häc hiÖn ®¹i v× vËy mµ trong mét thêi gian rÊt dµi nghÒ ®¸nh b¾t, khai th¸c h¶i s¶n ph¸t triÓn rÊt chËm. HiÖn nay, khi ®Êt n­íc ®ang trong thêi kú më cöa, ®iÒu kiÖn chuyÓn giao c«ng nghÖ ®­îc thuËn lîi, ë ViÖt Nam ®· b¾t ®Çu xuÊt hiÖn nh÷ng h¹m tÇu ®¸nh b¾t c¸ xa bê do ®ã mµ khèi l­îng h¶i s¶n khai th¸c ®­îc ngµy mét nhiÒu h¬n. §øng tr­íc mét thùc tÕ lµ do t×nh tr¹ng ®¸nh b¾t ven bê qu¸ bõa b·i dÉn tíi nh÷ng vïng biÓn ven bê l©m vµo t×nh tr¹ng c¹n kiÖt, « nhiÔm, v× vËy mµ xu h­íng ®¸nh b¾t c¸ ngoµi biÓn kh¬i lµ mét xu h­íng kh¸ch quan, tuy nhiªn tr×nh ®é khai th¸c h¶i s¶n biÓn cña ViÖt Nam cßn kh¸ l¹c hËu so víi thÕ giíi, ch­a khai th¸c hÕt ®­îc nguån tµi nguyªn biÓn dåi dµo mµ thiªn nhiªn ®· ­u ¸i ban tÆng cho chóng ta. NghÒ khai th¸c thuû s¶n biÓn cña ViÖt Nam cßn kh¸ th« s¬. Ph­¬ng tiÖn tµu c«ng suÊt thÊp, trang thiÕt bÞ ng­ cô nghÌo nµn vµ quy m« nhá, l¹i kiªm nhiÖm tÊt c¶ c¸c kh©u: khai th¸c, b¶o qu¶n, dÞch vô trªn mét tµu. C«ng nghÖ khai th¸c chñ yÕu tÇng mÆt n­íc, thêi gian b¸m biÓn ng¾n, tr×nh ®é hîp t¸c trªn biÓn thÊp. Kh¶ n¨ng khai th¸c tÇng n­íc s©u trªn 50 m kÐm, trong khi rÊt nhiÒu loµi h¶i s¶n quý hiÕm, cã gi¸ trÞ kinh tÕ cao, kh¶ n¨ng xuÊt khÈu lín l¹i chñ yÕu sèng ë tÇng n­íc s©u. TÝnh ®Õn hiÖn nay, c¶ n­íc ta míi chØ cã ®­îc 7 h¹m tÇu lín khai th¸c xa bê, nh­ng nh÷ng h¹m tÇu nµy còng kh«ng sö dông hÕt c«ng suÊt do tr×nh ®é chÕ biÕn, b¶o qu¶n cña ta cßn thÊp, c¸ khai th¸c xong kh«ng ®­îc b¶o qu¶n tèt, thêi gian trªn biÓn dµi nªn khi vÒ ®Õn bê mét l­îng c¸ kh¸ lín bÞ h­ háng kh«ng sö dông ®­îc rÊt l·ng phÝ. TiÒm n¨ng h¶i s¶n biÓn cña n­íc ta rÊt dåi dµo, diÖn tÝch vïng biÓn réng lín, phÇn nhiÒu ch­a ®­îc khai th¸c nªn khèi l­îng h¶i s¶n cã thÓ khai th¸c lµ ®¸ng kÓ. VÊn ®Ò hiÖn nay lµ lµm sao ®Ó khai th¸c ®­îc hÕt tiÒm n¨ng biÓn dåi dµo nµy ®Ó ®¸p øng ®­îc nhu cÇu ngµy cµng cao cña ng­êi tiªu dïng trong n­íc vµ trªn thÕ giíi. Tr­íc thùc tr¹ng trªn, ngµnh thuû s¶n ®· tËp trung ®Çu t­ cho khai th¸c h¶i s¶n biÓn trªn mét sè lÜnh vùc sau: - HiÖn ®¹i ho¸ trang thiÕt bÞ l­íi ng­ cô; b¶o qu¶n sau thu ho¹ch tèt, tæ chøc s¶n xuÊt, khai th¸c theo tËp ®oµn. - Tæ chøc ®éi tµu dÞch vô hËu cÇn, tæ chøc dÞch vô thu gom s¶n phÈm trªn biÓn, b¶o qu¶n s¶n phÈm sau thu ho¹ch ®Ó t¨ng chÊt l­îng vµ ®¶m b¶o ®ñ tiªu chuÈn xuÊt khÈu c¸ ¨n t­¬i, ngon. - T¨ng c­êng c«ng t¸c ®µo t¹o chuyÓn giao c«ng nghÖ cho ng­ d©n. C¶i tiÕn trang thiÕt bÞ b¶o qu¶n sau thu ho¹ch.Nghiªn cøu c¶i tiÕn ng­ cô hiÖn cã phï hîp víi tµu hiÖn cã ®Ó ph¸t huy ®éi tÇu cña ng­ d©n. - KhuyÕn khÝch c¸c h×nh thøc thuª m­ín chuyªn gia, tæ chøc cho nh­ d©n tham quan häc tËp kinh nghiÖm cña ®¬n vÞ khai th¸c thuû s¶n cã hiÖu qu¶ trong néi bé ®Þa ph­¬ng vµ tØnh b¹n, còng nh­ cña n­íc ngoµi khi cã ®iÒu kiÖn. - TiÕp tôc thùc hiÖn chÝnh s¸ch tÝn dông ­u ®·i ®Çu t­ vµ ®ñ vèn l­u ®éng cho c¸c doanh nghiÖp khai th¸c h¶i s¶n xa bê. - BiÓn ViÖt Nam cßn mét sè loµi c¸ cã gi¸ trÞ xuÊt khÈu cao, ®­îc thÞ tr­êng thÕ giíi ­a chuéng, cÇn ®­îc tæ chøc khai th¸c tèt, ®i ®«i víi t¨ng c­êng hËu cÇn dÞch vô ®Ó ®¶m b¶o chÊt l­îng nh­: c¸ Mó, c¸ Cam, c¸ Thu, c¸ Hång.. 2- ChÕ biÕn vµ dù tr÷. Theo xu h­íng hiÖn nay, nhÊt lµ c¸c thÞ tr­êng lín ®ang h­íng sang tiªu thô c¸c mÆt hµng chÕ biÕn gi¸ trÞ gia t¨ng vµ yªu cÇu vÖ sinh an toµn thùc phÈm ngµy mét kh¾t khe h¬n. C¸c xÝ nghiÖp chÕ biÕn hµng thuû s¶n ®· vµ ®ang n©ng cÊp, ®æi míi trang thiÕt bÞ, c«ng nghÖ, ®¸p øng yªu cÇu cao cña thÞ tr­êng, t¨ng søc c¹nh tranh trªn thÞ tr­êng thÕ giíi. Vµi n¨m qua, cã nhiÒu doanh nghiÖp chÕ biÕn ®· tÝch cùc ®Çu t­ ®æi míi c«ng nghÖ, thùc hiÖn c¸c tiªu chuÈn vÖ sinh an toµn thùc phÈm. §Õn cuèi n¨m 2000 ®· cã 61 doanh nghiÖp chÕ biÕn thuû s¶n ViÖt Nam ®­îc vµo danh s¸ch xuÊt hµng h¶i s¶n vµo EU. HiÖn nay, s¶n l­îng chÕ biÕn ngµy cµng lín(7 th¸ng cã trªn 30 v¹n tÊn), ®Ó chñ ®éng cho thÞ tr­êng, cÇn mét kho l¹nh hiÖn ®¹i trong c¶ n­íc. Yªu cÇu vËn t¶i t¨ng, vËn t¶i ®­êng s¾t cÇn cã toa vËn t¶i l¹nh cho hµng thuû s¶n... Còng chÝnh v× c«ng t¸c chÕ biÕn thuû s¶n ®­îc tæ chøc tèt h¬n v× vËy mµ l­îng c¸ ®­îc dù tr÷ ®Ó tr¸nh yÕu tè thêi vô vµ sù d­ thõa s¶n phÈm hµng ho¸ ®· ®­îc thùc hiÖn tèt h¬n. LÊy vÝ dô nh­ trong n¨m võa qua, chóng ta ®· tiÕn hµnh dù tr÷ mét l­îng lín c¸ tra vµ c¸ ba sa do kh«ng xuÊt khÈu ®­îc ®Ó chuyÓn sang tiªu thô t¹i miÒn B¾c vµ miÒn Trung. C«ng t¸c dù tr÷ tèt ®· lµm cho khèi l­îng hµng thuû s¶n cung cÊp trªn thÞ tr­êng æn ®Þnh vµ tr¸nh l·ng phÝ mét l­îng lín s¶n phÈm thuû s¶n ®em l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ cao. 3- Tiªu thô s¶n phÈm. Cã thÓ nãi, thÞ tr­êng tiªu thô s¶n phÈm thuû s¶n c¶ trong vµ ngoµi n­íc ®Òu rÊt lín vµ cã nhiÒu kh¶ n¨ng më réng. §èi víi thÞ tr­êng trong n­íc viÖc tiªu thô s¶n phÈm thuû s¶n cã chÊt l­îng cao ë khu vùc n«ng th«n ®ang rÊt cÇn ®­îc chó träng khai th¸c v× phÇn lín d©n sè ViÖt Nam sinh sèng t¹i n«ng th«n. H¬n n÷a thÞ tr­êng nµy ch­a ®­îc ph¸t triÓn mét c¸ch tho¶ ®¸ng, cßn rÊt nhiÒu tiÒm n¨ng, nhÊt lµ trong ®iÒu kiÖn ®êi sèng cña ng­êi n«ng d©n ®ang ngµy cµng ®­îc c¶i thiÖn nh­ hiÖn nay. §èi víi thÞ tr­êng thÕ giíi, mét vµi n¨m gÇn ®©y cã mét sè biÕn ®éng lín lµm cho khèi l­îng thuû s¶n tiªu thô xuÊt khÈu cña n­íc ta gi¶m ®i ®¸ng kÓ. Nh­ng nh×n chung ®©y vÉn lµ mét thÞ tr­êng lín cho s¶n phÈm thuû s¶n cña n­íc ta, ng­êi tiªu dïng trªn thÕ giíi cã nh÷ng nhu cÇu rÊt kh¸c nhau vµ ngµy cµng t¨ng vÒ chÊt l­îng vµ sè l­îng, vÊn ®Ò ®Æt ra ®èi víi chóng ta ®Ó më réng thÞ tr­êng nµy lµ ph¶i lµm sao t¨ng chÊt l­îng, quy c¸ch, mÉu m· s¶n phÈm cho phï hîp víi thÞ hiÕu tiªu dïng cña tõng quèc gia trªn thÕ giíi. Vµ h¬n thÕ n÷a lµ ph¶i t¹o cho s¶n phÈm cña n­íc ta mét th­¬ng hiÖu x¸c ®Þnh nh»m x©y dùng lßng tin ®èi víi ng­êi tiªu dïng. Cã nh­ vËy míi mong më réng ®­îc thÞ tr­êng xuÊt khÈu cho s¶n phÈm thuû s¶n cña ViÖt Nam ®­a ngµnh thuû s¶n ViÖt Nam lªn ngang tÇm víi c¸c quèc gia ph¸t triÓn trªn thÕ giíi. kÕt luËn Víi nh÷ng tiÒm n¨ng dåi dµo vµ s¶n phÈm mang l¹i gi¸ trÞ kinh tÕ cao, ngµnh thuû s¶n ®ang ®­îc mét sè nhµ nghiªn cøu kinh tÕ ®¸nh gi¸ lµ ngµnh kinh tÕ cña ViÖt Nam trong 5 n¨m tíi. Dùa vµo gi¸ trÞ kim ng¹ch mµ ngµnh thuû s¶n ®ãng gãp vµo GDP cña c¶ n­íc th× nhËn ®Þnh trªn lµ hoµn toµn cã c¬ së vµ cã kh¶ n¨ng trë thµnh hiÖn thùc. §iÒu nµy sÏ gióp cho mét sè l­îng lín ng­êi d©n lµm nghÒ nu«i trång thuû s¶n cã ®iÒu kiÖn ®Ó t¨ng thªm thu nhËp, c¶i thiÖn ®êi sèng, mét l­îng lín lao ®éng thÊt nghiÖp sÏ cã viÖc lµm, qua ®ã gãp phÇn ®Èy nhanh tèc ®é ph¸t triÓn kinh tÕ cña c¶ n­íc. Nh­ng ®Ó lµm ®­îc ®iÒu kú diÖu trªn ®ßi hái nh÷ng ng­êi lµm kinh tÕ nãi chung vµ nh÷ng ng­êi kinh doanh thuû s¶n nãi riªng ph¶i cã chiÕn l­îc kinh doanh phï hîp. Mét trong nh÷ng chiÕn l­îc quan träng nhÊt ®ã lµ lµm thÕ nµo ®Ó më réng thÞ tr­êng, khai th¸c hÕt tiÒm n¨ng tiªu thô réng lín trong d©n c­ vµ trªn thÕ giíi, t¹o cho ng­êi s¶n xuÊt thuû s¶n mét thÞ tr­êng ®Çu ra æn ®Þnh, gióp hä an t©m s¶n xuÊt, cã nh­ vËy ngµnh thuû s¶n míi mau chãng trë thµnh mét nÒn kinh tÕ träng ®iÓm t­¬ng xøng víi tiÒm n¨ng s½n cã cña nã. Em chän ®Ò tµi : “ ThÞ tr­êng ®Çu ra cho s¶n phÈm thuû s¶n- thùc tr¹ng vµ tiÒm n¨ng “ ®Ó ph©n tÝch lµ mong gãp mét phÇn nhá bÐ cña m×nh ®Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò trªn. Cuèi cïng, em xin ®­îc ch©n thµnh c¶m ¬n TS. Vò §×nh Th¾ng ®· nhiÖt t×nh h­íng dÉn, gióp em hoµn thµnh ®Ò ¸n nµy. danh môc tµi liÖi tham kh¶o Gi¸o tr×nh Kinh TÕ N«ng NghiÖp. Gi¸o tr×nh Marketinh N«ng NghiÖp. Gi¸o tr×nh Kinh TÕ Thuû S¶n. T¹p chÝ Thuû S¶n . sè 5/2001; 5/2002; 6/2003; 7/2003 . T¹p chÝ ThÞ Tr­êng Gi¸ C¶ Vµ Dù B¸o. sè 11/2000; 4/2003. T¹p chÝ Th­¬ng M¹i. sè 6/1999; 19/2001. T¹p chÝ C«ng NghiÖp ViÖt Nam. sè 10/2001. T¹p chÝ Th­¬ng NghiÖp ThÞ Tr­êng ViÖt Nam. sè 10/2001. T¹p chÝ Kinh TÕ vµ Dù B¸o. sè 8/2001. 10-T¹p chÝ N«ng Th«n Ngµy Nay. sè 121/2003.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • doc049. Th7883 tr4327901ng th7911y s7843n.doc
Luận văn liên quan