Tìm hiểu hoạt động của phòng lưu chiểu Thư viện Quốc gia Việt Nam

LỜI NÓI ĐẦU Trong thời đại thông tin bùng nổ ngày nay, nhu cầu cập nhật thông tin của con người ngày càng tăng do đó các loại hình phương tiện chuyển tải chúng cũng ngày càng phong phú, đa dạng. Trong đó các ấn phẩm văn hoá đóng vai trò quan trọng, không thể thiếu được trong đời sống hàng ngày. Có thể nói, xuất bản phẩm dân tộc là tấm gương phản ánh đầy đủ cuộc sống xã hội của một đất nước trên mọi lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, trình độ khoa học và kỹ thuật Chính vì vậy, nhà nước ta luôn coi trọng việc thu nhận, bảo quản lâu dài các giá trị văn hoá cho những thế hệ mai sau nghiên cứu, học tập, kế thừa những cái hay, cái dẹp, cái tinh tuý đã được sách vở, báo chí ghi lại. Chế độ lưu chiểu văn hoá phẩm là một trong những hình thức quản lý của Nhà nước đối với loại hình sách, báo, tạp chí cũng như các xuất bản phẩm khác. Việc quản lý ấn phẩm xuất bản trên lãnh thổ quốc gia được Nhà nước giao cho Bộ Văn hoá Thông tin, Cục xuất bản, Vụ báo chí và Thư viện Quốc gia Việt Nam là cơ quan duy nhất trong cả nước có nhiệm vụ nhận lưu chiểu tất cả các xuất bản phẩm trên lãnh thổ Việt Nam. Thư viện Quốc gia là trung tâm đầu não của hệ thống thư viện trong cả nước, là nơi cung cấp tài liệu, tri thức phong phú nhất, có thể đáp ứng nhu cầu của hầu hết các đối tượng bạn đọc. Thư viện Quốc gia tiêu biểu cho nền văn hoá của dân tộc Việt Nam, lưu trữ đầy đủ nhất các tài liệu trong nước và nước ngoài. Ngoài ra Thư viện Quốc gia còn là nơi mà công tác nghiệp vụ thư viện được chuẩn hoá và được thực thi tất cả các công đoạn trong qui trình xử lý tài liệu. Xuất phát từ tầm quan trọng của việc tàng trữ đời đời xuất bản phẩm dân tộc, để đi sâu nghiên cứu công tác lưu chiểu ấn phẩm tại TVQG, tôi đã chọn đề tài: “Tìm hiểu hoạt động của phòng lưu chiểu Thư viện Quốc gia Việt Nam” làm đề tài khoá luận của mình. Ngoài phần Lời nói đầu và Phụ lục, phần chính văn được chia làm ba chương: Chương I : Khái quát về Thư viện Quốc gia Việt Nam và công tác lưu chiểu Chương II: Hoạt động của phòng lưu chiểu Thư viện Quốc giaViệt Nam Chương III : Kết luận và khuyến nghị Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi đã sử dụng một số phương pháp như nghiên cứu tài liệu, khảo sát thực tế, phỏng vấn kinh nghiệm của các cán bộ thư viện và phân tích tổng hợp thông tin. Tuy có sự nỗ lực của bản thân song do trình độ còn hạn chế, thời gian không nhiều nên khoá luận không tránh khỏi những sơ sót nhất định. Kính mong các thày giáo, cô giáo, các cán bộ thư viện và các bạn góp ý để khoá luận có ý nghĩa thiết thực hơn.

doc58 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 01/04/2013 | Lượt xem: 1516 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Tìm hiểu hoạt động của phòng lưu chiểu Thư viện Quốc gia Việt Nam, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
iÕt vµ d¸n nh·n + NhËp th«ng tin vµo m¸y tÝnh + ChuyÓn xuèng phßng biªn môc C¸c nhµ xuÊt b¶n sau khi in s¸ch xong ph¶i nép cho Th­ viÖn Quèc gia mçi tªn s¸ch 4 b¶n ( d­íi 300 b¶n chØ ph¶i nép 1 b¶n) vµ ph¶i nép tr­íc Ýt nhÊt 7 ngµy tr­íc khi ph¸t hµnh. ViÖc nép l­u chiÓu cã thÓ trùc tiÕp mang ®Õn hoÆc göi qua ®­êng b­u ®iÖn. §èi víi nh÷ng s¸ch l­u chiÓu ®­îc trùc tiÕp mang ®Õn Th­ viÖn th× ®¹i diÖn nhµ xuÊt b¶n ph¶i cã mét quyÓn sæ ký nhËn s¸ch l­u chiÓu, trong ®ã ghi: Ngµy th¸ng nép l­u chiÓu Sè thø tù Tªn s¸ch Sè b¶n nép Ch÷ ký ng­êi nép Ch÷ ký ng­êi nhËn Ghi chó Cßn ®èi víi nh÷ng s¸ch ®­îc göi theo ®­êng b­u ®iÖn, Th­ viÖn Quèc gia sÏ göi GiÊy b¸o nhËn l­u chiÓu vÒ nhµ xuÊt b¶n, th«ng b¸o ®· nhËn ®­îc l­u chiÓu theo mÉu ( Phô lôc 1). Tuy nhiªn còng cã nh÷ng tr­êng hîp do dÞch vô chuyÓn ph¸t b­u kiÖn ë n­íc ta ch­a thËt tèt, b­u kiÖn cã thÓ nhÇm lÉn hoÆc thÊt l¹c nªn dï c¬ quan xuÊt b¶n ®· nép l­u chiÓu song Th­ viÖn Quèc gia vÉn kh«ng nhËn ®­îc, ®iÒu nµy g©y tæn thÊt ®¸ng kÓ cho c¬ quan xuÊt b¶n còng nh­ c¬ quan nhËn l­u chiÓu. HiÖn nay trong n­íc cã 41 nhµ xuÊt b¶n nép l­u chiÓu t¹i Th­ viÖn Quèc gia, trong ®ã cã 30 nhµ xuÊt b¶n ë Trung ­¬ng vµ 11 nhµ xuÊt b¶n ë §Þa ph­¬ng. C¸c nhµ xuÊt b¶n ë Trung ­¬ng bao gåm: NXB ¢m Nh¹c NXB B¶n §å NXB B­u §iÖn NXB ChÝnh TrÞ Quèc Gia NXB C«ng An Nh©n D©n NXB Gi¸o Dôc NXB Héi Nhµ V¨n NXB Khoa Häc Vµ Kü ThuËt NXB Khoa Häc X· Héi NXB Kim §ång NXB Lao §éng NXB Mü ThuËt NXB §¹i Häc Quèc Gia NXB N«ng NghiÖp NXB Phô N÷ NXB Qu©n §éi Nh©n D©n NXB S©n KhÊu NXB Tµi ChÝnh NXB Thanh Niªn NXB ThÕ Giíi NXB ThÓ Dôc ThÓ Thao NXB Th«ng TÊn NXB Thèng Kª NXB V¨n Ho¸ D©n Téc NXB V¨n Ho¸ Th«ng Tin NXB V¨n Häc NXB X©y Dùng NXB Y Häc NXB T«n Gi¸o NXB Giao Th«ng VËn T¶i C¸c nhµ xuÊt b¶n ë §Þa ph­¬ng gåm: NXB §µ N½ng NXB §ång Nai NXB Hµ Néi NXB H¶i Phßng NXB Mòi Cµ Mau NXB NghÖ An NXB Thanh Ho¸ NXB TP Hå ChÝ Minh NXB ThuËn Ho¸ NXB TrÎ NXB V¨n NghÖ TPHCM Trªn ®©y lµ c¸c NXB th­êng xuyªn cã s¸ch nép l­u chiÓu vÒ Th­ viÖn, ngoµi ra cßn cã mét sè c¸c c¬ quan xuÊt b¶n kh«ng th­êng xuyªn nh­ c¸c Ban, Ngµnh, c¸c Bé, c¸c Côc, Vô, ViÖn… VD: Ban VËt gi¸ chÝnh phñ, Bé KÕ ho¹ch vµ ®Çu t­, Bé Ngo¹i giao, Côc V¨n ho¸ th«ng tin c¬ së, Vô B¸o chÝ, Bé V¨n ho¸ th«ng tin, ViÖn Th«ng tin khoa häc x· héi... Theo ®iÒu 13 kho¶n 2 cña NghÞ ®Þnh79/CP ®· nªu “NXB, tæ chøc ®­îc phÐp xuÊt b¶n ph¶i nép l­u chiÓu 4 b¶n cho Th­ viÖn Quèc gia, (nh÷ng xuÊt b¶n phÈm in d­íi 300 b¶n chØ nép 1 b¶n)” Th«ng th­êng víi mçi tªn s¸ch c¸c nhµ xuÊt b¶n ®Òu nép l­u chiÓu 4 b¶n tuy nhiªn còng cã nhµ xuÊt b¶n cè t×nh trèn tr¸nh kh«ng nép hay chØ nép chiÕu lÖ 2 hoÆc 3 b¶n, cã n¬i chØ nép 1 b¶n. §ã lµ do trong t×nh h×nh kinh tÕ hiÖn nay, c¸c nhµ xuÊt b¶n ph¶i tù h¹ch to¸n kinh doanh nªn ®èi víi c¸c tµi liÖu cã gi¸ thµnh cao, nhÊt lµ c¸c cuèn tõ ®iÓn, b¸ch khoa th­ theo bé, nhiÒu tËp, nÕu nép 4 b¶n sÏ g©y tèn kÐm cho nhµ xuÊt b¶n, mÆt kh¸c gi¸ tiÒn c­íc phÝ vËn chuyÓn l¹i qu¸ cao, ®èi víi nh÷ng n¬i xuÊt b¶n nhiÒu s¸ch ph¶i tèn nhiÒu chi phÝ… Ngoµi ra c¸c nhµ xuÊt b¶n ë phÝa Nam th­êng kh«ng göi nép l­u chiÓu theo nh­ qui ®Þnh lµ 7 ngµy tr­íc khi ph¸t hµnh mµ th­êng ®Ó dån hµng th¸ng, hµng quÝ thËm chÝ hµng n¨m míi nép mét lÇn. §iÒu nµy g©y rÊt nhiÒu khã kh¨n cho Th­ viÖn trong viÖc biªn so¹n Th­ môc Quèc gia hµng th¸ng, hµng n¨m v× sè liÖu kh«ng ®­îc cËp nhËt. §Ó kh¾c phôc t×nh tr¹ng nµy, c¸c c¸n bé phßng l­u chiÓu lu«n theo dâi s¸t sè l­îng s¸ch nép l­u chiÓu cña c¸c nhµ xuÊt b¶n, nÕu nép thiÕu sÏ gäi ®iÖn hoÆc göi giÊy ®ßi l­u chiÓu (mÉu xem phô lôc 2). §Ó thiÕt thùc h¬n, c¸c cÊp l·nh ®¹o cÇn cã c¸c v¨n b¶n qui ®Þnh râ vÒ luËt lÖ l­u chiÓu còng nh­ c¸c nghÜa vô cña c¸c nhµ xuÊt b¶n vµ tæ chøc ®­îc phÐp xuÊt b¶n, c¸c chÕ ®é th­ëng ph¹t râ rµng ®èi víi nh÷ng c¬ quan thùc hiÖn tèt vµ ch­a tèt c«ng t¸c nµy. Ngoµi ra còng nªn cã chÝnh s¸ch gi¶m gi¸ c­íc vËn chuyÓn ®èi víi c¸c c¬ quan ë xa hoÆc xuÊt b¶n nhiÒu, nh­ vËy sÏ phÇn nµo thóc ®Èy tinh thÇn tù gi¸c cña c¸c nhµ xuÊt b¶n. Song song víi viÖc ký nhËn s¸ch víi nhµ xuÊt b¶n, phßng l­u chiÓu còng cã mét sæ theo dâi nhËn l­u chiÓu cña tõng nhµ xuÊt b¶n, trong ®ã còng ghi ®Çy ®ñ th«ng tin vÒ s¸ch nép l­u chiÓu theo mÉu: Tªn nhµ xuÊt b¶n: Ngµy STT Sè lo¹i Sè l­îng nép M«n lo¹i Ghi chó GK GT KT XH VH Nh¹c Ngo¹i Trong ®ã: Sè lo¹i: Sè tªn s¸ch nép l­u chiÓu Sè l­îng nép: Tæng sè b¶n nép l­u chiÓu GK: S¸ch gi¸o khoa GT: S¸ch gi¸o tr×nh KT: S¸ch kü thuËt XH: S¸ch x· héi VH: S¸ch v¨n häc Nh¹c: S¸ch nh¹c, b¶n nh¹c Ngo¹i: S¸ch tiÕng n­íc ngoµi PhÇn ghi chó dïng ®Ó chó gi¶i khi nhµ xuÊt b¶n nép b¨ng ®Üa, b¶n ®å, tranh ¶nh… S¸ch sau khi ®­îc tiÕp nhËn sÏ chuyÓn sang bé phËn xö lý. T¹i ®©y s¸ch sÏ ®­îc vµo sæ l­u chiÓu, viÕt ký hiÖu xÕp kho vµ d¸n nh·n, nhËp th«ng tin vµo m¸y tÝnh vµ ph©n chia vÒ c¸c kho. Sæ l­u chiÓu lµ sæ dïng ®Ó ®¨ng ký sè l­u chiÓu cña s¸ch. Tuy qui ®Þnh vÒ chÕ ®é l­u chiÓu ®· ®­îc ban hµnh tõ n¨m 1922 nh­ng ®Õn th¸ng 10 n¨m 1954 s¸ch nép l­u chiÓu míi chÝnh thøc ®­îc ghi tªn vµo trong sæ l­u chiÓu. HiÖn nay sè ®¨ng ký l­u chiÓu ®· lªn tíi 137.218 tªn s¸ch. Sæ ®¨ng ký l­u chiÓu bao gåm c¸c th«ng tin + Sè l­u chiÓu: sè l­u chiÓu cña xuÊt b¶n phÈm (theo sè thø tù) + Ngµy nhËn: ngµy nhËn xuÊt b¶n phÈm l­u chiÓu + Tªn t¸c gi¶ vµ tªn s¸ch: (theo tr×nh tù m« t¶ Ên phÈm) + §Þa chØ, nhµ xuÊt b¶n, n¨m xuÊt b¶n: (theo tr×nh tù m« t¶ ISBD) + Khæ s¸ch + Sè trang + Gi¸ tiÒn ®¬n vÞ + Sè l­îng s¸ch nhËn + Ph©n phèi: sè l­îng ph©n phèi vµo c¸c kho + Ký hiÖu kho: gåm tÊt c¶ c¸c ký hiÖu cña c¸c kho (MÉu xem phô lôc 3) Víi mçi sè l­îng b¶n cña mét tªn s¸ch, ng­êi ®¨ng ký l­u chiÓu cã c¸ch viÕt ký hiÖu vµ ph©n chia vµo c¸c kho kh¸c nhau, sù kh¸c biÖt nµy còng tuú thuéc vµo khæ s¸ch, s¸ch khæ nhá cã ký hiÖu riªng, khæ to cã ký hiÖu riªng. C¸c cuèn s¸ch ®Òu ph¶i ®­îc ®ãng dÊu cña Th­ viÖn Quèc gia vµo trang tªn s¸ch vµ trang 17, riªng mét cuèn kh«ng ®ãng dÊu ®Ó ®­a vµo kho l­u chiÓu. §èi víi s¸ch cã tõ 4 b¶n trë lªn sÏ ®­îc ph©n chia nh­ sau: 1 b¶n vµo kho l­u chiÓu 1 b¶n vµo kho phô (lµ kho dù tr÷ Th­ viÖn Quèc gia lËp nªn ®Ó chuÈn bÞ më phßng phôc vô theo ®èi t­îng b¹n däc.) Cßn l¹i vµo kho phßng ®äc tæng hîp §èi víi s¸ch cã sè b¶n Ýt h¬n sÏ cã thø tù ­u tiªn ®­a vµo c¸c kho lµ: + Kho l­u chiÓu + Kho phßng ®äc + Kho phô Së dÜ kho l­u chiÓu ®­îc ­u tiªn hµng ®Çu trong viÖc chia s¸ch lµ v× ®©y lµ n¬i thu thËp, b¶o qu¶n xuÊt b¶n phÈm trªn toµn câi ViÖt Nam, lµ kho tµng tr÷ ®êi ®êi xuÊt b¶n phÈm trong n­íc. S¸ch ë ®©y kh«ng ®­îc ®em ra phôc vô mµ dïng ®Ó l­u l¹i nh÷ng tinh hoa v¨n ho¸ cña d©n téc. §©y chÝnh lµ nhiÖm vô c¬ b¶n nhÊt cña phßng l­u chiÓu còng nh­ cña Th­ viÖn Quèc gia. §èi víi tr­êng hîp s¸ch chØ cã mét b¶n th× còng ®­îc ®­a vµo kho l­u chiÓu. NÕu b¹n ®äc yªu cÇu Th­ viÖn bæ sung hoÆc c¸n bé th­ viÖn nhËn thÊy cuèn s¸ch ®ã cã gi¸ trÞ lín ®èi víi c«ng t¸c nghiªn cøu cña b¹n ®äc th× phßng bæ sung sÏ cã tr¸ch nhiÖm mua thªm ®Ó ®­a vµo phßng ®äc phôc vô ®éc gi¶. Riªng ®èi víi s¸ch gi¸o khoa, s¸ch truyÖn tranh thiÕu nhi th× trong qu¸ tr×nh xö lý sÏ chØ ®­a vÒ phßng ®äc tæng hîp 1 b¶n, 1 b¶n kho l­u chiÓu, 1 b¶n kho phô, cßn l¹i giao cho phßng bæ sung. Phßng bæ sung sÏ l­u l¹i cuèn s¸ch ®ã ®Ó ®­a lªn phßng ®äc khi cÇn (nÕu s¸ch trªn phßng ®äc bÞ mÊt hoÆc háng) hoÆc ®em biÕu tÆng c¸c th­ viÖn tØnh, ®Þa ph­¬ng… Tãm l¹i, 1 cuèn s¸ch khi ®­a vµo kho l­u chiÓu sÏ ph¶i cã ®Çy ®ñ c¸c ký hiÖu sau: + Sè l­u chiÓu + Sè ký hiÖu phßng ®äc + Sè ký hiÖu kho phô (nÕu cã) Sè l­u chiÓu ®­îc ghi ngoµi b×a s¸ch vµ mÐp trªn bªn tr¸i cña trang tªn s¸ch, kh«ng ®­îc ghi vµo chç dïng ®Ó d¸n nh·n. Sè ký hiÖu phßng ®äc vµ kho phô ghi ë d­íi tªn s¸ch trong trang tªn s¸ch. S¸ch trong kho l­u chiÓu cã ®Çy ®ñ ký hiÖu cña c¸c kho kh¸c lµ bëi nÕu s¸ch ë phßng ®äc bÞ mÊt hoÆc thÊt l¹c th× sau khi bæ sung håi cè l¹i sÏ ®­îc ®¨ng ký ký hiÖu cò ®Ó tr¸nh tr­êng hîp trªn gi¸ cã chç trèng. VD: 162375 Vò TiÕn quúnh tuyÓn chän 101 bµi v¨n hay líp 12 VV01.1561%VV01.1562 VV01.531(P) Nhµ xuÊt b¶n ®ång nai 2001 Nh­ vËy ®èi víi cuèn “X©y dùng thÓ chÕ hç trî thÞ tr­êng” cña NXB ChÝnh TrÞ Quèc Gia th× 1 b¶n ®­a vµo kho l­u chiÓu cã ký hiÖu: VV02.2165%VV02.2166 VV02.957(P) 2 b¶n ®­a vµo kho phßng ®äc cã ký hiÖu: VV02 vµ VV02 2165 2166 1 b¶n ®­a vµo kho phô cã ký hiÖu: VV02 957(P) Ngoµi ra, c¸c ký hiÖu ®­îc ghi trong s¸ch còng cã ý nghÜa riªng biÖt. VD: Cuèn “How to say it best: kü n¨ng chän lùa tõ – c¸c mÉu ph¸t biÓu cho mäi t×nh huèng” cña t¸c gi¶ NguyÔn Sanh Phóc do NXB V¨n ho¸ D©n téc xuÊt b¶n. Cuèn ®­a vµo kho l­u chiÓu cã ký hiÖu: VV01.1559%VV01.1560 VV01.530(P) trong ®ã VV lµ ký hiÖu vÒ ng«n ng÷ vµ khæ s¸ch 01 lµ ký hiÖu n¨m xö lý cuèn s¸ch 530, 1559, 1560 lµ ký hiÖu thø tù xÕp gi¸ Th«ng th­êng, s¸ch ®­îc xuÊt b¶n víi khæ s¸ch (tÝnh theo chiÒu cao xÕp gi¸) lµ 19cm. Tuy nhiªn tuú theo thÓ lo¹i kiÕn thøc nh­ T¸c phÈm v¨n häc, Tõ ®iÓn bá tói, B¸ch khoa toµn th­, S¸ch dµnh cho trÎ em… nªn hiÖn nay khæ s¸ch còng cã nhiÒu kÝch cì. ViÖc viÕt ký hiÖu ®èi víi s¸ch l­u chiÓu còng ®­îc chia thµnh c¸c lo¹i khæ s¸ch kh¸c nhau. VN: dïng cho s¸ch tiÕng ViÖt vµ khæ s¸ch tõ 19cm trë xuèng VV: dïng cho s¸ch tiÕng ViÖt vµ khæ s¸ch tõ 20 – 29cm VL: dïng cho s¸ch tiÕng ViÖt vµ khæ s¸ch tõ 30cm trë lªn. §©y lµ mét viÖc lµm rÊt khoa häc vµ h÷u Ých, nhÊt lµ ®èi víi mét th­ viÖn l­u tr÷ nhiÒu s¸ch nh­ Th­ viÖn Quèc gia v× chØ cÇn nh×n vµo ký hiÖu, chóng ta ®· cã thÓ biÕt ®­îc cuèn s¸ch nµy cã kÝch cì lµ bao nhiªu, xö lý n¨m nµo, gióp cho viÖc t×m kiÕm phôc vô b¹n ®äc ®­îc dÔ dµng vµ nhanh chãng h¬n. Kh«ng chØ c¨n cø vµo khæ s¸ch mµ chóng ta cßn cã thÓ biÕt ®­îc vÞ trÝ chÝnh x¸c cña cuèn s¸ch th«ng qua ký hiÖu n¨m xö lý vµ ký hiÖu xÕp gi¸. Ký hiÖu n¨m xö lý ghi 2 sè cuèi cña n¨m xö lý cuèn s¸ch VD: 1999 ghi 99 2000 ghi 00 2001 ghi 01 2002 ghi 02 Ký hiÖu xÕp gi¸ ghi sè thø tù cña cuèn s¸ch ë trªn gi¸ trong n¨m ®ã. VD: nÕu 1 cuèn s¸ch cã ký hiÖu lµ VV01.1565 tøc lµ trong n¨m 2001 cuèn s¸ch ®ã lµ cuèn s¸ch thø 1565 ®­îc ®­a vµo kho. ViÖc ®¸nh ký hiÖu theo thø tù trªn sÏ t¹o cho ng­êi xö lý còng nh­ ng­êi t×m tµi liÖu kh«ng bÞ nhÇm lÉn v× mçi cuèn s¸ch chØ cã mét vÞ trÝ duy nhÊt trªn gi¸. Sau khi vµo sæ l­u chiÓu, s¸ch ®­îc chuyÓn sang kh©u nhËp d÷ liÖu vµo m¸y tÝnh. Tõ n¨m 1987 Th­ viÖn ®· øng dông phÇn mÒm CDS/ISIS vµo c«ng t¸c qu¶n lý vµ khai th¸c tµi liÖu. Tr­íc ®©y phßng l­u chiÓu ®¶m nhËn viÖc xö lý tiÒn m¸y, cËp nhËt CSDL ®èi víi s¸ch ViÖt, ®ång thêi dùa trªn nh÷ng th«ng tin ®ã ®Ó biªn so¹n TMQG. Nh­ng do hiÖn nay l­îng s¸ch l­u chiÓu qu¸ nhiÒu, c¸c c¸n bé kh«ng thÓ ®ång thêi hoµn tÊt mäi c«ng ®o¹n nªn viÖc nhËp d÷ liÖu hiÖn nay chØ dïng ®Ó tra cøu trong néi bé phßng vµ ®Ó qu¶n lý ®Çu s¸ch nép l­u chiÓu. C¸c th«ng tin chi tiÕt vÒ s¸ch ®­îc phßng Ph©n lo¹i biªn môc nhËp vµo CSDL chÝnh trªn phßng ®äc vµ TMQG ®­îc xuÊt b¶n dùa trªn kÕt qu¶ nhËp tin ®ã. Víi chøc n¨ng sö dông néi bé nªn biÓu mÉu nhËp tin cña CSDL t¹i phßng l­u chiÓu còng bá qua mét sè chi tiÕt kh«ng cÇn thiÕt. Th«ng th­êng tr­íc khi nhËp d÷ liÖu, s¸ch th­êng ®­îc m« t¶ trªn c¸c tê worksheet xö lý tiÒn m¸y, nh­ng ë ®©y c«ng ®o¹n nµy còng l­îc bá, c¸n bé sÏ lÊy tin trùc tiÕp tõ s¸ch. BiÓu mÉu nhËp tin trªn m¸y bao gåm c¸c tr­êng: Tr­êng 2: Tªn s¸ch: ghi tªn s¸ch ®Çy ®ñ. NÕu cã th«ng tin bæ sung tªn s¸ch th× ghi sau dÊu hai chÊm. VD: T©m lý häc : Gi¸o tr×nh Tr­êng 4: LÇn xuÊt b¶n: ghi sè thø tù cña lÇn xuÊt b¶n tµi liÖu. VD: S¸ch ghi: In lÇn thø t­ - M« t¶: In lÇn 4 Tr­êng 5: T¸c gi¶: ghi tªn t¸c gi¶ chÝnh, ng­êi viÕt cuèn s¸ch. NÕu lµ t¸c gi¶ tËp thÓ th× m« t¶ theo tiªu ®Ò m« t¶. VD: ViÖt Nam (CHXHCN). LuËt lÖ vµ s¾c lÖnh. Tr­êng9: Nhµ xuÊt b¶n: ghi tªn NXB. NÕu cã 2 NXB ghi : ^a tªn NXB thø nhÊt ^b tªn NXB thø hai. VD: ^a Thanh niªn ^b Phô n÷ Tr­êng 10: Ph©n lo¹i: ghi m«n lo¹i s¸ch ®· ®­îc ®¨ng ký trong sæ theo dâi l­u chiÓu. VD: X· héi, Kinh tÕ… Tr­êng 14: B¶n nép: ghi sè b¶n nép vÒ Th­ viÖn. Tr­êng 22: TËp: ghi sè tËp cña cuèn s¸ch (nÕu cã). NÕu tËp cã tªn th× ghi tªn tËp sau dÊu hai chÊm. VD: T15: Bóp bª Lucia Tr­êng 19: §Æc ®iÓm: ghi n¨m th¸ng nhËn l­u chiÓu, ng«n ng÷, n¬i xuÊt b¶n ( trung ­¬ng hay ®Þa ph­¬ng). C¸c yÕu tè trªn c¸ch nhau b»ng dÊu %. VD: §Æc ®iÓm: 0204 % ViÖt % TW Tr­êng 13: Sè l­u chiÓu: ghi sè l­u chiÓu cña s¸ch Tr­êng 26: Ký hiÖu kho: ghi ký hiÖu kho phßng ®äc, nÕu cã 2 ký hiÖu th× c¸ch nhau b»ng dÊu %. VD: VN02.2486% VN02.2487 Tr­êng 23: Kho phô: ghi ký hiÖu kho phô, kh«ng ghi ch÷ (P) VD: VN02.845 S¸ch nhËp m¸y xong sÏ ®­îc ®­a lªn phßng Ph©n lo¹i biªn môc. Sau khi xö lý sÏ l¹i ®­a vÒ kho l­u chiÓu. C¸c b¶n s¸ch kh«ng cã c¸c ký hiÖu ®Çy ®ñ sÏ chuyÓn vÒ kho phßng ®äc, kho phô hoÆc kho bæ sung tuú theo ký hiÖu cña tõng cuèn. §Ó ®¶m b¶o tèt c«ng t¸c thu nhËn l­u chiÓu, Th­ viÖn vÉn cã quan hÖ th­êng xuyªn víi Côc xuÊt b¶n lµ c¬ quan qu¶n lý nhµ n­íc vÒ ho¹t ®éng xuÊt b¶n, qua ®ã n¾m ®­îc sè tªn s¸ch ®­îc cÊp giÊy phÐp xuÊt b¶n ®Ó tiÖn theo dâi. Ngoµi ra, c¨n cø vµo “Danh môc tµi liÖu sÏ ph¸t hµnh” cña c¬ quan ph¸t hµnh, c¸n bé phßng l­u chiÓu biÕt ®­îc sè tµi liÖu ch­a nép vÒ TVQG, sÏ cã kÕ ho¹ch nh¾c nhë c¸c nhµ xuÊt b¶n göi s¸ch ®Çy ®ñ kÞp thêi theo qui ®Þnh. Cã nh÷ng tr­êng hîp nép thiÕu b¶n, phßng sÏ cö c¸n bé tíi trùc tiÕp ®èi víi NXB ë gÇn, hoÆc gäi ®iÖn, göi giÊy ®ßi ®èi víi NXB ë xa. (Xem phô lôc 2) Cô thÓ trong n¨m 2001, phßng l­u chiÓu ®· lµm mét sè viÖc nh­: + Gäi ®iÖn tho¹i cho c¸c NXB TrÎ, NXB §ång Nai, NXB B­u §iÖn + Sang Côc xuÊt b¶n, Vô b¸o chÝ, Bé ®¹i häc 6 lÇn + Göi giÊy b¸o nhËn l­u chiÓu cho mét sè NXB Bªn c¹nh nh÷ng cè g¾ng cña Th­ viÖn trong viÖc nh¾c nhë c¸c c¬ quan xuÊt b¶n th× vÊn ®Ò ý thøc t«n träng qui ®Þnh cña c¸c l·nh ®¹o NXB còng ®ãng vai trß rÊt quan träng. Tr­íc ®©y, khi cßn trong thêi kú bao cÊp, c¸c NXB ch­a ph¶i tù h¹ch to¸n kinh doanh, gi¸ thµnh cña s¸ch in ra ch­a cao, sè l­îng b¶n in lín, nªn hä vÉn thùc hiÖn t­¬ng ®èi tèt luËt l­u chiÓu. Nh­ng tõ khi chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, mçi c¬ quan ®Òu ph¶i tù h¹ch to¸n lç l·i, xuÊt b¶n nh÷ng bé s¸ch lªn tíi vµi tr¨m ngµn, ngoµi ra cßn cã nh÷ng cuèn tõ ®iÓn, b¸ch khoa th­ gi¸ trÞ lín… nªn cã tr­êng hîp mét sè c¬ quan cè ý kh«ng nép l­u chiÓu hoÆc nép kh«ng ®ñ sè qui ®Þnh. Cßn cã nh÷ng NXB kh«ng nép ®óng kú h¹n 7 ngµy tr­íc khi ph¸t hµnh mµ th­êng ®Ó gép mét l­îng lín råi míi nép. §iÒu nµy g©y khã kh¨n lín cho Th­ viÖn trong viÖc thèng kª, biªn so¹n Th­ môc Quèc gia. Tuy nhiªn, hiÖn nay hÇu hÕt c¸c NXB ®· tu©n thñ triÖt ®Ó c¸c qui ®Þnh vÒ l­u chiÓu, nép s¸ch rÊt ®óng h¹n vµ ®ñ sè b¶n nh­ NXB Gi¸o Dôc, NXB T«n Gi¸o, NXB Khoa häc vµ Kü thuËt…nh­ng mét sè c¸c c¬ quan vÉn nép chËm vµ thiÕu tõ 1 ®Õn 2 b¶n, ®«i khi cßn trèn kh«ng nép. Do ®ã trªn thùc tÕ, sè tªn s¸ch TVQG nhËn ®­îc lu«n Ýt h¬n so víi sè tªn s¸ch ®­îc Côc xuÊt b¶n cÊp giÊy phÐp. Vµ nh­ vËy c«ng t¸c thu thËp, tµng tr÷ xuÊt b¶n phÈm quèc gia kh«ng d­îc hoµn thµnh tèt. §©y còng lµ tr¸ch nhiÖm cña c¸c c¬ quan h÷u quan, cÇn cã nh÷ng biÖn ph¸p m¹nh h¬n n÷a, nh»m phæ biÕn vÒ nghÜa vô nép l­u chiÓu ®èi víi c¸c NXB ®ång thêi cã nh÷ng qui ®Þnh xö ph¹t râ rµng ®èi víi nh÷ng c¬ quan ch­a thùc hiÖn tèt ®iÒu luËt cña nhµ n­íc. Sau ®©y lµ b¶ng so s¸nh sè s¸ch TVQG nhËn ®­îc víi sè s¸ch nép l­u chiÓu t¹i Côc xuÊt b¶n tõ n¨m 1990 ®Õn n¨m 2001 N¨m Sè s¸ch TVQG nhËn ®­îc Sè s¸ch Côc xuÊt b¶n nhËn ®­îc Tû lÖ 1990 2765 2936 94% 1991 2652 3429 77% 1992 3030 3985 76% 1993 2404 5581 43% 1994 5119 7020 73% 1995 4900 8186 60% 1996 5126 8263 62% 1997 6325 7226 87% 1998 7356 7998 91% 1999 8500 9250 91% 2000 9300 9546 94% 2001 11162 11750 95% Qua nh÷ng con sè trªn cho thÊy, tõ n¨m 1993 trë l¹i ®©y, khi LuËt xuÊt b¶n ra ®êi, cïng víi sù qu¶ng b¸ réng r·i cña c¸c ph­¬ng tiÖn truyÒn th«ng, sè l­îng s¸ch l­u chiÓu nép vÒ TVQG t¨ng râ rÖt. N¨m 2001 lµ n¨m cã l­îng s¸ch nép vÒ Th­ viÖn lín nhÊt tõ tr­íc tíi nay, gåm 11162 tªn s¸ch = 37556 b¶n, chiÕm tíi 95% sè s¸ch nép l­u chiÓu vÒ Côc xuÊt b¶n trong cïng thêi ®iÓm, sè Ên phÈm cßn thiÕu ®a phÇn lµ c¸c lo¹i lÞch, c¸c NXB kh«ng nép ®ñ cho TVQG. Sè xuÊt b¶n phÈm trªn ®­îc chia theo tû lÖ: + S¸ch xuÊt b¶n ë c¸c NXB trung ­¬ng lµ 7891 tªn s¸ch, chiÕm 70,7% + S¸ch xuÊt b¶n ë c¸c NXB ®Þa ph­¬ng lµ 3075 tªn s¸ch, chiÕm 27,5% + S¸ch do c¸c c¬ quan xuÊt b¶n lµ 196 tªn s¸ch, chiÕm 1,9% ®­îc ph©n lo¹i theo chñ ®Ò: + S¸ch v¨n häc: 3996 tªn = 35,8% + S¸ch x· héi: 3325 tªn = 29,8% + S¸ch kü thuËt: 692 tªn = 6,3% + Gi¸o tr×nh: 1671 tªn = 9,6% + S¸ch gi¸o khoa: 1897 tªn = 17% + S¸ch nh¹c: 67 tªn = 0,6% + S¸ch ngo¹i v¨n: 56 tªn = 0,5% + S¸ch v¨n ho¸ nghÖ thuËt: 34 tªn = 0,3% Sè Ên phÈm trªn ®­îc ph©n phèi cho c¸c kho sau: + Kho l­u chiÓu: 11162 lo¹i = 11162 b¶n + Kho phßng ®äc: 10670 lo¹i = 16440 b¶n + Kho phô: 6043 lo¹i = 6043 b¶n + Kho bæ sung: 3911 b¶n Qua nh÷ng sè liÖu trªn, ta cã thÓ thÊy ®­îc l­îng s¸ch xuÊt b¶n trong n­íc ngµy cµng t¨ng nhanh, s¸ch nép l­u chiÓu ngµy cµng nhiÒu do ®ã c«ng viÖc xö lý tµi liÖu còng ngµy cµng ®ßi hái nhiÒu thêi gian vµ søc lùc. Nh­ng víi tinh thÇn tr¸ch nhiÖm cao, c¸c c¸n bé cña tæ s¸ch lu«n hoµn thµnh ®óng h¹n nh÷ng nhiÖm vô ®­îc giao, ®¶m b¶o giao s¸ch kÞp thêi cho phßng ph©n lo¹i biªn môc xö lý ®Ó cã thÓ ®­a ra phôc vô b¹n ®äc sím nhÊt. Ngoµi ra c¸c tr­ëng, phã phßng còng lu«n quan t©m nh¾c nhë c¸c NXB nép l­u chiÓu ®Çy ®ñ vµ ®óng h¹n, ®¶m b¶o cho viÖc biªn so¹n TMQG ®­îc cËp nhËt, ®ång thêi ®¶m b¶o viÖc x©y dùng kho tµng v¨n ho¸ d©n téc ®Çy ®ñ nhÊt, chÊt l­îng nhÊt. Xö lý ®èi víi b¸o, t¹p chÝ l­u chiÓu Trong c¸c lo¹i h×nh th«ng tin ®¹i chóng, b¸o t¹p chÝ ®· trë thµnh mãn ¨n tinh thÇn kh«ng thÓ thiÕu ®­îc ®èi víi mçi ng­êi. Nã ®ãng vai trß quan träng trong viÖc ®¨ng t¶i vµ truyÒn b¸ th«ng tin, cung cÊp nh÷ng kiÕn thøc, nh÷ng quan ®iÓm míi nhÊt vÒ c¸c sù kiÖn x¶y ra trªn thÕ giíi, trong x· héi vµ tù nhiªn. Do nhu cÇu cña ng­êi d©n vÒ l­îng th«ng tin cËp nhËt ngµy cµng t¨ng nªn c«ng nghÖ xuÊt b¶n b¸o chÝ còng ph¸t triÓn theo tû lÖ thuËn. HiÖn nay, mçi n¨m phßng l­u chiÓu thu nhËn kho¶ng 550 – 600 lo¹i b¸o, t¹p chÝ kh¸c nhau tõ Trung ­¬ng ®Õn §Þa ph­¬ng nép l­u chiÓu vÒ TVQG, tøc lµ cã kho¶ng 550 toµ so¹n b¸o cïng ho¹t ®éng. Ngoµi sù ®a d¹ng phong phó vÒ thÓ lo¹i, h×nh thøc, ®Þnh kú xuÊt b¶n cña c¸c b¸o còng rÊt kh¸c nhau. Cã b¸o ra hµng ngµy, cã b¸o mét tuÇn mét sè, cã b¸o mét th¸ng hai sè, råi cã lo¹i ra hµng th¸ng, hai th¸ng, cã lo¹i xuÊt b¶n theo quý, theo n¨m. Thªm vµo ®ã, ngoµi nh÷ng sè b¸o th­êng, c¸c toµ so¹n cßn ra thªm c¸c lo¹i phô san, ®Æc san, sè cuèi tuÇn… võa ®¸p øng nhu cÇu gi¶i trÝ cña nh©n d©n, võa t¨ng thªm doanh thu tõ dÞch vô qu¶ng c¸o. Qua nh÷ng thèng kª trªn, ta cã thÓ thÊy viÖc thu thËp, qu¶n lý c¸c lo¹i b¸o chÝ rÊt phøc t¹p, dÔ nhÇm lÉn. Ngoµi viÖc kiÓm tra, theo dâi th­êng xuyªn c¸c sè b¸o ®Ó ®¶m b¶o tÝnh liªn tôc, ®ñ sè, ®ñ b¶n, c¸c c¸n bé cßn ph¶i biÕt râ th«ng tin vÒ c¸c lo¹i b¸o míi xuÊt hiÖn hoÆc nh÷ng lo¹i b¸o ®×nh b¶n ®Ó cã kÕ ho¹ch nh¾c nhë nép l­u chiÓu còng nh­ viÕt phiÕu ®×nh b¶n… Nh×n chung, so víi c«ng t¸c l­u chiÓu s¸ch, qu¶n lý b¸o t¹p chÝ l­u chiÓu cßn phøc t¹p h¬n nhiÒu lÇn. VÒ c¬ b¶n, c¸c c«ng ®o¹n trong qui tr×nh xö lý Ên phÈm ®Þnh kú còng gièng nh­ s¸ch, bao gåm: + TiÕp nhËn b¸o, t¹p chÝ + Vµo phiÕu ®¨ng ký + Ph©n chia vµo c¸c kho Hµng n¨m, Th­ viÖn nhËn ®­îc kho¶ng 550 – 600 lo¹i b¸o t¹p chÝ kh¸c nhau vµ ®­îc ph©n chia thµnh hai khu vùc xuÊt b¶n lµ §Þa ph­¬ng vµ Trung ­¬ng. ViÖc ph©n chia nµy chØ nh»m môc ®Ých qu¶n lý vµ t×m kiÕm Ên phÈm ®­îc dÔ dµng h¬n. Tiªu chÝ ®Ó ph©n lo¹i gi÷a b¸o TW vµ §F chñ yÕu ®ùa vµo tªn b¸o vµ n¬i xuÊt b¶n. NÕu tªn b¸o kh«ng ®Ò cËp ®Õn tªn riªng cña mét ®Þa ph­¬ng cô thÓ vµ trô së toµ so¹n b¸o ®ãng ë Hµ Néi th× ®­îc chia vÒ b¸o TW, cßn l¹i lµ b¸o §F. VD: B¸o §F gåm: An Giang, An Ninh H¶i Phßng, §µ N½ng, §Êt Mòi… T¹p chÝ §F gåm: ThÕ Giíi Phô N÷ TPHCM, Phô N÷ Thñ §«… B¸o TW gåm: Nh©n D©n, Lao §éng, Gia §×nh X· Héi, V¨n NghÖ, TiÒn Phong… T¹p chÝ TW gåm: H¹nh Phóc Gia §×nh, V¨n NghÖ Qu©n §éi… §Ó cã c¸i nh×n tæng qu¸t vÒ sè l­îng b¸o l­u chiÓu hµng n¨m, ta cã b¶ng so s¸nh: 1999 2000 2001 B¸o TW 87 lo¹i 90 lo¹i 92 lo¹i T¹p chÝ TW 220 lo¹i 230 lo¹i 282 lo¹i B¸o §F 126 lo¹i 120 lo¹i 114 lo¹i T¹p chÝ §F 60 lo¹i 60 lo¹i 92 lo¹i B¶n tin 16 lo¹i 16 lo¹i 16 lo¹i Tæng sè 509 lo¹i 516 lo¹i 596 lo¹i Nh×n c¸c sè liÖu trªn ta thÊy trong n¨m 1999 vµ 2000, sè lo¹i b¸o t­¬ng ®èi ®Òu nhau, nh­ng ®Õn n¨m 2001, l­îng b¸o t¨ng ®¸ng kÓ. N¨m 2001 cã: + B¸o TW: 92 lo¹i = 8574 sè = 42870 b¶n + B¸o §F : 114 lo¹i = 11634 sè = 58170 b¶n + T¹p chÝ TW: 282 lo¹i = 3138 sè = 58170 b¶n + T¹p chÝ §F: 92 lo¹i = 550 sè = 2200 b¶n + B¶n tin: 16 lo¹i = 4680 sè = 23400 b¶n Theo thèng kª cña phßng l­u chiÓu, trong n¨m 2001 ®· cã 64 lo¹i b¸o t¹p chÝ míi xuÊt b¶n nh­: Ph¸t triÓn n«ng th«n Khoa häc vµ s¸ng t¹o §êi sèng vµ ph¸p luËt ¤ t« xe m¸y Gia Lai b¸o ¶nh Th¨ng Long Hµ Néi ngµn n¨m ……. 18 lo¹i b¸o chÝ ®æi tªn gäi nh­: T¹p chÝ y häc cæ truyÒn = T¹p chÝ §«ng Y Nghiªn cøu gi¸o dôc = T¹p chÝ Gi¸o dôc T¹p chÝ th«ng tin d©n sè = T¹p chÝ d©n sè vµ ph¸t triÓn T¹p chÝ th«ng tin Hµ T©y = T¹p chÝ v¨n ho¸ th«ng tin Hµ T©y... Cã 2 lo¹i b¸o ®×nh b¶n lµ: B¸o D©n trÝ B¸o Mü thuËt c­êi Tuy b¸o chÝ cã rÊt nhiÒu lo¹i, sè l­îng lªn tíi hµng chôc ngh×n b¶n nh­ng phßng l­u chiÓu vÉn cã sù theo dâi s¸t sao, n¾m râ lÞch xuÊt b¶n cña tõng lo¹i b¸o ®Ó ®¶m b¶o nh¾c nhë, ®ßi l­u chiÓu kÞp thêi, kh«ng ®Ó l­u c÷u l©u ngµy ®Ó x¶y ra t×nh tr¹ng thiÕu b¶n, thiÕu sè mµ kh«ng biÕt. Sè b¶n b¸o, t¹p chÝ nép l­u chiÓu vÒ Th­ viÖn còng ®­îc qui ®Þnh nh­ ®èi víi s¸ch, 4 b¶n cho mçi Ên phÈm. §iÓm kh¸c biÖt lµ hiÖn t­îng nép thiÕu hoÆc trèn nép l­u chiÓu Ên phÈm ®Þnh kú x¶y ra Ýt h¬n, mét phÇn do gi¸ thµnh b¸o chÝ kh«ng cao l¾m, mÆt kh¸c l¹i cã khèi l­îng nhÑ, tèn Ýt c­íc phÝ nªn hÇu hÕt c¸c toµ so¹n b¸o ®Òu tu©n thñ ®óng qui ®Þnh.Tuy nhiªn còng vÉn cã mét sè c¬ quan, th­êng lµ c¸c toµ so¹n ë xa, c¸c tØnh phÝa Nam, ch­a chÊp hµnh nghiªm chØnh ph¸p luËt vÒ l­u chiÓu, vÉn nép thiÕu hay nép kh«ng ®ñ sè, Th­ viÖn ph¶i gäi ®iÖn nh¾c nhë hoÆc göi giÊy ®ßi ®Ó ®¶m b¶o thu thËp ®Çy ®ñ sè l­îng b¸o chÝ. Nhê nh÷ng nç lùc trªn, hiÖn nay b¸o chÝ cña 61 tØnh, thµnh phè ®· ®­îc tËp hîp vÒ TVQG. Mét sè c¬ quan tr­íc ®©y ch­a nghiªm tóc, sau khi ®­îc nh¾c nhë ®· tù gi¸c nép l­u chiÓu ®Òu ®Æn h¬n. Kh«ng gièng nh­ s¸ch, ®Æc ®iÓm cña b¸o, t¹p chÝ lµ mang tÝnh tÜnh, Ýt thay ®æi, mçi Ên phÈm øng víi mét toµ so¹n cè ®Þnh nªn khi ®Õn nép l­u chiÓu, ®¹i diÖn toµ so¹n kh«ng cÇn cã sæ ký nhËn nh­ ®èi víi s¸ch. §Ó tiÖn theo dâi, Th­ viÖn ®· lËp c¸c hép phiÕu, mçi phiÕu ph¶n ¸nh mét tªn b¸o hoÆc t¹p chÝ, bao gåm c¸c môc: Ký hiÖu Tªn b¸o……………………………… .………. TiÕng…………….. §Þa chØ…………………….…………………... Khæ……………... ………………………………………….……... Lo¹i………….….. Chñ nhiÖm…………………………. Qu¶n lý………... Nhµ in……………………………… Kú h¹n………… Th¸ng Th¸ng Th¸ng Ký hiÖu N­íc TiÕng ThiÕu ®ßi §×nh b¶n Kú h¹n Ngµy ra sè ®Çu C¸c « “Th¸ng” dïng ®Ó ®¨ng ký c¸c sè b¸o xuÊt b¶n trong th¸ng. Tuy nhiªn ®èi víi b¸o ra hµng th¸ng hoÆc quÝ th× c¸c « “Th¸ng” ®­îc tÝnh b»ng n¨m. VD: Ký hiÖu Tªn b¸o: Thêi b¸o ng©n hµng TiÕng: ViÖt JC 260 §Þa chØ: Ngµnh ng©n hµng ViÖt Nam Khæ: 41*29 Chñ nhiÖm:…………….. Qu¶n lý…….. Nhµ in:…………………. Kú h¹n: Hµng tuÇn Tõ sè 1 – 105 2000 ThiÕu c¸c sè: 7, 10, 17, 30, 68, 76, 78, 84, 102, 103 2001 Tõ sè 1 – 105 ThiÕu c¸c sè 7, 33 2002 Tõ sè Xu©n + sè 1 - 21 - ThiÕu c¸c sè 11, 12, 13, 14, 19, 20 C¸c phiÕu ®¨ng ký ®­îc tËp hîp l¹i vµ cho vµo hép phiÕu. Hép phiÕu chia lµm 4 « riªng ®Ó ph©n biÖt: + B¸o xuÊt b¶n ë Trung ­¬ng + T¹p chÝ xuÊt b¶n ë Trung ­¬ng + B¸o xuÊt b¶n ë §Þa ph­¬ng + T¹p chÝ xuÊt b¶n ë §Þa ph­¬ng Th«ng th­êng tr­íc khi vµo phiÕu ®¨ng ký Ên phÈm ®Þnh kú, c¸c c¸n bé tiÕn hµnh ph©n chia riªng biÖt hai lo¹i TW vµ §F. C«ng ®o¹n nµy khiÕn viÖc ®¨ng ký b¸o ®­îc nhanh h¬n vµ khi xÕp kho còng dÔ dµng h¬n. ViÖc ph©n chia b¸o vÒ c¸c kho còng cã nh÷ng nÐt kh¸c biÖt so víi s¸ch, ®ång thêi gi÷a b¸o TW vµ b¸o §F còng kh¸c nhau. §èi víi b¸o TW mçi sè cã 4 b¶n th× + 1 b¶n ®­a vµo kho l­u chiÓu + 3 b¶n ®­a vµo kho b¸o, t¹p chÝ §èi víi b¸o §F + 1 b¶n ®­a vµo kho l­u chiÓu + 2 b¶n vµo kho b¸o, t¹p chÝ + Cßn l¹i ®­a vµo kho bæ sung ë tæ b¸o cã mét c¸n bé chÞu tr¸ch nhiÖm qu¶n lý kho l­u chiÓu. C¸n bé nµy cã nhiÖm vô nhËn l¹i s¸ch l­u chiÓu ®· ®­îc xö lý tõ phßng Ph©n lo¹i biªn môc chuyÓn vÒ vµ ®­a lªn gi¸ theo sè l­u chiÓu. Cßn ®èi víi b¸o, t¹p chÝ th× xÕp vµo kho theo 5 khu vùc: B¸o xuÊt b¶n ë Trung ­¬ng T¹p chÝ xuÊt b¶n ë Trung ­¬ng B¸o t¹p chÝ tiÕng n­íc ngoµi B¸o xuÊt b¶n ë §Þa ph­¬ng T¹p chÝ xuÊt b¶n ë §Þa ph­¬ng Trong mçi khu vùc, c¸c lo¹i b¸o ®­îc xÕp theo thø tù ch÷ c¸i tõ trªn xuèng d­íi, tõ tr¸i qua ph¶i. C¸n bé coi kho cßn ph¶i ®¶m nhiÖm viÖc s¾p xÕp tõng lo¹i b¸o theo thêi gian. Sau mét n¨m, mçi lo¹i b¸o sÏ ®­îc xÕp l¹i theo sè vµ buéc thµnh bã, mçi bã cã mét phÝch m« t¶ ký hiÖu cña b¸o, n¨m xuÊt b¶n b¸o, tõ sè nµo ®Õn sè nµo, thiÕu sè nµo… ViÖc nµy tuy ®ßi hái nhiÒu thêi gian vµ c«ng søc nh­ng l¹i rÊt tiÖn lîi cho c«ng t¸c tra t×m. Ngoµi viÖc thu nhËn s¸ch b¸o vÒ kho, c¸n bé nµy cßn cã nhiÖm vô ch¨m sãc, b¶o qu¶n sè tµi liÖu trong kho. Tuy c¸c c«ng viÖc chÝnh nh­ hót bôi, xö lý mèi mät… ®· do phßng B¶o qu¶n ®¶m nhËn, nh­ng còng chØ trong tõng ®ît nhÊt ®Þnh, nhiÖm vô theo dâi chÝnh vÉn thuéc vÒ c¸n bé coi kho. Kh«ng chØ c¸c t¸c nh©n g©y h¹i nh­ mèi mät mµ ngay c¶ nhiÖt ®é, ¸nh s¸ng mÆt trêi còng nh­ ®é Èm còng cã ¶nh h­ëng rÊt lín ®Õn tuæi thä cña tµi liÖu. Nh­ ta ®· biÕt, tµi liÖu ë n­íc ta hiÖn nay chñ yÕu vÉn xuÊt b¶n trªn giÊy. Tr­íc ®©y chÊt l­îng giÊy kh«ng ®­îc tèt nªn cã nhiÒu tµi liÖu quÝ hiÕm ®· bÞ huû ho¹i theo thêi gian. Tuy hiÖn nay chÊt l­îng ®· tèt h¬n tr­íc nh÷ng còng kh«ng thÓ coi nhÑ viÖc b¶o qu¶n tµi liÖu, nhÊt lµ ®èi víi kho l­u chiÓu th× c«ng viÖc nµy cµng cÇn thiÕt h¬n v× ®©y lµ kho tµng tr÷ l©u dµi c¸c xuÊt b¶n phÈm trªn toµn l·nh thæ. HiÖn nay do TVQG ®ang trong giai ®o¹n söa ch÷a nªn mét phÇn kho l­u chiÓu ®· ®­îc chuyÓn sang §«ng Anh, cßn mét phÇn vÉn ®Ó ë kho cò. Kho nµy do vÞ trÝ ë tÇng I cña toµ nhµ nªn rÊt Èm thÊp. Mét sè b¸o l­u ®Ó l©u ngµy ®· bÞ mñn, võa g©y thiÖt h¹i cho kho tµng, võa ¶nh h­ëng ®Õn søc khoÎ cña c¸n bé coi kho. Nh­ng hiÖn nay sè s¸ch b¸o nµy ®· ®­îc chuyÓn lªn kho míi víi c¸c ®iÒu kiÖn nhiÖt ®é vµ ¸nh s¸ng phï hîp. Cã thÓ trong n¨m 2002, viÖc tu söa l¹i Th­ viÖn hoµn tÊt, kho l­u chiÓu ë §«ng Anh còng ®­îc chuyÓn vÒ kho míi nhê ®ã c«ng t¸c b¶o qu¶n ®­îc thuËn lîi h¬n nh»m g×n gi÷ nh÷ng tinh hoa v¨n ho¸ cña d©n téc ®­îc l©u bÒn ®Ó truyÒn l¹i cho thÕ hÖ mai sau. Xö lý ®èi víi c¸c Ên phÈm l­u chiÓu kh¸c Ngoµi s¸ch, b¸o, t¹p chÝ, luËn ¸n tiÕn sÜ, phã tiÕn sÜ còng lµ lo¹i Ên phÈm ®­îc qui ®Þnh ph¶i nép l­u chiÓu vÒ TVQG. §ã lµ c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu thuéc ®ñ c¸c m«n ngµnh khoa häc, lµ kÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh kh¶o s¸t ®i s©u gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò, c¸c khÝa c¹nh trong c¸c lÜnh vùc mµ x· héi quan t©m. §ã lµ sù kÕt hîp hµi hoµ gi÷a lý thuyÕt vµ thùc tiÔn, thÓ hiÖn sù t×m tßi, kh¸m ph¸ cña con ng­êi. §©y chÝnh lµ nguån t­ liÖu quÝ gi¸ cÇn ®­îc l­u gi÷ l¹i vµ phæ biÕn réng r·i ®Õn mäi ng­êi. §Ó mçi ng­êi ®Òu cã thÓ øng dông nh÷ng kÕt qu¶ nghiªn cøu ®ã phôc vô cho nh÷ng ®Ò tµi míi, nh÷ng vÊn ®Ò míi n¶y sinh, v× mäi sù s¸ng t¹o cho t­¬ng lai ®Òu b¾t nguån tõ nh÷ng kinh nghiÖm rót ra tõ qu¸ khø. Tõ n¨m 1976, Thñ t­íng ChÝnh phñ ®· ký quyÕt ®Þnh sè 401-TTg nªu râ: TVQG lµ c¬ quan duy nhÊt ®­îc thu thËp vµ l­u gi÷ tÊt c¶ nh÷ng luËn ¸n tiÕn sÜ, phã tiÕn sÜ cña ng­êi ViÖt nam b¶o vÖ trong n­íc vµ n­íc ngoµi. Theo quyÕt ®Þnh, t¸c gi¶ cña luËn ¸n sau khi ®· b¶o vÖ thµnh c«ng ®Ò tµi ph¶i nép cho TVQG mét b¶n bao gåm c¶ b¶n chÝnh vµ b¶n tãm t¾t hay b¶n dÞch tãm t¾t néi dung ra tiÕng ViÖt nÕu luËn ¸n b»ng tiÕng n­íc ngoµi. Trªn thùc tÕ, sè luËn ¸n chÝnh thøc ®­îc ®¨ng ký l­u vµo sæ cña TVQG tõ n¨m 1978. §Õn th¸ng 4 n¨m 2002, Th­ viÖn ®· nhËn ®­îc 8430 luËn ¸n (bao gåm c¶ b¶n chÝnh vµ b¶n tãm t¾t). Khi ®Õn nép luËn ¸n, ng­êi nép ®­îc nhËn “GiÊy biªn nhËn luËn ¸n” theo mÉu: Th­ viÖn quèc gia ViÖt nam Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt nam 31 trµng thi – Hµ néi §éc lËp – Tù do – H¹nh phóc *********** -------------------- GiÊy biªn nhËn luËn ¸n Th­ viÖn Quèc gia ®· nhËn cña ®ång chÝ: ………………………………….. Mét luËn ¸n nhan ®Ò: …………………………………………………….. …………………………………………………………………………... Häc vÞ: Phã TiÕn sÜ/ TiÕn sÜ Chuyªn ngµnh:…………………………………………………………... …………………………………………………………………………... KÌm theo: 01 b¶n tãm t¾t luËn ¸n 01 b¶n dÞch tãm t¾t luËn ¸n Hµ Néi, ngµy th¸ng n¨m 200 Ng­êi nhËn T¸c gi¶ sÏ nép l¹i giÊy nµy cho Bé §¹i häc ®Ó hoµn tÊt thñ tôc l­u gi÷ c«ng tr×nh nghiªn cøu ë TVQG. Tr­íc ®©y sè luËn ¸n nép vÒ TVQG rÊt Ýt, mçi n¨m chØ trªn d­íi 100 bé, nh­ng trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, sè tµi liÖu mang tÝnh chÊt kh«ng c«ng bè nµy ®· t¨ng ®¸ng kÓ. Cô thÓ: N¨m 1999 thu nhËn 470 bé N¨m 2000 thu nhËn 480 bé N¨m 2001 thu nhËn 688 bé trong ®ã cã 618 bé luËn ¸n nép trùc tiÕp t¹i TVQG, cßn 70 bé do Bé §¹i häc biÕu tÆng. §©y lµ mét ®iÒu rÊt ®¸ng mõng ®èi víi c«ng cuéc ®µo t¹o nh©n tµi cho ®Êt n­íc. Nã thÓ hiÖn nhu cÇu häc hái, nghiªn cøu cña con ng­êi ngµy cµng cao h¬n, réng h¬n, t¹o tiÒn ®Ò cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ, x· héi sau nµy. Nh×n chung néi dung c¸c luËn ¸n dÒu ®i s©u t×m hiÓu nh÷ng vÊn ®Ò thùc tiÔn, ¸p dông trùc tiÕp vµo c«ng t¸c s¶n xuÊt nh­: n«ng l©m nghiÖp, y häc, n¨ng l­îng, ho¸ häc, x©y dùng, c«ng nghÖ chÕ t¹o m¸y…., ngoµi ra c¸c vÊn ®Ò vÒ nghiªn cøu tr¸i ®Êt, nghiªn cøu sinh vËt, c«ng nghÖ khai th¸c tµi nguyªn còng rÊt ®­îc quan t©m. §Æc biÖt, kh«ng chØ cã c¸c m«n khoa häc tù nhiªn mµ c¶ nh÷ng ®Ò tµi x· héi còng n»m trong lÜnh vùc quan t©m cña nh÷ng ng­êi lµm c«ng t¸c nghiªn cøu. §ã lµ c¸c c«ng tr×nh vÒ khoa häc kinh tÕ, ng«n ng÷, triÕt häc, lÞch sö, nhµ n­íc vµ ph¸p quyÒn…. VÒ xö lý kü thuËt ®èi víi luËn ¸n, hiÖn nay, phßng l­u chiÓu chØ tiÕn hµnh vµo sæ ®¨ng ký c¸ biÖt. ë ®©y, luËn ¸n ®­îc ghi sè c¸ biÖt vµo trang tªn s¸ch vµ trang 17, ®ãng dÊu cña Th­ viÖn råi göi sang phßng Ph©n lo¹i biªn môc. Phßng nµy sÏ ®¶m nhËn viÖc nhËp m¸y vµ ph©n lo¹i theo c¸c m«n ngµnh khoa häc, sau ®ã sÏ ®­a lªn phßng ®äc ®Ó phôc vô. Së dÜ nãi ®©y lµ nguån tµi liÖu quÝ gi¸ kh«ng chØ bëi gi¸ trÞ nghiªn cøu cña chóng mµ cßn v× ®©y chÝnh lµ sù kÕt tinh nh÷ng kinh nghiÖm cña ng­êi ®i tr­íc. Quan träng h¬n, nã cßn lµ tËp hîp nh÷ng ph¸t kiÕn míi, nhËn ®Þnh míi, dùa trªn nh÷ng lËp tr­êng quan ®iÓm míi cña chÝnh t¸c gi¶. Nªn cã thÓ nãi, viÖc giao nép c«ng tr×nh nghiªn cøu cña m×nh vµo TVQG chÝnh lµ niÒm tù hµo ®èi víi t¸c gi¶, v× t¹i ®©y nh÷ng luËn ®iÓm ®ã sÏ ®­îc l­u truyÒn réng r·i, gióp cho nh÷ng ng­êi lµm c«ng t¸c nghiªn cøu ®­îc tiÕp cËn víi nguån t­ liÖu quÝ gi¸, bæ sung thªm nh÷ng kiÕn thøc hiÓu biÕt míi, qua ®ã øng dông vµo thùc tÕ, phôc vô cho sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc. Ngoµi c¸c Ên phÈm ch÷ viÕt nh­ s¸ch, b¸o, t¹p chÝ, luËn ¸n, luËn v¨n…, TVQG cßn cã nhiÖm vô thu nhËn c¸c Ên phÈm ®Æc biÖt kh¸c nh­ tranh ¶nh, s¸ch nh¹c, b¶n ®å, b¨ng, ®Üa, lÞch… Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, nhu cÇu gi¶i trÝ cña ng­êi d©n ngµy cµng t¨ng, ®i ®«i víi nã lµ sù gia t¨ng vÒ sè l­îng c¸c v¨n ho¸ phÈm cïng lo¹i. Tuy nhiªn viªc thu thËp nh÷ng Ên phÈm nµy vÒ Th­ viÖn l¹i kh¸ khã kh¨n v× ®a phÇn c¸c NXB ®Òu cho r»ng kh«ng cÇn thiÕt ph¶i nép nªn ®· kh«ng göi vÒ Th­ viÖn, ®Æc biÖt lµ c¸c lo¹i lÞch, b­u ¶nh, .. nép thiÕu rÊt nhiÒu. §Ó cã sù so s¸nh, chóng ta sÏ xem sè Ên phÈm ®­îc l­u trong ba n¨m gÇn ®©y: N¨m 1999 N¨m 2000 N¨m 2001 S¸ch nh¹c 56 lo¹i 46 lo¹i Tranh 45 lo¹i 61 lo¹i B¶n ®å 118 lo¹i 29 lo¹i LÞch 49 lo¹i 19 lo¹i B¨ng c¸tsÐt, CD 8 lo¹i Nh­ ta ®· thÊy, hµng n¨m sè l­îng b¨ng ®Üa nh¹c ®­îc ph¸t hµnh rÊt nhiÒu ngoµi thÞ tr­êng, song sè l­îng ®­îc nép l­u chiÓu vÒ TVQG l¹i rÊt Ýt. §©y còng lµ tr¸ch nhiÖm cña c¸c nhµ chøc tr¸ch, cÇn cã nh÷ng v¨n b¶n qui ®Þnh râ rµng vÒ c¸c lo¹i Ên phÈm ph¶i nép l­u chiÓu. §ã sÏ lµ c¬ së ph¸p lý ®Ó TVQG cã biÖn ph¸p nh¾c nhë c¸c c¬ quan ph¸t hµnh thùc hiÖn ®Çy ®ñ nghÜa vô cña m×nh. C«ng t¸c xö lý kü thuËt ®èi víi nh÷ng Ên phÈm ®Æc biÖt ®¬n gi¶n h¬n rÊt nhiÒu so víi nh÷ng lo¹i kh¸c nh­ s¸ch, b¸o, t¹p chÝ. Do mçi Ên phÈm hÇu hÕt chØ cã mét b¶n, trõ s¸ch nh¹c ph¶i nép theo qui ®Þnh ®èi víi s¸ch, nªn sau khi ®­îc ®¨ng ký sè l­u chiÓu vµo sæ ®¨ng ký c¸ biÖt theo tõng lo¹i, Ên phÈm sÏ ®­îc ®­a vµo kho l­u chiÓu, nÕu cßn thõa b¶n nµo sÏ ®­a sang phßng bæ sung, cßn s¸ch nh¹c vÉn chia vÒ c¸c kho nh­ s¸ch l­u chiÓu b×nh th­êng. TÝnh ®Õn n¨m 2001, Th­ viÖn ®· ®¨ng ký l­u chiÓu ®­îc tæng sè Ên phÈm nh­ sau: Ký hiÖu l­u chiÓu Sè l­îng S¸ch nh¹c N 2804 lo¹i B¶n ®å B§ 739 lo¹i Tranh T 6170 lo¹i LÞch c¸c lo¹i(bá tói, ®Ó bµn..) L 147 lo¹i §Üa § 21 lo¹i B¨ng nh¹c B 478 lo¹i Trªn ®©y lµ toµn bé qui tr×nh xö lý tµi liÖu nép l­u chiÓu vÒ TVQG. Nh­ ta ®· thÊy, ®èi víi mçi lo¹i Ên phÈm ®Òu ph¶i xö lý kh¸ tØ mØ míi kh«ng g©y ra nhÇm lÉn, sai ph¹m. Trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay, l­îng s¸ch l­u chiÓu ngµy cµng nhiÒu, ®Æc biÖt n¨m 2001 ®· cã 11162 tªn s¸ch ®­îc göi vÒ Th­ viÖn nªn c«ng viÖc cña c¸c c¸n bé phßng l­u chiÓu lu«n rÊt bËn rén. Ngoµi ra, tèc ®é xö lý tµi liÖu l¹i ¶nh h­ëng ®Õn c«ng viÖc cña c¸c phßng kh¸c nh­ phßng ph©n lo¹i biªn môc, phßng ®äc, phßng b¸o… ®Æc biÖt lµ phßng ph©n lo¹i biªn môc v× sau khi ®¨ng ký xuÊt b¶n phÈm, phßng l­u chiÓu ph¶i giao cho phßng ph©n lo¹i biªn môc lµm c¸c kh©u nh­ ph©n lo¹i, m« t¶ tiÒn m¸y, in phÝch… Tuy nhiªn c¸c c¸n bé trong phßng lu«n hoµn thµnh xuÊt s¾c nhiÖm vô chuyªn m«n, Ên phÈm ®­îc xö lý lµm thñ tôc kÞp thêi, lu©n chuyÓn cho c¸c kho phßng ban theo ®óng lÞch qui ®Þnh: + Phßng B¸o giao hµng ngµy + Phßng §äc vµ phßng Tra cøu giao 1 tuÇn/lÇn + Phßng Ph©n lo¹i biªn môc giao 2 tuÇn/lÇn ViÖc nµy cã ý nghÜa rÊt lín lµ b¶o ®¶m tÝnh th«ng tin cña tµi liÖu phôc vô ng­êi ®äc vµ tra cøu ë TVQG. 2.2. Biªn so¹n Th­ môc Quèc Gia C¨n cø vµo sè Ên phÈm nép l­u chiÓu vÒ TVQG hµng n¨m nh­ trªn, phßng l­u chiÓu tiÕn hµnh thèng kª, xö lý vµ dùa vµo kÕt qu¶ nhËp tin vµo CSDL ë phßng ph©n lo¹i biªn môc ®Ó biªn so¹n th­ môc quèc gia hµng th¸ng, hµng n¨m. §©y lµ s¶n phÈm quan träng nhÊt cña c«ng t¸c l­u chiÓu xuÊt b¶n phÈm. Nã ph¶n ¸nh toµn bé Ên phÈm ®­îc xuÊt b¶n tªn l·nh thæ quèc gia. VÒ mÆt th­ môc, nã gióp cho ®éc gi¶ n¾m ®­îc nh÷ng tªn s¸ch, b¸o, t¹p chÝ xuÊt b¶n trong th¸ng, trong n¨m nhê ®ã viÖc t×m tµi liÖu phï hîp yªu cÇu ®­îc dÔ dµng h¬n. Ngoµi ra, TMQG cßn lµ c¬ së ®Ó c¸c th­ viÖn cã thÓ bæ sung thªm s¸ch b¸o vµo vèn tµi liÖu cña m×nh. HiÖn nay t¹i TVQG cã hai bé th­ môc lín lµ: + Liste des imprimÐs dÐposes en …. (Danh môc Ên phÈm l­u chiÓu n¨m …) gäi t¾t lµ Liste + Th­ môc quèc gia ViÖt Nam gäi t¾t lµ TMQG Hai bé th­ môc nµy ph¶n ¸nh toµn bé xuÊt b¶n phÈm nép l­u chiÓu vÒ TVQG tõ n¨m 1922 ®Õn nay theo hai thêi kú chÝnh: Liste des imprimÐs dÐposes en… (Danh môc Ên phÈm l­u chiÓu n¨m…) Do Së l­u chiÓu §«ng D­¬ng xuÊt b¶n tõ n¨m 1922 ®Õn 1944, ®Þnh kú 6 th¸ng mét lÇn trªn c¬ së thèng kª, ®¨ng ký Ên phÈm l­u chiÓu toµn §«ng D­¬ng do LuËt l­u chiÓu 1922 qui ®Þnh. Trong mçi tËp Liste cã hai phÇn + PhÇn I: th«ng b¸o c¸c tªn b¸o, t¹p chÝ nép l­u chiÓu theo tªn n­íc: Lµo Cambodge (Campuchia) ViÖt Nam: chia thµnh ba vïng Tonkin (B¾c Kú) Annam (Trung Kú) Cochinchine (Nam Kú) sau ®ã ph©n thµnh hai lo¹i lµ: T¹p chÝ (Bulletins et revues) vµ B¸o (Journaux) vµ xÕp theo vÇn ch÷ c¸i ng«n ng÷: Ph¸p, ViÖt Nam/ Lµo/ Cambodge, Trung Quèc. + PhÇn II: th«ng b¸o tªn s¸ch nép l­u chiÓu, gåm ba môc S¸ch nép l­u chiÓu ®­îc th«ng b¸o theo n¬i xuÊt b¶n. S¸ch nép l­u chiÓu ®­îc th«ng b¸o theo chñ ®Ò. S¸ch nép l­u chiÓu ®­îc th«ng b¸o theo tªn t¸c gi¶ vµ tªn s¸ch. Th­ môc quèc gia ViÖt Nam §­îc Th­ viÖn Quèc gia ViÖt Nam xuÊt b¶n th­êng kú tõ th¸ng 10 n¨m 1954 ®Õn nay trªn c¬ së nhËn Ên phÈm l­u chiÓu theo S¾c lÖnh vÒ l­u chiÓu ngµy 31/1/1946 do Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ký. Thêi kú tõ 1954 ®Õn 1970, bé th­ môc cã tªn Môc lôc xuÊt b¶n phÈm. Tõ n¨m 1971 ®Õn nay míi ®æi thµnh Th­ môc quèc gia ViÖt Nam. Trong bµi kho¸ luËn nµy, t«i xin ®Ò cËp ®Õn c«ng t¸c biªn so¹n TMQG tõ 1954 ®Õn nay. Ên phÈm sau khi ®­îc thu nhËn vÒ TVQG, qua c¸c kh©u xö lý kü thuËt nh­ ®¨ng ký sè l­u chiÓu, viÕt ký hiÖu xÕp kho, d¸n nh·n, sau ®ã sÏ ®­îc xö lý néi dung vµ h×nh thøc theo c¸c b­íc: m« t¶, ph©n lo¹i, tãm t¾t, ®Þnh chñ ®Ò, ®Þnh tõ kho¸… Tõ n¨m 1986 trë vÒ tr­íc, khi TVQG ch­a cã m¸y tÝnh ®iÖn tö th× viÖc biªn so¹n ph¶i dùa hoµn toµn vµo c¸c ph­¬ng ph¸p thñ c«ng. ViÖc ®¸nh m¸y th­ môc, xÕp theo vÇn ch÷ c¸i vµ biªn so¹n c¸c b¶ng tra ®Òu ph¶i lµm b»ng søc lao ®éng trùc tiÕp cña con ng­êi. Tõ cuèi n¨m 1986 ®Õn nay, Th­ viÖn tiÕn hµnh øng dông tin häc vµo c«ng t¸c qu¶n lý, sö dông m¸y tÝnh ®iÖn tö ®Ó gi¶i quyÕt phÇn lín c«ng viÖc th× viÖc xuÊt b¶n TMQG ®· ®­îc thùc hiÖn nhê sù gióp ®ì cña ph­¬ng tiÖn hiÖn ®¹i nµy. Tuy c¸c b­íc xö lý Ên phÈm nh­ m« t¶, ph©n lo¹i, tãm t¾t, ®Þnh tõ kho¸… vÉn ph¶i do c¸n bé ®¶m nhËn nh­ng th«ng qua viÖc nhËp m¸y b»ng c¸c b¶n worksheet, c¸c c«ng viÖc nh­ s¾p xÕp th­ môc, x©y dùng b¶ng tra vµ quan träng nhÊt lµ in th­ môc ®· ®­îc lµm víi ®é chuÈn ho¸ vµ chÝnh x¸c cao. Nhê ®ã c«ng t¸c xuÊt b¶n TMQG ®­îc nhanh chãng h¬n, ®¶m b¶o th«ng tin cËp nhËt kÞp thêi. Nh×n chung, cÊu tróc cña mçi tËp th­ môc gåm 5 phÇn chÝnh: PhÇn I: S¸ch: mçi tªn s¸ch ®­îc m« t¶ ®Çy ®ñ theo ISBD, gi¸ tiÒn, sè l­îng b¶n in, sè thø tù nép l­u chiÓu vµ ®­îc s¾p xÕp theo m«n lo¹i khoa häc cña b¶ng ph©n lo¹i BBK. Trong mçi m«n lo¹i l¹i ®­îc xÕp theo vÇn ch÷ c¸i tªn t¸c gi¶ hoÆc tªn s¸ch. STT. Tªn t¸c gi¶. Tªn s¸ch chÝnh= tªn s¸ch song song : T2 bæ sung tªn s¸ch/ T2 vÒ tr¸ch nhiÖm ._ T2 lÇn xuÊt b¶n ._ N¬i xuÊt b¶n : NXB , N¨m xuÊt b¶n._ Sè trang : minh ho¹ ; Khæ s¸ch + tµi liÖu kÌm theo ._ (Tïng th­) ._ Gi¸ tiÒn ._ Sè b¶n in Phô chó Sè l­u chiÓu VD: 1487. §ç Träng Miªn. Gi¸o tr×nh cÊp tho¸t n­íc: Dïng cho häc sinh chuyªn ngµnh x©y dùng d©n dông vµ c«ng nghiÖp trong c¸c tr­êng THXD / B.s: §ç Träng Miªn, Vò §×nh DÞu._ H .: X©y dùng, 2000._ 119tr ; 27cm._ 16000®._ 1.000b §TTS ghi: Bé X©y dùng s122487 PhÇn II: T¸c phÈm ©m nh¹c, tranh ¶nh, b¶n ®å. PhÇn nµy liÖt kª c¸c lo¹i lÞch, b¨ng catset, b¨ng video, ®Üa CD, tranh ¶nh, b¶n ®å… vµ ®­îc xÕp theo vÇn ch÷ c¸i tªn Ên phÈm. STT. Tªn t¸c gi¶. Tªn Ên phÈm: T2 bæ sung tªn Ên phÈm (lo¹i h×nh)/ T2 tr¸ch nhiÖm ._ N¬i xuÊt b¶n : NXB , n¨m xuÊt b¶n ._ Sè trang : minh ho¹ ; Khæ Ên phÈm ._ Gi¸ tiÒn ._ Sè b¶n in Phô chó Sè l­u chiÓu VD: 9. Bé tranh c¸c c¶nh quan ®Þa lý/ B.s néi dung: NguyÔn Quý Thao, Vò Xu©n Th¶o; Tranh: Hång Kú._ H .: Trung t©m b¶n ®å vµ tranh ¶nh gi¸o dôc xb , 2000._ 10 tê: mµu; 75x55cm._ 45.000® ._ 2000b T6048 PhÇn III: Ên phÈm ®Þnh kú: m« t¶ th«ng b¸o Ên phÈm ®Þnh kú (b¸o, t¹p chÝ, b¶n tin) nép l­u chiÓu, chia thµnh c¸c lo¹i Ên phÈm xuÊt b¶n ë c¸c c¬ quan trung ­¬ng vµ ®Þa ph­¬ng, xÕp theo vÇn ch÷ c¸i tªn b¸o, t¹p chÝ. Ngoµi ra cßn liÖt kª nh÷ng thay ®æi Ên phÈm ®Þnh kú trong n¨m nh­: Ên phÈm míi nép l­u chiÓu, Ên phÈm kh«ng nép, Ên phÈm thay ®æi… STT. Tªn b¸o, t¹p chÝ ._ N¬i xuÊt b¶n : C¬ quan xuÊt b¶n ._ §Þnh kú xuÊt b¶n. Khæ b¸o, t¹p chÝ. VD: 022. Gia ®×nh x· héi ._ H. : Uû ban quèc gia d©n sè vµ kÕ ho¹ch ho¸ gia ®×nh ._ Hµng tuÇn. 40/28 PhÇn IV: C¸c b¶ng tra cøu: bao gåm c¸c b¶ng tra: + Tªn t¸c gi¶ + Tªn ng­êi dÞch + Tªn s¸ch + NXB vµ c¬ quan xuÊt b¶n Th«ng tin trong c¸c b¶ng ®Òu ®­îc xÕp theo thø tù ch÷ c¸i. Sau mçi tªn cã liÖt kª sè thø tù cña c¸c t¸c phÈm trong TMQG. PhÇn V: th«ng b¸o nh÷ng tªn s¸ch xuÊt b¶n tõ nh÷ng n¨m tr­íc nh­ng ch­a ®­îc ph¶n ¸nh trong TMQG cña nh÷ng n¨m ®ã do nép l­u chiÓu chËm. Ngoµi ra cßn cã b¶ng tra ch÷ viÕt t¾t vµ b¶ng thèng kª theo sè l­îng vµ ng«n ng÷ c¸c xuÊt b¶n phÈm nép l­u chiÓu trong n¨m.(MÉu xem phô lôc 4) Víi cÊu tróc gän vµ râ rµng, TMQG lµ mét trong nh÷ng c«ng cô tra cøu rÊt quan träng, gióp cho viÖc tra cøu th«ng tin ®­îc dÔ dµng, chi tiÕt vµ thuËn tiÖn. Tõ n¨m 1954 ®Õn n¨m 1983, s¸ch trong Môc lôc xuÊt b¶n phÈm vµ sau nµy lµ TMQGVN ®­îc s¾p xÕp theo b¶ng ph©n lo¹i Trung tiÓu h×nh dÞch cña Trung Quèc. Tõ 1984 ®Õn nay, s¸ch ®­îc xÕp theo b¶ng ph©n lo¹i Th­ viÖn th­ môc BBK dÞch cña Liªn X«. C¶ hai b¶ng ph©n lo¹i nµy ®Òu ®­îc ViÖt ho¸. Sau ®©y lµ b¶ng so s¸nh c¸ch ph©n chia c¸c m«n ngµnh tri thøc trong hai b¶ng Trung tiÓu h×nh vµ BBK Trung tiÓu h×nh BBK A Chñ nghÜa M¸c- Lªnin Chñ nghÜa M¸c- Lªnin B TriÕt häc C¸c khoa häc tù nhiªn nãi chung C Khoa häc x· héi (tæng luËn) C¸c khoa häc to¸n lý D LÞch sö Ho¸ häc § C¸c khoa häc vÒ tr¸i ®Êt E Kinh tÕ C¸c khoa häc sinh vËt £ Kü thuËt vµ c¸c khoa häc kü thuËt F ChÝnh trÞ- Sinh ho¹t x· héi N¨ng l­îng- V« tuyÕn ®iÖn tö G Ph¸p luËt Ngµnh má H Qu©n sù C«ng nghÖ kim lo¹i. ChÕ t¹o m¸y. ChÕ t¹o dông cô I V¨n ho¸- Gi¸o dôc C«ng nghÖ ho¸ häc. C«ng nghÖ thùc phÈm J Ng«n ng÷- V¨n tù C«ng nghÖ ®å gç. C¸c ngµnh c«ng nghiÖp nhÑ. Ngµnh in K V¨n häc X©y dùng L NghÖ thuËt Giao th«ng vËn t¶i M T«n gi¸o- V« thÇn luËn N«ng, l©m nghiÖp. C¸c khoa häc n«ng, l©m nghiÖp N Khoa häc tù nhiªn (tæng luËn) Y tÕ. C¸c khoa häc y häc ¤ X· héi häc. C¸c khoa häc x· héi P To¸n- Lý- Ho¸ LÞch sö. C¸c khoa häc lÞch sö Q §Þa chÊt- §Þa lý Kinh tÕ. C¸c khoa häc kinh tÕ R Sinh vËt häc ChÝnh trÞ. C¸c khoa häc chÝnh trÞ S Y d­îc vÖ sinh Nhµ n­íc vµ ph¸p luËt. C¸c khoa häc ph¸p luËt T Kü thuËt n«ng nghiÖp Khoa häc qu©n sù. Ngµnh qu©n sù U Kü thuËt c«ng nghiÖp V¨n ho¸- Khoa häc- Gi¸o dôc V C«ng nghiÖp ho¸ häc C¸c khoa häc ng÷ v¨n. V¨n häc W C«ng nghiÖp nhÑ- Thñ c«ng nghiÖp NghÖ thuËt. Nghiªn cøu nghÖ thuËt X C«ng tr×nh kiÕn tróc T«n gi¸o. ThuyÕt v« thÇn Y C«ng tr×nh giao th«ng vËn t¶i TriÕt häc. T©m lý häc Z C¸c s¸ch cã tÝnh chÊt tæng hîp S¸ch cã néi dung tæng hîp Qua b¶ng so s¸nh, ta cã thÓ nhËn thÊy c¸c m«n lo¹i ë b¶ng BBK ®­îc ph©n chia khoa häc vµ chi tiÕt h¬n. §©y lµ ®iÓm rÊt thuËn lîi cho c¸n bé xö lý s¸ch, gióp cho viÖc ph©n lo¹i Ên phÈm ®­îc chi tiÕt vµ chÝnh x¸c. Ngoµi ra viÖc øng dông b¶ng BBK vµo s¾p xÕp th­ môc trong TMQG còng gióp cho ®éc gi¶ tra cøu ®­îc dÔ dµng vµ thuËn tiÖn. Sau khi ®· hoµn thµnh, TMQG ®­îc göi cho c¸c th­ viÖn tØnh, thµnh phè vµ c¸c ®¬n vÞ ë n­íc ngoµi. Mét mÆt, nã gióp cho c¸c th­ viÖn biÕt ®­îc nh÷ng xuÊt b¶n phÈm xuÊt b¶n trong n¨m ®Ó cã kÕ ho¹ch bæ sung s¸ch b¸o cho th­ viÖn m×nh. MÆt kh¸c, TMQG cßn cung cÊp cho c¸c th­ viÖn n­íc ngoµi nh÷ng th«ng tin vÒ t×nh h×nh xuÊt b¶n cña ViÖt Nam. Tr­íc ®©y, TMQG chØ ®­îc göi cho c¸c th­ viÖn vµ ®Þa chØ cã yªu cÇu, nh÷ng hiÖn nay, Th­ viÖn cã chñ tr­¬ng göi th­ môc tíi tÊt c¶ c¸c NXB. §©y lµ mét viÖc lµm thiÕt thùc mµ th«ng qua ®ã t¸c ®éng tíi tinh thÇn t«n träng ph¸p luËt vÒ l­u chiÓu cña c¸c NXB, ®ång thêi qua TMQG, l·nh ®¹o c¸c NXB cã thÓ biÕt ®­îc s¶n phÈm cña m×nh ®Ó cã sù ®iÒu chØnh, xuÊt b¶n c¸c lo¹i tµi liÖu vÒ c¸c vÊn ®Ò mang tÝnh cÊp b¸ch, cÇn thiÕt cho x· héi trong t­¬ng lai. HiÖn nay, TMQG ®­îc chia lµm ba lo¹i chÝnh: TMQG th¸ng, TMQG quÝ vµ TMQG n¨m. NÕu nh­ tr­íc ®©y viÖc xuÊt b¶n Th­ môc chñ yÕu b»ng c¸c ph­¬ng ph¸p thñ c«ng mÊt rÊt nhiÒu thêi gian vµ kh«ng ®¶m b¶o ®­îc tÝnh kÞp thêi cña th«ng tin th× hiÖn nay c¸c kh©u in Ên ®· tiÖn lîi h¬n rÊt nhiÒu. Tuy nhiªn nguyªn nh©n chÝnh khiÕn cho TMQG th¸ng kh«ng ®­îc cËp nhÊt vµ chÝnh x¸c l¹i thuéc vÒ c¸c NXB. PhÇn ®«ng c¸c NXB kh«ng nép l­u chiÓu ®óng h¹n mµ th­êng gép mét l­îng lín míi nép. §èi víi nh÷ng n¬i kh«ng xuÊt b¶n th­êng xuyªn th× vµi th¸ng míi nép mét lÇn. Cã nh÷ng NXB cßn trèn kh«ng nép l­u chiÓu. Do ®ã th­êng x¶y ra t×nh tr¹ng TMQG th¸ng nµy th× phÇn lín tªn s¸ch ®­îc xuÊt b¶n tõ th¸ng tr­íc. Ngay c¶ TMQG n¨m còng vÉn ph¶i cã mét phÇn th«ng b¸o tªn s¸ch xuÊt b¶n n¨m tr­íc. §©y lµ khã kh¨n mµ hÇu nh­ ch­a thÓ kh¾c phôc nÕu ch­a cã mét v¨n b¶n mang tÝnh hiÖu lùc cao vÒ tr¸ch nhiÖm vµ quyÒn h¹n nép l­u chiÓu cña c¸c c¬ quan xuÊt b¶n. Ch­¬ng III KÕt luËn vµ khuyÕn nghÞ KÕt luËn Trong S¾c lÖnh 18/SL ngµy 31/1/1946 do Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ký cã ghi: “ViÖc tµng tr÷ v¨n ho¸ phÈm lµ mét viÖc cÇn thiÕt cho quèc gia vÒ ph­¬ng diÖn v¨n ho¸”. V× vËy, l­u chiÓu v¨n ho¸ phÈm ®ãng vai trß rÊt quan träng trong viÖc b¶o tån phÇn di s¶n t­ liÖu cña d©n téc. §ã chÝnh lµ c¸c xuÊt b¶n phÈm, lµ sù kÕt tinh nh÷ng tinh hoa vÒ trÝ tuÖ cña ®Êt n­íc vµ cña nh©n lo¹i. §ã còng lµ c¬ së h÷u hiÖu nhÊt truyÒn l¹i cho hËu thÕ nh÷ng tri thøc cña loµi ng­êi tÝch luü tõ c¸c thÕ hÖ tr­íc ®Ó c¸c tri thøc ®ã ®­îc ph¸t huy, kÕ thõa vµ ph¸t triÓn trong nh÷ng thÕ hÖ sau. Tr¶i qua 85 n¨m tr­ëng thµnh vµ ph¸t triÓn, TVQG lu«n ®ãng vai trß lµ th­ viÖn nßng cèt, ®øng ®Çu trong hÖ thèng th­ viÖn c¶ n­íc. Trong nh÷ng nhiÖm vô ®­îc Nhµ n­íc giao phã, cã thÓ nãi c«ng t¸c l­u chiÓu xuÊt b¶n phÈm lµ nhiÖm vô c¬ b¶n nhÊt cña Th­ viÖn. C¨n cø vµo nh÷ng v¨n b¶n ph¸p luËt ®· ®­îc ban hµnh qui ®Þnh chÕ ®é l­u chiÓu, phßng l­u chiÓu tiÕn hµnh thu thËp, xö lý xuÊt b¶n phÈm. §Õn nay, tæng sè Ên phÈm ®­îc l­u gi÷ trong kho l­u chiÓu cña TVQG ®· lªn tíi 136.738 tªn s¸ch, kho¶ng 1800 tªn b¸o, t¹p chÝ, ngoµi ra cßn cã c¸c Ên phÈm ®Æc biÖt kh¸c. Qua c¸c sè liÖu ®· nªu, chóng ta cã thÓ thÊy ®­îc l­îng c«ng viÖc ph¶i hoµn thµnh rÊt lín. Song víi tinh thÇn tr¸ch nhiÖm vµ nç lùc kh«ng ngõng, phßng l­u chiÓu ®· hoµn thµnh xuÊt s¾c vai trß cña m×nh, ®ã lµ: “Thu thËp, tµng tr÷ ®êi ®êi xuÊt b¶n phÈm d©n téc”. Trong nhiÒu n¨m liÒn, phßng ®· ®­îc TVQG trao tÆng danh hiÖu phßng tiªn tiÕn xuÊt s¾c vµ mçi c¸n bé trong phßng ®Òu lµ lao ®éng giái. Tuy nhiªn, mÆc dï ®· hÕt søc cè g¾ng, cã tr¸ch nhiÖm víi nhiÖm vô ®­îc giao b»ng c¸ch: hoµn thµnh ®óng h¹n viÖc xö lý s¸ch l­u chiÓu, theo dâi, nh¾c nhë, liªn hÖ víi c¸c c¬ quan xuÊt b¶n vµ c¸c c¬ quan qu¶n lý nhµ n­íc vÒ xuÊt b¶n nh»m ®¶m b¶o ®Çy ®ñ nhÊt vÒ sè l­îng Ên phÈm, tuy nhiªn vÉn cßn tån t¹i mét sè nguyªn nh©n g©y ra nh÷ng khã kh¨n h¹n chÕ trong kh©u thu nhËn v¨n ho¸ phÈm. §ã lµ: + Mét sè s¸ch cã gi¸ thµnh cao c¸c c¬ quan xuÊt b¶n trèn nép hoÆc nép thiÕu b¶n. + Bé s¸ch nhiÒu tËp, do phô thuéc vµo qu¸ tr×nh chuÈn bÞ néi dung kÐo dµi qu¸ l©u nªn nép kh«ng ®ång bé, thiÕu tËp g©y khã kh¨n cho viÖc xö lý kü thuËt vµ qu¸ tr×nh theo dâi, nghiªn cøu cña ng­êi ®äc. + Nép l­u chiÓu s¸ch, b¸o kh«ng ®óng thêi h¹n qui ®Þnh, ®Ó dån mét thêi gian míi nép. ViÖc nµy g©y ¶nh h­ëng lín ®Õn c«ng t¸c xuÊt b¶n TMQG. + Nh÷ng tµi liÖu xuÊt b¶n theo ph­¬ng thøc liªn doanh, liªn kÕt gi÷a c¸c NXB trong Nam ngoµi B¾c cã hiÖn t­îng ®æ tr¸ch nhiÖm cho nhau nªn kh«ng nép l­u chiÓu, khi TVQG ph¸t hiÖn göi giÊy ®ßi míi nép. + Nép thiÕu b¶n kh¸ phæ biÕn, ®Æc biÖt lµ c¸c NXB ®Þa ph­¬ng ë phÝa Nam (NXB §ång Nai, NXB §ång Th¸p, NXB TrÎ) chØ nép tõ 1 ®Õn 2 b¶n. + Sù qu¶n lý vÒ v¨n ho¸ cña Nhµ n­íc ch­a nghiªm, vÉn tån t¹i nhiÒu c¬ së in s¸ch lËu khiÕn cho viÖc thu thËp xuÊt b¶n phÈm trªn l·nh thæ quèc gia cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n. + ViÖc göi v¨n ho¸ phÈm qua ®­êng b­u ®iÖn cña c¸c NXB ë xa th­êng bÞ thÊt l¹c trªn ®­êng vËn chuyÓn, thêi gian vËn chuyÓn qu¸ l©u, c­íc phÝ cßn cao. §©y còng lµ mét nguyªn nh©n khiÕn cho c¸c c¬ quan xuÊt b¶n trèn nép hay nép thiÕu s¸ch. + §èi víi Ên phÈm ®Þnh kú th× hiÖn t­îng phæ biÕn nhÊt tõ tr­íc tíi nay lµ nép thiÕu sè, mét sè b¸o, t¹p chÝ míi xuÊt hiÖn th× trèn nép, ph¶i ®îi ph¸t hiÖn nh¾c nhë míi tu©n thñ luËt ®Þnh. + S¨c lÖnh 18/SL ®· ban hµnh tõ n¨m 1946, tr¶i qua mÊy chôc n¨m vÉn ch­a ®­îc bæ sung, söa ®æi trong khi t×nh h×nh x· héi biÕn chuyÓn nhanh chãng, c¬ cÊu kinh tÕ chuyÓn tõ chÕ ®é bao cÊp sang c¬ chÕ thÞ tr­êng. Do ®ã ®èi víi c¸c c¬ quan xuÊt b¶n, viÖc thùc hiÖn s¾c lÖnh cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n. + LuËt xuÊt b¶n 1993 chØ ®Ò cËp tíi sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc ®èi víi sù nghiÖp xuÊt b¶n. §iÒu 21 cã qui ®Þnh nghÜa vô nép l­u chiÓu nh­ng ch­a nãi râ cô thÓ vÒ nh÷ng h×nh thøc xö ph¹t hµnh chÝnh, kû luËt ®èi víi nh÷ng c¬ quan ch­a thùc hiÖn tèt c«ng t¸c nµy. KhuyÕn nghÞ §Ó kh¾c phôc nh÷ng tån t¹i ®· nªu trªn, t«i xin ®­a ra mét sè gi¶i ph¸p sau VÒ phÝa c¸c c¬ quan nhµ n­íc: + Bé V¨n ho¸ Th«ng tin, Côc B¸o chÝ, Côc XuÊt b¶n cÇn th­êng xuyªn nh¾c nhë, kiÓm tra, gi¸m s¸t, t¨ng c­êng ph¸p chÕ vÒ chÕ ®é l­u chiÓu v¨n ho¸ phÈm ®èi víi c¸c NXB, c¬ quan xuÊt b¶n trong c¶ n­íc. + Ban hµnh mét v¨n b¶n míi qui ®Þnh râ rµng vÒ nh÷ng xuÊt b¶n phÈm ph¶i nép l­u chiÓu, nh÷ng ®èi t­îng ph¶i nép l­u chiÓu còng nh­ nh÷ng h×nh thøc xö lý ®èi víi nh÷ng c¬ quan kh«ng thùc hiÖn ®óng nghÜa vô l­u chiÓu. Ngoµi ra Nhµ n­íc còng cÇn cã chÝnh s¸ch tµi trî cho c¬ quan nép l­u chiÓu. VÝ dô nh­ miÔn gi¶m c­íc phÝ b­u ®iÖn ®èi víi nh÷ng NXB ë xa. VÒ phÝa TVQG + CÇn thiÕt lËp mèi quan hÖ th­êng xuyªn víi Côc xuÊt b¶n, víi c¸c NXB, n¬i ph¸t hµnh s¸ch ®Ó t×m hiÓu kÕ ho¹ch xuÊt b¶n hµng n¨m qua ®ã ®èi chiÕu ®Ó nh¾c nhë nh÷ng n¬i nép thiÕu s¸ch l­u chiÓu. + PhÊn ®Êu in, göi TMQG th¸ng vµ n¨m ®Òu ®Æn ®óng h¹n tíi c¸c NXB, c¬ quan qu¶n lý xuÊt b¶n ®Ó gióp hä kÞp thêi n¾m b¾t th«ng tin vÒ t×nh h×nh xuÊt b¶n trong n­íc nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c xuÊt b¶n còng nh­ thóc ®Èy tr¸ch nhiÖm vÒ nghÜa vô nép l­u chiÓu. + CÇn ®Þnh kú tæ chøc c¸c cuéc häp mÆt víi ®¹i diÖn c¸c NXB, cïng nhau trao ®æi phèi hîp c«ng t¸c, thùc hiÖn chÕ ®é l­u chiÓu. Tuyªn truyÒn phæ biÕn réng r·i luËt l­u chiÓu trªn c¸c ph­¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng ®Ó mäi ng­êi nhËn thøc ®­îc tÇm quan träng cña viÖc tµng tr÷ ®êi ®êi xuÊt b¶n phÈm d©n téc. Qu¶n lý Nhµ n­íc vÒ v¨n ho¸ lµ mét lÜnh vùc quan träng vµ ®ang cã nh÷ng yªu cÇu cÊp thiÕt vÒ sù ®æi míi. Tõ khi S¾c lÖnh 18/SL n¨m 1946 ra ®êi, qua 56 n¨m thùc hiÖn chÕ ®é l­u chiÓu, x· héi ®· cã biÕt bao thay ®æi. Sù ph¸t triÓn x· héi ngµy nay ®ßi hái chóng ta ph¶i nh×n nhËn c«ng t¸c l­u chiÓu xuÊt b¶n phÈm víi mét vÞ thÕ míi. Bëi kh«ng chØ ë thêi ®¹i chóng ta mµ bÊt cø thêi ®¹i nµo, l­u chiÓu v¨n ho¸ phÈm vÉn ®ãng vai trß hÕt søc quan träng. Sù tiÕn bé hay l¹c hËu cña mçi c¸ nh©n, ph¸t triÓn hay tr× trÖ cña mét ®Êt n­íc, thµnh c«ng hay thÊt b¹i cña mét ®­êng lèi chiÕn l­îc, sù h­ng thÞnh hay suy vong cña mçi quèc gia thÓ hiÖn rÊt nhiÒu trªn s¸ch b¸o. §ã chÝnh lµ tÊm g­¬ng ph¶n ¸nh thêi cuéc, ph¶n ¸nh qu¸ khø, hiÖn t¹i vµ c¶ t­¬ng lai. V× thÕ nh÷ng Ên phÈm chÝnh lµ nh÷ng di s¶n v¨n ho¸ quÝ gi¸ mµ chóng ta cÇn g×n gi÷, l­u truyÒn l¹i cho c¸c thÕ hÖ mai sau häc tËp, rót kinh nghiÖm. Víi ý thøc thÊm nhuÇn chñ tr­¬ng cña §¶ng vµ Nhµ n­íc vÒ vai trß cña v¨n ho¸ trong thêi kú ®æi míi, môc tiªu cuèi cïng cña TVQG lµ phÊn ®Êu thu thËp ®Çy ®ñ nhÊt xuÊt b¶n phÈm l­u chiÓu, x©y dùng kho tµng Ên phÈm d©n téc thªm phong phó, gióp cho viÖc häc tËp vµ nghiªn cøu, thóc ®Èy nhanh h¬n sù ph¸t triÓn cña x· héi. Lµm tèt ®­îc viÖc ®ã còng cã nghÜa lµ ®· gãp phÇn vµo sù nghiÖp c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc nh­ §¶ng ta ®· ®Ò ra.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docTìm hiểu hoạt động của phòng lưu chiểu Thư viện Quốc gia Việt Nam.doc
Luận văn liên quan