Trình bày tích luỹ tư bản về mặt chất và về mặt lượng, ý nghĩa thực tiến rút ra khi nghiên cứu lý thuyết này với việc quản lý các Doanh nghiệp ở nước tă hiện nay khi chuyển sang nền Kinh tế

Trình bày tích luỹ tư bản về mặt chất và về mặt lượng, ý nghĩa thực tiến rút ra khi nghiên cứu lý thuyết này với việc quản lý các Doanh nghiệp ở nước tă hiện nay khi chuyển sang nền KTTT định hướng XHCN có sự quản lý của Nhà nước ĐẶT VẤN ĐỀ Sự chuyển đổi nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là bước đi đúng đắn cuả Đảng và Nhà nước ta. Những thành tựu đã đạt được trong 15 năm qua là sự cố gắng của nhiều cấp nhiều ngành, nhiều thành phần kinh tế đem lại bộ mặt phát triển cho Việt Nam tạo bước đi và khẳng định vị thế trong khu vực và trên thế giới. Một trong các yếu tố đem lại thành công thì vấn đề huy động vốn và sử dụng vốn là yếu tố quan trọng và cơ bản nhất bởi lẻ nó là điều kiện cần thiết, yêu cầu tất yếu đối với quá trình phát triển của bất kỳ quốc gia nào trên thế giới đặc biệt là Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Tích luỹ vốn để xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật đáp ứng cho mục tiêu công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước. Trong doanh nghiệp vấn đề tích luỹ vốn được xem là yếu tố để doanh nghiệp có thể mở rộng sản xuất tăng khả năng cạnh tranh và đem lại thu nhập cao trong tương lai, cùng với nó việc phân bố và sử dụng hiệu quả cũng là bài toán đòi hỏi các doanh nghiệp cần có sự lựa chọn và đưa ra các quyết định cần thiết. Thấy rõ được tầm quan trọng của việc tích luỹ vốn hiện nay, trong giới hạn của bài viết này em tập trung nghiên cứu vấn đề tích luỹ tư bản ở các góc độ mặt chát và mặt lượng đồng thời đưa ra các giải pháp có tính khả thu nhằm thúc đẩy quá trình tích luỹ đáp ứng nhu cầu trong doanh nghiệp nói riêng và kinh tế Việt Nam nói chung trong giai đoạn tới. Bài viết dưới dạng để án của môn Kinh tế chính trị nên nội dung gồm có: Phần I : Lý luận chung về tích luỹ tư bản Phần II: Làm rõ các khái niệm: doanh nghiệp , vốn doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Phần III: ý nghĩa thực tiênhững mà việc nghiên cứu. Được sự hướng dẫn và giúp đỡ của thầy cô giáo Kinh tế Chính trị, sự cố gắng của bản thân, em đã hoàn thành bài viết này. Trong quá trình làm bài em không thể tránh được sai sót và hạn chế. Rất mong sự đóng góp ý kiến sửa chữa khắc phục sai sót để bài viết này trở nên hoàn thiện và mang lại ý nghĩa thực tiễn.

doc23 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 30/01/2013 | Lượt xem: 2348 | Lượt tải: 4download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Trình bày tích luỹ tư bản về mặt chất và về mặt lượng, ý nghĩa thực tiến rút ra khi nghiên cứu lý thuyết này với việc quản lý các Doanh nghiệp ở nước tă hiện nay khi chuyển sang nền Kinh tế, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
tr×nh bµy tÝch luü t­ b¶n vÒ mÆt chÊt vµ vÒ mÆt l­îng, ý nghÜa thùc tiÕn rót ra khi nghiªn cøu lý thuyÕt nµy víi viÖc qu¶n lý c¸c doanh nghiÖp ë n­íc t¨ hiÖn nay khi chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc ®Æt vÊn ®Ò Sù chuyÓn ®æi nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung quan liªu bao cÊp sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa lµ b­íc ®i ®óng ®¾n cu¶ §¶ng vµ Nhµ n­íc ta. Nh÷ng thµnh tùu ®· ®¹t ®­îc trong 15 n¨m qua lµ sù cè g¾ng cña nhiÒu cÊp nhiÒu ngµnh, nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ ®em l¹i bé mÆt ph¸t triÓn cho ViÖt Nam t¹o b­íc ®i vµ kh¼ng ®Þnh vÞ thÕ trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi. Mét trong c¸c yÕu tè ®em l¹i thµnh c«ng th× vÊn ®Ò huy ®éng vèn vµ sö dông vèn lµ yÕu tè quan träng vµ c¬ b¶n nhÊt bëi lÎ nã lµ ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt, yªu cÇu tÊt yÕu ®èi víi qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña bÊt kú quèc gia nµo trªn thÕ giíi ®Æc biÖt lµ ViÖt Nam trong giai ®o¹n hiÖn nay. TÝch luü vèn ®Ó x©y dùng c¬ së vËt chÊt - kü thuËt ®¸p øng cho môc tiªu c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc. Trong doanh nghiÖp vÊn ®Ò tÝch luü vèn ®­îc xem lµ yÕu tè ®Ó doanh nghiÖp cã thÓ më réng s¶n xuÊt t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh vµ ®em l¹i thu nhËp cao trong t­¬ng lai, cïng víi nã viÖc ph©n bè vµ sö dông hiÖu qu¶ còng lµ bµi to¸n ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp cÇn cã sù lùa chän vµ ®­a ra c¸c quyÕt ®Þnh cÇn thiÕt. ThÊy râ ®­îc tÇm quan träng cña viÖc tÝch luü vèn hiÖn nay, trong giíi h¹n cña bµi viÕt nµy em tËp trung nghiªn cøu vÊn ®Ò tÝch luü t­ b¶n ë c¸c gãc ®é mÆt ch¸t vµ mÆt l­îng ®ång thêi ®­a ra c¸c gi¶i ph¸p cã tÝnh kh¶ thu nh»m thóc ®Èy qu¸ tr×nh tÝch luü ®¸p øng nhu cÇu trong doanh nghiÖp nãi riªng vµ kinh tÕ ViÖt Nam nãi chung trong giai ®o¹n tíi. Bµi viÕt d­íi d¹ng ®Ó ¸n cña m«n Kinh tÕ chÝnh trÞ nªn néi dung gåm cã: PhÇn I : Lý luËn chung vÒ tÝch luü t­ b¶n PhÇn II: Lµm râ c¸c kh¸i niÖm: doanh nghiÖp, vèn doanh nghiÖp trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. PhÇn III: ý nghÜa thùc tiªnh÷ng mµ viÖc nghiªn cøu. §­îc sù h­íng dÉn vµ gióp ®ì cña thÇy c« gi¸o Kinh tÕ ChÝnh trÞ, sù cè g¾ng cña b¶n th©n, em ®· hoµn thµnh bµi viÕt nµy. Trong qu¸ tr×nh lµm bµi em kh«ng thÓ tr¸nh ®­îc sai sãt vµ h¹n chÕ. RÊt mong sù ®ãng gãp ý kiÕn söa ch÷a kh¾c phôc sai sãt ®Ó bµi viÕt nµy trë nªn hoµn thiÖn vµ mang l¹i ý nghÜa thùc tiÔn. Gi¶i quyÕt vÊn ®Ò A. Lý luËn chung vÒ tÝch luü t­ b¶n I. MÆt chÊt cña tÝch luü t­ b¶n. 1. Thùc chÊt vµ ®éng c¬ cña tÝch luü t­ b¶n. §Ó lµm râ kh¸i niÖm thÕ nµo lµ tÝch luü t­ b¶n? Chóng ta cÇn ph©n biÖt t¸i s¶n xuÊt gi¶n ®¬n lµ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®­îc lÆp ®i lÆp l¹i vµ ®æi míi kh«ng ngõng theo mét qui m« kh«ng ®æi n¨m sau b»ng n¨m tr­íc, cßn t¸i s¶n xuÊt më réng còng lµ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ ®æi míi kh«ng ngõng víi qui m« n¨m sau lín h¬n n¨m tr­íc. §Æc tr­ng chñ yÕu cña chñ nghÜa t­ b¶n lµ t¸i s¶n xuÊt më réng (më réng s¶n xuÊt) muèn thùc hiÖn ®iÒu ®ã th× sè gi¸ trÞ thÆng d­ mµ nhµ t­ b¶n bãc lét cña c«ng nh©n kh«ng ®­îc ®em hÕt cho tiªu dïng mµ ph¶i giµnh mét phÇn cho tÝch luü ®Ó mua thªm t­ b¶n kh¶ biÕn vµ t­ b¶n bÊt biÕn cho ®Çu vµo cña qu¸ tr×nh s¶n suÊt. Nh­ vËy tÝch luü t­ b¶n b»ng c¸ch t­ b¶n ho¸ gi¸ trÞ thÆng d­. VÝ dô: Cã mét nhµ t­ b¶n c¸ biÖt cã l­îng t­ b¶n lµ 100(®v) trong ®ã gåm 80c vµ 20v. NÕu m’=100% th× sÏ thu ®­îc 20m. Gi¶ sö trong 20m ®ã mét nöa dµnh cho tiªu dïng c¸ nh©n vµ mét nöa cho tÝch luü (10m) sè 10m nµy 8m cho c phô thªm vµ 2m cho v phô thªm. Nh­ vËy ®Çu n¨m sau l­îng t­ b¶n sÏ lµ 110(®v) trong ®ã 88c vµ 22v. ë ®©y h­ëng thô cña nhµ t­ b¶n vµ ý muèn lµm giµu cña hä vÒ c¬ b¶n lµ thèng nhÊt víi nhau v× ý muèn lµm giµu tuy tr­íc m¾t cã thÓ ¶nh h­ën tíi h­ëng thô cña nhµ t­ b¶n nh­ng vÒ l©u dµi nã l¹i t¨ng h­ëng thô cña nhµ t­ b¶n do ®ã ý muèn chñ quan cña nhµ t­ b¶n phï hîp víi qui luËt kh¸ch quan cña nÒn s¶n xuÊt t­ b¶n chñ nghÜa. Ngµy nay t­ b¶n tÝch luü chiÕm mét tû träng ngµy cµng lín trong toµn t­ b¶n, lóc ®Çu b»ng mét l­îng t­ b¶n nhá vµ tµi khÐo lÐo cña m×nh mµ nhµ t­ b¶n ®· lµm cho qui m« vµ lîi nhuËn kh«ng ngõng lín m¹nh. C¸c-mac ®· nãi “T­ b¶n øng tr­íc chØ lµ mét giät n­íc trong dßng s«ng cña sù tÝch luü mµ th«i”. §éng c¬ cña TLTB vµ t¸i s¶n xuÊt më réng TBCN. Môc ®Ých cña s¶n xuÊt t­ b¶n lµ sù lín lªn kh«ng ngõng cña gi¸ trÞ ®Ó thùc hiÖn môc tiªu ®ã c¸c nhµ t­ b¶n kh«ng ngõng tÝch luü vµ t¸i s¶n xuÊt më réng xem ®ã lµ ph­¬ng tiÖn ®Ó bãc lét c«ng nh©n vµ lµm giµu cho b¶n th©n. Nh­ vËy tÝch luü gi÷ vai trß quyÕt ®Þnh lµm cho nÒn s¶n xuÊt t­ b¶n lín nhanh muèn t¸i s¶n xuÊt më réng th× ph¶i cã vèn lín tÝch luü lµ nguån gèc c¬ b¶n t¹o ra vèn lín ®ã. TÝch luü vèn g¾n chÆt víi qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt më réng v× vËy muèn më réng s¶n xuÊt th× nhµ t­ b¶n ph¶i tÝch luü vèn vµ chiÕm dông vèn . MÆt kh¸c do c¹nh tranh, c¸c nhµ t­ b¶n buéc ph¶i tÝch luü kh«ng ngõng lµm cho t­ b¶n cña m×nh t¨ng lªn. NÕu kh«ng tÝch luü th× kh«ng thÓ ®øng v÷ng trªn thÞ tr­êng ®ång nghÜa víi sù ph¸ s¶n. Trªn thùc tÕ ban ®Çu nhµ t­ b¶n rÊt tiÕt kiÖm ®Ó ®Çu t­ më réng s¶n xuÊt ®Ó hy väng vµo kÕt qu¶ ®Çu t­ s¶n xuÊt cña m×nh vµ tiªu dïng t­ b¶n t¨ng lªn cïng víi thêi gian cïng víi sù lín m¹nh cña qui m« tÝch luü. ë n­íc ta th× tÝch luü lµ ®Ó më réng s¶n xuÊt n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt vµ x· héi v× môc tiªu cu¶ giai cÊp c«ng nh©n vµ cña toµn x· héi, môc tiªu “d©n giµu n­íc m¹nh x· héi c«ng b»ng v¨n minh”. TÝch luü vèn ®­îc chóng ta coi lµ chiÕn l­îc vµ lµ ch×a kho¸ cña sù thµnh c«ng trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn. 2. MÆt l­îng cña tÝch luü. MÆt l­îng cña tÝch luü TB chÝnh lµ qui m« khèi l­îng cña t­ b¶n cho tÝch luü, nh©n tè ¶nh h­ëng trùc tiÕp ®Õn khèi l­îng t­ b¶n dµnh cho tÝch luü chÝnh lµ khèi l­îng gi¸ trÞ thÆng d­ vµ tû lÖ ph©n chia khèi l­îng gi¸ trÞ thÆng d­ k cho tiªu dïng vµ ®Çu t­ cña nhµ t­ b¶n. Do ®ã nh©n tè lµm t¨ng qui m« tÝch luü còng chÝnh lµ nh©n tè lµm t¨ng l­îng gi¸ trÞ thÆng d­ c¸c nh©n tè ®ã lµ: Mét lµ møc ®é bãc lét søc lao ®éng c«ng nh©n lµm thuª cho nhµ t­ b¶n cã nghÜa lµ hä ®· b¸n søc lao ®éng cña m×nh cho nhµ t­ b¶n. TËn dông thuÇn lîi nµy nhµ t­ b¶n bãc lét søc lao ®éng b»ng c¸ch c¾t xÐn vµo tiÒn c«ng nh­ng biÖn ph¸p mµ nhµ t­ b¶n ¸p dông chñ yÕu ®ã lµ t¨ng c­êng ®é lao ®éng vµ kÐo dµi ngµy lao ®éng. ViÖc t¨ng c­êng ®é lao ®éng vµ kÐo dµi ngµy lao ®éng ®· lµm khèi l­îng gi¸ trÞ thÆng d­ t¨ng lªn vµ ®· lµm t¨ng tÝch luü. ViÖc t¨ng c­êng ®é lao ®éng vµ kÐo dµi ngµy lao ®éng cßn mang l¹i thuËn lîi n÷a ®ã lµ nhµ t­ b¶n ®­îc nhiÒus¶n phÈm lao ®éng h¬n trong khi kh«ng cÇn t¨ng thªm t­ b¶n bÊt biÕn mµ chØ cÇn t¨ng thªm nguyªn vËt liÖu. Hai lµ tr×nh ®é n¨ng xuÊt x· héi, viÖc n©ng cao n¨ng xuÊt x· héi lµm t¨ng thªm gi¸ trÞ thÆng d­ vµ t¨ng thªm yÕu tè vËt chÊt cho qóa tr×nh tÝch luü khoa häc kÜ thuËt ph¸t triÓn th× qui m« cña tÝch luü cµng lín vµ do ®ã ¶nh h­ëng ®Õn qui m« cña t­ b¶n x· héi. Ba lµ sù chªnh lÖch gi÷a t­ b¶n sö dông vµ t­ b¶n tiªu dïng. Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt c¸c bé phËn cÊu thµnh nªn m¸y mãc ®Òu ho¹t ®éng tøc lµ nã tham gia hÕt vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt nh­ng chóng chØ hao mßn dÇn do ®ã gi¸ trÞ ®­îc chuyÓn tõng s¶n phÈm do vËy cã sù chªnh lÖch gi÷a t­ b¶n sö dông vµ t­ b¶n tiªu dïng. Nh÷ng m¸y mãc khi ®· khÊu hao hÕt nh­ng vÉn thÓ dïng cho s¶n xuÊt ch¼ng kh¸c nµo lùc l­îng t­ b¶n. Bèn lµ qui m« cña t­ b¶n øng tr­íc; víi mét tr×nh ®é bãc lét kh«ng ®æi th× khèi l­îng gÝa trÞ thÆng d­ phô thuéc vµo t­ b¶n øng tr­íc, do vËy t­ b¶n øng tr­íc cµng nhiÒu th× khèi l­îng gi¸ trÞ thÆng d­ cµng lín. XuÊt ph¸t tõ c«ng thøc Khi m’ kh«ng ®æi th× v cµng lín th× khèi l­îng gi¸ trÞ thÆng d­ cµng nhiÒu t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó t¨ng qui m« cña tÝch luü TB. Ngµy nay do cÊu t¹o h÷u c¬ t­ b¶n c/m t¨ng lªn míi nh×n ta t­ëng r»ng ng­êi lao ®éng ngµy cµng ®­îc nghØ ng¬i thÕ nh­ng thùc tÕ ng­îc l¹i hä cµng ph¶i lµm viÖc c¨ng th¼ng bÞ v¾t kiÖt søc bëi c­êng ®é lao ®éng vµ sù tËp trung cao ®é trong lao ®éng. 3. Mèi quan hÖ gi÷a tÝch luü, tÝch luü tËp trung t­ b¶n. Mét trong nh÷ng qui luËt cña tÝch luü t­ b¶n lµ qu¸ tr×nh tÝch tô vµ tËp trung vèn ngµy cµng t¨ng. TÝch tô vèn lµ sù t¨ng lªn cña qui m« t­ b¶n c¸ biÖt b»ng viÖc biÕn mét phÇn lîi nhuËn thµnh vèn ®Çu t­ phô thªm vµo chu k× s¶n xuÊt tiÕp theo tÝch tô vèn lµ kÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh tÝch luü vèn. Khèi l­îng lîi nhuËn mµ doanh nghiÖp t¹o ra ngµy cµng lín chÝnh lµ ®iÒu kiÖn ®Ó doanh nghiÖp cã thÓ chuyÓn mét phÇn lîi nhuËn ®Ó tÝch luü vèn vµ kh«ng ngõng t¨ng qui m« s¶n xuÊt. Trong qu¸ tr×nh tÝch luü vèn cßn x¶y ra qu¸ tr×nh tËp trung t­ b¶n. kh¸c víi tÝch luü vµ tÝch tô tËp trung t­ b¶n lµ tËp trung khèi l­îng lín vµo tay mét ng­êi nµy th× nã biÕn khái tay nhiÒu ng­êi ë n¬i kh¸c. Sù tiÕn bé cña tÝch luü còng lµm t¨ng thªm vËt liÖu cho sù tËp trung tøc lµ lµm t¨ng thªm vËt liÖu theo sù tËp trung tøc lµ lµm t¨ng thªm nh÷ng t­ b¶n c¸ biÖt v× vËy muèn thùc hiÖn th× tr­íc ®ã ph¶i tËp trung t­ b¶n. Nh­ vËy tËp trung vèn lµ sù t¨ng thªm qui m« vèn cña doanh nghiÖp c¸ biÖt b»ng c¸ch hîp nhÊt nhiÒu doanh nghiÖp c¸ biÖt cã s½n thµnh mét doanh nghiÖp míi cã qui m« lín h¬n. TËp trung vèn cã thÓ ®­îc thùc hiÖn theo kiÓu c¸ lín nuèt c¸ bÐ hoÆc chÝnh qu¸ tr×nh c¹nh tranh sÏ thóc ®Èy c¸c nhµ doanh nghiÖp riªng lÎ liªn kÕt l¹i víi nhau h×nh thµnh nªn nh÷ng tËp ®oµn kinh tÕ lín nh»m t¨ng søc c¹nh tranh trªn thÞ tr­êng vµ mÆt kh¸c còng lµ sù ph¸ s¶n. H¬n n÷a tËp trung vèn cßn ®­îc thùc hiÖn qua con ®­êng tÝn dông, chÝnh tÝn dông lµm t¨ng ­u thÕ cña doanh nghiÖp cã vèn lín giµnh quyÒn chñ ®éng trong s¶n xuÊt kinh doanh, t¨ng søc c¹nh tranh trªn th­¬ng tr­êng, th«n tÝnh vèn cña c¸c doanh nghiÖp c¹nh tranh. TÝch tô vµ tËp trung tuy cã sù kh¸c nhau vÒ nguån tÝch luü nh­ng nã ®Òu gióp c¸c doanh nghiÖp cã ®ñ vèn ®Ó th¾ng trong c¹nh tranh. HiÖn nay trªn thÕ giíi m« h×nh KTTT ®ang ®­îc ¸p dông réng r·i vµ ®em l¹i hiÖu qu¶ bªn c¹nh nh÷ng mÆt h¹n chÕ. Sù c¹nh tranh trong nÒn kinh tÕ ®Æc biÖt ë c¸c n­íc TB chñ nghÜa diÔn ra ngµy cµng khèc liÖt ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp kh«ng ngõng tÝch luü më réng s¶n xuÊt th«ng qua c¸c thÞ tr­êng cæ phiÕu, tµi chÝnh, tÝn dông t¹o ra mét xu h­íng gi¶m tiªu dïng ®Ó cã ®­îc nh÷ng kho¶n thu nhËp lín h¬n trong t­¬ng lai.ë c¸c n­íc ®ang trong giai ®o¹n ph¸t triÓn th× vÊn ®Ò ®Æt ra lµ nh÷ng khã kh¨n vÒ kÜ thuËt, c«ng nghÖ qu¶n lý tiÕn tiÕn tr×nh ®é chuyªn m«n, ®Æc biÖt lµ vèn yÕu tè quyÕt ®Þnh ®Õn sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn. Hä ph¶i kh¾c phôc nh÷ng khã kh¨n ®ã, tr­íc m¾t ®iÒu quan träng nhÊt hä ph¶i huy ®éng vèn ®Çu t­ cho ph¸t triÓn s¶n xuÊt. VÊn ®Ò lµ ph¶i huy ®éng vèn ë ®©u vµ nh­ thÕ nµo ®Ó ®¹t ®­îc hiÖu qu¶ tèi ­u ph¶i ch¨ng lµ tõ néi lùc: th«ng qua tiÕt kiÖm trong mäi tÇng líp d©n c­ mäi tæ chøc x· héi, mäi cÊp mäi ngµnh ®Ó ®Èy m¹nh tÝch luü, vµ huy ®éng tõ n­íc ngoµi qua c¸c ch­¬ng tr×nh viÖn trî, cho vay, liªn doanh liªn kÕt. ViÖt Nam hiÖn nay còng gÆp nhiÒu vÊn ®Ò tån t¹i trong viÖc huy ®éng vµ sö dông vèn cho qu¸ tr×nh tÝch luü vµ t¸i s¶n xuÊt më réng ®ã lµ bµi to¸n khã ®Æt ra ®ßi hái sõ nç lùc cña c¸c doanh nghiÖp c¸c thµnh phÇn kinh tÕ. Tãm l¹i viÖc nghiªn cøu mÆt chÊt vµ mÆt l­îng TLTB cã ý nghÜa thùc hiÖn ®èi víi n­íc ta. NÕu ta tr×u t­îng ho¸ quan hÖ TBCN th× c¸c doanh nghiÖp cña chóng ta cïng ph¶i tÝch luü ®Ó më réng s¶n xuÊt hiÖn ®¹i ho¸ s¶n xuÊt. Nguån gèc cña sù tÝch luü còng lµ s¶n phÈm thÆng d­ do ng­êi lao ®éng t¹o ra t¹o thµnh vèn cho c¸c doanh nghiÖp v× vËy c¸c doanh nghiÖp cÇn t¨ng qui m« tÝch luü më réng s¶n xuÊt lµm ¨n hiÖu qu¶. Quy luËt chung cña sù tÝch luü t­ b¶n. TÝch luü t­ b¶n lµ nguyªn nh©n dÉn ®Õn ph©n cùc trong x· héi, x· héi sÏ xuÊt hiÖn hai giai cÊp ®èi lËp nhau vÒ quyÒn lîi mét giai cÊp gåm mét sè Ýt ng­êi víi sè l­îng cña c¶i khæng lå. Mét giai cÊp nghÌo lµm c«ng ¨n l­¬ng. §ã lµ biÓu hiÖn cña sù m©u thuÉn trong x· héi t­ b¶n “sù ®èi lËp gi÷a tÝnh x· héi ho¸ s¶n xuÊt víi tÝnh chÊt chiÕm h÷u t­ nh©n t­ b¶n chñ nghÜa”. Sù m©u thuÉn sÏ ngµy cµng trë nªn gay g¾t ®ßi hái giai cÊp t­ b¶n tù ®iÒu chØnh ®Ó cho ng­êi lao ®éng cã cuéc sèng ®Çy ®ñ h¬n. II. Lµm râ h¬n kh¸i niÖm vÒ doanh nghiÖp, vèn doanh nghiÖp trong nÒn KTTT ®Þnh h­íng XHCN. 1. ViÖc øng dông lý thuyÕt nµy vµo thùc tiÔn lµ yªu cÇu kh¸ch quan ®Ó nh»m môc ®Ých em xin tr×nh baú c¸c kh¸i niÖm lµm c¬ së cho viÖc lµm râ vÊn ®Ò. Doanh nghiÖp lµ chñ thÓ kinh tÕ ®éc lËp cã t­ c¸ch ph¸p nh©n thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng kinh doanh trªn thÞ tr­êng nh»m môc ®Ých t¨ng thªm gi¸ trÞ tµi s¶n do m×nh së h÷u. Vèn lµ toµn bé nguån lùc mµ doanh nghiÖp cã thÓ cã cho qu¸ tr×nh ®Çu vµo ho¹t ®éng kinh doanh ®em l¹i lîi nhuËn cho doanh nghiÖp. Trong t×nh h×nh hiÖn nay doanh nghiÖp cã vai trß chñ ®¹o trong nÒn kinh tÕ, nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng XHCN ë n­íc ta ló h×nh thøc mµ doanh nghiÖp tån t¹i lµ doanh nghiÖp nhµ n­íc doanh nghiÖp liªn doanh liªn kÕt vµ doanh nghiÖp t­ nh©n. Hä lµm ¨n nhanh nhËy vµ hiÖu qu¶ ®em l¹i bé mÆt ph¸t triÓn cho ViÖt Nam. §Ó tiÕn hµnh c«ng viÖc s¶n xuÊt kinh doanh doanh nghiÖp cÇn ph¶i cã t­ liÖu s¶n xuÊt vµ nh©n c«ng mµ muèn cã nã doanh nhiÖp ph¶i cã vèn ®Ó trang tr¶i cho ho¹t ®éng cña m×nh ngoµi vèn do chÝnh chñ doanh nghiÖp bá ra hoÆc ®­îc bæ xung tõ kÕt qu¶ cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. Ngoµi ra ®Ó më réng s¶n xuÊt th× doanh nghiÖp cã thÓ huy ®éng nguån vèn nhµn rçi tõ trong d©n c­, c¸c tÇng líp x· héi hoÆc qua c¸c kªnh thu vèn nh­ ng©n hµng, c¸c tæ chøc tÝn dông, tõ ng©n s¸ch nhµ n­íc, tõ n­íc ngoµi. 2. Vai trß cña vèn. Vèn cã vai trß quyÕt ®Þnh trong viÖc t¹o ra mäi cña c¶i vËt chÊt cho x· héi vµ tiÕn bé x· héi, nã lµ nh©n tè v« cïng quan träng ®Ó thùc hiÖn qu¸ tr×nh øng dông tiÕn bé khoa häc kÜ thuËt ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng, chuyÓn dÞch c¬ cÊu vµ ®Èy nhanh tèc ®é kinh tÕ nhê ®ã ®êi sèng nh©n d©n ngµy mét n©ng cao c¸c nguån lùc vÒ con ng­êi tµi nguyªn ®­îc khai th¸c hiÖu qu¶ h¬n tõ ®ã t¸c ®éng m¹nh ®Õn c¬ cÊu kinh tÕ cña ®Êt n­íc ®­îc chuyÓn dÞch nhanh chãng theo h­íng c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸. §¹i héi §¶ng IX ®· ®Æt ra môc tiªu phÊn ®Êu ®Õn n¨m 2020 n­íc ta trë thµnh mét n­íc c«ng nghiÖp tiÕn tíi ra nhËp c¸c tæ chøc th­¬ng m¹i WTO, AFTA... vµ héi nhËp víi thÕ giíi. §Ó thùc hiÖn ®­îc môc tiªu ®ã ®ßi hái sù nç lùc cña toµn §¶ng toµn d©n, mäi c¸ nh©n mäi tæ chøc trong nÒn kinh tÕ ®Æc biÖt ph¶i nhÊn m¹nh vai trß chñ ®¹o cña doanh nghiÖp vÊn ®Ò ®Æt ra lµ ph¶i sö dông nguån vèn sao cho ®¹t hiÖu qu¶ cao nhÊt nhiÒu yªu cÇu ®Æt ra lµ c¸c doanh nghiÖp ph¶i ®æi míi c«ng nghÖ t¹o ra s¶n phÈm níi cã søc c¹nh tranh cao kh«ng nh÷ng thÕ vèn cßn ®Ó t¨ng c­êng ®Ó më réng s¶n xuÊt kinh doanh ®Ó ®Çu t­ cho lÜnh vùc míi vµo c«ng nghÖ mòi nhän ®Ó më réng ¶nh h­ëng trªn thÞ tr­êng cña doanh nghiÖp. Thùc tÕ ®Æt ra cho c¸c doanh nghiÖp lµ ph¶i huy ®éng vãn viÖc nµy phô thuéc vµo chÝnh s¸ch huy ®oäng vèn cña nhµ n­íc vµ kh¶ n¨ng cña tõng doanh nghiÖp. v× vËy doanh nghiÖp cÇn ph¶i thùc hiÖn tiÕt kiÖm dån tiÒn cho më réng s¶n xuÊt ë k× tiÕp theo. Ngµy nay hÖ thèng doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh thËt ®a d¹ng hä chñ ®éng s¶n xuÊt kinh doanh trªn m«i tr­êng ngµy cµng hoµn thiÖn hä ho¹t ®éng v× quyÒn lîi thiÕt thùc cña b¶n th©n hä. Doanh nghiÖp muèn ph¸t triÓn s¶n xuÊt ngoµi viÖc ®­a vµo nguån vèn tù cã hä ph¶i dùa vµo nguån lùc tõ néi bé vµ tõ bªn ngoµi doanh nghiÖp. III. ý nghÜa thùc tiÔn cña viÖc nghiªn cøu. 1. Thùc tr¹ng cña doanh nghiÖp ë n­íc ta hiÖn nay. Qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ buéc doanh nghiÖp ViÖt Nam ph¶i ®èi mÆt víi rÊt nhiÒu khã kh¨n vµ th¸ch thøc. §iÒu cÇn thiÕt nhÊt lµ g¾n liÒn víi viÖc thùc hiÖn lé tr×nh héi nhËp cÇn ph¶i x©y dùng vµ thùc hiÖn cho ®­îc mét lé tr×nh n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ x¸c ®Þnh c¸c c«ng viÖc cô thÓ cho tõng ngµnh, tõng giai ®o¹n ®ång thêi khÈn tr­¬ng ban hµnh c¸c chÝnh s¸ch biÖn ph¸p cô thÓ vµ tæ chøc thùc hiÖn triÖt ®Ó kiªn quyÕt nh»m thùc hiÖn lé tr×nh ®ã. NÒn kinh tÕ thÞ tr­êng hiÖn nay ®· t¹o m«i tr­êng thuËn lîi cho c¸c doanh nghiÖp ®ång thêi cã thªm mét sè lo¹i thÞ truêng míi nh­ thÞ tr­êng chøng kho¸n, thÞ tr­êng lao ®éng, thÞ tr­êng khoa häc c«ng nghÖ... VÒ vèn ®Çu t­ n¨m 2000 chÝnh phñ vµ ngµnh ng©n hµng ®· ®­a ra nhiÒu biÖn ph¸p khuyÕn khÝch ®Çu t­ vay vèn song tû lÖ sè doanh nghiÖp cã sè vay ng©n hµng vÉn giò ë møc lµ 74% trong khi ®ã tû lÖ doanh nghiÖp ®i vay tõ nguån kh¸c t¨ng lªn 63%. §Æc biÖt ®èi víi c¸c doanh nghiÖp t­ nh©n viÖc ®i vay c¸c nguån vèn cho ®Çu t­ ph¸t triÓn vÉn cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n. Ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu hiÖn nay cßn nhiÒu bÊt cËp vÒ c¬ chÕ xuÊt khÈu vµ chÊt l­îng ho¹t ®éng nhÊt lµ nh÷ng yÕu kiÖn trong viÖc æn ®Þnh thÞ tr­êng thiÕu linh ho¹t vµ chñ ®éng trong xö lý gi¸ vµ thiÕt lËp c¸c kªnh ph©n phèi cho hµng ho¸ ViÖt Nam tû lÖ hµng gia c«ng cßn lín, s¶n phÈm cã hµm l­îng c«ng nghÖ cao chiÕm tû träng kh«ng ®¸ng ®Ó dÞch vô cho viÖc coi träng nh­ mét lÜnh vùc ®em l¹i hiÖu qu¶ cao cho xuÊt khÈu. Mét vÊn ®Ò quan träng kh¸c cã liªn quan ®Õn søc c¹nh tranh trong doanh nghiÖp lµ chi phÝ ®Çu vµo cña chóng ta qu¸ cao. TÝnh chung tõ 1996 ®Õn nay chi phÝ ®Çu vµo t¨ng 32,42% trong khi tû lÖ t¨ng gi¸ ®Çu ra lµ 22,82% lµm cho tû suÊt doanh lîi b×nh qu©n cña doanh nghiÖp tõ 16,8% gi¶m xuèng cßn 6,2% thÊp h¬n xÊp xØ 2 lÇn so víi c¸c n­íc trong khu vùc vµ 3 lÇn so víi Ch©u ¢u. VÊn ®Ò gi¸ n«ng s¶n thÊp thu nhËp cña n«ng d©n ngµy cµng thu hÑp mÆt kh¸c kh«ng kÐm phÇn quan träng dÉn c¸c chi phÝ ®Çu vµo qu¸ cao vÒ ®iÖn, x¨ng dÇu, ph©n bãn, thuû lîi, cµy bõa... mµ trong thêi gian qua chóng ta quan t©m nhiÒu h¬n ®Õn c¸c biÖn ph¸p b¶o hé xö lý ®Çu ra h¬n lµ c¸c biÖn ph¸p ®Çu vµo ®Ó chi phÝ s¶n xuÊt vµ b¸n hµng cho n«ng d©n. TÊt c¶ nh÷ng ®iÒu ®ã lµ cho ViÖt Nam trë thµnh mét n¬i ®¾t ®á søc c¹nh tranh cña hµng ho¸ vµ thÞ tr­êng ViÖt Nam gi¶m dÇn c¸c nhµ ®Çu t­ e ng¹i, thËm chÝ mét sè nhµ ®Çu t­ lín ®· rót vèn khái ViÖt Nam ... VÊn ®Ò lµ ë chç hÇu hÕt c¸c chi phÝ ®Çu vµo hiÖn nay cña doanh nghiÖp ®Òu liªn quan ®Õn c¸c ngµnh ®éc quyÒn nh­ ®iÖn, x¨ng dÇu, b­u chÝnh viÔn th«ng, hµng kh«ng... Trong thêi gian võa qua c¸c ngµnh nµy liªn tôc t¨ng gi¸ hoÆc duy tr× møc gi¸ cao víi nhiÒu lý do kh¸c nhau, trong ®ã cã lý do ph¶i tr¶ nî ®Çu t­. §· ®Õn lóc chóng ta cÇn cã mét sù nh×n nhËn ®i vµo thùc chÊt ho¹t ®éng vµ hiÖu qu¶. Qua nh÷ng con sè ®iÒu tra cho thÊy sè doanh nghiÖp nhµ n­íc míi thµnh lËp t¨ng lªn ®¸nh kÓ, tæng doanh thu hµng n¨m lµm ra sÊp xØ 300 tû ®ång, sù ph©n bæ doanh nghiÖp theo ngµnh hîp lý h¬n tèc ®é t¨ng tr­ëng b×nh qu©n cña doanh nghiÖp nhµ n­íc 11,7% gÊp 1,5 lÇn tèc ®é t¨ng tr­ëng b×nh qu©n cña nÒn kinh tÕ. Sè doanh nghiÖp lµm ¨n cã l·i chiÕm 11,3% tæng doanh nghiÖp trong ®ã 11,3% sè doanh nghiÖp nhµ n­íc 69,0% sè doanh nghiÖp ®Þa ph­¬ng. L·i thùc hiÖn n¨m 1999 lµ 15.271 tû ®ång. §èi víi khu vùc t­ nh©n khi nhµ n­íc ban hµnh luËt c«ng ty vµ luËt doanh nghiÖp th× ®Õn n¨m 1995 ®· cã 15.276 doanh nghiÖp vµ ®Õn n¨m 1999 sè doanh nghiÖp ®­îc thµnh lËp ®· lªn ®Õn 30.500 t¨ng gÊp 74 lÇn so víi n¨m 1991. Tæng vèn ®Çu t­ n¨m 1991 lµ 6.430 tû ®ång ®Õn n¨m 2000 ®· lªn ®Õn xÊp xØ 160.000 tû ®ång. Khu vùc kinh tÕ t­ nh©n cã mÆt trong hÇu hÕt c¸c ngµnh kinh tÕ quèc d©n tû träng % cña khu vùc t­ nh©n chiÕm 22,44% khu vùc ®Çu t­ nhµ n­íc 35,4% khu vùc doanh nghiÖp nhµ n­íc 42,16%. Tuy nhiªn vÉn cßn nhiÒu nh÷ng tån t¹i cÇn ph¶i kh¾c phôc. Sè l­îng doanh nghiÖp nhµ n­íc cßn nhiÒu, qui m« cßn nhá, chång chÐo vÒ ngµnh nghÒ vµ tæ chøc qu¶n lý, sù ph©n bæ doanh nghiÖp theo vïng l·nh thæ cßn ch­a hîp lý. Cßn tån t¹i nhiÒu doanh nghiÖp lµm ¨n thua lç ph¶i gi¶i thÓ hoÆc s¸t nhËp víi nh÷ng doanh nghiÖp lµm ¨n thua lç. HiÖn nay cã 1.822 doanh nghiÖp lµm ¨n thua lç chiÕm 30,8% tæng sè doanh nghiÖp víi sè l·i luü kÕ lµ 5.079 tû ®ång. Doanh nghiÖp cßn bÞ rµng buéc bëi chÕ ®é b¶o toµn vµ ph¸t triÓn víi ®iÒu kiÖn ®i vay ng©n hµng, chÕ ®é tiÒn l­¬ng, tiÒn th­ëng vµ c¸c quyÒn lîi thiÕt thùc kh¸c cña ng­êi lao ®éng. §¹i héi §¶ng IX ®· kh¼ng ®Þnh ph¶i chó träng ph¸t triÓn c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá, chuyÓn dÞch c¬ cÊu xuÊt khÈu, tËp trung ®Çu t­ cho c¸c mÆt hµng cã lîi th× xuÊt khÈu chñ lùc, t¹o ®iÒu kiÖn cho doanh nghiÖp tù do c¹nh tran t×m kiÕm thÞ tr­êng chuÈn bÞ cho viÖc tham gia AFTA, APEC... c¸c gi¶i ph¸p ®Ò ra cho doanh nghiÖp hiÖn nay lµ hoµn chØnh chÝnh s¸ch, ph¸p luËt x©y dùng m«i tr­êng kinh doanh æn ®Þnh më réng thÞ tr­îng trong n­íc vµ ngoµi n­íc, t¨ng c­êng c¸c dÞch vô hç trî cho c¸c doanh nghiÖp nhÊt lµ doanh nghiÖp t­ nh©n ph¸t triÓn æn ®Þnh vµ hiÖu qu¶. Tuy nhiªn biÖn ph¸p c¬ b¶n vÉn lµ xuÊt ph¸t tõ néi lùc cña mçi doanh nghiÖp vÒ sù h­ng thÞnh vµ phån vinh cña n­íc ta. §Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt kinh doanh doanh nghiÖp cÇn cã vèn ®Çu t­ ban ®Çu vµ vèn bæ sung ®Ó më réng s¶n xuÊt kinh doanh. Vèn s¶n xuÊt kinh doanh h×nh thµnh tõ nhiÒu nguån kh¸c nhau: nguån vèn chñ së høu vµ nguån vèn vay. Nguån vèn chñ së h÷u biÓu hiÓn quyÒn së h÷u cña ng­êi chñ vÒ c¸c tµi s¶n hiÖn cã ë doanh nghiÖp. C¸c C«ng ty doanh nghiÖp Nhµ n­íc th× nguån vèn ban ®Çu cã thÓ lÊy tõ ng©n s¸ch Nhµ n­íc, c¸c C«ng ty liªn doanh th× c¸c thµnh viªn tham gia gãp vèn. §èi víi C«ng ty cæ phÇn hoÆc C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n th× nguån vèn ®­îc huy ®éng bëi c¸c cæ ®«ng. Ngoµi ra nguån vèn nµy cã thÓ bao gåm c¸c quü ph¸t triÓn, quü dù tr÷, quü khen th­ëng, vèn ®Çu t­ x©y dùng c¬ b¶n. Nguån vèn vay: nguån vèn nµy rÊt c¬ b¶n vµ chiÓm tû lÖ ®¸ng kÓ bëi nã kh«ng chØ bæ sung cho viÖc më réng s¶n xuÊt mµ cßn t¹o ®iÒu kiÖn linh ho¹t trong viÖc hoµn tr¶ c¸c kho¶n nî hÕt h¹n vµ gi¶m sè l­îng vèn vay. Nguån vèn nµy ®­îc h×nh thµnh tõ viÖc vay tÝn dông ng©n hµng d­íi h×nh thøc tÝn dông øng tr­íc trong ®ã doanh nghiÖp ®­îc sö dông trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh, doanh nghiÖp cã thÓ ph¶i dïng thÕ chÊp hoÆc kh«ng dïng thÕ chÊp. Mét h×nh thøc vay n÷a lµ ph¸t hµnh tr¸i phiÕu: chØ riªng doanh nghiÖp Nhµ n­íc, C«ng ty cæ phÇn cã ph¸t hµnh cæ phiÕu míi cã quyÒn vay vèn b»ng c¸ch ph¸t hµnh tr¸i phiÕu. Doanh nghiÖp cã thÓ vay b»ng tÝn dông th­¬ng m¹i ®ã lµ h×nh thøc vay lÉn nhau cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i. T×nh h×nh thu hót vèn ®Çu t­ trong doanh nghiÖp thµnh tùu vµ h¹n chÕ. Tr­íc ®æi míi trong c¬ chÕ qu¶n lý kinh tÕ quan liªu bao cÊp cña mét nÒn kinh tÕ chØ huy, ViÖt Nam kh«ng cã thÞ tr­êng tµi chÝnh. Mäi nguån lùc ®Òu ®­îc tËp trung vµo tay Nhµ n­íc ®Ó ph©n phèi theo kÕ ho¹ch cho tõng dù ¸n ®Çu t­ vµ tõng doanh nghiÖp. Nh÷ng n¨m ®æi míi ®· ®em l¹i hËu qu¶ râ rÖt. Trong n¨m n¨m 1991 - 1995 ­íc tÝnh huy ®éng vèn ®Çu t­ cho ph¸t triÓn toµn x· héi kho¶ng 15 ®Õn 16 tû USD, trong ®ã phÇn cña Nhµ n­íc chiÕm gÇn 43% bao gåm c¶ ®Çu t­ tõ ng©n s¸ch Nhµ n­íc, tÝn dông ®Çu t­ Nhµ n­íc. Doanh nghiÖp Nhµ n­íc tù ®Çu t­, phÇn vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi chiÕm 37% ®Çu t­ cña t­ nh©n chiÕm 20%. §Çu t­ cña c¸c doanh nghiÖp ®­îc h×nh thµnh vµ ho¹t ®éng hiÖu qu¶, phÇn lín ë d¹ng quy m« võa vµ nhá nh­ng cã mét sè doanh nghiÖp t­ nh©n ë quy m« lín. Thùc tÕ, nguån vèn mµ c¸c doanh nghiÖp ®· tÝch luü vµ huy ®éng lµ kh¸ ®a doanh nghiÖp¹g vµ phong phó. ViÖc b¶n th©n doanh nghiÖp lµm ¨n ph¸t ®¹t ®· t¹o cho t×nh h×nh tµi chÝnh cña hä trë nªn m¹nh mÏ lµ tiÒn ®Ò cho viÖc tÝch luü cho më réng s¶n xuÊt. MÆt kh¸c ®¸p øng cho nhu cÇu ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp ®· sö dông c¸c c«ng cô huy ®éng ®¹t hiÖu qu¶ ®ã lµ viÖc c¸c doanh nghiÖp vay lÉn nhau song tû lÖ nµy chØ chiÕm mét tû lÖ nhá. ThÞ tr­êng tÝn dông qua hÖ thèng ng©n hµng lµ thÞ tr­êng vèn chñ yÕu cho t×nh h×nh hiÖn nay vµ cã ý nghÜa ®Æc biÖt ®èi víi c¸c doanh nghiÖp. HÖ thèng ng©n hµng huy dodäng tiÒn göi cña c¸c tæ chøc kinh tÕ vµ tiÒn göi cña d©n c­ th«ng qua hÖ hèng c¸c quü tiÕt kiÖm vµ c¸c hîp t¸c x· tÝn dông. ThÞ tr­êng tr¸i phiÕu vµ cæ phiÕu lµ hiÖn t­îng míi ë ViÖt Nam. §©y còng lµ b­íc khëi ®Çy míi cho viÖc lËp thÞ tr­êng chøng kho¸n. C«ng cô nµy còng ®­îc doanh nghiÖp sö dông trong viÖc huy ®éng vèn ®Çu t­. C¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc cßn tiÕn hµnh ph¸t hµnh tr¸i phiÕu l·i suÊt 21%/n¨m mét sè doanh nghiÖp kh¸c thuéc c¸c ngµnh ®iÖn, xi m¨ng, giao th«ng, x©y dùng ®ang lËp ®Ò ¸n ®Ó ph¸t hµnh tr¸i phiÕu. Tr¸i phiÕu vµ cæ phiÕu C«ng ty do c¸c doanh nghiÖp ®­îc cæ phÇn ho¸ ph¸t hµnh. HiÖn nay ®· cã kho¶ng 100 C«ng ty cæ phÇn cã ph¸t hµnh cæ phiÕu song c¸c C«ng ty nµy cã sè vèn nhá sè vèn nhá, sè l­îng cæ ®éng v× h¹n chÕ cßn lo¹i cæ phiÕu do c¸c doanh nghiÖp ph¸t hµnh g¾n víi hai h×nh thøc cæ phÇn ho¸. Mét h×nh thøc t­ nh©n ho¸ mét phÇn vèn cña doanh nghiÖp b»ng c¸ch ph¸t hµnh vµ b¸n cæ phiÕu, h×nh thøc kh¸c lµ gi÷ nguyªn vèn cña doanh nghiÖp Nhµ n­íc nh­ng ph¸t hµnh cæ phiÕu ®Ó huy ®éng thªm. cho tíi nay míi chØ cã h×nh thøc ®Çu ®­îc thùc hiÖn, 23 doanh nghiÖp cã ®Ò ¸n xin ChÝnh phñ cho phÐp cæ phÇn ho¸, trong ®ã ®· cã 5 doanh nghiÖp thùc hiÖn xong cæ phÇn ho¸. Con sè cô thÓ cña ViÖn Qu¶n lý Kinh tÕ Trung ­¬ng ®Õn n¨m 1998 tæng sè vèn ®Çu t­ cña doanh nghiÖp do Trung ­¬ng qu¶n lý lµ 1299 tû ®ång chiÕm 16% doanh nghiÖp do ®Þa ph­¬ng qu¶n lý 6.800 tû ®ång chiÕm 84% ph©n theo thµnh phÇn doanh nghiÖp th× doanh nghiÖp quèc doanh tæng sè vèn ®Çu t­ 589 dù ¸n sè vèn ®Çu t­ 6.781 tû ®ång chiÕm 83%, doanh nghiÖp d©n doanh tæng sè dù ¸n 374 dù ¸n huy ®éng 1.325 tû ®ång chiÕm 17%. Nh­ vËy tæng sè vèn lµ 8.106 tû ®ång. Cho ®Õn n¨m 2000 tæng sè vèn ®Çu t­ cña doanh nghiÖp quèc doanh lµ 5.232 tû ®ång cña doanh nghiÖp d©n doanh lµ 7.173 tû ®ång n©ng tæng sè vèn ®Çu t­ lµ 12.406 tû ®ång. Vèn n­íc ngoµi: thµnh t­ huy ®éng vèn cña Nhµ n­íc cã ¶nh h­ëng trùc tiÕp vµ lµ c¬ së cho c¸c doanh nghiÖp. Theo con sè cña Uû ban Nhµ n­íc vÒ hîp t¸c vµ ®Çu t­ trong n¨m 1988 - 1995 th× vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi (FDI) tæng c«ng 18.464 triÖu $ vèn ®Çu t­ ®¨ng ký 5.863 triÖu $ vèn ®Çu t­ thùc hiÖn viÖn trî chÝnh thøc ph¸t triÓn ODA cho ViÖt Nam b×nh qu©n mçi n¨m ®¹t kho¶ng 480 triÖu USD. Thùc tÕ nh÷ng n¨m qua cho thÊy tiÒm n¨ng vèn tõ n­íc ngoµi tuy vèn lín, nh­ng viÖc khai th¸c vµ sö dông cßn nhiÒu bÊt cËp, viÖc ph©n bè c¸c dù ¸n ODA d©n tr¶ thêi gian thÈm ®Þnh kÐo dµi ¶nh h­ëng kh«ng nhá ®Õn t×nh h×nh thùc tÖ. Khèi l­îng vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi t¨ng nhanh, ®· cã hµng ngµn doanh nghiÖp vµ nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi cña 62 n­íc vµ nhµ ®Çu t­ ë ViÖt Nam. Ngµy cµng cã nhiÒu tËp tËp ®oµn lín cã n¨ng lùc tµi chÝnh vµ c«ng nghÖ cao ®Õn ®Çu t­ t¹i ViÖt Nam, qui m« vèn b×nh qu©n cña mét dù ¸n t­¬ng ®èi lín trong ®ã cã c¸c dù ¸n ®Çu t­ víi sè vèn hµg tr¨m triÖu USD. Ban ®Çu x©y dùng ®­îc mét sè c¬ së c«ng nghÖ quy m« lín vµ cã tr×nh ®é c«ng nghÖ cao nh­ dÇu khÝ, th«ng tin viÔn th«ng ®iÖn tö cao cÊp t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo h­íng c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸. C¸c dù ¸n cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi ®i vµo ho¹t ®éng ®· trùc tiÕp t¹o ra h¬n 300 ngµn viÖc lµm míi t¹o ra h¬n mét triÖu viÖc lµm trong c¸c ngµnh x©y dùng vµ c¸c ngµnh dÞch vô kh¸c. PhÇn n÷a t¹o ®iÒu kiÖn kÝch thÝch ®µo t¹o c¸n bé kü thuËt c¸n bé qu¶n lý vµ c«ng nh©n lµnh nghÒ. §¹t ®­îc nh÷ng kÕt qu¶ ®ã kh«ng ph¶i kh«ng cßn nhiÒu h¹n chÕ. ViÖc vay vèn ®Çu t­ ng©n hµng cña doanh nghiÖp ®ßi hái qu¸ nhiÒu giÊy tê thËm chÝ nhiÒu ng©n hµng cßn tõ chèi viÖc cho vay víi lý do lµ kh¸ch hµng míi. ChÝnh v× vËy doanh nghiÖp ph¶i sö dông c¸c nguån vèn kh¸c ngoµi ng©n hµng cã tÝnh rñi ro cao, l·i suÊt lín, hoÆc gian dèi víi c¸n bé ng©n hµng ®Ó vay vèn hËu qu¶ lµ doanh nghiÖp ®Çu t­ trong t×nh tr¹ng bÊt æn ®Þnh, thiÕu ch¾c ch¾n, kÐm hiÖu qu¶ thËm chÝ ®· x¶y ra mét sè vÞ ®æ bÕ g©y thiÖt h¹i cho x· héi. Tõ chÝnh s¸ch ®Õn thùc tÕ cßn mét kho¶ng c¸ch lín vµ c¸c biÖn ph¸p ®Çu t­, c¸c cam kÕt vÒ ®æi míi thñ tôc hµnh chÝnh trong lÜnh vùc nµy vÉn ch­a ®­îc thùc hiÖn lµ bao nhiªu. khu vùc quèc doanh vÉn ®­îc khuyÕn khÝch ®Çu t­ h¬n khu vùc d©n doanh ®Çu t­ míi vÉn ®­îc khuyÕn khÝch h¬n ®Çu t­ më réng mÆc dï vÒ mÆt kinh tÕ, ®Çu t­ më réng cã t¸c dông trùc tiÕp t¨ng hiÖu qu¶ nÒn kinh tÕ, t¨ng qui m« vèn c¸ biÖt. ThÞ tr­êng chøng kho¸n ë giai ®o¹n hiÖn nay ®· ®­îc h×nh thµnh vµ ho¹t ®éng ®­îc mét thêi gian nh­ng hÇu hÕt c¸c C«ng ty sö dông viÖc ph¸t hµnh chøng kho¸n ®Ó huy ®éng vèn nguyªn nh©n lµ do c¸c doanh nghiÖp chØ huy ®éng vèn d­íi h×nh thøc nµy khi mµ hä cÇn më réng qui m« lín, viÖc ph¸t hµnh chøng kho¸n ph¶i qua nhiÒu thñ tôc giÊy tê. Trong néi bé C«ng ty hä vÉn kh«ng muèn chia sÎ quyÒn së h÷u vµ quyÒn kiÓm so¸t cho c¸c cæ ®«ng. VÒ vèn ®Ó huy ®éng vèn n­íc ngoµi thùc sù ch­a ®em l¹i hiÖu qu¶. Tr­íc hÕt khèi l­îng vèn ®Çu t­ thùc hiÖn cña FDF trong n¨m 2001 cã biÓu hiÖn ch÷ng l¹i theo ­íc tÝnh cña Bé kÕ ho¹ch vµ ®Çu t­ con sè nµy chØ ®¹t 2,2 tû USD t¨ng kho¶ng 3,2% so víi n¨m 2000, kh¸ thÊp kÓ tõ khi n¨m 1994 trë l¹i ®©y. ­íc tÝnh trong n¨m 2001 chØ cã kho¶ng 40 dù ¸n quy m« võa vµ nhá hoµn thµnh x©y dùng c¬ b¶n, b¾t ®Çu ®i vµo s¶n xuÊt kinh doanh. Trong h×nh thøc ®Çu t­ BOT n¬i tËp trung kh¸ nhiÒu dù ¸n lín míi ®¹t 3%. §Æc biÖt t×nh tr¹ng kh«ng chÊp hµnh nghiªm chØnh chÕ ®é thèng kª b¸o c¸o c¸c t×nh h×nh c¬ së vµ nh÷ng ¸ch t¾c trong viÖc triÓn khai thùc hiÖn dù ¸n do cßn nhiÒu v­íng m¾c trong kinh doanh. Víi ph¸t triÓn ODA viÖc c«ng t¸c qu¶n lý vµ sö dông ch­a tèt nhÊt lµ kh©u chuÈn bÞ vµ tæ chøc thùc hiÖn. Vèn ODA kh«ng ®­îc hoµn l¹i ®­îc ­u tiªn sö dông cho c¸c ch­¬ng tr×nh ®Æc biÖt. Khã kh¨n chung cho viÖc huy ®éng vèn n­íc ngoµi chñ yÕu lµ do chÝnh s¸ch hai gi¸ vµ viÖc ¸p dông nhiÒu lo¹i chi phÝ kh¸c nhau gi÷a ®Çu t­ trong n­íc vµ ®Çu t­ n­íc ngoµi nhÊt lµ c¸c c­íc hµng kh«ng gi¸ ®iÖn phÝ qu¶ng c¸o... ®ang lµ trë ng¹i lín cho viÖc thu hót vèn. C©n ®èi ngo¹i tÖ cho c¸c dù ¸n ®Çu t­ n­íc ngoµi ®ang lµ vÊn ®Ò næi lªn nhiÒu dù ¸n triÓn khai sím nh»m vµo thÞ tr­êng trong n­íc, kh¶ n¨ng ®¸p øng ngo¹i tÖ cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i h¹n chÕ nhÊt lµ thêi ®iÓm cuèi chu kú kinh doanh cña doanh nghiÖp. 2. VÊn ®Ò sö dông vèn hiÖu qu¶. Giê hÕt vÊn ®Ò tiÕt kiÖm ®Æt lªn hµng ®Çu, tiÕt kiÖm trong sinh ho¹t hµng ngµy cña chñ thÓ doanh nghiÖp ë c¸c ban ngµnh c¬ quan. TiÕt kiÖm trong mäi c¬ quan cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt lµ rÊt cÇn thiÕt bëi nã quyÕt ®Þnh trùc tiÕp ®Õn sù ph¸t triÓn vµ më réng s¶n xuÊt v× vËy vÊn ®Ò lµ lµm sao tiÕt kiÖm trë thµnh mét khÈu hiÖu ph­¬ng ch©m cho mäi doanh nghiÖp v× mét cuéc sèng trong t­¬ng lai sÏ trë nªn ®Çy ®ñ vµ h¹nh phóc h¬n n÷a. ViÖc x©y dùng c¬ së s¶n xuÊt vµ mua s¾m trang thiÕt bÞ ph¶i ®­îc sù c©n nh¾c kü cµng bëi v× khi mét quyÕt ®Þnh trong ®Çu t­ kh«ng phï hîp sÏ dÉn ®Õn t×nh tr¹ng l·ng phÝ g©y thÊt tho¸t tµi s¶n. c¸c doanh nghiÖp còng cÇn ph¶i xem l¹i bé m¸y hµnh chÝnh vµ bé m¸y ho¹t ®éng. Tr¸nh t×nh tr¹ng cång kÒnh d­êm dµ, chång chÐo lªn nhau c¶n trë viÖc thùc hµnh tiÕt kiÖm. Yªu cÇu ®Æt ra cho c¸c doanh nghiÖp lµ ph¶i ph©n bè mét c¸ch hîp gi÷a tiªu dïng vµ tÝch luü nhËn thÊy vai trß cña viÖc tiÕt kiÖm ®èi víi sù ph¸t triÓn ®Ó trë thµnh phong trµo thóc ®Èy qu¸ tr×nh tÝch tô vµo tËp trung vèn ®Ó ph¸t triÓn bÒn v÷ng. Trong c¸c dù ¸n ®Çu t­ doanh nghiÖp ph¶i lùa chän c¸c dù ¸n vµ ph­¬ng ¸n s¶n xuÊt kinh doanh kh¶ thi cã hiÖu qu¶ biÓu hiÖn ë chç doanh nghiÖp cã thÓ hoµn tr¶ nguån vay phï hîp víi thêi gian vay ®©y lµ bµi to¸n khã cho doanh nghiÖp v× trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt rÊt nhiÒu nh÷ng sai sãt hoÆc ®æ vì x¶y ra. ViÖc ph©n bè hiÖu qu¶ thÓ hiÖn ë chç nhµ doanh nghiÖp ®æi míi c«ng nghÖ thóc cho ph¸t triÓn s¶n xuÊt, doanh nghiÖp tù t×m tßi nghiªn cøu ®Çu t­ tµi lùc, trÝ lùc ®Ó nghiªn cøu t¹o ra nh÷ng t­ liÖu lao ®éng kü thuËt hiÖn ®¹i cã kh¶ n¨ng t¹o ra n¨ng suÊt cao. H¬n n÷a th«ng qua chuyÓn giao mµ c«ng nghÖ cã thÓ di chuyÓn gi÷a c¸c quèc gia ngµy nay xu h­íng héi nhËp t¹o ®iÒu kiÖn cho ho¹t ®éng nµy trë nªn thuËn lîi vµ dÔ dµng. §Ó thuËn lîi cho qu¸ tr×nh ®Çu t­ doanh nghiÖp nªn tiÕn hµnh c¸c lo¹i quü tiÕt kiÖm nguån vèn nµy cho doanh nghiÖp cã thÓ sö dông ngay khi cÇn thiÕt hoÆc ®Ó dïng gãp vèn kinh doanh mua cæ phÇn hoÆc tr¸i phiÕu cña c¸c C«ng ty cæ phÇn kh¸c. §Ó n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn, c¸c doanh nghiÖp ph¶i t×m biÖn ph¸p tÝch cùc ®Ó cã thÓ dùa vµo sö dông hoÆc b¸n sè tµi s¶n, vËt t­ hiÖn ø ®äng, chËm lu©n chuyÓn. §èi víi nh÷ng tµi s¶n, vËt t­ kÐm hoÆc mÊt phÈm chÊt, kü thuËt l¹c lËu tån ®éng nhiÒu n¨m, nh­ng kh«ng thÓ sö dông ®­îc n÷a th× doanh nghiÖp thùc hiÖn thanh lý, nh­ng ph¶i thùc hiÖn ®óng c¸c nguyªn t¾c qu¶n lý tµi chÝnh, b¶o vÖ m«i tr­êng kh«ng ®Ó thÊt tho¸t. c¸c kho¶n chªnh lÖch do thanh lý tµi s¶n h¹ch to¸n doanh nghiÖp theo chÕ ®é hiÖn hµnh. Tr­êng hîp doanh nghiÖp thanh lý tµi s¶n mµ bÞ lç kh«ng cã k¶h n¨ng tù bï ®¾p th× Bé tµi chÝnh xem xÐt ®Ó h¹ch to¸n gi¶m vèn. Bé tµi chÝnh h­íng dÉn kiÓm tra viÖc thùc hiÖn thanh lý tµi s¶n hiÖn vËt cña doanh nghiÖp ®¶m b¶o th¸o gì khã kh¨n cho doanh nghiÖp, võa qu¶n lý ®­îc chèng thÊt tho¸t vèn vµ tµi s¶n. C¸c kho¶n nî khã ®ßi cña doanh nghiÖp, doanh nghiÖp cÇn tiÕn hµnh bï ®¾p b»ng dù tr÷ quü ®ång thêi tiÕn hµnh rót kinh nghiÖm kh¾c phôc nh÷ng sai ph¹m nµy. Kh©u mµ doanh nghiÖp quan t©m lµ qu¶n lý c¸c vèn l­u ®éng vèn cè ®Þnh sao cho ®¹t hiÖu qu¶ tr¸nh sö dông l·ng phÝ vµ g©y thÊt tho¸t muèn vËy doanh nghiÖp cÇn tiÕn hµnh ®èi víi vèn cè ®Þnh lµ vèn do tÝnh chÊt lín sö dông trong thêi gian dµi nªn cÇn phaØ thùc hiÖn nguyªn t¾c khÊu hao. Doanh nghiÖp ph¶i xem xÐt t×nh h×nh tiªu thô s¶n phÈm do tµi s¶n cè ®Þnh ®ã chÕ t¹oa ra xem xÐt hao mßn v« h×nh cña tµi s¶n cè ®Þnh, xem xÐt nhiÖm vô ®Çu t­ cho tµi s¶n cè ®Þnh tíi viÖc trÝch lËp khÊu hao tµi s¶n cè ®inh. Vèn l­u ®éng doanh nghiÖp sö dông c¸c biÖn ph¸p tÝnh chØ tiªu vßng quay cña vèn, thêi gian vËn dông cña nguyªn vËt liÖu... Nh×n chung doanh nghiÖp cÇn ph¶i ®æi míi c¸c c«ng t¸c nh­ qu¶n lý ®Çu t­ x©y dùng c¬ b¶n, ®æi míi qu¶n lý vèn vay dµi h¹n, x¸c ®Þnh vèn yªu cÇu hîp lý ban hµnh c¬ chÕ qu¶n lý c«ng nî thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p b¶o toµn vµ ph¸t triÓn vèn. X©y dùng chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh doanh cña doanh nghiÖp: x©y dùng c¬ chÕ tµi chÝnh, n©ng c¸o søc c¹nh tranh hiÖu qu¶ sö dông vèn vµ tµi s¶n cña doanh nghiÖp, t¨ng tÝch luü cho doanh nghiÖp tiÕn hµnh qu¶n lý chÆt chÏ ®¹t hiÖu qu¶ cao. 3. C¸c gi¶i ph¸p t¨ng tÝch luü. ThÞ tr­êng vèn ë n­íc ta ph¸t triÓn lµ ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt cho qu¸ tr×nh tÝch luü vèn cho c¸c doanh nghiÖp. §Ó cã nguån vèn cho ph¸t triÓn chóng ta cÇn tiÕn hµnh khai th¸c tèi ®a c¸c nguån lùc trong n­íc mang tÝnh quyÕt ®Þnh: vèn ng©n s¸ch Nhµ n­íc vèn tÝn dông Nhµ n­íc, vèn cña c¸c doanh nghiÖp, vèn trong d©n c­ ®ång thêi khai th¸c vµ ph¸t huy kh¶ n¨ng tranh thñ vèn ë n­íc ngoµi mang tÝnh quan träng. Nguån vèn tÝn dông cña c¸c tæ chøc tµi chÝnh quèc tÕ HDF, AHB, WB... c¸c nguån vèn trùc tiÕp tõ n­íc ngoµi viÖc huy ®éng vèn trong thêi gian tíi ph¶i ®¶m b¶o c¸c môc tiªu ®ång bé, ®a d¹ng ho¸ c¸c c«ng cô h×nh thøc vay vèn nh»m thu hót kh¬i dËy tiÒm n¨ng ph¸t triÓn kinh tÕ, sö dông vèn cã hiÖu qu¶ nh»m ®¶m b¶o ph¸t triÓn néi lùc. Thùc hiÖn néi dung nµy ®ßi hái chóng ta ph¶i linh ho¹t phï hîp ®iÒu kiÖn kinh tÕ x· héi cña ®Êt n­íc trong thêi kú ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ do ®ã ph¶i cã chÝnh s¸ch c¬ chÕ, gi¶i ph¸p huy ®éng vèn thÝch hîp. VÊn ®Ò huy ®éng vèn trong n­íc, b¾t ®Çu tõ vèn trong d©n c­, ®Ó ®­a nguån vèn trong d©n c­ vµo dßng ch¶y cña ®Çu t­ ph¸t triÓn ph¶i t¹o lßng tin cho nh©n d©n bï vèn vµo ®Çu t­ ph¸t triÓn v× tiÒm lùc trong d©n c­ lµ rÊt lín. V× vËy Nhµ n­íc cÇn ph¶i æn ®Þnh l·i suÊt, tiÒn tÖ vµ hÖ thèng luËt ph¸p cã chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch lµm giµu ®Ých ®¸ng. Muèn vËy ph¶i ®a d¹ng ho¸ c¸c h×nh thøc c«ng cô huy ®éng vèn ®Ó mäi ng­êi d©n ë bÊt cø n¬i nµo thêi ®iÓm nµo cã c¬ héi bá vèn ph¸t triÓn. T¨ng l·i suÊt tiÕt kiÖm khuyÕn khÝch sö dông tµi kho¶n c¸ nh©n thùc hiÖn thanh to¸n tiÒn göi ë bÊt kú n¬i ®©y cã thÓ hiÖn ®¹i ho¸ thanh to¸n tÝn dông ®iÖn tö. T¹o m«i tr­êng ®Çu t­ th«ng tho¸ng thùc hiÖn quy ®Þnh cña ph¸p luËt ®Ó t¨ng l­îng vçn ®Çu t­. Cô thÓ khuyÕn khÝch m¹nh mÏ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ®Çu t­ trùc tiÕp ®Ó s¶n xuÊt kinh doanh nhÊt lµ ®Çu t­ trong c¸c lÜnh vùc vµ c¸c vïng ­u tiªn bæ sung s­a ®èi chÝnh s¸ch ®Çu t­ ®¬n gi¶n ho¸ quy chÕ ®Çu t­ trong n­íc theo h×nh thøc kinh tÕ chuyÓn giao t¹o khu«n khæ ph¸p lý cho c¸c doanh nghiÖp thuéc mäi thµnh phÇn kinh tÕ gãp vèn ®Çu t­ x©y dùng c¬ së h¹ tÇng, c¸c doanh nghiÖp ®­îc h­ëng ­u ®·i vÒ thuÕ vµ c¸c ®iÒu kiÖn thuËn lîi khi thùc hiÖn c¸c dù ¸n x©y dùng kinh doanh chuyÓn giao BOT. Më réng nhiÒu h×nh thøc huy ®éng vèn chuyÓn tiÒn vÒ quü ®Çu t­. TiÕp tôc ph¸t hµnh c«ng tr¸i, c«ng tr×nh ®èi víi mét sè c«ng tr×nh cã kh¶ n¨ng håi vèn vµ tËp trung cho s¶n xuÊt. Xóc tiÕn thµnh lËp c¸c c¬ së chøng kho¸n víi quy m« phï hîp. Ban hµnh c¸c v¨n b¶n cô thÓ quy ®Þnh h×nh thøc huy ®éng vèn vµ sö dông nguån vèn hîp lý ®Ó cã hiÖu qu¶ tr¸nh l·ng phÝ. Huy ®éng vèn n­íc ngoµi môc tiªu chó träng thu hót vèn ®Çu t­ trùc tiÕp ë n­íc ngoµi ®ång thêi më réng c¸c h×nh thøc tÝn dông tµi trî víi l·i suÊt ­u tiªn dµi cho c¸c lÜnh vùc ®Çu t­ cã hiÖu qu¶, qu¶n lý vµ sö dông vèn ®óng hiÖu qu¶ ®óng môc ®Ých sö dông nh»m ®­a uy tÝn cña ViÖt Nam trªn thÞ tr­êng quèc tÕ c¸c gi¶i ph¸p bao gåm: NhËn thøc ®óng vai trß thùc tÕ cña vèn vµ c«ng nghÖ n­íc ngoµi ®èi víi c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ t¹o m«i tr­êng æn ®Þnh vµ thuËn lîi ®Ó ®Çu t­ tõ nguån vèn FDI vµ ODA. Ph¸t hµnh tr¸i phiÕu cña ChÝnh phñ vµ doanh nghiÖp Nhµ n­íc ra thÞ tr­êng thÕ giíi. ®a d¹ng ho¸ c¸c nguån vèn tµi trî ph¸t triÓn cho nhiÒu ngµnh. Gi¶i quyÕt chÊm døt nî cò ®Ó vay thªm ®Çu t­ cho c¬ së vËt chÊt. §èi víi c¸c nguån vèn cÇn kh¾c phôc sù yÕu kÐm chËm trÔ trong viÖc thÈm ®Þnh dù ¸n, ®Êu thÇu... nh»m ®Èy nhanh qu¸ tr×nh gi¶i ng©n vµ n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn. §èi víi ®Çu t­ trùc tiÕp FDI cÇn khÈn tr­¬ng thùc hiÖn luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi hÕt søc quan t©m c¶i thiÖn m«i tr­êng c¶ vÒ c«ng cô vÜ m« vµ xo¸ trë ng¹i cho c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi. C¸c nguån tÝch luü vµ ®Çu t­ trong n­íc vµ n­íc ngoµi cho nÒn kinh tÕ ë ViÖt Nam chØ cã t¸c ®éng tíi c¸c doanh nghiÖp muèn ®Èy nhanh qu¸ tr×nh tÝch luü c¸c doanh nghiÖp cÇn cã biÖn ph¸p kh¸c nhau ®Ó thu hót vµ sö dông vèn. §èi víi nguån vèn huy ®éng vµ tÝch luü tõ néi bé c¸c doanh nghiÖp cÇn ph¶i thùc hµnh tiÕt kiÖm. TiÕt kiÖm ph¶i nh»m vµo c¸c ®èi t­îng phï hîp ®Æc biÖt tiÕt kiÖm trong chi tiªu mua s¾m c¸c dÞch vô ®¾t tiÒn g©y l·ng phÝ, tiÕt kiÖm thêi gian nguyªn vËt liÖu, ®Æc biÖt doanh nghiÖp cÇn x©y dùng chiÕn l­îc ho¹t ®éng kinh doanh ®Ó ®¶m b¶o doanh thu ngµy cµng m¹nh t×m c¸c biÖn ph¸p tiÕt kiÖm chi phÝ t¨ng lîi nhuËn. §ång thêi c¶i tiÕn c«ng t¸c qu¶n lý ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh tham m­u gióp l·nh ®¹o doanh nghiÖp chØ ®¹p s¸t thùc ®Ó ®¶m b¶o ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh ngµy cµng hiÖu qu¶. C¸c lo¹i rñi ro bÊt th­êng mang tÝnh chÊt bÊt kh¶ kh¸ng nh­ thiªn tai, ho¶ ho¹n... g©y mÊt vèn, doanh nghiÖp ph¶i mua b¶o hiÓm tµi s¶n ®Ó khi cã rñi ro vèn vµ bÞ mÊt, sÏ ®­îc bï ®¾p b»ng tiÒn båi th­êng, tõ c¸c C«ng ty b¶o hiÓm. §èi víi tr­êng hîp bÞ mÊt tµi s¶n v× c¸c nguyªn nh©n kh¸c ph¶i x¸c ®Þnh râ nguyªn nh©n quy tr¸ch nhiÖm c¸ nh©n tËp thÓ vµ xö lý theo quy ®Þnh. §èi víi c¸c tr­êng hîp c«ng nî khã ®ßi, kh«ng thu håi ®­îc ph¶i gi¶m gi¸ c¸c ®Çu t­ ng¾n h¹n (cæ phiÕu, tr¸i phiÕu ng¾n h¹n mµ c¸c doanh nghiÖp ®· mua). Gi¶m gi¸ hµng tån kho doanh nghiÖp ph¶i h¹ch to¸n vµ chi phÝ kinh doanh b»ng c¸ch trÝch dù phßng. ®èi víi rñi ro tû gi¸, ®­îc coi nh­ bÊt kh¶ kh¸ng ®èi víi doanh nghiÖp do ®ã còng cÇn cã mét c¬ chÕ ®Ó ®èi phã l¹i víi sù thay ®æi nµy. Nh÷ng rñi ro mÊt vèn do nguyªn nh©n chñ quan, phÇn thiÖt h¹i sau khi b¾t båi th­êng thu håi phÕ liÖu.... Ph¶i lÊy tõ lîi nhuËn sau thuÕ ®Ó båi ®¾p. VÒ phÇn thu hót vèn cña c¸c doanh nghiÖp: doanh nghiÖp cã thÓ vay vèn tõ c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i, ng©n s¸ch Nhµ n­íc d­íi h×nh thøc tÝn dông ng©n hµng hoÆc tÝn dông th­¬ng m¹i. Song ®Ó viÖc huy ®éng vèn nµy doanh nghiÖp cÇn ph¶i cã nh÷ng ®iÒu kiÖn dµng buéc nhÊt ®Þnh nh­ cÇn cã tµi s¶n thÕ chÊp hoÆc ®­îc b¶o l·nh b»ng tµi s¶n, gÇn ®©y Ng©n hµng Nhµ n­íc ®· cã h×nh thøc vay tÝn chÊp nh­ng ®ßi hái doanh nghiÖp ph¶i cã ®Çy ®ñ ®é tin cËy. Doanh nghiÖp cÇn ph¶i hoµn chØnh giÊy tê vÒ mÆt ph¸p lý ®Ó viÖc huy ®éng trë nªn ®¬n gi¶n h¬n, mét ®iÒu cÇn thiÕt n÷a lµ doanh nghiÖp ph¶i lµm ¨n hiÖu qu¶ phï hîp víi quy ®Þnh cña luËt ph¸p, chøng minh c«ng viÖc kinh doanh cña m×nh lµ cã l·i vµ dù b¸o thùc tiÔn vÒ nhu cÇu vµ biÕn ®éng thÞ tr­êng. Xu h­íng hiÖn nay c¸c doanh nghiÖp cÇn ph¶i hoµn thµnh c¸c thñ tôc giÊy tê ®Ó tham gia vµo thÞ tr­êng chøng kho¸n, cã thÓ nãi d­íi h×nh thøc nµy cã thÓ ®em l¹i cho doanh nghiÖp kh¶ n¨ng thu hót vèn cao vµ nhanh chãng. KÕt thóc vÊn ®Ò Doanh nghiÖp cã vèn trë thµnh mét bé phËn quan träng trong chiÕn l­îc ®Çu t­ ph¸t triÓn cña n­íc ta. Gãp phÇn ph¸t huy néi lùc vµ néi thÕ so s¸nh nã cßn t¸c ®éng tÝch cùc ®Õn chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ, n©ng cao søc c¹nh tranh vµ hiÖu qu¶ cña nÒn kinh tÕ. ý thøc ®­îc vÊn ®Ò nµy ®ßi hái Nhµ n­íc ph¶i cã nh÷ng chÝnh s¸ch phï hîp nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ tÝch luü vµ sö dông vèn trong doanh nghiÖp. Th«ng qua c¸c dù ¸n ®Çu t­ trong n­íc vµ n­íc ngoµi ®Çu t­ trong n­íc lµ quyÕt ®Þnh, ®Çu t­ n­íc ngoµi lµ quan träng trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn ®Êt n­íc. VÒ phÇn doanh nghiÖp “Bé phËn chiÕn l­îc trong ®Çu t­ vµ ph¸t triÓn” cÇn ph¶i lu«n coi träng vÊn ®Ò tÝch luü vèn vµ t×m c¸c biÖn ph¸p sö dông. Nguån tÝch luü, ngoµi viÖc huy ®éng víi tõ t¸c ®éng cña chÝnh s¸ch ®Çu t­ Nhµ n­íc b¶n th©n hä cÇn ph¶i tù thùc hµnh tiÕt kiÖm trong néi bé, ph©n bæ vµ qu¶n lý vèn chÆt chÏ t¹o tiÒn ®Ò cho qu¸ tr×nh tÝch luü vèn ®ång thêi hä ph¶i thu hót vèn ®Çu t­ qua c¸c bé phËn d©n c­, qua viÖc ph¸t hµnh cæ phiÕu, tr¸i phiÕu, tÝn phiÕu... t¹o nguån lùc tµi chÝnh dåi dµo ®¸p øng cho nhu cÇu më réng s¶n xuÊt. Nghiªn cøu vÊn ®Ò tÝch lòy t­ b¶n kh«ng nh÷ng lµm chóng ta hiÓu râ ph­¬ng thøc lµm giµu chñ nghÜa t­ b¶n mµ cßn cã ý nghÜa thùc tiÔn ®èi víi c¸c doanh nghiÖp trong nÒn kinh tÕ ë ViÖt Nam hiÖn nay, gióp chóng ta cã c¸i nh×n hoµn thiÖn h¬n ®Ó thu hót vèn sao cho ®¹t hiÖu qu¶ cao nhÊt. Thùc hiÖn môc tiªu: “D©n giµu, n­íc m¹nh x· héi c«ng b»ng, v¨n minh” ®­a ViÖt Nam cã vÞ thÕ trªn tr­êng quèc tÕ lµ nç lùc cña toµn §¶ng toµn d©n lµ sù cè g¾ng kh«ng ngõng, kh«ng mÖt mái cña tÊt c¶ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ trong ®ã cã vai trß tÝch cùc cña c¸c doanh nghiÖp. Tµi liÖu tham kh¶o 1. C¸cM¸c quyÓn I - tËp 3 Nhµ xuÊt b¶n Hµ Néi - 1963 2. V¨n kiÖn §¹i héi §¶ng VI, VII, VIII, IX. 3. V¨n b¶n ph¸p luËt: LuËt tæ chøc doanh nghiÖp, LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi. 4. Gi¸o tr×nh: Lý thuyÕt tµi chÝnh tiÒn tÖ - Nhµ xuÊt b¶n Thèng kª - 1998. 5. Gi¸o tr×nh Kinh tÕ ChÝnh trÞ - TËp I - Nhµ xuÊt bµn Gi¸o dôc 6. T¹p chÝ - Kinh tÕ vµ ph¸t triÓn - Tµi chÝnh - Kinh tÕ vµ dù b¸o - Ph¸t triÓn kinh tÕ - Kinh tÕ Ch©u ¸ 7. B¸o doanh nghiÖp ViÖt Nam

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docTrình bày tích luỹ tư bản về mặt chất và về mặt lượng, ý nghĩa thực tiến rút ra khi nghiên cứu lý thuyết này với việc quản lý các Doanh nghiệp ở nước .doc
Luận văn liên quan