Ứng dụng phần mềm AutoCAD vẽ mặt cắt phục vụ công tác tính khối lượng đào đắp

Mục lục Trang Mở đầu Chương I. Thành lập mặt cắt phục vụ công tác tính khối lượng đào đắp 1 I.1. Giới thiệu về chương trình AutoCAD 1 I.2. Giao diện, menu, toolbar và các lệnh của AutoCAD 2 I.3. Khối lệnh tra cứu 12 I.4. Công tác đo vẽ mặt cắt địa hình 17 - Mặt cắt ngang - Mặt cắt đứng Chương II. Công tác tính toán xác định khối lượng đào đắp 25 II.1. Phương pháp đo diện tích 25 II.2. Phương pháp tính khối lượng đào đắp 37 Chương III. Tính toán thực nghiệm 42 III.1. Công tác tính toán quy hoạch đường quốc lộ 3 – khu vực huyện Đông Anh – Hà Nội đoạn từ xã Nguyên Khê đến xã Mai Lâm. Bản đồ tháng 10/2005 tỷ lệ 1:1000 42 III.2. Công tác tính toán tại vùng mỏ than Cọc Sáu tháng 10 và tháng 11 trên tờ bản đồ tỷ lệ 1/1000 52 Kết luận 67 Tài liệu tham khảo 68 CHƯƠNG I THÀNH LẬP MẶT CẮT PHỤC VỤ CÔNG TÁC TÍNH KHỐI LƯỢNG ĐÀO ĐẮP I.1. Giới thiệu về chương trình AutoCAD AutoCAD là chữ viết tắt của cụm từ tiếng anh Computer Aided Design. Hiện nay thuật ngữ CAD ngày càng trở nên phổ biến trong các ngành kỹ thuật. Nó đã tạo ra những phương pháp thiết kế mới cho các kỹ thuật gia, kiến trúc sư, kỹ sư, các nhà chế tạo cơ khí, các công trình sư xây dựng. Trong tiếng Việt có nghĩa là thiết kế trên máy tính hay gọi là thiết kế với sự hỗ trợ của máy tính. Việc thiết kế trên máy tính giúp ta có thể đưa ra nhiều phương án trong một thời gian ngắn mà có thể thay đổi bản vẽ một cách dễ dàng và nhanh chóng hơn rất nhiều so với cách làm thủ công. Ngoài ra bằng các lệnh truy vấn trực tiếp ta có thể tra hỏi các thông tin về diện tích, khoảng cách vv cùng nhiều thông tin khác trên bản thiết kế và chương trình một cách dễ dàng và trực quan. Hiện nay AutoCAD là một phần mềm thiết kế trên máy tính hiện được sử dụng ứng dụng rất rộng rãi trong nhiều ngành nghề khác nhau. - Thiết kế hệ thống bản đồ địa hình và xây dựng cơ sở hạ tầng - Thiết kế các công trình thuỷ lợi - Thiết kế các hệ thống điện nước và chiếu sáng - Thiết kế cầu đường và các công trình giao thông - Thiết kế cơ khí chế tạo máy . Tại Việt Nam AutoCAD đã được biết đến từ những năm 90 của thế kỷ XX. Tiện ích của AutoCAD ngày càng chinh phục được đông đảo đội ngũ các nhà kỹ thuật, kỹ sư kiến trúc sư thuộc nhiều đơn vị ngành nghề khác nhau trong cả nước. TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Giáo trình: Trắc địa cơ sở tập 1, tập 2 của các thầy: - Đinh Công Hòa - Nguyễn Trọng San - Đào Quang Hiếu 2. Giáo trình: Trắc địa mỏ của các thầy: - Nguyễn Đình Bé - Võ Chí Mỹ - Nguyễn Xuân Thụy 3. Giáo trình: Đo đạc của thầy Phạm Văn Chuyên. 4. Giáo trình: Vẽ kỹ thuật và AutoCAD của thầy Trần Nhất Dũng. 5. Giáo trình: Mô hình số độ cao trong nghiên cứu tài nguyên và môi trường của thầy Phạm Vọng Thành. 6. Giáo trình: Tin học ứng dụng chuyên ngành Trắc địa mỏ – Công trình của thầy Phạm Công Khải.

doc69 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 04/02/2013 | Lượt xem: 3771 | Lượt tải: 11download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Ứng dụng phần mềm AutoCAD vẽ mặt cắt phục vụ công tác tính khối lượng đào đắp, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
i lµ vïng Gtraplic (phÇn mµn h×nh dïng cho ®å ho¹). b. Vïng II: ChØ dßng tr¹ng th¸i hay dßng t×nh tr¹ng – Status line. ë ®©y xuÊt hiÖn mét sè th«ng sè vµ chøc n¨ng cña b¶n vÏ (Status Bar) c¸c Status Bar nµy võa lµ c¸c th«ng b¸o vÒ tr¹ng th¸i hoÆc kh«ng chän võa lµ hép chän, khi bÊm chuét vµo ®ã tr¹ng th¸i sÏ ®­îc chuyÓn ng­îc l¹i. VÝ dô: ChÕ ®é b¾t ®iÓm SNAP lµ ON nÕu bÊm chuét vµ SNAP trªn dßng hiÖn th× chÕ ®é b¾t ®iÓm lóc ®ã sÏ lµ 0FF. c. Vïng III: Vïng gåm c¸c menu lÖnh vµ c¸c thanh c«ng cô, mçi menu hay mçi nót h×nh t­îng trªn thanh c«ng cô t­¬ng øng víi mét lÖnh cña Autocad. d. Vïng IV: Vïng dßng lÖnh hay dßng nh¾c, khi nhËp lÖnh tõ bµn phÝm hoÆc gäi lÖnh tõ menu th× lóc ®ã c©u lÖnh sÏ hiÓn thÞ sau dßng Command. VÝ dô: Command: line (L) 2. Menu vµ Tool bar cña Autocad Trong Autocad hÇu hÕt c¸c lÖnh ®Òu cã thÓ ®­îc chän th«ng qua menu hoÆc Tool bar cña ch­¬ng tr×nh. §©y lµ c¸c phÇn tö mµn h×nh cã h×nh d¹ng tÝch cùc nã gióp ta thùc hiÖn ®­îc c¸c lÖnh cña Autocad mµ kh«ng nhÊt thiÕt cÇn ph¶i nhí tªn lÖnh. Nh÷ng thanh c«ng cô nµy rÊt h÷u hiÖu vµ tiÖn Ých víi ng­êi ®Çu tiªn lµm viÖc víi Autocad, tuy nhiªn viÖc thùc hiÖn lÖnh th«ng qua menu hoÆc Tool bar, yªu cÇu ng­êi sö dông ph¶i liªn tôc di chuyÓn chuét ®Õn c¸c hép c«ng cô hoÆc chøc n¨ng menu Tool bar t­¬ng øng. A. Menu Bar Trong Autocad cã 11 danh môc Menu thuéc vïng III, c¸c menu nµy ®­îc xÕp ngay bªn dßng d­íi tiªu ®Ò, ®ã lµ c¸c Menu d¹ng kÐo xuèng (pull down Menu) c¸c chøc n¨ng nµy sÏ xuÊt hiÖn ®Çy ®ñ khi ta kÝch chuét lªn danh môc cña menu ®ã. Gåm 11 danh môc Menu thuéc vïng III TT Minh häa Chøc n¨ng 1 File Menu Menu nµy ®¶m tr¸ch toµn bé c¸c chøc n¨ng lµm viÖc víi File trªn ®Üa (më File, ghi File, xuÊt nhËp File...). Ngoµi ra cßn ®¶m nhËn viÖc ®Þnh d¹ng trang in; khai b¸o c¸c tham sè ®iÒu khiÓn viÖc xuÊt c¸c sè liÖu trªn b¶n vÏ hiÖn t¹i ra giÊy hoÆc ra File... 2 Menu Edit Liªn quan ®Õn c¸c chøc n¨ng chØnh söa sè liÖu d¹ng tæng qu¸t: ®¸nh dÊu v¨n b¶n sao l­u vµo bé nhí t¹m thêi (Copy); d¸n (Paste) sè liÖu tõ bé nhí t¹m thêi ra trang h×nh hiÖn t¹i... 3 Menu View Liªn quan ®Õn c¸c chøc n¨ng thÓ hiÖn mµn h×nh AutoCAD, kh«i phôc mµn h×nh (Redraw); thu phãng h×nh (Zoom); ®Èy h×nh (Pan); t¹o c¸c Viewport; thÓ hiÖn mµn h×nh d­íi d¹ng khèi (Shape hoÆc Render)v.v... 4 Menu Insert Sö dông ®Ó thùc hiÖn c¸c lÖnh chÌn. C¸c d¹ng sè liÖu ®­îc chÌn vµo cã thÓ lµ c¸c khèi (Block); c¸c file ¶nh; c¸c ®èi t­îng 3D Studio; c¸c file ¶nh d¹ng Metafile; c¸c ®èi t­îng OLE v.v... 5 Menu Format Sö dông ®Ó ®Þnh d¹ng cho c¸c ®èi t­îng vÏ. C¸c ®èi t­îng ®Þnh d¹ng cã thÓ lµ c¸c líp (Layer); ®Þnh d¹ng mµu s¾c (Color); KiÓu ®­êng; ®é m¶nh cña ®­êng; kiÓu ch÷; kiÓu ghi kÝch th­íc; kiÓu thÓ hiÖn ®iÓm v.v... Ngoµi ra menu nµy cßn chøa c¸c hµm ®Þnh d¹ng sè liÖu (Units), cho phÐp chän hoÆc chØnh kiÓu ®¬n vÞ dµi, d¹ng thÓ hiÖn cho sè thËp ph©n, d¹ng thÓ hiÖn ®¬n vÞ ®o gãc, h­íng chuÈn cña gãc... 6 Menu Tools Chøa c¸c hµm c«ng cô ®a môc ®Ých. Tõ ®©y thùc hiÖn rÊt nhiÒu d¹ng c«ng viÖc kh¸c nhau nh­: so¸t chÝnh t¶ cho ®o¹n v¨n b¶n tiÕng Anh (Spelling); gäi hép tho¹i thuéc tÝnh ®èi t­îng (Properties); t¶i c¸c ch­¬ng tr×nh d¹ng ARX, LSP... t¹o c¸c Marco; dÞch chuyÓn gèc täa ®é v.v... Ngoµi ra chøc n¨ng Options tõ danh môc Menu nµy cßn cho phÐp ng­êi sö dông lùa chän rÊt nhiÒu thuéc tÝnh giao diÖn kh¸c (mµu nÒn, chÕ ®é khëi ®éng; kÝch th­íc con trá; Font ch÷ hiÓn thÞ v.v...) 7 Menu Draw Lµ danh môc Menu chøa hÇu hÕt c¸c lÖnh vÏ c¬ b¶n cña AutoCAD. Tõ c¸c lÖnh vÏ ®­êng ®Õn c¸c lÖnh vÏ mÆt, vÏ khèi; tõ c¸c lÖnh vÏ ®­êng th¼ng, ®o¹n th¼ng ®Õn c¸c lÖnh vÏ phøc t¹p; tõ c¸c lÖnh lµm viÖc víi ®­êng ®Õn c¸c lÖnh lµm viÖc víi v¨n b¶n (Text), ®Õn c¸c lÖnh t« mµu, ®iÒn mÉu t«, t¹o khèi vµ sö dông khèi v.v... Cã thÓ hiÓu ®©y lµ danh môc Menu chñ yÕu vµ quan träng nhÊt cña AutoCAD. 8 Menu Dimension Bao gåm c¸c lÖnh liªn quan ®Õn viÖc ghi vµ ®Þnh d¹ng ®­êng ghi kÝch th­íc trªn b¶n vÏ. C¸c kÝch th­íc cã thÓ ®­îc ghi theo d¹ng kÝch th­íc th¼ng; kÝch th­íc gãc; ®­êng kÝnh, b¸n kÝnh; ghi dung sai; ghi theo kiÓu chó gi¶i v.v... C¸c d¹ng ghi kÝch th­íc cã thÓ ®­îc chän lùa theo c¸c tiªu chuÈn kh¸c nhau, cã thÓ ®­îc hiÖu chØnh ®Ó phï hîp víi tiªu chuÈn cña tõng quèc gia; tõng bé, ngµnh... 9 Menu Modify Lµ danh môc Menu liªn quan ®Õn c¸c lÖnh hiÖu chØnh ®èi t­îng vÏ cña AutoCAD. Cã thÓ sö dông c¸c chøc n¨ng Menu t¹i ®©y ®Ó sao chÐp c¸c ®èi t­îng vÏ; xoay ®èi t­îng theo mét trôc; t¹o ra mét nhãm ®èi t­îng tõ mét ®èi t­îng gèc (Array); lÊy ®èi xøng qua mét trôc 10 Menu Windows Lµ Menu cã thÓ t×m trong hÇu hÕt øng dông kh¸c ch¹y trong m«i tr­êng Windows. C¸c chøc n¨ng Menu ë ®©y chñ yÕu phôc vô viÖc xÕp s¾p c¸c tµi liÖu hiÖn më theo mét quy luËt nµo ®ã nh»m ®¹t hiÖu qu¶ hiÓn thÞ tèt h¬n. 11 Menu Help Lµ Menu gäi ®Õn c¸c chøc n¨ng h­íng dÉn trùc tuyÕn cña AutoCAD. C¸c h­íng dÉn tõ ®©y ®­îc tr×nh bµy tØ mØ, cô thÓ, ®Ò cËp ®Õn toµn bé c¸c néi dung cña AutoCAD. §©y còng lµ c«ng cô rÊt quan träng vµ h÷u Ých cho viÖc tù nghiªn cøu vµ øng dông AutoCAD trong x©y dùng c¸c b¶n vÏ kü thuËt. B. Toolbar AutoCAD cã tÊt c¶ 24 thanh Toolbar. Mçi hép chän (Toolbox) l¹i liªn quan ®Õn mét lÖnh hoÆc chøc n¨ng cô thÓ nµo ®ã cña m«i tr­êng CAD. §Ó gäi Toolbar nµo ®ã cã thÓ hiÖn nh­ sau: Chän Menu View – Toolbars... sÏ xuÊt hiÖn hép tho¹i h×nh 2. Tõ hép tho¹i nµy nÕu muèn Toolbar nµo ®ã thùc hiÖn th× chØ viÖc bÊm chuét lªn hép chän (bªn tr¸i) tªn cña Toolbar ®ã. Sau khi Toolbar ®· ®­îc hiÖn sÏ thÊy xuÊt hiÖn dÊu chän bªn c¹nh tªn Toolbar ®ã, nÕu muèn th«i hiÖn th× chØ viÖc bÊm l¹i vµo hép chän lµ ®­îc. ViÖc sö dông c¸c hép c«ng cô (Toolbox) tõ c¸c Toolbar ®Ó thùc hiÖn c¸c lÖnh AutoCAD nãi chung lµ kh¸ nhanh chãng vµ tiÖn dông. C¸c hép c«ng cô l¹i ®­îc thiÕt kÕ theo d¹ng ®å häa kh¸ trùc quan, khi di chuyÓn con trá chuét lªn phÇn mµn h×nh cña hép c«ng cô, cßn thÊy xuÊt hiÖn lêi nh¾c (Tooltip) cho biÕt ®©y lµ hép c«ng cô g×, do vËy viÖc sö dông toolbar l¹i cµng trë nªn trùc quan vµ tiÖn dông. Tuy vËy nÕu trªn mµn h×nh cña AutoCAD ta cho hiÖn tÊt c¶ 24 Toolbar th× phÇn mµn h×nh sÏ trë nªn rèi, rÊt khã quan s¸t, tèc ®é thùc hiÖn lÖnh còng sÏ bÞ chËm h¬n, do vËy ng­êi ta th­êng chØ cho hiÖn nh÷ng Toolbar cÇn thiÕt nhÊt, hay ®­îc sö dông nhÊt mµ th«i. H×nh 2. HiÓn thÞ Toolbar theo yªu cÇu cña ng­êi sö dông C¸c Toolbar th«ng th­êng ®­îc ®Æt ë chÕ ®é th­êng trùc mçi khi khëi ®éng AutoCAD lµ: Standard: Draw: Modify: Properties: Layers: Dimension: H×nh 3 3. C¸c lÖnh sö dông trong Autocad TT Tªn lÖnh PhÝm t¾t T¸c dông cña lÖnh 1 AligneD §o kho¶ng c¸ch cña ®­êng, ®o¹n th¼ng 2 Arc a VÏ cung trßn 3 Area aa §o diÖn tÝch vµ chu vi 4 Array ar Sao chÐp ®èi t­îng 5 Bhatch h, bh §iÒn ®Çy mÉu t« cho mét vïng kÝn 6 Block b §Þnh nghÜa 1 khèi tõ c¸c dßng ®· ®¸nh dÊu 7 Circle c VÏ mét vßng trßn 8 Copy Co, cp Sao chÐp mét ®èi t­îng 9 Dtext dt HiÖn dtext trªn mµn h×nh 10 Ellipse el VÏ h×nh ElÝp hoÆc cung ElÝp 11 Erase e Xo¸ ®èi t­îng khái b¶n vÏ 12 Export exp Ghi sè liÖu b¶n vÏ ra File kh¸c 13 ExtenD ex Më réng ®èi t­îng b¶n vÏ 14 Filter fi Läc ®èi t­îng 15 Group g §Æt tªn cho 1 nhãm Hg ®· ®¸nh dÊu 16 Hatch h T« mét vïng theo mÉu t« ®· chØ ®Þnh 17 Hatchedit he Sö¨ mÉu t« 18 Import mp ChÌn File ¶nh vµo Autocad 19 Insert i ChÌn khèi vµo b¶n vÏ 20 layer la §iÒu kiÓn líp 21 LenThen Len KÐo dµi mét ®èi t­îng 22 Line l VÏ mét ®­êng th¼ng 23 linetype lt §Þnh kiÓu ®­êng vÏ 24 Ltscale lts §Æt tû lÖ nÐt vÏ 25 Measure me LÖnh chia ®èi t­îng theo ®é dµi ®o¹n 26 Mirror mi LÖnh lÊy ®èi xøng 27 Mline ml T¹o c¸c ®­êng th¼ng song song víi nhau 28 Move m LÖnh di chuyÓn mét hay nhiÒu ®èi t­îng 29 Offset 0 LÖnh vÏ song song 30 Osnap os B¾t ®iÓm ®Æc biÖt cña ®èi t­îng 31 Pan p X¸c ®Þnh b¶n vÏ trªn mµn h×nh 32 Pline pl LÖnh vÏ ®­êng ®a tuyÕn 33 Plot Print XuÊt b¶n vÏ ra giÊy 34 Point po VÏ mét ®iÓm cã täa ®é ®Þnh tr­íc 35 Polygon pol VÏ ®a gi¸c ®Òu 36 Preview pre Xem tr­íc trang in 37 PrOerties props HiÖn hép tho¹i thuéc tÝnh ®èi t­îng 38 Quit cxit Tho¸t khái Autocad 39 Rectang rec VÏ h×nh ch÷ nhËt 40 Rename ren §æi tªn mét ®èi t­îng 41 ROTATE ro Xoay ®èi t­îng 42 Scale Se LÖnh thay ®æi kÝch th­íc ®èi t­îng vÏ 43 Snap Sn BËt (t¾t) chÕ ®é b¾t ®iÓm khi di chuyÓn chuét 44 Solid So T¹o ra mté ®­êng ®a tuyÕn ®ãng kÝn ®­îc t« ®Æc 45 Spell Sp KiÓm tra v¨n ph¹m cho c¸c kÝ tù ®· nhËp trong b¼n vÏ 46 Style st §Þnh kiÓu cho c¸c kÝ tù 47 Tablet ta BËt (t¾t) kÕt nèi tíi bµn sè ho¸ 48 Thickness th §é dµy ®­êng vÏ 49 Toolbar to HiÖn (Èn) c¸c thanh c«ng cô cña Autocad 50 Trim tr LÖnh c¾t ®­êng cã ®èi t­îng chÆn 51 View v CÊt hoÆc ®äc l¹i phÇn hiÓn thÞ trªn mµn h×nh 52 Wblock w Ghi c¸c ®èi t­îng ra File 53 Xline xl T¹o mét ®­êng th¼ng dµi v« tËn 54 Z00m z Thu phãng ®èi t­îng vÏ I.3. Khèi lÖnh tra cøu 1. LÖnh LIST LiÖt kª th«ng tin c¬ së d÷ liÖu cña mét hay mét nhãm ®èi t­îng ®­îc lùa chän. LÖnh List cho phÐp liÖt kª c¸c d÷ liÖu (líp, mµu s¾c, ®iÓm ®Æt...) cña mét hay nhiÒu ®èi t­îng. Trªn thanh c«ng cô chän Tõ Tools menu, chän Inquiry > List Command line: list sÏ thÊy xuÊt hiÖn c¸c th«ng tin m« t¶ ®èi t­îng ®ã. VÝ dô sau khi chän ®èi t­îng lµ Block Ghe banh sÏ thÊy xuÊt hiÖn c¸c th«ng tin. Select objects: BLOCK REFERENCE Layer: “0” Space: Model space Handle = 1B3 “GhÕ bµnh” at point, X = 38.1225 Y = 34.3266 Z = 0.0000 X scale factor 1.000 Y scale factor 1.000 rotation Angle 0 Z scale factor 1.000 2. LÖnh DBLIST LiÖt kª th«ng tin cña tÊt c¶ c¸c ®èi t­îng trªn b¶n vÏ. Command line: dblist 3. LÖnh DIST §o kho¶ng c¸ch vµ ®o gãc. LÖnh dist hiÓn thÞ kho¶ng c¸ch (gãc) x¸c ®Þnh bëi hai ®iÓm trªn b¶n vÏ. Trªn thanh c«ng cô, chän Tõ Tools menu, chän Inquiry > Distance. Command line: dist Specify first point: (®iÓm thø nhÊt) Specify second point: (®iÓm thø hai) 4. LÖnh ID HiÓn thÞ täa ®é mét ®iÓm trªn mµn h×nh. LÖnh id cho phÐp liÖt kª c¸c d÷ liÖu (líp, mµu s¾c, ®iÓm ®Æt...) cña mét hay nhiÒu ®èi t­îng. Tõ Tools menu, chän Inquiry > ID Point Command line: id Point: (chØ ra ®iÓm cÇn x¸c ®Þnh täa ®é). 5. LÖnh AREA §o diÖn tÝch vµ chu vi LÖnh Area dïng ®Ó ®o diÖn tÝch mét vïng x¸c ®Þnh vµ chu vi ®­êng bao vïng ®ã. C¸c vïng cã thÓ ®o ®­îc b»ng lÖnh Area bao gåm: polygon, polyline, circle. Trªn thanh c«ng cô, chän Tõ Tools menu, chän Inquiry > Area Command line: area / Object / Add / Subtract: First point NÕu tr¶ lêi dßng nh¾c trªn b»ng mét ®iÓm. AutoCAD sÏ yªu cÇu vµo ®iÓm kÕ tiÕp vµ lÆp l¹i cho ®Õn khi tr¶ lêi lµ Null ¿ Sau ®ã AutoCAD sÏ hiÓn thÞ diÖn tÝch vµ chu vi t­¬ng øng víi vïng khÐp kÝn trªn c¬ së c¸c ®iÓm ®· vµo. Object: §o diÖn tÝch vïng giíi h¹n bëi ®èi t­îng ®­îc chän vµ ®é dµi cña ®èi t­îng ®ã. Add: Tïy chän nµy sÏ ®Æt lÖnh Area trong mode céng, cho phÐp céng diÖn tÝch vµ chu vi t­¬ng øng víi nhiÒu vïng. AutoCAD cuèi cïng sÏ hiÓn thÞ tæng diÖn tÝch c¸c vïng ®­îc chän. Subtract: Tïy chän nµy ®Æt lÖnh Area trong mode trõ, ng­îc l¹i víi mode céng. 6. LÖnh Zoom Thu phãng h×nh vÏ trªn b¶n vÏ LÖnh Zoom cho phÐp phãng to hay thu nhá h×nh vÏ ®ang hiÓn thÞ trªn mµn h×nh nh­ng kÝch th­íc thùc cña chóng vÉn ®­îc gi÷ nguyªn. Tõ View menu, chän Zoom. Command line: zoom All / Center / Dynamic / Extents / Previous / Scale(X/XP) / Window / : Realtime Thu phãng b¶n vÏ trªn mµn h×nh th«ng qua biÓu t­îng: NhÊn phÝm Esc ®Ó kÕt thóc lÖnh. All: Tïy chän nµy cho phÐp xem trªn mµn h×nh toµn bé h×nh vÏ (giíi h¹n ®­îc ®Æt bëi lÖnh Limits). NÕu h×nh vÏ v­ît qu¸ giíi h¹n h×nh vÏ, mµn h×nh sÏ hiÓn thÞ toµn bé h×nh vÏ nµy. Center Tïy chän nµy cho phÐp x¸c ®Þnh mét cöa sæ cã t©m vµ chiÒu gi¶m ®é lín cña cöa sæ cÇn zoom. Muèn hiÓn thÞ vïng ®· ®­îc chän lªn mµn h×nh cÇn ph¶i nhÊn phÝm Enter. NÕu chän cöa sæ hiÓn thÞ bªn trong khung mµu ®á sÏ t¨ng tèc ®é zoom. Dynamic HiÓn thÞ mét mµn h×nh ®Æc biÖt gåm mét sè phÇn: - Mét khung ch÷ nhËt mµu tr¾ng (hay ®en) bao toµn bé phÇn ®· vÏ (extents). - Mét khung ch÷ nhËt mµu xanh (hay tÝm) chØ vïng mµn h×nh tr­íc ®ã. - Bèn dÊu gèc vu«ng mµu ®á chØ vïng mµn h×nh ta cã thÓ zoom víi tèc ®é cao. ¤ quan s¸t ®­îc ®Þnh d¹ng ban ®Çu b»ng víi khung ch÷ nhËt mµu xanh mµ ta cã thÓ di chuyÓn « nµy b»ng thiÕt bÞ chØ ®iÓm ®Ó chän vïng mµn h×nh cÇn hiÓn thÞ. DÊu X chØ t©m cña « quan s¸t ®ã, cã thÓ rêi dÊu X tíi vÞ trÝ cÇn thiÕt råi nh¸y chuét. Khi ®ã dÊu sÏ ®­îc thay thÕ b»ng mòi tªn chØ vµo c¹nh ph¶i cho phÐp t¨ng hay gi¶m. Extents HiÓn thÞ phÇn ®· vÏ võa khÝt mµn h×nh. Previous Tïy chän nµy cho phÐp phôc håi l¹i mµn h×nh tr­íc ®ã, AutoCAD l­u ®­îc 10 mµn h×nh tr­íc ®ã, do ®ã cã thÓ zoom previous l¹i 10 lÇn liªn tiÕp. Scale Tû lÖ tham chiÕm ®Õn toµn c¶nh: lµ tû lÖ thu phãng h×nh vÏ so víi kÝch th­íc thùc cña chóng khi ®­îc ®Þnh nghÜa b»ng lÖnh Limits. Tû lÖ b»ng 1 sÏ hiÓn thÞ lªn mµn h×nh toµn bé h×nh vÏ (toµn c¶nh) ®­îc giíi h¹n b»ng lÖnh Limits. Tû lÖ lín h¬n 1 lµ phãng to cßn thu nhá h¬n 1 lµ thu nhá h×nh vÏ. - Tû lÖ tham chiÕu c¶nh mµn h×nh hiÖn hµnh: lµ tû lÖ thu phãng h×nh vÏ ®ang hiÓn thÞ trªn mµn h×nh. Khi dïng tû lÖ nµy ph¶i thªm X sau hÖ sè tû lÖ. - Cã thÓ vµo hÖ sè tû lÖ theo sau lµ XP ®Ó tham chiÕu ®Õn kh«ng gian ph¼ng (paper-space). Window HiÓn thÞ trªn mµn h×nh phÇn h×nh vÏ ®­îc x¸c ®Þnh b»ng mét cöa sæ ch÷ nhËt. 7. LÖnh PAN Xª dÞch b¶n vÏ trªn mµn h×nh. LÖnh Pan cho phÐp xª dÞch h×nh vÏ trªn mµn h×nh ®Ó cã thÓ xem ®­îc tÊt c¶ c¸c phÇn kh¸c nhau cña h×nh vÏ mµ kh«ng thay ®æi kÝch th­íc hiÖn hµnh. Trªn thanh c«ng cô, chän Tõ View menu, chän Pan > Realtime. Command line: Pan Dispiscement: (vµo ®é dêi hay ®iÓm gèc) Second point: (hay vµo ®iÓm thø hai) NÕu vµo ®é dêi vµ ¿ cho nh¾c nhë thø hai th× c¶nh trªn mµn h×nh sÏ tr­ît theo ®é dêi ®­a vµo. NÕu x¸c ®Þnh ®iÓm gèc vµ ®iÓm thø hai, c¶nh sÏ tr­ît theo ®é dêi tõ ®iÓm gèc tíi ®iÓm thø hai. 8. LÖnh VIEW Cho phÐp ®Æt tªn, l­u tr÷, xãa, gäi mét c¶nh mµn h×nh. Tõ View menu, chän Named Views Command line: View. H×nh 4 NÕu muèn ®Þnh nghÜa phÇn diÖn tÝch thÓ hiÖn trªn mµn h×nh th× b¹n nhÊt nót New... Khi ®ã b¹n sÏ nhËn tiÕp mét hép tho¹i New View. H×nh 5 T¹i « View Name b¹n cã thÓ cho tªn cña phÇn diÖn tÝch thÓ hiÖn trªn mµn h×nh. NÕu b¹n muèn nã thÓ hiÖn trªn mµn h×nh th× nhÊn vµo nót Current Display. NÕu muèn x¸c ®Þnh ranh giíi theo chÕ ®é cöa sæ b¹n nhÊn vµo nót Define Window. Sau ®ã b¹n cã thÓ nhÊn nót ®Ó dïng thiÕt bÞ chuét trá trùc tiÕp phÇn diÖn tÝch thÓ hiÖn. NÕu muèn biÕt th«ng tin vÒ phÇn diÖn tÝch thÓ hiÖn trªn mµn h×nh, b¹n chØ cÇn chän tªn cöa sæ thÓ hiÖn råi nhÊn nót Details... B¹n sÏ nhËn ®­îc mét khung cöa sæ víi c¸c th«ng tin sau: H×nh 6 I.4. C«ng t¸c ®o vÏ mÆt c¾t ®Þa h×nh I.4.1. Kh¸i niÖm MÆt c¾t ®Þa h×nh lµ h×nh biÓu diÔn h×nh d¸ng cao thÊp cña mÆt ®Êt tù nhiªn ch¹y däc theo mét tuyÕn nµo ®ã. - §Ó phôc vô cho viÖc thiÕt kÕ, thi c«ng c¸c c«ng tr×nh d¹ng tuyÕn nh­ giao th«ng, thuû lîi, ®Þa chÊt vµ tÝnh khèi l­îng ®µo ®¾p vv… cÇn ph¶i hiÓn thÞ ®Þa h×nh trªn mÆt ph¼ng ®øng, ®ã lµ mÆt c¾t däc vµ mÆt c¾t ngang cña tuyÕn. Qu¸ tr×nh ®o vÏ mÆt c¾t däc ®Þa h×nh ®­îc tiÕn hµnh theo c¸c b­íc sau - X¸c ®Þnh tuyÕn ®o. - §ãng cäc däc tuyÕn ®o. - §o chiÒu dµi vµ ®é cao gi÷a c¸c cäc. - §o vÏ b×nh ®å hai bªn tuyÕn. - TÝnh to¸n vµ vÏ mÆt c¾t ®Þa h×nh. §Ó cã ®­êng tuyÕn trªn thùc ®Þa ta bè trÝ mét hÖ thèng cäc. Trªn suèt däc tuyÕn, ta ph¶i ®o vµ c¾m c¸c cäc gäi lµ “Cäc km”hay cäc “100 m” cßn gäi lµ cäc chÝnh vµ c¸c cäc phô. - §Æt m¸y kinh vÜ t¹i ®iÓm ®Çu C0-0 ng¾m vÒ sµo tiªu c¾m ë ®Ønh gãc ngoÆt B ®Ó ®Þnh h­íng ta dïng th­íc thÐp hoÆc m¸y toµn ®¹c ®o kho¶ng c¸ch ngang cña tõng ®o¹n 100m víi ®é chÝnh x¸c 1:1000 , 1:2000, råi cè ®Þnh b»ng cäc. NÕu ®é dèc V> 20 ta ph¶i c¶i chÝnh c¹nh nghiªng D vÒ c¹nh ngang S vµ cäc “100m” thø nhÊt ký hiÖu lµ C0-1 nghÜa lµ 0Km + 100m vµ cäc thø 2 lµ C0-2, vv…, ®Çu tiªn ta ®¸nh dÊu C1-0 vµ tiÕp theo lµ C1-1, C1-2,……C1-9 T¹i c¸c ®iÓm cã ®Þa h×nh ®Þa vËt thay ®æi ta ph¶i ®ãng thªm c¸c cäc gäi lµ “cäc phô” ®o kho¶ng c¸ch ®Õn cäc chÝnh víi ®é chÝnh x¸c ± 1dm vµ ®ång thêi ghi sè liÖu cho c¸c cäc phô. VÝ dô: C1-1 + 20 cã nghÜa lµ cäc phô nµy c¸ch ®iÓm xuÊt ph¸t lµ 1120m ë nh÷ng ®Ønh gãc ngoÆt cña tuyÕn ta ®ãng nh÷ng cäc ch¾c h¬n nh­ èng thÐp, cäc bª t«ng ta kh«ng tÝnh chiÒu dµi c«ng tr×nh theo h­íng tiÕp tuyÕn mµ ta tÝnh theo ®­êng cong. VÝ dô: Ta tÝnh theo h­íng AMC H×nh 7 Nh­ng ph¶i ghi sè liÖu kho¶ng c¸ch tõ nã ®Õn “cäc 100m” nh­ ghi ë c¸c cäc phô vµ ®o gãc ngoÆt cña tuyÕn víi ®é chÝnh x¸c ± 0,5’. H×nh 8 1. §o b×nh ®å d¶i hÑp däc tuyÕn Tuú theo yªu cÇu ®é réng, hÑp cña c«ng tr×nh mµ ta thµnh lËp h×nh ®å vÒ hai phÝa cña tuyÕn, tû lÖ cña b¶n ®å tuú thuéc theo yªu cÇu chi tiÕt cña c«ng tr×nh mµ trªn b×nh ®å ph¶i vÏ ®Çy ®ñ c¸c ®Þa vËt theo ®óng tû lÖ. NÕu tr­êng hîp gÆp ph¶i lµ ®Þa vËt dµi th× ta ph¶i thÓ hiÖn chÝnh x¸c gãc hîp bëi ch­íng ng¹i vËt vµ trôc chÝnh cña c«ng tr×nh. - Th­êng ®Ó lËp b×nh ®å ta ¸p dông mét trong c¸c ph­¬ng ph¸p sau a. Ph­¬ng ph¸p toµn ®¹c kinh vÜ b. Ph­¬ng ph¸p toµn ®¹c ®iÖn tö c. Ph­¬ng ph¸p sö dông ¶nh hµng kh«ng C¸c kÕt qu¶ ®o ph¶i ®­îc ghi mét c¸ch rÊt tû mû lªn mÆt c¾t ®Ó c«ng t¸c sö dông trong thi c«ng ®¹t hiÖu qu¶ cao nhÊt 2. §o ®é cao ®Çu cäc H×nh 9 §Ó ®o ®é cao c¸c ®Çu cäc chÝnh ta dïng ph­¬ng ph¸p ®o cao h×nh häc tõ gi÷a. §o ®é cao cäc phô ta dïng ®o cao phÝa tr­íc NÕu c«ng tr×nh sö dông hÖ ®é cao nhµ n­íc th× ta ph¶i tiÕn hµnh ®o nèi ®Ó dÉn ®é cao nhµ n­íc vÒ cäc ®Çu tiªn C0-0 VÝ dô: C¸c sè liÖu ®o theo h×nh 9 B¶ng sè liÖu ®o mÆt c¾t däc. Sã tr¹m Sè cäc Sè ®äc trªn mia Chªnh cao §é cao m¸y Hm §é cao cäc Sau Tr­íc Cäc fô L hTB 1 C0-0 6254 161,679 160,110 1569 4685 C0-1 6672 +100 160,390 1290 182 280 4782 279 +32 4490 160,189 Sau ®ã ®Æt mia ë c¸c cäc chÝnh C0-0 vµ C0-1 vµ theo chØ gi÷a lÊy sè däc hai mÆt ®ã vµ ®en trªn mia (th­êng ®äc mÆt ®á tr­íc) theo tr×nh tù S-T-T-S. TÝnh chªnh cao trung b×nh theo sè ®äc 2 mÆt: - Theo mÆt ®á H®á = (6254 – 6072) = 182 (mm) - Theo mÆt ®en H®en = (1569 – 1290) = 279 (mm) NÕu chªnh b»ng sè cña cÆp mia DK = 100 th× HTB = §é cao ®iÓm chÝnh C0-1 lµ NÕu mia 1 mÆt th× ta ph¶i thay ®æi chiÒu cao m¸y i. Sau khi kiÓm tra kÕt qu¶ ®o c¸c ®iÓm chÝnh ®¹t yªu cÇu, ta sö dông mia ë c¸c ®iÓm phô (C0-0 + 32), (C0-0 + 61),….. vµ chØ ®äc mÆt ®en. VÝ dô: T¹i ®iÓm (C0-0 + 32) ®äc ®­îc a = 1490. §é cao m¸y lµ ®é cao cña cäc sau céng víi sè ®äc mÆt ®en (S) cña mia dùng t¹i cäc ®ã. - VÝ dô: Tr¹m ®Çu tiªn: Hm = Trong ®ã: Hm = 160,110 m + 1,569 m = 161,679 (m) §é cao c¸c cäc phô ®­îc tÝnh theo ®é cao m¸y. H+32 = Hm – a = 161,189 (m) §Ó kiÓm tra trªn tuyÕn cäc chÝnh ph¶i tiÕn hµnh ®o 2 chiÒu (®o ®i vµ ®o vÒ) sai sè khÐp ®é cao ph¶i ®¶m b¶o víi tiªu chuÈn thñy chuÈn kü thuËt. dh ≤ 50 I.4.2. §o mÆt c¾t ngang ®Þa h×nh 1. Môc ®Ých: Khi thiÕt kÕ c¸c c«ng tr×nh cÇn biÕt râ nh÷ng thay ®æi cña ®Þa h×nh theo h­íng ngang, v× vËy cÇn ph¶i vÏ mÆt c¾t ngang t¹i c¸c cäc chÝnh, cäc phô vµ ë nh÷ng ®iÓm cã ®Þa h×nh thay ®æi nhiÒu theo h­íng ngang. Dùa vµo mÆt c¾t ngang vµ däc, ta sÏ tÝnh ®­îc khèi l­îng ®µo ®¾p khi thi c«ng. 2. C«ng t¸c ®o ng¾m MÆt c¾t ngang ®­îc bè trÝ vu«ng gãc víi trôc chÝnh cña c«ng tr×nh, cã ®é réng tuú thuéc vµo yªu cÇu kü thuËt cña c«ng tr×nh. Trªn tuyÕn c¾t ngang ®ãng c¸c cäc t¹m thêi vÒ hai phÝa (P) vµ tr¸i (T) ë nh÷ng ®iÓm ®Þa h×nh thay ®æi. Dïng th­íc thÐp ®o kho¶ng c¸ch tõ cäc chÝnh C ®Õn c¸c cäc P vµ T. Sau ®ã ta dïng m¸y thuû chuÈn ®o chªnh cao cña cäc chÝnh C ®Ó tÝnh ®é cao thùc tÕ gi÷a c¸c cäc. - §èi víi tõng tr­êng hîp ®é dèc qu¸ lín th× ta cã thÓ dïng m¸y kinh vÜ ®Ó x¸c ®Þnh kho¶ng c¸ch vµ chªnh cao (theo ph­¬ng ph¸p ®o cao l­îng gi¸c) vµ m¸y kinh vÜ lóc nµy ®­îc ®Æt t¹i ®iÓm chÝnh C. H×nh 10 I.4.3 Lµm b¶n vÏ ph¸c th¶o §ång thêi víi viÖc bè trÝ hÖ thèng cäc trªn mÆt c¾t däc , mÆt c¾t ngang vµ ®o vÏ d¶i däc tuyÕn ë trªn ta ph¶i vÏ ph¸c th¶o vµo trong sæ ®ãng b»ng giÊy kÎ « li víi tû lÖ 1:100 – 1:200 VÏ b¶n ph¸c th¶o gåm Trôc cña tuyÕn theo chiÒu tõ d­íi lªn trªn ®ã ghi cäc chÝnh, cäc phô, chç c¾t c«ng tr×nh kh¸c, n¬i cã ®é dèc thay ®æi, ®Ønh gãc ngoÆt cña tuyÕn t­¬ng øng víi sang tr¸i hay sang ph¶i nh­ng yªu cÇu tuyÕn ph¶i ®­îc vÏ th¼ng. Ngoµi ra ta cßn ph¶i vÏ tÊt c¶ c¸c sè liÖu ®o vÏ d¶i däc theo tuyÕn nÕu cã. I.4.4. C«ng t¸c tÝnh to¸n Trong c«ng t¸c tÝnh to¸n thµnh lËp b¶n vÏ mÆt c¾t, tÝnh to¸n sè liÖu ®o ®­îc lµ mét yªu cÇu kh«ng thÓ thiÕu. Néi dung tÝnh to¸n gåm cã 1. TÝnh to¸n kiÓm tra sæ ®o cao däc tuyÕn 2. TÝnh to¸n b×nh sai kÕt qu¶ ®o cao trªn c¸c ®iÓm liªn hÖ däc tuyÕn, sai sè khÐp ®é cao ph¶i ®¶m b¶o tiªu chuÈn kü thuËt fh ≤ 50 3. T¹i mçi tr¹m, sau khi tÝnh ®­îc ®é cao cña c¸c ®iÓm liªn hÖ th× tÝnh ®é cao cña trôc ng¾m cña m¸y ë t¹i tr¹m ®ã, tõ ®é cao trôc ng¾m t¹i tr¹m tÝnh ®é cao cña c¸c ®iÓm trung gian cßn l¹i. * Tr×nh bµy b¶n vÏ mÆt c¾t. A. VÏ mÆt c¾t däc MÆt c¾t däc ®Þa h×nh ®­îc hiÓn thÞ trªn giÊy kÎ (mm) trôc ®øng hiÓn thÞ ®é cao H, trôc ngang lµ kho¶ng c¸ch ngang S. Th«ng th­êng chän tû lÖ ®øng gÊp 10 lÇn tû lÖ dµi. B. VÏ mÆt c¾t ngang Th«ng th­êng mÆt c¾t ngang ®­îc vÏ riªng tõng tê víi tªn gäi cña cäc chÝnh. VÝ dô: C1-0 vµ cã tû lÖ dµi vµ tû lÖ ®øng b»ng nhau, phÝa trªn lµ mÆt thiÕt kÕ ®­îc ghi b»ng mùc ®á ®¸nh dÊu tiÕp theo lµ l mÆt c¾t thùc ®o ®­îc ghi b»ng mùc ®en. PhÝa d­íi cã hai hµng «, hµng ®Çu ta ghi ®é cao vµ kho¶ng c¸ch thiÕt kÕ, hµng « d­íi lµ ®é cao vµ kho¶ng c¸ch cña mÆt c¾t ngang thùc tÕ. Ch­¬ng II c«ng t¸c tÝnh to¸n x¸c ®Þnh khèi l­îng ®µo ®¾p II.1. Ph­¬ng ph¸p tÝnh diÖn tÝch A. C¸c ph­¬ng ph¸p ®o diÖn tÝch trªn b¶n ®å ®Þa h×nh (B§§H) Khi cÇn x¸c ®Þnh diÖn tÝch cña mét h×nh khÐp kÝn cã h×nh d¹ng bÊt kú trªn b¶n ®å ®Þa h×nh, tuú theo yªu cÇu vÒ ®é chÝnh x¸c vµ yªu cÇu c«ng viÖc mµ ta cã thÓ sö dông mét trong c¸c ph­¬ng ph¸p ®o diÖn tÝch sau: I. Ph­¬ng ph¸p chia thµnh c¸c h×nh c¬ b¶n II. Ph­¬ng ph¸p gi¶i tÝch (tÝnh theo to¹ ®é c¸c ®Ønh) III. Ph­¬ng ph¸p dïng l­íi « vu«ng IV. Ph­¬ng ph¸p dïng m¸y ®o diÖn tÝch V. Ph­¬ng ph¸p sö dông phÇn mÒm Autocad HiÖn nay vëi sù trî gióp cña m¸y tÝnh vµ phÇn mÒn Autocad vµ ph­¬ng ph¸p gi¶i tÝch ®­îc ¸p dông rÊt phæ biÕn hiÖn nay ®Æc biÖt ph­¬ng ph¸p sö dông phÇn mÒm Autocad ®­îc dïng phæ biÕn h¬n c¶. I. Ph­¬ng ph¸p chia thµnh c¸c h×nh c¬ b¶n Muèn ®o diÖn tÝch cña mét vïng ®­îc giíi h¹n bëi c¸c ®­êng gÊp khóc, ta chia nhá nã thµnh c¸c h×nh c¬ b¶n vµ ¸p dông c«ng thøc to¸n häc tÝnh ®­îc diÖn tÝch cña tõng h×nh ®­îc chia. Cuèi cïng ta céng tÊt c¶ diÖn tÝch cña tõng h×nh nhá ta sÏ ®­îc diÖn tÝch mµ h×nh chóng ta cÇn tÝnh . VÝ dô: Cã mét miÒn kÝn nh­ h×nh vÏ Yªu cÇu: DiÖn tÝch cña miÒn kÝn nµy. H×nh 11 Tõ ®iÓm A ta kÎ c¸c ®­êng th¼ng ab, ac, ad, ac, df, ag, ab, vµ ai t¹o chóng thµnh h×nh c¬ b¶n lµ c¸c tam gi¸c. Gåm: D abc D acd D adc D acf D afg D agh D ahi Tõ c¸c ®Ønh cña tam gi¸c ta h¹ ®­îc c¸c ®­êng vu«ng gãc. ¸p dông c«ng thøc tÝnh diÖn tÝch cña tam gi¸c ta cã Víi a: ChiÒu dµi c¹nh ch©n ®­êng vu«ng gãc h: ChiÒu cao ®­êng vu«ng gãc H×nh 12 + Tam gi¸c thø nhÊt S1 = a1. h1 + Tam gi¸c thø 2 S2 = a2. h2 + Tam gi¸c thø 3 S3 = a3. h3 + Tam gi¸c thø 4 S4 = a4. h4 + Tam gi¸c thø 5 S5 = a5. h5 + Tam gi¸c thø 6 S6 = a6. h6 + Tam gi¸c thø 7 S7 = a7. h7 VËy tæng diÖn tÝch cña miÒn lµ S = Si = ( S1 + S2 + S3 + S4+ S5+ S6+ S7) = (a1h1 + a2h2 + a3h3 + a4h4 + a5h5 + a6h6 + a7h7 ) VÝ dô: a1 = 12 h1 = 7 a2 = 13 h2 = 7,5 a3 = 15 h3 = 11 a4 = 13 h4 = 12 a5 = 15 h5 = 13 a6 = 16 h6 = 12 a7 = 19 h7 = 9,5 Ta cã diÖn tÝch cña c¸c tam gi¸c sÏ lµ: S1 = 42 (m2 ) S2 = 48,75 (m2 ) S3 = 82,5 (m2 ) S4 = 78 (m2 ) S5 = 97,5 (m2 ) S6 = 96 (m2 ) S7 = 90,25 (m2 ) DiÖn tÝch cña miÒn cÇn tÝnh lµ: S = ( S1 + S2 + S3 + S4+ S5+ S6+ S7) = 535 (m2 ) II. Ph­¬ng ph¸p gi¶i tÝch (tÝnh theo to¹ ®é c¸c ®Ønh) Theo h×nh vÏ nÕu biÕt to¹ ®é vu«ng gãc cña c¸c ®Ønh 1, 2, 3, 4, ta x¸c ®Þnh ®­îc diÖn tÝch cña c¸c h×nh nèi c¸c ®Ønh ®ã (H×nh 13) Ta cã: S1,2,3,4 = Víi Mµ: = (x1 + x2)(y2 - y1) = (x1 + x2)Dy1,2 = (x2 + x3)(y3 - y2) = (x2 + x3)Dy2,3 Víi = + = (x1 + x4)(y4 – y1) = (x1 + x4)Dy1,4 = (x3 + x4)(y3 – y4) = (x3 + x4)Dy4,3 VËy ta cã: S1,2,3,4 = (x1 + x2)Dy1,2 + (x2 + x3)Dy2,3 - (x1 + x4)Dy1,4 -(x3 + x4)Dy3,4 = x1((y2 – y4) + x2((y3 – y1) + x3((y4 - y2) + x4((y1 – y3) H×nh 13 C«ng thøc tæng qu¸t S = xi (yi+1 – yy-1) VÝ dô: X1 = 7 Y1 = 2 X2 = 9 Y2 = 9 X3 = 4,5 Y3 = 11.5 X4 = 5,5 Y4 = 5 Dy1,2 = 7 ; Dy2,3 = 2,5 ; Dy1,4 = 3 ; Dy3,4 = 8,5 S1,2,3,4 = Þ = 16,875 (m2) Þ = 18,78 (m2) = 32,5 (m2) DiÖn tÝch cña miÒn lµ: S1,2,3,4 = 86,625 (m2) III. Ph­¬ng ph¸p dïng l­íi « vu«ng Ta lÊy mét l­íi « vu«ng nh­ (H×nh 14) in b¶n l­íi « vu«ng lªn tÊm phim nhùa cã c¹nh 1 hoÆc 2mm. Ta tiÕn hµnh ®Æt l­íi nµy lªn tÊm h×nh cÇn x¸c ®Þnh diÖn tÝch råi ®Õm sè « vu«ng ch½n, lÎ cña « vu«ng ta ­íc l­îng vµ céng chóng l¹i xem ®­îc bao nhiªu « vu«ng ch½n. L­u ý: Sè « vu«ng lÎ lµ sè « vu«ng bÞ ®­êng biªn cña h×nh cÇn tÝnh ®i qua nh÷ng « vu«ng ®ã vµ chia nã thµnh 2 nöa ®ã lµ nöa trong vµ nöa ngoµi. Sau ®ã ta ®em nh©n víi tû lÖ b¶n ®å, ®­îc diÖn tÝch cña h×nh cÇn tÝnh. VÝ dô: Ta cã tê b¶n ®å tû lÖ: - Sè « vu«ng ®Õm ®­îc lµ 512 « - Sè « vu«ng lÎ ®Õm ®­îc lµ 107 « H×nh 14 ¦íc l­îng trong 107 « lÎ ®ã ®­îc 54 « vu«ng ch½n VËy tæng sè « vu«ng ch½n lµ: X = 512 + 54 = 566 ( « vu«ng ch½n) Víi: VËy diÖn tÝch cÇn t×m sÏ lµ: S = Ml® . X = 566 . 10000 = 5.566.000 (m2) IV. Ph­¬ng ph¸p dïng m¸y ®o diÖn tÝch §Ó ®o diÖn tÝch cña mét h×nh cã ®­êng biªn cong bÊt kú nµo ®ã, ta dïng mét dông cô, ®ã lµ m¸y ®o diÖn tÝch. Tuy nhiªn hiÖn nay trong thùc tÕ rÊt Ýt sö dông ph­¬ng ph¸p nµy v× nh÷ng nh­îc ®iÓm cña m¸y nh­: - Kinh phÝ dïng ®Ó mua m¸y lín - Sö dông phøc t¹p - §é chÝnh x¸c kh«ng æn ®Þnh V. Ph­¬ng ph¸p sö dông ch­¬ng tr×nh phÇn mÒm AutoCAD Khi ®o diÖn tÝch cña miÒn khÐp kÝn nµo ®ã trªn b¶n ®å ®Çu tiªn ta ph¶i l­u b¶n ®å vµo trong m¸y tÝnh råi më nã trªn Autocad. C¨n cø vµo b¶n ®å sè liÖu ®o, tÝnh to¸n ta sÏ vÏ ®­îc mÆt c¾t, tuú theo yªu cÇu c«ng viÖc. B­íc ®Çu sö dông ta bËt vµo phÝm F3 trªn mµn h×nh sÏ hiÖn b¶ng OSNAP SETTINGS tuú theo yªu cÇu c«ng viÖc ta chän nh÷ng chÕ ®é b¾t ®iÓm kh¸c nhau. Th«ng th­êng sö dông ®Ó vÏ mét mÆt c¾t ta chän End point, Intersection, perpendicular hoÆc còng cã thÓ dïng phÝm Ctrl + Chuét ph¶i (cp) ®Ó chän chÕ ®é b¾t ®iÓm cña tõng lÇn dïng mét. Sau ®ã ta chØ chuét vµo Tools ® Inquiry ® Area. VËy ®· chän xong ch­¬ng tr×nh ®o diÖn tÝch. C«ng viÖc thùc tÕ lµ b¾t ®iÓm vµo t¹i nh÷ng chç giao nhau cña c¸c ®­êng ®Ó t¹o thµnh vïng khÐp kÝn cÇn tÝnh sau ®ã ng¾t lÖnh b»ng chuét ph¶i (cp). KÕt qu¶ ®o diÖn tÝch xuÊt hiÖn t¹i vïng dßng lÖnh Command cña mµn h×nh mµ nh×n vµo ®ã ta sÏ ®äc ®­îc diÖn tÝch cña nh÷ng vïng cÇn tÝnh. VÝ dô: Cã h×nh vÏ mµn h×nh m¸y tÝnh H×nh 15 H×nh muèn tÝnh diÖn tÝch lµ S1 vµ S2 Qu¸ tr×nh ®o diÖn tÝch: Ta b¾t ®iÓm vµo A, B, C, D vµ D, E, F, G, H, I, K råi ng¾t chuét ta sÏ tÝnh ®­îc S1 vµ S2 . Trong ®ã S = S1 + S2 B. C¸c ph­¬ng ph¸p ®o kho¶ng c¸ch trªn b¶n ®å ®Þa h×nh I. Ph­¬ng ph¸p th­íc tû lÖ th¼ng II. Ph­¬ng ph¸p th­íc tû lÖ xiªn III. Ph­¬ng ph¸p sö dông lÖnh ALIGNED trªn Autocad Ngµy nay víi sù øng dông rÊt réng r·i cña ch­¬ng tr×nh phÇn mÒm vÏ kü thuËt Autocad vµ xuÊt hiÖn rÊt nhiÒu c¸c lo¹i m¸y tÝnh s¸ch tay nhá gän thuËn lîi cho viÖc sö dông ë mäi lóc, mäi n¬i nã ®¹t ®é chÝnh x¸c rÊt cao cña ngµnh tr¾c ®Þa nãi chung vµ øng dông vµo viÖc tÝnh khèi l­îng ®µo ®¾p nãi riªng, ph­¬ng ph¸p ®o kho¶ng c¸ch trªn b¶n ®å ®Þa h×nh hiÖn nay ®­îc dïng lµ lÖnh ALIGNED trªn ch­¬ng tr×nh Autocad, v× c«ng viÖc ®­îc thùc hiÖn mét c¸ch dÔ dµng. HiÖn nay ph­¬ng ph¸p nµy ®­îc dïng réng r·i vµ phæ biÕn nhÊt. I. Ph­¬ng ph¸p tû lÖ th¼ng CÊu t¹o: Ta kÎ hai ®­êng th¼ng song song víi gi·n c¸ch nhá nhÊt trªn th­íc gi÷a hai v¹ch ®¸nh dÊu trªn th­íc lµ 2 (mm) H×nh 16 Tõ ®Çu ®iÓm C, ta ®Æt c¸c ®o¹n c¬ b¶n c¸c ®iÓm c¬ b¶n cã chiÒu dµi ®­îc chän sao cho thÝch hîp víi chiÒu dµi ch½n trªn thùc ®Þa. VÝ dô: Víi b¶n ®å tû lÖ 1:5000 ta chän a = 2cm t­¬ng ®­¬ng víi chiÒu dµi ngang trªn thùc ®Þa lµ: S = a. Mb® = 0.2. 5000 = 100 (m) Trªn ®o¹n a ®Çu tiªn, ta chia 10 kho¶ng ®Òu nhau gi¸ trÞ mçi kho¶ng chia lµ t = 0,1 a * C¸ch sö dông: Gi¶ sö dïng Compa ®o trªn b¶n ®å mét ®o¹n AB ta so nã lªn trªn th­íc tû lÖ sao cho ®Çu A trïng víi v¹ch ch½n ghi trªn th­íc. VÝ dô: 56 (m) (tõ 0 ® B) ta sÏ ®­îc chiÒu dµi t­¬ng øng trªn thùc ®Þa lµ 456 (m). §é chÝnh x¸c ®äc sè trªn th­íc tû lÖ th¼ng lµ 0,1t t­¬ng ®­¬ng ®¹t ®Õn 0,01a. II. Ph­¬ng ph¸p th­íc tû lÖ xiªn Ph­¬ng ph¸p nµy dïng ®Ó n©ng cao ®é chÝnh x¸c khi ®o CÊu t¹o: Gåm ®o¹n tû lÖ c¬ b¶n a, c¸c « vu«ng cã kÝch th­íc a ´ a H×nh 17 Theo chiÒu däc vµ chiÒu ngang cña « vu«ng ®Çu trªn, ta chia a thµnh 10 kho¶ng ®Òu nhau, sau ®ã ta kÎ c¸c ®­êng n»m ngang vµ ®­êng xiªn (nh­ h×nh vÏ). Víi viÖc sö dông th­íc tû lÖ xiªn th× viÖc ­íc ®äc chiÒu dµi cña ®o¹n AB chÝnh x¸c ®Õn 0,001a. Chøng minh: Tõ D 0EF ta cã EF = t = 0,1a Theo ®Þnh lý talÐt, ta cã EF = t = 0,1a NÕu ®iÓm B n»m gi÷a ®o¹n xiªn 0E th× ®o¹n nhá BA’ néi suy ®­îc 0,1EF = 0,1t = 0,1a * C¸ch sö dông th­íc tû lÖ xiªn: Ta dïng compa ®o trªn b¶n ®å ®o¹n AB, ta cho ®Çu A trïng víi v¹ch ch½n cßn ®Çu B cã thÓ r¬i trªn biªn nµo ®ã, VÝ dô: Theo chiÒu ngang ®iÓm B øng víi m¹ch sè 5 ta cã St » 50 (m) ® t = 10 (m). Theo chiÒu dµi ®äc B n»m ë kho¶ng hµng thø 4 vµ thø 5 ta ­íc ®äc ®­îc 0,2 nghÜa lµ øng vèi sè mÐt b»ng 4,20 (m). VËy tæng chiÒu dµi trªn thùc ®Þa ®o ®­îc sÏ lµ 254,2 (m) III. Ph­¬ng ph¸p sö dông lÖnh ALIGNED trªn Autocad ViÖc sö dông ch­¬ng tr×nh Autocad ®­îc thùc hiÖn rÊt nhanh chãng mµ vÉn ®¹t ®­îc ®é chÝnh x¸c rÊt cao, cã thÓ nãi cao nhÊt trong c¸c ph­¬ng ph¸p ®ang sö dông hiÖn nay. Khi muèn ®o kho¶ng c¸ch cña mét ®o¹n A1B1, C1D1, B1C1, D1E1 , nµo ®ã ta chØ bËt ch­¬ng tr×nh phÇn mÒm vÏ kü thuËt Autocad råi ta vµo Demen sion Þ Aligned, sau ®ã ta vµo chÕ ®é b¾t ®iÓm ®Ó chän vµ ®¸nh dÊu chóng H×nh 18 BËt F3 chän Endpoint, Inter section, perpendicular hoÆc Ctrl + chuét ph¶i (cp) ®Ó chän chÕ ®é b¾t ®iÓm xong ta tiÕn hµnh ®o kho¶ng c¸ch. VÝ dô: Muèn ®o kho¶ng c¸ch cña ®o¹n A1B1 ta lµm nh­ sau Chän ®iÓm cÇn b¾t d¸nh dÊu lµ A1 vµ nèi tiÕp theo lµ B1 sau ®ã ta ng¾t lÖnh b»ng chuét tr¸i, ta sÏ ®­îc kho¶ng c¸ch cña ®o¹n A1B1, ®äc ®­îc sè ®o ngay trªn mµn h×nh cña m¸y vi tÝnh. VÝ dô: A1B1 = 36,5401 C. X¸c ®Þnh ®é cao cña mét ®iÓm bÊt kú Muèn x¸c ®Þnh ®é cao cña mét ®iÓm bÊt kú trªn b¶n ®å ®Þa h×nh ta dïng ph­¬ng ph¸p dùa vµo c¸c ®­êng b×nh ®é cã ®é cao ch½n ®Ó néi suy VÝ dô: Ta cã ®iÓm A n»m kho¶ng gi÷a hai ®­êng b×nh ®é I vµ II cã kho¶ng cao ®Òu: E = HII – HI H×nh 19 Ta x¸c ®Þnh ®­îc ®é cao tuyÖt ®èi cña ®iÓm A lµ HA Coi ®Þa h×nh xung quanh ®iÓm A lµ dèc ®Òu qua A kÎ mét ®­êng th¼ng t­¬ng ®èi vu«ng gãc víi hai ®­êng b×nh ®é t¹i hai ®iÓm 1 vµ 2 råi dïng th­íc ®o chiÒu dµi ®o¹n S1 vµ S2 §é cao ®iÓm A x¸c ®Þnh theo c«ng thøc: HA = HI + Trong vÝ dô ta cã: HI = 5(m), HII = 10(m) vµ E = 5(m) S1 = 3,3(m); S2 = 7,2(m) VËy ®é cao cña ®iÓm A sÏ lµ: II.2 Ph­¬ng ph¸p tÝnh khèi l­îng ®µo ®¾p Mét trong nh÷ng c«ng t¸c quan träng cña tr¾c ®Þa lµ c«ng t¸c tÝnh khèi l­îng ®µo ®¾p, ®Êt bãc vµ kho¸ng s¶n tõ mÆt c¾t ®Þa h×nh t¹i c¸c c«ng tr×nh nh­ khai th¸c má, c«ng tr×nh giao th«ng thñy lîi v.v... trong khai th¸c hoÆc trong tiÕn hµnh kiÕn thiÕt c¬ b¶n ph¶i ®­îc x¸c ®Þnh b»ng c«ng t¸c tr¾c ®Þa. Sè liÖu thèng kª lµ c¸c ph­¬ng tiÖn vËn chuyÓn nh­ m¸y xóc, « t«, xe goßng v.v... chØ dïng ®Ó tÝnh khèi l­îng khai th¸c ë má. Môc ®Ých cña c«ng t¸c tÝnh khèi l­îng lµ kiÓm tra viÖc hoµn thµnh kÕ ho¹ch xóc bèc ®Êt ®¸ vµ kho¸ng s¶n. Sè liÖu tÝnh khèi l­îng lµ c¬ së tÝnh to¸n tr¶ l­¬ng cho kü s­ vµ c«ng nh©n. C¬ së tÝnh khèi l­îng lµ c¸c b×nh ®å, b¶n ®å ®­îc thµnh lËp ë tû lÖ lín nh­ 1/200; 1/500; 1/1000... Theo c¸c sè liÖu ®o vÏ chi tiÕt trªn c¸c tÇng cña c«ng tr­êng thi c«ng vµo ®Çu vµ cuèi thêi kú thèng kª. HiÖn nay c«ng t¸c tÝnh khèi l­îng ®µo ®¾p, ®Êt bãc vµ kho¸ng s¶n ®­îc ¸p dông mét trong c¸c ph­¬ng ph¸p sau, tïy theo ®Þa h×nh cña tõng khu vùc khai th¸c. Ph­¬ng ph¸p mÆt c¾t ngang. Ph­¬ng ph¸p mÆt c¾t ®øng song song. Ph­¬ng ph¸p mÆt c¾t ®øng kh«ng song song. I. Ph­¬ng ph¸p mÆt c¾t ngang Ph­¬ng ph¸p nµy ®­îc sö dông ®Ó tÝnh khèi l­îng ®èi víi c¸c tÇng cã h×nh d¹ng phøc t¹p, trªn tÇng cã nhiÒu lo¹i m¸y mãc kh¸c nhau ®ang lµm viÖc. Sau khi ®o vÏ chi tiÕt, biÓu diÔn trªn b×nh ®å, mÐp tÇng sau khi ®· xóc, tiÕn hµnh ®o diÖn tÝch mÆt b»ng trong giíi h¹n ®· xóc råi nh©n víi chiÒu cao trung b×nh cña tÇng ta ®­îc khèi l­îng ®µo ®¾p ®Êt, ®Êt bãc vµ kho¸ng s¶n ®­îc tÝnh theo c«ng thøc: V = Stb.htb Trong ®ã: Stb: diÖn tÝch trung b×nh cña tÇng htb: chiÒu cao trung b×nh cña tÇng DiÖn tÝch ®­îc x¸c ®Þnh hai lÇn b»ng ph­¬ng ph¸p ®o diÖn tÝch nh­ b»ng ph­¬ng ph¸p h×nh häc hoÆc b»ng ph­¬ng ph¸p sö dông phÇn mÒm AutoCad. Gi¸ trÞ chiÒu cao tÇng trung b×nh (htb) ®­îc tÝnh trung b×nh tõ c¸c gi¸ trÞ chiÒu cao tÇng trong toµn bé diÖn tÝch cÇn tÝnh. II. Ph­¬ng ph¸p mÆt c¾t ®øng song song §­îc sö dông trong tr­êng hîp mÐp cña tÇng cã d¹ng th¼ng, c¸c kÕt qu¶ ®o vÏ chi tiÕt ë ®Çu vµ cuèi thêi kú thèng kª ®­îc ®­a lªn b×nh ®å, x©y dùng c¸c mÆt c¾t song song víi nhau vµ vu«ng gãc víi mÐp cña tÇng. Th­êng kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c mÆt c¾t lµ b»ng nhau vµ b»ng d, tïy theo thùc tÕ ta sÏ lÊy ®­îc d. Trong thùc tÕ t¹i c¸c c«ng tr×nh ®µo ®¾p, xóc bèc vµ kho¸ng s¶n th­êng lÊy d = 10, ...., 50 (m). Tõ c¸c mÆt c¾t 1-1; 2-2; 3-3; v.v... trªn b×nh ®å vµ c¸c sè liÖu ®o ®­îc nh­ kho¶ng c¸ch, diÖn tÝch, kÕt hîp víi ph­¬ng ph¸p h×nh häc, ta tÝnh ®­îc khèi l­îng ®µo ®¾p. H×nh 20 §Êt bãc vµ kho¸ng s¶n ............................ Tæng khèi l­îng ®· thùc hiÖn lµ: Vtæng = Trong ®ã: S1, S2, ... , Sn: diÖn tÝch c¸c mÆt c¾t d: kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c l¸t c¾t Khi tÝnh khèi l­îng ®µo ®¾p, ®Êt bãc vµ kho¸ng s¶n, nÕu tû sè diÖn tÝch cña hai mÆt c¾t kÕ cËn lín qu¸ th× khèi l­îng gi÷a hai mÆt c¾t ®ã tÝnh theo c«ng thøc: III. Ph­¬ng ph¸p mÆt c¾t ®øng kh«ng song song Ph­¬ng ph¸p ®­îc sö dông ®Ó tÝnh khèi l­îng cho c¸c tÇng ®µo ®¾p, ®Êt bãc vµ kho¸ng s¶n cã d¹ng ®­êng cong. Trªn b×nh ®å cña tÇng, ta dùng c¸c mÆt c¾t 1-1; 2-2; 3-3; v.v... kh«ng song song víi nhau. Ta dùng chóng thµnh c¸c mÆt c¾t ®øng råi lÊy sè liÖu ®o ®­îc vÏ thµnh mÆt c¾t, dùa vµo ph­¬ng ph¸p h×nh häc vµ phÇn mÒm AutoCad ta tÝnh ®­îc diÖn tÝch cña c¸c mÆt c¾t lµ S1, S2, S3, v.v... H×nh 21 Kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c mÆt c¾t, ta lÊy lµ ®­êng trung b×nh cña h×nh thang. ThÓ tÝch cña khèi sÏ lµ: ............................ Tæng thÓ tÝch cÇn tÝnh sÏ lµ: Vtæng = Ch­¬ng III TÝnh to¸n thùc nghiÖm III.1. C«ng t¸c quy ho¹ch khu vùc ®­êng quèc lé 3 – huyÖn §«ng Anh – Hµ Néi th¸ng 10/2005 tû lÖ 1:1000 C¸c sè liÖu ®o kho¶ng c¸ch, ®é cao ®­îc ®o trªn tê b¶n ®å tû lÖ 1:1000 t¹i khu vùc má cÇn khai th¸c ®Ó thùc hiÖn c«ng t¸c tÝnh khèi l­îng ®µo ®¾p. Trªn tê b¶n ®å tû lÖ 1:1000 trªn ta cã 10 mÆt c¾t víi kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c mÆt lµ d = 50 (m). A. TiÕn hµnh ®o 1. §é cao: Trªn tê b¶n ®å ®· cã c¸c ®iÓm ®é cao. ChÝnh v× vËy ta sÏ lÊy c¸c ®iÓm ®é cao ®­îc dãng xuèng vu«ng gãc víi c¸c l¸t c¾t lµm ®é cao ®Ó c¨n cø vµo sè liÖu ®ã ®Ó vÏ mÆt c¾t. 2. §o kho¶ng c¸ch trªn AutoCAD Trªn mÆt c¾t ta sÏ x¸c ®Þnh trôc tim cña c«ng tr×nh. T¹i 10 l¸t c¾t trªn tê b¶n ®å, trªn AutoCAD ta vµo chÕ ®é b¾t ®iÓm råi chän Midpoint (chÕ ®é b¾t ®iÓm vµo trung ®iÓm cña ®o¹n th¼ng). Ta b¾t vµo l¸t c¾t 1 råi kÐo qua ®Õn mÆt c¾t 2, 3... 10, sÏ x¸c ®Þnh ®­îc trôc tim. Trªn mµn h×nh AutoCAD ta vµo: Demension ® Aligned ®· chän xong chÕ ®é ®o kho¶ng c¸ch. Tõ l¸t c¾t thø nhÊt, nh×n vµo trôc tim, nÕu trôc tim l¸t c¾t 1 t¹i ®©u ta sÏ ®o kho¶ng c¸ch theo 2 nöa trªn vµ d­íi. §ång thêi lÊy giao cña trôc tim vµ l¸t c¾t 1 lµm gãc ®o. H×nh 22 : lµ c¸c ®iÓm ®é cao VÝ dô: Kho¶ng c¸ch tõ gèc ®Õn ®iÓm ®é cao 4,54 lµ l1 = 24,05 Kho¶ng c¸ch tõ gèc ®Õn ®iÓm ®é cao 5,14 lµ l1 = 4,64 C¸c sè liÖu ®o ®­îc ghi cÈn thËn, chÝnh x¸c vµ ghi riªng tõng ®­êng, tõng nöa ®o, ®Ó phôc vô c«ng t¸c tÝnh khèi l­îng tèt nhÊt, chÝnh x¸c nhÊt. B. TiÕn hµnh vÏ mÆt c¾t trªn AutoCAD Command: Line (L) ¿ C¨n cø vµ sö dông c¸c sè liÖu ®o trªn, ta sÏ dùng ®­îc O, S, H vµ c¸c mÆt c¾t trªn AutoCAD. Khi c«ng t¸c vÏ mÆt c¾t ®· xong, ta tiÕn hµnh ®¸nh sè ghi c¸c ®iÓm ®é cao vµ O, S, H. Tõ mµn h×nh cña AutoCAD, ta vµo: Format ® Text Style ®Ó chän ph«ng ch÷, chiÒu cao ch÷, ®é réng vµ gãc nghiªng cña ch÷. B¶n vÏ nµy ta chän: Format ® Text Style: Font Name: Vntime H Font Style: Regular Height: 3,5 Width Factor: 1 Oblique Angle: 0 Xong chän Apply ® Close. TiÕp theo vµo Draw ® Text ® Single Line Text, vËy ®· chän xong. §­êng I: (+) P §é cao 5,48 6,78 6,76 4,63 Kho¶ng c¸ch 6,65 7,35 11,10 32,16 L=57,26 (+) T §é cao 5,48 4,75 4,70 4,66 Kho¶ng c¸ch 29,43 4,06 58,13 18,05 L=109,67 (-)P Kh«ng (-) T §é cao 4,70 4,51 Kho¶ng c¸ch 69,25 39,64 L=108,89 §­êng II: (+)P Kh«ng (+) T §é cao 5,28 4,67 4,79 Kho¶ng c¸ch 7,94 24,81 31,91 L=64,66 (-)P Kh«ng (-)T Kh«ng §­êng III: (+) P §é cao 7,30 4,71 Kho¶ng c¸ch 24,49 4,36 L=73,85 (+) T §é cao 4,74 4,80 Kho¶ng c¸ch 32,60 98,20 L=130,8 (-)P Kh«ng (-) T §é cao 4,87 Kho¶ng c¸ch 17,60 L=17,60 §­êng IV: (+) P §é cao 7,50 6,45 6,32 4,70 4,20 Kho¶ng c¸ch 11,99 16,98 0,18 4,96 60,36 L=94,47 (+) T §é cao 7,41 4,83 Kho¶ng c¸ch 23,44 10,71 L=34,15 (-) P §é cao 5,16 5,09 Kho¶ng c¸ch 100,54 27,49 L=128,03 (-) T §é cao 4,92 Kho¶ng c¸ch 47,51 L=47,51 §­êng V: (+) P §é cao 4,00 Kho¶ng c¸ch 99,36 L=99,36 (+) T §é cao 7,74 3,75 Kho¶ng c¸ch 10,50 122,91 L=133,41 (-) P §é cao 5,32 5,29 Kho¶ng c¸ch 64,14 57,97 L=122,11 (-)T Kh«ng §­êng VI: (+) P §é cao 5,66 Kho¶ng c¸ch 25,76 L=25,76 (+) T §é cao 7,91 4,07 3,85 Kho¶ng c¸ch 8,45 23,68 66,77 L=98,90 (-) P §é cao 5,37 4,99 Kho¶ng c¸ch 4,61 66,67 L=71,28 (-) T §é cao 5,30 4,55 Kho¶ng c¸ch 4,40 35,24 L=39,64 §­êng VII: (+) P §é cao 8,28 4,20 4,26 Kho¶ng c¸ch 6,30 55,17 50,51 L=111,98 (+) T §é cao 4,23 4,16 Kho¶ng c¸ch 125,89 18,53 L=144,42 (-) P Kh«ng (-) T §é cao 4,66 Kho¶ng c¸ch 26,39 L=26,39 §­êng VIII: (+) P §é cao 8,53 4,58 Kho¶ng c¸ch 15,43 127,22 L=142,65 (+) T §é cao 8,50 5,30 5,41 5,29 5,36 5,63 Kho¶ng c¸ch 4,79 23,68 3,27 25,06 32,61 13,62 L=103,03 (-) P §é cao 5,83 Kho¶ng c¸ch 70,14 L=70,14 (-) T §é cao 5,82 5,92 5,82 5,62 Kho¶ng c¸ch 5,81 33,71 43,00 79,42 L=161,94 §­êng IX: (+) P §é cao 8,66 8,65 8,41 5,50 5,44 5,37 5,40 5,28 5,32 Kho¶ng c¸ch 2,35 11,01 0,71 9,23 7,46 21,11 28,34 29,28 25,49 L=134,98 (+) T §é cao 8,74 5,70 5,53 5,32 Kho¶ng c¸ch 2,74 20,33 6,24 1,50 L=30,81 (-) P §é cao 5,67 5,95 5,95 Kho¶ng c¸ch 7,68 128,54 33,89 L=170,11 (-) T §é cao 5,45 5,49 5,69 5,70 5,75 5,67 5,79 5,88 Kho¶ng c¸ch 10,40 0,11 30,34 2,97 1,42 3,58 35,88 25,67 L=110,01 §­êng X: (+) P §é cao 8,19 Kho¶ng c¸ch 0,36 L=0,36 (+) T §é cao 8,25 8,25 5,33 4,88 4,82 Kho¶ng c¸ch 0,67 11,28 10,18 80,02 42,83 L=144,98 (-) P §é cao 5,03 5,38 5,38 5,61 Kho¶ng c¸ch 10,69 39,77 22,67 31,26 L=104,39 (-) T §é cao 5,51 Kho¶ng c¸ch 135,17 L=135,17 tÝnh diÖn tÝch + MÆt c¾t 1: S1 = 39,2579 + MÆt c¾t 2: Kh«ng + MÆt c¾t 3: Kh«ng + MÆt c¾t 4: S1 = 0,9215 S2= 3,0369 + MÆt c¾t 5: Kh«ng + MÆt c¾t 6: S1 = 32,0558 + MÆt c¾t 7: Kh«ng + MÆt c¾t 8: S1 = 0,4916 S2= 71,6858 + MÆt c¾t 9: S1 = 0,9268 S2= 14,1800 S3 = 0,0346 S4= 0,0039 S5 = 2,6476 + MÆt c¾t 10: Kh«ng tÝnh khèi l­îng ®µo ®¾p ®Êt (Tõ tr¸i qua ph¶i; d = 50m) §­êng I: §­êng II: V2 = 0 §­êng III: V3 = 0 §­êng IV: §­êng V: V5 = 0 §­êng VI: §­êng VII: V7 = 0 §­êng VIII: §­êng IX: §­êng X: V10 = 10 Tæng khèi l­îng ®µo ®¾p ®Êt lµ: III.2. C«ng t¸c tÝnh to¸n t¹i vïng má than Cäc S¸u th¸ng 10 vµ th¸ng 11 trªn tê b¶n ®å tû lÖ 1:1000 Víi 2 tê b¶n ®å th¸ng 10 vµ th¸ng 11 cã c¸c ®­êng Taly nèi c¸c ®iÓm ®é cao cña má than Cäc S¸u. A. TiÕn hµnh ®o 1. §o kho¶ng c¸ch T­¬ng tù ta x¸c ®Þnh ®­îc trôc tim cña c«ng tr×nh. Vµo Demension ® Aligned. Ta ®o kho¶ng c¸ch L hai bªn cña l¸t c¾t. §Çu tiªn ta ®o l¸t c¾t 1 bªn ph¶i tÝnh tõ trôc tim. Tõ ®Çu trôc tim lµm gèc, kho¶ng c¸ch L lµ ®o¹n mµ l¸t c¾t 1 ®Õn ®iÓm c¾t cña ®­êng Taly víi l¸t c¾t 1, råi chiÒu dµi L tiÕp theo sÏ lµ kho¶ng c¸ch mµ l¸t c¾t 1 c¾t 2 ®­êng Taly tiÕp theo... T­¬ng tù bªn tr¸i vµ c¸c l¸t c¾t tiÕp ta còng lµm t­¬ng tù. H×nh 23 2. §é cao §Ó tÝnh ®é cao cña c¸c ®iÓm A, B, C, D, E, F vµ G ta ph¶i tÝnh chªnh cao Dh. VÝ dô: §­êng Taly thø nhÊt mµ l¸t c¾t 1 ®i qua: Ta cã: DhA = -54.59 – (-54.96) = 0.37 DhB = -51.30 – (-54.80) = 3.50 Víi: Ta tÝnh ®­îc ®é cao cña ®iÓm A vµ B Dùa theo quan hÖ: VËy ®é cao cña ®iÓm A vµ B lµ: HA = -54.96 + H1 = -54.96 + 0.13 = -54.83 HB = -54.80 + H2 = -54.80 + 1.55 = -53.25 T­¬ng tù víi c¸c ®iÓm C, D, E, F vµ G, bªn tr¸i vµ c¸c mÆt c¾t kh¸c. L­u ý: c¸c sè liÖu ph¶i ®­îc ghi cÈn thËn vµ chÝnh x¸c ®Ó dÔ sö dông. B. C«ng t¸c vÏ mÆt c¾t trªn AutoCAD T­¬ng tù III.1.B. §­êng I: Th¸ng 11 (+) §é cao (m) -44,70 -47,27 -44,36 -45,41 -53,30 -69,67 -69,57 -62,93 -55,39 Kho¶ng c¸ch 0,71 1,71 5,50 18,93 23,44 16,92 5,49 19,01 28,89 L=120,60 (-) §é cao (m) -44,67 -34,19 -22,13 -27,26 -26,11 -13,25 -12,55 Kho¶ng c¸ch 35,52 14,00 19,35 10,64 23,98 15,09 13,77 L=132,35 Th¸ng 10 (+) §é cao (m) -54,83 -53,30 -69,67 -69,57 -62,93 -55,39 Kho¶ng c¸ch 30,58 19,71 16,92 5,49 19,01 28,89 L=120,60 (-) §é cao (m) -54,23 -48,95 -47,32 -45,09 -44,98 -28,86 -26,11 -13,25 -12,55 Kho¶ng c¸ch 1,37 9,35 20,13 1,84 22,14 20,75 27,91 15,09 13,77 L=132,33 §­êng II: Th¸ng 11 (+) §é cao (m) -54,48 -44,97 -48,26 -47,81 -47,15 -54,47 -54,79 -73,08 -72,17 -69,30 -57,20 Kho¶ng c¸ch 1,82 9,59 2,47 18,92 0,86 17,57 0,55 19,49 4,91 8,37 41,95 L=126,50 (-) §é cao (m) -45,67 -45,83 -33,64 -32,72 -28,11 -26,59 -12,73 -11,54 Kho¶ng c¸ch 4,61 28,82 17,76 19,60 6,56 27,67 13,40 18,77 L=137,19 Th¸ng 10 (+) §é cao (m) -54,66 -59,31 -54,79 -73,08 -72,17 -69,30 -57,20 Kho¶ng c¸ch 24,55 11,58 15,53 19,49 4,91 8,37 41,95 L=126,50 (-) §é cao (m) -53,67 -47,95 -47,04 -46,15 -45,77 -29,79 -26,59 -12,73 -11,54 Kho¶ng c¸ch 5,63 11,77 14,09 0,78 21,39 21,46 29,91 13,40 18,77 L=137,20 §­êng III: Th¸ng 11 (+) §é cao (m) -53,75 -45,71 -47,99 -51,37 -56,28 -75,95 -74,59 -71,81 -59,07 Kho¶ng c¸ch 1,24 8,30 20,33 6,93 14,59 21,43 4,96 6,63 45,19 L=129,60 (-) §é cao (m) -47,47 -46,75 -34,08 -32,70 -29,60 -29,05 -28,57 -26,97 -17,41 -11,82 -10,49 Kho¶ng c¸ch 7,88 28,12 18,94 17,81 4,33 13,69 0,55 15,93 11,22 7,81 15,94 L=142,22 Th¸ng 10 (+) §é cao (m) -54,68 -61,20 -60,09 -75,95 -74,59 -71,81 -59,07 Kho¶ng c¸ch 14,40 13,34 31,41 13,67 4,96 6,63 45,19 L=129,60 (-) §é cao (m) -53,17 -47,96 -46,33 -30,70 -32,85 -27,42 -26,97 -17,41 -11,82 -10,49 Kho¶ng c¸ch 12,83 11,68 30,06 21,91 14,23 0,61 15,93 11,22 7,81 15,94 L=142,22 §­êng IV: Th¸ng 11 (+) §é cao (m) -53,04 -47,32 -48,02 -58,86 -57,92 -57,67 -73,47 -61,62 Kho¶ng c¸ch 0,62 6,77 5,86 18,70 12,57 7,22 36,38 42,54 L=130,66 (-) §é cao (m) -47,19 -47,28 -32,46 -32,71 -31,22 -30,34 -27,87 -27,63 -19,28 -10,65 -9,91 Kho¶ng c¸ch 10,24 29,47 18,01 16,07 2,22 14,84 2,44 15,31 9,85 11,16 14,18 L=143,79 Th¸ng 10 (+) §é cao (m) -53,63 -62,65 -60,92 -73,47 -61,62 Kho¶ng c¸ch 1,85 16,63 40,66 28,98 42,54 L=130,66 (-) §é cao (m) -52,65 -47,73 -46,73 -31,61 -30,34 -27,87 -27,63 -19,28 -10,65 -9,91 Kho¶ng c¸ch 19,52 11,70 23,57 22,33 13,73 2,44 15,31 9,85 11,16 14,18 L=143,79 §­êng V: Th¸ng 11 (+) §é cao (m) -59,11 59,24 -75,03 64,22 Kho¶ng c¸ch 42,19 8,22 42,46 39,70 L=132,57 (-) §é cao (m) -52,68 -47,90 -47,85 -33,04 -31,63 -28,79 -28,28 -19,49 9,37 8,67 Kho¶ng c¸ch 2,59 10,10 30,00 18,08 29,93 3,47 16,61 8,52 13,36 13,91 L=146,57 Th¸ng 10 (+) §é cao (m) -62,92 -61,82 -75,03 -64,22 Kho¶ng c¸ch 4,97 52,32 35,58 39,70 L=125,57 (-) §é cao (m) -51,90 -52,15 -47,51 -47,14 -32,52 -31,63 -28,35 -28,28 19,49 -9,37 -8,67 Kho¶ng c¸ch 9,34 17,02 11,30 17,31 22,70 13,05 3,45 16,61 8,52 13,36 13,91 L=146,57 §­êng VI: Th¸ng 10 (+) §é cao (m) -53,88 -62,04 -62,18 -61,32 -75,73 -66,75 Kho¶ng c¸ch 19,47 15,38 1,08 11,43 47,51 39,96 (-) §é cao (m) -52,63 -48,65 -48,29 -33,81 -32,89 -28,79 -28,13 -18,76 -8,79 -7,41 Kho¶ng c¸ch 9,82 6,17 25,67 22,10 26,87 4,43 18,57 8,32 13,73 10,58 Th¸ng 11 (+) §é cao (m) -62,95 -75,73 -66,75 Kho¶ng c¸ch 50,21 44,66 39,96 (-) §é cao (m) -62,99 -52,25 -51,18 -48,00 -47,49 -33,11 -32,90 -28,79 -28,13 -18,76 -8,79 -7,41 Kho¶ng c¸ch 6,76 10,83 16,99 7,72 16,48 20,87 10,98 4,43 18,57 8,32 13,73 10,58 §­êng VII: Th¸ng 10 (+) §é cao (m) -53,08 -67,15 -63,15 -98,13 -98,13 -76,42 -69,25 Kho¶ng c¸ch 7,55 19,88 17,58 15,24 3,77 33,12 37,75 (-) §é cao (m) -52,14 -49,44 -48,66 -34,35 -34,11 -28,61 -28,75 -18,59 Kho¶ng c¸ch 16,31 3,47 18,72 27,50 24,65 5,60 18,47 9,32 Th¸ng 11 (+) §é cao (m) -63,58 -64,52 -63,60 -67,01 -98,13 -98,13 -76,42 -69,29 Kho¶ng c¸ch 9,92 4,03 16,63 14,34 15,33 3,77 33,12 37,75 (-) §é cao (m) -62,58 -51,92 -51,17 -48,49 -47,25 -33,64 -34,15 -28,61 -28,75 -18,59 Kho¶ng c¸ch 15,38 10,46 16,97 4,08 16,96 17,91 8,89 5,60 18,47 9,32 §­êng IX: Th¸ng 10 (+) §é cao (m) -59,12 -68,59 -67,29 -99,12 -100,11 -90,70 -91,21 -80,74 -72,92 Kho¶ng c¸ch 0,21 17,20 22,91 22,06 8,12 13,13 3,90 16,44 35,71 (-) §é cao (m) -58,16 -51,21 -48,67 -35,00 -35,36 -28,18 -27,41 -17,35 Kho¶ng c¸ch 6,73 9,56 33,50 18,91 23,34 6,90 18,81 10,16 Th¸ng 11 (+) §é cao (m) -66,42 -65,62 -67,29 -99,12 -100,11 -90,70 -91,21 -80,74 -72,92 Kho¶ng c¸ch 2,42 17,50 20,40 22,06 8,12 13,13 3,90 16,44 35,71 (-) §é cao (m) -61,98 -61,86 -49,45 -48,04 -35,00 -35,36 -28,18 -27,41 -17,35 Kho¶ng c¸ch 9,96 12,97 18,58 26,77 15,50 8,26 6,90 18,81 10,16 §­êng X: Th¸ng 10 (+) §é cao (m) -69,58 -68,97 -99,80 -100,14 -93,76 -89,98 -82,98 -74,06 Kho¶ng c¸ch 15,73 22,19 29,05 7,98 8,46 7,30 14,73 35,31 (-) §é cao (m) -58,95 -58,18 -50,46 -47,96 -35,68 -35,93 -27,88 -26,54 -14,97 -9,12 -8,71 Kho¶ng c¸ch 2,49 7,65 11,88 31,46 15,78 23,90 7,46 18,75 11,39 7,99 3,56 Th¸ng 11 (+) §é cao (m) -66,98 -66,32 -68,97 -99,80 -100,14 -93,76 -89,98 -82,98 -74,06 Kho¶ng c¸ch 0,19 15,54 22,19 29,05 7,98 8,45 7,30 14,73 35,31 (-) §é cao (m) -61,69 -61,84 -50,20 -47,96 -35,34 -35,93 -27,88 -26,54 -14,97 -9,12 -8,71 Kho¶ng c¸ch 12,80 12,72 15,13 29,44 14,42 8,65 7,46 18,75 11,39 7,99 3,56 tÝnh diÖn tÝch (TÝnh tõ tr¸i sang) - §­êng I: S1 = 783,5358; S2 = 1,0729; S3 = 16,1640 - §­êng II: S1 = 313,4421; S2 = 0,1561; S3 = 0,1196; S4 = 389,4593 - §­êng III: S1 = 28,6201; S2 = 815,5070; S3 = 0,8761; S4 = 0,0824; S5 = 9,1598 - §­êng IV: S1 = 701,5731 - §­êng V: S1 = 597,4157; S2 = 2,1501; S3 = 0,1255; S4 = 204,6192 S5 = 0,7634; S6 = 3,6542 - §­êng VI: S1 = 502,3776; S2 = 0,0146; S3 = 112,5443; S4 = 17,1775; S5 = 0,0224 - §­êng VII: S1 = 35,8908; S2 = 28,0542; S3 = 713,1750; S4 = 2,5145; S5 = 1,5213 - §­êng VIII: S1 = 3,3062; S2 = 43,3770; S3 = 649,3088; S4 = 2,0746; S5 = 0,1340 - §­êng IX: S1 = 42,8091; S2 = 556,1464; S3 = 649,3088; S4 = 2,0746; S5 = 0,1340 - §­êng X: S1 = 44,6596; S2 = 540,6678; S3 = 2,3013; - Khèi l­îng ®µo ®¾p ®Êt ®­îc tÝnh theo c«ng thøc sau: (víi d = 10m) Víi: V: thÓ tÝch t­¬ng ®­¬ng v¬i khèi l­îng ®µo ®¾p S = d: kho¶ng c¸ch S gi÷a hai mÆt c¾t S’1, S’2: lµ diÖn tÝch cña 2 miÒn kÝn * §­êng sè I: = 4003,877 (m3) * §­êng sè II: = 3513,8855 (m3) * §­êng sè III: = 4271,2285 (m3) * §­êng sè IV: * §­êng sè V: = 4043,6405 (m3) * §­êng sè VI: = 3130,682 (m3) * §­êng sè VII: = 3905,779 (m3) * §­êng sè VIII: = 3491,003 (m3) * §­êng sè IX: = 2999,5795 (m3) * §­êng sè X: = 2938,1435 (m3) VËy tæng khèi l­îng ®µo ®¾p ®Êt sÏ lµ: V = V1 + V2 + V3 + V4 + V5 + V6 + V7 + V8 + V9 + V10 = 4003,877 + 3515,8855 + 4271,2285 + 3507,8655 + 4043,6405 + 3130,682 + 3905,779 + 2999,5795 + 2938,1435 + 3491,003 = 35807,682 (m3) Tæng khèi l­îng ®µo ®¾p t¹i má cäc 6 sÏ lµ: V = 35807,682 (m3) KÕt luËn Sau thêi gian 4 th¸ng t×m hiÓu vµ thu thËp c¸c tµi liÖu liªn quan ®Ó hoµn thµnh ®å ¸n tèt nghiÖp “øng dông phÇn mÒm AutoCAD vÏ mÆt c¾t phôc vô c«ng t¸c tÝnh khèi l­îng ®µo ®¾p” t«i rót ra ®­îc mét sè kÕt luËn sau: - §Ó c«ng t¸c ®o vÏ mÆt c¾t vµ tÝnh khèi l­îng ®µo ®¾p tèt nhÊt ta ph¶i sö dông c¸c tê b¶n ®å ®Þa h×nh ë tû lÖ lín nh­ 1:200; 1:500; 1:1000... - Ph­¬ng ph¸p tÝnh khèi l­îng ®µo ®¾p dùa vµo mÆt c¾t lµ mét c«ng t¸c hÕt søc quan träng trong viÖc tÝnh to¸n khèi l­îng khai th¸c, ®µo ®¾p ®Ó tr¶ l­¬ng cho c«ng nh©n, kü s­ vµo cuèi th¸ng. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n thÇy gi¸o TS. §inh C«ng Hßa cïng c¸c thÇy c« trong khoa Tr¾c ®Þa vµ c¸c b¹n ®ång nghiÖp ®· tËn t×nh gióp ®ì t«i ®Ó t«i hoµn thµnh ®å ¸n ®óng tiÕn ®é. Hµ Néi, ngµy 23 th¸ng 02 n¨m 2006 Sinh viªn thùc hiÖn Lª TiÕn Dòng Tµi liÖu tham kh¶o Gi¸o tr×nh: Tr¾c ®Þa c¬ së tËp 1, tËp 2 cña c¸c thÇy: §inh C«ng Hßa NguyÔn Träng San §µo Quang HiÕu Gi¸o tr×nh: Tr¾c ®Þa má cña c¸c thÇy: NguyÔn §×nh BÐ Vâ ChÝ Mü NguyÔn Xu©n Thôy Gi¸o tr×nh: §o ®¹c cña thÇy Ph¹m V¨n Chuyªn. Gi¸o tr×nh: VÏ kü thuËt vµ AutoCAD cña thÇy TrÇn NhÊt Dòng. Gi¸o tr×nh: M« h×nh sè ®é cao trong nghiªn cøu tµi nguyªn vµ m«i tr­êng cña thÇy Ph¹m Väng Thµnh. Gi¸o tr×nh: Tin häc øng dông chuyªn ngµnh Tr¾c ®Þa má – C«ng tr×nh cña thÇy Ph¹m C«ng Kh¶i.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docỨng dụng phần mềm AutoCAD vẽ mặt cắt phục vụ công tác tính khối lượng đào đắp.doc
Luận văn liên quan