Vai trò của nhà nước trong quá trình công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu của Malaixia - Kinh nghiệm và khả năng vận dụng vào Việt Nam

Luận án đã làm rõ vai trò của Nhà nước Việt Namtrong tiến hành công nghiệp hoá theo đường lối đổi mới từ 1986 đến nay. CNH, HðH trong điều kiện cách mạng khoa học – công nghệ thời đại bùng nổ mạnh mẽ và trong phát triển kinh tế thị trường, hội nhập kinh tế quốc tế nên những chính sách và giải pháp của Nhà nước tác động vào tiến trình công nghiệp hoá có những thay đổi để thích ứng và phù hợp với tình hình mới. Mục tiêu của công nghiệp hoá nhằm hướng tới đẩy nhanh tăng trưởng, phát huy tốt lợi thế so sánh trong hội nhập kinh tế quốc tế để ngoại thương và đặc biệt là hoạtđộng xuất khẩu ngày càng đóng vai trò tích cực và là động lực quan trọng chosự tăng trưởng kinh tế đất nước. Luận án đã chỉ ra những thành công, hạn chế của CNH, HðH ở nước ta thời gian qua. ðồng thời cũng làm rõ những nguyên nhân của những hạn chế từ phía chính sách của Nhà nước.

pdf209 trang | Chia sẻ: lylyngoc | Ngày: 10/09/2014 | Lượt xem: 1563 | Lượt tải: 1download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Vai trò của nhà nước trong quá trình công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu của Malaixia - Kinh nghiệm và khả năng vận dụng vào Việt Nam, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
chỉnh trong chính sách ñầu tư nhằm tạo ñiều kiện và khuyến khích phát triển các ngành sản xuất phục vụ xuất khẩu. - Nhà nước vẫn có thể tập trung ñầu tư ñể phát triển khu vực kinh tế nhà nước - những lĩnh vực liên quan ñến hạ tầng cơ sở và dịch vụ công, thường ñòi hỏi vốn ñầu tư lớn, luân chuyển chậm, thiếu hấp dẫn với các nhà ñầu tư tư nhân song lại rất cần thiết cho mọi quá trình tái sản xuất xã hội, là ñiều kiện tiên quyết nhằm ñổi mới môi trường công nghiệp hóa bởi với hệ thống hạ tầng cơ sở yếu kém, hệ thống dịch vụ công hỗ trợ cho các hoạt ñộng sản xuất kinh doanh không ñảm bảo sẽ hạn chế rất nhiều ñến khả năng kêu gọi ñầu tư, kể cả ñầu tư tư nhân trong nước. Hơn nữa, Nhà nước ñảm nhận tốt những lĩnh vực này, nguồn lực của ñầu tư tư nhân trong nước và nước ngoài sẽ có cơ hội tập trung mạnh vào những ngành, những lĩnh vực luôn ñòi hỏi phải có sự phản ứng nhanh nhạy với các tín hiệu thị trường, nhất là các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo. Ngoài ra, với một số lĩnh vực nào ñó, Nhà nước cũng có thể làm nhưng phải có sự chọn lọc và dự báo ñược khả năng phát triển và sức mạnh của chúng trong cạnh tranh quốc 178 tế. ðồng thời, Nhà nước cần tạo ra những cơ chế, hệ thống chính sách ñể hướng dẫn các doanh nghiệp ñầu tư phát triển các ngành sản xuất, dịch vụ phù hợp với xu hướng và ñộng thái phân công lao ñộng quốc tế theo hướng phát huy các lợi thế của họ chứ không phải làm thay, áp ñặt và chi phối theo kiểu dắt tay doanh nghiệp như ñã từng làm. Nói cách khác, Nhà nước cần thể hiện ñúng vai trò của người ñiều hành vĩ mô ñể cho cơ cấu kinh tế ñược ñổi mới theo các nguyên tắc thị trường, theo những tác ñộng mới của hệ thống phân công lao ñộng quốc tế và theo ñó, làm thế nào ñể nền kinh tế Việt Nam thực sự tham gia vào phân công lao ñộng quốc tế và chuỗi giá trị toàn cầu thay vì bị áp ñặt chủ quan và có nguy cơ bị gạt ra ngoài lề của các cuộc chơi hội nhập kinh tế quốc tế trên nhiều tuyến, nhiều cấp ñộ như hiện nay. Chính sách ñầu tư của Nhà nước cũng cần tập trung vào những vấn ñề cấp bách nhất ñối với việc thực hiện mục tiêu chiến lược hướng về xuất khẩu ñó là những hạn chế về nguồn lực cho công nghiệp hóa. ðể khắc phục các vấn ñề về thiếu vốn, công nghệ và mạng lưới marketing toàn cầu, chính sách của Nhà nước cần tập trung ñẩy mạnh thu hút vốn ñầu tư FDI, ñặc biệt là từ tập ñoàn xuyên quốc gia và cần phải tạo ra một môi trường cạnh tranh cho các doanh nghiệp FDI này ñể thúc ñẩy sự lan tỏa công nghệ và phát triển công nghiệp nói chung. Nguồn nhân lực là yếu tố then chốt ñể Việt Nam tiến hành công nghiệp hóa. Các nhà ñầu tư nước ngoài sẵn sàng chuyển giao công nghệ nếu con người tại nước sở tại có khả năng nắm bắt và làm chủ công nghệ ấy một cách hiệu quả hơn so với sản xuất ở nước khác. Chính sách hỗ trợ hiệu quả và hợp pháp trong bối cảnh mới của Nhà nước ñó là hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực cho các ngành, xây dựng thị trường công nghệ, nâng cao tính thực thi của luật bảo hộ trí tuệ ñể khuyến khích sự phát triển của khoa học và công nghệ. ðặc biệt ñối với những ngành thuộc kết cấu hạ tầng quan trọng như năng lượng (nhất là ñiện), giao thông vận tải, thông tin liên lạc, 179 xây dựng, hệ thống cấp thoát nước… rất cần thiết cho sự phát triển của nền kinh tế. Với thực trạng kết cấu hạ tầng ở Việt Nam còn lạc hậu và yếu kém thì việc ưu tiên ñầu tư ñể cải tạo, mở rộng, hiện ñại hóa ñồng bộ, phục vụ kịp thời và có hiệu quả cho nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội là việc làm cấp bách. Do vậy, ñầu tư của Nhà nước cần hướng vào hoạt ñộng này. Ngoài ra, Nhà nước cần có chính sách thu hút các nguồn vốn xã hội ña dạng ñầu tư phát triển kết cấu hạ tầng. - Khuyến khích phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ cần phải ñược coi là một trong những nội dung trọng tâm trong chính sách ñầu tư của Nhà nước. Hiện nay, trong cơ cấu nhập khẩu của Việt Nam, tỷ lệ giá trị nhập khẩu tư liệu sản xuất rất cao (trên 90%). ðiều ñó cho thấy, các ngành công nghiệp phụ trợ của Việt Nam vẫn còn kém phát triển, chưa ñủ khả năng ñáp ứng nhu cầu của sản xuất trong nước. ðó cũng là nguyên nhân làm giảm khả năng cạnh tranh của sản phẩm sản xuất trong nước, ảnh hưởng ñến sự hấp dẫn nguồn vốn FDI và ñóng góp vào tình trạng thâm hụt cán cân thương mại. Do vậy, Nhà nước cần: + Nhanh chóng xây dựng chiến lược phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ, trước mắt tập trung vào các ngành cung cấp ñầu vào cho các ngành sản xuất có tỷ trọng xuất khẩu lớn như dệt, may, ñiện tử, giày da và các ngành công nghiệp chế tạo như ô tô, xe máy. + ðiều chỉnh chính sách thuế ñể khuyến khích các doanh nghiệp trong nước ñầu tư vào phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ. Hiện nay, ta chưa có chính sách nhằm khuyến khích doanh nghiệp sử dụng phụ liệu sản xuất trong nước, thuế nhập khẩu những mặt hàng này (ñể tái xuất) bằng 0%. Hiện các doanh nghiệp sử dụng nguyên vật liệu sản xuất trong nước ñể sản xuất hàng xuất khẩu chẳng những không ñược hưởng ưu ñãi mà còn phải nộp thuế giá trị gia tăng ñầu vào, tuy ñược hoàn trả nhưng phải thực hiện nhiều thủ tục. + Từng bước cắt giảm bảo hộ ñối với các mặt hàng nguyên nhiên liệu sản xuất trong nước ñể ñưa các doanh nghiệp vào môi trường cạnh tranh, thích ứng với môi trường tự do hóa ñang ngày càng mở rộng. 180 + Phải ñưa ra một tầm nhìn rõ ràng và cụ thể về phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ tạo sự yên tâm cho các nhà ñầu tư. ðồng thời, cần tạo mối liên kết chuyển giao công nghệ giữa các doanh nghiệp FDI với các doanh nghiệp trong nước tạo ñiều kiện cho công nghiệp phụ trợ phát triển. Trước mắt, cần có chính sách ưu ñãi ñể thu hút vốn ñầu tư nước ngoài vào các ngành công nghiệp phụ trợ như giảm thuế nhập khẩu máy móc, miễn thuế doanh nghiệp trong một thời gian nhất ñịnh. + ðể phát triển ngành công nghiệp phụ trợ, Chính phủ cần cho quy hoạch tổng thể phát triển từng ngành với lộ trình và chính sách ổn ñịnh lâu dài. Chính sách thuế cần hướng ñến ưu ñãi cho những doanh nghiệp sản xuất hàng phụ trợ, sử dụng nguyên phụ liệu trong nước ñể gia công hàng xuất khẩu. Quy hoạch ñầu tư cần hướng doanh nghiệp sản xuất chuyên môn hóa những mặt hàng phụ trợ ñể nâng cao chất lượng, tăng khả năng cạnh tranh và tránh ñầu tư chồng chéo. 3.3.4. Tiếp tục thúc ñẩy phát triển khoa học - công nghệ phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu Công nghệ là một yếu tố hết sức quan trọng nhằm ñẩy mạnh hoạt ñộng xuất khẩu, ñặc biệt khoa học - công nghệ sẽ phát huy vai trò của nó trong quá trình chuyển dịch cơ cấu hàng xuất khẩu của nước ta. Thực tế, muốn ñẩy mạnh việc gia tăng xuất khẩu và chuyển dịch cơ cấu hàng xuất khẩu cần phải có các chính sách ñầu tư cho khoa học - công nghệ một cách thỏa ñáng ñể phát huy ñược lợi thế và bắt kịp với xu thế phát triển chung của thế giới. Chỉ có ñầu tư vào khoa học - công nghệ mới có thể có một cơ cấu xuất khẩu vừa hiện ñại, vừa ổn ñịnh trước những biến ñộng của thế giới, vừa mang lại hiệu quả cao trong xuất khẩu. Từ kinh nghiệm của Malaixia và từ thực tiễn Việt Nam cho thấy: Thứ nhất, cần kết hợp hài hòa việc du nhập, tiếp thu công nghệ nước ngoài tiến ñến làm chủ và sáng tạo ra công nghệ mới. Hiện nay, chính sách khoa học - công nghệ của Việt Nam vẫn cần chú ý tập trung khai thác lợi thế của một nước ñi sau, chú trọng tiếp thu công nghệ của 181 thế giới với các trình ñộ công nghệ khác nhau. Nói cách khác, du nhập công nghệ nước ngoài hiện vẫn là hướng quan trọng nhất ñể ñổi mới, nâng cao trình ñộ công nghệ của Việt Nam. Hướng ưu tiên của công nghệ nhập khẩu phải gắn với mục tiêu tạo thêm nhiều việc làm mới, ñổi mới công nghệ ñể nâng cao chất lượng hàng xuất khẩu, lựa chọn một số ngành ñể khuyến khích áp dụng các loại công nghệ tương ñương trình ñộ khu vực và quốc tế (công nghệ thông tin, sinh học, gia công vật liệu…) ðặc biệt, Nhà nước cần có chính sách kiểm soát nguồn công nghệ nhập khẩu nhằm ngăn chặn việc nhập khẩu công nghệ cũ, công nghệ có thể gây ô nhiễm môi trường… Bên cạnh nhập khẩu công nghệ, vấn ñề nâng cao năng lực công nghệ quốc gia là giải pháp mang tính chiến lược lâu dài. Do vậy cần mạnh dạn ñi thẳng vào công nghệ hiện ñại có chọn lọc ở những khu vực, lĩnh vực cần thiết. Trong hoạt ñộng nghiên cứu khoa học cần ñặc biệt chú trọng khâu ứng dụng - triển khai. Thứ hai, cần tiếp tục ñổi mới phương thức quản lý khoa học - công nghệ phù hợp với cơ chế thị trường ñể khoa học – công nghệ thực sự trở thành ñộng lực cho sự phát triển ðiều quan trọng là cần tìm ra ñộng lực cho sự phát triển của bản thân khoa học và công nghệ. ðó chính là lợi ích (cả vật chất và tinh thần) của ñội ngũ những người nghiên cứu, phát minh và ứng dụng các thành tựu khoa học - công nghệ vào sản xuất. Vấn ñề này cho thấy, về phương thức khoa học – công nghệ phục vụ sản xuất và xuất khẩu cần ñược cụ thể hóa hơn. ðó là: - Cần tiếp tục ñổi mới chính sách ñầu tư tài chính cho hoạt ñộng khoa học - công nghệ. + Nhà nước cần xác ñịnh cơ cấu ñầu tư hợp lý cho hoạt ñộng khoa học - công nghệ theo hướng tăng cường hỗ trợ cho các hoạt ñộng sáng tạo và hoàn thiện công nghệ; nâng cao tỷ trọng ñầu tư hỗ trợ cho các nhiệm vụ phát triển công nghệ; sản xuất thử nghiệm, ươm tạo công và ươm tạo doanh nghiệp, trên cơ sở ñáp ứng thị hiếu của thị trường thế giới. 182 + Cần có chính sách hỗ trợ việc mua sáng chế, thiết kế công nghiệp tiên tiến ñáp ứng nhu cầu sản xuất kinh doanh, kết hợp với việc ñẩy mạnh học hỏi, nâng cao năng lực thiết kế, chế tạo trong nước; nhanh chóng hình thành và ñưa vào hoạt ñộng các quỹ phát triển khoa học và công nghệ của Bộ, ngành, ñịa phương và các tổ chức; khuyến khích việc thành lập quỹ ñầu tư mạo hiểm của các tổ chức và cá nhân. + ðổi mới phương thức xác ñịnh nhiệm vụ và tuyển chọn tổ chức, cá nhân thực hiện nhiệm vụ khoa học - công nghệ của Nhà nước nhằm nâng cao chất lượng và khả năng nghiên cứu, ứng dụng khoa học - công nghệ, gắn kết các hoạt ñộng nghiên cứu và chuyển giao khoa học công nghệ với chuyển dịch cơ cấu sản xuất kinh doanh. Việc hình thành nhiệm vụ khoa học - công nghệ của Nhà nước phải gắn với nhu cầu thực tiễn và huy ñộng ñược sự tham gia, ñặt hàng của khu vực sản xuất kinh doanh hàng xuất khẩu. Khuyến khích các tổ chức khoa học - công nghệ trong nước liên kết với các tổ chức khoa học - công nghệ nước ngoài, với các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế tham gia thực hiện nhiệm vụ khoa học - công nghệ của Nhà nước. - Ban hành quy ñịnh cụ thể về sở hữu, khai thác, chia sẻ lợi ích từ việc khai thác kết quả R&D sử dụng kinh phí Nhà nước + ðối với kết quả nghiên cứu phục vụ công ích, Nhà nước quy ñịnh rõ trách nhiệm ñối với các cơ quan chuyển giao và nhận chuyển giao công nghệ. + Các kết quả nghiên cứu có khả năng thương mại hóa cao, Nhà nước ban hành quy ñịnh xác lập quyền sở hữu trí tuệ, quyền ñịnh ñoạt các tài sản này, bao gồm: quyền khai thác thương mại, bán ñứt, cấp lixăng cho bên thứ ba, góp vốn cổ phần bằng tài sản trí tuệ. + Quy ñịnh rõ việc phân chia lợi ích cho các bên Nhà nước - cá nhân tạo ra kết quả nghiên cứu - tổ chức khoa học - công nghệ trực tiếp ñảm bảo các ñiều cho hoạt ñộng nghiên cứu, theo hướng tạo ñộng lực hấp dẫn ñối với cá nhân và tổ chức hoạt ñộng khoa học - công nghệ. 183 Thứ ba, cần có sự kết hợp chặt chẽ giữa Nhà nước và tư nhân trong ñầu tư cho khoa học và công nghệ Thực tế, một ngành hàng mới ra ñời, hoặc tham gia vào thị trường thế giới rất cần có sự nghiên cứu nghiêm túc và kỹ lưỡng tất cả các yếu tố ñầu vào, ñầu ra, chính sách, chiến lược phát triển cũng như các ngành phụ trợ… ðiều này ñòi hỏi cần có sự ñiều chỉnh chính sách ñầu tư về tài chính một cách hợp lý ñể nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ giữa các cơ quan khoa học và các doanh nghiệp thực hiện một cách có hiệu quả. Kinh nghiệm của Malaixia cho thấy, các doanh nghiệp không chỉ ñặt hàng, tài trợ cho các trung tâm nghiên cứu khoa học - công nghệ và các nhà khoa học mà còn tự tổ chức những cơ sở nghiên cứu, triển khai, có ñủ trang thiết bị kỹ thuật, phương tiện vật chất và ñội ngũ cán bộ khoa học - công nghệ cần thiết. Hơn nữa, doanh nghiệp sẽ ñóng vai trò kiểm nghiệm, ñánh giá, chia sẻ các lợi ích của việc áp dụng các kết quả nghiên cứu vào sản xuất với các nhà khoa học. Do vậy, ngoài vốn do ngân sách cấp, Nhà nước cần có chính sách khuyến khích các ngành, các doanh nghiệp ñầu tư về mặt tài chính, cơ sở vật chất và cán bộ nghiên cứu kết hợp với các trường ñại học, viện nghiên cứu trong và ngoài nước, thực hiện tốt công tác nghiên cứu và chuyển giao kết quả nghiên cứu ñể những mặt hàng mới này khi thâm nhập vào thị trường mới ñã có ñủ khả năng cạnh tranh và ñứng vững trên thị trường thế giới. Thứ tư, Nhà nước có chính sách tạo ñiều kiện thúc ñẩy tăng cường hợp tác công nghệ với nước ngoài Nhà nước xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích hợp tác, liên kết giữa doanh nghiệp, viện, trường trong việc khai thác, giải mã công nghệ nước ngoài, xây dựng năng lực cung cấp hệ thống công nghệ hoàn chỉnh trong những ngành thích hợp: - Tổ chức hoạt ñộng tìm kiếm, khai thác thông tin sáng chế, tập trung vào các công nghệ còn trong thời hạn ñược bảo hộ và công nghệ hết thời hạn bảo hộ; 184 phân tích khả năng khai thác thương mại các sáng chế phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam; mua lixăng ñể phát triển công nghệ này. - Ưu tiên dành một phần thích ñáng ngân sách nhà nước cho khoa học - công nghệ, trong ñó có ngân sách cho hợp tác quốc tế về khoa học - công nghệ ñể hỗ trợ thực hiện các dự án nội ñịa hóa công nghệ theo ñặt hàng của doanh nghiệp. Khoản hỗ trợ này ñược dùng ñể chi trả cho các khoản chi phí liên quan tới quyền khai thác patăng sáng chế, phí chuyển giao công nghệ, tiền thuê chuyên gia nước ngoài, chi phí cho cán bộ ra nước ngoài học hỏi và tiền thưởng cho các sáng kiến, giải pháp mang tính quyết ñịnh. Tăng cường hợp tác giữa các Bộ, ngành trong việc hoạch ñịnh và thực hiện chính sách công nghiệp và xây dựng chiến lược, bước ñi phù hợp trong học hỏi công nghệ trong các ngành kinh tế - kỹ thuật. - Khuyến khích các doanh nghiệp có vốn ñầu tư nước ngoài ñầu tư cho R&D tại Việt Nam, thông qua các chương trình hỗ trợ về ñào tạo, tài chính và thủ tục kinh doanh. Nhà nước có biện pháp khuyến khích thiết lập các tổ chức nghiên cứu và ñào tạo, tài chính và thủ tục kinh doanh. Nhà nước có biện pháp khuyến khích thiết lập các tổ chức nghiên cứu và ñào tạo chung giữa các công ty nước ngoài, công ty Việt Nam và các tổ chức nghiên cứu – ñào tạo. Xây dựng và thực thi các chính sách ưu ñãi ñặc biệt cho các công ty ña quốc gia có công nghệ nền thiết lập cơ sở tại Việt Nam về sản xuất, nghiên cứu, thiết kế. - Xây dựng các chương trình khuyến khích công ty nước ngoài chuyển giao và truyền ñạt các tri thức công nghệ cho phía Việt Nam trong các hợp ñồng liên doanh và hợp tác kinh doanh. ðảm bảo lợi ích các doanh nghiệp có vốn ñầu tư nước ngoài trong ñào tạo cho lao ñộng Việt Nam (về công nghệ, kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng quản lý…) cũng như trong các hoạt ñộng hỗ trợ về công nghệ, kỹ thuật cho các tổ chức khác 185 Thứ năm, Nhà nước có chính sách khuyến khích phát triển các loại hình dịch vụ kỹ thuật và các dịch vụ khác hỗ trợ chuyển giao công nghệ - Nhà nước ñịnh kỳ tổ chức hội chợ công nghệ - thiết bị ở quy mô cả nước, nhằm xúc tiến, hỗ trợ chuyển giao công nghệ, kết quả nghiên cứu khoa học - công nghệ vào sản xuất. Khuyến khích các ñịa phương ñịnh kỳ tổ chức chợ công nghệ - thiết bị phù hợp với hoàn cảnh và ñiều kiện của ñịa phương. Nhà nước sớm ban hành quy chế về chợ công nghệ - thiết bị. - Phát triển các dịch vụ tư vấn, môi giới, mua bán công nghệ, giám ñịnh, ñánh giá công nghệ: + Nhà nước ñầu tư thành lập mới một số tổ chức tư vấn công nghệ hoặc củng cố những tổ chức ñã có theo chuyên ngành, nhóm ngành, trên cơ sở một số ngành công nghệ, viện thiết kế phù hợp, và sự hợp tác song phương với các tổ chức quốc tế và các công ty tư vấn có năng lực. ðồng thời, cần ñảm bảo các tổ chức này có ñủ năng lực tư vấn, liên kết về các vấn ñề liên quan tới mua bán công nghệ trong ngành, nhóm ngành ñó, hoạt ñộng theo phương thức không vì mục tiêu lợi nhuận; + ðảm bảo các ưu ñãi về tài chính và hỗ trợ về thủ tục nhằm khuyến khích mọi thành phần kinh tế, kể cả các tổ chức có vốn ñầu tư nước ngoài ñầu tư kinh doanh vào hoạt ñộng ñánh giá, thẩm ñịnh và giám ñịnh trong hoạt ñộng kinh tế - xã hội; + Nhà nước và các ñịa phương cần ñầu tư thỏa ñáng cho các trung tâm khuyến công - nông - lâm ngư, trung tâm ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ. Xây dựng cơ chế hợp tác tích cực giữa các trung tâm này với các tổ chức khoa học - công nghệ của Nhà nước nhằm cung cấp dịch vụ tư vấn không mang tính lợi nhuận cho cộng ñồng; + Khuyến khích phát triển dịch vụ pháp lý về sở hữu trí tuệ và các dịch vụ pháp lý khác liên quan tới mua bán công nghệ. Nhà nước cần xem xét hủy bỏ những quy ñịnh không còn phù hợp liên quan tới chứng chỉ hành nghề tư vấn 186 pháp lý trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ. Áp dụng thuế suất ưu ñãi cho các dịch vụ pháp lý về sở hữu trí tuệ và các dịch vụ pháp lý khác liên quan tới mua bán công nghệ. 3.3.5. Chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Malaixia chuẩn bị gia nhập hàng ngũ NICs và từng bước hướng tới phát triển kinh tế tri thức. Từ kinh nghiệm của Malaixia cho thấy, ngày nay thách thức lớn nhất có tính cơ bản và lâu dài mà quá trình CNH, HðH ñất nước phải ñương ñầu là cuộc cạnh tranh quốc tế rất quyết liệt về phát triển nguồn nhân lực, ñặc biệt về năng lực trí tuệ của con người và của toàn xã hội nhằm giải quyết những yêu cầu ñặt ra trong phát triển. Thực tế cho thấy, không một nền kinh tế phát triển nào bắt ñầu tăng trưởng kinh tế nhanh mà trình ñộ phát triển nguồn nhân lực thấp kém lại có thể duy trì tỷ lệ tăng trưởng vì phát triển nguồn nhân lực là một nhân tố có tính chiến lược quyết ñịnh tốc ñộ tăng trưởng nhanh, ñồng thời là khâu quyết ñịnh triển vọng của CNH, HðH ñất nước xét cả ở giác ñộ trung và dài hạn. Nhiều chuyên gia kinh tế ñã cho rằng, một trong những trở ngại lớn nhất của Việt Nam hiện nay là tình trạng thiếu nhân lực trình ñộ cao. Tình trạng thiếu hụt nhân lực trình ñộ cao, tay nghề giỏi ñang xảy ra ở nhiều cấp, từ ñội ngũ quản lý ñến nhân viên, từ nguồn nhân lực hiện tại ñến nguồn nhân lực chuẩn bị cho tương lai. Vì vậy, ðại hội IX của ðảng ta ñã xác ñịnh “… Phát huy nguồn lực con người – yếu tố cơ bản ñể phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững”. ðây là một ñòi hỏi vừa cơ bản, vừa cấp bách với nước ta trong CNH, HðH và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. ðể khắc phục những hạn chế về nguồn nhân lực, bản thân các doanh nghiệp phải tự nỗ lực trong việc ñào tạo, bồi dưỡng nhân lực cho chính doanh nghiệp mình, quan trọng hơn, các nhà hoạch ñịnh chính sách, các tổ chức hỗ trợ cũng cần nỗ lực hết sức ñể thực hiện mục tiêu này. 187 Từ kinh nghiệm của Malaixia và thực tế Việt Nam cho thấy, ñể tạo bước bứt phá mạnh mẽ về phát triển nguồn nhân lực cần giải quyết ñồng bộ một số vấn ñề sau: Một là, Nhà nước cần tiếp tục cải tiến mạnh mẽ và căn bản hệ thống giáo dục ñào tạo với tư cách là yếu tố quan trọng quyết ñịnh chất lượng nguồn nhân lực nhằm ñáp ứng mục tiêu ñào tạo nền tảng ñể thực hiện CNH, HðH, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong hội nhập kinh tế quốc tế. ðây không chỉ là một quy trình ñồng bộ trong việc tạo ra năng lực mới cho nguồn nhân lực của ñất nước mà còn là một trong những biện pháp cơ bản ñể phát huy sức mạnh nội lực phục vụ CNH, HðH và tăng nhanh xuất khẩu. ðiều chỉnh cơ cấu ñào tạo ñại học, cao ñẳng, trung học, công nhân kỹ thuật một cách hợp lý, bám sát yêu cầu và sự chuyển ñộng của thị trường sức lao ñộng. ðồng thời, xây dựng các trường ñào tạo ña ngành nghề ở các ñịa phương ñáp ứng nguồn lao ñộng tại chỗ. Khuyến khích phát triển các tổ chức tư vấn nghề nghiệp cho học sinh và người lao ñộng cùng với việc tăng tỷ lệ lao ñộng ñược ñào tạo theo hướng ñảm bảo chất lượng và nhu cầu nhân lực ñối với sự phát triển của nền kinh tế. ðể giảm dần tình trạng thiếu nhân lực trình ñộ cao, Việt Nam cần ñầu tư và nâng cấp các cơ sở ñào tạo ñại học của mình. ðiều này sẽ mở ñường cho sự phát triển nền kinh tế dựa trên tri thức và kỹ năng. Do vậy, ở tầm quốc gia, cần tiến hành xây dựng một số chương trình lớn ñể ñào tạo gắn với nhu cầu lao ñộng của các doanh nghiệp, thành lập các cơ quan dự báo nhu cầu, có các ñề án nâng cao năng lực cán bộ, giảng viên nhằm tạo sự ñột phá nâng cao chất lượng giáo dục ñại học. Chính sách dạy nghề cần có những ñiều chỉnh căn bản, bao gồm dạy nghề cho ñối tượng mới gia nhập thị trường lao ñộng; ñối tượng cần ñào tạo lại ñể chuyển ñổi công việc và ñào tạo nâng cao tay nghề cho ñối tượng ñang làm việc nhằm ñáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nền kinh tế thị trường. 188 Hai là, Nhà nước cần coi trọng ñầu tư cho lĩnh vực giáo dục – ñào tạo và coi ñó là ñầu tư cho phát triển. Trước hết là gia tăng ñầu tư ñể từng bước hiện ñại hoá giáo dục, trước hết ưu tiên cho việc thiết lập cơ sở hạ tầng phù hợp với hệ thống giáo dục - ñào tạo như cơ sở vật chất, mạng thông tin viễn thông v.v… Thực tế những năm qua, mức ñộ ñầu tư cho giáo dục - ñào tạo có tăng lên nhưng so với nhiều nước trong khu vực vẫn còn nhiều hạn chế. Vì vậy, cần tăng ngân sách nhà nước cho giáo dục – ñào tạo theo nhịp ñộ tăng trưởng của nền kinh tế. ðồng thời có kế hoạch sử dụng và sử dụng ñúng nguồn nhân lực ñược ñào tạo cùng với việc tạo ra môi trường pháp lý thuận lợi bảo ñảm cho mọi công dân ñược bình ñẳng, ñược tự do và sáng tạo trong lao ñộng. Ba là, Nhà nước cần ñẩy mạnh công tác giáo dục – ñào tạo theo hướng xã hội hoá thiết thực với vai trò ñịnh hướng và quản lý của Nhà nước. Cần có các chính sách huy ñộng và thu hút mọi nguồn lực trong và ngoài nước cho ñào tạo phát triển nguồn nhân lực. Thực hiện ña dạng hoá các loại hình giáo dục – ñào tạo nhằm tăng nhanh tỷ lệ lao ñộng ñược ñào tạo trong toàn bộ hoạt ñộng kinh tế - xã hội. Trong biến ñộng của tình hình kinh tế thế giới hiện nay cho thấy, lợi thế về giá nhân công rẻ ñang mất dần nên cần ñào tạo lại, bồi dưỡng thường xuyên và có kế hoạch ñào tạo mới bổ sung nguồn lao ñộng hiện ñang làm việc trong các lĩnh vực, những ngành kinh tế ñể họ có khả năng tiếp nhận, áp dụng và thích ứng nhanh với công nghệ mới. ðể thúc ñẩy xuất khẩu, cần tập trung ưu tiên ñào tạo và phát triển nguồn nhân lực cho một số ngành xuất khẩu mũi nhọn. ðó là ñiều kiện cần thiết ñể gia tăng xuất khẩu và mở rộng thị trường. Bốn là, Nhà nước cần quan tâm ñến việc ñào tạo, bồi dưỡng, tuyển chọn và trọng dụng nhân tài thuộc mọi ñối tượng người sản xuất kinh doanh, cán bộ khoa học, người quản lý ñiều hành kinh tế. Do vậy, cần ưu tiên cho việc xây dựng chính sách sử dụng nhân lực hợp lý, nhất là ñối với ñội ngũ cán bộ khoa học – công nghệ. ðặc biệt, cần có các chính sách ñể phát triển ñội ngũ chuyên 189 gia có trình ñộ cao, chuẩn bị cho các bước phát triển mang tính ñột phá ở một số lĩnh vực có lợi thế và từng bước làm chủ, tiến tới sáng tạo công nghệ mới. Năm là, trong ñiều kiện toàn cầu hoá, cần xây dựng mối quan hệ hợp tác, trao ñổi kinh nghiệm về phát triển nguồn nhân lực ñối với các nước trong khu vực và trên thế giới. 3.3.6. Lấy xuất khẩu làm ñộng lực cho CNH, HðH cần chủ ñộng ngăn ngừa rủi ro trong hội nhập kinh tế quốc tế Kinh nghiệm từ Malaixia cho thấy, việc áp dụng triệt ñể chiến lược công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu bên cạnh những thành công quan trọng là góp phần ñẩy nhanh tốc ñộ tăng trưởng nhưng cũng gây nên những hậu quả tiêu cực ñối với sự phát triển của nền kinh tế. Chính tham gia vào hệ thống kinh tế thế giới thông qua chiến lược công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu ñã khiến kinh tế Malaixia trở thành một trong những khâu yếu nhất trong hệ thống kinh tế toàn cầu và do ñó dễ bị tổn thương khi có những biến ñộng trong môi trường kinh tế quốc tế. Thực tế, cú sốc của khủng hoảng tài chính châu Á (1997) ñã thức tỉnh các nước ñang phát triển nếu chỉ ñơn thuần lấy công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu và tăng cường mở cửa nền kinh tế như là cứu cánh tất yếu cho sự phát triển của nền kinh tế. ðó là nguyên nhân do sự phụ thuộc quá nặng nề vào bên ngoài về vốn, kỹ thuật và thị trường. Chính sự phụ thuộc quá nặng nề vào nguồn vốn bên ngoài, nhất là nguồn vốn vay ngắn hạn ñã làm cho kinh tế Malaixia bị chao ñảo khi luồng vốn ñó ra vào thất thường, ñặc biệt là khi chúng bị rút ra khỏi thị trường vốn. Khủng hoảng tài chính toàn cầu thời gian gần ñây ñã làm giảm khả năng xuất khẩu của nhiều nước trong ñó có Malaixia. Từ thực tế ấy cho thấy, tăng cường xuất khẩu trong hội nhập kinh tế quốc tế trong chiến lược hướng về xuất khẩu cần gắn với lộ trình hội nhập kinh tế quốc tế, cần có sự ñiều chỉnh cơ chế chính sách cho phù hợp với các ñịnh chế thương mại và tài chính, tiền tệ quốc tế. 190 Từ kinh nghiệm của Malaixia cho thấy, ñể thực hiện chiến lược công nghiệp hóa hướng về xuất khẩu thành công trước hết cần có sự phát triển mạnh và ñồng bộ thị trường tài chính. Cần phải chú ý cả thị trường vốn ngắn hạn thông qua ñầu tư gián tiếp với dù chỉ 1% ñầu tư gián tiếp nước ngoài trong tổng ñầu tư xã hội bởi ñây như là tiêu chí ñể xác lập tính lành mạnh của môi trường tài chính và niềm tin về thị trường cho các nhà ñầu tư. Ở nước ta, hầu như khía cạnh này ñã chưa ñược chú trọng. Về thị trường vốn dài hạn, việc phát triển thị trường chứng khoán cần có những giải pháp ñể xóa bỏ sự biệt lập của thị trường tài chính Việt Nam với bên ngoài. Kinh nghiệm của Malaixia cho thấy sự cần thiết phải thận trọng trong tự do hóa tài chính nhưng cũng không vì thế mà hạn chế, không mở rộng sự tham gia của các nhà ñầu tư nước ngoài vào thị trường này. Sự mở rộng cổ phần tham dự cho các nhà ñầu tư nước ngoài trong lĩnh vực ngân hàng vừa tạo nguồn lực vốn cho sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung và công nghiệp hóa hướng về xuất khẩu nói riêng nhưng nó cũng tạo khả năng phản ứng nhanh nhạy của thị trường trong nước với những biến ñộng từ bên ngoài. Sự cải cách của thị trường tài chính như vậy sẽ giúp cho hệ thống ngân hàng trở nên minh bạch, nâng cao tính chuyên nghiệp hóa trên cơ sở các nguyên tắc ñiều chỉnh phổ biến của thế giới. Thực tế, khu vực tài chính Việt Nam hiện nay do các ngân hàng thương mại quốc doanh chi phối và ñang chiếm tới 3/4 thị phần tín dụng. Các ngân hàng quốc doanh ñang gặp phải những khó khăn. Ngân hàng quá lớn và quá quan trọng ñối với nền kinh tế quốc dân, nên không thể cho phép sự sụp ñổ. Các ngân hàng phải chịu rất ít áp lực cạnh tranh trừ sự cạnh tranh yếu ớt của một vài ngân hàng tư nhân và ngân hàng cổ phần nước ngoài. Chức năng của ngân hàng thương mại là tuân thủ các kế hoạch ñiều hành tập trung của Chính phủ, hành vi thừa hưởng từ thời cơ chế bao cấp thay ñổi rất chậm chạp. Nếu như nợ xấu ñược tính toán một cách ñầy ñủ hơn trong tất cả các bản tổng kết tài sản của ngân hàng thì nhiều ngân hàng lớn của Nhà nước có thể ñược liệt vào danh sách phá sản. 191 Tuy nhiên, do phần lớn các khoản nợ ñều là nợ trong nước nên Chính phủ có thể dùng các biện pháp can thiệp như cấp vốn, bán trái phiếu Chính phủ hoặc in thêm tiền. Nhưng nếu cứ tiếp tục trả nợ thay cho ngân hàng mà không cải tổ cách thức hoạt ñộng, sẽ khuyến khích các ngân hàng tiếp tục tiếp tục cho các doanh nghiệp nhà nước vay những khoản ñược liệt vào loại nợ xấu. Nhưng nếu ngân hàng không cho doanh nghiệp nhà nước vay thì các doanh nghiệp này phải ñóng cửa, không có tiền trả nợ cho các doanh nghiệp khác, dẫn ñến phá sản hàng loạt các doanh nghiệp. ðiều ñó cho thấy, ñể ñảm bảo an ninh tài chính với nền kinh tế nước ta trên thực tế vẫn còn nhiều vấn ñề nổi cộm và thách thức ñối với ổn ñịnh kinh tế vĩ mô nói chung, an ninh tài chính nói riêng. Do vậy, giải pháp cho vấn ñề chất lượng của dịch vụ ngân hàng là chỉ nên thực hiện thông qua cạnh tranh. Chỉ có sự cạnh tranh giữa các ngân hàng mới có thể gạt bỏ ñược vai trò và ảnh hưởng của các chính khách ra khỏi hoạt ñộng kinh doanh ngân hàng, loại bỏ các khoản nợ xấu và các khoản phải thu mà không bao giờ nhận ñược từ các doanh nghiệp nhà nước. Chừng nào hệ thống ngân hàng của Việt Nam còn chưa ñược cải cách thì Việt Nam còn gặp khó khăn trong việc quản lý kinh tế vĩ mô. Bên cạnh ñó, cũng cần thấy rằng Việt Nam cho ñến nay vẫn là một trong những quốc gia còn nhiều rào cản thương mại, thuế quan vẫn còn phức tạp quá mức cần thiết, thuế suất bảo hộ vẫn còn cao. Thực tế cho thấy, chính sách thương mại của Việt Nam tuy có hướng tới minh bạch, dễ tiên liệu hơn trong dài hạn song các rào cản phi thuế quan vẫn còn nhiều, ñược sử dụng một cách phổ biến, tuỳ tiện, thiếu minh bạch và khó dự ñoán nên hoạt ñộng xuất khẩu vẫn còn nhiều rủi ro. Do vậy, Việt Nam cần và ñi ñến xoá bỏ chính sách thương mại bảo hộ cao cho một số ngành nhiều vốn, ít tạo ra việc làm, hướng vào thay thế nhập khẩu gây nên méo mó trong ñầu tư tạo ra tăng trưởng GDP không bền vững có thể làm gia tăng gánh nợ nước ngoài trong ñiều kiện tự do hoá thương mại. 192 Như vậy, khi Việt Nam gia nhập WTO, xu hướng tự do hoá thương mại và tự do hoá ñầu tư là ñiều tất yếu diễn ra và ảnh hưởng rất lớn ñến hoạt ñộng xuất khẩu trong CNH, HðH, nó ñòi hỏi Nhà nước cần ñổi mới sâu rộng hơn, triệt ñể hơn cơ chế, chính sách, luật pháp cho phù hợp với thông lệ quốc tế. ðiều ñó sẽ tạo ñiều kiện cho tiến trình CNH, HðH và hoạt ñộng xuất khẩu diễn ra hiệu quả hơn trên cơ sở khai thác có hiệu quả các nguồn lực kinh tế của ñất nước và thu hút sử dụng có hiệu quả nguồn lực từ bên ngoài. Tóm tắt chương 3 Luận án ñã làm rõ vai trò của Nhà nước Việt Nam trong tiến hành công nghiệp hoá theo ñường lối ñổi mới từ 1986 ñến nay và chỉ ra những thành công và hạn chế của công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu ở nước ta thời gian qua. Luận án cũng làm rõ những nguyên nhân của những hạn chế từ phía chính sách, giải pháp của Nhà nước. Trên cơ sở làm rõ những ñiểm tương ñồng và khác biệt của Việt Nam và Malaixia trong tiến hành công nghiệp hoá, luận án ñã tập trung làm rõ khả năng vận dụng những kinh nghiệm về vai trò của nhà nước trong công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu của Malaixia với nước ta hiện nay khi Việt Nam ñang hướng tới mục tiêu ñến năm 2020 cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện ñại khi Việt Nam ñã gia nhập WTO, quá trình tự do hoá thương mại và tự do hoá ñầu tư vừa là cơ hội, vừa là thách thức mới với Việt Nam trong CNH, HðH. 193 KẾT LUẬN Mấy thập kỷ qua, công nghiệp hoá ñã và ñang diễn ra ở nhiều nước ñang phát triển. Công nghiệp hoá có sự ña dạng về mô hình và xu hướng phổ biến ở các nước ñang phát triển là chuyển từ công nghiệp hoá hướng nội sang hướng ngoại – hướng về xuất khẩu. Thành công hay thất bại của mỗi nước trong ñiều chỉnh chiến lược công nghiệp hoá tuỳ thuộc vào vai trò của nhà nước. Nghiên cứu ñề tài: “Vai trò của nhà nước trong quá trình công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu của Malaixia - kinh nghiệm và khả năng vận dụng vào Việt Nam”, nghiên cứu sinh ñã hoàn thành những mục tiêu nghiên cứu ñề ra và có những ñóng góp sau: 1. Luận án ñã hệ thống hoá và ñi sâu phân tích làm rõ những vấn ñề lý luận về vai trò của nhà nước trong công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu. Thực tế, trong ñiều kiện mở cửa nền kinh tế, nhà nước cần có những chính sách phù hợp ñể ñịnh hướng, ñiều tiết và thúc ñẩy tiến trình công nghiệp hoá nhằm tạo lập một cơ cấu kinh tế năng ñộng, phát huy ñược lợi thế so sánh và lợi thế cạnh tranh của quốc gia. Từ ñó thúc ñẩy xuất khẩu và ñem lại hiệu quả tích cực ñối với tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế là mục tiêu mà tất cả các nước ñang phát triển hướng ñến trong công nghiệp hoá. Ở ñây, lý thuyết lợi thế so sánh và lợi thế cạnh tranh là cơ sở ñể luận án tiếp cận nghiên cứu ñịnh hướng công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu và cũng là cơ sở cho việc hoạch ñịnh các chính sách, giải pháp giúp nhà nước thực hiện tốt chức năng của mình trong thực thi công nghiệp hoá. 2. Luận án ñã khái quát những vấn ñề chủ yếu về công nghiệp hoá thay thế nhập khẩu ở Malaixia. ðó là những chính sách của nhà nước tác ñộng vào công nghiệp hoá, những kết quả và hạn chế trong phát triển kinh tế. Ở ñó, luận án ñã chỉ rõ những hạn chế của công nghiệp hoá theo chiến lược hướng nội – thay thế nhập khẩu sẽ dẫn ñến sự chuyển hướng tất yếu với Malaixia sang công 194 nghiệp hoá theo chiến lược hướng ngoại – hướng về xuất khẩu. ðó như ñiều kiện cần thiết ñể mở ra ñường hướng mới cho Malaixia trên con ñường phát triển kinh tế - xã hội. Trong chương này, luận án ñi sâu nghiên cứu vai trò của nhà nước trong công nghiệp hoá ở Malaixia qua hai giai ñoạn: 1971 - 1996 và 1997 - nay. Qua kết quả nghiên cứu trong mỗi giai ñoạn cụ thể, tuỳ thuộc ñiều kiện kinh tế - chính trị trong nước và những thay ñổi trong môi trường kinh tế quốc tế, nhà nước ñã thể hiện rõ chức năng ñịnh hướng, ñiều tiết công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu thông qua các chính sách cụ thể ñã ñem lại những kết quả tích cực ñối với sự phát triển của Malaixia trong quá trình hội nhập sâu rộng vào ñời sống kinh tế quốc tế và có sự ñiều chỉnh phù hợp với những biến ñổi của tình hình kinh tế thế giới như sau khủng hoảng tài chính – tiền tệ châu Á năm 1997. Từ vai trò của nhà nước trong công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu của Malaixia, luận án ñã rút ra một số bài học kinh nghiệm khi tiến hành công nghiệp hoá trong ñiều kiện mở cửa nền kinh tế nhằm khai thức những lợi thế trong phát triển. 3. Luận án ñã làm rõ vai trò của Nhà nước Việt Nam trong tiến hành công nghiệp hoá theo ñường lối ñổi mới từ 1986 ñến nay. CNH, HðH trong ñiều kiện cách mạng khoa học – công nghệ thời ñại bùng nổ mạnh mẽ và trong phát triển kinh tế thị trường, hội nhập kinh tế quốc tế nên những chính sách và giải pháp của Nhà nước tác ñộng vào tiến trình công nghiệp hoá có những thay ñổi ñể thích ứng và phù hợp với tình hình mới. Mục tiêu của công nghiệp hoá nhằm hướng tới ñẩy nhanh tăng trưởng, phát huy tốt lợi thế so sánh trong hội nhập kinh tế quốc tế ñể ngoại thương và ñặc biệt là hoạt ñộng xuất khẩu ngày càng ñóng vai trò tích cực và là ñộng lực quan trọng cho sự tăng trưởng kinh tế ñất nước. Luận án ñã chỉ ra những thành công, hạn chế của CNH, HðH ở nước ta thời gian qua. ðồng thời cũng làm rõ những nguyên nhân của những hạn chế từ phía chính sách của Nhà nước. Luận án ñã làm rõ những ñiểm tương ñồng và khác biệt của Việt Nam và Malaixia trong tiến hành công nghiệp hoá. ðó là cơ sở ñể xem xét tiếp thu có 195 chọn lọc một số kinh nghiệm của Malaixia khi tiến hành công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu có khả năng vận dụng vào nước ta. Trong chương 3, luận án ñã tập trung làm rõ khả năng vận dụng những kinh nghiệm về vai trò của nhà nước trong công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu của Malaixia với nước ta khi Việt Nam ñang hướng tới mục tiêu ñến năm 2020 cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện ñại và khi Việt Nam ñã gia nhập WTO, quá trình tự do hoá thương mại và tự do hoá ñầu tư vừa là cơ hội, vừa là thách thức với Việt Nam trong công nghiệp hoá. Thực tế ấy ñòi hỏi Nhà nước cần làm gì ñể thúc ñẩy xuất khẩu trong CNH, HðH. 196 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ðà CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ 1. Trần Tuấn Linh (2005), “Về ñổi mới công tác tổ chức bộ máy quản lý và sử dụng lao ñộng với doanh nghiệp nhà nước ở nước ta hiện nay”, Tạp chí Thanh tra tài chính, số 33 (3-2005), tr 25. 2. Trần Tuấn Linh (2005), “Cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước: Kinh nghiệm từ Trung Quốc”, Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp, số 4-2005, tr 38. 3. Trần Tuấn Linh (2007), “Thu hút FDI ở Malaixia: Khả năng vận dụng vào Việt Nam”, Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp, số 6-2007, tr 37. 4. Trần Tuấn Linh (2007), “Malaixia với chiến lược phát triển công nghệ cao trong công nghiệp hoá”, Thời báo Tài chính, Số 151, 09-2007, tr 32-33. 5. Trần Tuấn Linh (2007), “Công nghiệp hoá: Thời cơ và thách thức với các nước ñang phát triển”, Tạp chí Tài chính doanh nghiệp, số 10-2007, tr 33-34. 197 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Tiếng Việt 1. Vũ Tuấn Anh (1994), Vai trò của nhà nước trong phát triển kinh tế, Nhà xuất bản Khoa học xã hội. 2. Lê Xuân Bá (2006), “Khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế”, Tạp chí Quản lý kinh tế số 12 tháng 1+2 năm 2007, tr 11. 3. ðỗ ðức Bình – Nguyễn Thường Lạng (ñồng chủ biên) (2006), Những vấn ñề kinh tế – xã hội nảy sinh trong ñầu tư trực tiếp nước ngoài kinh nghiệm Trung Quốc và thực tiễn Việt Nam, Nhà xuất bản Lý luận Chính trị. 4. Bộ Kế hoạch và ðầu tư, Viện chiến lược phát triển (1997), Công nghiệp hóa và chiến lược tăng trưởng dựa trên xuất khẩu, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 5. Bộ Kế hoạch và ðầu tư (2008), Bối cảnh trong nước quốc tế và việc nghiên cứu xây dựng chiến lược 2011-2020. 6. Bộ Khoa học và công nghệ (2006): Khoa học và công nghệ Việt Nam 2001 - 2005. 7. Bộ Ngoại giao (1999), Toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế của Việt Nam, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 8. Bộ Ngoại giao (2002), Việt Nam hội nhập kinh tế trong xu hướng toàn cầu hoá vấn ñề và giải pháp, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 9. CIEM-SIDA (2003), Hội nhập kinh tế, áp lực cạnh tranh trên thị trường và ñối sách của một số nước, NXB Giao thông vận tải. 10. Chương trình Việt Nam - ðại học Havard (2008), Lựa chọn thành công bài học từ ðông Á và ðông Nam Á cho tương lai Việt Nam. 11. Mai Ngọc Cường (1996), Lịch sử các học thuyết kinh tế, Nhà xuất bản Thống kê. 12. Vũ ðình Cự (2000) (chủ biên), Khoa học và công nghệ hướng tới thế kỷ XXI. ðịnh hướng và chính sách, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 198 13. Diễn ñàn phát triển Việt Nam – VDF (2006), Hoạch ñịnh chính sách công nghiệp ở Thái Lan, Malaysia và Nhật Bản – Bài học kinh nghiệm cho các nhà hoạch ñịnh chính sách Việt Nam, Nhà xuất bản Lao ñộng xã hội. 14. Nguyễn Trí Dĩnh (1991), Vai trò nhà nước ở các nước ASEAN, Nhà xuất bản Thống kê. 15. Nguyễn Trí Dĩnh - Phạm Thị Quý (2006), Giáo trình Lịch sử kinh tế, Nhà xuất bản ðại học Kinh tế quốc dân. 16. Lê ðăng Doanh (2002), Hình thành ñồng bộ hệ thống chính sách kinh tế vĩ mô thúc ñẩy CNH, HðH, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 17. Phan Huy Dũng (2004), Chuyển giao công nghệ ở Việt Nam thực trạng và giải pháp, NXB Chính trị quốc gia. 18. Phan Xuân Dũng - Hồ Thị Mỹ Duệ (2006), ðổi mới quản lý và hoạt ñộng các tổ chức khoa học và công nghệ theo cơ chế doanh nghiệp, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 19. Trần Thái Dương (2004), Chức năng kinh tế của Nhà nước - Lý luận và thực tiễn ở Việt Nam hiện nay, Nhà xuất bản Công an nhân dân. 20. ðảng cộng sản Việt Nam (1986), Văn kiện ðại hội ñại biểu toàn quốc lần thứ VI, NXB Sự thật. 21. ðảng cộng sản Việt Nam (1991), Văn kiện ðại hội ñại biểu toàn quốc lần thứ VII, Nhà xuất bản Sự thật. 22. ðảng cộng sản Việt Nam (1994), Văn kiện Hội nghị ban Chấp hành Trung ương lần thứ 7 khoá VII, Nhà xuất bản Sự thật. 23. ðảng cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện ðại hội ñại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 24. ðảng cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện ðại hội ñại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 25. ðảng cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện ðại hội ñại biểu toàn quốc lần thứ X, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 199 26. Ngô Văn ðiểm (2004), Toàn cầu hoá kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 27. ðỗ ðức ðịnh (1991), Nhà nước trong kinh tế thị trường các nước ñang phát triển châu Á, Nhà xuất bản Khoa học xã hội. 28. ðỗ ðức ðịnh (1999), Công nghiệp hoá, hiện ñại hoá: Phát huy lợi thế so sánh - Kinh nghiệm của các nền kinh tế ñang phát triển ở châu Á, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 29. ðỗ ðức ðịnh (1999), Một số vấn ñề về chiến lược công nghiệp hoá và lý thuyết phát triển, Nhà xuất bản Thế giới. 30. ðỗ ðức ðịnh (2004), Kinh tế học phát triển về công nghiệp hoá và cải cách nền kinh tế, Nxb Chính trị quốc gia. 31. Vũ Bá ðịnh (2004), Hoàn thiện năng lực quản lý và xúc tiến ñầu tư ñể thu hút các công ty xuyên quốc gia vào Việt Nam, Tạp chí Thuế nhà nước, số 1/2004, tr.28. 32. Dương Phú Hiệp - Vũ Văn Hà (2001), Toàn cầu hoá kinh tế, Nhà xuất bản Khoa học xã hội. 33. ðặng Hữu (2001), Phát triển kinh tế tri thức rút ngắn quá trình CNH, HðH, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 34. Phạm Khiêm Ích - Nguyễn ðình Phan (1994), Công nghiệp hoá và hiện ñại hoá ở Việt Nam và các nước trong khu vực, Nhà xuất bản Thống kê. 35. JICA-NEU (2004), Chính sách công nghiệp hoá và thương mại của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập, Nhà xuất bản Thanh Hoá. 36. Nguỵ Kiệt - Hạ Diệu (1993), Bí quyết cất cánh của bốn con rồng nhỏ, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 37. Kỷ yếu hội thảo quốc gia (2003), Thương mại Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, Nhà xuất bản Thống kê. 38. Trần Quang Lâm - An Như Hải (2006), Kinh tế có vốn ñầu tư nước ngoài ở Việt Nam hiện nay, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 200 39. ðặng Thị Loan - Lê Du Phong - Hoàng Văn Hoa (2006), Kinh tế Việt Nam 20 năm ñổi mới (1986-2006): Thành tựu và những vấn ñề ñặt ra, Nhà xuất bản ðại học Kinh tế quốc dân. 40. Hoàng Thị Bích Loan (2002), Công ty xuyên quốc gia của các nền kinh tế công nghiệp mới châu Á, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 41. Nguyễn Thị Luyến (1998) (chủ biên), CNH, HðH: Những bài học thành công của ðông Á, Viện kinh tế thế giới. 42. Nguyễn Thị Luyến (2005) (chủ biên), Nhà nước với phát triển kinh tế tri thức trong bối cảnh toàn cầu hoá, Nhà xuất bản Khoa học xã hội. 43. Võ ðại Lược (1998), “Từ mô hình công nghiệp hoá cổ ñiển tới mô hình công nghiệp hoá theo hướng hội nhập quốc tế”, Tạp chí Những vấn ñề kinh tế thế giới, Số 4 (54) tháng 8/1998. 44. Võ ðại Lược (1999), Những xu hướng phát triển của thế giới và sự lựa chọn mô hình công nghiệp hoá của nước ta, Nhà xuất bản Khoa học xã hội. 45. Bùi Xuân Lưu - Nguyễn Hữu Khải (2006), Giáo trình kinh tế ngoại thương, Nhà xuất bản Lao ñộng - xã hội. 46. ðinh Hiền Minh (2006), “Tăng trưởng kinh tế và cơ cấu kinh tế Việt Nam trong năm 2006”, Tạp chí Quản lý kinh tế, số 12 tháng 1+2 năm 2007, tr 68. 47. ðào Lê Minh – Trần Lan Hương (2001), Kinh tế Malaixia, Nhà xuất bản Khoa học xã hội. 48. ðỗ Hoài Nam (2004), Một số vấn ñề về công nghiệp hóa, hiện ñại hóa ở Việt Nam, Nhà xuất bản Khoa học xã hội. 49. Ngân hàng thế giới (1999), ðông Á - Con rồng dẫn ñến phục hồi, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 50. Ngân hàng thế giới (2002), Suy ngẫm lại sự thần kỳ ðông Á, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 51. Nguyễn Bích Ngọc (2005), Luật ñầu tư chung sẽ trao quyền bình ñẳng cho các nhà ñầu tư nước ngoài tại Việt Nam, Tạp chí Tài chính doanh nghiệp số 8/2005, tr.19. 201 52. Nhà xuất bản Chính trị quốc gia (1997), Malaixia – kế hoạch triển vọng lần thứ hai 1991-2000, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia. 53. Phùng Xuân Nhạ (2000), ðầu tư trực tiếp nước ngoài phục vụ công nghiệp hoá ở Malaixia, Nhà xuất bản Thế giới. 54. Hoàng Thị Thanh Nhàn (2003) (chủ biên), ðiều chỉnh cơ cấu kinh tế ở Hàn Quốc, Malaixia và Thái Lan, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 55. Nguyễn Thiện Nhân (2002), Khủng hoảng kinh tế tài chính ở Châu Á 1997- 1999 nguyên nhân, hậu quả và những bài học kinh nghiệm với Việt Nam, Nhà xuất bản ðại học quốc gia Tp Hồ Chí Minh. 56. Lê Du Phong (2006) (chủ biên): Nguồn lực và ñộng lực phát triển trong nền kinh tế thị trường ñịnh hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, Nhà xuất bản Lý luận chính trị. 57. Lê Hồng Phục - ðỗ ðức ðịnh (1988), Các mô hình công nghiệp hóa: Xinhgapo, Nam Triều Tiên, Ấn ðộ, Viện kinh tế thế giới. 58. Nguyễn Trần Quế (2000) (chủ biên), Lựa chọn sản phẩm và thị trường trong ngoại thương thời kỳ công nghiệp hoá của các nền kinh tế ðông Á, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 59. Lương Xuân Quỳ (2006) (chủ biên), Quản lý nhà nước trong nền kinh tế thị trường ñịnh hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, Nhà xuất bản Lý luận chính trị. 60. Phạm Thị Quý (2002), Chuyển ñổi mô hình kinh tế ở Việt Nam - Thực trạng và kinh nghiệm, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 61. Lê Bàn Thạch - Trần Thị Tri (2000), Công nghiệp hoá ở NIEs ðông Á và bài học kinh nghiệm ñối với Việt Nam, Nhà xuất bản Thế giới. 62. Bùi Tất Thắng (2006) (chủ biên), Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế ở Việt Nam, Nhà xuất bản Khoa học xã hội. 63. Nguyễn Xuân Thắng (2007), Toàn cầu hóa kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế ñối với tiến trình công nghiệp hóa, hiện ñại hóa ở Việt Nam, Nhà xuất bản Khoa học xã hội. 202 64. Trần Văn Thọ (1997), Công nghiệp hoá Việt Nam trong thời ñại châu Á - Thái Bình dương, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh. 65. Trần Văn Thọ (2005), Biến ñộng kinh tế ðông Á và con ñường công nghiệp hoá Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia. 66. Trần Văn Thọ - Nguyễn Ngọc ðức - Nguyễn Văn Chỉnh - Nguyễn Quán (2000), Kinh tế Việt Nam 1955 - 2000 - Tính toán mới, phân tích mới, Nhà xuất bản Thống kê. 67. Võ Thanh Thu (2003), Quan hệ kinh tế quốc tế, Nhà xuất bản Thống kê. 68. Nguyễn Văn Thuỵ (1994), Một số vấn ñề về chính sách phát triển khoa học và công nghệ, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 69. Bùi Sĩ Tiếu (2007), “Phát triển khoa học, công nghệ, thúc ñẩy quá trình hội nhập kinh tế quốc tế”, Tạp chí Cộng sản, số 774 tháng 4/2007. 70. Lê Văn Toàn - Trần Hoàng Kim - Phạm Huy Tú (1992), Kinh tế NICs ðông Á kinh nghiệm ñối với Việt Nam, Nhà xuất bản Thống kê. 71. Tổng cục Thống kê: Tổng quan về xuất nhập khẩu của Việt Nam trong 20 năm ñổi mới. 72. Tổng cục thống kê (1996), Tư liệu kinh tế các nước ASEAN, Nhà xuất bản Thống kê. 73. Tổng cục thống kê (2004), Tư liệu kinh tế các nước ASEAN, Nhà xuất bản Thống kê. 74. Tổng cục thống kê (2007), Niên giám Thống kê 2006. Nhà xuất bản Thống kê. 75. Trung tâm kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (2002), Công ty xuyên quốc gia các nền kinh tế công nghiệp mới Châu Á, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 76. Nguyễn Anh Tuấn (2006), “Chuyển giao công nghệ qua ñầu tư trực tiếp nước ngoài ở Việt Nam những năm qua”, Tạp chí Cộng sản, số 18 tháng 9/2006. 77. Trần Văn Tùng (2003), Chất lượng tăng trưởng nhìn từ ðông Á, Nhà xuất bản Thế giới. 203 78. Trần Văn Tùng (2004), Cạnh tranh kinh tế, Nhà xuất bản Thế giới. 79. Viện Chiến lược phát triển - Bộ Kế hoạch và ðầu tư (2002), Một số vấn ñề lý luận, phương pháp luận phương pháp xây dựng chiến lược và quy hoạch phát triển kinh tế Việt Nam, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 80. Viện Kinh tế thế giới (1997), Công nghiệp hoá, hiện ñại hoá: Phát huy lợi thế so sánh kinh nghiệm của các nền kinh tế ñang phát triển ở Châu Á, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 81. Viện Kinh tế thế giới (2001), Kinh tế Malaixia, Nhà xuất bản Khoa học xã hội. 82. Viện Kinh tế thế giới (2003), ðiều chỉnh cơ cấu kinh tế ở Hàn Quốc, Malaixia và Thái Lan, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 83. Viện Kinh tế và Chính trị thế giới (2004), Hướng tới cộng ñồng kinh tế ðông Á, Nhà xuất bản Thế giới. 84. Viện nghiên cứu ðông Nam Á (2002), Kinh tế các nước ðông Nam Á, thực trạng và triển vọng, Nhà xuất bản Khoa học xã hội. 85. Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (2002), Kinh tế Việt Nam 2001, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 86. Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (2003), Kinh tế Việt Nam 2002, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 87. Vụ Hợp tác kinh tế ña phương – Bộ Ngoại giao (2002), Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế trong xu thế toàn cầu hoá vấn ñề và giải pháp, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. Tiếng Anh 88. Arumugam Rajenthran, Malaysia: An Overview of the Legal Framework for Foreign Direct Invesment, Insititute of Southeast Asian Studies, Singapore, ISS 0218-8937, Octorber 2002. 89. Haggard, Stephen (1999), “Governance and Growth: Lessons from the Asean Economic Crisis”, Asia Pacific Economic Literature 13 (November): 30 - 42. 90. Krugman, Paul & Obstfeld, Maurice (2003), International Economics: Theory and Policy, Elm Street Publishing Services, Inc. 204 91. Ministry of International Trade and Industry Malaysia, Malaysia International in the Manufacturing Sector: Policies, Incentives and Facilities, MIDA, January 1995. 92. Ministry of International Trade and Industry Malaysia, Malaysia International in the Manufacturing Sector: Policies, Incentives and Facilities, MIDA, May 1998. 93. Ministry of International Trade and Industry Malaysia, Ministry of International Trade and Industry Malaysia Report 1997/98, August 1998. 94. Ministry of International Trade and Industry Malaysia, Malaysia International in the Manufacturing Sector: Policies, Incentives and Facilities, MIDA, February 1999. 95. Ministry of International Trade and Industry Malaysia, Malaysia International in the Manufacturing Sector: Policies, Incentives and Facilities, MIDA, March 2002. 96. Ministry of International Trade and Industry Malaysia, Malaysia International in the Manufacturing Sector: Policies, Incentives and Facilities, MIDA, January 2004. 97. UKM, 1997, Foreign Direct Investment and Productivity Growth in Malaysia. 98. Wade, Robert (1990), Governing the Market: Economic Theory and the Role of Government in East Asian Industrialization, Priceton University Press, p 65. 99. World Bank (1993), The East Asian Miracle: Economic Growth and Public Policy, New York: Oxford University Press. Các Web sites: www.vietnamnet.vn; www.mof.gov.vn; www.mot.gov.vn; www.tuoitre.com.vn; www.vneconomy.vn; www.laodong.com.vn; www.chinhphu.gov.vn; www.vir.com.vn;

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdfUnlock-la_trantuanlinh_8297.pdf
Luận văn liên quan